Page 1

Ada Marta Benevenuta

Ant la lus ëd la primavera! Poesìe Piemontèise cudìe da Camillo Brero

Quàder ëd Gioanin Marta papà dl’autris


Ada Marta Benevenuta

Ant la lus ëd la primavera! Poesìe Piemontèise cudìe da Camillo Brero Ilustrassion ëd Vanda Sciacero

A L'ANSËGNA DIJ BRANDÉ Ca dë Studi <<Pinin Pacòt >> Edission << Piemontèis Ancheuj >>


<<

Ant la lus ëd la- primavera! >>

A l'é la rispòsta a la provocassion dël mond che an circonda: arson a col silensi che « a l'é mùsica e armonìa » An efet, oltra ògni espression adotà dal vive 'd tuti ij di, a l'é bel perdse ant la candia « veuja dansanta dël vent » e lassé che l'Infinì a cheuja an noi la veuja 'd poesìa. A l'é costa veuja nossenta 'd « Poesìa » ( ...Poesìa istintiva!) che ant l'anima dla Poetëssa a ciama d'esse spantià ant ij cheur che a seugno 'd fiorì aranda a Chila. E a l'é bel sente an noi splende « la lus dla primavera ».

Camillo Brero


E mè cheur restà masnà ancor së stupiss a lë sbandì d'una fior...

E' questa capacità, intatta nel tempo, di meravigliarsi a ogni naturale miracolo,di godere lo stupore. stato di grazia del fanciullo, vergine alla conoscenza; è il veder le cose e trasfigurarle in una sorta di gioco luminoso, e raccontarlo in musica di parole, che fa del poeta una creatura privilegiata. Ada si muove, con la leggerezza di chi sa il volo, dai paesaggi terrestri a quelli del cielo « tërmoland d'emossion ». I suoi versi cantano la gioia, la malinconia, la nostalgia, il dolore, la speranza, con il pudore e l'eleganza di una donna che ama e soffre senza enfasi, rivelando al silenzio il suo intimo più fondo e confidando alle stelle la sua pena: « Mach a le stèile/ veuj confidë mia pen-a... » Pellegrina della memoria, ella ci conduce ai santuari degli anni giovani, dove i sogni e le illusioni sono l'incenso di turiboli spenti: « La mia ca ... /Ij mur dij mè arcòrd/ ij mur ëd mia infansia/ la lòbia/ ij cop ëstòrt/ la fnestra 'd mia stansia...» « I veuj tornë là, andoa 'l temp a l'ë fërmasse /s'jë sterni dla contrà/…là sercherai ij mè seugn…»…e chi la segue immagina figure che vanno a testa china, voltando le spalle come chi ha detto addio. Poesia che sgorga, tra il lamento e il sorriso, generosa: «I vorrìa esse ël sol/ për ëscaudë 'd cheur giassà/ për anluminé dë sguard destiss ... /…I vorrìa esse na gossa d'aqua... për col fil d'erba passì.../...e con generosità 'd sorgiss/ doné e sempre doné....»


Poesia che chiede poco: «A mi am basta una bon-a paròla...» e si fa canto struggente di solitudine in «Còse mòrte», quando la speranza non ha più senso: «Nostalgìa d'una parola mai pì sentùa/ anvìa d'un ësguard mai pì 'ncontrà./ Pura, i speto ancora ... /... Ma mè cheur tut magonà am dis, che dësòrmai/ a son còse mòrte, già mòrte, prima 'd mi., » Suoni di zufolo, di armonica a bocca, e violino e pianoforte in sordina, delicati: Lasseme sugnè dësvijeme pà. Lassë chi i peussa slansë më vol parèj d'una rondola an libertà. ————————————— Lassë che mia ànima legera a vola an àut, carëssà dal vent. ————————————— Veuj sente an mi spontë le fior ————————————— Lasseme sugné, dësvijeme pà.

Maria Germano


Leggendo le poesie di Ada Marta Benevenuta ci si sente elevati in un mondo di grande spiritualità , dove la tristezza , la malinconia e la gioia sono trasfigurate in un sentimento di dolce serenità. Infatti la malinconia di certe liriche ci trasporta in un mondo non irreale , ma al di sopra del reale , dove s'incontra la gioia , dove anche la tristezza si trasfigura … e tutto diventa poesia …. E usa la Sua lingua che lì per lì può apparire difficile , ma di cui poi si gusta quella capacità espressiva e quella immediatezza che solo i dialetti sanno dire. La poesia di Ada è musica di pensiero , è armonia di sentimenti.

Prof.ssa Renata Sellani

Presidente Assemblea Nazionale Poeti e Scrittori Dialettali


Për Ada Vos ëd la famija canavzan-a

La poesìa a l'é 'l parlé dël cheur. Emossion, sentiment e sensassion a seurto dal profond për posesse,coma cite farfale, an sël feuj bianch a scrive le parole che, forse, it l'avrìa mai dit ... Poesìa !

Mariuccia Manzone Paglia Poeta a l'è nen chi ch'a macia un feuj d'inciòstr, veuidandje ansima un baron ëd paròle, ma chi che, guardand ël Cel, da l’ancreus dël cheur, a fà soa orassion: - Grassie, Nosgnor, përchè it l'has butame al mond, për la gòj e la soferensa che t'im daghe, përchè mi i son na cita splùa ëd Ti. -

Germana Cresto Scrive pròsa e poesìa piemontèisa a l'é: dësvijete na matin, contemplé la natura,sërché toe emossion ancreuse e doné a j'àutri le pì bele espression ëd tò cheur e 'd toa ànima, gropandje con un sutil fil d'argent a j'ale 'd toa fantasìa.

Elsa Oberto Com a l'é trist e veuid, pien ëd maleur, l'òmo ch'as comeuv nen për na poesìa ! Për mi l'é la pì bela vos dël cheur, cola pì s-cëtta, cola pì soasìa.

Domenico Caresio


1


Anvìa 'd cel

2


3


Anvìa 'd cel

I son calà 'nt la neuit a serché arlass e ant l'incant ëd l'eterna maravija d'un bel cel ësteilà, l'ànima mia, a pòch, a pòch a l'ha artrovà la pas. A son spontà le stèile un-a për un-a a contendse 'l sò tòch ëd cel e tërmoland ëd lus,con sò bianch vel, l'han circondà una rijenta lun-a. Ëdcò mi i serco ansema a le stèilin-e a lor davzin, mè tòch ëd Paradis ant l'infinì, lontan da le ruvin-e d'un mìser mond, lontan da ògni soa pen-a … pelegrinand lassù artreuvo 'l soris cunà dosman, da costa neuit seren-a.

4


Cheuje la poesìa

Sij laver 'd na reusa - noanse 'd color, përfum ëdlicà -i cheujo poesìa e al cel im avzin-o.

6


Cel dë stèmber

Anvìa dë svanì legera 'n col asur che mach ël cel dë stèmber a l'ha 'nventà për l'ancant ëd j'euj. L'ariëtta dlicà fà 'l color pì sclint e a carca 'l profil dle montagne che pì ciàire e pì vzin-e am dan l' ilusion d' antërvëdde tra pin e ciapèj, na bàita bandonà. Trasparense 'd cel nen antamnà da la pì cita nivolëtta parèj dj'euj nossent dle masnà pa 'ncòr antamnà da la malissia dël mond. E l'ànima mia, rondola annamorà, a cheuj l'anvit dël cel e a vòla lassù a vestisse d'asur ëd poesìa.

7


Pasqua

Fin-a a ier la Toa passion, Nosgnor, a grevava mè cheur d'una gran pen-a. Ma ancheuj la mia tristëssa a l'é finìa, l'ànima archeuj andrinta ai bòt dla ciòca le paròle 'd ressuression ëd pas. Con la neuva primavera ch'a nass a së spantia 'n përfum leger ëd fior, un desideri 'd bin grand e përfond. N'anvìa d'avèj j'ale për volé come colombe lassù, ant ël bleu dël cel. Na veuja granda 'd vorèj bin al mond.

8


I speto che toa vos a riva ...

I sento nen Toa vos, Nosgnor, e i saro andrinta 'l cheur ël Tò silensi, an costa neuit ch'a l'é nèira 'd paure, e antant i speto, con la passiensa d'un cel ësteilà ch'a vija dzora a'n mond andurmì... Vnirà bin la matin a dëscancelé ògni ombra! Dai ni, a voleran con crij festos mila rondolin-e an-namorà, e tra ij busson le fior a sbandiran, spantiand ant l'aria ij sò përfum dlicà. Antlora i sentirai Toa vos ,Nosgnor, e Toe paròle a caleran dal cel, trames a cascade d'òr. Toa melodìa ëd nòte pàsie, come sospir ëd vent sle bronde dj'erbo, carësserà mè cheur.

9


Cita smens

I sento an mi la lus dla primavera e drinta 'l cheur arbeuj la poesìa. Podèjla esprime con tuta l'armonìa d'un ver poeta che con soa poesìa vera, a lassa ij sò mëssagi al mond e 'd sò giardin, le pì pressiose fior, da le nuanse dij pì bej color, a eufr, con un sentiment përfond. Ma a mi am basta che da mia cita smens a peussa nasse n'ùmila fior dij pra, përchè a la cheuja la man d'una masnà porté 'n pò 'd gòj drinta sò cheur nossent.

10


Ël moment ëd la poesìa

Su 'd na rama l'ùltim oslin smòrta sò cant su la giornà finìa, con j'ombre a cala la malinconìa dzora dël cheur ëd l'òm grevà ëd sagrin. L'é cost, për mi, 'l moment pì bel, i peuss volé con mia fantasìa, ant un mond arciamant ëd poesìa, ch'am ten sospèisa tra la tèra e 'l cel.

11


Frise da nen

Ël sol a angonisa a l'orisont e dosman a smòrta sò feu ant l'eva pasia dël mar. Mach n'ùltima rajà spalia ancora a resist, për feje stra a cola barca ch'a ven anans ëstraca e a tribula a guadagné soa riva. N'oslin a s'àussa an vol, për ancontré la lun-a; veul esse 'l prim a saluté sò ariv. A chin-a la testin-a ansognochìa, na fior, pròpi lì, dëdnans a mi. E barca e oslin e fior e mi, minùssie ch'as perdo ant l'infinì, cit sofi ëd vita ant l'ambrun-a dla sèira, frise da nen, ëdnans a Toa potensa, Nosgnor!

12


Gesiòta 'd montagna

E pròpi lassù an mes ai brich tuta sola sconsolà la Gesiòta 'd montagna buta an cheur tenerëssa. Dai mur che già a dròco, ij Sant con soe face sburdìe a guardo dzora ij banch veuid j'aragn a tesse soe tèile. Tròp fòrt a l'é l'arciam dël sol për l'oslin ch'as pòsa an sij cop, giusta 'l temp dë sbate soe ale peui volé vërs l'azur dël cel. E la Gesiòta sola as vest ëd soa tristëssa coma la facia rupìa d'un vej che a speta na carëssa.

14


I-j veuj bin a la vita

I-j veuj bin a la vita për col pòch ò col tant ch'am dà. Quand che la vos dël vent nunsia tempesta, un'arcancel am dà ij color pì bej. Se arlongh a mè senté m'antrapo trames a spin-e e pere, am basta un soris ëd na fior an broa 'l fòss, a fé pì leger mè pass. Cheujo sia 'l ben che 'l mal e se mè cheur pì d'una vòlta a piora, an mi a-i é la speransa che am dis ch'a val la pen-a ëd vive ancora.

15


Feje nen cas...

Se i m'abandon-o an fàuda a la natura, për cheuje a pien-e man costa armonìa an sl'onda d'un Creà sensa confin, i sento, drinta 'd mi, un fiorì 'd poesìa, se i guardo ij bej color dlicà 'd na fior, ò '1 cel anvisch ant l'ora dël tramont, se tanta maravija am da 'n frisson e për la comossion, le lerme am colo, òh ! Feje nen cas . Se 'dnans a j'euj trist d'una masnà, infansia sensa amor ch'a ciama agiut, ò 'dnans a 'n pòver vej abandonà, mè cheur së strenz an tanta soferensa, se ancheuj ël mond a l'ha perdù la stra, l'ombra dël mal che as fà sempre pì scura a quata '1 sol, e am fa tanta paura e im sento meuire, dal dolor ch'am crasa, òh! Feje nen cas. Fàita 'd në stamp antich, son fòra 'd mòda 'n cost mond d'indiferensa i son ëstonà.

16


Grassie Nosgnor

Dnans che la neuit m'anvan-a ant ël piasì ëd sò ambrass, Nosgnor veuj ringrassiete ant la dosseur ëd soa pas.

17


Am parlo ëd Ti...

I cheujo brassà ëd fior e a mè cheur jë strenzo për nié an sti bej color e sente ant ël përfum, Nosgnor, la Toa presensa.

18


Crocifiss ëd campagna

Sël bòrd d'un sentè j'é un trist Crocifiss ch'a guarda, j'euj fiss che a smijo speté un cit gest d'amor, na vos generosa na man che, pietosa, jë spòrza na fior. Dla sèira già l'ombra ( dolor sò profond dël mal ëd cost mond ) a cala e as fà sombra. Ma su dal senté s'avzin-a na mama; sta pen-a l'arciama; e as ferma a preghé. E adess col pòr Crist d'ansima Soa Cros archeuj cola vos e as sent meno trist.

20


Fratel, a l'é Natal !

Se toe lèrme a l'han gust ëd sal, se tròp grev a l'é tò fardel, sagrinte nen, sorid, fratel, përché ancheuj a l'é Natal. Ëdcò për ti a l'é nà ël Bambin, at pòrta pressios sò regal. L'é rivà 'dcò për ti ël Natal a pasiete e a dete soa bin. Ël cheur masnà come antlora artreuva la gòj 'd col matin quand trovava sota 'l cussin doi doss e na cita dësmora. Tut ël mond dësmentia sò mal e la gent ancheuj as veul bin e ansema, dacant al Bambin, domse man, fratel, l'é Natal...

21


I veuj nen chërde...

Antant che le rajà 'd sol, a së slongo sla pian-a ambajà, arson ëd ciòche ant l'aria come longh respir ëd vent, a nunsio l'Arsuression. Son, che con dosseur a në spòrz la pas, mùsica, che dosman së spantia për rivé al cheur dla gent a fé slingué la giassa che ancora a l'anvlupa. S'antrapo ij bòt dle ciòche contra tut ël mal dël mond ma i veuj nen chërde che l'òm, sord a cost doss arciam, a veuja nen cheuje 'l mëssagi. Për pasié mia sej ëd pas, i serco rosà, dzora la tèra sùita e i l'hai fiusa che la gent, ancor nen dël tut crasà dal mal, a senta midema sej. I veuj nen chërde ant un mond sensa amor che a angonisa adasi, fin-a a meuire.

22


I vorrìa...

I vorrìa esse ël sol për ëscaudé 'd cheur giassà, për anluminé dë sguard dëstiss e dëscassé j'ombre pì ancreuse. I vorrìa esse mùsica e con nòte ëd lus canté l'amor , etèrna canson, stòria mai finìa. I vorrìa esse na gossa d'aqua për dé torna vita, ant la suitin-a a col fil d'erba passì. I vorrìa regalé un seugn për podèj suvé na làcrima e con generosità 'd sorgiss doné e sempre doné për col mè bzògn mai dëstiss che 'n mè cheur a chërs sempre, fin-a a dësbordé.

23


I l'avìa da manca...

I l'avìa da manca 'd calor për ëscaudé mè cheur e i l'hai ciamaj-lo al sol. I l'avìa da manca d'una carëssa e 'l vent con soa dosseur dosman a l'ha sfiorame. I l'avìa da manca 'd bej color e i son përdume ant la contemplassion dël cel, ant l'ora anciarmà dël tramont. L'avìa da manca dë spassi infinì e an vòl, mia fantasìa, a l'ha portame vers col mond sensa confin dla poesìa.

24


Coloresse 'd cel

I veuj përdme lassù an col bel cel seren, bèive col bleu che mia sej a pàsia e, cunà da 'n sofi leger ëd poesìa vive ant un seugn, che d'arcancel 's colora. Scoté anciarmà la vos ëd l'infinì, grandiosa vos ëd pas e d'armonìa, e an sël color ëd l'alba 'd prim matin cheuje l'arbat d'un soris Divin. E se da temp l'hai dësmentià 'l canté troverai lassù na dossa melodìa ch'a sa cissé mè cheur a neuva intonassion e la mia sèira, che già 'n pò a scolora, tornerà a coloresse 'd cel për podèj vive na speransa ancora.

25


Tant a peul un soris

A l'é nen cola rajà cauda dël sol ch'a peul slingué la giassa - dantorn a mè cheur ò col oslin ch'a vòla arciamà - da në s-cianch d'asur ch'a peul ralegreme con sò canté. A l'é col soris improvis, nen ëspetà a spòrzme vision ëd primavera, a tenze 'd viv color fior ësbiadìe che adess a s'eufro a mi 'nt un gest d'amor. L'avìa da manca 'd neuv color për pituré sta tèila dla mia vita, neuve emossion për cost ësfors ëd vive. Soris, doss anvit a la speransa ch'am prësta j'ale për slansé mè vòl an àut, an serca 'd trasparense 'd cel.

26


Vej pilon

Carëssa 'd sol an sij mur dël vej pilon che ancheuj a viv ant ël maleur ëd l'abandon. Che tenerëssa la Madonina 'd giss, che da la soa nicia an guarda e a benediss ! Gosse d'arcòrd velà 'd malinconìa a colo 'n cheur lassand un pò 'd magon: quante vòlte dëdnans a col pilon ansema a mama disìa l'Avemaria! E chèich cita fior dij gran e dj 'autre fior donava a la Madòna con tant amor! Ant ij sò euj asur i vëddìa 'l Paradis e a debòrdava mia gòj an sò bel soris.

27


Stupor dël dësvij

Stupor dël dësvij Stupor e gòj ëd sentime viva 'd podèj deurbe ancora j'euj al ciàir dël di neuv ch'a nass, ch'am ven ancontra con brass corm ëd promësse. Sensassion 'd baticheur che ant ël dësvij d'ògni matin s'arneuva l'é squasi istessa a l'emossion dël prim apontament d'amor. Granda l'anvìa d'aussé j'euj al cel për dite grassie, con tut ël cheur, Nosgnor.

28


I serco ti sorela Poesìa

Gnun a l'é sol... ògni stèila an cel a l'ha n'àutra stèila davzin, ògni nìvola n'àutra nìvola compagna... A mi dacant l'hai sempre ti, Poesìa, e doss a l'é andé a ti për man serenament vers ël doman. Quand al tramont as vesto già d'ombra le valade... caland an cheur malinconìa, mi serco ti, sorela Poesìa. Compagna dl'etern mè pelegriné për mè senté nen sempre pian, it sas fé pì leger mè pass, an regalandme'n seugn, dosman.

29


30


31


Vers l'infinĂŹ

32


33


Vers l'infinì

Sì... andoa 'l cel a l'é pì davzin tant ch'a më smija dë sfiorelo, andoa l'asur a l'é pì asur e '1 vent a gieuga con le feuje për anventé na neuva melodìa ëd nòte pasie ch'as sento pen-a, sì... andoa 'l silensi a l'é fàit dle mila vos ëd la natura e dij bësbij e arson dlë score dj'eve ëd torent e cascade, andoa ël crep sord ëd la fiòca che a casca dai giassé ò 'l crij d'un farchèt ëd montagna a antamna nen cost silensi përfond, pròpi sì, jë s-cianch ëd coj seugn che da sempre a bruso mè cheur, as pàsio, dnans a tanta blëssa. E ant la sinfonìa 'd përfum e color, l'ànima mia greva as trasfigura e fàita legera parèj 'd na pium-a as lassa porté an àut dal vent lassù, ansem cola cita nìvola bianca ch'a và oltra ij confin ëd l'orisont vers l'infinì.

34


E peui a l'improvis...

A chitava d'amblé tut mè magon: come rosà al sol, a l'é svanì e da col fond nebios un arcancel l'ha sporzume ij sò color festos. E cel, e mond e tut, am soridìa e ij busson a l'han ofrime soe fior, dai color ësplendent ëd la speransa.

35


Mia fiusa pì granda...

Quand i sbarcherai a l'àutra sponda là an sij confin ëd j'ombre forse '1 veuid përfond ëd col regn dël misteri 'm farà tërmolé 'd paura gropand ij mè pass Ma se a l'improvis ël cant d'un arsigneul a m' anciarmerà con soa armonìa e se ij mè brass tendù 'nt l'arserca a sfioreran laver ëd liri capirai 'ntlora d' esse an sla giusta stra Mè pass as farà pì ardì e mia fiusa pì granda... Ij mè euj inondà 'd lerme brusante ëd gòj sensa fin a vëdran finalment Toa lus, Nosgnor! I m'abandonerai 'nt la dosseur ëd Tò ambrass e a sarà për mi l'etern boneur

36


...a svanirà la magìa...

La tor dël vej castel a l'ha spetà la neuit për vestisse 'd ragg ëd lun-a e 'l verd ambrass dël brassabòsch, sò etern annamorà, a l'é tut un fass ëd feuje d'argent. Ël sales pensos a serca 'nt l'aqua rifless d'un firmament trapontà dë stèile. Ël vent con man maestra sfiorand le fronde; dj'erbo a l'ha 'nventà na musica ëd nòte armoniose che la mia ànima a la dansa 'nvita. E seugn e fantasìa s'antërso 'nt l'aria, ij mè pensè a nijo 'nt ël silensi e ambrassà al vent as perdo 'nt l'infinì. ...Darmagi che tra pòch, la lus matinera a smorterà lun-a e stèile e con lor a svanirà la magìa 'd costa neuit ancantà.

38


Vesto ij mè seugn

I veuj deje còrp ai mè seugn e i-j vesto con j'ale 'd farfale rabëscà, con ij làver dle fior pì bele i-j dago an guerna al vent përchè a-j porta lassù a robé a le stèile ciairor e a la lun-a poesìa. Peui, an fàuda al silensi i speto ch'a torno a mi 'nt la dosseur ëd la neuit, con brassà satìe 'd bin e ëd boneur.

39


It sente?

A j'é mùsica e armonìa ant la vos legera dël vent. Ant ël cant ësclin ëd n'oslin ant ël respir ancreus dël mar ò drinta 'I përfum ëd na reusa Mùsica ant un cel ësteilà. Ëdcò la pieuva a spatara ij ricam 'd na melodìa. Përfond ëd la neuit ël silensi a l'é mùsica e armonìa.

40


Laghèt ëd montagna

Laghèt ëd montagna specc ant le neuit seren-e ëd lun-a e stèile e specc dij giassé bërlusent ëd fiòca nuansà 'd reusa da l'alba 'd prim matin. Laghèt ëd montagna cogià dosman tra erba e ròch. Rifless asur ëd cel verd rifless ëd pin maestos ch'a s'abandon-o a la veuja dansanta dël vent. Ël sol a së sfrisa 'nt l'aqua pasia colorandla d'argent. Dantorn bësbijé 'd piante voj e cant dë stornej armoniosa vos dl'Infinì che tut a përvad. Ëdcò mia ànima 'ncantà a së specia 'n limpide aque e a serca 'n tanta trasparensa l'arbat dle fior ch'a përfumo la vita. An cost senari anmascà, antërsà con ël doss respir dla poesìa, im lasso cunè da 'n seugn, fantàstich seugn ëd pas anfinìa e vorrìa, vorrìa pì nen dësvijeme.

42


... Ëdcò chila part ëd l'infinì

Tròp lontan l'é Tò cel, Nosgnor përchè mia ànima a peussa riveje. L'ha sercà scale 'd nìvole ma ancorà al pèis ëd mè còrp tròp curt l'é stàit sò vol. Ma quand ant l'ùltima ora calerà dzora 'd mi 'n sipari d'ombra, mia ànima finalment lìbera, a podrà alvesse 'n serca 'd Tò splendor oltra lë spassi sensa fin... e a sarà con mar, cel, sol, lun-a e stèile ëdcò chila part ëd l'infinì.

43


Fantasticand...

I veuj tachè mè chèr a na stèila e përdme ant l'infinì dël cel. Core e core për senté sensa fin e peuj straca serché arpos, lassandme andé dzora na nìvola për feme dindané dosman sota l'arbat ëd la lun-a.

44


A sonavo baudëtta 'ntlora...

I l'hai corù apress al vent tra j'arcade nèire dij ciochè spasimand d'arsente son antich. Nen basta fòrt col impit a l'ha nen dësvijà le ciòche e le nòte dij bronz, ancheuj mut, ancora a pendo ai ram arsëcchì dla memòria. I l'hai sercà l'armonìa d'un tribaudëtté festos che fij 'd gòj 'ntërsava ant la mia ànima masnà; i l'hai sercala tra ij mur ëd veje contrà e ant ij sospir dij vej. Ma le ciòche l'han sernù 'l silensi e mè pais a l'é restà sens'ànima. A sonavo baudëtta 'ntlora... e a col son a dansava primavera dëstendend an sle rive l'òr dij sò cavej, e d'achit as fasìo pì vive le fior e pì intens ël përfum dle viòle. Armonìa portà 'n sj'ale d'un son, arcòrd dij color ëd ier, variegà 'ncheuj dë stupor antich.

46


A l'onda dël mar

Onda dël mar potenta e maestosa i t'afido ij mè seugn ësvanì, le cicatris dël mè cheur, Le bataje përdùe, ij mè magon. Pòrta sto mè fardel lontan e sperdlo a l'orisont doa mar e cel s'ambrasso. Peuj ritorna a mi che sla riva i speto e pòrtme toe noanse d'asur, ël bianch ëd toa scuma frissanta ch'as dësbela an mila perle lusente. Pòrtme l'arson ëd toa melodìa. Contme quand la lun-a fà 'l bagn andrinta al mar e quand ël vent a scarpenta toa crësta. Pòrtme con ti vers l'infinì, për dësvijé andrinta a mi na neuva speransa.

47


48


49


Bin sensa fin

50


51


Bin sensa fin

I marcio a l'andarera për torné 'd cò mi masnà e gieugh-ve 'nsema. Divers mè vive 'ncheuj an cost vòstr cit mond dë stupor e maravija. I cheujo 'n vòstr rije sclint, un cant melodios d'oslin e nòte frissante 'd gòj che 'nt l'aria as perdo e ant mè cheur pòrto boneur. Mè pass ëstrach as fà pì leger fin-a a trasformesse 'n dansa e mi, neuva creatura, për mérit vòstr, cit dij mè cit, l'hai artrovà ël sens dla vita, l'hai artrovà ... bin sensa fin.

52


A mia mama

Am manca 'l tò soris a-i-é gnun ch'am consola. Lo sai, it ses an Paradis ma mi, son restà sola Da quand it ses andatne ti, a-i é pì niente ëd bel I sento andrinta 'd mi un veuid, na frèid , un gel! Mi ant l'ora dël dolor an ti i m'arfugiava për senti un pò 'd calor e pioré sla toa spala La man ch'am carëssava am manca pròpi tant: la vos ch'am rinfrancava la sento mach ij Sant Cara mia mama santa 't l'has mai vivù për ti, la fòrsa, tuta quanta, l'amor, it l'has damlo a mi i seugno coj matin, ricòrd dël temp pasà sla gòj d'un tò basin l'inissi ëd mia giornà

53


Ragg ëd sol A mè novodin Marco

A l'é un ragg ëd sol, ël tò soris ant mè cel panà da 'n vive gris. Tò sguard asur tant doss e nossent; a l'é na gòj che a cala drinta 'l cheur, përfum ëd fior ch'am pòrta 'l vent, regal ëd la vita e për mi 'l boneur.

54


Vers la vita... A mè novodin Marco

Strenzo toa cita man, it pòrto vers ël sol e dnans ch'it pije ël vol ancontra a tò doman, rispondo ai tò përché, it mostro ël bel dël mond e con mè amor profond it guido a tò senté. 'Ncantà da tò soris, dai tòi euj color dël cel ch'a specio ël paradis, lasso toa man cita e ti come un fringuel it vole vers la vita.

55


Fin-a a quand? A mè novodin Jacopo

Fin-a a quand i podrai dete man për compagnete arlongh dle stra'd tò cit mond? Fin-a a quand i podrai mëssoné le pajëtte d' òr ëd tò soris e speceme ant ij tò euj nossent? Òh! Podej fërmé l' temp për vijé ampess dzora 'd ti e cheuje costa Bin granda e përfonda. Bin sensa fin, ch'am fà arnasse che dosseur e tanta gòj am dà e fior ëd na neuva primavera a fà sbandì sla rama dëspeuja ëd cost mè invern, che a gran pass avansa.

56


A lë sponté d'un botonin... A mè novodin Andrea

Ancheuj 'l respir dël vent l'é 'n sofi 'd bin tant come 'l cant giojos ëd col oslin ch'a l'ha portane sì la bon-a neuva. Mè cheur, ala 'd farfala, a svantaja soa gòj an dzora a lë sponté d'un botonin che antrames a doe fior già dësbandìe, a l'ha soagnà 'l giardin. Ancheuj cost boneur a canté m'anvita e se tant longh a l'é ormai mè viagi - tant che ben prest a riverà a la fin-. It pregh, Nosgnor, fa score 'l temp adasi, përchè mi peussa resté 'mpess davzin a sta cita fior ch'a përfuma d'amor mia vita.

57


Pì gnente am manca

Quand una nìvola 'n cel am quata 'l sol, portand-me via lus e calor, mè cheur ant l'ombra a l'ha 'n frisson ëd frèid. Quand con ël passé dël temp, a së sveuida sempre 'd pì ël càles dle speranse e 'nt un falò a brusa 'dcò l'ùltim mè seugn, as fà stra 'n mi l'ë sconfòrt. Quand a cala la sèira pien-a dë strach vòj e d'ombre, e ant le mie man a colo j'ùltime gosse 'd tramont, am greva la tristëssa. Ma quand i më strenzo fòrt ij mè tre masnajin sorident e vëddo sbrincc ëd sol, an coj euj nossent, mè cheur a së slarga e pì niente am manca.

58


Fërvaje d'arcancel

Vosin-e sclinte che ant l'aria as perdo e a sé smasisso legere fiutante come nòte da invisibil tastera come voj éd rondole a primavera. Ancant e stupor an coj euj përfond che a serco éd dëscheurve le maravije d'un mond che dì, për dì, a lor as dësvela. Minuscol orisont sarà 'ntrames a facin-e soridente e fërvaje d'arcancel. Màgich moment éd gòj 'd nossente masnà ch'a serco 'd robé '1 segret 'd cost inmens univers d'amor.

59


60


61


An tla ca dla speransa

62


A l'era un mugg ëd pere.....

A l'era un mugg ëd pere; ij rest ëd na bàita veja an mes a le masere a Fond dla Val Ciusela E pera, dòpo pera, le front bagnà 'd sudor, con lena pròpi vera, cola ch'a dà l'amor, adasi, pian pianin, sfrutand j'ore 'd vacansa, l'é nàje ël ciabotin, la ca dla speransa. Cole montagne ardìe che antorn a-j fan coron-a le rive tant fiorìe ant la stagion pì bon-a e l'aqua cantarina ch'a ven da la cascada, a fan ëd la casotin-a, la pì bela dla valada. La pen-a e tant sudor, che a fela l'é costà, guardand ës caplavor, l'é già bele dësmentià. Come un cit nì d'osel, la casotin-a bela, pì bela d'un castel, a l'é là an Val Ciusela. 64


Doman, un'àutra reusa a fioriss...

A colo stisse d'un sol avar e strach e d'antorn a së spantia l'odor dle feuje dë stèmber, che, 'nfiapìe, as bandon-o ai caprissi dël vent. Na spalia ciochëtta a pend arlongh una chërpura dël mur e trista na reusa 'd mè giardin as dësfeuja 'n sël meuire dl'istà. A s'anmugio an cheur grum ëd tristëssa cola ch'a lasso le còse ch'as na van e l'oteugn, për ësmortela, a së sfòrsa dë smon-e màgiche sfumadure, tant, che na rondolin-a, stupìa da sti fantàstich color, a lassa sò storm për esibisse 'n mila giravòlte. A veul da sola 'mbrassé tut l'univers cunesse 'nt l'ilusion ëd primavera për nen arend-se a lë score 'mpietos dle stagion.

65


I veuj spartì con chila tuta la gòj che chèich s-cianch d'asur ancor am regala, e an sj'ale 'd mè cheur volé lassù a carëssé le nìvole. I veuj 'dcò mi perd-me 'nt ij brass dl 'infinì e cheuje, 'nt ël sospiré dël vent, cola vos che con dossëur am dis: - Doman un'àutra reusa a fioriss...-

66


E mè cheur a l'é slargasse a la speransa

Branch ëscheletrì ch'a s'ausso vers un cel gris come brass che anvòco pietà e a ciamo la limòsna d'un pò 'd calor a un sol dësòrmai squasi dëstiss. Spalior tut d'antorn quadrèt ësmòrt ëd l'invern, come le tinte dlicà d'un aquarel ch'a së sfumo tra 'l giàun e '1 gris, ij color dla tristëssa. Paisagi grev ëd malinconìa come '1 ritrat d'un cheur sensa amor. Epura mi i guardo ancora '1 cel sperand ch'as colora d'asur. Epura cola nivolëtta grisa che në smòrt tramont a l'ha colorà 'd reusa, a l'é smijame na fior, e mè cheur l'é slargasse a la speransa.

67


An serca d'una stra...

As përd ant l'infinì l'ànima mia ant l'arserca 'd na stra fiorìa d'amor... Forse a së scond tra orisont sensa fin, tra ij misteri dle nìvole dël cel: ma l'ànima mia doleuria e sensa pas, arancà a j'ale fòrte dla speransa, as përd lassù apress a miragi 'd lus e an tribuland a va sercand 'ncora...

68


Speransa

An coj di sensa doman quand le pen-e as fan ancreuse, e che andrinta a le mie man treuvo spin-e pì che 'd reuse..... Quand nen sempre a l'é bleu 'l cel..... e la neuit as fà pì scura e slargand ël sò gris vel buta an cheur un pò 'd paura..... E se fra ij mur ëd costa stansia i m'artreuvo trista e sola j'é la vos ëd la speransa ch'a m'arciama e ch'am consola.

69


I veuj ...

I veuj tabussé a col uss sperand che queicadun am deurba, fòrta anvìa d'arsente cole vos arson ëd na dosseur infinìa I veuj vardé travers al cancel dëdlà dij confin ëd col giardin për serché con passiensa chèich artaj ëd gòj masnà I veuj core 'nsema 'l vent për arivé a coj orisont sislà d'arcòrd e cheuje ij vej seugn dëspers për artrové '1 seren d'un cit ch'a canta

70


Tra torment e speransa

I speto la neuit... për ëstermé 'nt soa ombra mè torment. Mach a le stèile veuj confidé mia pen-a e al color ëvlutà dla lun-a i ciamerai d'arvisché '1 feu dij mè seugn dësmentià, për ësmorté lë scur ëd costa mia solitùdin ... Ma se la neuit avara - am negherà cost Bin e se la pas che i serco - a tarderà a rivé, alora i speterai - ël ciair ëd la matin... Fòrse ij prim ragg ëd sol caland a bèive rosà dai càles ëd le fior, podran suvé 'dcò j'ùltime mie lerme

71


Ël cantonin dij seugn

Artreuvo sì mia pas, a l'ombra ëd costa pianta. 'M fa da cadrega un such, e 'l cant ësclin 'd n'oslin fà da sot-fond ai seugn, che pian pianin s'entërso an mila fij dorà portandme a l'andarera an col mond ancantà. Lontan ël son 'd na ciòca, anunsia già la sèira... col son 'm dësvija dosman: lasso 'l canton dij seugn... ma i artornerai doman.

72


Barchëtta përzonera

Na cita barca gropà a riva, a specia 'nt ël lagh la soa tristëssa e antant arcòrda... quand possà da 'n vent generos a sghijava legera vers orisont ëd boneur. E a la cunavo j'onde anvlupandla 'd rifless d'argent, e a la compagnavo arsigneuj dal canté festos e tra l'armonìa tuta dël creà granda a l'era la soa goj. Adess inutilment a speta che man pietose arlamo cola còrda s-ciassa ch'a la ten gropà. E sò schërziné a l'é '1 lament che as dësperd ant l'aqua dël lagh, trist contrast d'un tërmolé rijent. E col oslin ch'a sà pà '1 maleur dle sbare d'una gabia, a vòla indiferent dëdzora al seugn ëd libertà ëd la barchëtta përzonera.

74


Sempre le Toe pianà

Mè pass ëstrach a stanta andé anans, ma a Ti për man, im sento ancor sicura, arlongh ëd mè senté, it ses a mi davzin ant j'ore dlë sconfòrt e dla speransa, dacant a mie pianà a-i son sempre le Toe. Ma se 'l dolor a passa ògni misura, quand che '1 torment am crasa e am dà nen pas, e ant j'euj ch'a san pì nen pioré le lerme a gelo, sla sabia 'd mè senté, mach pì le Toe pianà përché ant ël maleur, Nosgnor, t'im. pòrte an brass.

75


Doa 'n cit a seugna, na speransa a viv...

Për mè senté sëmpre pì dur i vad sla fiòca an triboland… pien-a 'd frisson a l'é la sèira. As gèilo mie làcrime ant j'euj. Straca, nen avilìa, përché sai che al tëbbior d'una stansa, a-i é un citin che a deurm... Doa 'n cit a seugna, na speransa a viv, ùltima spluva d'un gran falò fòrse mach cola resterà, fiama tra mila àutre fiame, ant ël gran misteri dl'eternità, lumin ant una sinfonìa dë stèile.

76


Magari doman …

Ël ritm cadensà e amos ëd la pendola a s'acòrda al bati 'd mè cheur, che stassèira a viv la tristëssa d'una giornà sensa sol. L'ombra a grava mia malinconìa e 'nt creus ëd mie man mach pì seugn ëd vent. Ël grumissel bandonà 'n fauda, le gambe sorde a l'arciam dël moviment la ment che inutilment a së sfòrsa d'arcordé corse 'n sij pra fiorì 'd sol e papaver. << Nosgnor, st'angossa përchè? sta paura, sto torment përchè?»

Magari doman… quand le gosse 'd rosà 'ncora a sogneran ël respir ëd le stèile, e l'alba tra frange 'd silensi a marcherà l'inissi dla giornà, për ëscapé da lë spassi tròp ëstrèit ëd mia stansia, i spalancherai mia fnestra për perdme 'nt l'infinì a mëssoné, tra smòrte stèile, artaj 'd seugn. E forse, 'n sj'ale 'd mè vol, l'arbat ëd la prima lus ëd la matin a porterà 'n mia ànima ch'a seufr tut ë1 seren ch'a susta. 77


78


79


Moment d'anciarm

80


81


Moment d'anciarm

I cheujo ant la vos dël vent, arson ëd vos amise, e an soa carëssa dosseur d'ambrass. L'arbat d'un cel anvisch a sfuma le fior ëd nuanse neuve. Moment d'anciarm, màgich moment, anvìa granda ëd fermé ël temp. Ancreus ant l'ànima mìa 'l calor ëd col ùltim ragg ëd sol, carëssa che mìe ven-e a scàuda ëdnans che a cala, frèida la neuit.

82


Chèich àtim ëd boneur

Ali 'd rondole ant un cel seren a pituro 'd nèir lë sfond asur, con ij mila vòj pien ëd passion e a crijo al sol soa veuja 'd vive. Svice esibission che a n'arciamo a poétiche vision ëd primavera, nòte ch'arson-o ant l'aria pura e a canto l'amor sj'ale dël vent. Cheujo l'arciam e scoto coj racont ch'a pòrto an mi fòrte emossion ch'am fan sbandì le fior drinta 'l cheur e ch'am regalo àtim ëd boneur.

84


Arciam d'amor

Doss arciam d'amor... ëd col amor canson eterna ëd vita, che, sensa età, e an mila forme a viv e a bat, ant ël cheur ëd l'òm come ant ël cheur ëd la natura. Càuda, anvitanta vos... ch'a fà vibré come còrde 'd violin sentiment dësormai dësmentià e a dësvija 'd cheur, che da temp già durmìo un longh seugn. Fòrt, tròp fòrt sò arciam... e fòrta l'anvìa 'd torné, parèj 'd coj oslin che sla rama trames ëd le feuje ala con ala, davzin... as bësbijo an sò lengagi, le dosse paròle che amor sugeriss.

85


Canson d'Amor

Canson d'amor cantà arlongh dij sentè 'nmascà ëd la mia gioventù. Canson d'amor che 'ncor arson-a 'nt ël mè cheur come vent ch'a ricompon ant la ment la vision d'antlora, com un folèt che archincà dle fior pì bele a dësvija an sij pra col doss incantésim ëd lontane primavere. La corsa sensa fren dël temp, artreuva nen la stra dl'arton ma 'nt ël misteri dIa neuit tra col përfond silensi e j'ombre con j'euj sarà i scoto la vos dla lun-a mùsica sognanta che sensassion e baticheur e farfale d'òr sparpaja. Arcòrd che mai as perdo 'nt la dësmentia che gnun mai podrà rubeme gnanca '1 passé dël temp.

86


Ël doss përfum ëd cole reuse

…e an col moment i l'avìa nen autr da eufre se nen cole pòche fior ëd mè giardin e le nòstre man a son ancontrasse ant ël doné e ant ël riceve sò mersì, dit con un soris duvert e luminos a l'ha sfiorà dosman mè cheur parèj dla carëssa legera dël vent ëd primavera. E ant ël creus ëd mie man a l'é restaje 'mpess, ël doss përfum ëd cole reuse.

88


Na bon-a paròla

A mi am basta una bon-a paròla..... e l'ànima mia doleuria as sent ësfiorà da na carëssa e, fàita legera, as përd an vol parèj d'una rondolin-a svicia su, su ant ël cel, ch'a l'é tornà bleu.

89


Sai nen përchè i canto

Canto sensa na rason fòrse cissà da n'oslin ò da lë splendrì dël sol ò dal përfum dij glìssin che nuansà 'd lilà a pendo a rape da la lòbia d'una veja casòta. Capisso nen ël përché dë sta veuja 'mprovisa ch'a l'ha possame a serché l'intonassion ëd col motiv che chërdìa già dësmentià. Treuvo drinta ste nòte tuta cola gòj 'd vive sensa turbament d'ombre, ma mach për un sol moment përché costa mia canson a l'é forse l'arserca ëd dëscassé ij pensé trist, che prepotent a anvlupo soens, mia ànima doleuria.

90


Ël cign nèir

Ancheuj '1 lagh a l'ha robà al cel le pì bele nuanse d'asur. Ancantà 'l vent a sfiora l'aqua për ànimé la dansa dij cign: col bianch ondegé 'd nivole armoniose. Tut sol, un cign nèir, da j'àutri dëscassà, a crija sò maleur ai ragg dël sol, ch'a trasformo soe stisse 'd pior an giajëttin con trasparense 'd cristal. Bel, maestos e trist, gnanca 's n'ancòrz dla man ch'a së slonga a sporzje 'n tòch ëd pan. Gnun gest d'amor a sa cormé 'l veuid ch'as sent ant ël përfond dl'ànima. Forse a seugna 'd dësvijesse na matin con un piumagi candi come fiòca e a sa nen che coj euj 'd giassa, ch'a lo guardo con ostilità e gramissia, a scondo '1 torment ëd j'anime rusià da la càmola dla gelosìa.

92


Pajëtta d'òr

Sj'ale d'una svicia rondolin-a vorìa volé su, su fin-a an cel e robé a na stèila, una pajëtta d'òr për s-ciairì lë scur ëd mia neuit e alimenté 'l lumin ësmòrt 'd mè cheur che a peussa, con ël neuv calor, fé sponté, su mia rama dëspeuja, ancor na cita, ùltima fior.

93


Dësvijeme pà

Lasseme sugnè, dësvijeme pa. Lassé chi i peussa slansé mè vòl parèj d'una rondola an libertà, lassù tra nivolëtte bianche invidià da la tèra, tenzùa dë scur. Lasseme bèive l'azur dël cel, e la lus dël sol che a dëscancela la neuit dël mond con ij sò torment. Lassé che mia ànima legera a vola an àut, carëssà dal vent. Veuj sente an mi sponté le fior e ël përfum ëd mia gòj masnà. Lasseme sugné, dësvijeme pa.

94


Tèra 'd Sicilia

It vivìe ant ij mè seugn e an mè cheur, tèra 'd Sicilia, e tò arciam a vibrava fòrt, andrinta 'd mi. I son tornà ancheuj a cheuje a pien-e man ël tò splendor anciarmant, anche ant la duriëssa 'd toa tèra che sol rovent e vent ëd siròch, a l'ha modlà an mila chërpure sfumandle ant un color d'argila. Anreisà ant l'aria, përfum fòrt, d' erbe aromàtiche përfum doss, ëd leànder e 'd portugaj. Tipiche ca ambrancà a le ròche come a fusso sospèise ant ël veuid. I m'ancanto dnans a la maestosità dij tò templ, e respiro aria ampërgnà d'antiche siviltà e mè cheur për l'emossion a tërmola. Lìmpida l'aqua 'd tò mar specc infinì 'd piante e fior ritm pasi ëd j' onde ch'a rabelo a riva cuchije d'ògni sòrt. As perd mè sguard apress al vol d'un airon vers un cel d'un asur pì asur e a ògni pass, una neuva maravija e a ògni pass, në sluse ëd poesìa.

95


Mersì a ti Sicilia, splendida tèra për ël cadò ëd cost màgich moment che l'ànima mia sugnanta, a viv. Da mè Piemont, it pòrto un sofi d'aria 'd mie montagne ch'a peussa mës-cesse al respir ëd tò mar. Ambrass doss ëd doe tère, a j'estrem confin ëd nòstra Italia, ambrass ch'a veul esse mëssagi d'amor.

96


Stòria d'un grand amor

La bianca oferta dij giassé a t' arciamava e le guje trasparente a vestìo d'ardor la toa sej 'd conquista. An col inmens mond ëd pas mach ël tò marcé cadensà a antamnava 'l silensi. E peui... toa vita sospèisa a na còrda toa ànima sempre 'd pì vzin al cel. It l'avìe amparà a volé e tò ùltim vòl l'ha marcà la conquista dla sima pì àuta. Adess con gnun-a pietà la póer a cala dzora còrda e rampon che trist a pendo da'n ciò dël mur. Ma là an sle ròche pì ardìe ant ël cheur vlutà dle stèile alpin-e a dësbandiss ël tò arcòrd. Ël buf dël vent a lo cheuj për conté a la montagna la stòria d'un grand amor.

98


Reusa 'd gené

I veuj cheuje l'ùltima reusa 'd mè giardin che sola a l'é restà a sfidé 'l gel antant che soe sorele - tute spantià ai sò pé, a fan tut un, con ël tapiss dle feuje. Bela parèj 'd na reusa 'd magg, anciarm, stupor dëdnans a j'euj che niente d'àutr vëddìo che la tristëssa dle rame speuje slë sfond tut gris dël cel. Veuj cheuje costa meravija dë vlù i veuj porté antëcà ij sò color splendrient parèj dla fiama sempre anvisca ëd cheur che a san nen cede a lë score dle stagion.

99


100


101


Baticheur

102


103


Ringret

Giornà sgairà, sensa un cit gest d'amor, giornà mòrte sensa lus ëd soris... Ringret ëd paròle mai dite ëd silensi ostinà - ch'a masso ij sentiment. An cheur magon për lòn ch'a l'é përdusse antant che ij pensé a coro apress dj'arcòrd e dosman as dësperdo ant ël vent për ësvanì ant una nìvola 'd malinconìa.

104


Tut a va......

Nìvole bianche ch'a coro ant ël cel e van su leste sla possà dël vent Peui as dësperdo lassù ant un moment parèj d'un seugn ësvanì sël pì bel. A dësbandiss la fior, peui a sfioriss e tuti ij di as na va n'ilusion e sota 'l pèis dij tanti magon ëdcò la vita pian pian anfiapiss

105


Ùltim seugn

An fond d'un tirol i l'hai trovà sgatand tra mugg ëd fotografìe, ant un bijèt piegà, doe fior passìe e 'l mè pensé a l'é tornà al passà. Ùltim seugn, ùltim but ëd poesìa, dossa, preuvo n'emossion profonda dzora n'ilusion un di finìa lassand un sorch, come barca sl'onda.

106


Stèilin-a spërdùa

...E dëscassand la paura a l'é fasse stra trames a le nìvole satìe ëd costa neuit afrosa e sfidand ël vent rabios arzist sensa smortesse. Com un pòver naufragà ch'a va sercand salvëssa i m'ambrancherai al ciairor ëd cola faravosca ch'anvisca 'n cheur speransa. I m'ancanterai a guardé cola stèilin-a spërdùa ch'a brila staneuit për mi. E da soa vos segreta che a mia ànima as dësvela, i scoterai soe conte con curiosità masnà fin-a a quand, che pesante, le parpèile as sareran.

108


Tròp ëscura l'é la neuit...

Staneuit... a son nen anviscasse ij lumin dël firmament. Ël cel l'é dëstiss a l'é 'na gran vòlta sensa lus e scura a l'é la neuit sensa na stèila. Staneuit... ij ragg giugarin ëd la lun-a a son nen vnù a dësmoresse con ij ridò 'd mia fnestra creand an sij mur gieuch ëd lus e ombre e scura a l'é mia stansia sensa lun-a. Staneuit... una nìvola nèira a l'ha barà la stra ai seugn e mi sensa arlass inutilment jë speto e longh a l'é susté sensa na speransa. Staneuit... tant am manco e stèile e lun-a e seugn nijo an cost ëscur satì 'd paure e… ant ël cel ch'a piora sò maleur i fongo mia tristëssa.

109


Nosgnor i l'hai paura

Un di im n'andrai e'ntant che an cel, a restran j'oslin a canté, ëdzora 'd mi as farà neuit ëscura... Nosgnor i l'hai paura... Restran le reuse ant ël giardin e a fiorì e passì tante àutre fior ma ai mè euj as negrà la natura... Nosgnor i l'hai paura... Pì nen vëdde l'incant d'un matin, pì nen sente carëssa dël vent a sfioré tut dosman mìa figura... Nosgnor i l'hai paura... Am sosten la speransa 'd dësvijeme ambajà dal ciairor ëd Toa lus, d'artrové la Toa man che sicura 'm compagna, scancëland mìa paura.

110


Spòrzme Toa man

I vad fantasticand longh la contrà, con andrinta a mè cheur un'àutra pen-a, un àutr anel giontà a la caden-a, un dij tanti pront an sla mia stra. Mach ël dolor, ancheuj,'m fà companìa, mentre as pronta për mi n'àutra bataja; i ciamo un pòch ëd bin, mach na fërvaja e a consoleme na splùa ëd poesìa. Ma, adess, sento la fiama ch'am sosten, cola che sempre am giuta 'nt j'ore grame... Grassie,Nosgnor, dla fòrsa che 't l'has dame, spòrzme Toa man, it prego, lassme nen.

111


Malinconìa

'T ses ti, malinconìa, che quand ël mond a tas a sto cheur sensa pas 't i-j fase companìa Quand gnun-a vos as sent të sfume an color gris tuti j'arcòrd pì sbriss ch'a m'artorno ant la ment. Ardìa ant la stra bela, dubiosa ant le crosiere, serco le còse vere ansema a ti, Sorela. E antant che 's doma man penso a la vita mìa con ti, Malinconìa, marciand vers ël doman...

112


La mòrt ëd na feuja

Su na rama già nèira l'é restaje una feuja che sutila e mineuja a frisson-a ant la sèira. Un vent frèid la sbardela; chila as ten su pì fòrt. Veul nen 'ndé vers la sòrt d'ògni soa sorela. Ma già strach 'l sò cit cheur finalment s'abandon-a ant ij brass 'd sò maleur. Òr sla tèra a s'arpòsa. Cost destin gnun përdon-a; l'é 'l destin d'ògni còsa.

114


Ancheuj pàrej im sento...

Sël meuire dl'oteugn, l'ùltima reusa, pian pian as dësfeuja al prim santor dl'invern ch'as nunsia. Ëdcò mi ancheuj parèj im sento: una fior dësfojà dal vent impietos, dj 'aringret e magon. L'ànima doleuria a nija 'nt ël veuid e la nebia a smasiss sempre 'd pì, 'l profil ëd la speransa.

115


Còse mòrte

Nostalgìa d'una paròla mai pì sentùa, anvìa d'un ësguard mai pì 'ncontrà. Pura, i speto ancora, i l'hai fiusa ch'a riva chèiche spluva sla sënner d'un feu dëstiss chèich giòla 'd lus, a fé bel mè tramont. Ma mè cheur tut magonà am dis, che dësòrmai a son còse mòrte, già mòrte, prima 'd mi.

116


E mè cheur ancor a së stupiss...

E mè cheur restà masnà ancor së stupiss a lë sbandì d'una fior e a tërmola d'emossion dëdnans a un mond fiorì 'd miracoj. Ij mè euj ancor as perdo dapress a l'andé dle nìvole 'n cel fin-a a quand mia fantasìa, an regalandme istessa legerëssa am pòrta a vòlé lassù tra spassi sensa confin a serché ant le neuit seren-e la mia stèila e mè boneur. Ma se ant l'ora dla tempesta un cel dëstiss a fa la neuit ëscura im sento la masnà ch'a l'ha paura e prego Nosgnor ch'a m'arporta 'n cheur la pas e parèj dla mia mama 'ntlora ch'am pija 'n brass.

117


Bon Natal

Bon Natal a ti masnà nà për trista sòrt sota 'na grama stèila. Bon Natal a ti pòr vej ch'it ëspete inutilment una bon-a paròla. Bon Natal a chi, da na stansia 'd dolor, a varda trist col bërluse dë stèile. Gesù Bambin, It prego, regala a cola pòvra masnà la faula ch' a l'é mancaje. Cala 'nt ël cheur ëd col vej ël seren d'una vos amisa, la gòj d'una giornà 'd sol. E con tut Tò amor, l'umanità ch'a seufr strenzla 'nt ij Tò brass, daje 'n pò dë speransa, 'n pò 'd pas. Ancheuj fà content tut ël mond, pòrta a tuti boneur an cost dì e a sarà 'n Bon Natal, ëdcò për mi.

118


I veuj artorné a cheuje poesìa

I veuj artorné a cheuje poesìa ant ël cant melodios ëd n'oslin, ant la dossa armonìa d'un cel ësteilà ant ij tanti color e përfum ëd le fior... Mach parèj podrai artrové cola pas che mi i seugno, la pas che, sola, a podrà meisiné cost mè cheur ch'a dolora.

119


Ël baticheur ëd col di'd festa

Un-a davzin a l'àutra anvertojà 'nt ij papè pì fin le statuin-e dël presepio da tant temp ormai arpòso dacant a Gesù Bambin e ansema a lor l'emossion che mach ël Natal a sa deme a l'é'dcò sarà 'nt lë scatolon. Ma 'ncheuj cola stèilin-a Dësmentià 'n fond d'un tirol për un moment l'ha fame arsente ël baticheur ëd col di 'd festa e la sensassion ëd gòj masnà ëd col Natal dësormai passà.

120


Nosgnor it ciamo

Nosgnor për ël Natal, It prego mandme un seugn fàit d'un tochèt ëd mond ëd còse òrmai përdùe. Dame un cit cheur masnà ch'as senta come antlora ant un giardin fiorì ëd reuse sensa spin-e. Pòrtme un pòch ëd col temp dal doss përfum lontan...

121


Veuja'd teneressa

L'ambrass d'un sol luminos a l'é nen ancheuj l'ambrass ch'i serco. Ël ciusioné dël vent ch'a sfiora j'erbo, a l'é nen ancheuj la vos ch'i vorrìa scoté. Anima dëstissa, cuchìja veuida bandonà sla riva da l'onda dël mar, parèj im sento. Gnente a sà slontané da mè cheur cost mè meuire ëd tristëssa përfonda. Anvlupà da la nostalgìa ëd coj arcòrd òrmai 'ngiaunì ma viv ancora. Më sfòrso dë stenze drinta 'd mi cost mè torment, costa mia veuja 'ncreusa ëd tenerëssa.

122


L' ombra d'un magon

Gnun cancel sarà l'é d'antrap al sol ch'a peul intré là a s-ciòde ògni sòrta 'd fior ai pé dj'erbo secolar. Gnun cancel sarà peul ampedì al vent ëd volesne liber trames dle feuje. Ëdcò j'oslin ch'a conosso pa bariere, ant un bati d'ala a s'ausso 'n vol a serché fra ij fojagi ël pòst pì bel për fé 'l ni. Mach mi, sarà fòra dal cancel son esclusa dal col mond ancantà che 'n di a m' apartenìa. Forse 'l sotbòsch ës-ciass l'avrà conservà mie pianà masnà... Forse le nòte dij mè trij festos a son ancora là 'mbrancà ai ram dj'erbo. Im lasso cuné da l'ilussion ma 'ntant a cala 'ncreusa 'n cheur l'ombra d'un magon.

124


Dedicà a mia sorela

E ti pòvra creatura spërdùa... La teribil maladìa dl'alzheimer

Neuit ëd la ment ancreusa e tenebrosa che a cala sensa pietà a scancelé temp e memòrie. Longh tramont ëd la cossiensa, vel ëd nebia, di për di pì s-ciass, ch'a fà svanì tuti j'arcòrd. Pensé ch'a fongo 'nt ël veuid e '1 mond che d'antorn a së sfrisa come un castel ëd sabia. E ti, pòvra creatura spërdùa, t'avanse a taston tërmoland come 'n passaròtin angrumlì da la frèid, e it sërche la mia man come na masnà ch'a l'ha paura 'd marcé da sola. Amarëssa sensa fin për mi, impotenta dnans a toa decadensa. Mach na speransa am resta, che mia Bin, pì fòrta che 'l mal, a peussa rivé a tò cheur, tant da s-cianché quàich vòlta a tò sguard dëstiss n'aparensa d'un soris. 125


Sagrin

Neuit sensa doman… cel sensa na stèila a l'é van ël mè scoté për senti drinta tant silensi l'arson d'una vos amisa Strabucand, a taston i serco… un barlum ëd lus una man che ant la dosseur d'una carëssa a spian-a sta rupia tant pì arcreusa staneuit, për l'amarëssa

126


La mia ca

Se passo an cola stra, na gran tristëssa am pija guardand la veja ca, la ca che a l'era mia. Ij mur dij mè arcòrd ij mur ëd mia infansia, la lòbia, ij cop ëstòrt la fnestra'd mia stansia. Am ciapa un tal magon la veuja d'andé andrinta a deurve col porton butand-je un pòch ëd grinta. Ma nò, as peul pì nen adess l'é pì nen mia, jë sta d'autra gent, che gran malinconìa ! Im vëddo an col cortil sento na vos ch'am ciama con col sò ton gentil la vos ëd la mia mama. Ma chila a-i é pa pì ! A-i son pì nen le fior, col bel canton fiorì curà con tant amor.

127


Coi asinej tant doss 'd lujenga a son sparì a-i é pì nen ël poss; tut l'é cambià; a-i é pì. Pura i godrìa un mond arvëdde la stansia mia con la stuva ëd Castlamont tant bela, ch'am piasìa. Da col pogieul citin guardé l'Ala e la stra, la piassa dël bal davzin su fin-a la Nunsià. A l'ombra dël Castel, la mia veja ca la ca dël temp pì bel an mè cheur a l'é restà. Che gran malinconìa ! L'é li davanti a mi e sai ch'a l'é nen mia ch'a m'apartenrà mai pì.

128


Veja contrà

I veuj torné là, andoa 'l temp a l'é fërmasse, sjë sterni dla contrà, sente 'l romor dij mè pass, che jer a arsonavo leger, ancheuj pì pesant e strach. Là sercherai ij mè seugn, le veje sensassion, le chërpure dij mur, ancreuse 'me ferìe am conteran la stòria ch'a l'é sarà 'n mè cheur. Sle nòte 'd na canson, velà 'd malinconìa, i trasserai ël profil d'un mond ormai lontan, sfumandlo con 'l color pì gris dla nostalgìa.

130


131


Ă&#x2122;ltima fior

132


133


Ùltima fior

A pend, da un branch già sèch, l'ùltima fior na fior ëdlicà, legera ch'a l'ha ij color dla lus. N'oslin a canta soa gòj su n'ilusion ëd primavera viva come la speransa che a lus drinta mè cheur

134


Farfale

Legere, etéree, sospèise ant ël vent, fior ch'a volo con ghëddo 'd danseuse, peui dosman, as pòso sj'àutre fior, për completeje, an blëssa e color. Silensios ësbate d'ale rabëscà, a sfumo la vita 'd tinte dlicà. A-i mancherìa na nòta, sensa 'd lor, na dossa nòta a l'armonìa dël creà.

136


Violëtte

Ant l'aria a-i é sentor ëd primavera j'euj as përdo fra ël verd dël pra e pròpi là, aranda a na masera, le prime viole a son già spontà. As vëddo quasi nen, son bin ëstermà sota le feuje a forma ëd cheur, ma a-j dësvela sò perfum ëdlicà ch'am regala na ventà 'd boneur. A fene un massolin sicura m'anvita, për porteme dapress la primavera, ma për nen robeje un'ora ëd vita i-j lasso là, aranda a la masera.

138


A pieuv.....

Ël cel a smija na vòlta sensa lus. E da col gris përfond ven giù la pieuva. Nìvole scure a pioro 'l mal dël mond, e 'dcò mè cheur a s'anvlupa 'd tristëssa An costa pieuva nijo ij ricòrd pì bej Svanì j'ùltim përfum dle fior d'istà Svanì col mond dij mè seugn ancantà as dësperd ant la pieuva ch'a ven giú mè pensé, coma nìvola, lassù E mi guardo colé giù da le fnestre le stisse, un-a dòp l'autra.... e peui dësblesse!

139


Novèmber

A ven dal gris dël cel sentor 'd maleur, na ciòca trista a spantia sò lament, e le feuje mòrte ch'as pòrta via 'l vent, a saro s-ciass ij seugn, andrinta 'l cheur. Meuiro j'anvìe fòle dla fantasìa e tut d'antorn as vest 'd malinconìa.

140


Ël grisantem

Sle tombe frèide it t'has portà calor, sle pere grise, ij tò rient color. It ëscancele l'ombra 'd col misteri cola aria trista 'nvlupà dal maleur e la toa oferta ch'a ven su dal cheur a l'ha vestì da festa ël simiteri. E ij mòrt ch'a deurmo sota la tèra an pas at diso grassie se pur soa vos a tas.

142


Nostalgìa 'd fiòca

I spetava, spetava... con l'ansia d'una masnà. Bzògn prepotent d'un bianch silensi, d'un candor ch'a quata le mangagne dël mond. Inùtil a l'é stàit ël mè speté... e 'l cheur a meuir ëd nostalgìa për coj bianch invern, seugn ch'as perdo tra j'arcòrd dij mè di masnà.

143


144


145


A tornerĂ  'l sol

146


147


A tormnerà 'l sol

Ël cel a sa pì nen soride fòra e drinta 'd mi mach pì nuanse 'd gris. Ël sol përzoné a da bataja magari limosinand agiut al vent a la fin a l'avrà l'arvangia an sij nivolon mnassos. A tornerà 'l sol a smasì mia tristëssa a dëscassé mia veuja 'd piorè e da col canton dël cel ij ragg caleran sël mond e con sò tëbbior as faran carëssa. A tornerà 'l sol a pasié mia anvìa 'd seren e sota sò sguard ësbalucant an slë score tranquil ëd j'ore a soridrà torna 'l cel e mi.

148


Doman ël sol a vnirà

I fongo mìa tristëssa an col tochèt ëd cel trames ëd le ca e an contemplassion ëd col vel ësteilà, i gropo mìa speransa, con un fil sutil, da stèila a stèila. J'ombre sël mond, pian, pian së slongo pasi ël vent bësbija e soa vos a smija n'orassion. A s'àusso dosman a pasiè 'l magon, mùsiche 'd silensi. Dossa as fà la neuit an tanta pas. Bandonà ant ël piasì 'd sò ambrass, i speto ij seugn ch'a pòrto 'l calor che an mè cheur a manca e doman ël sol a svanterà për mi, la lus ëd l'infinì.

149


Magìa d'un folèt dispetos

A Fornolosa, frassion ëd Locana, dal 25 otober al 14 ëd fevré, ël sol a spariss.

Ùltim salut d'un soI moribond che a së sfrisa contra na montagna mnassosa e scura. Rajà spalia 'd tard otober a sfiora pòvre ca për l'ùltima vòlta. Magìa d'un folèt dispetos che a cala sò mantel ëscur për un longh, longh temp grevand d'ombra col cit pais. E ongià dolorose a ferisso ëd cheur montagnin restà fedej a soa tèra. Tròp dur a l'é n'invern sensa albe, sensa tramont; la gent ancora a seugna fiòca bërlusenta come giajèt, për rifless dël sol.

150


Pianta fiorìa

Mach ier it tërmolave da la frèid sota 'n cel sensa sol e ant la neuit përfonda ël sentor ëd mòrt che 't grevava d'antorn at fasìa frissoné 'd paura. An sij tò ram e 'nt ël mè cheur le làcrime a s'argelavo. Ma peui, ël prim tëbbior d'un sol meno avar a l'ha arviscolate e ij tò branch, pòch a pòch, son vestisse dë speransa fàita 'd cite feuje e 'd fior ëdlicà. Mach la mia rama a l'é restà sfiorìa, ma a guardete ancantà, l'hai sentù sbandì drinta 'd mi la pì bela tra le fior: la poesìa.

152


Fior servaja

Ël sèch ëd la rochera l'ha generà na fior. L'é na pnelà 'd color brilant sël gris dla pera. As sent tant trista e sola cheuj sò sospir ël vent e l'oslin ch'a la sent con sò cant la consola.

154


Speransa ëd primavera

A l'é bastaje ël color sël soris d'una fior, për sugné primavera. Pur mach ier an mè cheur a grevava ël maleur e ancheuj smija nen vera.

155


Veuja 'd calor

Un grisor ch'a tenz ëd maliconìa e tut anvlupa ant sò ùnich color. Ël busson as fà stànsia - al passaròt angrumlì, e mè cheur as fà stànsia - a la tristëssa ancreusa. A l'é longh ëspeté la prima, e tanta a l'é mia veuja 'd calor... ...Ma peui, a l'improvis, leger - un vent tëbbi a më sfiora e dosman am carëssa - e mie ferìe meisin-a. Fin-a na pianta, lassù sël brich, anganà da 'l tëbbior as buta a fiorì. A torna a arvive, dzora 'd n'ilusion.

156


Tristëssa d'invern

La natura ancor grisa sota ël gel e la bisa a l'ha n'aria severa… Su la rama dëspeuja, gnanca l'ombra ëd na feuja për sugné primavera...

158


E peui, në scampol d'asur…

La sfersa d'un vent rabios e la violensa dl 'oriss a sbardelo le fronde dj'erbo. L'é squasi un gëmme col frissoné dle feuje 'mpaurìe, un lament ch'a crasa 'l cheur. Lòsne e tron a s'alterno antant che l'aqua a ven giù a verse. Sburdìa da la furia dla tempesta, i më spresso a brusé la ramuliva, come già fasìo ij mè vej për anvoché dal cel clemensa. Peui... tut a chita.... A dëspieuv e as dësperd l'ùltim romor d'un tron ansarì dapress a në smòrt losné. Già s'antërvëd ël profil ëd l'orisont ancora marcà da nivolon ëscur. Ël giardin a l'ha perdù tut sò splendor e a mostra trist soe fior dësfojà, mentre al càus ëd j'erbo, tapiss ëd feuje 'ncora verde, a marco l'oteugn prima dël temp. Sgoment an mè cheur!...

159


Dzora sta tèra marsa 'd pieuva a cala creus ël silensi, rot dal plof ëd n'ùltima gossa ch'a cola da na canal për finì 'nt una gòja fàita tërbola dal paciòch. As forma 'n sercc e n'àutr ancora, peui tut as dëstend ant un vel che a l'improvis, lìmpid e ciair, as fà specc a në scampol d'asur, che a l'é fasse stra 'ntrames dle nìvole për arporté an mè cheur ël seren.

160


Inonda mia ànima 'd sol ...

Ëdcò mi un temp rubava j'ale a le rondole për volé 'nt l'asur a coloreme 'd cel. Tërmolava al son d'una vos e anviscava mia gòj a la lus d'un soris. A l'é pì nen col temp ormai ... e cost mè cheur l' ùnich restà masnà a veul ëslontané j'ombre ch'a lo cisso al tramont. Mostreme Nosgnor dj'àutre manere 'd vorej bin i veuj nen perdme 'nt ël veuid. Inonda mia ànima 'd sol che a j'àutri i peussa spòrzlo. E le fior ëd mè giardin a torneran a amperlesse 'd rosà e cost arnasse a neuv amor, a farà arvive la fiama a vòlte spalia, dla mia lanterna.

161


162


163


Prose 'd vita

164


Ël balon vola 'n cel.

Quand che magna Madlen-a am promëttìa 'd porteme a la fera 'd San Firmin a Përtus, i stasìa pì nen ant la pel da la contentëssa. Pa gnun-e feste bele come cola, përchè për riveje a tocava marcè për ësquasi n 'ora 'ntramès ai bòsch che d'oteugn , a ofrìo në spetacol maravijos. Mi i m'ancantava a vardé ij color anvisch e nuansà dle feuje « Magna varda che bele ! » i crijava, e 'm fërmava tuti ij moment a cheujne quajduna. L'avrìa vorsù portemije a ca ma peui, am dasìo fastudi a ten-je an man e alora i-j lassava caschè për tèra 'n pòch a malincheur. Antant ch'i marciavo , magna am fasìa la predica : « Varda bin » am disìa , « Ch' it piante peui nen la pista për fete compré cheicòs , mi i l' hai nen ëd sòld da sgairé , ël pont ëd la gucia a l'é curt ( a fasìa la sartòira ) e tanti i devo dene për vagneme '1 pan , che pròpi na vanso gnun për ij caprissi .» I capìa nen ël përchè a m' arpetèissa sempre sta sòlfa , quand a savìa bin che i-j cíamava mai gnente e che ansi, vëddìa nen l'ora dë vnì granda për giuteje a cuse an manera ch' a podèissa peui compresse cheicòs ëd pì , che nen mach ël pan , pòvra magna ! Rivà ant la piassa dël bal , un rabel dla malora am passava j'orije ma col përfum dle brusatà ch'a së spatarava 'nt l'aria, am dasìa na sensassion ëd piasì. Lòn ch'am tirava 'd pì che tut , a j'ero coj balon ëd tanti color , im fërmava a guardeje ancantà , tant , che na vòlta , magna , forse pijà da la compassion për col mè sguard pien d'anvìa , a l'ha compramne un, tut ross ël pì bel ëd tuti .

166


Pa gnun-e masnà contente come mi , i tocava '1 cel con un di , i tenìa la cordin-a dël balon s-ciassa , s-ciassa e con j'euj ch'a bërlusìo, da la gòj, lo contemplava « Varda andova it bute ij pè » am disìa magna , ma mi j'era tròp ancantà për fë atension a le pere an sla stra e 'd conseguensa, son antrapame e son cascà longa e tirà për tèra . La cordin-a a l'ha piait në strincon a l'é liberasse dal mè brassin e '1 balon a l'è volasne vìa . I l'hai pro fàit un saut për ciapelo , ma chiel , pì lest che mi , a l'è aussase sempre pì su, fasendse sempre pì cit , fin-a a sparì dël tut . Quanti pior ! A gnente am servìa che magna Madlen-a a m'arpetèissa ch'a l'era andasne an cel da j'angej che 'dcò lor a l'avìo veuja 'd dësmoresse con ël balon . Mi i pensava che 'n Paradis a l'avìo già tut e , peui ,esse davzin a Nosgnor a l'era già la còsa pì bela. Për ampess ant le neuit seren-e alvand j'euj al cel , sperava d'antravëdde tra stèila e stèila , col mè balon ross . ch'a l'era volasne da j'angej , portandse via 'n tòch ëd mè cit cheur .

167


168


Ël cit spaciafornel

«A fiòca» a l'avìa dit mama durbend l'uss ëd la stansia e mie sorele e mi, che 'ncora is godìo'1 tëbbior sota le cuerte, i j'ero sautà giù dal let për core bele dëscausse a spalanchè j'ante dla fnestra. Col ariv anticipà dla fiòca a l'inissi 'd novèmber a l'era stàit për noi na gròssa sorprèisa. I vardavo 'mbajà coj parpajon ch'a viravoltavo 'nt l'aria e tute 'nsema i crijavo giojose:- «Che Bel!». Col ëspetacol a l'avìa dël miracolos e sempre an lassava 'ncantà. La contentëssa a l'era granda, tant ch'i sentìo gnanca pì frèid ai pé 'n cola giassera che a l'era la nòstra stansia. I sustavo tuta la gòj che cola bianca giornà an promëttìa; mama a l'avrìa lassane fé la calà për podèj andé a pijé l'eva al poss e i fasìo cont ëd fé 'dcò '1 babacio 'd fiòca con la sigala 'n boca, '1 bonèt an testa e, an sle spale, un gròss croatum ch'a soagnava l'euvra. Antant ij bianch parpajon a continuavo a calé sensa chité 'n moment e an sël murèt ëd la cort as vëddìa vaire che a l'era già anmugiasne. I scomëttìo 'n sij centim: un-a a disìa quindes, l'autra vint e mi dritura na contava tranta; i j'ero peui butasse d'acòrdi ch'i l'avrìo ciamaje al metér ëd papà chi ch'a l'avìa rason. Antramentre ch'i dëscuttìo, a l'era ausasse 'nt l'aria n'arciam ch'an fasìa tërmolé '1 cheur:-«Spaciafornel!». A l'era la vos ëd coi citin, che sicurament a l'avìa nen ëd pì che set ani, che a passava mincatant con ij ras-cèt a spala, tut ansacà 'nt una giaca pì gròssa che chiel e un caplass an testa che a lassava a malapen-a 'ntërvëdde sò facin tut magninà con doi euj da foin. 170


«Spaciafornel!» a crijava con soa vosin-a masnà e col crij as perdìa d'antom come 'n pior. I lo vardavo a passé për la contrà, ma gnun a lo ciamava përchè 'n cola giornà frèida ij fornej a j'ero già tuti 'nvisch e chiel as n'andasìa sconsolà fongand con jë scarpon ant la fiòca. A l'era squasi mesdì e mama a l'avìa 'nvitalo a mangé con noi. A l'avìa dit subit chë 'd si, ma gnun a l'era stàit bon ëd felo vnì a tàula; a l'avìa preferì setesse an slë scagnèt con ël piat an sij ginoj e lòn a l'era dëspiasume. Polenta e mërluss a l'era na bon-a pitansa; a col cit a-j lusìo j'euj e a l'avìa mangià con n'aptit da sonador; an vardava 'n pòch genà, ma a soridìa; i l'avìa faje na carëssa e a l'era smijame content. I l'avìo peui decidù d'andé a pijë nòstra pressiosa scatola 'd cartron andoa i guernavo ij soldin ëd le bon-eman che le madame 'n dasìo quand i-j portavo le veste che magna, la sartòira, a-j fasìa. Noi i tnìo da cont coj dné për peui compresse le scarpe 'd vernis ch'a bërlusìo ma, për stavòlta, le scarpe a podìo 'ncora speté 'n pòch. Mama a l'avìa dun-a pronta 'n borsòt për buté 'ndrinta ij sòld për nen che 'l citin a podèissa perdije. A l'avìa ringrassiane con un soris e, antant ch'as n'andasìa, an salutava con le man aussà, cole manine fàite për le dësmore che, nopà dij gieuch, a conossìo giumai la fatiga dle man d'un òm. Che pen-a! I l'avìa compagnalo con lë sguard fin-a quandi ch'a l'era mach pì 'n pontin nèir an sël bianch ëd la fiòca e a l'era smijame 'n passarotin ëspërdù 'n serca 'd chèich frisa 'd pan.

171


172


173


Tàula Anvìa 'd cel

2

Anvìa 'd cel ................................................................ 4 Cheuje la poesìa ........................................................ 6 Cel dë stèmber ........................................................... 7 Pasqua ....................................................................... 8 I speto che toa vos a riva .......................................... 9 Cita smens .............................................................. 10 Ël moment ëd la poesìa ....................................... 11 Frise da nen ............................................................. 12 Gesiòta 'd montagna .............................................. 14 I-j veuj bin a la vita ............................................ 15 Feje nen cas... .......................................................... 16 Grassie Nosgnor ...................................................... 17 Am parlo ëd Ti... .................................................. 18 Crocifiss ëd campagna .......................................... 20 Fratel, a l'é Natal ! ................................................. 21 I veuj nen chërde... .................................................. 22 I vorrìa... ................................................................. 23 I l'avìa da manca... ................................................... 24 Coloresse 'd cel ....................................................... 25 Tant a peul un soris ................................................. 26 Vej pilon .................................................................. 27 Stupor dël dësvij ..................................................... 28 I serco ti sorela Poesìa ............................................ 29

174


Vers l'infinì

32

Vers l'infinì ............................................................... 34 E peui a l'improvis... ................................................ 35 Mia fiusa pì granda... ............................................... 36 ...a svanirà la magìa... .............................................. 38 Vesto ij mè seugn .................................................... 39 It sente? ................................................................... 40 Laghèt ëd montagna ................................................ 42 ... Ëdcò chila part ëd l'infinì ..................................... 43 Fantasticand... ......................................................... 44 A sonavo baudëtta 'ntlora... .................................... 46 A l'onda dël mar ................................................... 47

Bin sensa fin

50

Bin sensa fin ............................................................ 52 A mia mama .......................................................... 53 Ragg ëd sol ............................................................. 54 Vers la vita... ......................................................... 55 Fin-a a quand? ......................................................... 56 A lë sponté d'un botonin... ...................................... 57 Pì gnente am manca................................................. 58 Fërvaje d'arcancel .................................................... 59

175


An tla ca dla speransa

62

A l'era un mugg ëd pere..... ..................................... 64 Doman, un'àutra reusa a fioriss... ............................ 65 E mè cheur a l'é slargasse a la speransa ................... 67 An serca d'una stra... ............................................... 68 Speransa .................................................................. 69 I veuj ... ................................................................... 70 Tra torment e speransa ............................................ 71 Ël cantonin dij seugn ............................................ 72 Barchëtta përzonera ................................................ 74 Sempre le Toe pianà ............................................... 75 Doa 'n cit a seugna, na speransa a viv... .................. 76 Magari doman … .................................................... 77

Moment d'anciarm

80

Moment d'anciarm ................................................... 82 Chèich àtim ëd boneur ............................................. 84 Arciam d'amor ......................................................... 85 Canson d'Amor ........................................................ 86 Ël doss përfum ëd cole reuse ................................... 88 Na bon-a paròla ....................................................... 89 Sai nen përchè i canto ............................................. 90 Ël cign nèir .............................................................. 92 Pajëtta d'òr ............................................................. 93 Dësvijeme pà ........................................................... 94 Tèra 'd Sicilia ........................................................... 95 Stòria d'un grand amor ............................................ 98 Reusa 'd gené .......................................................... 99 176


Baticheur

102

Ringret .................................................................. 104 Tut a va...... ........................................................... 105 Ùltim seugn ........................................................... 106 Stèilin-a spërdùa .................................................... 108 Tròp ëscura l'é la neuit... ....................................... 109 Nosgnor i l'hai paura .......................................... 110 Spòrzme Toa man ............................................... 111 Malinconìa ............................................................. 112 La mòrt ëd na feuja ........................................... 114 Ancheuj pàrej im sento... ....................................... 115 Còse mòrte ........................................................... 116 E mè cheur ancor a së stupiss... ............................ 117 Bon Natal .............................................................. 118 I veuj artorné a cheuje poesìa ................................ 119 Ël baticheur ëd col di'd festa ................................. 120 Nosgnor it ciamo ................................................. 121 Veuja'd teneressa ................................................... 122 L' ombra d'un magon ............................................. 124 E ti pòvra creatura spërdùa... ................................ 125 Sagrin .................................................................... 126 La mia ca ............................................................. 127 Veja contrà .......................................................... 130

177


Ùltima fior

132

Ùltima fior ........................................................... 134 Farfale ................................................................... 136 Violëtte .................................................................. 138 A pieuv..... ............................................................. 139 Novèmber .............................................................. 140 Ël grisantem .......................................................... 142 Nostalgìa 'd fiòca ................................................. 143

A tornerà 'l sol

146

A tornerà 'l sol ....................................................... 148 Doman ël sol a vnirà ......................................... 149 Magìa d'un folèt dispetos ...................................... 150 Pianta fiorìa ........................................................... 152 Fior servaja ............................................................ 154 Speransa ëd primavera ........................................ 155 Veuja 'd calor ......................................................... 156 Tristëssa d'invern ................................................... 158 E peui, në scampol d'asur… .................................. 159 Inonda mia ànima 'd sol ... ..................................... 161

Prose 'd vita

164

Ël balon vola 'n cel. ............................................... 166 Ël cit spaciafornel .................................................. 170 178


Ada Marta Benevenuta - Ant la lus ëd la primavera!  

Poesie in piemontese di Ada Marta Benevenuta

Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you