Issuu on Google+

fq.5

Qasje më e lehtë tek informacionet "Në këtë GIS sistem në një vend janë bashkuar të gjitha informacionet gjeo-hapësinore nga planet digjitale të kadastrës”, tha Peshevski në promovimin

VITI 3 | Nr. 691 | ÇMIMI: 10 DEN | E HËNË, 17 SHKURT 2014

www.zhurnal.mk

MBËSHTETJA E OPOZITËS PËR MEDIAT E PREKURA NGA POLITIKAT QEVERITARE

Opozita shqiptare, pak mbështetje për mediat Disa media kanë ngritur zërin kundër ndarjes së padrejtë të kulaçit, sidomos për mediat në gjuhën shqipe. Derisa përfaqësues ndërkombëtarë janë mjaftuar me apele dhe kanë kërkuar që çështja të zgjidhet “brenda”, opozitarët shqiptarë kanë mbetur prapa atyre maqedonas në përpjekën për të mbështetur mediat ë pjesë e mediave, sidomos ato në gjuhën shqipe kanë shumë nevojë për mbështetje për të siguruar hisen e tyre gjatë ndarjes së reklamave qeveritare. Deri tash disa media kanë ngritur zërin kundër ndarjes së padrejtë të kulaçit, por a mjafton kjo pa pasur një përkrahje më të gjerë. Në këtë rast theksohet nevoja që të ketë përkrahje në shkallë më të gjerë. Ka pasur disa prononcime të vakëta të zyrtarëve ndërkombëtarë të cilët kanë bërë apele për më shumë liri të mediave, ndërkohë që

N

kanë theksuar rëndësinë që problemi të zgjidhet brendapërbrenda Maqedonisë. Përballë pushtetit që favorizon një pjesë të mediave maqedonase që trumbetojnë për Qeverinë, do të duhej të kishte një front të përbashkët të mediave me partitë opozitare. Vlerësohet se në fronin opozitar maqedonas ka një mbështje më të madhe për mediat në gjuhën maqedonase, ndërkohë që te opozitarët shqiptarë janë më pak këmbëngulës për të mbështetur mediat në gjuhën shqipe. fq.2

NXËNËSIT DHE PROFESORËT E HELMUAR LËSHOHEN NË MJEKIM SHTËPIAK

DILEMA ME ZGJEDHJET PARALELE

ZGJEDHJET E PARAKOHSHME, TEST PËR INSTITUCIONET?

fq.3

Përkujtohen luftimet në Tanushë

Helmimi i mistershëm Por, as dje askush nuk mundej të komentoj se nga dora e kujt erdhi gazi helmues, as edhe nga partitë politike. Kështu, helemimi i dhjëtra nxnëësve dhe 7 profesorëve vazhdon të mbetet misterioz

fq.2

Gjeni bashkëbisedues për emrin

3

Dy palë zgjedhje do të jenë sfidë e rëndë për institucionet shtetërore, ndërsa seriozisht do të vihet në pikëpyetje organizimi i zgjedhjeve fer dhe demokratike sipas standardeve ndërkombëtare, thonë analistët politik

4


K r o n ik ë

2

e hënë, 17 shkurt 2014

MBËSHTETJA E OPOZITËS PËR MEDIAT E PREKURA NGA POLITIKAT QEVERITARE Disa media kanë ngritur zërin kundër ndarjes së padrejtë të kulaçit, sidomos për mediat në gjuhën shqipe. Derisa përfaqësues ndërkombëtarë janë mjaftuar me apele dhe kanë kërkuar që çështja të zgjidhet “brenda”, opozitarët shqiptarë kanë mbetur prapa atyre maqedonas në përpjekën për të mbështetur mediat

Opozita shqiptare, pak mbështetje për mediat

Agim FAZLIU ë pjesë e mediave, sidomos ato në gjuhën shqipe kanë shumë nevojë për mbështetje për të siguruar hisen e tyre gjatë ndarjes së reklamave qeveritare. Deri tash disa media kanë ngritur zërin kundër ndarjes së padrejtë të kulaçit, por a mjafton kjo pa pasur një përkrahje më të gjerë. Në këtë rast theksohet nevoja që të ketë përkrahje në shkallë më të gjerë. Ka pasur disa prononcime të vakëta të zyrtarëve ndërkombëtarë të cilët kanë bërë apele për më shumë liri të mediave, ndërkohë që kanë theksuar rëndësinë që problemi të zgjidhet brendapërbrenda Maqedonisë. Përballë pushtetit që favorizon një pjesë të mediave maqedonase që trumbetojnë për Qeverinë, do të duhej të kishte një front të përbashkët të mediave me partitë opozitare. Vlerësohet se në fronin opozitar maqedonas ka një mbështje më të madhe për mediat në gjuhën maqedonase, ndërkohë që te opozitarët shqiptarë janë më pak këmbëngulës për të mbështetur mediat në gjuhën shqipe.

N

Opozita maqedonas tenton Analisti politik Ibrahim Mehmeti deklaron se sa i përket reklamave dhe mbështetjes së

OPOZITA MAQEDONASE MBËSHTET MË SHUMË MEDIAT “Sa i përket reklamave dhe mbështetjes së mediave, opozita ka një rol të veçantë.Në këtë rast, mendoj se opozita maqedonase përpiqet mjaft në këtë aspekt, por ky është edhe një aspekt i ngathtësisë së partive opozitare shqiptare për ta siguruar mbështetjen e duhur”, ka thënë Ibrahim Mehmeti.

FRONT I PËRBASHKËT NË PËRKRAHJE TË MEDIAVE Mediat në gjuhën shqipe kanë shumë nevojë për mbështetje për të siguruar hisen e tyre gjatë ndarjes së reklamave qeveritare. Deri tash disa media kanë ngritur zërin kundër ndar jes së padrejtë të kulaçit, por në këtë rast theksohet nevoja që të ketë përkrahje në shkallë më të gjerë.

MIRËKUPTIM PËR SITUATËN

Nuk do kemi rol periferik në zgjedhje Zoran Popovski është njëri nga katër kandidatët potencial për president të Maqedonisë, të cilët treguan ambicie. Edhe pse në opinion nuk janë të njohur emrat e favoritëve, Popovski, kandidimin e të cilit e përgatit Opsioni qytetarë për Maqedoni (OQM), thotë se nuk do të luajë rol rol periferik në këto zgjedhje. Beson se opcioni që ai dhe OQM, si parti e flasin ka mundësi për bashkim të votuesve. "Ky është opcion që angazhohet për bashkëpunim, e jo për konkurencë të ideve politike", thotë Zoran T. Popovski, kandidat potencial për president shteti. Edhe pse ingerencat e presidentit në shoqërinë në Maqedoni janë të kufizuara në disa sfera, megjithatë politika e jashtme dhe me të edhe eurointegrimet dhe çështja e emrit, do të jenë pjesë e retorikës parazgjedhore. Popovski dhe OQM nuk përmendin idenë për mbështetje të fortë të identitetit. “Qëndrimi për mbrojtje të emrit Maqedoni dhe të identitetit

A mjaftojnë vetëm apelet pa kushtëzime!?

“Për këtë gjë do ta keni përkrahjen time, por unë personalisht nuk do të përfshi hem në këtë çështje edhe pse privatisht mund të kem mendim ndryshe. Për fat të keq dhe ky është mandati im, por unë kam mirëkuptim të plotë për situatën dhe jam e vetëdijshme për problemet me të cilat ballafaqoheni”, ka deklaruar Dunja Mijatoviç nga OSBE. mediave, opozita ka një rol të veçantë. “Në këtë rast, mendoj se opozita maqedonase përpiqet

maqedonas aspak nuk është ndonjë qëndrim i fortë dhe mendimi im personal rreth kësaj pyetje nuk ndryshon nga përcaktimet programore të partisë sime. Do të ishte hipokrizi nëse do të ishte ndryshe”, thotë Popovski. “Më me rëndësi është që të dezinfektojmë kokat e të rinjëve nga armiqësia e mëtutjeshme dhe të mundohemi të kuptohemi se populli maqedonas dhe ai bullgar, si dhe gjuha janë dy punë të ndryshme. Në të kundërtën secili do të mbeten i varrosur në hendeqet e veta, ndërsa marëveshja për fqinjësi të mirë do të mbetet iluzion”, thotë Zoran Popovski, kandidati potencial i OQM për president shteti.

mjaft në këtë aspekt, por ky është edhe një aspekt i ngathtësisë së partive opozitare shqiptare për ta

Sipas Mehmetit, këtu ka një problem mjaft serioz, sepse zakonisht opozita përfshihet në debate vetëm kur ka ndonjë provokim dhe ndonjë çështje kontradiktore dhe jo në mënyrë konstante të pyetet për projektet e Qeverisë ose politikat e përgjithshme qeveritare. Ai thotë se kjo nuk është në dobi të shoqërisë pluraliste. Në anën tjetër, sipas Mehmetit, edhe një pjesë e mediave nuk kanë qëndrim korrekt ndaj opozitës. “Kam përshtypjen që disa media e përcjellin atë zërin qeveritar dhe nuk janë të prirë që të përcjellin opozitarët, jo vetëm partitë, por edhe të njerëzit që mendojnë ndryshe. Kjo i përcjell mediat dhe është edhe një pjesë e mozaikut të jetës pluraliste në Maqedoni”, deklaron Mehmeti. Në anën tjetër, komunikologu Klime Babunski thotë se në këtë situatë garantohet gjithçka përveç pluralizmit në media. Ai thekson se Qeveria duhet, sipas shembujve të shteteve tjera demokratike, që paratë për reklamim t’ua japë mediave më të vogla. “Absurdi këtu është total, sepse del se ata që sigurojnë më shumë reklama kanë edhe më shumë të ardhura nga paratë shtetërore. Kjo nuk ka asnjë logjikë, sepse nëse dikush ka arritur sukses në treg të mbledh reklama atëherë që të sigurohet pluralizëm paratë publike duhet të jepen mediave tjera të cilat nuk kanë pjesë të tillë nga kulaçi i reklamave”, thekson Babunski.

siguruar mbështetjen e duhur”, ka thënë Mehmeti, për “Zhurnal plus”.

Përfaqësues ndërkombëtarë i kanë bërë thirrje Qeverise së Maqedonisë që të përmbushë kriteret e funksionimit të një shoqërie të lirë mediatike. Gjatë vizitës në Shkup, edhe përfaqësuesja e OSBE-së për liri të mediave, Dunja Mijatoviç apeloi që Qeveria maqedonase të jetë

Gjeni bashkëbisedues për emrin "Ajo që thoni se nuk keni bashkëbisedues nga pala tjetër, unë mundem vetëm të ju jap guximin që ta gjeni atë bashkëbisedues dhe nëse dikush paralajmëron se asgjë nuk mund të bëhet, them së është diçka thjeshtë jokonstruktive”, tha ambasadori i BE-së Orav mbasadori i BE-së në Shkup Aivo Orav ka thënë se zgjerimi i BEsë është në vazhdimësi e sipër. Mes tjerash ai në një bisedë për REL ka folur edhe për ligjet për media, ndërsa lidhur me emrin ka thënë se duhet të gjendet bashkëbiseduesi. "Ajo që thoni se nuk keni bashkëbisedues nga pala tjetër, unë mundem vetëm të ju jap guximin që ta gjeni atë bashkëbisedues dhe nëse dikush paralajmëron se asgjë nuk mund të bëhet, them së është diçka thjeshtë jokonstruktive”, tha ambasadori i BE-së, Avio Orav. Sipas tij, gjitha vendet anëtare kanë ligje të ndryshme për zgjedhjet dhe mediumet. "Në të njëjtën kohë ekzistojnë principe kyçe universale të njëjta që duhet të ndiqen. Në rastin konkret BE ishte shumë e intere-

A

suar që të ndihmojë gazetarët që të tejkalojnë mosmarrëveshjet me shtetin në lidhje me shpifjen. Tanë shumë me kujdes ndjekim se si po zbatohet ky ligj. Ligjet për mediumet të cilat ishin tërhoqën vëmendjen shumë mirëpo duhet të sqarohet se BE nuk kërkoi ligje për mediumet por ajo është obligim i shtetit që ti ketë ato ligje. Ajo që është më e rëndësishme për neve është që të ketë dialog mes

Qeverisë dhe gazetarëve për shkak se kjo ishte pjesë e marrëveshjes së 1 marsit, kurse BE është pjesë e

plotësisht transparente në reklamimin nëpër media dhe në aspektet e tjera. Shqetësimet për gjendjen e mediave në Maqedoni, zyrtares së OSBE-së ia shprehën edhe Shoqata e Gazetarëve të Maqedonisë, të cilët theksuan se në periudhë të zgjedhjeve, praktika e fushatave qeveritare që ndahen në mënyrë jotransparente, mund të bëhet më agresive. Ndonëse mediat në gjuhën shqipe luajnë një rol shumë të rëndësishëm, Mijatoviç nuk takoi asnjë përfaqësues të mediave shqipe. Në anën tjetër, Mijatoviç u habit nga ajo që e ka quajtur si mungesë të solidarizimit ndërmjet gazetarëve për çështjet e interesave të përbashkëta. “Për këtë gjë do ta keni përkrahjen time, por unë personalisht nuk do të përfshihem në këtë çështje edhe pse privatisht mund të kem mendim ndryshe. Për fat të keq dhe ky është mandati im, por unë kam mirëkuptim të plotë për situatën dhe jam e vetëdijshme për problemet me të cilat ballafaqoheni”, ka deklaruar Mijatoviç. Ajo ka thënë së është e rëndësishme që të ligjet të implementohen në mënyrë që të promovohet liria e mediave dhe të dëgjohet zëri i të gjitha palëve të prekura. Në anën tjetër, ish-kryetari i Këshillit për Radiodifuzion, Mirçe Adamçevski nuk pret që Qeveria të jetë transparente, ndërsa të dhënat për shpenzim të të hollave trajtohen si “sekret shtetëror”. “Disa mediume duhet të punojnë për Qeverinë pa marrë parasysh nëse duan ose jo. E gjithë kjo sjell deri te çrregullimi i tregut të mediave në vend. Disa media shpërblehen dhe marrin të holla. Ndërsa të tjera vihen në ‘pozitë të pavarur’”, thekson Adamçevski. Në anën tjetër, Raporti i Ekipit të Ekspertëve të Komisionit Europian, vitin e kaluar tregoi se Qeveria e Maqedonisë ka buxhet vjetor prej mbi 20 milion euro për reklamim dhe është shpallësi më i madh në media. Ndërkohë, Maqedonia sërish ka shënuar rënie për gjashtë vende në indeksin më të ri për liri të mediave, të përgatitur nga organizata “Reporterë pa kufi”. Në indeksin e fundit vendi ka shënuar rënie për gjashtë vende dhe tani ndodhet në pozitën e 123të. Në krahasim me vendet e rajonit, të cilët shënojnë përparim, Maqedonia është në rënie drejt pozitave të fundit. kësaj marrëveshjeje. Ne cekëm se kishte dialog dhe u pranuan amendamenti e fundit mes qeverisë dhe gazetarëve. Shpresoj që ky dialog të vazhdon dhe ne i përshëndesim këto zhvillime. Në nuk do të bëjmë vlerësimin e përmbajtjes së këtij ligji, atë do ta bën OSBE. Por kuptohet se shpresojmë që të ketë përmbajtje të mirë për zgjedhjet të cilat do të zhvillohen shumë shpejtë dhe të jemi dëshmitarë që këto ndryshime ligjore do të implementohen”, tha Orav. Ai mes tjerash ka thënë se Kroacia tani më veç se u bë pjesë e familjes së madhe evropiane, Mali i Zi është duke trokitur në këtë derë, Serbia po afrohet dita ditës më shumë, dhe ai shpreson që edhe Shqipëria do të jetë vend kandidat dhe shpreson që edhe tek ne punët do të zgjidhen.

S'KEMI DORË NË REJTINGUN E LIDERËVE Delegacioni i Bashkimit Evropian (BE) ashpër demanton se ka pëkrahur anketën e Qendrës për hulumtim dhe krijim të politikave, sipas së cilës 42 % përkrahje ka lideri i VMRODPMNEsë Nikolla Gruevski, ndërsa 14% përkrahje lideri i LSDMsë Zoran Zaev. “Vërejtëm lajmin në televizionin Sitel dhe mund t'u garanto jmë se ajo anketë nuk është projekt i përkrahur nga Delegacioni”, kanë thënë nga Delegacioni i BEsë. Në lajmin shkruan se anketa është bërë në kornizë të projektit të përkrahur nga Bashkimi Evropian.


K r o n ik ë

e hënë, 17 shkurt 2014

3

DILEMA ME ZGJEDHJET PARALELE Dy palë zgjedhje do të jenë sfidë e rëndë për institucionet shtetërore, ndërsa seriozisht do të vihet në pikëpyetje organizimi i zgjedhjeve fer dhe demokratike sipas standardeve ndërkombëtare, thonë analistët politik. Ndërkohë nënkryetari i KSHZ-së, Jakupi ka bërë të ditur se datat 3 dhe 4 mars janë afatet e fundit për shpalljen e zgjedhjeve të parakohshme parlamentare

Zgjedhjet e parakohshme, test për institucionet?

Bekim BUÇI nstitucion et shtetërorë janë para një sfide të madhe - të mbahen dy palë zgjedhje apo vetëm zgjedhjet e rregullta presidenciale. Se shteti do të ballafaqohet me vështirësi nëse paralelisht mbahen dy palë zgjedhje, një gjë të tillë e kanë paralajmëruar edhe vetë krerët e Komisionit Shtetëror Zgjedhor (KSHZ). Në këtë linjë janë edhe analistët politik, të cilët thonë se me dy palë zgjedhje përnjëherë do të vihet në pikëpyetje organizimi fer dhe demokratik i zgjedhjeve presidenciale dhe parlamentare. Sipas tyre, në një situatë të tillë ambient politik do të ashpërsohet kurse lufta politike midis partive do të jetë e pakompromist.

I

Shpallja e zgjedhjeve të hershme Komisioni Shtetëror Zgjedhor (KSHZ) ditë më parë ka mbajtur seancë ku në rend dite ka qenë plani financiar për shpërndarje të mjeteve për zgjedhje të presidentit të Republikës së Maqedonisë, si dhe propozim plani vjetorë për nevojat e përgjithshme për furnizime publike në vitin 2014 në KSHZ sipas programit 21 – aktivitete zgjedhore me Propozim vendimin për

NËNSHKRIMET PËR PRESIDENT TË PAVARUR, ME PROBLEME Nënkryetari i Komisionit shtetëror zgjedhor Subhi Jakupi deklaroi se nuk janë hapur të gjithë zyrat komunale dhe me atë u është pamundësuar qytetarëve të nënshkruhen për kandidatët e pavarur. Gjegjësisht të dielën filloi grumbullimi i nënshkrimeve për kandidat për kryetarë nga grupi i votuesve që zgjatë gjer më 2 mars. Në periud hën prej 7 marsit qytetarët në degët e njësiteve dhe në zyrat e Komisionit shtetëror zgjedhor ose nëpërmjet ueb faqes së Komisionit do të mund të kontrollojnë a gjenden në Listën zgjedhore.

DUAN TA ARRIJNË CENZUSIN PËR PRESIDENTIN “Zgjedhjet e parakohshme parlamentare do të krijonin një situatë të re në peri udhën e ardhshme zgjedhore. Nëse ajo ndodh, ambienti politik në Maqedoni do të bëhet gjithnjë e më i tensionuar, kurse e gjithë kjo situatë do të krijojë hapësirë për luftë të pakompromist politike. Pavarësisht problemeve të mundshme dhe sfidave, nuk përjashtohet ajo që partitë ti shfrytëzojnë zgjedhjet parlamentare që të arrijnë cenzusin e dëshiruar në zgjedhjet presidenciale”, thotë analisti Ramadani.

ME RËNDËSI TË KETË ZGJEDHJE DEMOKRATIKE “Më e rëndësishme është se pa pastrimin e tërësishëm të Listës zgjedhore, zbatimin e tërësishëm të rekomandimeve të OSBE/ODIHRsë si dhe për vullnet të qartë poli tik nga ana e organizatorit të atyre zgjedhjeve, mendoj se zgjedhjet e tilla nuk do të jenë fer dhe pa shanse të barabarta në betejën për ofertën politike. Jemi dëshmitarë se çfarë ndodhi në komunën Qendër në zgjedhjet e kaluara lokale, ndaj nëse sërish përsëriten skenarët e tilla atëherë nuk mund të bëhet fjalë për zgjedhje të lira dhe demokratike”, thekson analisti Arsovski.

Përkujtohen luftimet në Tanushë Ndërkohë edhe këtë vit Lëvizja Qytetarë “Zgjohu” në bashkëpunim më shoqatat kulturor-artistike, për nderë të gjashtë vjetorit të pavarësisë së Kosovës, organizoi manifestimin “Ditën e Plisit” Mbrëmë në Shkup është përkujtuar lufta e UÇK-së e cila filloi më 16 shkurt të vitit 2001 në anën e Karadakut dhe në Tanushë të Shkupit. Me këtë rast është kujtuar edhe rënia e Muzafer Xhaferit, dëshmorit të parë që ra për liri. Ky manifestim është lidhur edhe me shënimin e ditës së pavarësisë së Kosovës, Ditë ndërkombëtare e cila hap një kapitull të ri të ndritshëm për fatin e të gjithë shqiptarëve në këto troje. Manifestimi kushtuar luftës së UÇK-së është mbajtur në hotelin Aleksandar Pallas ku pjesëmarrës ka qenë edhe kreu i BDI-së Ali Ahmeti. Madje, Unioni Studentor pranë USHT-së në Shkup organizoi

madje dje në Shkup manifestimin "Një minutë heshtje përkujtimore" për të gjithë ish pjesëtarët e UÇK-së, dëshmorët,

invalidët dhe veteranët e të shenjtës, të cilët filluan rezistencën para 13 viteve, më 16 Shkurt 2001.

Ndërkohë edhe këtë vit Lëvizja Qytetarë “Zgjohu” në bashkëpunim më shoqatat kulturor-artistike, për nderë të gjashtë vjetorit të pavarësisë së Kosovës, organizoi manifestimin “Ditën e Plisit”. Në këtë manifestim ishte i pranishëm edhe Ambasadori i Republikës së Kosovës, Ylber Hysa, i cili përshëndeti manifestimin dhe i falënderoi organizatorët për përkujtimin e pavarësisë së Kosovës dhe festimin e saj bashkërisht. “Unë dua që edhe juve t’ju uroj këtë festë të rëndësishme. Shteti Kosovës është moshatarë me disa nga ju, i ka vetëm 6 pranvera, është i ri. Për të ardhur deri tek kjo ditë është dashur shumë punë e shumë gjeneratave, shumë djersë, shumë sakrifica e sfida. Pavarësia e Kosovës është ë re sa ju, por ky plis është me mijëra vjet i vjetër dhe mbajeni me krenari”, tha Ylber Hysa, Ambasador i Republikës së Kosovës.

miratimin e tij. Numri dy i KSHZ-së Subhi Jakupi tha se datat 3 ose 4 mars janë afatet e fundit për shpalljen e zgjedhjeve të parakohshme parlamentare, për t’u mbajtur në të njëjtën ditë me raundin e dytë të zgjedhjeve presidenciale. Sipas tij, shpallja e zgjedhjeve të parakohshme parlamentare mund të bëhet në afatin nga data 27 shkurt deri më 4 mars, ndërsa është e pamundur që ato të mbahen në raundin e parë të zgjedhjeve presidenciale për shkak të skadimit të afatit kohor. “Unë kam potencuar se është më së paku 55 ditë para ditës së mbajtjes së zgjedhjeve dhe më së shumti 60 ditë domethënë se kalkulohen këto ditë. Kështu që prej 27 shkurt deri më 3 ose 4 mars mund të jenë ato ditë, të cilët janë ditët e fundit që mund të kemi një paraqitje të asaj natyre”, ka thënë nënkryetari i KSHZ-së Subhi Jakupi. Ai deklaroi se nuk janë hapur të gjitha zyrat komunale dhe me atë u është pamundësuar qytetarëve të nënshkruhen për kandidatët e pavarur për president shteti. Gjegjësisht të dielën filloi grumbullimi i nënshkrimeve për kandidat për kryetarë nga grupi i votuesve që zgjatë gjer më 2 mars. Në periudhën prej 7 marsit qytetarët në degët e njësiteve dhe në zyrat e Komisionit shtetëror zgjedhor ose nëpërmjet ueb faqes së Komisionit do të mund të kontrollojnë a gjenden në Listën zgjedhore.

Dy palë zgjedhje me shumë vështirësi Ekspertët politik bëjnë të ditur se zbatimi paralel i zgjedhjeve presidenciale bashkë me ato parlamentare nuk do të jetë e lehtë dhe se institucionet shtetërore do të ballafaqohen me sfida serioze për të dëshmuar kapacitet në organizimin e zgjedhjeve fer dhe demokratike në pajtueshmëri me standardet ndërkombëtare.

Analisti politik Ismet Ramadani thotë se zgjedhjet e parakohshme parlamentare do të krijonin një situatë të re në periudhën e ardhshme zgjedhore. Nëse ajo ndodh, thotë Ramadani, ambienti politik në Maqedoni do të bëhet gjithnjë e më i tensionuar, kurse e gjithë kjo situatë do të krijojë hapësirë për luftë të pakompromist politike. “Mund të ndodhë që vetë kandidati të tërheqë dhe të përmirësojë situatën sa i përket zgjedhjeve parlamentare, gjegjësisht në atë që do të thotë marrje e ndonjë vendi plus në Parlament. Kështu që pavarësisht problemeve të mundshme dhe sfidave, nuk përjashtohet ajo që partitë ti shfrytëzojnë zgjedhjet parlamentare që të arrijnë cenzusin e dëshiruar në zgjedhjet presidenciale”, thotë analisti Ramadani. Sipas tij, zakonisht tek ne edhe gjatë kohës së zgjedhjeve parlamentare në raundin e dytë mbeten shumë vende zgjedhore të papërfunduara, ashtu që mund të shfrytëzohet edhe për daljen në zgjedhje. Ndërkohë analisti politik Petar Arsovski thekson se zgjedhjet e shpejta të parakohshme parlamentare do të jenë sfidë e rëndë për LSDM-në. Ai thotë se nëse ka zgjedhje më e rëndësishme është që ato të mbahen konform parimet dhe standardeve demokratike. “Për LSDM-në periudha e ardhshme gjithsesi se do të jetë për plotë me sfida. Nga njëra anë, ata po tentojnë të krijojnë storje të re, por me këtë rast ta ruajnë edhe kapitalin e vjetër politik. Nga ana tjetër, mundësia për zgjedhje në vjeshtë, madje edhe bashkë me zgjedhjet presidenciale nuk do ti presë tërësisht të përgatitur, për shkak se për një rikonsolidim siç bëhet fjalë në LSDM të nevojshme janë një apo dy vite. Por, më e rëndësishme është se pa pastrimin e tërësishëm të Listës zgjedhore, zbatimin e tërësishëm të rekomandimeve të OSBE/ODIHR-së si dhe për vullnet të qartë politik nga ana e organizatorit të atyre zgjedhjeve, mendoj se zgjedhjet e tilla nuk do të jenë fer dhe pa shanse të barabarta në betejën për ofertën politike”, thotë analisti Arsovski. Ai thotë se jemi dëshmitarë se çfarë ndodhi në komunën Qendër në zgjedhjet e kaluara lokale, ndaj nëse sërish përsëriten skenarët e tilla atëherë nuk mund të bëhet fjalë për zgjedhje të lira dhe demokratike.

Sërish përplasje për shqipen Këshilltarët e BDI-së dhe ata ta PDSH-së janë përplasur në Qytetin e Shkupit rreth shqipes. Sipas Qemal Musliut, këshilltar në këtë qytet, gjuha shqipe dhe alfabeti i saj janë zyrtare në mbarë Shkupin, përfshirë këtu edhe mbishkrimet pa marrë parasysh se në cilën komunë të Shkupit janë ato. "Kohën e fundit dikush po bënë shkelje flagrante të këtyre dispozitave dhe unë mendoj se qyteti i Shkupit dhe kryetari i saj ka për obligim që të zbatojë në mënyrë të prerë përdorimin e gjuhës dhe të respektojë dispozitat e statutit të qytetit të Shkupit pasi në bazë të këtyre dispozicioneve të gjitha aktet që dalin nga qyteti i Shkupit

duhet të jenë në dy gjuhë", ka thënë këshilltari i BDI-së Qemal Musliu. Ndërkohë, këshilltari i PDSH-së në këtë këshill, Idriz Orana thotë se përgjigja e fundit me shkrim e qytetit të Shkupit lidhur me dygjuhësinë nuk është asgjë tjetër përveç një përgjigje infantile dhe debile, e gatuar në kuzhinat e VMRO-DPMNE-së dhe BDI-së.


K r o n ik ë

4

e hënë, 17 shkurt 2014

NXËNËSIT DHE PROFESORËT E HELMUAR LËSHOHEN NË MJEKIM SHTËPIAK Por, as dje askush nuk mundej të komentoj se nga dora e kujt erdhi gazi helmues, as edhe nga partitë politike. Kështu, helemimi i dhjëtra nxnëësve dhe 7 profesorëve vazhdon të mbetet misterioz ë Klinikën për toksikologji u lëshuan të gjithë nxënësit dhe të punësuarit të cilit ishin të helmuar nga një gaz i panjohur në shkollën ekonomike në Gostivar. Të gjithë kanë dalë me insistim personal, ndërsa nxënësit me nënshkrim nga prindërit. Ishin lëshuar edhe katër të rritur, ndërsa dje edhe nxënësit e fundit të cilët kishin mbetur në observacion. Por, as dje askush nuk mundej të komentoj se nga dora e kuht erdhi gazi, as edhe nga partitë politike. Hlemimi i dhjëtra nxnëësve dhe 7 profesorëve vazhdon të mbetet misterioz. Edhe pse sipas protokolit për mjekim ata është dashur të qëndrojnë në spital gjersa të fitohen rezultatet nga analizat toksikologjike, sipas drejtorit dr. Andon Çibisheve pacientët janë ndjerë mireë dhe janë lëshuar. "Të gjithë u larguan me nënshkrim dhe insistim personal. Në të vërtetë ata nuk kishin kurfarë simptome tjera përveç djegie të syve, kollitje, por te asnjëri nga ata analizat laboratorike dhe testimet tjera nuk kanë treguar asgjë tjetër", deklaroi dr. Çibishev. Rezultatet nga analizat toksikologjike po punohen në Institutin për Mjekësi ligjore dhe sigurisht do të kumtohen kur të mbarojë hetimi nga MPB, ku gjithashtu po bëjnë testime të materialeve nga tereni. Përveç kryeministrit Gruevski dhe ministres Jankulovska, të helmuarit i kanë vizituar dhe funksionar të lartë dhe ministra nga BDI, mes të cilëve edhe Musa Xhaferi, Talat Xhaferi, Safet Neziri, Bujar Osmani dhe të tjerë të cilët janë interesuar për gjendjen shëndetësore dhe si ka ardhur gjer te incidenti. Numri i personave të cilët dje kanë kërkuar ndihmë mjekësore në spitalin e Gostivarit arriti në 60.

Helmimi i mistershëm GRUPE TË RINJSH PËRLESHEN NË SHKUP

N

Në pritje të analizave “Sa bisedova me drejtorin e Klinikës dhe personelin mjekësor për gjendjen shëndetësore të

APELOJ QË TË PRITET EDHE PËR NDONJË DITË "Ata tashmë i kanë shqyrtimet e tyre. Rezultatet e para japin shqyrtime, megjithatë praktika në këtë sferë, si në atë mjekësore ashtu edhe në atë policore dhe detektuese është se 100 për qind nuk është hetuar që të mos dilet me deklaratë, kështu që do të apeloj që të pritet. Ndoshta për ndonjë ditë e gjithë kjo do të përfun dojë dhe do të publikohet", deklaroi kryeministri Nikolla Gruevski.

ÇEJKU SHPREH PROTESTË Ish ambasadori i Shqipërisë në Maqedoni, Arben Çejku, nëpërmjet një postimi në rrjetin social Facebook, ka shprehur protestën e tij për këtë ngjarje të rëndë, duke treguars e është I tronditur nga ajo cfarë ka parë. “Duke ju uruar shërim të shpejtë nxënësve dhe stafit të shkollës ekonomike në Gostivar, i siguroj se jam pranë tyre me sh prehjen e protestës sime për këtë akt barbar dhe u kërkoj organeve shtetërore hetim të kësaj ng jarjeje të turpshme dhe kriminale!”, shkruan Çejku në llogarinë e tij në rrjetin social.

MASA DISIPLINORE KUNDËR 36 PUNONJËSVE TË MPBsë Javën e kaluar pas kryerjes së procedurës disiplinore, janë sjellë 36 vendime kundër 36 të punësuarve në Ministrinë për punë të brendshme për mosre spektim të rregullave të punës nga Marëveshja kolektive e MPBsë. Mandej, 23 të punësuarve u është dhënë dënim në të holla, 4 të punësuarve masandalim të veprim tarisë, 6 të punësuarve u është dhënë paralajmërim me shkrim, dy të punësuarve rradhitje një nivel më poshtë, dhe një të punësuari anulim me kusht të kontratës për punësim. nxënësve dhe profesorëve. Ata më njoftuan se gjendja shëndetësore e pacientëve të pranuar është normale dhe jashtë rrezikut për jetën dhe shumë shpejt do të lëshohen nga spitali. Sipas drejtorit dhe mjekëve ende nuk dihet se për çfarë gazi bëhet fjalë derisa nuk bëhen të gjitha analizat laboratorike të gjakut”, ka thënë zv/ministri i Arsimit Safet Neziri. Edhe kryemi-

nistri Nikolla Gruevski apeloi që të priten rezultatet e të gjitha analizave dhe konstatimeve mjekësore të Ministirsë së Punëve të Brendshme në lidhje me ngjarjen e djeshme në shkollën ekonomike në Gostivar dhe nxënësve dhe profesorëve të cilët me simptoma të helmimit janë transferuar në Klinikën për toksikologji. "E mira është se të gjitha kanë dalë nga spitali dhe janë në

Dibranët s'e falin Radikën Qytetarët dibranë në kryeqytetin e Shkupit ngritën zërin kundër dy projekteve infrastrukture në Fushën e Llukovës, të cilën e cilësuan si anti-dibrane. Protestës së dibranëve iu bashkëngjitën edhe qytetarë të Shkupit, Tetovës e Gostivarit, madje të bashkësive të ndryshme etnike. Qytetarët u shprehën se devijimi i lumit Radika paraqet rrënim të Dibrës më çfarë rrezikohet e ardhmja e banorëve të kësaj ane dhe jo vetëm, sipas tyre cenohet edhe identiteti dhe trashëgimia kulturore e banorëve të Rekës. “Nuk devijohet, nuk vidhet Lumi Radika, por grabitet, varfërohet popullata e asaj zone dhe në fund pason shpërngulja qindvjeçare e shqiptarëve në këto troje si rezultat i grabitjeve...kësaj grabitjeje i ndihmojnë këto njerëz..dhe këta i përngjajnë Hajredin Pashës, pra historia përsëritet por me forma të ndryshme të grabitjeve”, tha një protestues. “Këtu i themi Gruevskit që nuk do lejojmë kurën e kurës devijim e lumit tonë. Nuk ka asnjë dibran nga Ura e Boshkut deri në Kala të

Dodës që i thotë po këtij projekti. Kundër Dibrës kanë qenë shumë sulltanë edhe krala, por s’kanë kaluar mirë në Dibër”, deklaroi nga ana tjetër, Bashkim Mashkulli, kryetar i Këshillit komunal të Dibrës. “Me të njëjtat para mund të ndërtohet projekt si psh. parqet energjetike nga energjia e erës siç është ai në Bogdancë i cili kushton tre herë më pak se digat e Llukovës dhe Ura e Boshkut, ofron të njëjtat sasi të energjisë elektrike pa bërë dëm mjedisit, pa bërë dëme sociale, pa rrezikuar të ardhmen e askujt dhe

gjendje shumë të mirë shëndetësore pa pasoja të caktuara, por do të apeloj që të priten rezultatet nga të gjitha analizat e mjekëve dhe nënkuptohet konstatimet e MPBsë. Kur të jenë njëqind për qind të gatshme do t'i publikojnë. Ata tashmë i kanë shqyrtimet e tyre. Rezultatet e para japin shqyrtime, megjithatë praktika në këtë sferë, si në atë mjekësore ashtu edhe në atë

duke shpenzuar më pak para publike”, tha Bardhyl Marku, kryetar i Odës Dibrane. Ndërtimi i rezervuarit në ‘Fushë Llukovë’, sipas Odës Dibrane është projekt i cili dëmton qytetarët edhe për nga aspekti social dhe ekonomik. Shpenzimin për këtë qëllim të 160 milion eurove, para publike nuk do të mund t’i paguajnë as gjeneratat e ardhshme. Ekologjistët, ndërkohë, thonë se këto projekte kanë pasoja katastrofike për ambientin madje se mund të zhduken mbi 150 bimë endemike. “Sot kjo pasuri e jona kombëtare është e kërcënuar nga dy projekte të mëdha, të cilat jo vetëm kërcënojnë habitatet e shumta të llojeve të rrezikuara, por edhe dëmtojnë vetë idenë e parqeve kombëtare”, theksoi Metodija Veneski, përfaqësues i koalicioneve "Ekologjia-Prioritet" dhe "NATURA 2000". Ndryshe, deputetja Liliana Popovska, lidere e partisë që mbron mjedisin, dhe që është pjesë e koalicionit në pushtet- nuk dha asnjë përgjigje përse nuk gjendej në mesin e protestave të banorëve të Dibrës, të cilët shprehën indinjatën kundër projektit “Fusha e Llukovës”. "Atë që patëm për të thënë, e thamë në Parlament", tha Popovska, e cila shtoi se do të presë studimin e Bankës Botërore për projektin.

Pas helmimit të nxënësve shqip tarë në shkollën e mesme ekonomike në Gostivar, një ng jarje tjetër e rëndë me protago nistë të rinjtë ka ndodhur në Shkup. Nga Ministria e Punëve të Brendshme kanë njoftuar se nga një përleshje dhe rrahje masive ndërmjet dy grupeve rivale, njëri ka mbetur i shtrirë për toke. Sipas zyrtarëve të MPBsë, ai ka mbetur i lënduar pasi është goditur rëndë. Ngjarja ka ndod hur të ka ndodhur pikërisht në Ditën e të Dashuruarve, e 14 shkurt, pasdite në sheshin Kuz man JosifovskiPitu në Shkup. Njoftohet se ngjarja ka ndodhur rreth orës 13:15. Në përleshje fizike janë përfshirë dy grupe të rinjsh  në njërën anë kanë qenë tre banorë të fshatit Elovo. Prej tyre, dy ishin të moshës 18 vjeçare, kurse njëri është 23 vjeç. Kurse grupi tjetër përbëhej nga pesë shtetas të moshës nga 15 deri 22 vjeç. Zyrtarë të MPB –së në Shkup kanë deklaruar se janë duke punuar për zbardhjen e rastit, por nuk kanë dhënë detaje të tjera. Ende nuk dihet me saktësi përkatësia etnike e të përf shirëve në këtë akt përleshjeje. policore dhe detektuese është se 100 për qind nuk është hetuar që të mos dilet me deklaratë, kështu që do të apeloj që të pritet. Ndoshta për ndonjë ditë e gjithë kjo do të përfundojë dhe do të publikohet", deklaroi Gruevski. Kryeministri bashkë me ministren e Punëve të Brendshme Gordana Jankulloska kishte vizituar nxënësit dhe profesorët e shkollës së mesme të Gostivarit. "Ekipi i mjekëve në tërësi është angazhuar dhe gjithashtu ekipet e MPB-së ishin në vendngjarje në të gjitha spitalet ku janë vendosur fëmijët. Kur dëgjova për këtë rast shkova të shoh se për çfarë

bëhet fjalë, fillimisht për shëndetin e fëmijëve, të shoh çfarë po ndodh, nëse dikush është në rrezik jete, nëse duhet të alarmohet diçka, nëse duhet të ngritet shkallë më e madhe e sigurisë, nëse duhet të thirren mjekë nga shtëpia... Veçanërisht kur ministri i Shëndetësisë për momentin është në rrugë zyrtare. Prandaj isha personalisht aty, së dyti të shoh mos bëhet fjalë për diçka tjetër që është jashtë rrjedhave të rregullta shëndetësore", ka thënë kryeministri Gruevski.

Reagon politika Ndaj aktit barbar, ndërkohë ka reaguar edhe gjithë politika shqiptare në vend dhe jashtë kufijve. Kreu i Gostivarit Nevzat Bejta madje deklaroi se ky është një krim dhe vepër antinjerëzore, ai i RDKsë Rufi Osmani helmimin e të rinjve shqiptarë e ka quajtur si një akt tëturpshëm dhe të dënueshëm, ndërsa nga PDSH thanë se për këtë gjendje fajtorët janë partnerët e koalicionit VMRO-DPMNE e BDI. Deputeti i PDSH-së, Bekim Fazliu duke reaguar në rrjetin e tij social në facebook, përgjegjës për krejt çfarë ka ndodhur, ka bërë kreun e BDI-së, Ali Ahemtin dhe vetë Kryeministrin Nikolla Gruevski. “Helmimi i nxënësve në Gostivar, sulmi në vendbanimin Llokë dhe rrahjet e vazhdueshme të fëmijëve shqiptar nga huliganët maqedonas bëhen me urdhër të Ahmetit dhe Gruevskit!”, shkruan deputeti i PDSH-së. Edhe ish kryetari i komunës së Gostivarit, Rufi Osmani, nëpërmjet një postimi në llogarinë e tij në rrjetin social Facebook, helmimin e të rinjve shqiptarë, e ka quajtur si një akt të turpshëm dhe të dënueshëm nga Zoti e drejtësia. “Me keqardhje të thellë kuptova lajmin për helmimin e nxënësve shqiptarë në shkollën ekonomike të Gostivarit”, ka deklaruar Osmani. Ai ka rikujtuar se ngjarjet e tilla nuk janë të panjohura për shqiptarët. “Është një lajm sa prekës dhe i papranueshëm, sepse ky fenomen është mirë i njohur për shqiptarët nga helmimet e nxënësve shqiptarë në Kosovë në vitet 89 dhe 90 të shekullit të kaluar”, shkruan Osmani. Ndërsa, kryetari aktual i Gsotivarit Nevzat Bejta tha se ky është një krim dhe vepër antinjerëzore. Sipas informacioneve që kemi deri tani bëhet fjalë për një helm të çuditshëm dhe të padukshëm dhe se kërkojmë që institucionet përgjegjëse të hulumtojnë dhe zbulojnë helmin dhe të kapen autorët e këtij krimi makabër”, pohoi kryetari i komunës Nevzat Bejta.

Presidenti, Jakimovski fton LSDMnë Kyetari i Opsionit qytetarë për Maqedoninë, Stevço Jakimovski, ftoi publikisht LSDM-në të qëndrojë pas kandidatit për president të Republikës së Maqedonisë të OQM-së Zoran Popovski dhe ai të jetë kandidati i përbashkët. Në prani të njerëzve nga lista e këshilltarëve në zgjedhjet e fundit lokale si dhe të funksionarëve të lartë të partisë, edhe kandidati për kryetar i OQM-

së, Zoran Popovksi, lideri i OQM mbajti konferencë për shtyp me rastin e fillimit të procedurës për grumbullim të nënshkrimeve për mbështetje të kandidaturës për president shteti.

Edhe Shtëpia e Nënë Terezës në barok?

Qytetarët ngritën peticion në Tviter, shtëpia e Nënë Terezës në Shkup të bëhet në stil barok, që të

mos “ndahet nga rrethi”. Ideja është që të fillohet të preket pulsi i qytetarëve. “Dua të ngre peticion për ndryshëm të fasadës së shtëpisë së Nënës Terezë në stil barok që të mos ndahet nga fasadat përreth në rrugën 'Maqedonia'” – shkruan një person në tviter. Pritet reagimi i Vangel Bozhinovskit, ndërsa persona në tviter në mënyrë tallëse shtojnë se duan të jetë në barok!


K r o n ik ë

e hënë, 17 shkurt 2014

5

LËSHOHET PORTAL I RI I GIS I AGJENCISË PËR KADASTËR

Trajanovski: Ndjekim situatën me ndotjen në Qytetin e Shkupit Inspektorët për mjedis të jetesës të Qytetit të Shkupit janë në gjendje mobile për shkak të ndotjes së kryeqytetit. Vërejtjet u janë dërguar edhe kompanive më të vogla të cilat kanë ose janë në procedurë të marrjes së "B" lejes së integruar ekologjike, deklaroi kryetari i Qytetit të Shkupit Koce Trajanovski. "Qyteti i Shkupit kryen kontroll te ta. Unë nuk i di saktë informatat, por te ato që është gjetur ndotje më e madhe u është vërejtur të ndërpresin me punën e tyre dhe t'i zvogëlojnë shkaqet të cilat sjellin deri te ndotja", tha Trajanovski, i cili të shtunën së bashku me ministrin e Shëndetësisë Nikolla Todorov në konferencë për shtyp prezantoi projekt parandalues për nxënësit e shkollave të mesme në Qytet. Todorovi megjithatë informoi se një pjesë e kompanive të mëdha me "A" leje ekologjike si Makstil dhe OKTA veç më dy javë nuk punojnë. Ndotja në qytetin e Shkupit veç më pesë ditë është mbi të lejuarën, ndërsa dje vetëqeverisja lokale lëshoi kumtesë dhe rekomandime deri te qytetarët. "Nëse vazhdon kjo ndotje më shumë se dhjetë ditë, ne në pajtim me vendimin e Qeverisë, do të duhet të ulemi s bashku me përfaqësuesit e Ministrisë së Shëndetësisë, të Ambientit të Jetesës dhe Planifikimit Hapësinor, të Punëve të Brendshme dhe të Qytetit të Shkupit dhe të shihen rekomandimet që duhet të ndërmerren pas ndotjes së vazhdueshme dhjetëditëshe", deklaroi Trajanovski. Njeriu i parë i qytetit tha se në mënyrë intensive punohet që gjendja të përmirësohet, por po ashtu tha se ajo është pasojë e së kaluarës. Shpëtim për qytetin, sipas tij, është gazifikimi i tij. Sipas ministrit të Shëndetësisë, përgjegjësia për ndotjen e Qytetit të Shkupit është e të gjithë atyre gjeneratave që kanë kaluar, por obligim është e strukturave të sotme që këtë ta ndryshojnë. Ai përsëriti se javën e ardhshme duhet të porositen dhe vendosen në funksion dy aparatet mobile për matjen dhe analizë të cilësisë së ajrit ambiental, me çka për herë të parë do të dëshmohet lidhja e ajrit të ndotur dhe ndotësit. Kryetari i Qytetit të Shkupit Koce Trajanovski dha rekomandime dhe paralajmërime deri te qytetarët për shkak të cilësisë së prishur të ajrit në kryeqytet. Trajanovski i përsëriti rekomandimet që qytetarët ta kufizojnë lëvizjen e tyre në hapësirë të hapur vetëm në dalje të domosdoshme, fëmijët e vegjël, gratë shtatzëna, të sëmurët kronikë, personat më të moshuar të mos dalin në rrugë, si dhe të mos i ajrosin hapësirat në të cilat qëndrojnë.

"Në këtë GIS sistem në një vend janë bashkuar të gjitha informacionet gjeohapësinore nga planet digjitale të kadastrës, xhirime nga aeroplani dhe harta topografike, të cilat kanë qasje falas për institucionet dhe për qytetarët e Republikës së Maqedonisë”, tha Peshevski në promovimin gjencia për kadastrën e patundshmërive ditë më parë e lëshoi në përdorim GIS portalin e ri, përmes së cilit do t'i publikojë dhe ndajë informacionet për hapësirat me të cilat disponon. Qëllimi i portalit, sipas zëvendëskryeministrit për Çështje Ekonomike, Vlladimir Pesheski dhe drejtorit të Agjencisë, Sllavçe Tërpeksi, është të gjitha subjekteve të interesuara, para së gjithash qytetarëve të Republikës së Maqedonisë, t'u mundësohet qasje e lehtë dhe kontrolli i të gjitha informacioneve me të cilat disponon kadastra. "Në këtë GIS sistem në një vend janë bashkuar të gjitha informacionet gjeo-hapësinore nga planet digjitale të kadastrës, xhirime nga aeroplani dhe harta topografike, të cilat kanë qasje falas për institucionet dhe për qytetarët e Republikës së Maqedonisë. Portali do të kontribuojë për efikasitet më të madh të institucioneve të cilat i shfrytëzojnë të dhënat e kadastrës, ndërsa njëherësh do ta rrisë edhe transparencën e shërbimeve publike të cilat i ofron

Qasje më e lehtë tek informacionet

Hajnat rrahën shitësen Hajna të maskuar të shtunën kanë vjedhur shitoren “Majaki” në Shkup dhe kanë marrë arkën me 20.000 denarë. Hajdutët i janë kërcënuar shitëses me revole dhe thikë dhe kanë kërkuar paratë. Pasi që shitësja ka rezistuar ata kanë rrahur atë dhe kanë marrë arkën me para me vete. Policia po punon në zbardhjen e rastit.

U drejtoi pistoletën për mbeturinat

A

GJETJA E LOKACIONIT MË TË AFËRT "Qytetarët dhe subjektet e tjera do të munden shumë lehtë ta gjejnë lokacionin më të afërt ku do të mund t'i marrin shërbimet e kadastrës, por edhe shërbimet e tjera të cilat u nevojiten, ndërsa i kryejnë subjektet e përfshira në portal. Janë futur të gjitha katër milionë parcelat në territorin e Re publikës së Maqedonisë, një milionë e gjysmë fletëpronësi dhe mbi 800.000 objekte”, sqaroi Pe shevski. Agjencia", tha Peshevski në promovimin. Portali, shtoi ai, ofron qasje deri te gjeolokacionet të të gjithë përdoruesve profesional të Agjencisë, gjegjësisht lokacionet e sektorëve për kadastrën e patundshmërive, zyrave të noterëve, kompanive gjeodete dhe kompanive. "Qytetarët dhe subjektet e tjera do të munden shumë lehtë ta gjejnë lokacionin më të afërt ku do të mund t'i marrin shërbimet e

kadastrës, por edhe shërbimet e tjera të cilat u nevojiten, ndërsa i kryejnë subjektet e përfshira në portal. Janë futur të gjitha katër milionë parcelat në territorin e Republikës së Maqedonisë, një milionë e gjysmë fletë-pronësi dhe mbi 800.000 objekte, ndërsa janë shfaqur edhe lokacionet të cilat janë në proces ndërtimi për ndonjë objekt të caktuar. Do të ketë edhe informacione të cilat janë në fletë-pronësinë", sqaroi Peshevski.

Sipas tij, me këtë do të shmangen rastet ku në fazë të një objekti të ndërtuar një banesë e njëjtë u shitej më shumë personave. Drejtori i Agjencisë për kadastrën e patundshmërive, Tërpeski theksoi se Agjencia bën përpjekje maksimale të kontribuojë në përmirësimin, administrimin dhe menaxhimin me tokën në Republikën e Maqedonisë dhe në këtë mënyrë ta mbështesë zhvillimin socio-ekonomik në vend.

Plan dyvjeçar për zhvillim të hershëm të fëmijëve Ministri i Punës dhe Politikës Sociale Dime Spasov dhe përfaqësuesi i UNICEF-it për Maqedonisë, Bertran Demulen nënshkruan plan punues dyvjeçar për bashkëpunim në sferën e arsimit parashkollor ose Zhvillim të hershëm të fëmijëve për mbështetje të aktiviteteve në drejtim të reformave në sektor me qëllim të mundësimit të qasjes për të gjithë fëmijët nga mosha e hershme drejt arsimit cilësor parashkollor edhe atë posaçërisht për fëmijët më të margjinalizuar. Plani punues, theksoi ministri Spasov në konferencën e sotme për shtyp, parashikon mbështetje të mëtejshme për realizim të reformave në të gjitha kopshtet dhe qendrat për zhvillim të hershëm të fëmijëve, bashkëpunim me komunat në operacionalizimin e mundësive që i ofron Ligji i ri për mbrojtje të fëmijëve, mbështetje për realizim të licencimit, vendosje të sistemit elektronik të evidencës dhe grumbullim të të dhënave, si dhe mbështetje për sjellje të programeve për grupet e fëmijëve më të margjinalizuar, siç janë ata me nevoja të posaçme dhe futje të multikulturalizmit nga mosha më e hershme. "Shuma e përgjithshme e planit dyvjeçar është 2,1 milionë dollarë. Mbështetja nga UNICEF-

Kronikë e zezë

i është posaçërisht e rëndësishme lidhur me sigurimin e ekspertizës dhe të dhënat më të reja shkencore në këtë sektor, por edhe në mbështetjen e vazhdueshme në ndjekjen dhe matjen e rezultateve", tha Spasov. Theksoi se vitin e kaluar është bërë hap i madh në reformat e arsimit parashkollor u ndryshuar dhe u miratua Ligji për mbrojtje të fëmijëve dhe u harmonizuar me legjislacionin evropian dhe praktikat më të mira ndërkombëtare në zhvillimin e hershëm të fëmijëve. Ai theksoi se kopshtet kanë qenë forma e vetme e përfshirjes, ndërsa me Ligjin e ri janë paraparë edhe forma tjera më të pagueshme dhe më efikase të përfshirjes, siç janë qendrat për

zhvillim të hershëm të fëmijëve të cilat janë alternativë e kopshteve në mjediset rurale. Ligji, vërejti ministri, solli standardet për mësim dhe zhvillim të hershëm si bazë për punë me fëmijët, por parashikoi edhe mekanizma për sigurim të cilësisë, siç është licencimi, përsosmëria profesionale e kuadrit edukativ, inspekcioni etj. "Rezultatet nga këto ndërhyrje reformuese janë të dukshme-në vitin 2013 kemi përfshirje prej 34 për qind të fëmijëve të moshës nga katër deri gjashtë vjeç krahasuar me vitin 2005 kur përfshirja ishte vetëm 11 për qind. Me mbështetje të Qeverisë në vitin 2013 u hapën 13 kopshte në mjediset rurale, ndërsa gjashtë

kopshte u hapën në sektorin privat dhe 14 qendra për zhvillim të hershëm të fëmijëve me mbështetje të UNICEF-it. U investua në shumë trajnime të kuadrit për realizim të reformave në kopshte", shtoi Spasov. Përfaqësuesi i UNICEF-it Demulen theksoi se të dhënat e reja tregojnë se fëmijët të cilët vizitojnë qendra për zhvillim të hershëm të fëmijëve dhe kopshte në të cilat realizohet standardet për zhvillim të hershëm të fëmijëve kanë rezultate më të mira në zhvillim sesa fëmijët të cilët vizitojnë kopshte tradicionale ose nuk ndjekin kurrfarë programi për zhvillim të hershëm të fëmijëve. UNICEF-i, theksojnë nga atje, do të vazhdojë t'u japë mbështetje aktiviteteve të cilat i kryeson Ministria që të përgatitet model i ri i financimit, të realizohet licencimi, të vendoset sistem elektronik për evidencë dhe të përmirësohet monitoringu dhe evaluimi, ndërsa përqendrimi do të jetë në përgatitjen dhe sjelljen e modeleve dhe programeve për inkuadrim të fëmijëve romë dhe fëmijët me pengesa në zhvillim dhe vendosje të multikulturalizmit në të gjitha programet për zhvillim dhe mësim të hershëm të fëmijëve.

Shkupjani u ka drejtuar revolen djelmoshave të cilët e kanë paralajmëruar të mos hedh mbeturina në vend jo përkatës. Policia informoi se i moshuari V.V. (79) nga Shkupi të shtunën rreth orës 17 ka dashur të hedhë mbeturina në vend jo adekuat, për të cilën gjë e kanë paralajmëruar një grup i të rinjve të cilët kanë qëndruar para hyrjes së ndërtesës duke i thënë se aty nuk është vendi për të hedhur mbeturinat. I revoltuar nga sjellja e të rinjve, V.V. është kthyer në shtëpi, ka marrë pistoletën dhe përsëri ka dal jashtë. U ka drejtuar pistoletën dhe ka tentuar të gjuan në ta. Policia e ka arrestuar dhe po punon në ndriçimin e plotë të rastit.

I dehur rrahu bashkëqytetarin dhe dy policë Njëzet e pesë vjeçari nga Shtipi të shtunën mbrëma ka sulmuar një bashkëqytetarë, ndërsa është rrahur edhe me policët të cilët kanë tentuar ta arrestojnë. Policia informoi se ngjarja ka ndodhur në pompën e benzinës “Vago Petrol” në rrugën Goce Delçev në Shtip, kur i dehuri D.S. ka sulmuar 61 vjeçarin M.J. dhe i ka dëmtuar veturën taksi. Kundërvajtësin janë munduar ta vendosin nën kontroll dy policë nga Shtipi, por ai edhe ata ka rrahur. Në pengimin e reagimit të policisë kanë marrë pjesë edhe shokët e tij 23 vjeçari P.A. dhe 25 vjeçari M.M. gjithashtu nga Shtipi. Pasi janë arrestuar, tek të tre kundërvajtësit gjatë testit për alkool është vërtetuar se kanë qenë të dehur gjatë incidentit.

Dy të lënduar në rrahjen e klubit të natës Rrahje e madhe ka shpërthyer mëngjesin e së shtunës në klubin e natës “Tao”, që gjendet ndër stacionin hekurudhor në Shkup, informojnë nga policia. Në rrahje kanë qenë të përfshirë 34 vjeçari D.J. i cili është therur me send të mprehtë, 24 vjeçari V.K., tre vjet më i riu H.N. dhe 26 vjeçari A.GJ. të gjithë nga Shkupi si dhe 23 vjeçari B.SH., i cili ka pasur prerje në kokë nga goditja me shishe dhe 28 vjeçari D.T. gjithashtu nga Shkupi. Policia siç informoi ka arrestuar të gjithë, dhe pas dokumentimit të tërësishëm të rastit kundër tyre do të lëshohen kallëzime penale përkatëse.


B iz n e s

6

e hënë, 17 shkurt 2014

Dogana konfiskoi 24 tonë shampo të falsifikuara marshutës joadekuate të lëvizjes dhe faturës së ulët të mallit, joadekuate ka qenë edhe mënyra dhe metoda me të cilën kanë qenë të paketuar shampot. Duke vepruar sipas Ligjit për masa doganore për mbrojtjen e të drejtave të pronësisë intelektuale është njof-

Nëpunësit doganorë në vendkalimin kufitar Shën Mëria, dje rreth orës 13:30 kanë konfiskuar 81.984 copë shampo për flokë nga markë e njohur tregtare të paketuara në 1.700 kuti me peshë të përgjithshme prej 24 tonë, informoi drejtoresha e Drej-

torisë Doganore, Natasha RadeskaKërstevska në konferencën e sotme për shtyp që u mbajt në vendkalimin kufitar Shën Mëria. "Gjatë kontrollit të dokumenteve dhe automjetit nëpunësit doganorë kanë vërejtur se krahas transportit joadekuat,

Rritet ekonomia në Eurozonë

ANALIZË E EUROBAROMETRIT

Rritja ekonomike në Gjermani dhe Francë, dy ekonomitë më të mëdha të Evropës, ka rezultuar mbi parashikimet e analistëve gjatë tremujorit të katërt të vitit 2013. Sipas analistëve ky është një sinjal i qartë se rimëkëmbja e brishtë e Eurozonë po përforcohet gradualisht. Prodhimi i brendshëm bruto në Gjermani u rrit me 0.4 për qind krahasuar me tremujorin e tretë të vitit të kaluar, kur rritja ishte 0.3 për qind, falë performancës shumë të mirë të eksporteve dhe investimeve kapitale. Ndërsa ekonomia franceze u zgjerua me 0.3 për qind në të njëjtën periudhë, ndërsa Zyra Franceze e Statistikave, INSEE rishikoi në rritje edhe performancën e ekonomisë në tremujorin e tretë të vitit 2013. Kjo do të thotë se Franca u rrit me 0.3 për qind gjatë vitit të kaluar, më lart se parashikimet e qeverisë për rritje me 0.1 për qind. Edhe Italia publikoi rritje ekonomike në tremujorin e fundit të 2013, për herë të parë që nga mesi i vitit 2011. Prodhimi i Brendshëm Bruto në ekonominë e tretë më të madhe në Eurozonë, u rrit me 0.1 për qind në periudhën Tetor-Dhjetor, por ra me 0.8 për qind përgjatë gjithë vitit. Ndërkaq, zyra gjermane e statistikave deklaroi se ka sinjale mikse nga ekonomia e brendshme, që ka mbështetur rritjen përgjatë gjithë vitit, me shpenzimet publike të qëndrueshme dhe me konsumin privat pak më të brishtë, por në nivele të kënaqshme. “Investimet kapitale janë zhvilluar pozitivisht”, deklaroi zyra e statistikave, raporton Scan TV. Ministria gjermane e Ekonomisë deklaroi se parashikon që Prodhimi i Brendshëm Bruto të rritet me 1.8 për qind gjatë vitit 2014, rreth 4 herë më shumë se rritja e vitit 2013. Edhe Spanja u rrit me 0.3 për qind në tremujorin e fundit të vitit të kaluar, që ishte tremujori i dytë me radhë në rritje. Tashmë qeveria parashikon një rritje prej rreth 1 për qind gjatë 2014.

Rreth 17 për qind të qytetarëve të Maqedonisë pushimin e tyre vjetor e kanë kaluar në Greqi, shtatë për qind në Gjermani, gjashtë për qind në Bullgari, pesë për qind në Itali, tre për qind në SHBA ose në Kanada, dy për qind në Slloveni dhe në Austri, vetëm një për qind në Kroaci dhe në Suedi reth 37 për qind e qytetarëve të Maqedonisë vjet kanë shkuar me pushime në vendin e tyre, për dallim nga grekët që në një numër rekord prej 87% i kanë kaluar pushimet në destanicionet e tyre turistike. Këtë e tregon analiza më e re e Eurobarometrit sipas të cilës gjysma e qytetarëve të Maqedonisë që vjet kanë shkuar me pushime (pikërisht 50 për qind) , këtë e kanë bërë në ndonjë prej vendeve të Bashkimit Evropian. Rreth 17 për qind të qytetarëve të Maqedonisë pushimin e tyre vjetor e kanë kaluar në Greqi, shtatë për qind në Gjermani, gjashtë për qind në Bullgari, pesë për qind në Itali, tre për qind në SHBA ose në Kanada, dy për qind në Slloveni dhe në Austri, vetëm një për qind në Kroaci dhe në Suedi. Edhe për atë se cilin vend tjetër më tepër e kanë vizituar, sërish më tepër, shtatë për qind

tuar bartësi i të drejtës i cili gjatë ekspertizës e ka konfirmuar dyshimin se bëhet fjalë për mall të falsifikuar", tha Radeska-Kërstevska. Malli është me prejardhje nga Qiproja, është ngarkuar në një kamion në portin në Athinë, me qël-

lim që të transportohet deri në Athinë prej nga duhej të distribuohet në tregun e Evropës Perëndimore. Në

Maqedonasit preferojnë Greqinë për pushime

R

ARSYEJA, DIELLI DHE PLAZHI Në pyetjen se kush ka qenë arsyeja kryesore që vjet kanë shkuar me pushime, 60 për qind e të an ketuarve janë përgjigjur për shkak të diellit dhe plazhit, për 53 për qind edhe për shkak të traj timeve apo për arsye shëndetësore. Pikërisht 39 për qind e qytetarëve të Maqedonisë kanë shkuar për vizitë tek ndonjë miku apo shoku i tyre, 42 për qind kanë vendosur pushimet t'i bëjnë në mal apo në liqen, 21 për qind kanë udhëtuar për arsye kulturorefetare, ndërsa 19 për qind që të viz itojnë ndonjë qytet konkret. e qytetarëve të Maqedonisë kanë qenë në Greqi, ndërsa pesë për qind në Bullgari. Për atë se ku i kanë kaluar festat, 37 për qind e qytetarëve të Maqedonisë e kanë bërë këtë në vendin e tyre, 24 për qind në Greqi, 11 për qind në Bullgari dhe në Gjermani, shtatë për qind në Itali, tre për

qind në Kroaci dhe SHBA apo në Kanada. Një përqindje e lartë e qytetarëve të Maqedonisë (38 për qind), pushimet e tyre i kanë kaluar në ndonjë vend i cili nuk është pjesë e BE-së. Sipas analizave të Eurobarometrit, 55 për qind e qytetarëve të Maqedonisë të paktën

një natë kanë qëndruar jashtë vendit për arsye personale apo profesionale, ndërsa 42 për qind këtë nuk e kanë bërë asnjëherë. Në pyetjen se kush ka qenë arsyeja kryesore që vjet kanë shkuar me pushime, 60 për qind e të anketuarve janë përgjigjur për shkak të diellit dhe plazhit,

Rritje e totalit të huave bankare në një periudhë të shkurtër kohore. Elvin Meka, me titullin Dr. në shkencat ekonomike, kryeredaktor i revistës”Bankieri” botim i Shoqatës Shqiptare të Bankave, thotë për DW se ka një sërë arsyesh për këtë situatë të kredive të pakthyera ne Shqipëri. “Pas një ‘boom-i’ kreditimi ekonomia dhe sistemi bankar përballet me një rritje të huave me probleme. Shqipëria ka nivelin më të lartë të huave të tilla, pas Kazakistanit sepse ka patur rritje eksponenciale të totalit të huave në një periudhe relativisht të shkurtër kohe, fenomen ky që nuk haset në vende të tjera, jo vetëm në rajon, por në përgjithësi në Evropë. Një nga pasojat e rritjes së shpejtë të portofolit të huave është gjithnjë shpejtësia e lartë e formimit të huave me problem”, thotë Dr.

për 53 për qind edhe për shkak të trajtimeve apo për arsye shëndetësore. Pikërisht 39 për qind e qytetarëve të Maqedonisë kanë shkuar për vizitë tek ndonjë miku apo shoku i tyre, 42 për qind kanë vendosur pushimet t'i bëjnë në mal apo në liqen, 21 për qind kanë udhëtuar për arsye kulturore-fetare, ndërsa 19 për qind që të vizitojnë ndonjë qytet konkret. Ajo që është interesante është se qytetarët e Maqedonisë janë midis atyre me përqindje më të lartë madje 46 për qind që kanë shkuar me pushime ku destinacionin e kanë zgjedhur sipas përvojës së tyre personale. Lidhur me të anketuarit të cilët nuk kanë qenë me pushime askund në vitin 2013, 64 për qind të qytetarëve të Maqedonisë, nuk e kanë bërë këtë për shkak të arsyeve financiare, 16 për qind për arsye personale, gjashtë për qind kanë preferuar që të qëndrojnë në shtëpi, ndërsa katër për qind nuk kanë mundur për shkak të detyrimeve në punë. Sipas njoftimit të Eurobarometrit, turizmi është një nga strehimoret e ekonomisë evropiane gjatë krizës ekonomike dhe trendi pozitiv do të vazhdojë edhe sivjet me vetëm 11 për qind të evropianëve që nuk planifikojnë të udhëtojnë jashtë vendit të tyre ose të shkojnë me pushime vjetore. Sipas zyrës zyrtare për statistikë (Eurostat) sektori turistik ka pasur numra rekorde në vitin 2013. Gjithsej numri i bujtjeve në kapacitetet turistike akomoduese në të gjitha 28 vendet anëtare të BE-së, vjet është rritur për 1,6 për qind në krahasim me vitin 2012 dhe arrin bujtje rekorde prej 2,6 milionë.

1,2 miliardë denarë subven cione për duhani

Kreditë e këqija rrezikojnë rritjen ekonomike në Shqipëri Hua apo kredi që bankat i humbin, pasi bizneset apo individët, që i kanë marrë, nuk i shlyejnë dot quhen “kredi me probleme” apo thjesht” kredi të këqija”. Të dhënat e sapo publikuara të Bankës Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim, (BERZH) e klasifikojnë Shqipërinë me nivel të lartë të huave të pakthyera ndër ekonomitë në zhvillim në Evropë dhe Azi, me 24,4 për qind të gjithë portofolit të kredive të dhëna, duke zënë kështu vendin e parë në rajon: Maqedonia i ka kreditë e pashlyera në nivelin 0,8 për qind, Bosnja më pak se 7 për qind dhe të njëjtin nivel ka Mali i Zi dhe Serbia. I vetmi vend ndër ekonomitë në zhvillim në Evropë dhe Azi me nivel më të lartë huash bankare të pashlyera se Shqipëria rezulton Kazakistani, me 36,7 për qind.

qoftë se do të shitej si origjinal, vlera e tij do të ishte më shumë se 200.000 euro. "Ky është një nga sekuestrimet më të mëdha gjatë viteve të fundit në rajon dhe është motiv më shumë për investim të përpjekjes më të madhe për ballafaqim me falsifikime dhe pirateri", theksoi drejtoresha e Drejtorisë Doganore Natasha Radeska-Kërstevska.

Elvin Meka. Ndërkohë ulja e dërgesave të emigrantëve ka ndikuar, drejtpërdrejt ose tërthorazi, në uljen e aftësisë paguese të klientëve shqiptarë pa lënë mënjanë uljen e madhe të ritmit të rritjes ekonomike të Shqipërisë, që ka sjellë zbehjen e dinamizmit të ekonomisë dhe operatorëve ekonomikë. Së fundi, një tjetër arsye është dhe detyrimet e papaguara të qeverisë ndaj bizneseve private për punët publike të kryera, thekson Elvin Meka. Për nivelin e lartë të huave të pakthyera që ka Shqipëria kanë shprehur shqetësim Banka Botërore, FMN dhe së fund BERZH lidhur me pasojat që sjell në rritjen ekonomike të vendit.

Ministria e Financave bashkë me ditën e djeshme pagoi 1,2 miliardë denarë subvencione për duhan të prodhuar dhe të shitur prej rekoltës 2013 për mbi 27 mijë bujq. Mbështetja financiare për këtë masë është 60 denarë nga duhani i prodhuar dhe i shitur. Janë paguar subvencionet e prodhuesve të duhanit të cilët e kanë dorëzuar duhanin në dhjetë ndërmarrjet e regjistruara për blerje si "Alajans uan", "Sokotab Manastir", "Strumica Tabak", "Kombinati i duhanit Prilep", "Centro tabako", "Dalia tabak", "Orbita tabak", "Pashoski", "Tomi-Mit Jaka Tobako" dhe "Kaveks Ballkan". Siç kumtoi Ministria e Financave, Qeveria e Republikës së Maqedonisë me pagimin e rregullt të subvencioneve për bujqit mbetet konsekuente në mbështetjen e bujqësisë si një prej degëve bartëse të ekonomisë së Maqedonisë.

Botues: Bexhet MUSLIJA

KURSET E KËMBIMIT

Lajme të dorës së parë

Shteti

Unioni Evropian

SHBA

B.e Madhe

Zvicër

Suedi

valuta

Euro

Dollari amerikan

Funta

Frangu zviceran

Kruna suedeze

Kursi i mesëm në denar

61.6850

45.6284

74.4044

50.4994

6.9913

www.zhurnal.mk

Kryeredaktor: Fami BAJRAMI; Redaktorë: Bekim BUÇI, Agim FAZLIU, Avdyl SALIHU (Sport); Redaktor teknik: Sejhan BAJRAMI, Xhemaledin JASHARI (teknik); Marketing: email: marketing@zhurnal.mk; Tel. i redaksisë: (02) 32 17  815, 32 17  816, Fax: 32 17  817, Email: info@zhurnal.mk; Xhirollogaria: 210065405030191, "Tutunska Banka", EDB 4043009502853; Rr.11 Oktomvri, 2/64, 1000 Shkup, Maqedoni


V ë s h t r im e

e hënë, 17 shkurt 2014

7

Vdekja e artistëve dhe realizmi socialist Ilir YZEIRI dekjet e Vaçe Zelës, Skënder Sallakut dhe Ibrahim Madhit ndodhën në të njëjtën kohë dhe publiku, i gjendur bosh dhe pa asnjë eveniment të goditur ku të identifikohej, u mbështoll rreth tyre dhe sidomos me Vaçe Zelën u soll ashtu siç ajo e meriton vërtet, si me më të madhin artist që po ndahej nga kjo botë. Të rinj e të vjetër, të bardhë e të zinj, ballistë e komunistë, demokratë e socialistë, komunistë e monarkistë, kush e kush nxitonte të bëhej kritik arti para kamerës së radhës dhe ndonjë arrinte deri aty sa edhe këndonte ndonjë strofë nga këngët e saj. Ndërsa Nexhmije Hoxha tha që këngët e Vaçes e kishin mbajtur gjallë në kohën që ajo kishte qenë në burg pas viteve ’90. Ndërkaq, ishte me të vërtetë rasti që të risillej edhe njëherë në vëmendje realizmi socialist dhe kritikët e Edi Ramës, i kujtuan me të drejtë atij se kështu po nderohej në një farë mënyrë edhe diktatura, meqenëse këngëtarja e famshme, në shumicën e rasteve, në këngët e saj, kishte si lajtmotiv tema që lidheshin me socializmin, Luftën N-Çl dhe Partinë. Problemi natyrisht është kompleks, por gjithsesi meriton të trajtohet nga shumë anë. Në vitin 2007, Cvetan Todorov boton studimin «Letërsia në rrezik” (Paris, Flamarion 2007) dhe ngre disa probleme. Ai natyrisht merret me Francën dhe vëren se në atë vend letërsia është në rrezik dhe po shkon drejt

V

Të rinj e të vjetër, të bardhë e të zinj, ballistë e komunistë, demokratë e socialistë, komunistë e monarkistë, kush e kush nxitonte të bëhej kritik arti para kamerës së radhës dhe ndonjë arrinte deri aty sa edhe këndonte ndonjë strofë nga këngët e saj mosvëmendjes. Ai bën përgjegjës disa institucione, por është interesant të vërehet se edhe ai vetë ndihet bashkëpërgjegjës për këtë gjendje, sepse edhe ai bashkë me strukturalistët e tjerë ndihmuan që letërsia të vështrohet si një entitet më vete i mbyllur. Të mos harrojmë se ai solli në Francë përvojën e formalistëve rusë, pastaj bashkë me Zherar Zhenetin patën krijuar revistën Poetika dhe patën lëvruar aty teoritë e shumta që e shohin letërsinë si një unitet ligjërimor të mbyllur. Kjo, thotë Todorov i hoqi letërsisë anën humane, lidhjen e saj me jetën dhe shoqërinë. Letërsia nisi të vështrohej gjithnjë e më shumë si një lojë fjalësh dhe teknikash fonematike. Fajin thotë ai duhet ta kërkojmë deri te dishepujt e “artit për art”, te Stephan Mallarme, te Floberi apo te Prust. Natyrisht se ky është një debat teorik që në Shqipëri nuk ka gjasë të bëhet kurrë, sepse këtu te ne ka ndodhur paradoksi fatal që, ana sociale apo determinizmi i sociologjizmit vulgar, ka qenë një normë e tillë që i kaloi të gjitha parashikimet në banalizimin që i bëri interpretimit të letërsisë përreth 45 vjet. Ndërsa periudha pas viteve ’90 nuk na shërbeu për të njohur mirë qoftë strukturalizmin

apo teoritë moderne të rrëfimit ato që e shohin veprën si një unitet të mbyllur ligjërimor. Për to ne kishim nevojë sepse të tilla teori ishin anatemuar dhe nuk ishin lejuar të qarkullonin në hapësirën kulturore shqiptare. Ndaj sot ka një kakofoni të tmerrshme në interpretimin apo kuptimin e artit dhe të letërsisë. Ndaj edhe paradokse të tilla si ky që sapo kaluam që nga njëra anë kemi një artiste të madhe, një këngëtare me një vokal të jashtëzakonshëm, siç ishte Vaçja dhe nga ana tjetër, këngët e saj ishin frymëzim socialist i diktaturës. Si ta shpjegojmë që Skënder Sallaku ishte një aktor i madh humori, por ishte edhe komunist? Si duhet të sillemi me artin e realizmit socialist dhe me artistët apo shkrimtarët e saj? Në librin tim të fundit “Semiopragmatika e realizmit socialist 1944-49” (Onufri, Tiranë, 2013) jam përpjekur të shpjegoj procesin e instalimit të realizmit socialist në Shqipëri, duke analizuar e interpretuar ngjarjet që prekin periudhën nga 1945 e deri në vitin 1949. Kam vënë re se komunistët u treguan shumë seriozë dhe të ashpër ndaj kulturës. Pasi eliminuan vizionin demokratik dhe kombëtarist të

Sejfulla Malëshovës, që u shfaq në faqet e revistës Bota e Re apo në Kuvendin e Parë të Lidhjes së Shkrimtarëve në tetor të viti 1945, ata e shpallën letërsinë dhe kulturën si forma të përhapjes së dogmës. Mirëpo dogmë nuk ishte vetëm ajo që do të realizohej, dogmë komuniste ishte edhe mënyra se si do të vështrohej e kaluara. Në këtë kuptim ata përhapën dhe instaluan një vështrim totalitar mbi memorien kolektive dhe mbi atë që do të realizohej. Dhe po të vështrohen punimet e Konferencës III të Lidhjes së Shkrimtarëve (tetor 1949) habitesh me ato që lexon. Ka deri edhe pyetje të tilla naive si: po realizmin a do ta përdorim për të treguar të shkuarën? Ose: po, mirë, kritika a nuk është mirë të jetë individuale dhe jo kolektive? Mirëpo çfarë ndodhi? Vetëm pesë vjet më vonë në letërsinë shqiptare vjen një poet që e shkallmon këtë dogmë. Ishte Ismail Kadare. Vjen Dritëro Agolli po ashtu. Kur flasim për letërsinë e realizmit socialist, natyrisht kemi parasysh edhe ata dhjetëra e dhjetëra autorë që sot nuk i kujton askush, atë letërsi e art mediokër e skematik që sot po ashtu nuk e kuj-

ton askush. Mirëpo, është fakt se heretikët e parë ndaj kësaj dogme ishin disa shkrimtarë të talentuar që nuk i përmbaheshin gjithmonë dogmës. Ishin dhe artistët e humorit që përqeshnin në disa raste jetën dogmatike. E gjitha kjo krijoi borgjezinë komuniste që kishte nevojë të dëfrehej me vetveten dhe me cenet e saj. A nuk e kemi edhe sot në të gjitha nivelet e drejtimit të vendit këtë borgjezi komuniste? Politikanë të dalluar, artistë të dalluar, mjekë apo profesionistë a nuk janë të gjithë ose

LEO TOLSTOY DHE LEO MESSI Berat BUZHALA se, si e kishte definuar gjiganti Tolstoy artistin e përkryer. A është i tillë Messia i futbollit, adashi i tij Leo. Messi fillon aty ku përfundon Ronaldo dhe miliona futbollistë të tjerë, vrapues. Leo Tolstoy kishte deklaruar për njërin prej vëllezërve të tij se i mungonin vetëm disa defekte në mënyrë që të mund të konsiderohej artist i përkryer. Kjo është njëra prej thënieve që kujdesem ta mbaj në mend dhe të mos abuzoj me të për secilin prej njerëzve që mund të bije puna që të shkruaj. Jam i bindur që po të ishte luajtur futbolli në kohën e Tolstoy'it në përmasa siç luhet sot; dhe po të kishte ekzistuar mundësia teknologjike që ky gjigant i literaturës botërore të kishte përcjellur La Liga'n dhe ligat tjera, atëherë nuk ka fuqi që më ndal te besoj se Leo Tolstoy do ta kishte konsideruar

O

Jam i bindur që po të ishte luajtur futbolli në kohën e Tolstoy'it në përmasa siç luhet sot; dhe po të kishte ekzistuar mundësia teknologjike që ky gjigant i literaturës botërore të kishte përcjellur La Liga'n dhe ligat tjera, atëherë nuk ka fuqi që më ndal te besoj se Leo Tolstoy do ta kishte konsideruar Leo Messi'në një lojtar të përkryer Leo Messi'në një lojtar të përkryer. Për dallim prej vëllait të tij, Leo Messi është një lojtar i përkryer, sepse i ka edhe defektet e tija. Po të ishte ndryshe atëherë do të rrezikonte të mos konsiderohej njeri - kusheri i ynë. Për shembull nuk vrapon. Në fakt vrapon, por jo ashtu pa nevojë, siç për shembull vepron Dani Alvesh, apo Pedro. Madje shpeshherë duket sikur nuk angazhohet në fushë për inati. Duket sikur me prezencën e tij të zbehtë dëshiron ta bindë secilin se cila është vlera e tij reale në terren. Pra, mos angazhimi i tij është një komunikatë për shtyp. Është deklaratë e tij. Sipas meje bukuria e Leos është saktësisht këtu, dhe me gjasë për këtë lloj përsosshmërie ka folur Tolstoy i madh

kur ka folur për defektet dhe përsosshmërinë. Kur Leo Messi heziton të vrapon, te kthehet prapa, te bashkëpunoj me ekipin, te komunikoj, te vetizolohet, e vese te tjera, ai thjeshtë i përngjan për nga karakteri të mëdhenjve të tjerë te njerëzimit. Cka nuk flitet për Ajnshtajnin, për Stive Jobsin, e për çdo kënd tjetër që e ka vu një guri në themelet e historisë se njerëzimit. Më duhet patjetër ta citoj Winstonin Churchillin, kur në vlugun e luftës së dytë botërore po kërkonte gjeneral të zotin, siç thotë populli me qiri e më pishë. Derisa Blitzkrieg'u i Hitlerit po e rrafshonte Britaninë e Madhe, Churchill'it stafi i tij i kishin sugjeruar një gjeneral të jashtëzakonshëm por për shkak se kishte qenë i papërshtatshëm

në pjesën më të madhe të ardhur nga kjo borgjezi komuniste? A nuk ishin studentët e dhjetorit në pjesën më të madhe bijtë e borgjezisë komuniste ata që e përmbysën komunizmin në Shqipëri? Problemi ngatërrohet keq dhe këtu nuk është rasti për të vazhduar më tej. Arshi Pipa në numrin e parë të revistës së tij KRITIKA, në shënimin hyrës me titullin “Shpirti kritik”, duke folur për misionin e kritikës shkruante: “Mos gjykoni se kini me qenë të gjykuem! Me folë pa gjykue: me çmue”. në sjellje e kishin pensionuar para kohe. Që në takimin e parë Churchill bije në dashuri me ketë gjeneral rrebel. "Çka pritet ju", u tha Churchill stafit "që një gjeni ta takoni duke lexuar ndonjë libër të thjeshtë? Atëherë ai nuk do të ishte i tillë". Thënë ndryshe, i tillë, një lojtar pa asnjë defekt, do të mund të quhej Cristiano Ronaldo. Vrapon, si një atlet. Godet, sikur rrufeja. I gjatë, sikur një plep. I fuqishëm, si një dem. Intelegjent, hmmmm. Dhe saktësisht aty ku përfundon rrëfimi për Ronaldon, fillon ai për Messin'ë, i cili as nuk vrapon aq shpejt, as nuk godet aq furishëm, as sipas standardeve të xhuxhmaxhuxheve nuk do të mund të konsiderohej gjithaq i gjatë, e nuk është as aq i fuqishëm. Dhe aty ku përfundon Ronaldo dhe gjithë trupa tjetër e futbollistëve, aty fillon Messia. Intelegjent, si një matematicient. Nuhates, si një shpend grabitëqar. Analizues, si Gari Kasparov. Dallimi i tij me miliona futbollistë të tjerë, ku patjetër në krye të kësaj armate vrapuesish është Ronaldo, qëndron në prioritetin që ata u japin pjesëve të trupit në fushë. Të parë, ose të shumtit, luajnë me muskuj. Të paktit, pothuajse i vetmi, luan parasëgjithash sikur një shkencëtar.

REDAKSIA “Z H U R N A L P L U S ” JO GJITHMONË PA JTOHET ME MENDIMIN E AUTORËVE


S h ow b iz

8

e hënë, 17 shkurt 2014

Nora Istrefi kalon limitet ? Këngëtarja kosovare, Nora Istrefi në një koncert ku ishte e ftuar së fundmi ka lënë gojëhapur të gjithë të pranishmit me veshjen e saj. E gjitha që ajo kishte në trup ishte një “copë kostumi lëkure”

duke shfaqur kështu më të mirën nga fund-shpina e saj. Sidoqoftë, Nora vazhdon të mbetet një nga këngëtaret më të kërkuara në estradën tonë dhe me një stil tërësisht të veçantë nga të tjerat.

Rita prezanton Kosovën në Dubai

Adelina, vet e dyta?

“Ndihem si një princeshë” Na ndajnë dy ose tre ditë nga festimi i ditëlindjes së 33të të Paris Hilton, por ajo që tani ka filluar ta festojë atë në mënyrë sharmante dhe plot stil. Këtë të shtunë që kaloi, bukuroshja e spektakleve postoi një foto të sajën në rrjetin Instagram, në të cilën shfaqej si një princeshë, më një kurorë në kokë dhe më një veshje ngjyrë rozë, shumë elegante. Diçitura e fotos ka qenë: “Love my beautiful #Birthday dress! Thank you alonlivne! I feel like a princess!!” (E adhuroj fustanin tim të bukur të ditëlindjes! Faleminderit Alon Livne! Ndihem si një princeshë!!!). Në shkrimin e fotos, Hilton falënderoi Alon Livne, i cili është dhe ideuesi e modeluesi i veshjes së saj.

Edhe pse nuk ka deklaruar asnjëherë për lidhjet e saj, këngëtarja nga Shkupi, Adelina Tahiri ka dhënë një shenjë se është e dashuruar. Në rrjetin social Instagram ajo ka postuar këtë fotografi, në ditën e të dashuruarve, kur dora e

Me të drejt mund të quhet ambasadorja më e denjë e promovimit të shtetit më të ri, Kosovës. Është kjo këngëtarja Rita Ora e cila shumë shpesh flet me shumë mburrje për prejardhjen e saj.

Të goditur nga tragjeditë E kaluara tragjike e disa prej yjeve të famshëm të Hollivudit, është e tmerrshme, por në të njëjtën kohë edhe motivuese. Kjo është dëshmi se jo gjithçka duhet të përfundojë zi siç ka filluar dhe secili ka të drejtë për jetë më të mirë. Duke shikuar çdo ditë disa figura të famshme, shumica e kanë të vështirë të paramendojnë se nëpër çfarë ferri kanë kaluar në fëmijërinë e tyre të hershme. Por kjo nuk i ka dekurajuar ata, por vetëm sa ka forcuar vendimin e tyre

reklama

për ta përmirësuar jetën e tyre për të mirë. Aktorja atraktive Charlize Theron ka pasur vërtetë një të kaluar tragjike. Babai i saj ishte një alkoolist i cili vazhdimisht e rrihte nënën e saj por edhe vetë aktoren. Dhe në tentim për ta mbrojtur veten dhe vajzën e saj, e ëma e kishte qëlluar për vdekje babanë e saj kur ajo ishte 15-vjeçe. Aktorit Keanu Reeves gjatë jetës së tij disa herë ia kanë thyer zemrën. Babai i kishte braktisur kur

Por jo vetëm kaq, këngëtarja e njohur tashmë në të gjithë botën përveç se përmend prejardhjen e saj, ajo me vete në çdo koncert merr edhe pamjet e klipit të saj nga kënga ‘Shine Ya Light’ të

ai ishte ende foshnje. Në vitin 1993 e kishte humbur mikun e tij të ngushtë River Phoenix nga droga, ndërsa shtatë vite më vonë, ai dhe e dashura e tij Jennifer Syme, e kishin varrosur vajzën e tyre e cila kishte lindur e vdekur. Mamaja e Demi Moore ishte alkooliste

cilin e ka xhiruar në Kosovë.Së fundmi këngëtarja Ora, Prishtinën dhe flamurin e Kosovës e ka prezantuar edhe në Dubai, ku ajo është duke qëndruar për disa koncerte.

me çrregullim bipolar, ndërsa babin nuk e ka njohur kurrë. Njerku i saj kishte probleme financiare dhe vazhdimisht ishin zhvendosur. Mamaja dhe njerku i saj vazhdimisht e maltretonin njëri-tjetrin fizikisht, ndërsa në vitin 1980 njerku i saj kishte bërë vetëvrasje. Edhe këngëtarja Shania Twain kishte përjetuar përvoja shumë të hidhura. Ishte rritur në varfëri të thellë, kështu që familja e saj shpesh duronte urie. Kur ishte 21vjeçe, e ka humbur nënën dhe njerkun në aksident trafiku, prandaj është dashur të përkujdeset vetë për vëllezërit dhe motrat e saj.

saj dhe e mashkullit që ka përkrah kanë formuar një zemër. Edhe pse këngëtarja nuk ka dhënë detaje të tjera për këtë lidhje dhe për djaloshin i cili i ka rrëmbyer zemrën, ne i urojmë çiftit jetëgjatësi në lidhjen e tyre të dashurisë.

Fejohet Christina Aguilera

Këngëtarja e njohur, Christina Aguilera, ka ndarë me fansat e saj gëzimin në ditën e fejesës. Ajo në faqen e saj zyrtare në Instagram ka bërë të ditur momentin më të bukur të jetës së saj, kur i dashuri Met Rutler i ka propozuar martesë.Kanë kaluar tre vjet që kur këngëtarja e njohur është në lidhje me producentin Met Rutler, dhe pas kësaj kohe lidhjeje me të, njëra ndër zërat më të mirë në botë i ka thënë po jetës së përbashkët me të dashurin e saj. Duke

u bazuar në fotografi çifti gjendet në ndonjë lokacion ekzotik, destinacion ky që Met ka përzgjedhur për t’i propozuar Christinës.Ndryshe në fotografit e postuara ajo që më së shumti bie në sy është unaza dhe mbishkrimi pranë saj që kishte lënë këngëtarja. “Më ka pyetur dhe unë i thash po”, kishte shkruar ajo në Instagram. Ndërkaq këngëtarja pas vetes e ka një martesë nga e cila ka lindur një djalë i cili tashmë është gjashtë vjeçar.


Fa s h io n

e hënë, 17 shkurt 2014

“Lookbook” i Vercaçes për vjeshtë 2014 oleksioni që e prezantoi shtëpia e modës italiane paraqet mënyrë për afrim deri te pulsi I modës për vjeshtën e ardhshme. Edhe në “Lookbook”un e ri është ruajtur “rok-chic”, por me balans interesant të qepjeve romantike të specifikuara për vitet e ’70-ta, ‘80-ta dhe ato të ‘90-t, kur moda botërore ishte në karakter

K

më të mbyllur dhe i pakapshëm për të gjithë. Versaçe është i njohur për krijimin e kreacioneve për femra me vetëbesim, ndërsa krahas ngjyrës së gjelbër, vjollcë dhe roze e butë, konotacion i ashpër fitohet me pantallonat nga lëkura, xhaketat dhe fundet me prerje të lartë. Koleksioni është krijuar për të gjithë ata që adhurojnë veshje shtresore.

9


Ko s ov ë / S h q ip ëri

10

e hënë, 17 shkurt 2014

Minoritetet, presion për vendet e rezervuara Basha i e subjekteve poli- njëherë do të shfrytëzohen të gjitha Sipas tyre, ndikimi i minoriteteve “vjedh” Ramës tike Përfaqësuesit nga minoritetet ende besojnë se mjetet demokratike. Përfaqësuesit do të zvogëlohet nëse nuk do t’u do ta arrijnë qëllimin e tyre dhe t’i e pakicave kanë deklaruar se vazhdohen ulëset edhe për një mansigurojnë ulëset e rezervuara në Ku- përsëri do ta fillojnë një cikël dat. Ministri i Punës dhe Mirëqebulevardin vendin e Kosovës edhe për një man- takimesh me gjithë faktorët rele- nies Sociale, Nenad Rasic,që vjen dat. Ministri i Punës dhe Mirëqenies Sociale, Nenad Rasic, thotë se

vantë vendorë dhe ndërkombëtarë për ta arsyetuar kërkesën e tyre.

nga komuniteti serb, ka vlerësuar se vazhdimi i vendeve të rezervuara

është e domosdoshme për të gjitha aspektet e jetës politike kosovare, jo

vetëm për komunitetet. “Ne ende do t’i vazhdojmë përpjekjet tona për të arritur një gjë të tillë. Ne prapë do t’i vizitojmë të gjitha instancat relevante vendore dhe ndërkombëtare. Pra, nuk do të heqim dorë nga përpjekjet tona, sepse po konsiderojmë se kjo është e domosdoshme për institucionet e Kosovës”, ka thënë Rasic.

SHËNOHET GJASHTËVJETORI I PAVARËSISË SË KOSOVËS Aty ku dikur PS ka organizuar protestat e saj gjatë 8 viteve të drejtimit nga Rama, tashmë është Partia Demokratike që e merr bulevardin për protestën e saj. Në demonstratën e paralajmëruar, më 20 shkurt, pritet që turma të ketë si drejtim final pikërisht Bulevardin “Dëshmorët e Kombit” dhe do të ndalojë përballë godinës së Këshillit të Ministrave. Nga burime në selinë e PD-së, gazeta “Shekulli” ka mundur që të sigurojë itinerarin e plotë të tubimit të opozitës ditën e enjte. Protesta pritet që të nisë zyrtarisht nga Sheshi Skënderbej, aty ku, para vitit 1990, ka qenë i vendosur busti i Enver Hoxhës. Pas grumbullimit, mbështetësit e opozitës do të kalojnë përballë parlamentit për të marrë më pas drejtimin për nga Bulevardin “Zhan D’Ark”. Në këtë moment parashikohet që me turmën të bashkohen edhe një sërë protestuesish të mbledhur nga juglindja dhe tek selia e PDsë. Skenari përcakton këtë moment për deputetët apo drejtuesit e lartë të kësaj force që do t’i bashkohen turmës. Pasi të arrijnë te ura e madhe në Bulevard, protestuesit do t’i drejtohen godinës së Këshillit të Ministrave, ku priten që të mbajnë fjalën edhe drejtues të lartë të PDsë, si kryetari Lulzim Basha dhe me shumë mundësi ishkryeministri Sali Berisha. Të gjithë degët e PD-së janë urdhëruar që të organizojnë udhëtimin e protestuesve. Në qytetet kryesore do të ketë autobusë të cilët do të kontraktohen për një ditë, ndërsa për zonat e thella do të ketë furgonë. Ende mbetet në pikëpyetje nëse do të ketë përplasje me Policinë e Shtetit, pasi me urdhrin e ri, asnjë furgon i cili nuk është i licencuar, nuk mund të transportojë udhëtarë, ndërsa autobusët kërkojnë edhe një numër më të madh protestuesish. Vendqëndrimi për autobusët e ardhur nga juglindja do të jetë te shesh parkimi afër Fakultetit Ekonomik si dhe stadiumi “Qemal Stafa”, ndërsa mjetet me protestues nga rrethet e veriut do të ndalojnë tek kryqëzimi i Zogut të Zi.

Luftë për njohje dhe sovranitet në veri Kosova është kujdesur që të bëjë festë për gjashtë vjet të pavarësisë. Obelisku i pavarësisë NEëBORN është në përfundim të ngjyrosjes, por përtej gëzimit ka edhe vend për zhgënjim. Vendi është njohur nga 106 shtete, është anëtarësuar në disa organizata ndërkombëtare, financiare e politike, por nuk arriti të shtrijë autoritetin e saj edhe në veri osova i mbushë gjashtë vjet të pavarësisë me arritje dhe sfida. Vendi është njohur nga 106 shtete, është anëtarësuar në disa organizata ndërkombëtare, financiare e politike, por nuk arriti të shtrijë autoritetin e saj edhe në veri. Por, Kosova është kujdesur që të bëjë festë. Në kryeqytet, po edhe në qytetet e tjera, rrugët janë stolisur me flamuj shtetërorë dhe kombëtarë. Në Prishtinë, obelisku i pavarësisë NEëBORN është në përfundim të ngjyrosjes. Në këtë përvjetor, ngjyrat e tij janë ato të uniformave të ushtarëve të vendeve që kanë ndihmuar Kosovën për çlirim. Në të gjitha këto ceremoni do të filtet për të arriturat e vendit për gjashtë vjet. Që nga shpallja e Pavarësisë, më 17 Shkurt 2008, Republikën e Kosovës e kanë vizituar personalitet të shumta të rangjeve më të larta botërore. Duke filluar që nga ata të cilët gjatë luftës ishin aleatët më të fuqishëm për çlirimin e vendit, e deri te ato personalitete dhe fytyra eminente që e përkrahën Kosovën edhe në procesin e shpalljes së pavarësisë dhe ndërtimin e shtetit më të ri në botë. Në mesin e miqve më të mirë të Kosovës, që e vizituan shtetin me të ri në botë, kontributi i të cilit ishte i jashtëzakonshëm për çlirimin dhe bërjen shtet, ishte ish-presidenti amerikan Bill Klinton. Si njeriu më popullor në mesin e shqiptarëve Klinton zbriti në Kosovë për herë të dytë. Tani, për të parë procesin shtetndërtues por edhe për të zbuluar shtatoren e tij, që ishte ndërtuar pikërisht në nderim të atij kontributi që Klinton kishte dhënë gjatë viteve ‘90. Por, vendi i ka ka edhe të metat e saj. Kosovës shtetësia jo vetëm që i kontestohet jashtë, por edhe brenda vetes. Gjashtë vjet pas pavarësisë, kushtetutshmëria nuk është e shtrirë akoma në një pjesë të territorit, ndërkaq lejohen të veprojnë ende grupe të armatosura e paramilitare të Serbisë. Në kundërshtim me Kushtetutën e ligjet, në Kosovë vazhdon të ketë dualitet në sektorët kryesorë, duke i përfshirë gjyqësinë, arsimin, shëndetësinë dhe ka tendenca që, pos qeverisë, të ketë edhe një mekanizëm

K

KOSOVA KA TEKST TË HIMNIT

PISHMAN QË LUFTOI PËR KOSOVËN Çdo hap që shkel rrugën plot baltë dhe thik përpjetë, mallkon të gjithë, Komunën, pushtetin, anë tarët e familjes së tij, por edhe fatin e vet. Kujtim Dërvishaj çdo ditë në orën 6 e gjysmë të mëng jesit me karrocë në dorë kalon kodrën deri te bunari që i është falur para pak kohësh. Ai nuk ka ujë në shtëpi dhe për këtë arsye, rrugën e mundimshme duhet ta bëjë pesë e nganjëherë edhe gjashtë herë në ditë. Hera e fundit kur ka ngrënë mish ka qenë pak ditë para zgjedhjeve të parafundit. Ku jtimi është e kundërta e asaj që secili e imagjinon të jetë një hero. Ai më së miri e personifikon thënien “asht e lëkurë”, ndërsa mjekra dhe trupi i zvogëluar e bën të duket në moshë të shtyrë.

SKENDERAJ SOLIDARIZOHET ME KRYETARIN NË PARABURGIM, NUK E FESTON DITËN E PAVARËSISË Me rastin e 17 ShkurtitDitës së Pavarësisë së Kosovës, Komuna e Skenderajt nuk ka paraparë ak tivitetet festiv. “Duke parë se festimet e Ditës së Pavarësisë këtë vit po bëhen në mungesë të njerëzve më meritorë për lirinë dhe pavarësinë e Kosovës,disa prej të cilëve padrejtësisht po mba hen në burgje të akuzuar me akuza të paqëndrueshme, banale dhe qesharake, institucionet komu nale të Skenderajt kanë vendosur të mos organizojnë aktivitetet festive me përjashtim të homazheve kushtuar dëshmorëve”, thuhet në njoftimin e lëshuar nga Komuna e Skenderajt. qendror ekzekutiv për serbët. Në anën tjetër, Kosova vazhdon të jetë kampion në Evropë për kah shkalla e papunësisë, varfërisë, korrupsionit e krimit të organizuar. Që nga shpallja e pavarësisë së Kosovës e deri më sot një numër jo i vogël politikanësh të nivelit qendror dhe atij lokal, gjyqtarë dhe prokurorë, zyrtarë bankarë e të tjerë janë vënë në hetime nga Prokuroria e EULEX-it dhe nga prokuroritë vendore. Bujar Bukoshi, i cili ishte deputet i LDK-së, më herët ishte në një proces gjyqësor penal, pasi që aku-

zohej nga EULEX-i për shpërdorim të detyrës zyrtare. Më vonë, Bukoshi u shpall i pafajshëm. Fatmir Limaj, deputet i PDK-së, u akuzua për krime lufte dhe ndër të tjera për krim të organizuar, keqpërdorim të detyrës, pranim të ryshfetit dhe pastrim parash. Ndërkaq, më vonë ai ia doli të merrte pafajësinë për krime lufte, kurse mbetet i hapur procesi për tenderët e MTPT-së. Kryetari i Komunës së Skenderajt Sami Lushtaku, ambasadori i Kosovës në Shqipëri, Sylejman Selimi po hetohet për krime të luftës dhe ende sot ndodhen në para-

burgim. Nexhat Daci, kryetar i LDDsë dhe ish anëtar i Kryesisë së legjislaturës së tretë, më herët është dënuar me 18 muaj burg dhe ishte suspenduar për dy vite me kusht nëse nuk kryente ndonjë vepër penale, për keqpërdorim të pozitës zyrtare për përfitime dhe qëllime personale. Ai është dënuar, pasi që gjatë kohës që ishte kryetar i Kuvendit të Kosovës kishte blerë një palë syze dhe kishte rregulluar dhëmbët me taksatparatë e qytetarëve. Në anën tjetër, qytetarët që jetojnë në Veriun e Mitrovicës thonë se për ta pavarësia nuk ekziston. Ata

Kosova dhe Shqipëria shpejt me kurrikulë të përbashkët Kosova dhe Shqipëria shumë shpejt do të kenë një kurrikulë të përbashkët. Zyrtarë të ministrisë së arsimit, thonë për Radio Kosovën, se përveç Abetares së unifikuar, tashmë është duke u punuar edhe për kurrikulën e përbashkët ndërmjet të dyja vendeve. Republika e Shqipërisë ka shprehur gatishmërinë që të marrë për model Kurrikulën e Kosovës. Kjo kurrikulë do t’i paraprijë edhe hartimit të teksteve të përbashkëta. Këshilltari në Ministrinë e Arsimit, Ragip

Gjoshi, tha për Radio Kosovën se përpjekjet për unifikimin e sistemit arsimor

Kosovë-Shqipëri janë shumë të mëhershme. Ai tha se përveç Abetares së unifikuar që tashmë është realizuar, janë bërë përpjekje që edhe kurrikula e sistemit arsimor të jetë e përbashkët. Ai tha se nga takimet që janë zhvilluar ndërmjet dy ministrive të arsimit, është shprehur gatishmëria që Shqipëria të marr modelin e Kurrikulës së Kosovës. “Është arritur pëlqimi dhe gatishmëria e Shqipërisë që të marrë kurrikulën tonë të arsimit parauniversitar komplet. Përsëris fjalët e min-

istres së arsimit të Shqipërisë, e cila e tha se kjo është dhurata më e bukur nga Kosova. Një shtet me pesë vjet jetë, ka arritur të hartojë një dokument të arsimit, ky është një fakt se arsimi në Kosovë shënon ecje të rëndësishme drejt synimeve të shteteve të BE-së”, ka thënë Gjoshi. Gjoshi tha se realizimi i kurrikulës së përbashkët me Shqipërinë, i paraprinë hartimit të mëvonshëm të librave dhe botimeve të përbashkëta. “Çështja e kurrikulave më në fund po shënon

Himni shtetëror i Kosovës e ka tekstin. Në fakt kur ishte propozuar melodia nga autori Mendi Mengjiqi, kënga e shtetit i kishte pasur edhe vargjet e shkruara. Për shkak të restrikcioneve nga pakoja e Ahtisaarit, komisioni përzgjed hës ishte detyruar që të heq tekstin. Tash kur kjo pako i takon të kaluarës, ka ardhur koha që qytetarët e vendit ta mësojnë edhe tekstin e bukur që i kushtohet dashurisë për mëmëdheun. Himni i Kosovës O mëmëdhe i dashur, vend i trimnisë Çerdhe e dashurisë N`ty shqipet fluturojnë dhe yjet ndriçojnë Vend i të parëve tonë Ti qofsh bekue për jetë e mot O nënë e jonë Ne të dalim zot O mëmëdhe i dashur, vend i trimnisë Çerdhe e dashurisë kurrë nuk e kanë provuar se si jetohet në shtetin e tyre të lirë dhe pa frikë. Për shqiptarët e veriut, pavarësia është ëndërr. Dora e shtetit thonë se kurrë nuk i ka “prekur”. Ndërsa, të shtunën është bërë me dije se, në disa qytete të Polonisë, Çekisë dhe Sllovakisë është zhvilluar “Marshi për Kosovën serbe”. Fillesa e kësaj proteste, ka nisur në rrjetet sociale për t’u masivizuar më vonë në këto përmasa, duke zënë sheshet e qyteteve të shteteve përkatës, e duke protestuar kundër Kosovës si një shtet autonom tashmë. Këto protesta të një grupi të vogël qytetarësh bëhen kundër ditës së pavarësisë së Kosovës. Në polonisht madje bëhet edhe një këngë e titulluar “Kosova është e Serbisë”!

bashkimin dhe ky është një lajm i mirë për të gjithë qytetarët shqiptarë. Kurrikula i paraprinë hartimit të planeve mësimore dhe nga planet mësimore hartohen tekstet. Për dallim nga ne, edhe ata janë duke e diskutuar çështjen e teksteve alternative, ku mendohet që disa tekste mësimore të jenë të përbashkëta”. Ministria e Arsimit të Shqipërisë do të bëjë plotësimet dhe ndryshimet e nevojshme në ligjin për arsimin parauniversitar, për të filluar punën e kurrikulës së përbashkët me Kosovën. Ky ndryshim pritet të bëhet në fillimin e vitit të ardhshëm.


R a jo n / B o t ë

e hënë, 17 shkurt 2014

den, marrëdhëniet e Gjermanisë me SHBA-në u dëmtuan ndjeshëm kur u mësua se në listën e personave të vendosur nën përgjim kishte qenë edhe Kancelarja Merkel. Sipas ekspertëve, midis shqetësimeve kryesore të Europës qëndron edhe mundësia e spiunimit të sekreteve industriale.

Merkel: Të krijojmë "internetin europian" Kancelarja e Gjermanisë, Angela Merkel propozoi krijimin e një rrjeti të përbashkët europian të internetit, për të përmirësuar mbrojtjen e të dhënave. Nëse kjo do të ndodhë, do të bëhet e mundur shmangia

e kalimit të emaileve dhe të dhënave të tjera nëpërmjet Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Në një fjalim të përjavshëm adresuar kombit, Merkel theksoi se do të bisedojë këtë ide të mërkurën me

11

Presidentin e Francës, Francois Hollande. Zbulimi i aktivitetit të plotë të Agjensisë së Sigurisë Kombëtare (NSA) në SHBA ka ngjallur një shqetësim të madh në Europë. Pas zbulimeve të Edëard Snoë-

Kerry: Të ve prohet kundër ndryshimeve klimatike

KONFLIKTI PËR UJIN NË LINDJEN E MESME Sa ujë ka në dispozicion në ditë një palestinez? Përgjigjia për pyetjen e presidentin të Parlamentit Evropian Schulz nuk është e lehtë atë këtij dimri në Izrael dhe në Bregun Perëndimor të lumit Jordan ka rënë rreth katër herë. Niveli i ujit të liqenit të Nazaretit aktualisht është 15 centimetra, kurse vitin e kaluar në njëjtën periudhë ishte rreth dy metra. I gjithë rajoni është duke pritur që të bierë shi. Shi në këtë zonë bie vetëm në muajt nëntorprill dhe mbush burimet, lumenjtë dhe rezervuarët ujit për pjesën tjetër të vitit. Përveç të gjitha çështjeve të tjera kontradiktore në Lindjen e Mesme, edhe uji është një çështje me rëndësi të veçantë politike sepse rezervat e ujit janë shumë të pakta dhe ato duhen ndarë në mes shtatë milionë izraelitëve, rreth dy milionë palestinezëve në Bregun Perëndimor dhe rreth një milionë në Rripin e Gazës. Ky dimër ka qenë deri më tani bie shi në Izrael dhe në Bregun Perëndimor rreth katër herë. Niveli i ujit të liqenit Kinneret aktualisht është 15 centimetra. Vitin e kaluar ajo ishte rreth të njëjtën kohë dy metra të lartë. I gjithë rajoni është duke pritur për shi, që vetëm në muajt nëntor-prill dhe bie ndonjëherë mbush burimet, lumenjtë dhe ruajtjen e ujit për pjesën tjetër të vitit me ujë shumë të nevojshme.Përveç të gjitha çështjet e tjera në Lindjen e Mesme në veçanti, uji është çështje politike - sepse ajo në thelb është

Palestinezëve ju mungon uji

Gj

Përfaqësuesit e OJQve thonë se ndërsa palestinezët harxhojnë rreth 73 litra ujë në ditë, në Izrael kjo sasi është mes 211 dhe 242 litra. Në shumë familje në jug të Bregut Perëndimor për shkak të mungesës së infrastrukturës arrihet as sasia minimale prej 100 litrash e rekomanduar nga ana e Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) shumë e vogël dhe ajo gjithashtu duhet të jetë i ndarë në mes shtat milionësh izraelitëve, rreth dy milionë palestinezët në Bregun Perëndimor dhe përsëri rreth një milion në Rripin e Gazës. Kjo u duk edhe në diskutimet në lidhje me vizitën Presidentit të Parlamentit të BE-së Martin Schulz në Izrael, i cili shtroi pyetjen, se përse izraelitët kanë të drejtë të përdorin 70 litra ujë në ditë dhe palestinezët vetëm 17.

Rezervuarët e ujit janë në territorin izraelit Kjo lidhet kryesisht me arsye gjeografike: rezervuarë të mëdhej të ujit si Liqeni i Nazaretit apo Galilesë janë në territorin izraelit. Për dekada me radhë sipas ambientalistëve prej këtu merret shumë ujë. Si rezultat Lumi Jordan, që ushqet nga liqeni nga Lartësitë Golan kthehet, në një rrjedhë dhe për fsha-

trat në Bregun Perëndimor nuk mbetet shumë ujë. Po ashtu palestinezëve u është e ndaluar të hapin puse të reja me vullnetin e tyre. Për këtë shkak gjithnjë e e më shumë bujq në jug të Bregut Perëndimor e kanë të pamundur ekzistencën. Problematike janë edhe të dhënat se sa litra ujë në ditë kanë në dispozicion izraelitët dhe palestinezët, sepse të dhënat janë shumë të ndryshme në varësi të burimit. Sipas Shërbimit izraelit të

Furnizimit me Ujë Izraelit i vë në dispozicion popullsisë palestineze në Bregun Perëndimor dhe Rripin e Gazës 52 milionë metra kub ujë në vit - pra më shumë se sa parashikohet në Marrëveshjet e Oslos 1995. Por një pjesë e ujit humbet për shkak se në territoret palestineze sistemi i furnizimit me ujë është i vjetëruar.Përfaqësuesit e OJQ-ve thonë se ndërsa palestinezët harxhojnë rreth 73 litra ujë në ditë, në Izrael kjo sasi është mes 211 dhe 242 litra. Në shumë familje në jug të Bregut Perëndimor për shkak të mungesës së infrastrukturës arrihet as sasia minimale prej 100 litrash e rekomanduar nga ana e Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH).Sipas OJQ-së "Foeme" shifrat që prezantoi Martin Schulz nuk janë të sakta, por e saktë është që izraelitët harxhojnë katë herë më tepër ujë se palestinezët. Megjithatë mosmarrëveshjet mbi shifrat nuk i sjellin askujt asgjë, mendon Gideon Bromberg drejtues i OJQ-së. "Është turp që diçka që është aq e rëndësishme për njerëzit ka degjeneruar në një cirk politik." Në vend që uji dhe mbrojtja e tij të përdoren si "pengje politikë", kjo është një çështje ku duhet vepruar. Pra, duhet një master-plan i ardhshëm për paqen duhet të përmbajë edhe një klauzolë të tillë që u mundëson palestinezëve "qasje të barabartë tek burimet ujore. Nga ana tjetër duhet që sa më shpejt t'u jepet fund ndotjes së mëtejshme dhe shpërdorimit të ujit në rajon." Për këtë nuk mbetet shumë kohë, paralajmëron Bromberg.

Putin është martuar në fshehtësi? Vladimir Putin mund të jetë martuar në fshehtësi. Këto janë thashethemet që përfshinë një seri mediash rozë gjatë të dielës pasi e dashura e përfolur e Presidentit të Rusisë u pa në Lojërat Olimpike Dimërore të Sochit duke mbajtur një unazë martese në gisht. Marrëdhënia midis 61vjeçarit Putin dhe 30-vjeçares Kabayeva përflitet që kur kjo e

fundit vizitoi Kremlinin pas një suksesi të arritur në gjimnastikë, sportin që ajo praktikon, gjashtë vite më parë. Megjithatë, lajmi për ndarjen e Putin me bashkëshorten e tij Ludmila, në verën e 2013-s, riktheu në qendër të vëmendjes publike marrëdhënien e tyre. Tashmë, pasi Alina Kabayeva u pa e unazë martese, bëhet gjithmonë

edhe më e mundur që ajo e Putin të kenë kurorëzuar dashurinë e tyre në një martesë që ka mbetur larg vëmendjes së publikut, për arsyet që nëse është e vërtetë, vetëm ata mund t’i shpjegojnë. Ndonëse marrëdhënia midis tyre është gjerësisht e njohur, Putin dhe Kabayeva nuk e kanë konfirmuar kurrë atë më parë në publik.

Britania e Franca fajësojnë Assadin për dështimin e bisedimeve Britania dhe Franca kanë fajësuar Qeverinë siriane për dështimin e bisedimeve të paqes në Gjenevë. Ministri i Jashtëm francez, Laurent Fabius, ka thënë se regjimi i presidentit Bashar alAssad ka bllokuar çdo përparim në negociata.

Edhe sipas sekretarit të jashtëm britanik, William Hague, përgjegjësia për këtë bie mbi Assadin. Ende nuk ka pasur reagim zyrtar as nga Rusia, as nga SHBA-ja, të dyja sponsore të procesit të paqes.Ndërmjetësi ndërkombëtar, Lakhdar Brahimi,

i ka kërkuar falje popullit sirian për dështimin e negociatave, pas raundit të dytë të tyre, që ka përfunduar të shtunën. Brahimi ka thënë se nuk është caktuar ndonjë datë për raundin e tretë. Ndërkohë, numri i të vdekurve në konfliktin gati

Sekretari amerikan i Shtetit, John Kerry, i ka bërë thirrje komunitetit ndërkombëtar që të veprojë kundër ndryshimeve klimatike. Ai ka thënë se ka prova shkencore të ndryshimeve klimatike që kërcënojnë jo vetëm mjedisin, por edhe ekonominë botërore. Kerry ka paralajmëruar se koha për të parandaluar pasojat më të këqija, është duke kaluar. Kryediplomati amerikan i ka bërë këto komente gjatë vizitës në Indonezi. Shtetet e Bashkuara, së bashku me Kinën, janë emetuesit më të mëdhenj të gazrave serë. Të shtunën, të dyja vendet kanë lëshuar një deklaratë të përbashkët, në të cilën zotohen se do të bëjnë më shumë për të ulur prodhimin e dikosidit të karbonit.

Protestuesit në Kiev liruan administratën e qytetit

Protestuesit antiqeveritarë në Ukrainë kanë liruar administratën e qytetit të Kievit, të cilën e kanë mbajtur të pushtuar për më shumë se dy muaj. Nuk është raportuar për asnjë indicet, derisa protestuesit kanë lënë ndërtesën. Udhëheqësit e tyre kanë thënë se disa protestues do të vazhdojnë të qëndrojnë para kësaj ndërtese. Lirimi i saj ka qenë kusht i vënë nga autoritetet për të liruar të gjithë protestuesit e burgosur. Demonstruesit antiqeveritarë në Ukrainë vazhdojnë të kërkojnë dorëheqjen e presidentit Viktor Yanukovych. trevjeçar të Sirisë ka arritur në më shumë se 140 mijë, ka bërë të ditur Observatori Sirian për të Drejtat e Njeriut. Organizata me seli në Britani ka saktësuar 140,041 njerëz të vrarë që nga shpërthimi i luftimeve në mars të vitit 2011. Prej tyre, afro 50,000 janë civilë, që përfshijnë 7,626 fëmijë, ka thënë organizata. Po sipas saj, mbi 24,000 të vrarë kanë qenë rebelë, ndërsa mbi 33,000 ushtarë. Observatori po ashtu ka regjistruar së paku 2,837 vdekje të individëve të paidentifikuar.


S p e c ia le

12

Nën Jugosllavinë socialiste, Tuzla, në Bosnjën verilindore ishte një qendër për industritë metalurgjike dhe kimike. Sot, zona industriale e qytetit është një tokë e braktisur dhe shtëpia e një të pestës së të papunëve të regjistruar të Bosnjës. Papunësia në vend është 27 për qind e forcës së aftë për punë nver Mehmedovic kalon ditët e tij pas një dere hekuri, duke ruajtur një fabrikë ku ai punonte më parë, nga pronari i fabrikës. Linjat e prodhimit, që dikur realizonin ilaçin e rrobave “Dita”, i përdorur nga familjet në të gjithë ish-Jugosllavinë, tashmë kanë ndaluar dhe Mehmedovic dyshon se oligarku nga kryeqyteti i Bosnjës që e bleu kompleksin dëshiron të shesë makineritë. “Kjo është pikërisht çfarë ndodhi pasi të gjitha fabrikat e tjera u privatizuan”, thotë Mehmedovic, një inxhinier kimist. Nën Jugosllavinë socialiste, Tuzla, në Bosnjën verilindore ishte një qendër për industritë metalurgjike dhe kimike. Sot, zona industriale e qytetit është një tokë e braktisur dhe shtëpia e një të pestës së të papunëve të regjistruar të Bosnjës. Papunësia në vend është 27 për qind e forcës së aftë për punë. Tranzicioni i keqmenaxhuar drejt kapitalizmit në qytet është një kopje në shkallë më të vogël të asaj që ka ndodhur në të gjitha ish-republikat e tjera të Jugosllavisë, të cilat u ndanë dy dekada më parë. Por Bosnja, ku më shumë se 100 mijë njerëz vdiqën gjatë luftës etnike mes viteve 1992 dhe 1995, është ndryshe dhe më e rrezikshme. Ditët e rebelimit që filluan me një protestë nga punëtorët e fabrikës Dita dhe fabrikave të tjera të fjetura javën e kaluar, në Tuzla, kanë ndezur pakënaqësitë e akumuluara përgjatë shumë viteve që nga koha e mbarimit të luftës. Kryengritësit u vunë zjarrin ndërtesave të qeverisë në disa prej qyteteve më të mëdha të Bosnjës: Sarajevë, Tuzla, Zenica dhe Mostar, ndërsa qindra njerëz u plagosën, shumica prej policisë në përleshje me protestuesit. “Ne kemi hyrë në një territor të panjohur”, thotë Srecko Latal, kreu i institutit kërkimor Shërbimi i Mbikëqyrjes Shoqërore me bazë në Sarajevë. Pakënaqësitë – papunësia, korrupsioni dhe paraliza politike – të gjitha i kanë rrënjët në marrëveshjen që i dha fund luftës dhe që ndau pushtetin për të ndaluar luftën mes serbëve ortodoksë, katolikëve kroatë dhe myslimanëve boshnjakë. Marrëveshja e firmosur në bazën ajrore amerikane të Dejtonit, Ohajo, solli paqe – dhe hodhi farën për një krizë tjetër më vonë. Sistemi i decentralizuar me tepri dhe disfunksional i ndarjes së pushtetit, ka rezultuar tërësisht i papërshtatshëm për të qeverisur

e hënë, 17 shkurt 2014

Bosnja, rebelimi nxjerr në pah dështimin e paqes

E

Lëvizja deri tani ka qenë gjerësisht spontane, e ushqyer nga media shoqërore, por dimensioni politik po shfaqet me disa udhëheqës që po flasin hapur në mbështetje të protestave para zgjedhjeve të ardhshme parlamentare dhe presidenciale që do të zhvillohen në tetor. Ministri i Sigurisë së Bosnjës, Fahrudin Radoncic, akuzoi qeveritë e kantoneve se po vjedhin qytetarët e tyre. Ai paralajmëroi se mund të ketë një “cunami popullor” në rast se nuk merren masa.Për shumë vite, frika e rikthimit te konflikti ka mbajtur të heshtur pakë naqësinë në rritje. Por shumë prej atyre që po hedhin gurë kundër policisë, as nuk kishin lindur kur lufta shpërtheu. Bosnjën drejt tranzicionit ekonomik apo procesit të integrimit drejt Bashkimit Europian, gjë që për shumë mbetet shpresa më e mirë për mirëqenie. Nëse injorohen pakënaqësitë e punëtorëve të fabrikës Dita, rrezikohet një shpërthim edhe më i madh. Nëse ata trajtohen, kjo nënkupton që të rihapet edhe një herë marrëveshja e paqes, dhe kutia e Pandorës e axhendave dhe ideve konkurruese mbi atë se si vendi mund të riaranzhohet. “Europa do të përpiqet ta përdorë këtë krizë si një mundësi”, tha një diplomat perëndimor për “Reuters”. Por ndërsa dhuna mund të nxisë përpjekjet për të ristrukturuar vendin, ajo rrezikon gjithashtu të ndezë ato lloj rrymash etnike që protestat deri tani i kanë shmangur.

“Det i panjohur” Shumë në Sarajevë u neveritën nga shkatërrimi i krijuar prej protestuesve – shumica e të cilëve ishin boshnjakë deri tani – zjarri dhe tymi rizgjoi kujtimet e dhimbshme të rrethimit të kohës së luftës nga forcat serbe të Bosnjës që kontrolluan kodrat përreth. Dita e gjashtë e protestave të hënën ishte paqësore, por zemërimi i madh. “Nëse do të duhet të kemi një luftë, atëherë le ta kemi”, thotë Fehim Lovic, 58 vjeç, një veteran

me aftësi të kufizuara nga lufta e fundit, që thotë se mban tre fëmijët e tij me një ndihmë ekonomike mujore prej vetëm 50 markash të Bosnjës (25 euro). Latal thotë se ishte e qartë se Bosnja ka nevojë për ndryshime rrënjësore. Një sistem politik përplot me labirinte në një vend me vetëm 3.8 milionë banorë ka trembur investitorët e huaj dhe ka paralizuar në mënyrë të vazhdueshme qeverisjen, duke ushqyer rrjete të stërmëdha të patronazhit politik, të cilat të gjitha palët nuk kanë dëshirë t’i zhbëjnë. Shitja e fabrikës Dita dhe fabrikave të tjera në Tuzla ishte në duart e një nga dhjetë kantonet e Federatës së Bosnjës – një rajon autonom i përbërë më së shumti nga boshnjakë dhe kroatë. Çdo kanton ka kryeministrin e vet dhe qeverinë me fuqi të gjera ekzekutive. Në anën tjetër është Republika Serbe Autonome, e bashkuar me federatën në nivelin e lartë nga një qeveri e dobët qendrore dhe nga një presidencë me tre anëtarë me rotacion, ku është pothuajse e pamundur të kryhet një politikë koherente kombëtare. Së paku 40 për qind e forcës punëtore është e punësuar në sektorin publik dhe deputetët fitojnë rreth 3500 euro në muaj, gati dhjetë herë paga mesatare e Bosnjës.

Rreth 100 punëtorët që vijojnë të punojnë te Dita nuk janë paguar për gati dy vjet. Për shumë muaj, ata dhe të tjerët formalisht të pushuar nga puna, mblidheshin para fabrikës apo ndërtesave të qeverisë. Askush nuk i dëgjoi. Në fund, radhët e tyre u shtuan nga ato të punëtorëve të tjerë dhe një grup të rinjsh të zemëruar. Protesta u bë e dhunshme. Katër kryeministra kantonesh kanë dhënë dorëheqjen deri tani dhe fokusi i zemërimit u përqendrua menjëherë te ndërtesa e Presidencës në Sarajevë, simboli i një sistemi shtetëror të dështuar. “Protestuesit e kuptojnë se vendi është në një situatë të tmerrshme ekonomike dhe se kjo nuk është pasojë thjesht e zyrtarëve të korruptuar, por edhe si pasojë e vetë rendit kushtetues”, thotë analisti i problemeve të Ballkanit, Jasmin Mujanovic, në një blog të vetin. “Për njerëzit në Bosnjë, ky është thjesht fillimi.” E përbërë nga një serb, një kroat dhe një boshnjak, Presidenca, thelbi i modelit të ndarjes së pushtetit, është sfiduar nga Gjykata Europiane e të Drejtave të Njeriut në Strasburg. Në vendimin e saj të vitit 2009, ajo tha se Kushtetuta e Dejtonit – me rezervimin e punëve në nivelet e larta të shtetit për tre ish-palët luftuese – është diskriminuese.

Udhëheqësit politikë të Bosnjës nuk kanë rënë dakord se si të reformojnë sistemin për të zbatuar vendimin e gjykatës dhe deri sa ato të bëjnë diçka të tillë, përpjekja e vendit për t’u bashkuar me BE-në nuk do të shkojë asgjëkundi. Profesori i ligjit në Serbi, Zarko Korac, i tha një televizioni në Bosnjë: “Në rast se politikanët nuk e marrin leksionin, në rast se ata nuk i dëgjojnë këta njerëz, problemi herës tjetër do të jetë shumë më i madh.”

Gjeneratë e re Përpjekjet e perëndimorëve për ta cytur Bosnjën drejt reformës janë bllokuar nga mosmarrëveshjet mes tri komuniteteve, mbi atë se si duhet të duket vendi i tyre në të ardhmen. Ndërsa boshnjakët duan një centralizim më të madh, kroatët e vijës së ashpër argumentojnë se duhet të kenë entitetin e tyre të ndarë, ndërsa udhëheqësit serbë thonë se nuk shohin të ardhme për Bosnjën në tërësi. Ndryshimi tërësor i Marrëveshjes së Dejtonit do të kërkojë shumë vite. Por analistët thotë se protestat mund të ofrojnë një nxitje të re për reformë së paku te federata, për të cilën ka një plan të ndërmjetësuar nga amerikanët për të vënë në vijë qeverinë.

Kriza mund t’u krijojë ndjenjën e urgjencës perëndimorëve që të negociojnë një marrëveshje për të zbatuar vendimin e Gjykatës së Strasburgut, ndërsa Bosnja kërkon vendin e vet në axhendën e ministrave të Jashtëm të BE-së. “Ka një shqetësim në rritje, veçanërisht në SHBA, për faktin se nevojitet një angazhim i ri ndërkombëtar”, thotë Latal. Në lojë janë gjëra të rëndësishme. Ndërsa protestuesit deri tani janë përqendruar më së shumti mes boshnjakëve në federatë, rebelime të mëtejshme mund të marrin dimensione etnike, ndërsa secili prej komuniteteve përpiqet të mbrojë veten ose të shfrytëzojë protestat. Serbët e Bosnjës sakaq kanë akuzuar boshnjakët se po përpiqen të përdorin situatën për të kërkuar anulimin e dy rajoneve autonome, për të centralizuar pushtetin në Sarajevë. Në Bruksel, të hënën, ministrja e Jashtme e Kroacisë, Vesna Pusic, tha se ishte me rëndësi jetësore që ngjarjet në Bosnjën fqinje të mos marrin asnjë “tonalitet nacional” – një referencë ndaj ndarjeve etnike. Kroacia është tashmë vend anëtar në BE. “Është shumë e rëndësishme që të gjithë politikanët, të gjitha figurat publike që kanë ndonjë përgjegjësi, të mos i çojnë gjërat në atë drejtim”, tha Pusic, e cituar nga agjencia kroate e lajmeve Hina. Shumë ministra të Jashtëm të BE-së thanë se Bosnja duhet të lëvizë shpejt drejt BE-së, si një mënyrë për të nxitur reformat. “Ajo që ndodhi në Bosnjë ishte një zile alarmi”, tha sekretari i Jashtëm i Britanisë Uilliam (William) Hague për gazetarët. Lëvizja deri tani ka qenë gjerësisht spontane, e ushqyer nga media shoqërore, por dimensioni politik po shfaqet me disa udhëheqës që po flasin hapur në mbështetje të protestave para zgjedhjeve të ardhshme parlamentare dhe presidenciale që do të zhvillohen në tetor. Ministri i Sigurisë së Bosnjës, Fahrudin Radoncic, akuzoi qeveritë e kantoneve se po vjedhin qytetarët e tyre. Ai paralajmëroi se mund të ketë një “cunami popullor” në rast se nuk merren masa. Për shumë vite, frika e rikthimit te konflikti ka mbajtur të heshtur pakënaqësinë në rritje. Por shumë prej atyre që po hedhin gurë kundër policisë, as nuk kishin lindur kur lufta shpërtheu. “Gjeneratat e vjetra ndoshta mbajnë mend kohë më të mira apo më të këqija gjatë luftës, por për ne kjo është një situatë që nuk mund të bëhet më keq”, thotë Dzenita Hodzic, një studente 23vjeçare për inxhinieri pyjore në Sarajevë. Ajo tha se dëshironte të qëndronte në Bosnjë, por nuk shihte të ardhme dhe se e vetmja mënyrë për të gjetur punë ishte që të bashkohej me një parti politike. “Më vjen keq për këto ndërtesa”, tha Hodzic. “Por mua më duket se nuk ka mënyrë tjetër. Kjo është gjuha e vetme që politikanët kuptojnë.”


K u lt u r ë

e hënë, 17 shkurt 2014

ARTI GJITHNJË KA QENË PARAROJË E NDRYSHIMEVE POLITIKE

Arti është politikë Fitz Peter/ Drejtori i Kiscell Musseum në Hungari tregon se si ka ndryshuar gjuha e artit në vendet ish-komuniste, dhe pankartat e mikut të tij të fëmijërisë, artistit Péter Pócs, që e solli në Tiranë rti gjithnjë ka qenë pararojë e ndryshimeve politike. Fitz Peter e kishte ndier se komunizmit në Hungari i kishte ardhur fundi, teksa vizitonte studiot e miqve të tij piktorë. Kishte shpërthime në tablotë e tyre, shpërthime që tregonin se diçka do të ndodhte. Revolucioni i vitit 1989 në Hungari nuk solli ndryshime vetëm në jetën politike dhe sociale, por edhe në kulturë. Ka një gjuhë tjetër në veprat e artistëve hungarezë të viteve të fundit, megjithatë Peter beson se arti i krijuar në vitet e censurës, edhe pse një censurë e lehtë, do të mbetet një art që do t’i flasë gjithnjë të ardhmes. Ai ishte një art tërësisht politik, një përpjekje e artistëve për të komunikuar me ndryshimin, dhe shpesh këto përpjekje ishin të forta, të drejtpërdrejta. Ka një pavijon me artin e asaj periudhe në muzeun që ai drejton, i cili jep një pasqyrë të Hungarisë së atyre viteve. Nëse dikush do të vizitojë “Kiscell Musseum” nuk mund të dalë prej andej pa bërë një vizitë në këtë pjesë të rëndësishëm të artit, i cili duket sa politik po aq dhe sentimental. “Artistët fusnin aty shpirtin e tyre”, thotë Peter, teksa vijon të tregojë për atë periudhë. Por sot gjuha e artit ka ndryshuar, dhe Peter e ndien këtë jo vetëm në Hungari, por edhe në udhëtimet që bën në galeri apo muze të ndryshme arti. Sot arti komunikon përmes shumë formave, duke dalë nga strukturat klasike dhe duke sjellë një komunikim në dukje tepër të thjeshtë. “Por arti mbetet politikë”, thotë Peter, teksa hedh vështrimin nga pllakatet e mikut të tij të fëmijërisë, artistit Péter Pócs vendosur në sallën kryesore të Galerisë Kombëtare të Arteve. Kjo ekspozitë është dhe arsyeja e udhëtimit në Tiranë të Fitz, i cili është kurator i ekspozitës. Këto ditë ka pasur mundësi të viz-

A

Javë tejet e ngarkuar duket të ketë qenë për Qendrën Kinematografike të Kosovës. Takime, debate, marrëveshje e projekte për të ardhmen i kanë karakterizuar ditët e përfaqësuesve të filmit kosovar, që për herë të tretë është pjesëmarrëse e Festivalit Ndërkombëtar të Filmit në Berlin. Arben Zharku, drejtor i Qendrës Kinematografike të Kosovës, ka thënë për “Zërin” se në gjithë këtë manifestim janë takuar me përfaqësues të festivaleve e fondacioneve të rëndësishme të filmit. “Me projektet që i kemi prezantuar në Berlinale, jemi munduar që të caktojmë sa më shumë takime me fondacione ku producentët tanë mund të gjejnë mjete shtesë të cilat ju mungojnë për projektet e tyre”, ka thënë Zharku. Derisa, ka folur për përfaqësimin e Kosovës në Berlinale, Zharku thotë se prezenca e Kosovës në këtë festival tashmë e ka bërë vendin e vet. “Në njëfarë mënyre Kosova e ka bërë vendin e vet, krahas të gjitha shteteve të tjera pjesëmarrëse, është shumë me rëndësi që është duke vazhduar prezenca e Kosovës atje”, ka thënë më tej ai. Takimet më përfaqësues të ndryshëm të filmit, Zharku ka thënë se do të jenë të mirëseardhura, mirëpo siç ka thënë ai duhet kohë dhe se vendimet nuk do të merren menjëherë. “E veçantë e këtij edicioni është që ka disa projekte ndërkombëtare që kanë për temë Kosovën, dhe që kanë in-

Ekspozita tregon një përzgjedhje të veprave të Pócs, duke u fokusuar kryesisht te pllakati kulturor, por që përfshin edhe disa kulme personale të artistit në pllakatin politik. Ai njihet për të dyja në nivel ndërkombëtar. Imazhet e tij, shumicën e kohës në skena dhe interpretime surreale, të mbrujtura me një seriozitet të thellë dhe pasion të fortë, gjejnë frymëzim në historinë e Hun garisë, dhe sidomos në situatën politike të saj gjatë shekullit të 20. Por disa nga punët e tij janë thellësisht universale, si në rastin e pllakateve që dëshmojnë rënien e komunizmit në të gjithë Eu ropën Lindore në vitet 19891990. itojë pavijonin e artit të socrealizmit në Galerinë e Arteve, dhe thotë se është i mahnitur nga ajo periudhë, pavarësisht tematikave. “Ky koleksion pikturash është një vlerë për vendet që i kanë, siç është rasti i pikturave të periudhës së komunizmit në Shqipëri, apo i së njëjtës periudhë në Hungari”, thotë ai, teksa kërkon të flasë për ekspozitën e Pócs, që, sipas tij, është një rrëfim i detajuar i historisë. Ekspozita tregon një përzgjedhje të veprave të Pócs, duke u fokusuar kryesisht te pllakati kulturor, por që përfshin edhe disa kulme personale të artistit në pllakatin politik. Ai njihet për

të dyja në nivel ndërkombëtar. Imazhet e tij, shumicën e kohës në skena dhe interpretime surreale, të mbrujtura me një seriozitet të thellë dhe pasion të fortë, gjejnë frymëzim në historinë e Hungarisë, dhe sidomos në situatën politike të saj gjatë shekullit të 20. Por disa nga punët e tij janë thellësisht universale, si në rastin e pllakateve që dëshmojnë rënien e komunizmit në të gjithë Europën Lindore në vitet 1989-1990. Pllakatet e Péter Pócs, të cilat vijnë si rezultat i përdorimit të një teknike individuale krejtësisht origjinale – bocete skulpturore të fotografuara në skena teatrale

dramatike – kombinojnë ikonografinë personale surreale me elemente kulturore, historike, politike, sociale etj., të një Europe midis dy botësh. Kur sheh materien e përdorur për to: balta, uji, mielli, kripa, argjila, është e pamundur të shmangësh asocimin me krijimin e Adamit, dhe as situatën e tij të mëpasshme. Pllakatet e Péter Pócs, të këtij artisti modern, e transferojnë problemin akut politiko-social, të cilit i drejtohen dhe shtrojnë pyetje rreth kujtesës sonë historike në breza apo gjendjes së njeriut në skenë apo jashtë saj, në jetë. Që nga fundi viteve ‘80 e deri në ditët tona, Péter Pócs është fitues i shumë çmimeve në botë për pllakatin dhe sot ai është një nga figurat më të respektuara në këtë zhanër. Kjo është hera e parë që Péter Pócs ekspozon në Shqipëri. Artisti do t’i dhurojë fondit të Galerisë Kombëtare të Arteve të gjitha pllakatet pjesëmarrëse në këtë ekspozitë. Péter Pócs lindi më 14 shtator 1950 në Pecs, Hungari. Ai u diplomua në Shkollën e Mesme Artistike në Pecs në vitin 1971 si arpunues dhe argjendar. Pocs ka punuar si dizenjator grafik që nga viti 1972, duke lëvruar kryesisht pllakatin kulturor, dhe më rrallë atë komercial. Në vazhdimësi, nga vitet ’80 (dhe pas ndryshimeve politike), Pocs ka dizenjuar më së shumti pllakate të karakterit politik. Udhëheqësit e tij shpirtërorë ishin Henryk Tomaszewski, Waldemar Swierzy dhe György Konecsni. Ai ka marrë pjesë në shumë ekspozita ndërkombëtare, bienale e trienale, duke qenë shpesh fitues i çmimeve si hungareze, si ndërkombëtare me krijimet e tij. Ai gjithashtu ftohet rregullisht të marrë pjesë në simpoziumet ndërkombëtare të pllakatit: “Hommage a Max Ponti”, “13 + Lautrec”, “Komunikim 2000”, “Mijëvjeçari Hungarez”, “Familja Toulouse”, “Fëmijët janë ritmi i botës”, “Shkronjat e Bullgarisë Alfabeti i Evropës”, “Sarajevë 2014”. Në vitin 1991, Pocs themeloi studion e tij, të quajtur “Poster Design Studio”. Ai mori çmimin “Mihaly Munkacsy” për artin në vitin 1997. Pocs themeloi shoqatën “Vetmia e pllakatit hungarez” në vitin 2008. Ai mori Diplomën “Mjeshtër në dizajnin industrial” nga Universiteti i Hungarisë Perëndimore në vitin 2010.

Filmi kosovar në “Berlinale”

teresim të lidhen me producentë kosovarë për t’i realizuar këta filma. Filmat do të realizohen këtë vit, ose vitin që vjen, njëri producent është nga Belgjika dhe tjetri nga Italia”, ka thënë drejtori i QKK-së. Në vazhdimin e bashkëpunimeve, Zharku ka përmendur edhe atë me shkollën e filmit FAMU. “Me shkollën e filmit FAMU, sivjet do t’ia fillojmë bashkëpunimin, ku do të dërgojmë studentë kosovarë atje për të studiuar”, ka treguar Arben Zharku, duke folur edhe për disa nga festivalet më të njohur të filmin evropian me përfaqësuesit e të cilëve janë takuar. “Takime kemi pasur edhe me Akademinë Evropiane të Filmit me të

cilët kemi filluar një bashkëpunim më të madh gjatë këtyre viteve”, është shprehur Zharku. Të rëndësishëm ai e ka quajtur inicimin e bashkëpunimit me institucionin e filmit EAVE. “EAVE është një program njëvjeçar për producentët e filmit, ku sigurisht producentët kosovarë do të kenë mundësi të ndjekin këtë program dhe pak a shumë jemi duke e konkretizuar një marrëveshje me ta që së paku çdo vit një producent nga Kosova që pak eksperiencë të kryej këtë program”, ka thënë Zharku, derisa ka treguar se pasi të kthehen në Kosovë, përfaqësuesit e EAVE do t’i dërgojnë të gjitha dokumentacionet e nevojshme, që do të niste

kështu zbatimin e marrëveshjes. “Pjesë e programit EAVE janë festivalet si ai i Cannes, Berlinit, e shumë festivale e fondacione të tjera, dhe jeni duke menduar që në vitin 2017 njëri nga këto punëtori të zhvillohet në Kosovë, që të arrijmë t’i sjellim në Kosovë producentët më të mirë evropianë dhe të gjithë përfaqësuesit e festivaleve më të mëdha botërore”, ka treguar Arben Zharku. Programi i Festivalit Ndërkombëtar të Filmit në Berlin prezanton rreth 400 filma në vit, kryesisht premiera ndërkombëtare ose evropiane. Sivjet po mbahet edicioni i 64-të i festivalit. Festivali rreth vetes mbledh artisë nga e mbarë bota. Skena e kulturave të ndryshme, publiku kritik dhe audienca që e do filmin e karakterizojnë qytetin e Berlinit. Krahas gjithë kësaj “Berlinale” është një ngjarje e madhe kulturore e industrisë ndërkombëtare të filmit. Gjatë festivalit janë më shumë se 300.000 bileta të shitura, pothuajse 20,000 vizitorë profesionistë nga 124 vende, duke përfshirë rreth 3,700 gazetarë: arti, glamuri, partitë dhe biznesi janë të gjitha të lidhura në mënyrë të pandashme në “Berlinale”. Edicioni i sivjetmë ka nisur më 6 shkurt dhe ka përfunduar të dielën në mbrëmje më 16 shkurt.

13

SHKËLQIMI I SHKURTËR I ELITËS LETRARE Brenda një periudhe prej pesë vitesh në mesin e viteve tridhjetë, u realizua një hap i madh përpara në fushën e letërsisë. Në poezinë, Lasgush Poradeci botoi përmbledhje lirike të mahnitshme: Vallja e yjve, Constancë 1933, dhe Ylli i zemrës, Bukuresht 1937; Migjeni, i sëmurë rëndë nga tuberkulozi, arriti ta dërgonte vëllimin e hollë Vargjet e lira, Tiranë 1936, në shtyp para se vepra e tij të ndalohet dhe se poeti vetë të vdesë; dhe Gjergj Fishta paraqiti versionin përfundimtar të epikës së pashoqe Lahuta e malcís, Shkodër 1937, me tridhjetë këngë. Në fushën e prozës shqiptare u botuan: romani nihilist Nga jeta në jetë - Pse!, Korçë 1935, nga Sterjo Spasse; përmbledhja e dytë e tregimeve të Ernest Koliqit, Tregtar flamujsh, Tiranë 1935; romani i mirëpritur i kritikës sociale, Sikur t'isha djalë, Tiranë 1936, nga Haki Stërmilli; dhe vëllimi i parë i tregimeve të Mitrush Kutelit, Nete shqipëtare, Bukuresht 1938. Edhe Migjeni botoi njëzet e katër skiza të mprehta nëpër gazetat e ndryshme brënda pesëvjeçarit 1933-1938 dhe e mbaroi dorëshkrimin e pabotuar, Novelat e qytetit të veriut, 1936. Në fushën e dramës, Etëhem Haxhiademi e mahniti publikun e kulturuar me tragjeditë klasike të cilat, edhe pse nuk ishin gjë e re nga përmbajtja, e treguan një finesë të padëgjuar dhe të paparë në skenën shqiptare. Aq shpejt sa letërsia, u zhvillua edhe gazetaria, i cili që nga koha e Rilindjes, vazhdoi të luante në rol themelor në afirmimin e kulturës kombëtare. Nga moria e gazetave javore dhe mujore nacionaliste jetëshkurtra që dolën në qytete të ndryshme të Ballkanit, u zhvillua një zanat zhurnalistik me cilësi që i shërbeu përhapjes së informacionit, qoftë politik, kulturor ose letrar. Me gjithë strukturat primitive që zotëroheshin akoma në kohën e Ahmet Zogut (1895-1961), të bërë tashme Zogu i Parë, Mbreti i Shqiptarëve, shtypi u zhvillua në mënyrë liberale. Botuesit, po të kishin kujdes të mos kritikonin familjen mbretërore dhe politikën e jashtme të mbretit, mund të botonin si të donin. Censura ekzistoi, si në çdo diktaturë, dhe herë pas here gazeta u mbyllën, por situata kurrë nuk ishte aq tmerrshme se sa në periudhën pas "çlirimit." Në krahasim me vendet e tjera në vitet tridhjetë dhe dyzet, relativisht pak libra u botuan në Shqipëri. Kjo ishte rezultat i mungesës së zhvillimit ekonomik si dhe i analfabetizmit të lartë. Leximi i librave mbeti argëtim për një pakicë shumë të vogël meshkujsh. Një rritje e dukshme në prodhimin letrar, bile lulëzimi i kulturës së shkruar në Shqipëri varej atëherë shumë nga revistat dhe gazetat letrare të kohës të cilat i ofruan shumë shkrimtarëve të rinj një mundësi botimi dhe përhapën vepra dhe idera në tërë vendin. Revistat katolike të Shkodrës, si Hylli i Dritës (19301944) i Gjergj Fishtës, Zâni i Shna Ndout (-1944), dhe Leka (1929-1944), vazhduan të luanin një rol të rëndësishëm në përhapjen e ideve. Për komunitetin mysliman doli në Tiranë revista Zâni i naltë (1923-1938) e cila informoi lexuesin mbi kulturën islame në Shqipëri dhe në Lindjen e Mesme. Por kishte edhe shumë revista të mira jofetare që ndihmuan në afirmimin e kulturës së shkruar të kohës. Revista mujore liberale Minerva (1932-1936) u botua në Tiranë ndër të tjerët nga Tajar Zavalani (v. 1976), artisti Odhise Paskali (1903-1985), Nebil Çika (v. 1944) dhe Stefan Shundi (1906 - ca. 1944). Shumë prej këtyre gazetarëve bashkëpunuan në revistën kulturore Illyria (1934-1936) në të cilën Migjeni botoi prozën dhe poezinë e parë. Një hap i madh përpara u realizua me revistën Përpjekja Shqiptare (19361939) e Branko Merxhanit (v. 1976). Për përhapjen e iderave të të majtës progresiste kishte edhe revista dyjavore ABC (1936) të Petro Markos dhe Bota e Re (1936-1937) komuniste të Korçës. Më vonë dolën revista mujore Shkëndija (1940-1943) e themeluar nga Ernest Koliqi, Fryma (1944), Revista letrare (1944) dhe Kritika (1944). Me kohë, kultura e kësaj periudhe filloi të tregonte gjurmët e polarizimit midis Lindjes dhe Perëndimit. Shqipëria ishte prekur fillimisht shumë

pak nga iderat dhe idealet e Revolucionit të Tetorit në Rusi, me gjithë se një sasi e vogël figurash intelektuale e kishin vizituar Bashkimin Sovjetik në kohën e Stalinit: Fan Noli (1882-1965), i njohur më vonë si Peshkopi i Kuq, shkrimtari Haki Stërmilli (1895-1953), poeti rebel Sejfulla Malëshova (19011971) dhe Tajar Zavalani. Padrejtësitë sociale në Shqipëri, të theksuara akoma më shumë nga një diktaturë gati bizantine, si dhe ngritja e Italisë fashiste mbushën mendjen e shumë intelektualëve të viteve tridhjetë që të interesoheshin për komunizmin sovjetik, ose të paktën për ndonjë lloj socializmi, për të luftuar kundër varfërisë dhe shfrytëzimit të masave fshatare. Polarizimi i ideologjive u theksua akoma më shumë me fillimin e Luftës Civile të Spanjes në vitin 1936. Shkrimtarët Petro Marko (1913-1991) dhe Skënder Luarasi (1900-1982) dhe një kontingjent shqiptarësh u nisën për në Katalonjë për ta marrë pjesë në Brigadat Ndërkombëtare. Idera socialiste zhvilloheshin në Shqipëri, por në të njëjtën kohë zhvilloheshin edhe idera fashiste. Një figurë mjaft interesante e kulturës shqiptare të viteve tridhjetë ishte Branko Merxhani, botuesi i revistës Përpjekja Shqiptare që nga tetori i vitit 1936. Merxhani e kishte të qartë se vendi i tij ishte i pazhvilluar në çdo drejtim, edhe intelektualisht, dhe bëri thirrje për një rilindje shpirtërore të cilën ai e quajti Neoshqiptarizmi. Kjo rrymë intelektuale hyri në shoqërinë shqiptare afër vitit 1928, me gjithë se rrënjët i kishte në Rilindjen Kombëtare të shekullit nëntëmbëdhjetë. Duhej tani në Shqipërinë e pavarur një identitet kombëtar, një vetëdijë shqiptare për ta nxjerrë miletin nga errësira dhe injoranca. Shqipërine e quajti një qënie e kufizuar së jashtëmi dhe e pakufishme së brëndshmi. Së bashku me shkrimtarin fashist Vangjel Koça (1900-1943), Merxhani e paraqiti Neoshqiptarizmin në vitin 1929 në gazetën gjirokastrite Demokratia dhe në vitin 1930 në revistën Neo-Shqiptarizmi. Neoshqiptarizmi e kishte për bazë nacionalizmi ideologjik. Në formën e mirëfilltë ishte një lëvizje kulturore dhe jo politike. Në fjalët e Merxhanit: "Politikë s'ka! Vetëm kulturë!" Me kohë, Neoshqiptarizmi u bë një kundërpeshë ideologjisë më të politizuar socialiste dhe internacionalizmit të majtë. Edhe pse ishte një krijim shqiptar, Neoshqiptarizmi duhet parë në suazën e ideologjive nacionaliste të tjera të Evropës së viteve njëzet dhe tridhjetë: hellênikótêta-greke, kryesisht nën diktaturën e gjeneralit Joanis Metaksás (1871-1941) të viteve 19361940, italianità-italiane në kohën e Duçes italian Benito Musolini (18831945), dhe hispanidad në Spanjen fashiste të gjeneralit Fransisko Franko (1892-1975). Ngadalë ato u bashkuan për të krijuar fashizmin evropian, i cili e solli një diktaturë brutale dhe cnjerëzore kudo në Evropë. Shkrimtarë shqiptarë të viteve tridhjetë u tërhoqën, u mahnitën nga Perëndimi dhe u përpoqën ta zbulojnë rolin e Shqipërisë në Evropë. Kjo ishte një temë kryesore në shtypin letrar të kohës. Një sasi e madhe intelektualësh kishin qenë jashtë vendit dhe kishin parë shoqërinë perëndimore. Duke ardhur nga vendi të cilin, sipas shprehjes së njohur, "e don Zoti sepse u ndryshua aq pak që nga koha e krijimit të botës", ata ishin të tërhequr, por gjithashtu të çorientuar, të tmerruar me gjendjen e Shqipërisë. Fjala Perëndim në Shqipëri kishte një kuptim disi të paqartë duke qenë se vendi perëndimor më afër Shqipërisë ishte Italia fashiste e Musolinit. Me 7 prill 1939, diskutimi intelektual mbi rolin e Shqipërisë në Evropë u bë i tepërt pasi trupa italiane pushtuan Durrësin, Vlorën dhe Shëngjinin për ta kolonizuar gjithë Shqipërinë.


14

E n ig m a

e hënë, 17 shkurt 2014

shpallje Në bazë të Rregullores për mënyrën e realizimit të ekskurzioneve për nxënësit dhe aktivitete tjera të lira të nxënësve si dhe Mendimit të marë nga MASH-Biro për zhvillim të arsimit Nr.08-13/133 prej05.09.2013, dejtori i shkollës publikon

SHPALLJE

Për realizim të ekskurzioneve për vitin shkollor 2013/2014 1. Еkskurzion mësim në natyrë 4 netë e 5 ditë-muaji Maj Ftohen të gjithë ofertdhënësit e interesuar që të dorzojnë oferta të cilat do ti përmbajnë të gjitha elementet dhe kushtet të parapara me Rregulloren për mënyrën e realizimit të ekskurzioneve të nxënësve të Sh.F. ,,Rajko Zhinzifov,,-Shkup Shpallja është e hapur 5 ditë, nga dita e publikimit të shpalljes. Dokumentacioni duhet të dorëzohet në shkollë te sekretari prej orës 11:00 - 13:00 deri në datën 21.02.2013v. Tel. për kontakt 2621-458 Me respekt... Shkolla fillore ,,Rajko Zhinzifov,,-Çair,Shkup Konform nenit 22 dhe 23 të LMP (,,Gaz. Zyrtare e RM,, nr. 52/12) dhe neni 80 dhe 82 LAF(,,Gaz. Zyrtare e RM,, nr. 103/08), ShF ,,Sami Frashëri” f. Pirok, komuna Bogovinë, publikon

SH P A LL J E P U B L I K E

për pranimin e kuadrit arsimor për vitin shkollor 2013/14 1. Arsimtar për gjuhën shqipe (20 orë në javë)……...…….1 realizues 2. Arsimtar për gjuhën maqedone (18 orë në javë)................1 3. Arsimtar për informatikë (9 orë në javë ) ...........................1 4. Arsimtar për fizikë (8 orë në javë)........................................1 5. Arsimtar për arsim muzikor (13 orë në javë)......................1 6. Arsimtar për gjeografi (14 orë në javë.................................1 7. Arsimtar për shkencat natyrore dhe teknikat (3 orë në javë)…...1 8. Arsimtar për etikë (3 orë në javë)........................................1 9. Arsimtar për arsim qytetar (4 orë në javë)..........................1 10. Arsimtar për mësim klasor (20 orë në javë).....................2 Përveç kushteve të përgjithshme, kandidatët e paraqitur duhet t’i plotësojnë edhe kushtet e parapara me LAF. Vendet e punës plotësohen për kohë të caktuar deri më 31.08.2013, përveç vendeve me numër rendor 10 që plotësohen deri në kthimin e punëtorit. Krahas fletëparaqitjes (kërkesës) kandidatët t’i dorëzojnë edhe dokumentet në vijim: -diplomën për arsimin e kryer ose vërtetim të vërtetuar te noteri; -vërtetim që nuk është nën hetime; -vërtetim për shtetësi; -kopie të letërnjoftimit dhe -çertifikatë mjekësore pas pranimit. Shpallja është e hapur (05) pesë ditë pune. Zgjedhja do të bëhet në afatin ligjor. Adresa: ShF,, Sami Frashëri,, f.Pirok. Dokumentet e pakompletuara nuk do të shqyrtohen. ShF ,,Sami Frashëri” f. Pirok Drejtor, Jetmire Osmani


Sport

e hënë, 17 shkurt 2014

Klopp i lehtësuar pas fitores Jurgen Klopp thotë se ai po merr frymë më lirshëm pasi Borussia Dortmund shënoi fitoren e parë në shtëpi që nga muaji nëntor, me një paraqitje dominuese 4-0 ndaj Eintracht Frankfurt. Pierre-Emerick Aubameyang ia dha skuadrës vendase epërsinë prej dy golave në pjesën e parë, derisa Robert Lewandowski dhe debutuesi Milos Jojic kompletuan fitoren. “Ne luajtëm vërtet mirë, që nga sekonda e parë lu-

ajtëm futbollin që e planifikuam. Ishte një ndeshje e shkëlqyeshme për ne, ne shënuam të gjitha golat në momentin e duhur, dhe kjo nuk ndodh në çdo ndeshje”. “Ne fituam topin më shpesh dhe ishim në gjendje të parandalojmë depërtimet e Frankfurtit në zonën tonë”, ka thënë Klopp. Fitorja ishte e 111-ta e Klopp si trajner i Dirtmudit, duke barazuar kështu rekordin e klubit që mbahet nga Ottmar Hitzfeld. Tre pikët e reja e pozicionojnë Dortmundin një pikë larg pozitës së dytë, ku ndodhet Bayer Leverkusen.

LËNDOHET KOSOVARI

Shaqiri mungon ndaj Arsenalit dhe Hannoverit

15

Ky është Interi im Walter Mazzarri thotë se paraqitja e Interit në fitoren 21 ndaj Fiorentinës ishte “më afër idesë” për futbollin që ai dëshiron ta ndërtojë me Nerazzurrët. “Ne ia dolën mirë, por ne po ashtu rrezikuam të humbim dy pikë , pasi humbëm shumë shanse. Kundër një skuadre kualitative si Fiorentina, ata mund të shënojnë në çdo moment dhe ata po thuajse e bënë këtë kur ishin të vdekur”. “Ne duhet të përmirësohemi në aspekte të caktuara, pasi ne jemi shumë naivë dhe ndonjëherë ishim të ngathët,

duke u dhuruar harkime nga këndi, të cilët mund të na kishin kushtuar në ndeshje”. “Afër fundit të ndeshjes ne për pak nuk pranuam në kundërsulm, nga goditja jonë e lirë. Është absurde dhe ne duhet të piqemi”. “Por duke marrë parasysh vendin ku luajtëm dhe ndaj kujt luajtëm, ishte një performancë e shkëlqyeshme. Kur jemi në formë të mirë dhe luajmë këtë lloj futbolli, me anësorët sulmues, është më afër idesë time për Interin”, ka thënë Mazzarri për Sky Sport Italia.

Problemet e Bayern Munichut para ndeshjes së parë të Ligës së Kampionëve me Arsenalin janë shtuar kur për shkak të lëndimit do të mungojë edhe mesfushori kosovar, Xherdan Shaqiri

Gabova që u largova nga kombëtarja

herdan Shaqiri humbet përballjen e parë me Arsenalin në 1/8 e Champions Ligë, për shkak të një dëmtimi muskular në ndeshjen me Friburgun, ku mesfushori me origjinë kosovare realizoi një dygolësh në suksesin 4-0 të bavarezëve. Festa e gjilanasit, u prish në minutën e 61 kur u detyrua t’ia linte vendin Bastian Zhvajnshtajger, por lajmin më të hidhur e mori pas ekzaminimeve mjekësore, qe konfirmuan shkallën e dëmtimit. Gjithsesi, 22-vjecari, i cili do të qëndrojë disa javë në boske, u shpreh se është shumë i gëzuar për fitoren e bavarezëve, duke anashkaluar komentet mbi problemet e tij fizike. Xherdan Shaqiri I bashkohet në infermieri francezit

Trajneri italian, Marcello Lippi, ka pranuar se gaboi kur vendosi të tërhiqej nga drejtimi i kombëtares italiane pas fitimit të Kupës së Botës në vitin 2006. “Të fitosh gjithmonë është e rëndësishme dhe është një rast i rrallë. Mund të jeni me fat një herë, ndoshta dy herë, por fitoret janë shpërblim për punën e fuqishme”, ka theksuar Lippi, i cili aktualisht drejton skuadrën kineze, Guangzhou Evergrande. “Fitimi i titullit të Ligës dhe Kupës së Azisë ishte një arritje shumë e mirë, krahasuar me suksesin tim te Juventusi. Vetëm një sukses është përtej këtyre dhe ky është Botërori 2006, momenti më i madh në karrierën time”, ka thënë Lippi. Trajneri italian u largua nga kombëtarja ‘axurre’ pas Botërorit 2006 dhe u rikthye në vitin 2008, por përfundoi me

X

Frank Riberi, megjithatë Pep Guardiola ka besim të plotë te lojtarët që ka në dispozicion për sfidën e Londrës.“Është gjithmonë e vështirë kur të gjithë presin që ti të fitosh. Unë jam shumë i kënaqur me skuadrën

time. Është e pabesueshme sesi lojtarët përqendrohen në cdo sfidë, pavarësisht kundërshrtarët që kanë përballë.” Por trajneri spanjoll nuk kënaqet kurrë, madje nuk e ka të vështirë të nxjerrë në pah edhe vështirësitë që

Do t’i jem mirënjohës Rossell Yllit brazilianit të Barcelonës, Neymar, i mjaftuan vetëm 30 minuta loja nda Rajo Vajekanos për të treguar se e ka hedhur pas krahëve dëmtimit që pësoi në kavilje disa javë më parë ndaj Getafes. Finalizimi i tij në minutën e 88 mbetet një nga golat më të bukur që ka shënuar me bluzën blaugrana. “Jam shumë i kënaqur që u riktheva të luaj, por edhe për golin që që shënova.” 22-vjecari, gjeti rastin

për të falënderuar Sandro Rossel që bëri gjithcka për ta transferuar në Camp Nou. “Kam qenë i

shqetësuar për gjithcka është thënë për mua. Asgjë s’ishte e vërtetë. Sandro ka qenë gjithmonë një mik i mirë dhe një njeri i madh. Gjithmonë do t’i jem mirënjohës që më mori këtu.” Sa i përket mundësisë së aktivizimit të tij ndaj Manchester Sitit, Neymar u shpreh: “Nuk e di nëse do të jem titullar të martën, gjithcka varet nga trajneri. Edhe pse nuk jam ende në 100% të formës e ndiej veten gati për të dhënë kontributin tim në fushë.”

City mund ta shkatërrojë Barcë Sulmuesi i Cityt, Alvaro Negredo, është i bindur se ata do të mund ta tronditin rivalin e Ligës së Kampionëve, Barcelonën. “Neve na pëlqen ta kemi topin, ne kemi një repertor të mirë – ne kemi djem të shpejtë në krahë, njerëz në mesfushë të cilët mund të bëjnë prekjet e duhura dhe anësorë që mund të futen në qendër të fushës. Ne kemi

resurse, apo jo? “Mendoj se një gjë që do të jetë e rëndësishme në këtë ndeshje është se kush do ta ketë topin”. “Është e qartë se është shumë e vështirë të marrësh topin nga Barcelona, por kur ata nuk e kanë topin, ata vuajnë”. “Një gjë tjetër është se ne zakonisht nuk jemi ekipi që e jep topin me lehtësi. Kjo mund t’i dekurajojë ata”, ka thënë Negredo.

hasi skuadra e tij. “Këtë radhë nuk zhvilluan një ndeshje të madhe, por të pranueshme. Luajtëm mirë vetëm 15 – 20 minutat e para të pjesës së dytë. Gjithsesim diferencën e bëri vetëm cilësia e skuadrës sonë.”

zhgënjim në aventurën e tij të dytë, pasi në Botërorin 2010 u eliminua në fazën e dytë. “Unë e fitova Botërorin dhe u largova. Ky ishte një gabim. Duhej të kisha qëndruar. Shumë lojtarë mendojnë se nëse do të kisha qëndruar, atëherë ne do ta kishim fituar edhe Euro 2008. Unë u riktheva për hir të besnikërisë ndaj këtyre lojtarëve, por nuk ishte e njëjta, pasi shumica prej tyre ishin në fund të karrierës në atë moment”, ka rikujtuar Lippi.

Erdha në Kinë, për të ndërruar stilin e jetës Alessandro Diamanti thotë se vendimi i tij për të luajtur në kampionatin kinez ishte më shumë për shkak të stilit të jetës se sa ambicieve të tij për të fituar trofe. Italiani u largua nga Bologna javën e kaluar për t’iu bashkuar kampionit të Kinës, Guangzhou Evergrande, skuadër e cila drejtohet nga trajneri italian Marcello Lippi. “Ishte një zgjidhje për stilin e jetës. Gruaja ime është kineze dhe doja

të thelloja njohurinë e kësaj kulture. Unë po ashtu jam nga Prato dhe atje ka një komunitet të madh kinez”. “Lippi vërtet më dëshiroi atje dhe unë po i bashkohem një klubi që fitoi gjithçka këtë vit. Shkoj me një entuziazëm shumë të madh”. “Sigurisht unë edhe do të paguhem mirë, por ajo çfarë jam i interesuar është

përvoja e re. Prioritet ishte ta sfidoj veten edhe njëherë në një ambient të ri”, ka thënë Diamanti për SkySport Italia.

Wall ngulitësi më i mirë në AllStar Për disa arsye të çuditshme, NBA-ja ndryshoi formatin e ngulitjeve në ndeshjen All-Star të shtunën, por kjo nuk e ndali “magjistarin” e Washingtonit, John Wall që të realizonte ngulitjen më të mirë dhe të fitonte. Wall i la të gjithë me “gishta në gojë” me ngulitjen e tij në King Center. Ngulitja e tij nga prapa u shpall më e mira për sivjet. Ai së bashku me Paul George dhe Ter-

rence Ross i ndihmuan konferencës së Lindjes që të mposhtë përfaqësuesit e Perëndimit në garën për shfaqjen më të mirë. Lindorët fituan tre herë radhazi për ngulitjen më të mirë. Perëndimi, që përfaqësohej nga Barnes, Lillard dhe McLemore, nuk ishte në formë. “Mendoj se ngulitja e fundit më ndihmoi të fitoj. Asnjëherë nuk e kam bërë”, tha Wall pasi u shpall fitues.


Sport

16

Shkëndija sot kundër KF Atyrau

Ekipi i Shkëndijës të dielën ka zhvilluar dy seanca stërvitore kurse për të hënën (sot) skuadra kuqezi do të zhvilloj ndeshjen e radhës kontrolluese, kësaj radhe ndaj ekipit, KF Atyrau. Bëhet fjalë për skuadër tejet cilësore, e cila luan në Premier Ligën e Kazakistanit. Ekipi përbëhet kryesisht nga futbollistë të vendit, ka edhe 11-të të huaj, ndërsa drejtohet nga trajneri bjellorus, Belyavskiy. Kjo do të jetë ndeshja e tretë kontrolluese e

Shkëndijës në Antali, pasi paraprakisht barazoi 0:0 me Beroen e Bullgarisë dhe 1:1 me SC Cashpoint Rheindorf Altach nga Austria. Përballja Shkëndija-FK Atyrah do të luhet do të luhet të hënën në orën 15:00 sipas kohës lokale (14:00 në Maqedoni). Ndryshe, nw seancat e fundit stërvitore tek ekipi i Shkëndijës me intensitet të lartë janë kthyer punës braziliani Junior dhe tetovari Muhamed Useini. (A.S.)

KA “Studenti” me tre kampion

Gjatë fundjavës në Shkup u zhvillua kampionati zgjedhor në atletikë. KA “Studenti” me sukses është paraqitur në këtë aktivitet. Sermedije Latifi në disiplinën 800 m, Kastart Beshiri në trehapësh dhe Bujar Beqiri në disiplinën 400 metra kanë fituara vendet e para dhe janë kandidat potencial për pjesëmarrje me reprezentacionin në kampionatin Ballkanik në sall. Nga ana tjetër, Fitore Kurtshi në disiplinën 60

metra përfundoi e dyta në grup, ndërsa Kastrat Beshiri në kërcim së largu dhe Arsim Nuredini në 1500 metra përfunduan në pozitat e treta. Vendet e katërta i fituan Suel Sulejmani në 400 metra dhe Ajeshe Alili në 60 metra në grup. Në garat zgjedhore nuk ishte e pranishme Valbona Selimi e cila është në përgatitje në Rumuni por ajo ka të siguruar vendin e saj në formacionin e reprezentacionit të Maqedonisë. (A.S.)

BLERINA SEFERI KAMPIONE E GJERMANISË VERIORE

Nënkampionia e Evropës i bie në gjunjë Blerit Në gjysmëfinale Blerina fitoi kampionen e Gjermanisë dhe nënkampionën e Evropës, Maike Wittekind me Ippon. Njëri prej atyre që i ka uruar Blerina Seferit ishte edhe kampioni i botës për veteran, Anton Cena Avdyl SALIHU ampionia ballkanike në xhudo, Blerina Seferi (48kg), e ka kaluar me sukses sprovën e parë të këtij vitit duke u shpall kampione e Gjermanisë veriore. Deri te ky sukses “Shqiponja e Shipkovicës” erdhi duke mposhtur katër kundërshtaret e saj. Në dy ballafaqimet e para për 10 sekonda i mposhti me Ippon, Ayleen Scheffler dhe Maike Neidig, kurse në gjysmëfinale Bleri fitoi kampionen e Gjermanisë dhe nënkampionën e Evropës, Maike Wittekind poashtu me Ippon. Në finale Seferi ishte e suksesshme edhe ndaj njërës prej talenteve më të mëdha të Gjermanisë, Josina Wollani. Ndryshe, sipas trajnerit të Blerina Seferit, favorite për të fituar këtë garë ishte nënkampionia e Evropës, Wittekind, pasi ky eveniment ka qen për moshën nën

K

18 vjeç, kurse xhudistja shqiptare ishte më e re, por ja që në fund Seferi tregoi edhe një herë se po e pret një karrierë e shndritshme. “Kjo ka qen viti i parë që jam përball me xhudiste më të vjetra. Pata disa ballafaqime interesante kurse suksesi më i madh ishte mposhtja e nënkampiones së Evropës Wittekind. Me triumfin në këtë aktivitet tani unë kam marr vizën për tu paraqit në kampionatin e Gjermanisë që zhvillohet në muajin e ardhshëm. “Kjo garë mendoj se do të jetë shumë e fuqishme pasi unë do jem më e vogla sa i përket

moshës, ndërkohë që në konkurrencë direkte kam kampionen e botës Patrycia Szekely, e cila renditet e para edhe në rang listën botërore për U18”, tha për gazetën “Zhurnal Plus”, Seferi, duke shtuar se do të bëj gjithçka që edhe ky kampionat të jetë në favor të saj.

Shkupjani Eljesa Neziri ka nënshkruar marrëveshje dy vjeçare me skuadrën suedeze nga “Division 2 Södra Götaland”, Kvarnby. “Jam shumë i kënaqur që arrita marrëveshje me këtë skuadër nga Suedia. Vërtetë ndjehem shumë i lumtur dhe falënderojë Allahun që ma mundësoi të bëjë një transferim të tillë. Shpresojë të adaptohem shpejtë në këtë

Baseli i Xhakës ka mposhtur Sionin e Bashës, ndërsa Hyka e Aliti ndihmojnë Luzernin në fitore. Derbi shqiptar i futbollit në Zvicër, këtë javë u zhvillua në stadiumin “St Jacob” të Baseli, ku skuadra nikoqire, pjesë e së cilës titullar ishte edhe Taulant Xhaka fitoi (1:0) ndaj Sionit të Vullnet Bashës e Beg Feratit. Xhaka u zëvendësua në minutën 67, ndërkohë që ishte ndëshkuar më herët një herë me kar-

Muajin e ardhshëm Blerina Seferi do të paraqitet në kampionatin e Gjermanisë. “Kjo garë mendoj se do të jetë shumë e fuqishme pasi unë do jem më e vogla sa i përket moshës, ndërkohë që në konkurrencë direkte kam kampionen e botës Patrycia Szekely, e cila renditet e para edhe në rang listën botërore për U18”, tha Seferi.

skuadër dhe të tregojë kualitetet e mia”, tha për infOSport nga Suedia, Eljesa Neziri. Ndryshe, hapat e parë me futbollin, Neziri i kishte bërë te skuadra e Beshiktash Çair, te e cila skuadër stërvitej për 6 vite me radhë. Me këtë ekip kishte arritur mjaft suksese, madje edhe ndërkombëtare përfshirë këtu atë të vitit 2007 kur në një turne të zhvilluar në Austri ishte

ton të verdhë, për shkak se ngriti takat dhe bëri gjak një kundërshtar në kokë. Basha dhe Ferati luajtën titullar po ashtu, por Basha ia la vendin në fushë një bashkëlojtari në minutën 81, deri sa Ferati u ndëshkua një herë me të verdhën. Në ndeshjen tjetër, Jahmir Hyka u aktivizua nga minuta 22 në radhët e Luzernit, i cili arriti fitore në shtëpi ndaj Aaraut (3:2). Nga minuta 60 u angazhua edhe i riu, Fidal Aliti duke shënuar paraqitjen e tij të dytë me radhë në ekipin e parë, pas përfshirjes gjatë fazës përgatitore.

Shefki Kuqi, trajner i Honkas mundësi. Jam i gatshëm për sfidën e re”, ka shkruar Kuqi në ‘Twitter’. Ai më parë ka bërë karrierë në Finlandë, por jo edhe tek Honka. Me emërimin e tij në këtë post, ai në një mënyrë i dha edhe zyrtarisht fund karrierës së tij të begatshme. Sapo ka marrë drejtimin e Honkas, Kuqi ka shprehur synimet e tij me skuadrën e re.

Ndryshe, suksesi i Blerit ishte e pritur me festë në fshatin e saj Shipkovica por edhe në të gjithë botën duke i dërguar asaj urime në faqen sociale. Njëri prej atyre që i ka uruar Blerina Seferit ishte edhe kampioni i botës për veteran, Anton Cena. “Paralajmërova edhe para garës se ky aktivitet do të jetë vetëm një kafshatë e lehtë për Blerin, andaj i uroj kësaj talente të shkojë përpara duke u ngjitur dal ngadalë në piedestalin botëror”, kishte shkruar Cena.

TANI KUNDËR KAMPIONES SË BOTËS, SZEKELY

Neziri vazhdon në Suedi

Xhaka e fitoi derbin shqiptar të Zvicrës

E shtuna ka shënuar fillimin e një karrierë te re për Shefki Kuqin. Ai ka nisur zejen e trajnerit, pas shkollimit të kryer në Angli. Ish-sulmuesi i mirënjohur kosovar, është emëruar trajner i skuadrës Honka, që garon në elitën e futbollit finlandez. Lajmi bëhet i ditur nga uebfaqja zyrtare e Honkas, si dhe vetë Kuqi. “Jam i nderuar për këtë

e hënë, 17 shkurt 2014

shpallur si asistuesi më i mirë i turneut, ndërkohë në “Norway Cup” të vitit 2011-të, në të cilin turne nga gjithsejë 120 skuadra pjesëmarrëse, ekipi i tij kishte zënë vendin tretë,

Neziri kishte qenë një ndër futbollistët më të dalluar, duke shënuar 12 gola në 11 ndeshje. Pas këtyre sukseseve ai iu bashkëngjit Shkupit ku kishte luajtur për një vit të plotë, para se të transferohej te Vardari, me të cilën skuadër në vitin 2013-të u shpallën kampion. Te Kvarnby ndodhet që nga 18 janari. Ai rregullisht është stërvitur gjatë këtyre javëve, madje ka qenë pjesë e dy ndeshjeve kontrolluese, në të cilat ka bindur stafin teknk të skuadrës suedeze.

Rama kërkon fitoren e nëntë Boksieri shqiptar i peshës super të mesme më 22 shkurt do të ngjitet për herë të nëntë në ringun profesionist. Butrint Rama deri më tani ka pasur një fillim fantastik në peshën super të mesme të boksit profesionist. Ai ka shënuar tetë fitore deri më tani, madje pesë duele i ka përfunduar para kohe. Rama tani

më 22 shkurt në Ludwigsburg të Gjermanisë do të zhvillojë duelin e nëntë në profesionizëm, ndonëse kundërshtari i tij ende nuk është bërë i njohur. Rama 27 vjeçar i cili është rezident në Zvicër, është pjesë e boksit profesionist nga viti 2012, ndërsa të gjitha duelet e boksit profesionist i ka zhvilluar në Gjermani.

Behrami tek Interi Mesfushori kosovar i Napolit, Valon Behrami, ka gjasa të mëdha që gjatë afatit kalimtar të verës mund t'i bashkohet trajnerit Walter Mazzarri tek Interi. Ish-trajneri i Napolit, Mazzarri, edhe gjatë afatit kalimtar të janarit kërkonte me çdo kusht që Behramin ta transferojë tek Interi. "Behrami ka pasur dëshirë të punojë me Mazzarrin, tra-

jnerin që e pati te Napoli dhe gjasat janë të mira që në qershor ai të bashkohet me Mazzarin në Inter", shkruan "calciomercatonews.com". Behrami 28vjeçar me Napolin ka kontratë deri në qershor të vitit 2017. Ai këtë edicion me fanellën e Napolit ka zhvilluar 15 paraqitje. Mesfushori kosovar është pjesë e përfaqësueses së Zvicrës.


Zhurnal plus #691