Issuu on Google+

Moti min.

2

max.

VITI 3 | Nr. 630 | ÇMIMI: 15 DEN

www.zhurnal.mk

12

E PREMTE, 15 NËNTOR 2013

Rinovohet godina e vjetër 68 vjet

Harrojnë buxhetin, flasin për vilat jashtë vendit

Locohen përgjegjësitë penale

Komuna Çair ka bërë dje përurimin e objektit të rinovuar të shkollës fillore “Hasan Prishtina”. Krerët e pushtetit lokal kanë informuar se Komuna do të investojë mbi 30 milionë denarë në rinovimin e godinave shkollore FQ.5

Deputetët kanë vazhduar edhe të enjten debatet për projekt-buxhein e shtetit, ndërsa janë përsëritur skenat e akuzave politike dhe personale, në vend të debatit profesional për projektet kapitale për vitin e ardhshëm FQ.2

Ministria eDrejtësisë ka sqaruar ndryshimet dhe plotësimet e Kodit Penal ku në mënyrë juridiko penale të normohen situatat e caktuara të cilat deri më tani kanë paraqitur zbrazëti juridike dhe në praktikë kanë hapur mundësi për disa keqpërdorime FQ.4

FQ.4

K O S O V Ë

FQ.3

Pacolli më dha para, por nuk i detyrohem FQ.8

FQ.3


K r o n ik ë

2

e premte, 15 nëntor 2013

KRONIKË

SPECIALE

Studime në BE të paktën deri në 2020ën Drejtori dhe përfaqësuesit e Agjencisë nacionale të Maqedonisë diskutuan për programin e ardhshëm "Erazmus plus 2014-2020", i cili i trashëgoi programet e deritanishme "Mëso përjetësisht" dhe "Të rinjtë në aksion" të Unionit, ku Maqedonia ishte e kyçur gjithashtu FQ.7

Përpjekja për të ndryshuar rezultatin e Luftës së Parë

NgaBrendia

Nuk janë vetëm ambiciet perandorake dhe balancat strategjike – ajo ishte bota ku politikanët kishin ende joshjen e madhështisë kristiane. Por ka vende ku manovrat hileqare të politikanëve – të cilat po zhvilloheshin paralelisht me luftimet – sërish ndihen sikur janë një punë e papërfunduar FQ.16

www.zhurnal.mk

VAZHDON DEBATI POLITIK NË SEANCAT KUR DISKUTOHET PROJEKTBUXHETIN E SHTETIT Deputetët kanë vazhduar edhe të enjten debatet për projekt-buxhein e shtetit, ndërsa janë përsëritur skenat e akuzave politike dhe personale, në vend të debatit profesional për projektet kapitale për vitin e ardhshëm

Harrojnë buxhetin, flasin për vilat

Mefail ISMAILI ebati parlamentar për Propozim buxhetin për vitin 2014 të Qeverisë është shndërruar në debat për akuza dhe kundër akuza për krimin të cilin e bën pushteti apo e ka bërë opozita. Kështu, deputeti i LSDM-së, Jani Makraduli ka akuzuar ashpër zëvendëskryeministrin Zoran Stavrevski dhe ministrat tjerë të Qeverisë se po bëjnë krim me harxhimin e parave të qytetarëve dhe po pasurohen për vete. Ai madje u shpreh se ndjen urrejtje për shkak se me ngjarjet e 24 Dhjetorit të vitit të kaluar, nxjerrja e tij me polici nga salla e Kuvendit, ka krijuar përshtypjen tek të tjerët se ai është kriminel. “Parlamenti duhet të jetë parlamenti të gjithë qytetarëve, këtu na dërguan qytetarët, këtu për fat të keq, nuk debatohet për paratë të cilat i hidhni dhe i vendosni nëpër xhepa privat. Ne nuk kemi banesa jashtë vendit, nuk kemi jahte, nuk kemi atdhe rezervë, ne kemi mbetur këtu dhe do të mbesim sepse e duam vendin. Ju në Qeveri keni shtatë ministra me banesa jashtë vendit, me objekte personale”, nënvizoi Makraduli. Por, në replikë ndaj Makradulit, ministri Zoran Stavrevski tha se nuk do të flasë për pasuritë e tij, por për Propozim-Buxhetin. “Pjesën e parë do ta tejkaloj për shkak se me të vërtetë edukata familjare nuk më lejon që të vazhdojë me

D

debat të nivelit të tillë të ulët, debati personal dhe punët personale nuk janë për debat. Do të flas për buxhetin e vitin 2014 dhe për arritjet në planin ekonomik të Qeverisë dhe ku kemi bërë punë të mira dhe më pakë të mira. Ju

folët për atë si jemi sjellë ndaj investitorëve dhe pështytë gjithçka që mund të pështyni, asgjë nuk bën, gjithçka është e keqe, investitorët vendas nuk i kemi trajtuar, paratë ishin të tyre, nuk kemi të drejtë flasim për to dhe

kështu”, deklaroi zëvendëskryeministri i Financave Stavrevski. Por, deputeti Makraduli shkëmbeu replika edhe me deputeten Vlladinka Aviroviq nga radhët e VMRO-DPMNE-së.

THAÇI: BUXHETI TË MIRATOHET ME KONSENSUS ETNIK Lideri i PDSHsë Menduh Thaçi e mbështeti idenë e kreut të LSDMsë Zoran Zaev dhe kërkoi që të ketë konsensus etnik. Thaçi vlerëson se kjo ide e Zaevit për zgjid hje jashtë institucionale, përmes konsensusit, për të gjitha çështjet politike në Maqedoni, duhet të shfrytëzohet për vitin e ardhshëm gjatë miratimit të Buxhetit të Maqedonisë. “Nuk pajtohemi me konceptin në Maqedoni. Vazhdojnë të na bindin në këtë koncept modern: ‘Maqedonasit të jenë pronarët, ndërsa ne të jemi shërbëtorët’. Pas shumë viteve romantizëm nacional që e kishim si shqiptarë, zbuluam se tek paratë është problemi i madh. Bëhet fjalë për investime dhe për të ardhmen. Edhe buxheti, edhe shumë çështje të tjera në këtë shtet duhet të miratohen me kon sensus etnik, përndryshe nuk do të kemi sukses në asgjë tjetër”, ka deklaruar kryetari i PDSHsë, Menduh Thaçi.

Makraduli tha se politika investuese e Qeverisë ka ndikuar që nga Maqedonia të largohen 200 mijë të rinj. “Këta të rinj e kanë kryer fakultetin me nota të larta, e kanë lëshuar vendin për shkak të politikës investuese të Qeverisë, e cila në vend që të hapë vende pune, ndërton shkallë spanjolle dhe ndërtime të ngjashme të cilat nuk hapin vende të reja pune. Mjafton t'u tregojë një shembull, pse një person i ri e lëshon vend. E ka kryer fakultetin me notën 9, 86 dhe tre vjet nuk ka mundur të gjejë punë. Tani punon në Gjermani si punonjës hamall. Ja kështu i humbin kuadrot e kualifikuar me arsim të lartë, po prandaj kryeministri do të lavdërohet se jemi vendi i cili investitorëve u ofron forcë të lirë pune. Kinezëve u thotë se në regjion kemi forcë

Mbështetje amerikane për kapacitetet e sigurisë Gjendja aktuale në Ministrinë e Mbrojtjes dhe në Armatën e Republikës së Maqedonisë, prioritetet dhe planet e ardhshme dhe modalitetet për vazhdimin dhe mbindërtimin e bashkëpunimit gjithëpërfshirës midis Maqedonisë dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Këto kanë qenë temat e takimit të djeshëm në mes ministrit të Mbrojtjes, Talat Xhaferi dhe Zëvendës Ndihmëses së Sekretarit të Mbrojtjes së SHBA-ve, Evelin Farkash. “Prioritet i yni është angazhimi për anëtarësim të

plotë të RM në NATO dhe në Bashkimin Evropian dhe në këtë kontekst për ne mbetet si prioritet më i lartë vazhdimi i pjesëmarrjes sonë në misionet jashtë shtetit të udhëhequra nga NATO, OKB dhe BE, tha ministri Xhaferi pas takimit. Ne do të vazhdojmë të jemi pjesë e misionit ISAF deri në fund të vitit 2014 dhe qëllimi ynë është të mbesim edhe në misionin post-ISAF”, tha ministri Xhaferi dhe shtoi se Maqedonia do t’i përmbahet përcaktimit “Nashkë hyjmë dhe bashkë largohemi“. Në këtë kontekst, ministri Xhaferi

përmendi se krahas pjesëmarrjes në ISAF, ne jemi të gatshëm për pjesëmarrje të mundshme në misionet e udhëhequra nga Bashkimi Evropian dhe NATO. Zyrtarja e lartë amerikane tha se SHBA-të do të jetë e përcaktuar edhe në të ardhmen për shkëmbimin e përvojave dhe ideve me Maqedoninë dhe me armatën e saj. “Jemi mirënjohës ndaj Maqedonisë për pjesëmarrjen e saj në Operacionet e NATO-së, si partner i vazhdueshëm dhe përhershëm i SHBA-ve në Afganistan dhe në operacionet tjera.

BUXHETI, MË PAK MJETE GJYKATAT Qeveria ka paraparë më pak mjete në buxhetin e vitit të ardhshëm për forcimin e sundimit të së drejtës. Në pro jektbuxhetin për vitin 2014, Qeveria ka ulur me gjithsej 45 milionë denarë mjetet për funk sionimin e ligjit dhe për re formimin e gjykatave. Qeveria ka bërë shkurtimin e mjeteve nga 147 milionë denarë në 102 milionë denarë, ose shprehur në euro, buxheti për këtë qëllim është shkurtuar me rreth 750 mijë euro. Në buxhetin e vitit aktual, mjetet që janë ndarë për luftën kundër korrupsionit dhe kundër krimit të organizuar kapin vlerën 9.5 milionë denarë, kurse në projektbuxhetin e vitit të ardhshëm kjo vlerë zbret në 6.9 milionë denarë. Për luftën kundër tregtisë me njerëz, vlera modeste prej 2.5 milionë denarësh, është ulur tutje në një vlerë të varfër prej 260 mijë denarësh. më të lirë pune”, deklaroi Makraduli. Ndërsa, deputetja Valladanka Aviroviq, theksoi se fajtor kryesor për ikjen e të rinjve është LSDM, e cila gjatë privatizimit i ka larguar nga puna prindërit e tyre. “LSDM i shiti kompanitë më përfituese dhe lëshoi 250 mijë të punësuar. Ato tani janë raste sociale dhe prindër të fëmijëve të cilët thoni se e kanë lëshuar vendin. Ne hapëm vende pune, t'i përkujtoj vetëm investimet e huaja të cilat hapën vende të mëdha pune”, u shpreh Aviroviq, e cila mori kundërpërgjigje se për mbylljen e aranzhmanit FESAL, i cili ishte fajtor për lëshimin nga pune e një numri të madh të njerëzve. Qëndron nënshkrimit i ministrit të atëhershëm Nikolla Gruevski dhe i ndihmësve të tij, Zoran Stavrevski dhe Kargov. Gjithashtu do të jetë kënaqësi të bisedojmë edhe për mbështetjen e mëtutjeshme që mundemi ta sigurojmë për Republikën e Maqedonisë dhe për interesin e shprehur nga shteti për pjesëmarrje në operacionet e udhëhequra nga BE, NATO dhe operacione tjera”, ka deklaruar zyrtarja amerikane. Të gjithë këtë që e bëjmë së bashku, theksoi Farkash, ka qëllim “të forcojë kapacitetet mbrojtëse të Maqedonisë, që ajo të jetë e gatshme kur do të vijë dita e integrimit në Aleancën e NATO-s”. Vizita i delegacionit të lartë të SHBA-së ka qëllim realizimin e konsultimeve dypalëshe në fushën e mbrojtjes midis dy vendeve.


K r o n ik ë

e premte, 15 nëntor 2013

3

KUR EDHE MBËSHTETËSI MË I MADH ZHGËNJEHET PËR EMRIN Qëndrimi i Ndihmës sekretares amerikane për emrin qartëson pozicionet e Uashingtonit në lidhje me kontestin e emrit, thonë ekspertët politik. Sipas tyre, tashmë SHBA-të kanë prioritet tjera siç është Lindja e mesme, ekonomia dhe sfida të tjera globale. Ata thonë se Maqedonia e humbi një rast shumë të mirë kur në mënyrë të drejtpërdrejtë dhe personale ishte angazhuar edhe vetë presidenti i atëhershëm amerikan Bush në zgjidhjen e kontestit të emrit Bekim BUÇI ekretarja amerikane e Shtetit, Viktoria Nuland ka deklaruar se problem i emrit mes Maqedonisë dhe Greqisë nuk do të jetë në fokusin e diplomacisë amerikane, as në mandatin e saj të ri. Në paraqitjen e prioriteteve të punës së saj, Nuland ka thënë se në të kaluarën personalisht vetë ka harxhuar shumë energji për tejkalimin e kësaj çështje, por kësaj radhe vendimin duhet ta marrin vetë shtete dhe jo SHBA. “Sa i përket Maqedonisë, unë vetë në të kaluarën, veçanërisht për vitin 2008 në Samitin e NATO-s në Bukuresht, vetë personalisht i përvesha krahët. Kujtohem se si vetë personalisht e kam pas takuar kryeministrin Gruevski edhe drejtuesit grekë, kur tentonim ta zgjidhnim problemin. Besoj se ka dy ose më shumë formulime të cilat duhej të ishin të pranueshme për të dyja palët. Bëhet fjalë për dialog, lidership dhe zgjedhje, nëpërmjet dy vendeve duhet të zgjedhin”, tha Nuland. Ekspertët politik duke komentuar deklaratën e zyrtares së lartë amerikan Nuland thonë se qëndrimi i saj qartëson pozicionin e Uashingtonit në lidhje me kontestin e emrit. Sipas tyre, tashmë SHBA-të kanë prioritet tjera siç është Lindja e mesme, ekonomia dhe sfida të tjera globale. Ata thonë se Maqedonia e humbi një rast shumë të mirë kur në mënyrë të drejtpërdrejtë dhe personale ishte angazhuar edhe vetë presidenti i

S

Heq dorë edhe Amerika?!

UNË VETA I PËRVESHA KRAHËT “Sa i përket Maqedonisë, unë vetë në të kaluarën, veçanërisht për vitin 2008 në Samitin e NATOs në Bukuresht, vetë personalisht i përvesha krahët. Kujtohem se si vetë personalisht e kam pas takuar kryeministrin Gruevski edhe drejtuesit grekë, kur tentonim ta zgjidhnim problemin. Besoj se ka dy ose më shumë formulime të cilat duhej të ishin të pranueshme për të dyja palët. Bëhet fjalë për dialog, lidership dhe zgjedhje, nëpërmjet dy vendeve duhet të zgjedhin”, tha Ndihmës sekretarja amerikane për Evropën, Viktoria Nuland. NULAND SHPRESONTE NË ZGJIDHJEN E EMRIT “Ajo ka qenë ambasadore e SHBAsë në NATO ka qëndruar edhe në Shkup me shpresë se do të gjendet kompromis për emrin. Ka pasur një entuziazëm se do të gjendet zgjidhje për emrin dhe kontributin e vet maksimal e ka dhënë në Samitin e NATOs në Bukuresht, kuptohet me mbështetje të fuqishme të presidentit të atëhershëm amerikan Bush, mirëpo kreu i Maqedonisë e në veçanti kryeministri Gruevski nuk ka treguar vullnet por përkundrazi ai gjithnjë e më shumë e ka komplikuar çështjen e zgjidhjes së emrit duke bërë veprime provokuese ndaj Greqisë”, thotë analisti politik Ismet Ramadani. SHANSI I 2008S NUK PËRSËRITET “Ka qenë i paimagjinueshëm interesimi për Maqedoninë i një fuqie siç është Amerika në vitin 2008. Nuk duhet të kemi kujtesë të shkurtër dhe të harrojmë kur patëm një sërë vizitash të përfaqësuesve të lartë amerikanë ku në mesin e të cilëve edhe ajo vizitoi Shkupin, në tentimin për të na shtyrë drejt zgjidhjes së çështjes së emrit. Përderisa politikanë dhe diplomatë tjerë presin në radhë para funksionarëve amerikanë duke pritur rastin që ti tregojnë problemet e tyre këtu ne u ballafaquam me një situatë të paparë. Ata vraponin këtu tek ne për të na lutur që të na çojnë drejt gjetjes së zgjidhjes”, deklaroi ish diplomati Denko Maleski. atëhershëm amerikan George Bush në zgjidhjen e çështjes së emrit.

Nuk shfrytëzuam rastin Analisti Ismet Ramadani rikujton periudhën kur para disa vitesh

Nuland ka qenë e angazhuar për të gjetur zgjidhje për emrin. Ai thotë se derisa ajo ka qenë ambasadore e SHBA-së në NATO ka qëndruar edhe në Shkup me shpresë se do të gjendet kompromis për emrin. “Ka pasur një entuziazëm se do të gjen-

det zgjidhje për emrin dhe kontributin e vet maksimal e ka dhënë në Samitin e NATO-s në Bukuresht, kuptohet me mbështetje të fuqishme të presidentit të atëhershëm amerikan Bush, mirëpo kreu i Maqedonisë e

në veçanti kryeministri Gruevski nuk ka treguar vullnet por përkundrazi ai gjithnjë e më shumë e ka komplikuar çështjen e zgjidhjes së emrit duke bërë veprime provokuese ndaj Greqisë kur u fut në antikë me riemrërimet e ndryshme të aeroporteve, stadiumeve, autostradave, përmendoreve e kështu me radhë. Me një fjalë Maqedonia nuk e shfrytëzoi rastin atëherë kur SHBA-të ishin me një administratë të fuqishme për të ndihmuar në tejkalimin e këtij problemi me çka sot Maqedonia do të ishte anëtare e NATO-s dhe shumë afër BE-së”, deklaroi analisti politik Ismet Ramadani. Ish diplomati Denko Maleski vlerëson se deklarata e Nuland nuk tingëllon mirë për Maqedoninë por tregon qëndrimin e administratës amerikane për problemin e emrit në këtë periudhë. Sipas tij, nuk duhet harruar vitin 2008 kur shumë zyrtarë të lartë amerikanë madje edhe vetë presidenti amerikan ishin ngritur në këmbë për të ndihmuar në zgjidhjen e çështjes së emrit. “Deklarata e Nuland e qartëson pozicionin e SHBA-ve nga funksioni e cila ajo është përgjegjëse për rajonin. Ka qenë i paimagjinueshëm interesimi për Maqedoninë i një fuqie siç është Amerika në vitin 2008. Nuk duhet të kemi kujtesë të shkurtër dhe të harrojmë kur patëm një sërë vizitash të përfaqësuesve të lartë amerikanë në mesin e të cilëve edhe ajo erdhi në Shkup, në tentimin për të na shtyrë drejt zgjidhjes së çështjes së emrit”, konsideron ish diplomati Denko Maleski duke shtuar se këtë e thotë nga përvoja si ish diplomat se ka qenë e paimagjinueshme ajo periudhë. “Përderisa politikanë dhe diplomatë tjerë presin në radhë para funksionarëve amerikanë duke pritur rastin që ti tregojnë problemet e tyre këtu ne u ballafaquam me një situatë të paparë. Ata vraponin këtu tek ne për të na lutur që të na çojnë drejt gjetjes së zgjidhjes”, shton më tej ai.

Porosi për qeverinë Gruevski Në vijim analisti Ramadani thekson se kjo deklaratë e thënë publikisht, e që e kanë thënë edhe funksionarë tjerë amerikanë tregon se ata kanë prioritete të tjera që është edhe shumë e arsyeshme siç janë Lindja e Afërt, Lindja e Largët. “Nuk them se nuk janë të interesuar për të mbështetur dialogun dhe

bisedimet rreth emrit por jo me atë intensitet që e kishin më herët. Një fjali e tyre që përsëritet është se ‘ju kemi lënë pak vetë të mendoni dhe të shihni se megjithatë çështja e zgjidhjes së emrit është megjithatë punë e juaj’. Fatkeqësisht ne nuk kemi udhëheqës dhe liderë. Na mungon lidership dhe vullnet për ta zgjidhur këtë problem”, potencon mes tjerash Ramadani. Ai thotë se ky është një mesazh për Qeverinë e Gruevskit se gjithçka që më tutje do të ndodh si në aspektin ndëretnik, politik, etnik, problemet me fqinjët që po hapen dhe aktualizohen, për të gjitha këto përgjegjësinë e mban qeveria me kryeministrin. Nga ana tjetër ish diplomati Maleski meqë vendi nuk arriti çka do qoftë të bëjë periudha e vitit 2008 ajo ishte fundi i atyre përpjekjeve personale. “Pas asaj amerikanët në mënyrë të ftohtë e kanë vëzhguar tërë situatën sa i përket emrit. Ata kanë prioritetet e tyre shtetërore dhe vazhdimisht përsërisin se ajo është punë e Greqisë dhe Maqedonisë. Kjo është ajo që edhe njëherë e konfirmoi Nuland tash në funksion të ri si Ndihmës sekretare amerikane e shtetit për Evropën. Deklarata e saj nuk tingëllon mirë për ne. Por, mendoj se amerikanët janë të hapur nëse tregohet iniciativë për të na mbështetur megjithatë puna kryesore i mbetet Shkupit dhe Athinës, e para së gjithash Maqedonisë sepse Greqia nuk ka ndonjë interes serioz dhe të rëndësishëm aq sa ne kemi interes”, thotë ish diplomati Maleski. Ndërkohë, ambasadorja e Francës në Shkup, Lorence Oer ka theksuar se Franca është e gatshme t’i ndihmojë Maqedonisë por nuk është parashikuar ndonjë takim me Nimicin. “Momentalisht nuk ka ndonjë parashikim për takim mes presidentit të Francës, Fransoa Holand dhe ndërmjetësuesit në çështjen e emrit Methju Nimic. Mënyra se si u bë kjo nga Gjermania nuk do të thotë se kjo mënyrë do të bëhet edhe nga Franca”, tha Oer. Ajo rikujtoi se presidenti francez në muajin qershor të këtij viti ishte takuar me presidentin e Maqedonisë, Gjorge Ivanov. Të dy presidentët kishin biseduar në praninë e dy ministrave të punëve të jashtme me qëllim që të mundet Franca të ndihmojë në bisedimet me Greqinë. Oer, njëherësh theksoi se nga pala franceze vazhdojnë përpjekjet që të ndihmohet për këtë çështje, kurse në vijim janë përgatitjet për Samitin e Këshillit Evropian.

“Albafone" lidhë trekëndëshin shqiptar Operatori i telefonisë mobile "Albafone", ka organizuar dje një pritje solemne për ambasadorin e Shqipërisë në Maqedoni, Arben Çejku, të cilit i është dhuruar edhe një numër që ka simbolikën e vitit të pavarësisë së Shqipërisë. Ambasadori Çejku, ka thënë se i vjen mirë që largohet nga Maqedonia me lajmin e mirë për fillimin e "Albafone", të cilin e ka cilësuar hap të suksesshëm për tregun ekonomik në Maqedoni. "U plotësua ai trekëndëshi që e kishim nisur: Blej Shqip, Pusho Shqip, Fol Shqip. 'Albafone' është një dhuratë për ekonominë e Maqedonisë. Përveç shërbimit kryesor për të folur, do të ofrojë edhe shërbime të tjera bashkëkohore. Kur të kthehem në një periudhë tjetër do t'ju gjej jo vetëm më të fortë në tregun e Maqedonisë, por shpresoj që 'Albafone' në një të ardhme të afërt do të jetë

prezent edhe në tregun rajonal, ku shqiptarët janë një potencial i rëndësishëm ekonomik", ka thënë Çejku. Ai ka thënë se fakti që unë largohet nga pozita e ambasadorit nuk do të thotë se bashkëpunimi i Ambasadës së Shqipërisë me "Albafone" dhe me biznesin shqiptar do të ndërpritet. Përkundrazi, ambasadori i ri do ta intensifikojë edhe më tej

bashkëpunimin ekonomik. Çejku ka thënë se ndihet mirë, sepse pas një periudhe pesëvjeçare bilanci i arritjeve flet vet. "Ajo që me jep fuqi më tepër është bashkëpunimi vëllazëror me të gjithë shqiptarët në Maqedoni. Këtë energji pozitive që e kam akumuluar, jo vetëm gjatë festimeve të 100-vjetorit të Pavarësisë së Shqipërisë, por në të gjitha rastet,

kam mbledhur energji për të vazhduar përpara. Nëse deri nesër jam ambasador i Shqipërisë në Maqedoni, prej nesër do të jem ambasador i shqiptarëve të Maqedonisë në Shqipëri", ka thënë ambasadori shqiptar. Në anën tjetër, drejtori i "Albafone", Ardian Hoxha ka theksuar se ky operator ka çmime të favorshme për komunikim me operatorët telefonikë në Shqipëri, Kosovë dhe të gjitha vendet e rajonit që e lidhin Maqedoninë. "Kemi çmime shumë të mira dhe do t'i kemi 30 deri 40 për qind më lirë. E kemi edhe një surprizë që do të vijë me rastin e 28 Nëntorit. Do të mund të flasim edhe më shumë edhe më lirshëm edhe më lirë me Kosovën dhe me Maqedoninë", ka thënë Hoxha. Ndërkohë, Albafone dje është vizituar edhe nga ambasadori i Kosovës Ylber Hysa.

Xhaferi priti Çejkun Zëvendëskryeministri Musa Xhaferi ka pritur dje në takim lamtumirës ambasadorin e Republikës së Shqipërisë, Arben Çejku. Zëvendëskryeministri Xhaferi e falënderoi ambasadorin Çejku për bashkëpunimin e deritanishëm duke vlerësuar se kontributi i tij ka qenë i madh në forcimin e marrëdhënieve të mira në mes dy vendeve. Ai njëherësh i dëshiroi suksese ambasadorit Çejku në detyrat e reja. Edhe ambasadori Arben Çejku

falënderoi zëvendëskryeministrin Xhaferi për bashkëpunimin e deritanishëm duke vlerësuar se ky bashkëpunim do të vazhdojë edhe në të ardhmen. Bashkëbiseduesit gjithashtu vlerësuan se prioritet i Maqedonisë dhe Shqipërisë në të ardhmen duhet të jetë realizimi i projekteve që janë në interes të përbashkët, bashkëpunimi ekonomikë, ai rajonal, si dhe bashkëpunimi në procesin e integrimit në Bashkimin Evropian.


K r o n ik ë

4

LSDM pyet MPBnë për rastin Shipoviq

Zëdhënësi i LSDM-së Petre Shilegov dje pyeti Ministrinë e Punëve të Brendshme (MPB) pse ende nuk ka dërguar përfaqësues të saj që të marrë Mirosllav Shipoviq edhe pse ekstradimi është bërë i mundshëm me kërkesë të tij personale qysh më 4 nëntor. “Dje ishte 14 nëntor, ndërsa Shipoviq ende nuk është në Maqedoni. Duam të pyesim pse MPB-ja ende nuk dërgon përfaqësues të saj që të marrë Shipoviqin dh eta kthejë në Maqedoni. Shipoviq nuk ka pasur për qëllim që të ikë, ndërsa pafajësinë e tij do ta dëshmojë para gjykatave të vendit. Kërkesa jonë është që ai të mbrohet në liri”, tha zëdhënësi i LSDM-së Petre Shilegov.

“Qeveria greke bën biznes me Shkupin”

Partia neofashiste “Agimi i artë” ka dalë me reagim lidhur me biznes forumin maqedono-grek i cili duhet të mbahet në dhjetor në Athinë duke e cilësuar si “provokacion”. Duke u thirrur në shifrat e mediave greke rreth këmbimit tregtar mes dyja shteteve në dy muajt e parë ai është 662 milionë dollar, pra importi nga Greqia 499, ndërsa eksporti 163 milionë dollarë. Me këtë rast partia në faqen e saj të internetit ka shkruar se “në periudhën e kapitalizmit grek janë organizuar aktivitete vetëm që të realizohen profite me ndihmën e qeverisë servile greke, derisa qeveria e Shkupit vazhdon në rrafsh ndërkombëtar, me uzurpimin e historisë greke, personaliteteve, simboleve dhe territoreve të popullit grek”. “Biznesmenët grek me vetëdije zgjedhin të përfshihen në aktivitetet të cilët kontribuojnë në realizmin e qëllimeve tek fqiu verior dhe do ta ndihmojnë përfitimin e saj privat financiar, duke injoruar se qëllimi i maqedonasve është eksploatimi i historisë, të dhëna që janë karakteristike për helenizmin maqedonas”, thuhet në komunikatën e “Agimit të artë”. Ministri i Drejtësisë Blerim Bexheti ka sqaruar ndryshimet dhe plotësimet e Kodit Penal ku në mënyrë juridiko penale të normohen situatat e caktuara të cilat deri më tani kanë paraqitur zbrazëti juridike dhe në praktikë kanë hapur mundësi për disa keqpërdorime. Duke e pasur parasysh faktin se bëhet fjalë për materie nga më shumë sfera, gjatë përgatitjes së propozimeve për veprat penale në këto ndryshime dhe plotësime të Kodit Penal janë kyçur edhe përfaqësues të më shumë ministrive dhe organeve, edhe atë: nga Min-

e premte, 15 nëntor 2013

KONTESTOHET EFEKTI I ZONAVE TË LIRA EKONOMIKE PËR RRITJEN E PUNËSIMIT Zyrtarët qeveritarë theksojnë vazhdimisht se krijimi i zonave të lira ekonomike po shërben për tërheqjen e investitorëve të huaj dhe për krijimin e vendeve të reja të punës. Por, ekspertë ekonomikë vlerësojnë se kjo është më shumë përpjekje për të fituar pikë politikë duke krijuar efektin e pritshmërisë tek qytetarët

Zonat ekonomike, (s)'ka dobi për qytetarët

Agim FAZLIU ë gjithë vendin është bërë modë krijimi i zonave të lira ekonomike. Aktualisht janë aktive katër zona të tilla, ndërsa zyrtarët qeveritarë vazhdimisht paralajmërojnë krijimin e zonave të tilla, duke theksuar se ato gjenerojnë vazhdimisht vende të lira të punës. Por, ka pretendime se zonat e lira ekonomike më shumë shërbejnë si fushatë marketingu, për të krijuar përshtypjen se vendi po tërheq investitorë të huaj. Eksperti ekonomik Abdylmenaf Bexheti thekson se zonat e lira ekonomike krijojnë kushte atraktive për investitorët, por faktikisht kjo nuk ka dëshmuar për ndonjë rezultat në gjashtështatë vitet e fundit. Ai thotë se po të krahasohen beneficionet që ato i marrin, siç është rasti i Bunarxhikut, konstatohet se kostot janë më të larta sesa përfitimet që i ka shteti. Sipas Bexhetit, nëse kushte të ngjashme do t'u ofroheshin edhe kompanive vendase, sigurisht që efektet për zhvillim ekonomik do të jenë më të mëdha. Ka komente se krijimi i zonave të lira ekonomike më shumë shfrytëzohet për marketing politik, sesa për përfitime reale ekonomike. Bexheti thekson se kjo kryekëput bëhet për përfitime politike. "Është më shumë fushatë marketingu, çështje me koniunkturë dhe interes politik, sesa me përfitime

N

ËSHTË THJESHTË FUSHATË MARKETINGU "Është më shumë fushatë marketingu, çështje me koniunkturë dhe interes politik, sesa me përfitime ekonomike. Fundja nëse bëjmë një analizë shumë të thellë se çfarë u ofrohen kompanive të huaja dhe çfarë përfiton ekonomia e shtetit prej tyre, do të shihet se disbalanci është në favor të tyre", ka thënë Abdyl menaf Bexheti.

ZONAT E LIRA PËRMIRËSOJNË EKONOMINË "Krijimi zonave të lira ekonomike ndikon për përmirësimin e gjendjes ekonomike në vend. Kjo është dëshmuar në shumë vende të botës ku janë krijuar ato. Kështu që ato janë të mirëseardhura në vend. Kuptohet që rritja ekonomike nuk arrihet vetëm duke i krijuara ato zona, por shumë me rëndësi se cilat kompani marrin pjesë në këto zona", ka thënë Nasir Selimi. ekonomike. Fundja nëse bëjmë një analizë shumë të thellë se çfarë u ofrohen kompanive të huaja dhe çfarë përfiton ekonomia e shtetit prej tyre, do të shihet se disbalanci është në favor të tyre", ka thënë Bexheti. Sipas tij, krijimi i zonave të tilla është më shumë për të ndërtuar pritshmëri nga elitat politike. "Ata sikur thonë, ja deri tash nuk arritëm shumë sukses, nuk

tërhoqëm shumë investitorë, por do të vijnë kompani të mëdha. por, të gjitha këto kompani të huaja së bashku nuk gjenerojnë më shumë se 1 mijë punësime, ndërsa ka kompani të vendit që gjenerojnë më shumë se 500 punësime, për të cilat nuk ka konsideratë sa duhet. Ndërsa për çdo ditë mbyllen dyqanet, ngushtohen veprimtaritë, ju bëhen ndalesa të ndryshme dhe

kjo është thjesht për të ndërtuar pritje", ka theksuar profesor Abdylmenaf Bexheti, për "Zhurnal plus". Edhe njohësi i çështjeve ekonomike, Nasir Selimi ka thënë se krijimi zonave të lira ekonomike ndikon për përmirësimin e gjendjes ekonomike në vend. "Kjo është dëshmuar në shumë vende të botës ku janë krijuar ato. Kështu që ato janë të

mirëseardhura në vend. Kuptohet që rritja ekonomike nuk arrihet vetëm duke i krijuara ato zona, por shumë me rëndësi se cilat kompani marrin pjesë në këto zona", ka thënë Selimi, për "Zhurnal plus". Duke komentuar pretendimet se ardhja e kompanive të huaja nuk ndikon për përmirësimin e dukshëm të situatës ekonomike, profesor Nasir Selimi thekson se përfitimi mund të arrihet nëse shkohet me kujdes veprimtaria e tyre dhe vendoset një bashkëpunim i mirë. Gjithashtu, Selimi thekson se nga ardhja e kompanive të huaja mund të përfitojnë edhe ndërmarrjet e vendit. "Menaxhimi i tyre është shumë i rëndësishëm. Unë mendoj se kjo do të jetë një nxitje për kompanitë e vendit, të cilat në bashkëpunim me këto kompani të huaja do të sjellin përfitime", ka thënë Nasir Selimi. Deri tash, Qeveria e Maqedonisë ka themeluar katër zona të zhvilluar me sipërfaqe prej rreth 500 hektarë: "Shkup 1”, "Shkup 2”, të njohura si "Bunarxhik”, një në Shtip edhe një në Tetovë. Njëkohësisht punohet edhe në zhvillimin e shtatë zonave të tjera. Paralelisht me zonat që tashmë janë përgatitur të marrin investitorë. Në Tetovë, para tri vite ishte krijuar një zonë e tillë, por tashmë ka nisur edhe ndërtimi i një zone industriale, në ortakëri publike private, që e udhëheq "Normak invest grup” nga Norvegjia. Zona industriale ka edhe në Manastir, Kavadar, Prilep, Kërçovë, Rankovce, Radovish, Gjevgjeli, Strumicë, Strugë, Vasilevo e Veles. Planifikohen të ndërtohen edhe në Makedonska Kamenica, Prespa, Demir Kapi. Ndërkohë, investimet e tanishme totale të kompanive të huaja në zonat e lira industriale janë 220 milionë euro, ndërsa janë punësuar rreth 2 mijë persona.

Kina do të ndërtojë shkollën në Reçicë të Vogël Në hapësirat e komunës së Tetovës, kryetarja Teuta Arifi takoi dje ambasadorin kinez në Maqedoni, Cuj Xhivei. Gjatë këtij takimi u bisedua për mbarëvajtjen e procesit të decentralizimit në Maqedoni si dhe për aktivitetet që ndërmerren nga komuna e Tetovës për ngritjen e cilësisë së ar-

simit, zhvillimin kulturor dhe ekonomik në nivel lokal. Ambasadori kinez informoi Arifin që ndërtimi i godinës së shkollës fillore në Reçicë të Vogël është prioritet për ndarjen e donacioneve kineze për ndërtimin e shkollave në Republikën e Maqedonisë. Arifi u shpreh e kënaqur që

Marrëveshja për dhënien e donacioneve kineze për ndërtimin e shkollave të cilën e e ka nënshkruar në cilësi të zëvendëskryeministrit për çështje evropiane, sot jep rezultate konkrete pozitive për komunën e Tetovës dhe banorët e lagjes Reçica e Vogël. Pas përfundimit të takimit ambasadori

Xhivei vizitoi Galerinë e arteve pamore në Tetovë.

Locohen përgjegjësitë penale istria e Shëndetësisë, Ministria e Mjedisit Jetësorë dhe Planifikimit Hapësinorë, Ministrisë së Bujqësisë, Pylltarisë dhe Ekonomisë së Ujërave, Ministrisë së Ekonomisë, Ministrisë së Kulturës, Drejtorisë për Mbrojtjen e Trashëgimisë Kulturore, Ministrisë së Punëve të Brendshme dhe organe të tjera. “Në ndryshimet dhe plotësimet e Kodit Penal janë futur disa risi të rëndësishme.

Njëra prej tyre është krijimi i dënimit të ri që ka të bëjë me ndalesën për të vizituar ndeshjet sportive. Ky dënim paraqet përgjigje penale – juridike për dhunën, që po kryhet në terrenet sportive. Dënimin ndalesë për vizitën e të gjitha ose të disa ndeshjeve sportive, gjykata e shqipton për veprat e dhunës në ndeshjet sportive në kohëzgjatje prej një deri në tre vjet. Po intervenohet në nenin 319 që ka të bëjë

me nxitjen e urrejtjes, përçarjes ose mos durimit mbi bazë kombëtare, racore, fetare ose mbi bazë tjetër diskriminimi, dhe sanksionohet djegia, shkatërrimi ose në mënyrë tjetër dëmtimi i flamurit të Republikës së Maqedonisë, ose flamujve të shteteve të tjera, për të cilën gjë është parashikuar dënim me burg prej një deri në pesë vjet”, thuhet në qëndrimin e Ministrisë së Drejtësisë. Gjithashtu, futet masë e re – trajtimi mjekësor far-

makologjik i kryerësve të veprave sulm gjinorë mbi fëmijë i cili nuk ka mbushur 14 vjet. Kjo masë ekzekutohet në institucione të posaçme mjekësore pas vuajtjes së dënimit me burg. Nëse për veprën është caktuar dënim me

burg të përjetshëm, gjykata mundet kryerësit t`i shqiptojë dënim me burg prej 40 viteve, përderisa ai pajtohet për trajtim mjekësorë – farmakologjik, që do të zgjasë deri në fund të jetës së tij ose deri në kohën, deri në të cilën sipas vlerësimit të gjykatës është e nevojshme të zgjasë trajtimi. Në Ligj është parashikuar risi mjaft e rëndësishme që ka të bëjë me korpusin e veprave penale kundër mjedisit jetësor. E njëjta vlen edhe për veprat që kanë të bëjnë me mbrojtjen e trashëgimisë kulturore.


K r o n ik ë

e premte, 15 nëntor 2013

5

Gostivar, aksione për një qytet të pastër Në më shumë lokacione në komunën e Gostivarit, vazhdon aksioni për pastrimin e mbeturinave, deponive të vogla, kositjen e barit nëpër parqe si dhe shumë aktivitet tjera për mirëmbajtjen e pastërtisë dhe higjienës

në qytet. Në anën e djathtë të rrugës së “Dibrës”, për në dalje të qytetit, në afërsi të ish fabrikës “Silika”, përballë xhamisë së Kadrit, është pastruar rruga që për vite të tëra ka qenë e mbushur me mbeturina, e që

njëkohësisht e ngushtonte këtë rrugë. Me pastrimin, rrafshimin dhe tamponimin, në këtë pjesë janë krijuar kushtet për parkim të veturave. Pastrimi i mbeturinave pas një kohe të gjatë është bërë edhe pas objektit të Postës

dhe Agjencisë për Kadastër. Ndërkaq në parkun e qytetit dhe në parqet objekteve kolektive, punonjësit e Ndërmarrjes Publike “Komunalec”, kanë bërë pastrimin gjetheve dhe ka kanë bërë kositjen e barit.

KOMUNA E ÇAIRIT, MBI 30 MILIONË DENARË PËR RINOVIMIN E SHKOLLAVE

Rinovohet godina e vjetër 68 vjet

Një i dyshuar për sulmin ndaj zv.drejtorit të Zbulimit

Enis MURTEZI

Policia ka arrestuar mëngjesin e djeshëm një të dyshuar për sulmin me armë zjarri ndaj zëvendësdrejtorit të Agjencisë për Zbulim, Muhamet Ismaili. Burime pranë MPB -së kanë informuar se në pranga ka përfunduar një 26-vje¬çar nga fshati Hasanbeg i Shkupit, si i dyshuar i vetëm për incidentin ku u sulmua me armë zjarri makina ku ndodhej z. Ismaili dhe familja e tij. Në të vërtetë, MPB ka shoqëruar disa persona për rastin, por dyshimet kanë çuar tek 26-vjeçari, për të cilin siç thuhet jozyrtarisht ekzistojnë prova të forta. Në hetimet e Policisë ishte përfshirë edhe një ekip agjentësh nga Agjencia për Zbulim.

Komuna Çair ka bërë dje përurimin e objektit të rinovuar të shkollës fillore “Hasan Prishtina”. Krerët e pushtetit lokal kanë informuar se Komuna do të investojë mbi 30 milionë denarë në rinovimin e godinave shkollore

remtimi i dhënë për rinovimin e Shkollës Fillore “Hasan Prishtina” në Çair është bërë realitet. Ditën e djeshme, krerët e pushtetit lokalë dhe qendrorë kanë përuruar përfundimin e punimeve që i kanë dhënë godinës një imazh plotësisht të ri. Kreu i komunës Izet Mexhiti tha se projekti për rinovimin e shkollës ka përfunduar në mënyrën më të mirë. “Ky projekt është realizuar në një shkollë e cila është lënë shumë vite pas dore, duke mos vënë askush asnjë gozhdë aty. Në të vërtetë, duke qenë pjesë e kësaj lagje vetëm ne e dimë se sa është e rëndësishme ta kemi ‘7 Marsin’ dhe ‘Kongresin e Manastirit’, pastaj ‘Hasan Prishtinën’, ‘Ismail Qemalin’ dhe ‘Imri Elezin’, shkolla të rinovuara. Këto vite kemi bërë aq punë sa nuk ishte bërë as për dhjetëra vite më parë”, tha Mexhiti. Me gjithë meritat e komunës, të drejtorisë së shkollës, por edhe të pushteti qendror, një meritë e madhe, sipas tij ka qenë edhe e miqve nga Banka Botërore.

P

MEXHITI: ASNJË GOZHDË NË 6 DEKADA “Ky projekt është realizuar në një shkollë e cila është lënë shumë vite pas dore, duke mos vënë askush asnjë gozhdë aty. Në të vërtetë, duke qenë pjesë e kësaj lagje vetëm ne e dimë se sa është e rëndësishme ta kemi ‘7 Marsin’ dhe ‘Kongresin e Manastirit’, pastaj ‘Hasan Prishtinën’, ‘Ismail Qemalin’ dhe ‘Imri Elezin’, shkolla të rinovuara. Këto vite kemi bërë aq punë sa nuk ishte bërë as për dhjetëra vite më parë”, tha kreu i Çairit, Izet Mexhiti. XHAFERRI: FALËNDEROJMË MIQTË NGA BANKA BOTËRORE “Kjo është një pjesë e atyre projekteve që ne falënderojmë miqtë, gjegjësisht Bankën Botërore që ndihmojnë për të ndërtuar një infrastrukturë adekuatë që kanë nevojë nxënësit për arsimin që kërkon koha e sotshme. Në mënyrë të veçantë dëshiroj të ndaj kënaqësinë që ju duhet të keni për motivacion për arsim të mëtutjeshëm, për arsye se shkolla juaj mban emrin e personalitetit më të respektuar të historisë shqiptare, në të gjitha periudhat gjatë të cilave ai veproi siç është Hasan Prishtina”, ka deklaruar zv.kryeministri Musa Xhaferri. “Në saje të ndihmës së tyre, ne në këtë shkollë realizuam meremetimin që kap vlerën e 20.369.661 denarë, duke bërë me këtë ndryshime rrënjësore të shkollës. Kështu i nderuam dritaret, bëmë kulm krejtësisht të ri me izolim termik, bëmë izolimin e jashtëm të shkollës,

meremetimin e dyshemesë etj. Përveç në këtë shkollë, investime me vlerë prej 5.200.247 denarësh bëmë edhe në çerdhen ‘Fjollëza’, si dhe në çerdhen ‘Fidani’ ku u bë investim me vlerë prej 4.729.000 denarë. Të gjitha këto gjithsej bënë 30.520.000 denarë”, u shpreh Mexhiti.

Ndërkohë, në këtë ngjarje i pranishëm ka qenë edhe zv/kryeministri Musa Xhaferri i cili tha se politika e Qeverisë, gjegjësisht e BDI-së është që të krijojë kushte infrastrukture që nga çerdhet deri te ndërtesat për shkollim Universitar në Shkup, konkretisht këtu në Çair.

TIKA nga Turqia edhe një investim në Çair Kryetari i Komunës së Çairit, Izet Mexhiti takoi zëvendës kryetarin e Agjensionit për zhvillim dhe bashkëpunim TIKA nga Turqia. Dy bashkëbiseduesit zhvilluan një takim të rëndësishëm në të cilin u thanë fjalë falënderuese për projektin tashmë të kryer në parkun e Çairit si dhe u biseduan rreth mundësive për investime të reja në këtë Komunë. Pas përfundimit të takimit ata promovuan solemnisht lodrat e reja në "Parkun e miqësisë" , siç e quajtën vetë investitorët këtë projekt. Fjalë rasti gjatë kësaj ngjarje kishin zëvendës kryetari i Agjencisë për Zhvillim dhe

Bashkëpunim TIKA nga Turqia z. Mehmet Sureja Er i cili tha se ndjehet i previligjuar qe ndodhet sot në Çair për të shënuar një ngjarje të tillë, i cili paraqet hap drejt një bashkëpunimi të mirfilt dhe të vazhdueshëm me Komunën e Çairit, dhe se ky nuk do jet prjekti i fundit në këtë drejtim. Kryetari i Komunës së Çairit z. Mexhiti në fjalimin e tij shprehi një emocion të veçant për një investim të tillë që u kishte munguar fëmijëve të Çairit dhe të cilin tashmë ata mund ta gëzojnë. Ai gjithashtu falenederoi përfaqësuesit e Agjensionit TIKA dhe shprehi gadishmëri për bashkëpunim të mëtejshëm.

“Kjo është një pjesë e atyre projekteve që ne falënderojmë miqtë, gjegjësisht Bankën Botërore që ndihmojnë për të ndërtuar një infrastrukturë adekuatë që kanë nevojë nxënësit për arsimin që kërkon koha e sotshme. Në mënyrë të veçantë dëshiroj të ndaj kënaqësinë që ju duhet të keni për motivacion për arsim të mëtutjeshëm, për arsye se shkolla juaj mban emrin e personalitetit më të respektuar të historisë shqiptare, në të gjitha periudhat gjatë të cilave ai veproi siç është Hasan Prishtina. Për këtë arsye ky renovim, kjo ngjarje duhet ta bëjë më të veçantë. Për atë urojmë që nxënësit, stafi dhe gjithë ne strukturat ta respektojmë dhe të kemi suksese më të mëdha, gjegjësisht shkolla “Hasan Prishtina”, duhet të jetë më e dallueshme për arsye se mban këtë emër”, tha Xhaferri. Drejtoresha e shkollës, Luljeta Qerimi tha se në këtë objekt nuk është investuar që nga ndërtimi i saj para 68 vitesh ndërsa tani janë ndërruar dritare, kulmi, izolimi termik i jashtëm si dhe është bërë riparimi i dyshemesë “Me punët e bëra shkolla fitoj që në të ardhmen nxënësit dhe kuadri arsimor ta ndjejnë ndryshimin sepse kushtet për punë janë më të mira, mundëson ngritjen e cilësisë së mësimit, mbahen aktivitetet të ndryshme e gjithë kjo do të mundëson kursimin e energjisë elektrike e cila na shpie deri në një angazhim më të madh”, deklaroi drejtoresha e shkollës, Luljeta Qerimi. Kryetari i komunës së Çairit në fund ndahu mirënjohje për të gjithë ata që ndihmuan në realizimin e këtij projekti, Zv/ ministrin e arsimit dhe shkencësSafet Neziri, përfaqësuesin e Bankës Botërore në ShkupBekim Imeri, dhe Zv/ ministrin e financave Ardian Xheladinin.

Mos harroni prej sot pajisjet dimërore Pavarësisht kushteve atmosferike, nga dita e sotme hyn në fuqi ligji që detyron të gjithë shoferët që t’i mbajnë në makinat e tyre pajisjet dimërore. Kjo masë që ka për qëllim mbrojtjen gjatë udhëtimeve të dimrit do të jetë në fuqi deri më 15 mars të viti 2014. Lidhja Auto-Moto e Maqedonisë i paralajmëron të gjithë vozitësit që të vozisin me kujdes dhe me shpejtësi të zvogëluar drejt vendeve ku kryhen punime në rrugë.

Zaev: I erdhi fundi këtij pushteti Qeverisjes së këtij pushteti i ka ardhur fundi - edhe sikur të mos duan të ikin, fundi po u shihet. Kështu ka deklaruar lideri i opozitës maqedonase, Zoran Zaev, gjatë prezantimit të programit të partisë në Shtip. “Qytetarët duhet të na votojnë ne, ofertën tonë, për atë që ne do t’u ofrojmë. Të gjithë duhet të tregojmë guxim maksimal dhe të punojmë me besim të madh”, ka deklaruar Zaev. Ai ka shpre-

hur bindjen e tij se programi i LSDM-së është dokumenti që siguron të ardhmen e qytetarëve me një qeverisje tjetër, dhe se për këtë dëshmojnë reagimet e zjarrta të Qeverisë.


B iz n e s

6

e premte, 15 nëntor 2013

Doing Business 2014 gjithashtu gjendet edhe në top 10 reformatorët në botë, që një herë më shumë i tregon politikat e suksesshme ekonomike që i kryen vendi. Sipas projektimeve të parashikuara për rritjen e PBV-së për 2 vitet e ardhshme, Republika e Maqedonisë ka mundësi të ngrihet më lart në rang listën e Doing Business , por vetëm me vazhdimin dhe përmirësimin e biznes politikës së suksesshme dhe ekonomike.

Edhe një mirënjohje për klimën e biznesit Në renditjen e fundit të Doing Business 2014 për shtetet më të mira për udhëheqjen e biznesit, Maqedonia u gjend në vendin e 25-të nga 189 shtete. Këtë vit, Maqedonia është për 11 vende më lartë në krahasim me vitin 2013 dhe prapa vetes i lë të gjitha shtetet ballkanike. Politika ekonomike e Qev-

erisë u tregua si e suksesshme edhe këtë vit. Prognozat e parashikuara për rritjen e ekonomisë u realizuan edhe më shumë se pritej, kurse Banka Popullore e Republikës së Maqedonisë shpalli të dhëna që projektojnë rritje të PBV-së nga 3,3% këtë vit dhe rritje në vitet 2014 dhe 2015 për 3,7%, përkatësisht 4.4%.

Kosovë, ekonomia e zezë “vrastare” për prodhimin

Kompania OKTA KOMUNA E ILINDENIT MBËSHTETET NGA RAFINERIA E NAFTËS dhuroi më shumë se 600.000 denarë për pastrimin e rrjetit të kanalizimit, i cili kalon bri vendbanimit Kadino, në gjatësi 2000 metra

Shtetet ballkanike, midis të cilave janë edhe shtetet anëtare të BE-së nga Ballkani janë larg të pavolitshme për udhëheqjen e biznesit në krahasim me Maqedoni. Prapa neve janë: 33. Sllovenia, 39. Qiproja, 44. Mali i Zi, 58. Bullgaria, 69. Turqia, 72. Greqia, 73. Romania, 86. Kosova, 89. Kroacia, 90. Shqipëria, 93. Serbia dhe

131. Bosnja dhe Hercegovina. Fushat ku Maqedonia gjendet në pozitën më të lartë në listën e Doing Business dhe është një nga shtetet më të mira janë “Themelimi dhe starti i biznesit” ( vendi i 7-të) ,, Dobia për marrjen e kredive” ( vendi i 3-të) dhe “Mbrojtja e investitorëve” ( vendi i 16-të). Maqedonia në listën e

Komuna e Ilindenit mbështetet nga rafineria e naftës

KTA dhe Komuna Ilinden vazhdojnë me bashkëpunimin e suksesshëm në shumë fusha. Projekti më i ri i përbashkët është pastrimi i një pjese e kanaleve të drenazhuara që kalojnë nëpër territorin e kësaj komune, me gjatësi 120 kilometra. Dje, kompania OKTA dhuroi më shumë se 600.000 denarë për pastrimin e rrjetit të kanalizimit, i cili kalon bri vendbanimit Kadino, në gjatësi 2000 metra, kurse do ta realizojë Ndërmarrja Publike e Ujësjellësit “Skopsko Pole”Shkup, që është mbikëqyrëse për mbajtjen e SHM ,, Skopsko Pole”- Shkup. Me këtë projekt, duke përdorur makineri, është parashikuar të mënjanohen mbeturinat komunale nga sistemi i kanaleve të hapura të drenazhuara që është krijuar në masë të madhe nga pakujdesia e popullatës lokale, dhe në mungesën e sistemit të organizuar për menaxhim me mbeturina. Me këtë ndihmë, në mënyrë drejtpërdrejt do të ndikohet mbi uljen e sasisë së mbeturinave në komunë, do të sigurohet një rrjedhë normal i ujit, dhe me të Ilinden të jetë një komunë më e pastër dhe më ekologjike. “Ky është një projekt

O

Ekonomia jo ligjore në Kosovë është bërë pjesë e shoqërisë dhe komunitetit të biznesit. Niveli i lartë i kësaj dukurie ka varrosur prodhimin, thonë përfaqësues të asociacioneve ekonomike dhe ekspertë të kësaj çështjeje. Lufta ndaj ekonomisë se paligjshme është shumë e vogël, për shkak se ata që duhet të luftojnë janë të involvuar në mënyrë direkt apo indirekte në ekonominë jo formale. Vetëm nga viti 2008 deri në vitin 2012, sipas autoriteteve doganore, janë regjistruar 4,280 raste si tentim i kontrabandimit të mallrave, mbi tetë milionë euro gjoba të shqiptuara, kurse mallrat e konfiskuara kapin shifrën mbi gjashtë milionë euro. Adriatik Stavileci, zëdhënës në Doganat e Kosovës, thekson se vetëm gjatë vitit 2012 në komisionin për kundërvajtje doganore janë referuar gjithsej 1,007 lëndë. Nga këto lëndë janë shqiptuar gjoba kundërvajtëse në shumë se 1 milion e 300 mijë euro, dhe konfiskime të mallrave në vlerë mbi një milion euro. Ai megjithatë, thekson se dogana, në bashkëpunim më institucionet tjera kompetente, po bëjnë përpjekje që të minimizojë këtë dukuri. “Nuk mund të themi se nuk ka ekonomi informale, nuk mund të themi se nuk ka kontrabandim të mallrave. Por, në momentin që ka rritje të hyrave për secilin vit që kalon, do të thotë rriten të hyrat të cilat mblidhen nga taksat doganore në kufi, me mbi 2 për qind, që në aspektin monetar është mbi 20 milionë euro, atëherë nënkupton që kjo dukuri është duke u zvogëluat, por prapë nuk mund të themi se nuk është e pranishme”, thekson Stavileci.

PROJEKT ME RËNDËSI TË JASHTËZAKONSHME “Ky është një projekt jashtëzakonisht i rëndësishëm për komunën lokale, e cila ka për qëllim ta zmadhojë mbrojtjen e popullatës nga dukuritë e përmbytjeve, të sëmundjeve infektive. Njëkohësisht, shembull i mirë për atë ç'mund të arrihet midis bashkëpunimit të sektorit publik, privat dhe civil. OKTA do të vazhdojë edhe më tej me aktivitetet e veta përgjegjëse shoqërore, duke përmirësuar cilësinë e jetës së popullatës lokale”, deklaroi z. Viktor Papakonstantinou, drejtori kryesor ekzekutiv i OKTAsë. jashtëzakonisht i rëndësishëm për komunën lokale, e cila ka për qëllim ta zmadhojë mbrojtjen e popullatës nga dukuritë

e përmbytjeve, të sëmundjeve infektive. Njëkohësisht, shembull i mirë për atë ç'mund të arrihet midis bashkëpunimit të

sektorit publik, privat dhe civil. OKTA do të vazhdojë edhe më tej me aktivitetet e veta përgjegjëse shoqërore,

Prodis” do të zgjerojë biznesin në Maqedoni Fabrika do të gjendet në vendin ekzistues në zonën zhvillimore teknologjiko-industriale Bunarxhik, ndërsa gurthemeli pritet të vendoset në prill 2014 Kompania "Prodis", e cila shënon një vit nga ekzistimi, sot paralajmëroi ndërtimin e një fabrike të re për preparate homeopatike dhe kozmetikë si dhe ndërtimin apo përshtatjen e objektit ekzisutes për blerje, bashkëpunim dhe sterelizim të repromaterialeve. Investimi i përgjithsëm do të kushtojë rreth 15 milionë euro prej të cilave shtatë milionë do të dedikohen

për ndërtimin e fabrikës, ndërsa tetë milionë euro për objektin për blerje dhe përpunim. Është planifikur që në dy vitet e ardhshme të punësohen prej 100 deri 200 perosna. Fabrika do të gjendet në vendin ekzistues në zonën zhvillimore teknologjiko-industriale Bunarxhik, ndërsa gurthemeli pritet të vendoset në prill të vitit të ardhshëm. Fab-

rika duhet të jetë gati deri në fund të vitit 2014. "Nga fundi i tetorit aksionarët në bazë të analizës së realizur dhe planet

dhe kushtet e punës me ndihmën e Qeverisë dhe të gjitha institucioneve shtetërore të Republikës së Maqedonisë,

duke përmirësuar cilësinë e jetës së popullatës lokale”, deklaroi z. Viktor Papakonstantinou, drejtori kryesor ekzekutiv i OKTA-së. Si një nga kompanitë më të mëdha në Evropën Juglindore, OKTA investon vazhdimisht në bashkësinë lokale edhe në mjedisin jetësor. “Sot e vazhdojmë bashkëpunimin e suksesshëm me kompaninë OKTA edhe në lëmin e mbrojtjes së mjedisit jetësor, nëpërmjet pastrimit dhe vendosjes së një pjese të kanaleve të drenazhuara në komunën Ilinden. Këtë pjesë e rrjetit të kanalit që sot fillojmë ta pastrojmë është jashtëzakonisht e rëndësishme sepse me vendosjen e këtij hapi do të mundësohet një rrjedhë e ujërave atmosferike, por edhe të ujërave të pastruar nga impianti i stacionit të pastrimit të ujërave i cili gjendet në afërsi të rrjetit të kanalit, për të mënjanuar ujërat e zeza prej më shumë se 300 familje nga vendi i populluar Kadino”, ka deklaruar kreu i Ilindenit, Zhika Stojanvovski. Sipas tij, bashkëpunimi dhe përgjegjësia shoqërore që tregon OKTA në zhvillimin e bashkësisë lokale është një shembull i vërtetë të cilin duhet ta ndjekin edhe subjektet e tjera ekonomike. morën vendim që "Prodis" të hyj në në fazën e dytë dhe të tretë të fabrikës. Në këtë mënyrë do të rrumbullaksohet tërë cikli i projektit të cilin e kemi planifikuar për prodhimet më konkuruese dhe me cilësi të lartë për të gjitha tregjet të cilat veçm janë apo do të fitohen nga "Prodis" theksoi sot në konferencën për shtyp drejtori i përgjithshëm i kompanisë " Kosta Dimov. Rreth 10 deri 15 për qind nga lëndët e para për çaj dhe drithëra kompania i blen nga Maqedonia, ndërsa pjesën tjetër e blen nga tregjet evropiane dhe botërore. Me rastin e ditëlindjes sot në Qendrën tregtare të qytetit në Shkup është hapur edhe barnatorja e parë homeopatike e "Prodis".

Botues: Bexhet MUSLIJA Lajme të dorës së parë

www.zhurnal.mk

Kryeredaktor: Fami BAJRAMI; Zëvendëskryeredaktor: Shkëlzen LUSHAJ; Redaktorë: Bekim BUÇI, Agim FAZLIU, Avdyl SALIHU (Sport); Redaktor teknik: Sejhan BAJRAMI, Xhemaledin JASHARI (teknik); Marketing: email: marketing@zhurnal.mk; Tel. i redaksisë: (02) 32 17  815, 32 17  816, Fax: 32 17  817, Email: info@zhurnal.mk; Xhirollogaria: 210065405030191, "Tutunska Banka", EDB 4043009502853; Rr.11 Oktomvri, 2/64, 1000 Shkup, Maqedoni


K r o n ik ë

e premte, 15 nëntor 2013

7

Kronikë e zezë

Kërçova do të rivarrosë viktimat e Luftërave Botërore Komuna e Kërçovës ka mbështetur nismën për rivarrosjen e viktimave të Luftës Ballkanike dhe të dy Luftërave Botërore, tek kompleksi i varrezave. Këshilli ka mbështetur me shumicë votash nismën e tillë, duke u ofruar asistencë teknike por jo edhe financiare

nismëtarëve për rivarrosjen e eshtrave, që aktualisht ndodhen në dy varrezat masive që u zbuluan kohë më parë. Nisma u kundërshtua nga deputetët e VMRO-DPMNE-së dhe LSDM-së, me argumentin se procedura e zhvarrosjes dhe e rivarrosjes ka shpenzime të papër-

ballueshme. Por, kryetar i Këshillit Komunal, Qemal Aliu, ka sqaruar se Komuna nuk do të bëjë financimin por do ofrojë vetëm ndihmën teknike. “Komuna nuk do të japë mjete për këtë nismë dhe nëse do të jepte do të ishit sigurisht të in-

formuar për këtë. Ka njerëz që janë vërtet humanë dhe japin shumë të mëdha për këtë nismën, kurse një prej tyre jam dhe unë, që t’u ndihmoj këtyre viktimave të prehen aty ku e kanë vendin”, ka deklaruar Aliu. Ai i ka vënë në dijeni këshilltarët se nisma do të realizohet me

ndihmën e qytetarëve humanë. Eshtrat e viktimave do të rivarrosen me rite fetare.

MAQEDONIA, PJESË E PROGRAMIT GJASHTËVJEÇAR “ERAZMUS PLUS” Drejtori dhe përfaqësuesit e Agjencisë nacionale të Maqedonisë diskutuan për programin e ardhshëm "Erazmus plus 20142020", i cili i trashëgoi programet e deritanmundësitë për shfrytëzuesit e ishme "Mëso përjetëMaqedonisë dhe, njëherit, do të sisht" dhe "Të rinjtë konfirmohet iniciativa e vendit tonë për sistem bashkëkohor dhe në aksion" të Unionit, evropian arsimor", tha drejtori ku Maqedonia ishte e Dimtrov për MIA-n. Sipas Dimitrov, gjatë periudhës në vijim, Agkyçur gjithashtu

Studime në BE të paktën deri në 2020ën

tudentët nga Maqedonia edhe në të ardhmen do të mund të arsimohen në universitetet e vendeve anëtare të BE-së, pasi dje në Bruksel, drejtori i Agjencisë nacionale për programe evropiane dhe arsimore dhe mobilitet, Darko Dimitrov, nënshkroi marrëveshje me Drejtorinë për arsim pranë Komisionit evropian për pjesëmarrje të Maqedonisë në programin "Erazmus Plus". Siç njofton MIA, gjatë takimit në Bruksel, drejtori dhe përfaqësuesit e Agjencisë nacionale të Maqedonisë diskutuan për programin e ardhshëm "Erazmus plus 2014-2020", i cili i trashëgoi programet e deritanishme "Mëso përjetësisht" dhe "Të rinjtë në aksion" të Unionit, në të cilët Maqedonia ishte e kyçur gjithashtu. Drejtori i Programit nacional zhvilloi takime me përfaqësuesit përgjegjës të Drejtorisë për arsim dhe kulturë, ku u diskutuan detyrat të cilat duhet të përfundojnë në nivel nacional lidhur me përfshirjen e Maqedonisë në programin e ri. Në atë drejtim, javën e ardhshme në Maqedoni do të arrijnë përfaqësues të Drejtorisë për arsim të Eu-

S

PËRVOJA NË MENAXHIMIN E PROGRAMEVE TË BEsë Agjencia nacionale për programe arsimore evropiane dhe mobilitet në Maqedoni në mënyrë të decentralizuar menaxhon me programet e BEsë: "Mësim i përjetshëm" dhe "Të rinj në aksion" (20072013) të cilat i prekin të gjitha segmentet në sistemet arsimore dhe aktivitetet rinore dhe të njëjtat patën kontribut serioz në rritjen e cilë sisë së sistemeve në arsim rokomisionit, në mënyrë që të marrin pjesë në Konferencën ndërkombëtare për arsim të mësimdhënësve, që do të mbahet në Ohër. Përndryshe, Maqedonia, përmes Agjencisë nacionale për programe evropiane arsimore dhe mobilitet, në mënyrë të barabartë do të marrë pjesë në programin

Armët siriane, miniprotestë në Shkup

Në shenjë solidariteti me të gjithë ata që kundërshtojnë shkatërrimin e armëve kimike në Shqipëri, një grup i qytetarëve shqiptar nga Maqedonia protestuan para ambasadës së Shqipërisë në Shkup. Me moton: “Oj Shqipni, mos thuj u helmova”, “Stop armëve kimike”, të pranishmit shprehen kundërshtimin për shkatërrimin e armëve kimike të Sirisë në Shqipëri. “Të brengosur për mundësinë e sjelljes së armëve kimike në Shqipëri, jemi mbledhur këtu

për ta shprehur kundërshtimin tonë të fuqishëm kundër kësaj ideje. Ne solidarizohemi me qytetarët e vetëdijshëm anembanë Shqipërisë të cilët e ngritin zërin për ta mbrojtur shëndetin tone dhe mirëqenien e brezave pas nesh. E inkurajojmë dhe kërkojmë nga Qeveria shqiptare që ta bëjë të qartë kundërshtimin për çfarëdo mundësie lidhur me sjelljen e armëve kimike siriane, duke u nisur nga dëmi që mund të shkaktohet për të gjithë”, thanë organizatorët e kësaj proteste.

kryesues të KE-së, "Erazmus plus". "Në bashkëpunimin ndërmjet Drejtorisë për arsim pranë Komisionit evropian dhe Ministrisë së Arsimit dhe Shkencës së Republikës së Maqedonisë, po punojmë intensivisht për përmbushjen e të gjitha masave të domosdoshme me qëllim të përfshirjes së suksesshme

në programin e ri të Qeverisë joformale të Bashkimit Evropian. Qëllimi është që t'u mundësohet qytetarëve të Maqedonisë shfrytëzim të papenguar të programeve të BE-së në kaudër të arsimit. Maqedonia po bëhet vend programor nl programin "Erazmus pkus", me çka do të shtohen

jencia nacionale do të fillojë me realizimin e fushatës promovuese e cila i kushtohet rrëfimeve të suksesshme nga projekte të realizuara nga programet "Mësim i përjetshëm" dhe "Të rinj në aksion", ndërsa muajin e ardhshëm do të realizohen info-ditë, punëtori dhe konferencë të përgjithshme kushtuar programit "Erazmus plus". Me atë rast, është paraparë prani e shtuar e mediumeve me marrjen pjesë në emisione informative, intervista dhe të njëjtat do të promovohen përmes ueb-portalit "na.org.mk" dhe në profilin e Agjencisë nacionale në rrjetin social "Fejsbuk". Agjencia nacionale për programe arsimore evropiane dhe mobilitet në Maqedoni në mënyrë të decentralizuar menaxhon me programet e BE-së: "Mësim i përjetshëm" dhe "Të rinj në aksion" (2007-2013) të cilat i prekin të gjitha segmentet në sistemet arsimore dhe aktivitetet rinore dhe të njëjtat patën kontribut serioz në rritjen e cilësisë së sistemeve në arsim. Pjesëmarrja në këto programe nënkupton mobilitet të studentëve, profesorëve, mësimdhënësve, nxënësve, punonjësve rinor, organizatave ndaj vendeve të Unionit.

USHT, promovohet libri i Fatjona Gecit Në Amfiteatrin e Fakultetit të Arteve të USHT-së, Qendra për kulturë në Tetovë, e promovoi vëllimin më të ri me poezi “Duke pritur ëndrrën” të poetes nga Republika e Shqipërisë, Fatjona Geci. Para një numri të konsiderueshëm pjesëmarrësish, Haki Fazliu, drejtor i Qendrës për kulturë, theksoi se vepra që e promovojmë është botimi i parë në gjuhën shqipe nga institucioni që ai e drejton. “Pas njëzet vite veprimtarie kulturore të kësaj qendre, vëllimi poetik “Duke pritur ëndrrën”, i poetes së talentuar nga Shqipëria, Fatjona Geci, është vepra e parë që ne botojmë për lexuesin shqiptar, sikurse theksoi, se ky botim vjen pas një bashkëpunimi të frytshëm me autoren dhe uroi që në të ardhmen Fatjona t’i sjell publikut edhe shumë botime të tjera poetike’’, tha Haki Fazliu, drejtor i Qendrës për kulturë në Tetovë. Ndërkohë, redaktori i librit, Doc. dr.Salajdin Salihu, vuri në dukje se Fatjona Geci është krijuese e poezisë që e nxit çasti, ai çast epror që vjen si

Noteri kallëzo het për softuer të palicencuar Një noter nga Prilepi është kallëzuar penalisht nga Policia lokale, nën dyshimin se ka shfrytëzuar në zyrën e tij softuer të palicencuar kompjuterik. Bëhet fjalë për 60-vjeçarin D.R, i cili ka punuar në kompjuterin e tij me një program softuerik që nuk ka pasur licencën e përdorimit. Një fakt i tillë është zbuluar gjatë një kontrolli të paparalajmëruar në zyrën e noterit.

Arrestimi i të burgosurit, lëndohet polici Një efektiv policie është lënduar gjatë orvatjes për të arrestuar një të burgosur të arratisur. Ngjarja ka ndodhur ditën e mërkurë, kur disa policë lokalë kishin tentuar të arrestonin 24-vjeçarin E.M, një i arratisur nga burgu i Strumicës. Por, arrestimi nuk dukej i lehtë, sepse i burgosuri kishte rezistuar, madje edhe fizikisht, duke i thyer thembrën njërit prej policëve. Pas dokumentimit të rastit, MPB do të kallëzojë penalisht të burgosurin për sulm ndaj policit.

Plaçkitet ar në vlerë 400 mijë denarë Stoli ari në vlerë 400 mijë denarë, janë plaçkitur nga një shtëpi në fshatin Gradec të Gostivarit. Plaçkitja ka ndodhur mbrëmjen e së mërkurës, teksa në shtëpi mungonin të zotët. Duke shfrytëzuar pikërisht këtë mungesë, plaçkitësit kishin hyrë forcërisht brenda shtëpisë dhe kishin marrë që atje stolitë e florinjta, që përllogariten të kapin vlerën 400 mijë denarë. Policia po punon në identifikimin e autorëve të plaçkitjes.

Në një sherr grash ndërhyn burri, kallëzohet shpërthim rrezatues e mbresëlënës. Ai, po ashtu shtoi se disa poezi ngjajnë si përsiatje metafizike, por autorja nuk synon të jep përgjigje për dilemat e vjetra sa njerëzimi. Vlerësimet e tij para auditorit i shpalosi edhe recensenti i librit, Artan Arsllani, i cili mes tjerash deklaroi se, “Fatjona Geci në poezinë e saj shihet qartë se parashtron shumë pyetje, nga të cilat pret përgjigje, por me zhdërvjelltësinë më të madhe ajo u jep kahe rrugës së drejtësisë, ku gjithmonë ngadhënjen mbi turbullirat jetësore me një mjeshtëri të rrallë, u fal qetësinë dhe gjumin, duke

kërkuar zgjidhjet më të pamundshme që flenë në ëndrrat e thella”. Ndërkaq, poetja Fatjona Geci, pasi falënderoi dhe shprehu mirënjohje për të gjithë ata që e kanë mbështetur botimin e librit të saj më të ri, u shpreh se, “Duke pritur ëndrrën”, është vepra e parë që promovohet në Tetovë dhe vjen pas katër botimeve të tjera, po ashtu vëllime poetike. Në këtë libër janë përfshirë rreth 80 poezi të cilët ajo i ka shkruar gjatë katër viteve të fundit, dhe për këtë arsye ky libër për atë është një libër më i veçantë se të tjerët.

Policia e Prilepit ka kallëzuar penalisht një 38vjeçar nga fshati Çanishte e Prilepit, për veprën penale “lëndim i rëndë trupor”. Sipas Policisë, i kallëzuari me inicialet M.T kishte sulmuar fizikisht një banore të fshatit, me inicialet D.K. Sherri kishte nisur teksa kjo e fundit po mblidhte duhan dhe ndërkohë kishte mbërritur fqinja, M.T, e shoqja e sulmuesit. Ato të dyja kishin nisur të grindeshin dhe pas pak kishte mbërritur i shoqi, duke i dalë në ndihmë asaj. Ai e kishte sulmuar fizikisht D.K duke i shkaktuar edhe një lëndim trupor.


Ko s ov ë

8

e premte, 15 nëntor 2013

Lirohen të akuzuarit e "Grupit të Gjilanit" Rreth orës 23:30, në Preshevë kanë arritur të akuzuarit Agush Memishi, Ferat Hajdari dhe Faton Hajdari, pas më shumë se pesë viteve të mbajtjes në burgim dhe shumë proceseve gjyqësore. Gjykata e Qarkut në Beograd dhe Prokuroria Serbe për Krime

Lufte, sot pas 5 viteve ka përfunduar procesin e gjykimit kundër 17 Shqiptarëve nga Lugina e Preshevës, të akuzuar për ”krime lufte kundër serbëve” në rrethin e Gjlanit në periudhën kohore qershor-tetor të vitit 1999. Siç ka mësuar

Borchard: Jo largim pa i kryer punët tona Shefi i EULEX-it, Bernd Borchard, deklaroi se vendimi për përfundimin e mandatit të misionit që ai drejton, do të rregullohet me një marrëveshje që do të mund të arrihej ndërmjet Brukselit, me rekomandimet teknike të EULEX-it, të 28 vendeve anëtare të BE-së dhe Kosovës. Ai në një intervistë për Radio Kosovën theksoi se nuk dëshirojnë të largohen pa i kryer punët. “Unë vazhdoj të mendoj se kemi marrëdhënie shumë të mira me Qeverinë e Kosovës. Jemi duke diskutuar për shumë çështje që kanë të bëjnë me mandatin tonë, me çështjen e kompetencave, çështjet ligjore. Prandaj, mendoj që këto zhvillime nuk kanë ndikuar në marrëdhëniet tona. Sa i përket çështjes

së krimeve të luftës, ne i kemi zgjidhur 20 raste, të kryera pjesërisht kundër shqiptarëve, pjesërisht kundër serbëve. Ligjet e Kosovës nuk e parashohin që ju mund ta gjykoni dikë në mungesë, prandaj kjo kufizon që të fillohet me gjykimi i dikujt që është jashtë vendit, e që nuk është ekstraduar, p.sh. dikush që jeton në Serbi. Por, në anën tjetër, ne kemi bashkëpunim të mirë me Prokurorinë e Krimeve të Luftës në Serbi”, tha ndër të tjera, Borchard.

VV: Thaçi po e legjitimon hegjemoninë serbe Deputeti nga radhët e lëvizjes Vetëvendosje, Glauk Konjufca deklaroi se kryeministri Thaçi si dhe disa zyrtarë tjerë qeveritarë u munduan për një kohë të gjatë ta bindin popullin dhe t’i mashtrojnë qytetarët se Marrëveshja me Serbinë e integron veriun e Kosovës, si dhe e mundëson sovranitetin e shtetit edhe në atë pjesë. Sipas tij, nëse kjo është vërtet kështu, atëherë çka ka nevojë kryeministri ta takojë kryeministrin serb Ivica Dacic dhe

të bisedojë me të për mbajtjen e zgjedhjeve në veri. “Nëse marrëveshja me Serbinë po e sjell veriun nën kontrollin e Prishtinës, pse atëherë askush nuk mundi që t’i mbrojë zgjedhjet atje të cilat u shkatërruan pikërisht nga strukturat e Serbisë? Kjo Qeveri aktuale e Kosovës po vazhdon që më një lehtësi të dhimbshme ta shndërrojë çdo çështje të brendshme të shtetësisë së Kosovës në temë të negociatave më Serbinë”, tha Konjufca.

Deputetët “zhvatin” Kuvendin

Më shumë se 170 mijë euro i kanë harxhuar për një vit 75 deputetë të Kuvendit të Kosovës në emër të shpenzimeve të udhëtimit, me arsyetimin se gjatë seancave plenare udhëtojnë dhjetëra kilometra në ditë, nga qendra të ndryshme për në Prishtinë, shkruan Zëri. Megjithatë, shumë nga këta ligjvënës jetojnë në Prishtinë, ku posedojnë banesa apo shtëpi, me ç’rast edhe fëmijët i kanë të regjistruar në institucione shkollore në kryeqytet dhe në këtë

EULEX konfirmon një operacion në Prishtinë, por nuk pranon të flasë për detaje. Rasti thuhet se ka të bëjë me zbulimin e identitetit të një dëshmitari të mbrojtur në rastin e “Grupit të Drenicës”. Pjesëtarë të EULEX’it kanë bastisur sot në mëngjes zyrat ku ushtron veprimtarinë kompania e gazetarit kosovar Milaim Zeka, në qendër të Prishtinës. Zyrtarë të EULEX’it kanë konfirmuar për një operacion që është duke u zhvilluar në

mënyrë mashtrojnë institucionin e Parlamentit se kinse udhëtojnë deri mbi 100 kilometra, në dy drejtime. Brenda vitit për shpenzime të udhëtimit ligjvënësit marrin mesatarisht rreth 4000 euro, apo më shumë se 300 euro për çdo muaj. Çështja e shpenzimeve të udhëtimit të deputetëve është e rregulluar me vendim të Kuvendit të Kosovës, i cili parasheh decidivisht kompensim për shpenzimet e udhëtimit për pjesëmarrje të deputeteve në punimet e seancave plenare dhe në komisione nga 10 euro deri në 30 kilometra, kurse nga 20 euro deri në 60 kilometra dhe 30 euro më shumë se 60 kilometra.Në emër të kësaj rregulloreje, deputetët kanë përfituar mijëra euro në vit, ndonëse realisht banesat, apo shtëpitë i kanë në Prishtinë.

presheva.com, të gjithë të akuzuarit nga Gjykata e Shkallës së dytë - Gjykata e Apelit, Prokuroria Serbe për Krime Lufte janë shpallë të pafajshëm dhe momentalisht ata janë duke u kthyer të lirë drejt shtëpive të tyre! Gjykata në Beograd i dënoi

11 ish-luftëtarët e UÇK-së, anëtarë të të ashtuquajturit "Grupi i Gjilanit" me një total prej 116 vitesh burgim për krime ndaj civilëve, gjatë luftës në Kosovë. Agush Memishi u dënua me 12 vjet burgim, Samet Hajdari me 15, Nazif Hasani dhe

Ahmet Hasani me nga 13 vjet burgim secili. Burim Fazliu dhe Selimon Sadiki me 12 vjet burgim, Faton Hajdari me 10,

KREU I AAKsë PRANON SE U NDIHMUA NGA KREU I AKRsë

Haradinaj: Pacolli më dha para, por nuk i detyrohem Haradinaj ka folur edhe për ndihmën që i është dhënë gjatë kohës sa ishte në Hagë, duke thënë se i ka ndihmuar edhe Behgjet Pcolli, por jo aq sa thuhet, dhe se nuk ndien asnjë obligim ndaj tij sh-kryeministri i Kosovës dhe lideri i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, Ramush Haradinaj, në një intervistë për “Argument Plus” të RTV21, ka thënë se pas zgjedhjeve të 3 nëntorit është takuar me Thaçin. Haradinaj ka thënë se ai është njeriu u duhur për të qeverisur Kosovën. Ai ka folur edhe për ndihmën që i është dhënë gjatë kohës sa ishte në Hagë, duke thënë se i ka ndihmuar edhe Behgjet Pcolli, por jo aq sa thuhet, dhe se nuk ndien asnjë obligim ndaj tij. Duke folur për rezultatin e zgjedhjeve të 3 nëntorit, Haradinaj tha se ka pritur një rritje më të madhe të votave sesa i ka marrë. Ai ka thënë se pas zgjedhjeve është takuar dy herë me kryeministrin Hashim Thaçi. Por, kjo, sipas Haradinajt nuk do të thotë se është duke u diskutuar për ndonjë koalicion në mes të partive në nivel nacional, por kryesisht po flitet për koalicione nëpër komuna të caktuara, ku ekziston edhe disponimi i degëve. “Ne jemi të ndarë me zotin Thaçi sa i përket qeverisjes por kjo nuk do të thotë që ne mos të marrim përgjithësi. Është një tendencë nëpër media që me kriju një përshtypje se kemi një marrëveshje, por nuk kemi. Kjo gjë nuk na pengon me komuniku me Thaçin, por edhe me Mustafën ne komunikojmë”, tha Haradinaj. Ai i ka quajtur koalicionet

I

“MË SHUMË OBLIGIM NDAJ MËSUESIT QË M’I DHA 5 EURO” Haradinaj ka folur edhe për ndihmën që i është dhënë në para gjatë kohës sa ishte në Hagë. Për Pacollin, ai ka pranuar se e ka ndihmuar me para gjatë kohës sa gjykohej në Hagë. “Pacolli me ka ndihmuar me para, jo aq sa thuhet, por s\'ndiej kurrfarë oblig imi ndaj tij”, ka thënë ai. “Më shumë ndiej obligim ndaj mësuesit që m’i ka dhënë 5 euro, sesa ndaj tij”, ka shtuar ai. nëpër komuna si koalicione që bëhen në kuadër të specifikave zgjedhore, përderisa për Gjilanin ka thënë se AAK ende nuk është përcaktuar se me kë do të bëjë koalicion në balotazh. Duke folur për Pejën dhe Gjakovën, Haradinaj është shprehur i bindur që këto komuna do të udhëhiqen nga partia e tij. Në lidhje me koalicionet Haradinaj ka thënë se ata kërkojnë partner në tetë komuna, ku ata janë në balotazh dhe se kanë bërë koalicione si me LDK ashtu edhe me PDK. “Kjo varet edhe prej disponimit të degëve së sa shumë nga neve”. Për Haradinajn AAK tashmë është një parti funksionale në tërë Kosovën dhe se ai ka mësuar shumë nga kjo fushatë. Haradinaj ka thënë se për qeverinë e ardhshme vendosin

qytetarët e Kosovës, por ka përjashtuar ndonjë koalicion të mundshëm me Vetëvendosjen. Haradinaj ka thënë se ai është njeriu u duhur për të qeverisur Kosovën. “Unë jam kryeministër i ardhshëm i vendit. Ndryshe thonë nga kandidatët e tjerë që e pretendojnë këtë pozitë, unë e them sonte se në këtë vend jam njohësi më i mirë i qeverisjes. Unë nuk shkoj kryeministër për partinë, por shkoj për të gjitha temat, për bërllokun, për çerdhet dhe për të gjitha problemet që preokupojnë qytetarin”, tha Haradinaj. Ai ka folur edhe për sukeseset e 100 ditëshit të tij, ku ka thënë se njerëz që edhe sot punojnë në Qeveri flasin për atë kohë, si një kohë të artë të qeverisjes. Haradinaj ka folur edhe për ndihmën që i është dhënë në

EULEX bastis zyrën e gazetarit Milaim Zeka Mediat kosovare shkruajnë se arsye e bastisjes së zyrave të tij është publikimi i mëhershëm i identitetit të një dëshmitari të mbrojtur në një nga emisionet e tij lidhur me rastin e “Grupit të Drenicës” Prishtinë, por nuk kanë pranuar të flasin për detaje të tij. “Ajo çka mund të konfirmoj është se një operacion po zhvillohet në Prishtinë sot,

Ferat Hajdari, Kamber Sahiti dhe Sadik Aliu me nga tetë vjet secili, ndërsa Shefqet Musliu me pesë vjet burgim. Fazli Ajdari, Rexhep Aliu, Shaqir Shaqiri, Idriz Aliu, Ramadan Halimi, që janë në arrati janë liruar nga të gjitha akuzat dhe urdhri ndërkombëtar për arrestimin e tyre është hequr. Shemsi Nuhiu, i cili u ekstradua në Serbi në maj të vitit 2012, u lirua gjithashtu.

por nuk mund të flas për detaje në këtë moment”, ka thënë Zëdhënësi i EULEX’it, Anne Blanksma Ceta. Mediat kosovare bëjnë të

ditur se arsye e bastisjes së zyrave të tij është publikimi i mëhershëm i identitetit të një

dëshmitari të mbrojtur në një nga emisionet e tij lidhur me rastin e “Grupit të Drenicës”. Megjithatë, Zëdhënësi i EULEX’it nuk ka pranuar të flasë edhe nëse operacioni ka të bëjë me këtë çështje. Ndërkohë, Zeka ka thënë që gjithë materialet që ata po i kërkojnë i ka larguar qysh moti dhe ato ndodhen në Suedi.

para gjatë kohës sa ishte në Hagë. Për Pacollin, ai ka pranuar se e ka ndihmuar me para gjatë kohës sa gjykohej në Hagë. “Pacolli me ka ndihmuar me para, jo aq sa thuhet, por s\'ndiej kurrfarë obligimi ndaj tij”, ka thënë ai. “Më shumë ndiej obligim ndaj mësuesit që m’i ka dhënë 5 euro, sesa ndaj tij”, ka shtuar ai. Ndërkaq, duke folur për epitetet që i kanë dhënë partisë së tij se është një parti që qet haraç dhe gjëra të tjera, Haradinaj i ka quajtur shpifje të nivelit të ulët. “Unë jam lideri më i besuari në vend”, tha Haradinaj, duke shtuar se ka shumë shpifje për AAK-në në këtë periudhë edhe pse ajo po luan rolin e një partie konstruktive për të mirën e vendit. I pyetur nëse është i gatshëm të bashkëpunoj me prokurorinë dhe EULEX-it, Zeka thotë se të gjitha materialet e transmetuara deri më tani është i gatshëm t’ua ofroj, por jo edhe bruto materialin. Zeka ka treguar edhe pjesë të rrëfimeve të dëshmitarëve ku në to akuzohet Jakup Krasniqi se ka lënduar njerëz. Zeka thotë se deri në këtë nivel të ulët din të arrijë dëshmia e këtyre dëshmitarëve, raporton KosovaPress.


S h q ip ë r i

e premte, 15 nëntor 2013

9

Ndalohet peshkimi i koranit në liqenin e Ohrit Ministri i Mjedisit, Lefter Koka ka urdhëruar ndalimin e peshkimit në liqenin e Ohrit. Sipas urdhërit të ministrit do të ndalohet peshkimi i Koranit dhe i Belushkave në liqenin e Ohrit nga 1 janari deri më 1 mars

2014. Sipas Ministrisë së Mjedisit, urdhri ka të bëjë me mbrojtjen e specieve autoktone të Belushkës dhe të Koranit gjatë riprodhimit.Korani vijon të mbetet specie në zhdukje si pasojë e gjuetisë pa kriter që bëhet

në ujrat e Liqenit të Ohrit. Edhe pse janë të paracaktuara për të peshkuar dhe të licensuara vetëm 100 varka sipas të dhënave me peshkimin merren thuajse dyfishi i tyre duke e rritur edhe më tepër rrezikun për

zhdukjen e peshkut. Për çdo vit në ujrat e Liqenit të Ohrit hidhen rreth 1 milion rasate për kryerjen e mbarrështimit të këtij peshku por pavarësisht kësaj sasie të madhe rezervat e koranit, po shterojnë.

Bektashinjtë kremtojnë ditën e Ashures

ARMËT KIMIKE, REAGIMET DHE PROTESTAT NUK PUSHOJNË Zëdhënësi i KE-së, Michael Mann ka deklaruar se janë shumë vende në listë për shkatërrimin e armëve kimike siriane, por ende nuk është marrë një vendim konkret për këtë çështje qipëria nuk ka marrë ende asnjë vendim për “importimin” e armëve kimike. Zëdhënësi i KE-së, Michael Mann ka deklaruar se janë shumë vende në listë për shkatërrimin e armëve kimike siriane, por ende nuk është marrë një vendim konkret për këtë çështje. Në një konferencë për shtyp, Mann ka garantuar se kudo që të ndodhë proçesi i shkatërrimit të këtyre armëve, ai do të bëhet në mënyrë shumë profesionale dhe të sigurt. Ai ka shtuar se çështja e armëve kimike siriane nuk është vetëm shqiptare, ajo është një çështje ndërkombëtare, por ka refuzuar të japë detaje të tjera në lidhje me funksionimin e këtij proçesi. “Presim të publikohet plani i Organizatës së Ndalimit të Armëve Kimike dhe OKB-së. Vetëm pas publikimit të planit të OPCË dhe OKB mund të komentojmë aspektet” tha Michael Mann. Ndërkohë, Kisha Katolike bashkohet me qytetarët shqiptarë kundër demontimit të armëve kimike siriane në Shqipëri. Sipas Kishës Katolike çdo vendimarrje me natyrë politike e sociale dihet të ketë parasysh si princip të patjetërsueshëm mbrojtjen e jetës njerëzore.

Shqipëria, zyrtarisht, ende asnjë vendim

Sh

BLUSHI: QEVERIA SHQIPTARE TË TËRHIQET Edhe deputeti i Partisë Socialiste Ben Blushi ka kërkuar nga qeveria shqiptare të tërhiqet nga negociimi për shkatërrimin e armëve kimike në Shqipëri. Në një prononcim për mediat, pas seancës plenare, deputeti Blushi theksoi se frika dhe paniku i përhapur ditët e fundit krijon një preceptim të keq për Shqipërinë. “Importimi nga Siria i armëve kimike për shkatërrim që këto ditë shqetëson opinionin publik, fakt mbi të cilin Konferenca Ipeshkvnore shprehet kundër. KISH bashkohet me shqetësimin e gjithë qytetarëve shqiptare duke patur parasysh pasojat që mund të kenë armët kimike në shëndetin e popullit dhe në ambjentin” thekson KISH. Qëndrimi u shpreh gjatë Asamblesë së zakonshme të Konferencës Ipeshkvnore

Shqiptare, ku për dy ditë me radhë ipeshkvinjtë trajtuan çështje me rëndësi për jetën e Kishës Katolike në Shqipëri. Po kështu KISH ka përgatitur një deklaratë në mbrojtje të familjes sipas planit të Hyjit, pra kundër martesave të personave të së njëjtës gjini. “Të nxitur nga deklarata e Avokatit të Popullit mbi ndryshimet në Kodin e Familjes për t’u hapur rrugën martesave midis personave të së njëjtës gjini dhe jo vetëm, Konferenca

Ipeshkvnore doli me një komunikatë për shtyp ku deklaroi prerazi që respekton dhe mbron dinjitetin e personave me prirje homoseksuale, por nuk pranon në mënyrë absolute legalizimin e martesave mes personave të së njëjtës gjini” thuhet në deklaratën e KISH. Edhe deputeti i Partisë Socialiste Ben Blushi ka kërkuar nga qeveria shqiptare të tërhiqet nga negociimi për shkatërrimin e armëve kimike në Shqipëri. Në një prononcim për me-

diat, pas seancës plenare, deputeti Blushi theksoi se frika dhe paniku i përhapur ditët e fundit krijon një preceptim të keq për Shqipërinë. “Ka një ndjeshmëri shumë të lartë qytetare, ka panik. Ka një panik i cili dëmton klimën e investimeve, krijon preceptim të keq për Shqipërinë dhe sigurisht ka një çështje prestigji. Pyetja është pse duhet Shqipëria ta bëjë këtë. NATO ka vende që kanë kapacitet më të mëdha që e kanë kundërshtuar se ne Është koha të dëgjohet më shumë populli dhe qeveria të tërhiqet nga kjo negociatë. Ky do të ishte një vendim i duhur për Shqipërinë në këtë moment përndryshe perceptimi i Shqipërisë jashtë vendit do të dëmtohet rëndë. Dhe nuk është koha të dëmtohet imazhi i Shqipërisë, është koha për ti dëgjuar shqiptarët shumë më shumë nga se i kemi dëgjuar në të shkuarën. Nuk kemi ardhur në pushtet për të demontuar armë kimike por për të ndryshuar ekonominë e vendit, për të krijuar paqe sociale, kishim një program shumë premtues për të cilën shqiptarët na besuan” tha Blushi. Ai theksoi se çështja e armëve kimike nuk është kauzë e opozitës por e popullit shqiptar dhe se opozita mund të përfitojë vetëm pak nga kjo situatë. “Kjo situatë duhet ta detyrojë qeverinë të tërhiqet nga kjo negociatë. Është e pamundur për shumë deputetë të votojnë në Parlament dhe kudo qoftë për një akt që sjellë armë kimike në Shqipëri. Jam i bindur që opozita por të ishte në pushtet para 6 muajsh me dhunë dhe pa kompromis do të sillte armë kimike në Shqipëri pasi e ka bërë në raste ekstreme. Kjo nuk është kauzë e opozitës, opozita mund të përfitojë vetëm pak. Opozita po vjedh mitingun e popullit shqiptar që është kundër armëve kimike” u shpreh Blushi.

Doganë, zbulohet mashtrimi në deklarim Strukturat e specializuara të Drejtorisë së Përgjithshme të Doganave në bashkëpunim me organet doganore homologe zbuluan një maksi-mashtrim në fushën e deklarimit në doganë të makinerive të lojërave të fatit. Kompania “SATURN GAMES” Qindra qytetarë, nxënës, studentë, përfaqësues të shoqërisë civile, përfaqësues të medias dhe deputetë të opozitës janë tubuar para Parlamentit në një protestë për të kundërshtuar shkatërrimit të armëve kimike në Shqipëri. Bashkë me protestuesit që prej disa ditësh kundërshtojnë ardhjen e armëve kimike siriane në vendin tonë u janë bashkuar shumë studentë të fakulteteve të ndryshme dhe nxënës shkollash të cilët kishin bojkotuar mësimin për të protestuar. Ata mbanin në duar pankarta ku shkruheshin parulla kundër armëve kimike dhe kanë

ka deklaruar në Degën e Doganës Tiranë, në import, 65 copë makineri lojëra fati me vlerë 37.050 euro. Gjatë kontrollit dhe hetimit aposterior të kësaj praktike doganore rezultoi se vlera reale e kësaj ngarkese e deklaruar në deklaratën e ek-

sportit është 468.000 euro. Kompania “SATURN GAMES”, me anë të paraqitjes në Degën e Doganës Tiranë të dokumentacionit të falsifikuar, ka shmangur detyrimin doganor në shumën 11.793.604 lek. Për këtë shkelje të klasifikuar kon-

trabandë, kompania është penalizuar në shumën 35.380.812 lek. Në total, detyrimi i munguar dhe penalitetet arrijnë në shumën 47.174.416 lek. Për këtë çështje është depozituar kallëzimi penal në Prokurorinë e Rrethit Gjyqë-

sor Tiranë, ndërkohë që vazhdojnë hetimet për raste të ngjashme.

Armët kimike, protesta masivizohet Bashkë me protestuesit që prej disa ditësh kundërshtojnë ardhjen e armëve kimike siriane në vendin tonë u janë bashkuar shumë studentë të fakulteteve të ndryshme dhe nxënës shkollash bllokuar dy pjesët e rrugës që të çojnë tek parlamenti. Ajo që binte në sy ishte prania e madhe e forcave të rendit dhe forcave të FNSH përpara parlamentit. Turma e madhe e qytetarëve është zhvendosur më tej në drejtim të kryeministrisë, ku mijëra njerëz kanë vijuar të hedhin parulla kundër ardhjes së armëve kimike në vendin tonë.

Prania masive e protestuesve që kanë marshuar drejt sheshit përpara kryeministrisë ka sjellë bllokimin e bulevardit “Dëshmorët e Kombit” dhe vështirësi në qarkullim. Kreu i Partisë Demokratike, Lulzim Basha dhe ish-kreu Sali Berisha i janë bashkuar protestës së qytetarëve të kryeqytetit kundër armëve kimike përpara

Besimtarët bektashinj në gjithë vendin kremtojnë Ditën Botërore të Ashures. Me këtë rast kryegjyshatën e Bektashinjëve i vizituan dje qytetarë të shumtë, politikënë si dhe Konsulli i Nderit të Meksikës në vendin tonë Zoti Ylli Ndroqi. Në një ceremoni nga Kryegjyshata, Kryegjyshi Botëror, Haxhi Baba Edmond Brahimaj, uroi gjithë besimtarët dhe shqiptarët për më shumë paqe, dashuri dhe vëllazëri. Dita botërore e Hashures është një nder ditet e shënuara për besimtarët bektashinj, të cilët me anë të saj adhurojnë dhe i afrohen Zotit.

Kuvendi rrëzon dekretin e Nishanit për nëpunësin civil

Mes zhurmës dhe protestës së deputeteve të opozitës, mazhoranca ka rrëzuar në Parlament dekretin e Presidentit i cili ktheu për rishqyrtim si antikushtetues Aktin Normativ për shtyrjen me 6 muaj të Statusit për Nëpunësin Civil. Mazhoranca ka rrëzuar me 75 vota pro dhe 1 abstenim dekretin e presidentit për rishqyrtim të aktit normativ të ligjit për nëpunësin civil. Gjithashtu shumica ka miratuar edhe pro marrëveshjes së qeverisë me agjensinë “Crown Agents” për kontrollin doganor. I gjithë procesi i votimit është shoqëruar nga zhurma e deputetëve të PD të cilët ishin ngritur nga vendet e tyre dhe ishin vendosur përpara foltores së Parlamentit për të kundërshtuar shkatërrimin e armëve kimike në vendin tonë. kryeministrisë, por kanë hasur në refuzimin e tyre. Ndërkohë, edhe kryeparlamentari Ilir Meta përpara nisjes së seancës plenare të sotme ka dalë përpara qindra qytetarëve që ndodhen jashtë ndërtesës së Parlamentit, të cilët po protestojnë kundër sjelljes dhe shkatërrimit të armëve kimike siriane në Shqipëri. “Të jeni të sigurt se çdo vendim do të ketë në themel të ardhmen e Shqipërisë, të ardhmen e të rinjve dhe të rejave, të ardhmen e popullit, prandaj kini besim se ky është Parlamenti juaj, kjo është Qeveria juaj”, u shpreh Meta.


V ë s h t r im e

10

NATA E KRISTALTË Xhelal ZEJNELI ë vitet ’30 të shekullit XX shumë hebrenj të Polonisë jetonin në Gjermani. Më 28 tetor 1938, autoritetet gjermane, pa kurrfarë lajmërimi paraprak tubuan 17.000 hebrenj, të cilët prej Gjermanie i deportuan në Poloni. Sipas disa të dhënave të tjera, bëhet fjalë, jo për 17.000 hebrenj, por për 15.000. Shumë prej tyre pjesën më të madhe të jetës e kishin kaluar në Gjermani. Madje, disa prej tyre ishin dekoruar si veteranë të Luftës së Parë Botërore. Qeveria djathtiste antisemitiste e Polonisë, e cila fliste për “problemin hebre” në Poloni, hebrenjtë e dëbuar nga Gjermania, refuzoi t’i pranojë. Prej tyre, 5000 mbetën në kufi, d.m.th. në tokën e askujt. Me fjalë të tjera, gjatë ditëve dhe netëve të ftohta të vjeshtës së vonshme, ata u endën midis pikave kufitare të Gjermanisë dhe të Polonisë. Më në fund, autoritetet gjermane arritën ta bindin qeverinë polake që t’i lejojë hebrenjtë e deportuar të hyjnë në Poloni. * * * Hershel Grinspan (Herschel Grűnspan) ishte një hebre nga Gjermania. Kishte lindur në vitin 1921. Sipas disa të dhënave, në vitin 1943, përkatësisht 1944 ka qenë gjallë. Pas pushtimit të Francës nga Gjermania është zënë nga Gestapoja. Është shpallur i vdekur më 1960. Ky 17-vjeçar, prej Gjermanie kishte ikur në Francë. Ndërkaq, prindërit e tij ishin deportuar në Poloni bashkë me grupin e sipërthënë të hebrenjve. Ata i dërgojnë Hershelit në Francë një letër në të cilën i kishin përshkruar vështirësitë e tmerrshme me të cilat ishin ballafaquar gjatë deportimit të tyre. Në shenjë hakmarrjeje, më 7 nëntor 1938 (ditë e hënë) Hersheli kreu atentat ndaj sekretarit (konsullit) të ambasadës gjermane në Paris – Ernst fon Rat-it (1909-1938). Dy ditë më vonë, si pasojë e atentatit, Rati vdiq në

N

Nata e kristaltë (Kristalnacht) njihet edhe me emrin Reichskristalnacht (Nata e kristaltë perandorake). Dhuna mbi hebrenjtë në mesnatën e 9 dhe 10 nëntorit të vitit 1938 është quajtur edhe si Pogromnacht (Nata e pogromit) spital. Atentati u krye me pistoletë. Partia naziste këtë vrasje e shpalli vepër të komplotit botëror të çifutëve dhe në natën midis 9 dhe 10 nëntorit të vitit 1938 u organizuan trazira “spontane” kundër hebrenjve, që filluan me thyerjen e xhamave të dyqaneve në mbarë Gjermaninë, pronarë të të cilëve ishin kryesisht hebrenjtë. Më vonë, këto trazira u quajtën natë e kristaltë. * * * Të dhënat lidhur me dëmet e shkaktuara, varësisht nga burimet nga vijnë, nuk përputhen gjithaq. Sipas disa të dhënave, në mesnatën e sipërthënë u shkatërruan dhe u plaçkitën të paktën 7.000 dyqane, u dëmtuan varrezat e hebrenjve, iu vu zjarri 177 sinagogave dhe u vranë 91 çifutë. Rreth 30.000 çifutë u arrestuan dhe u dërguan në kampet e përqendrimit. Nga fundi i vitit, shumicën prej tyre i liruan. Por, në rrethana dhe në kushte të rënda, rreth 1000 vetë nuk arritën të mbijetojnë. Vrasja e fon Ratit shërbeu si pretekst për ndërmarrjen e një fushate të egër kundër popullsisë çifute në mbarë Gjermaninë. Ishte planifikuar që sulmi të dukej si një akt spontan, por në të vërtetë e kishte organizuar qeveria naziste gjermane. Me organizimin e këtij sulmi kishte rënë dakord edhe udhëheqja e Partisë nacional-socialiste. Sipas disa burimeve të tjera, në këtë pogrom janë dëmtuar dhe në shumë raste edhe janë shkatërruar rreth 1574 sinagoga (pothuajse të gjitha sinagogat që kanë ekzistuar në Gjermani), shumë varreza hebraike, mbi 7000 dyqane të hebrenjve dhe 29 supermarkete. Mbi 20.000 hebrenj janë arrestuar dhe janë dërguar në kampet e përqendrimit.

Disa prej tyre i kanë rrahur deri në vdekje, ndërsa të tjerët kanë qenë të detyruar t’i shikojnë se si i rrahin për vdekje. Numri i hebrenjve të vrarë nuk është konstatuar në mënyrë të sigurt, por, brenda trazirave që kanë zgajtur dy ditë, vlerësohet se janë vrarë prej 36 deri rreth 200 hebrenj. Më së shpeshti, flitet për 91 të vrarë. Natyrën e kësaj dhune e pasqyron edhe fakti se disa gjermanë të cilët nuk kanë qenë hebrenj, janë vrarë vetëm për arsye se ndokujt “i janë dukur si hebrenj”. Përveç kësaj, shteti nazist hebrenjve të Gjermanisë, si dënim për atentatin u ka caktuar një gjobë prej 1 miliardë markash gjermane. Njëherazi, është lëshuar urdhri që të gjitha dyqanet dhe ndërmarrjet e hebrenjve që i kishin shpëtuar shkatërrimit, të kalojnë në duart “e arianëve”. Me fjalë të tjera, hebrenjtë që i shpëtuan deportimit dhe dhunës së natës së kristaltë, mbetën pa kapitalin e vet dhe praktikisht u përjashtuan nga jeta ekonomike gjermane. Shpejt pas kësaj, do të pasojë zgjidhja përfundimtare e “problemit të çifutëve” e njohur në histori si holokaust, që ka të bëjë me shfarosjen e 6 milionë hebrenjve gjatë Luftës së Dytë Botërore. (Ka të tillë që thonë se holokausti është një mit dhe se numri prej 6 milionë hebrenjve të vrarë është i zmadhuar). * * * Nata e kristaltë (Kristalnacht) njihet edhe me emrin Reichskristalnacht (Nata e kristaltë perandorake). Dhuna mbi hebrenjtë në mesnatën e 9 dhe 10 nëntorit të vitit 1938 është quajtur edhe si Pogromnacht (Nata e pogromit). Bëhet fjalë për pogromin e madh që ndodhi në

mbarë Gjermaninë në natën e 9 nëntorit të vitit 1938, duke përfshirë edhe orët e hershme të ditës së nesërme. Pogromi ka qenë i drejtuar kundër hebrenjve në mbarë Gjermaninë. Kjo ndodhi atë mbrëmje, paraqet hyrje në holokaust. * * * Nata e kristaltë shkaktoi reagime të ashpra në mbarë botën. Të gjitha lëvizjet pronaziste në Evropë dhe në Amerikën veriore u diskredituan dhe me kalimin e kohës, lëvizjet e tilla filluan të shënojnë rënie. Pogromin e dënuan një numër i madh gazetave, ndërsa disa prej tyre e krahasuan atë me pogromet vrasëse në Rusinë cariste gjatë viteve ’80 të shekullit XIX (1880). SHBA-ja e tërhoqi ambasadorin e vet nga Gjermania, por nuk i ndërpreu marrëdhëniet diplomatike. Shtete të caktuara, në shenjë proteste, i ndërprerë marrëdhëniet diplomatike me Gjermaninë. Edhe pse dyqanet dhe marketet e hebrenjve tanimë ishin plaçkitur krejtësisht, ndjekja e tyre në Gjermani dhe dëmi ekonomik që iu shkaktua atyre, nuk përfundoi me pogromin. Siç u tha dhe më lartë, ata u detyruan t’i paguajnë qeverisë naziste një gjobë kolektive në një shumë prej 1 miliardë markash gjermane. Duke e paralajmëruar arkëtimin e detyrueshëm të gjobës, zyrtari i lartë nazist Herman Gering, i cili qysh më herët ishte angazhuar për të marrë masa ndaj hebrenjve, i përshkroi kushtet e rënda të cilave u ishin ekspozuar hebrenjtë pas natës së kristaltë: “Hebrenjtë e Gjermanisë, si dënim për krimet e tyre të neveritshme, detyrohen të paguajnë një shumë prej një miliardë markash gjermane. Thiu

Fituesit e zgjedhjeve Baton HAXHIU ur kanë dalë rezultatet e zgjedhjeve nuk dukej se pati ndonjë befasi. Po flasim për rezultatet e rrethit të parë që çojnë kandidatët në balotazh. E vetmja befasi, që mund të quhet si e tillë, është Mitrovica e Jugut. Balotazhi ndërmjet kandidatit super ofertues, që përfaqësonte AKR, i panjohur për opinionin dhe delikat në qasje, dhe Avni Kastratit të PDK-së, është jo vetëm befasi por edhe paralajmërim për të gjithë se fytyrat e reja dhe gjuha premtuese në varfërinë e qyte-

K

Vetëm rrethi i parë i zgjedhjeve mund të ketë fitues me frymë demokratike. Ai do të duhej të ishte edhe kryetari i vërtetë i qytetit. Ndryshe, kryetari legal që del nga balotazhi mund të quhet kryetar marrëveshjes e jo i frymës demokratike dhe vullnetit votues qytetar tarëve kanë një rol. Kryesisht, premtimet e bëra në varfëri dhe në pashpresë po gjejnë vend premtimet që ndërtojnë një vend pune, një dëshirë dhe një frymë pa përmbajtje politike. Nëse një kandidat, si ky i AKR-së në Mitrovicë, vetëm një herë e mban fjalën dhe bëhet i suksesshëm në një periudhë katërvjeçare, atëherë kthehet edhe shpresa se biznesi

dhe njerëzit e tillë do të jenë përfituesit më të mëdhenj në të ardhmen. Por, nëse gjithë kjo tregohet një shpresë që thellon pritjet dhe zhgënjimin, njëkohësisht, atëherë njerëzit e biznesit edhe për një kohë do të lënë pasoja të rënda edhe në shpresën të njerëzit edhe në bindjet se një njeri i punës dhe biznesit mban fjalën. Kaq sa për befasinë dhe garën e

Mitrovicës. Pyetja që shtrohet tani, pas daljes së rezultateve në rrethin e parë të zgjedhjeve, ka të bëjë me legjitimitetin dhe demokracinë e votës. Vota pas balotazhit dhe marrëveshjeve ndërmjet partive politike a sjell fitues realë të zgjedhjeve dhe një fitues pas marrëveshjeve politike është për-

e premte, 15 nëntor 2013

nuk ka për të kryer vrasje tjetër. Sa për t’ua rikujtuar, po ju them se unë nuk do të kisha dashur të jem hebre në Gjermani”. (Më vonë, ky dënim kolektiv, me konventat e Gjenevës - u ndalua). * * * Kjo natë shënon në një fazë të re të veprimeve antisemitiste të partisë naziste dhe të aparatit shtetëror. Më vonë pason deportimi dhe shfarosja përfundimtare e pjesës dërmuese të hebrenjve që jetonin në Gjermani. Ndonëse në atë kohë pak njerëz e paramendonin, pogromi i natës së kristaltë ishte hap i parë i ndjekjes sistematike dhe i vrasjeve masive të hebrenjve në mbarë Evropën. * * * Duke qenë se data e pogromit në natën e kristaltë përputhet me datën e rënies së murit të Berlinit, autoritetet gjermane morën vendim që 9 nëntori i vitit 1989 të mos caktohet si festë e re kombëtare e Gjermanisë. Si festë e ribashkimit të Gjermanisë është caktuar 3 tetori i vitit 1990. * * * Shprehja “natë e krsitaltë” sot shpesh përdoret për të përshkruar trazira të ngjashme etnike ose fetare në ndonjë vend të botës. Emri i kësaj ngjarjeje është mjaft kontravers. Shumë njerëz e kanë quajtur Kristalnacht (natë e kristaltë) për shkak të xhamave të thyera të dyqaneve, pronarë të të cilëve kanë qenë kryesisht hebrenjtë. Në parim, për këtë term ka dy sqarime: Historiani i specializuar për Gjermaninë moderne Dr. Valter H. Pele, thotë se termi i sipërthënë nuk duhet të përkthehet ad litteram. Sipas tij, qëllimi i autoriteteve naziste ka qenë që nëpërmjet një termi të tillë dhunën ta propagandojë në mënyrë metaforike si “dritë dhe shkëlqim” për Gjermaninë. Pogromet e nëntorit nuk kanë qenë shpërthim “spontan i mllefit të popullit gjerman” siç ka tentuar ta paraqesë propaganda naziste, por terror i organizuar dhe i kryer nga shteti nazist. Sot në Gjermani kryesisht përdoret shprehja Pogromnacht (nata e pogromit), që paraqet një konsensus se termi Kristalnacht është një shprehje tejet eufemike. * * * Nata e kristaltë të përkujton Natën e Bartolomeut, përkatëfaqësues i dëshirës së qytetarëve. Nëse e pranojmë menjëherë se ky rezultat është legjitim dhe legal, shtrohet dilema a është ky legjitimitet dhe legalitet edhe dëshirë e shumicës së qytetarëve. Nëse e marrim dëshirën e votuesve, frymën zgjedhore dhe betejën politike të kandidatëve, atëherë, mund të konstatojmë se zgjedhjet në rrethin e parë e përfaqësojnë votën dhe dëshirën e qytetarëve. Nëse duhet një sqarim shtesë të kësaj që shkrova më lart, mund të konkludohet se të gjithë kandidatët që kanë dalë të parët me votën dhe dëshirën e qytetarëve, do të duhej të konsideroheshin kryetar të një komune të fituar. Po flas për një proces ku demokracia dhe dëshira e votuesit sjell rezultatin e caktuar. Por ç’e do që ky rezultat tash e tutje nuk varet krejt nga ajo frymë e votës dhe betejës për kryetarin e Komunës. Kjo varet, tash e tutje, kryekëput, nga një

sisht masakrën masive ndaj hugenotëve, të kryer në Paris nga katolikët, në natën para festës së Shën Bartolomeut më 24 gusht 1572. Atë natë kremtohej në Paris kurorëzimi i princezës Margaretë, bijë e Katerina Mediçit, me princin e Navarrës, mbretin e mëvonshëm Henriku IV. Nën udhëheqjen e dukës së Gizesë (Guise), katolikët, me të rënë kambanat e kishave të Parisit iu vërsulën protestantëve duke vrarë atë natë rreth 2.000 protestantë. Nga Parisi masakra u shtri në pjesët e tjera të Francës, kështu që gjatë kësaj masakre të përgjakshme u vranë rreth 30.000 njerëz. Figurativisht, shprehja “Natë e Bartolomeut” përdoret për çdo barbari dhe vrasje masive të njerëzve. * * * Më 30 qershor dhe më 1 korrik 1934 ndodhi në Gjermani ajo që njihet si Natë e thikave të gjata që ka të bëjë me pastrimin vdekjeprurës dhe gjakderdhjen të urdhëruar nga Adol Hitleri. Vrasësit fanatikë nga radhët SS i sulmuan krerët e eskadroneve të SA-së, politikanët dhe kundërshtarët e tjerë. Zyrtarisht thuhet se brenda këtyre dy ditëve u vranë 77 oficerë të lartë të SA-së famëkeqe të udhëhequr nga Ernst Rőhm, por supozohet se numri i të vrarëve ka qenë mbi 400. Fyreri i arsyetoi vrasjet para gjermanëve me pohime të rrejshme se kreu i SA-së paska përgatitur grusht shteti. Shprehja natë e thikave të gjata buron nga beteja për mitin mbi mbretin Artur. * * * Natë të kristaltë përjetuan edhe shqiptarët e qytetit të alfabetit – Manastirit. Me fjalë të tjera, më 2 maj 2001 një numër i madh sllavo-maqedonasish, në orën 8 të mbrëmjes, nëpër rrugët e qytetit i sulmuan shqiptarët, duke ua thyer dyqanet dhe duke ua vënë zjarrin shtëpive, përkatësisht ndërtesave të banimit dhe lokaleve afariste. Sulmet e tërbuara të sllavo-maqedonasve, me të njëjtin intensitet vazhduan edhe të nesërmen. Lidhur me këtë masakër reagoi nga Brukseli edhe Shefi i Politikës së Jashtme të BE-së - Havier Solana. Për qetësimin e situatës apeloi edhe Presidenti amerikan Xhorxh W. Bush. kombinim politik i qendrës; kombinim politik i të pamundshmes në një situatë normale; kombinim interesash personale dhe grupore në funksion të një legjitimiteti dhe legaliteti të zgjedhjeve. Ky koncept legal e bën demokracinë me njollë. E bën demokracinë me përmbajtje tjetër duke krijuar një deformim fryme në funksion të një marrëveshjeje që diktohet nga liderët e jo fryma qytetare. Në balotazh kemi gjuhë militante të votës; kemi shtrëngim duarsh të koalicioneve bile edhe joparimore dhe kemi fitues legalë. Vetëm rrethi i parë i zgjedhjeve mund të ketë fitues me frymë demokratike. Ai do të duhej të ishte edhe kryetari i vërtetë i qytetit. Ndryshe, kryetari legal që del nga balotazhi mund të quhet kryetar i marrëveshjes e jo i frymës demokratike dhe vullnetit votues qytetar.

REDAKSIA “Z H U R N A L P L U S ” JO GJITHMONË PA JTOHET ME MENDIMIN E AUTORËVE


V ë s h t r im e

e premte, 15 nëntor 2013

11

Vlerat joretorike të Evropës Leszek BALCEROWICZ ebati rreth së ardhmes së Evropës është i stërngarkuar me retorikë të gabuar dhe emocionale, me fjalë të paqarta për “më shumë Evropë”, gjë që është duke penguar diskutimet frytdhënëse për problemet e njëmendta të shteteve evropiane. Në të vërtetë, përtej gjuhës së stërngarkuar mund të shohim problemet themelore, të cilave ende nuk u kemi dhënë përgjigje në mënyrë bindëse. Çfarë do të përmbante saktësisht “një Evropë federale”? A është “solidariteti evropian” një eufemizëm për unionin e transferimeve, të cilin Gjermania e kundërshton, apo për pakot masive të shpëtimit nga Banka Qendrore Evropiane? Retorika e tillë zakonisht shfaq një njëanshmëri në mbështetje të pushtetit qendror, derisa shprehja “më shumë Evropë” cilësohet si mënyra e vetme në të cilën Evropa Qendrore mund të konkurrojë në aspektin ekonomik me shtetet politikisht të centralizuara, si SHBA-ja dhe Kina. Por, një gjë e tillë paraqet ngatërrim të konkurrencës ekonomike me fuqinë ushtarake. Në mënyrë që të nxjerrim frytet e integrimit evropian, ai duhet të arrihet përmes ndërveprimeve individuale, ekonomike dhe tjera, të lehtësuara nga largimi i barrierave rregullative. Qasja centraliste shpërfill diskrepancat e mëdha në performancën ekonomike midis shteteve të BE-së – duke shpërfillur edhe faktin se suksesin ekonomik mund ta gjesh më shumë tek shtetet e vogla të

D

Po qe se përkrahësit e vlerave tradicionale evropiane nuk sigurohen se zëri i tyre do të dëgjohet, atëherë retorika e paqartë do të vazhdojë që të lërë në hije debatin destruktiv rreth problemeve të BE-së, derisa politikat e gabuara do të vazhdojnë që të bllokojnë perspektivën e Evropës

Evropës, sesa ato të mëdhatë. Përbrenda eurozonës, rritja kumulative e GDP-së që nga viti 2008 ka qenë prej 23.6 për qind në Greqi deri më 5.2 për qind në Sllovaki; jashtë eurozonës shkonte prej 4.1 për qind në Britaninë e Madhe deri më 12.5 për qind në Poloni. Ekonomitë e Polonisë, Sllovakisë, shteteve të Baltikut, Bullgarisë, Suedisë dhe Gjermanisë kanë pasur rritje më të shpejtë sesa rritja në SHBA, derisa Hungaria, Danimarka dhe shumica e shteteve të eurozonës kanë regjistruar rritje negative.

Këto variacione janë të rrënjosura në dallimet midis politikave nacionale, gjë që vë në theks mangësinë në idenë se zgjidhjet për problemet e shteteve evropiane qëndrojnë kryesisht në nivel të BE-së. Në SHBA, qeveria federale nuk merr përgjegjësi për zgjidhjen e problemeve individuale të shteteve të caktuara. Në të vërtetë, shtetet që janë goditur më së rëndi nga kriza, kanë ndërmarrë vetë reforma. Ngjashëm, nuk ka zgjidhje “evropiane” për, të themi, problemet e Italisë. Italia ka nevojë

për zgjidhje italiane, ashtu si edhe Greqia që ka nevojë për zgjidhjet greke, Portugalia për zgjidhjet portugeze dhe kështu më radhë. Organizimi në nivel Evrope nuk duhet të dobësojë gatishmërinë e shteteve për t’u përballur me sfidat me të cilat përballen dhe kjo nënkupton vëmendje të plotë kur është në pyetje nxjerrja nga kriza e ekonomive të eurozonës. Diskutimet aktuale po ashtu kanë tendenca për të shpërfillur – e madje edhe shtrembëruar – vlerat që pritet t’i mbrojnë rregullimet institucionale evropiane.

“Më shumë Evropë” nuk paraqet qëllim në vete. Për secilin njeri që beson në vlerat tradicionale evropiane, liritë individuale – përfshirë lirinë ekonomike – dhe përgjegjësitë e lidhura me të përbëjnë kriterin kryesor për zhvillimin dhe vlerësimin e institucioneve, prej nivelit lokal, e deri tek ai evropian. Në zemër të projektit evropian qëndron përkushtimi për tregun e përbashkët, parimi i solidaritetit dhe “katër liritë”, ashtu si edhe liritë tjera tradicionale, si liria e shprehjes dhe feja. Këto vlera janë universale; nuk ka asnjë “anglosaksone” apo “gjermane” në lidhje me to. Për më tepër, gërshetimi i këtyre vlerave në rregullimin institucional evropian nuk lyp sakrifica në aspektin e rritjes afatgjatë të GDP-së apo punësimit. Përkundrazi, përvoja ka dëshmuar se liberalizimi ekonomik dhe depolitizimi është jetik për rimëkëmbjen e qëndrueshme. Por, nuk ka asnjë mënyrë përmes të cilës mund të parashikohet nëse liderët e Evropës do ta miratojnë një strategji të tillë. Mbi të gjitha, e ardhmja e BE-së varet nga politikat e shteteve anëtare të saj, të cilat, në anën tjetër, ndodhen në gjendje të ndryshme politike. E sigurt është se zvarritja e reformave të domosdoshme do të ishte më se e rrezikshme; një gjë e tillë do të nxiste katastrofë për eurozonën. Në të vërtetë, duke e pasur parasysh borxhin e akumuluar publik të Evropës dhe popullsinë që po rritet me ritëm të shpejtë, mbajtja e status quosë vetëm sa do e rëndonte krizën ekonomike, duke e kërcënuar ekzistencën e euros. Madje edhe nëse institucionet evropiane, si ECB-ja,

Kundërshtimi im ndryshe për armët kimike! BLENDI FEVZIU am kundër transferimit në Shqipëri të armëve kimike siriane! Jam kundër për arsye krejt të kundërta me ato që shpalosin shumë antiglobalistë; të gjelbër, antiamerikanë apo antieuropianë. Jam kundër për arsye krejt të kundërta nga ato që manifestojnë zëra të majtë dhe që shohin më shumë si problem të këtij transferimi SHBA-të, sesa qeverinë shqiptare. Që e gjejnë të keqen tek ajo, dhe jo te qeveria që kanë votuar vetë! Jam kundër idesë që Shqipëria duhet të mbetet një lëndinë e virgjër natyrore në mes të Europës; e paprekur nga industria dhe e pazhvilluar. Jam kundër sepse kemi qenë ne vetë që e kemi rrënuar ndërkohë. Me ndërtime kaotike, me apo pa leje, me grabitje pronash dhe me llangosje të peizazhit që Zoti na e ka dhuruar me bujari! Jam kundër idesë që Shqipëria duhet të jetë në NATO

J

Jam kundër idesë që Shqipëria duhet të jetë në NATO si një stoli dhe që anëtarësinë aty duhet ta marrë si një dhuratë. Jam që të marrim mbi supe të gjitha përgjegjësitë që na takojnë brenda një organizate ku siguria, por edhe rreziku, janë kolektiv! si një stoli dhe që anëtarësinë aty duhet ta marrë si një dhuratë. Jam që të marrim mbi supe të gjitha përgjegjësitë që na takojnë brenda një organizate ku siguria, por edhe rreziku, janë kolektiv! Madje të jemi edhe më aktivë se sa vende të tjera që s’kanë pasur nga kjo organizatë përfitimin që kemi pasur ne. Jam kundër armëve kimike në Shqipëri për të tjera arsye! Jam kundër me parimin që një proces pa transparencë ka shanset më të mëdha të kthehet në një proces abuziv! Jam kundër

me parimin që një proces i tillë nuk mund të përmblidhet në një PO apo JO të qeverisë, por në një PO ose JO të Parlamentit shqiptar! Organit më epror që ka ky vend. Jam me bindjen që kjo PO ose Jo duhet të peshohet pasi të gjitha elementet të jenë hedhur ndërkohë në tryezën e debatit dhe që publiku të jenë i informuar për gjithë detajet e këtij operacioni! Jam kundër, madje ndihem i fyer që përfaqësues të popullit; deputetë të votuar, të majtë apo të djathtë, në qeveri apo opozitë, të

struken e të fshihen; të mos flasin apo të përtypen për një problem që po provokon ndjeshmërinë më të madhe publike që unë kam takuar deri më sot! Janë zgjedhur për të marrë përgjegjësi dhe s’duhet të kenë frikë për ta marrë atë.

Po u kthehem sërish argumenteve të transparencës dhe mungesës së saj, që personalisht e shoh si një kërcënim. U tha se ardhja e armëve kimike ishte një detyrim i yni si vend anëtar i NATO–s. Duhet të përmbushim

vazhdojnë me operacionet e shpëtimit, ato nuk do të mund ta kompensonin mungesën e reformave. Përkundrazi, trazirat sociale dhe politike në eurozonë do të rëndoheshin, derisa evropianët do të sfidonin legjitimitetin e operacioneve të tilla. Pikërisht në këtë sfond, rreziqet që ngërthejnë llojet e ndryshme të reformave duhet që të merren parasysh. Me gjithë zërat e shumtë që dënojnë masat e kursimit, fleksibilitetin në tregun e punës dhe kështu me radhë, ka mundësi të mëdha që këto reforma të vihen në vend. Shtetet problematike në BE kanë lëvizur në këtë drejtim dhe suksesi i reformave të tyre është kryesisht në proporcion me shpejtësinë në të cilën janë ndërmarrë ato. Shembujt e Polonisë, Estonisë, Suedisë dhe Gjermanisë, midis tjerash, demonstrojnë se reformat e hershme mund të nxjerrin përfitime të mëdha sociale. E ardhmja e Evropës do të vendoset nga balanca e presioneve konkurruese politike, posaçërisht në nivel shteti. Siç qëndrojnë gjërat tani, nuk ka mungesë rezistence ndaj reformave të orientuara kah liria. Po qe se përkrahësit e vlerave tradicionale evropiane nuk sigurohen se zëri i tyre do të dëgjohet, atëherë retorika e paqartë do të vazhdojë që të lërë në hije debatin destruktiv rreth problemeve të BE-së, derisa politikat e gabuara do të vazhdojnë që të bllokojnë perspektivën e Evropës. (Autori, ish-guvernator i Bankës Qendrore të Polonisë, zv.kryeministër dhe ministër i Financave në qeverinë e parë polake postkomuniste, është profesor i ekonomisë në Shkollën e Varshavës për Ekonomi) çdo detyrim të tillë, por përse nuk thuhet: Kur e mori këtë përgjegjësi NATO? Si quhet operacioni? Sa vende të NATO–s do të përfshihen në të? Sa është sasia që do të eliminojë Shqipëria dhe sa është kjo në raport me vendet e tjera? Me Kroacinë, për shembull, që ka hyrë në NATO në një ditë me ne, që është po aq afër Sirisë sa ne dhe që ka, pa dyshim, më shumë kapacitete se sa ne! Befas zbulojmë që NATO nuk ka një mandat të përcaktuar për këtë gjë dhe se në operacion është përfshirë edhe Rusia, që s’është vend anëtar i NATO–s, apo si vend eliminimi qenka diskutuar edhe India, që po ashtu s’ka vend në këtë organizatë. Na u tha që Shqipëria do të eliminojë një pjesë të arsenalit kimik sirian, por 24 orë më parë, në “Al Jazira”, Pol Wolker deklaroi se bëhet fjalë për depozitimin në Shqipëri të arsenalit prej 1290 tonësh që ndodhet në Portin e Latakias. Madje shtoi se Shqipëria vetë u tregua e vullnetshme kur SHBA dhe Rusia e kërkuan këtë gjë. Por kjo prapë s’ka rëndësi. Nuk ka thënë ende askush nëse Shqipëria do përdoret për depozitim deri në gjetjen e një sipërmarrësi që do merret me eliminimin e tyre apo si laborator eliminimi në vetvete; nuk na është thënë.

REDAKSIA “Z H U R N A L P L U S ” JO GJITHMONË PA JTOHET ME MENDIMIN E AUTORËVE


S h ow b iz

12

e premte, 15 nëntor 2013

Krahason Nicky Minaj me djallin Këngëtarja Maria Carey foli rreth përvojës që pati si gjyqtare në “American Idol” dhe e bëri të qartë se ka qenë përvojë shumë e keqe . “Sinqerisht, e urreja. Tani do t’ju tregoj pse. Unë isha gjyqtarja e parë që isha zgjedhur. Kam menduar se do të jemi vetëm tre gjyqtarë”, ka thënë Carey në një intervistë me Angie

Jessie J mirëpret Kylie në “The Voice” Jessie J ka thënë se Kylie Minogue do të jetë një shtesë e vlefshme në “The Voice”, sepse sipas saj, ajo mund të sjellë një perspektivë të re. Këngëtarja australiane dhe frontmeni i Kaiser Chiefs, Rocky Wilson në edicionin e ardhshëm të shfaqjes televizive të BBC, do të jenë përkrahë panelit të përbërë nga Sir Tom Jones dhe Will.i.am. Ardhjet e reja, zëvendësuan largimet e Jessie dhe Danny O’Donoghue. “Jam shumë , shumë e lumtur që gjërat ndryshuan dhe do të ketë njerëz të rinj që do tu mësojnë atyre gjëra të reja. Kelye do të jetë në gjendje t’u mësoj atyre që unë nuk do të mundja dhe mendoj se kjo është një gjë e rëndësishme e ndryshimit”, ka thënë ajo. Jessie, emri i vërtetë i së cilës është,Jessica Cornish u largua në korrik, me arsyetimin se ishte e zënë me promovimine albumit të saj të ri “Alive”.

gjatë emisionit direkt. Në një rast Nicki ishte zënë duke e mallkuar Marian në një regjistrim dhe thuhet se e ka kërcënuar me vdekje këngëtaren. “A e dini çfarë më ka pëlqyer gjatë asaj kohe?- Konkurrentët”, tha ajo. Disa nga ata ishin shumë të mirë por ishte dëshpëruese fakti se ata nuk zgjidheshin sepse gjyqtarët nuk i merrnin ata në ekipet e tyre për arsye politike”. Ndërkohë Mariah ka vazhduar sukseset e saj. Ajo sapo e ka lansuar këngën e saj të re “The Art of Letting Go”.

Martinez të “Hot 97”“E mora vesh që Randon Jackson do të ishte pjesë e panelit. E kam njohur atë njeri gjatë tërë jetës sime. Ishte në rregull për mua”. Ndërsa kur Martinez e pyeti se përse ka mendim negativ për Nicki Minaj, ajo tha: “Ishte si të punoje në ferr çdo ditë me djallin”. Mariah dhe Nicky janë grindur edhe

Labinot Tahiri i rreket studimeve

Elvana Gjata premton Nuk është bërë asnjë vit i plotë që kur këngëtari i njohur Labinot Tahiri-Labi pat deklaruar për Tribuna që e ka në plan vazhdimin e shkollimit të lartë. Dhe siç duket këngëtari i është përveshur punës në mësim. Sipas asaj që ka deklaruar

muaj më parë, Shkencat Politike dhe Diplomacia, është drejtimi që ai synon të studiojë. E kjo për faktin se sipas tij kjo është një mënyrë e mirë për ta ndihmuar popullin e tij. Ndryshe këngëtari i njohur ferizajas, i cili njihet edhe për angazhimet e tij humane,

studimet është duke i ndjekur në Kolegjin Fama, ku përveç tij është regjistruar edhe këngëtarja Violeta Kajtazi, e cila përmes faqes së saj zyrtare në ‘Facebook’ ka publikuar një foto ku shihet ajo bashkë me kolegun e saj në bufe të fakultetit.

Ka kohë që po i mungon publikut përmes emisioneve televizive e formave tjera të informimit mediatik. Mirëpo këngëtarja Elvana Gjata nuk mungon nëpër rrjete sociale ku shihet të jetë shumë aktive. E siç është bërë zakon tek shumica edhe Elvana po i praktikon faqet e saj zyrtare për të informuar fansat rreth risive e angazhimeve të saj në karrierë. Një të tillë Elvana e ka bërë

Nuk gjen kohë për dashuri Nuk gjen kohë për dashuri Modelja e njohur Mirjeta Shala pas kurorëzimit të çmimit “Miss Universe” po vazhdon me suksese të radhës. Tani ajo ndodhet në SHBA për të ushtruar profesionin e saj të modelimit. Së fundi ajo është bërë pjesë e agjencisë më të njohur në SHBA të biznesmenit Donald Trump, me të cilën ajo ka nënshkruar një kontratë tre vjeçare. Padyshim se vlerën e kësaj kontrate Mirjeta nuk preferon ta bëjë publike, por

reklama

na lë të kuptojmë se është një shumë e mirë e të hollave që ajo do t’i marrë gjatë kësaj periudhe. “Tani për momentin jam në Nju Jork dhe jam shumë e lumtur që arrita të bëj një kontratë 3 vjeçare me agjencinë më të madhe në vend ‘Donald Trump’. Kam pasur shumë sukses dhe shumë punë. E falënderoj shumë fotografin e njohur Fadil Berisha që është gjithmonë afër meje dhe bukurisë shqiptare”, ka thënë ajo për “Zëri”.

Kjo ofertë Mirjetës i erdhi papritur, prandaj thotë se ishte një ëndërr befasuese e cila iu bë realitet. Mirjeta tani e dy muaj ndodhet në SHBA, jeta atje thotë se është mjaftë dinamike por edhe komode. Por megjithatë luksin që ia ofron jeta atje, përsëri thotë se ndjen mall për Kosovën dhe asnjëherë nuk do të mund ta braktiste Kosovën për të jetuar në Amerikë. “Këtu në SHBA u ambientova shumë shpejtë, por përsëri kam mall për vendin tim

ditën e djeshme (e mërkurë) në Twitter, ku bukuroshja nga Shqipëria, paralajmëron diçka që do vij shpejt. “Soon- Së shpejti”, kishte shkruar ajo, ndërsa sipas burimeve të gazetës Gjata është duke punuar rreth krijimeve artistike të cilat nuk do të vonojnë shumë për publikim. Mbetet të shohim çka do të na servojë kësaj radhe njëra ndër vajzat më seksi të skenës sonë. Kosovën që shpresoj që së shpejti ta vizitoj. Këtu në Amerikë kam ardhur për punë dhe asnjëherë nuk do të mund ta braktisja Kosovën për të jetuar këtu”, shton ajo. Padyshim se një bukuroshe si Mirjeta ka oferta dashurie kudo që ndodhej, kështu që edhe në Amerikë nuk i mungojnë këto oferta, mirëpo përkushtimi ndaj karrierës ka bërë që ajo mos të mendoj tani për tani për dashurinë. “Për dashuri ka kohë, tani jam e përqendruar vetëm për ndërtimin e karrierës”, shton ajo. Mirjeta na bënë të ditur se ka mjaftë shumë plane për të ardhmen të cilat shpreson t’i realizoj së shpejti.


Receta

e premte, 15 nëntor 2013

13

PULË ME SOS DOMATESH

Një drekë e shpejt dhe e lehtë, e tëra e bërë në mikrovalë, është perfekt për shujtë në mes të javës, dhe është e shijshme me patate, makarona ose oriz dhe sallatë të gjelbër Metoda e përgatitjes Vendosi filet e pulës në një enë të sigurt për mikrovalë, duke përdorur piru dhe bluaje përsipër pak piper të zi, nëse dëshironi ta përdorni. Pikoji pak me vaj dhe barishte të thata. Laji duart. Mbuloji me kapak, duke e lënë pak të pak të hapur dhe gatuaji në temperaturë maksimale për 2 minuta. Largoje enën, largoje kapakun dhe kthe pulën në mënyrë që pjesët e pjekura të jenë sipër. Mbuloji dhe gatuaji edhe për një minutë. Largoje enën dhe transferoje pulën në pjatë duke përdorur piru.

Shtoje qepën dhe hudhrën në enë. Gatuaji në temperaturë maksimale për dy minuta. Shtoje piperin dhe kungulleshën tek qepa, përziji mirë dhe gatuaji në temperaturë maksimale për dy minuta të tjerë. Shtoji domatet tek perimet. Shtoje edhe puren e domateve, sosin wëorcestershire dhe uthullën. Përzijeni që të kombinohen. Shtoje pulën dhe çfarëdo lëngu që ato të jenë të mbuluara me sos të domateve. Mbuloje enën me kapak njëjtë sikurse më parë dhe gatuaji në temperaturë maksimale për tre minuta.

INVOLTINI ME PULË DHE MUSTARDË

reklama

Me kujdes largoje kapakun, duke mbajtur duart larg pasi që avulli mund të shkaktoj djegie. Përzije pulën që ato të mund të gatuhen edhe më shumë. Përsëri mbuloje dhe gatuaje në temperaturë maksimale për pesë minuta të tjera. Largoje enën dhe le të rijë ashtu për dy minuta. Me kujdes e largon kapakun dhe kontrolloji pulat se a janë të gjitha të pjekura mirë (jo pembe në mes). Nëse jo, mbuloje përsëri enën dhe gatuaji për një deri në dy minuta të tjerë, çdoherë deri sa të piqen.

Përbërësit • 4 fileta pule • 4 salsiçe • 2 luge mustarde • 50 gr djathë • 4 feta pancete • vaj ulliri • lëng vegjetal • 1 dl vere e bardhe

Përgatitja

Vini filetat e pulës mes dy letrave te kuzhinës dhe me pas rrihini. Pritni djathin ne feta shume te holla. Shpërndani ne filetat e pulës mustarde, dhe me pas shtoni fetat e djathit dhe 1 salsiçe për çdo filete, me pas filloni te mbështillni pulën rreth salsiçes. Mbështillni çdo involtini me një fete pancete dhe fiksojeni me spango kuzhine. Ngrohni pak vaj ulliri ne një ene, dhe jepini një faqe involtini duke i shuar me pas me verën e bardhe, rregulloni me kripe dhe piper dhe vazhdoni me gatimin me zjarre te mesëm për 10 minuta, duke hedhur here pas here lëng vegjetal te ngrohte. Shërbejeni te zbukuruar me domate te vogla.

Përbërësit: • 400g file të vogla pule • piper të zi • 2 lugë supe vaj perimesh • 2–3 degëza rozmarinë ose ‘thyme’ • 1 qepë, e prerë • 2 thelb hudhër, të prera ose të shtypura. • 1 spec (çfarë do ngjyre), pa fara dhe të prera në copa prej 1 cm. • 1 kungulleshën e prerë në copa prej 1 cm. • 1 x 400g kanace me do mate të prera • 1 lugë supe pure të domateve • 1 lugë supe sos • 1 lugë supe uthullë (balsamic ose verë të kuqe)

FILETO VICI ME KËRPUDHA Përgatitja Hiqni filetat e vicit nga frigoriferi te paktën një ore me pare se ti gatuani. Pastroni me kujdes kërpudhat, dhe lëreni për 5-6 minuta ne një ene me gjysme gjalpi dhe vaj bashke me hurdhën. Ngrohni ne një tigan vajin dhe gjalpin e mbetur, bashkoni mishin dhe skuqeni me zjarre te larte për 2 minuta. Shtoni ne tiganin e mishit edhe kërpudhat, lagini me verën, kriposini dhe aromatizojini me piper dhe vazhdoni me skuqjen dhe për 5 minuta. Hiqni mishin

Përbërësit  800 gr fileto vici  1 thelbi hurdhe  600 gr kërpudha  150 ml pana  3 tufëza trumze  30 gr gjalpë  gjysme gote vere te bardhe  2 luge vaj ulliri  kripe, piper nga tigani dhe mbajeni te ngrohte, bashkoni panen dhe gjethet e trumzës dhe lëreni ne zjarr dhe për 1 minute, me pas shërbejeni.

SUPË KREM ME PRESH DHE PATATE Përbërësit • 3 patate te mesme • 1 kg presh • 1 L lëng vegjetal • 3 luge vaj ulliri • 20 gr gjalpë • kripe, piper • feta buke

Përgatitja

Lani preshtë dhe eliminoni gjethet e para te jashtme dhe pjesën e fundit, me pas pritini ne feta te holla. Qëroni patatet dhe pritini ne kuba te vegjël. Ne një ene, shkrini gjalpin dhe vajin dhe me pas bashkoni preshtë dhe patatet. Lërini ne zjarre për 15 minuta duke i përzier here pas here. Me pas hidhni lëngun e nxehte. Lërini te ziejnë dhe për 45 minuta te tjera. Pasi te kenë mbaruar hidhini te gjitha ne një mikser dhe frulojini. Shërbejeni supën krem te ngrohte, duke e shoqëruar me feta buke te thekura, shtoni djathë te grire dhe pak piper.


R a jo n / B o t ë

14

e premte, 15 nëntor 2013

Kreu i Torontos: Kam blerë drogë 2 vitet e fundit Kryebashkiaku i Torontos, Rob Ford, ka pranuar se ka blerë ilegalisht drogë gjatë 2 viteve të fundit, në një takim të rreptë, në të cilin këshilltarët e qytetit i kërkuan atij të shkëputet nga puna. Gjatë javëve të fundit, Ford 44 vjeç, ka zbuluar se ai ka pirë

kokainë të pastër, teksa gjendej në zyrë, dhe se vuante nga pija alkoolike. Me një votim prej 41 votash pro dhe 2 kundër, këshilli i qytetit më të madh të Kanadasë i kërkoi atij të dorëhiqet. Por, Ford është zotuar se do të qëndrojë. Kërkesa

Bie popullariteti i Obamas

Popullariteti i presidentit amerikan Barack Obama ka rënë në shifrën më të ulët ndonjëherë, sipas një sondazhi mbarëkombëtar. Sondazhi i Universitetit Quinnipiac thotë se 54 përqind e votuesve amerikanë të anketuar nuk ishin dakord me kryerjen e punës së presidentit Obama, dhe vetëm 39 përqind prej tyre e mi-

ratonim atë. Përveç kësaj, për herë të parë, një shumicë, saktësisht 52 përqind e votuesve të anketuar thanë se Obama është i pandershëm dhe nuk besohet. Sondazhi tregoi një rënie të këtyre numrave nga një anketë e datës 1 tetor. Shifrat e fundit vijnë vetëm pak ditë pasi presidenti kërkoi falje publikisht për mungesën e qartësisë rreth detajeve të ligjit të kujdesit shëndetsor nga ana e tij dhe e administratës së tij. Presidenti kishte thënë në të kaluarën se nëse njerëzve u pëlqente plani i tyre shëndetësor, ata mund ta mbanin atë sipas ligjit të ri.

Brazil, “Mensalao”, burgosen të korruptuarit Gjykata Supreme e Brazilit ka dhënë vendimin se shumica e 25 personave të ndaluar, që dolën para gjyqit më të madh të vendit kundër korrupsionit, duhet të fillojnë shlyerjen e dënimeve të tyre me burg. Politikanë, biznesmenë dhe bankierë u dënuan për shkak të një skeme pagese për opozitën për mbështetje, nën drejtimin e ish-presidentit Luiz Inacio Lula da Silva. Vendimi do të thotë se ish-shefi i stafit, Jose Dirceu, dhe 8 të dënuar të tjerë të profilit të lartë mund të çohen së shpejti në burgim. Shumica prej tyre, përfshi Dirceu-n, do të rigjykohen për disa prej akuzave. Ende nuk është e qartë se për sa njerëz

nga 25 të dënuarit mbi një skemë që përdorte fondet publike për të paguar partitë për mbështetje politike, do të lëshohet menjëherë mandat arresti. Çështja “Mensalao” (kompensimi i madh mujor) u bë e njohur më 2005-n, por dënimet u dhanë në fund të 2012-s.

Gjermani, nis gjykimi i ishpresidentit

Gjyqi i parë kundër një ishpresidenti u hap sot në Gjermani, në qytetin e Hanoverit, ku ishkreu i shtetit, Christian Wulff do të përgjigjet kundër akuzës për trafik influence. Gjykimi do të ketë 22 seanca dëgjimore, që do të shpërndahen deri në prill të vitit Drejtuesit e partive të ekstremit të djathtë në Holandë dhe në Francë po diskutojnë për të forcuar marrëdhëniet midis tyre dhe për të udhëhequr një bllok të përbashkët europian. Euroskeptiku Geert Wilders dhe liderja e Frontit Kombëtar, Marine Le Pen, u takuan këtë të mërkurë, me qëllim krijimin e një blloku të përbashkët brenda “vlerave të njëjta” që këto forca ndajnë. Si Wilders, ashtu edhe Le Pen pretendojnë se Europa është treguar shumë tolerante ndaj islamit dhe të dy duan të kufizojnë në maksimum emigracionin.

të ardhshëm. Në këtë proces do të dëgjohen më shumë se 40 dëshmitarë për faktin nëse ish-presidenti Wulff, 54 vjeç, ka përdorur apo jo trafik influence kur, nga një miku i tij producent filmash, i është paguar hoteli dhe një vizitë në Mynih për shumën 700 euro. Ish-presidenti Wulff mbërriti sot në gjykatë i shoqëruar nga një numër i madh fotografësh. "Nuk është një ditë e lehtë. Shpresoj të hedh poshtë të gjitha akuzat, pasi jam sjellë gjithmonë ashtu si duhet", deklaroi Wulff para se të futej në ndërtesën e gjykatës.

ishte simbolike, pasi këshilli nuk ka tagrin për ta hequr atë. Të mërkurën, Ford ishte pyetur egërsisht nga këshilltaret e bashkisë, të cilët janë të irrituar me sjelljen e shfaqur prej tij, duke shkuar edhe më tej, drejt “ai ka turpëruar qytetin.

Gjatë pyetjeve, spektatorët brohorisnin vazhdimisht, duartrokisnin dhe qeshnin, ndërkohë që janë këshilluar të mos flasin e të qëndrojnë në heshtje prej kreut të këshillit. I pyetur nga një këshilltar, nëse kishte blerë apo jo drogë ile-

gale gjatë 2 viteve të fundit, Ford u ndal një moment, e më pas tha: “Po, kam blerë”. Ai i kërkoi falje

EGJIPT, TË DËNUARIT STUDENTË TË UNIVERSITET ALAZHAR Të dënuarit do të mund të lejohen të dorëzojnë rreth 9,300 dollarë dorëzani, nëse do të duan të apelojnë vendimin. Më shumë se 1000 njerëz, pjesa më e madhe e të cilëve mbështetës të Morsi-t, u vranë gjatë përplasjeve me policinë, që pas rrëzimit të presidentit në korrik ë gjykatë egjiptiane ka dënuar 12 mbështetës të presidentit të rrëzuar islamik, Mohamed Morsi, me 17 vjet burgim për pjesëmarrje në protestat e iniciuara nga studentët, që përfunduan të dhunshme, bëri të ditur media shtetërore. Agjencia e lajmeve MENA raporton se protestuesit janë dënuar për sulmet ndaj selisë së institutit islamik Al-Azhar, gjatë protestave. Lëvizja “Vllazëria Muslimane” e Morsit bëri të ditur në faqen e internetit se të gjithë të dënuarit ishin studentë të universitetit Al-Azhar. Ata u arrestuan, teksa protestuesit në tetor u përpoqën të mësynin zyrat qendrore të AlAzhar, universitet që doli në mbështetje të rrëzimit të Morsi-t nga ushtria. Të dënuarit do të mund të lejohen të dorëzojnë rreth 9,300 dollarë dorëzani, nëse do të duan të apelojnë vendimin. Më shumë se 1000 njerëz, pjesa më e madhe e të cilëve mbështetës të Morsi-t,

17 vjet burg protes tuesve proMorsi

Nj

MORSI: STABILITETI, PËRMES ANULIMIT TË GRUSHT SHTETIT Avokati i Morsit tha të mërkurën se presidenti i rrëzuar kishte paralajmëruar se sta biliteti nuk do të rikthehet në Egjipt, deri sa “grushti i shtetit” që largoi atë nga pushteti të kthehet mbrapsht. “Egjipti nuk do të rifitojë qetësinë, përveç se duke anuluar këtë grusht shteti”, tha avokati i tij, Mohamed alDamati, duke cituar klientin e tij. u vranë gjatë përplasjeve me policinë, që pas rrëzimit të presidentit në korrik. Me mijëra janë arrestuar, shumë prej të cilëve do të dalin para gjyqeve. 14 mbështetës të dyshuar të Morsi-t, të cilët ishin në gjyq me akuzën e pjesëmarrjes në ngjarjet e veçuara të dhunës nëpër protesta, u shfajësuan të dielën. Edhe vet Morsi është në gjyq, i akuzuar si pjesëmarrës në vras-

jen e protestuesve opozitarë jashtë pallatit të tij. Ai ndodhet në një gjyq së bashku me 14 të dënuar të tjerë, përfshi ish-ndihmësit e presidentit dhe anëtarë të lartë të Vllazërisë Muslimane. Shumica e udhëheqësve të grupit, përfshi udhëheqësin suprem Mohamed Badie, ndodhen në burg ndërsa policia vazhdon të kapë me dhjetra islamikë

çdo javë. Avokati i Morsi-t tha të mërkurën se presidenti i rrëzuar kishte paralajmëruar se stabiliteti nuk do të rikthehet në Egjipt, deri sa “grushti i shtetit” që largoi atë nga pushteti të kthehet mbrapsht. “Egjipti nuk do të rifitojë qetësinë, përveç se duke anuluar këtë grusht shteti”, tha avokati i tij, Mohamed al-Damati, duke cituar klientin e tij.

SHBA, 4 marinsa të vrarë në Kaliforni Katër marinsa amerikanë janë vrarë në atë që zyrtarët e përshkruan si një aksident tragjik në një bazë në jug të Kalifornisë. Ata ishin duke pastruar një mjet të pashpërthyer në kampin Pendleton, pranë San Diego-s, tha një zyrtar i Marinës. Incidenti ndodhi të mërkurën

në mëngjes, gjatë një operacioni mirëmbajtjeje. Një hetim ka nisur, bëri të ditur një zëdhënës. Asnjë detaj tjetër nuk është publikuar, ndërsa emrat e viktimave nuk janë bërë të ditur. “I shprehim ngushëllime dhe lutje të përzemërta familjeve të marinarëve që humbën jetën

sot, gjatë një aksidenti”, tha gjeneral brigade, John W. Bullard. “Prioriteti ynë bazë është dhënia e mbështetjes së nevojshme për familjet, gjatë momenteve të vështira”. Në mars, 7 marinarë amerikanë vdiqën në një aksident stërvitor në Nevada. Hetuesit ushtarakë

Bashkohen “ekstremistët” Wilders dhe Le Pen Si Wilders, ashtu edhe Le Pen pretendojnë se Europa është treguar shumë tolerante ndaj islamit dhe të dy duan të kufizojnë në maksimum emigracionin Marine Le Pen, një eurodeputete, mori pjesë në një seancë të Parlamentit Holandez, përpara mbajtjes së një dreke pune me Wilders. Në qendër të bisedimeve të tyre ishte edhe mundësia e formimit një grupi sa më të gjerë

të gjithëve dhe tha se ishte i turpëruar nga sjellja e tij. “E kuptoj shqetësimin që i hapëm këtij qyteti, tha ai. “Nuk mund të ndryshoj të shkuarën, ajo që mund të bëj është të shkoj përpara”. Por, “jam më se i vendosur për të mbajtur këtë vend pune, nuk po largohem nga këtu”. Ai ka vendosur që të kandidojë për rizgjedhje në tetor të 2014-s.

e të përbashkët parlamentar, në zgjedhjet e ardhshme për PE-në. Për të formuar një grup parlamentar në Parlamentin Europian nevojitet një grup prej 25 deputetësh, ndërsa 18 deputetët e partive të ekstremit europian, për momentin janë të grupuar

vendosën më vonë se një gabim njerëzor kishte shkaktuar shpërthimin fatkeq, gjatë orëve të natës. midis 30 deputetëve të paregjistruar në blloqe të Parlamentit. Parlamenti Europian përbëhet nga 766 deputetë. Rritja e niveleve të emigracionit, papunësisë dhe me problemet ekonomike që ka shkaktuar kriza e Eurozonës, mbështetja për partitë e ekstremit të djathtë është rritur dukshëm në disa prej vendeve të kontinentit. Si rrjedhojë, euroskeptikët pritet të fitojnë më shumë vende se kurrë në Parlamentin Europian, në zgjedhjet që do të zhvillohen në Maj 2014.


F e jt o n

e premte, 15 nëntor 2013

15

MONOGRAFIA “HASAN PRISHTINA” (18)

Mbretëria SKS Prof. Dr. Branisllav Sinadinovski dhe pavarësisht faktit se shqiptarët më të shquar ishin për mbetje në kuadër të Mbretërisë SKS, nga Shkup, me përkrahje të italianëve propagandohej në shërbim të pavarësisë shqiptare dhe tubimeve etnike. Me qëllim që të mbeten pa udhëheqje, ata që nuk i bindeshin pushtetit serb, u soll vendimi për internimin e shqiptarëve që ishin me ndikim. Mirëpo, ata këtë nuk e lejuan dhe ikën anëve të ndryshme. Me këtë, çarmatimi i shqiptarëve nuk u realizua plotësisht, kështu që vazhdoi edhe gjatë dhjetorit të viti 1918. Një nga vatrat e rezistencës ishte në fshatin Sllavkovcë në rrethinën e Vushtrrisë, udhëheqësi i të cilës ishte Bell Popov. Përderisa pushteti serb ishte i preokupuar me këtë problem, në rrethin e Gjakovës u tubuan krerët shqiptarë jo vetëm nga viset e Shqipërisë, por edhe nga Serbia, me qëllim që të arrihet marrëveshja për krijimin e autonomisë shqiptare nën protektoratin italian, q u bë në regjinë e konsullit italian në Shkodër. Pas kalimit të disa shqiptarëve të shquar në Shqipëri, dhe pas kthimit të tyre në Serbi u soll vendimi për kryengritjen ne Metohi, me qëllim që ajo t’i bashkohet Shqipërisë. Për këtë qëllim, ndihmë do të duhej të jepte Italia, agjitatorët e së cilës në Shqipëri kishin përgatitur rreth 50.000 njerëz, të cilat nga secila anë do të shkonin në Metohi. Në ato kohë kryengritja ishte e nevojshme politikisht, për shkak të Konferencës paqësore që mbahej në Paris, e cila sidomos ishte angazhuar të zgjidhë fatin e Shqipërisë dhe kufijve të saj. Njëkohësisht, pos rajonit të Malësisë, përgatiteshin aksione edhe në Lumë, Ras dhe Dibër, me ndihmën e trupave italiane, kurse kah midisi i dhjetorit të po atij viti në rrugën Pejë - Mitrovicë e Kosovës filloi aksioni i hajnave profesional. Mirëpo, veprimi ushtarak nga Shqipëria, e planifikuar pas kryengritjes në Metohi nuk pati sukses, e që me siguri ishte rezultat i këshillimit tre-ditor në Babel-Baka, ku u vendos që sulmi të prolongohet për shkak të përgatitjeve jo të plota, mos pasjes unitet dhe plogështisë së disa individë, mungesa e katolikëve si dhe për shkak të faktit se atëherë nuk kishte italianë të mjaftueshëm në rripin kufitar kah Mbretëria SKS. Në fillim të vitit 1919 vazhdoi e njëjta situatë dhe me asgjë nuk dallonte nga ajo e mëparshme. Si rezultat i arritjes së madhe të trupave italiane në kufirin jugosllav, shpërtheu kryengritje lokale në Plavë dhe Guci, kurse mbi 3000 shqiptarë me force tentuan ta kalojnë kufirin jugosllav. Mirëpo, me përjashtim të udhëheqësit të vjetër, Bajram Curri, krerët shqiptarë kryesisht ishin në shtëpitë e tyre, e që sipas vlerësimit serb, edhe përkundër gjendjen kaotike në Shqipëri, vetëdija kombëtare për politikë të pavarur dhe bashkim

E

Përderisa pushteti serb ishte i preokupuar me këtë problem, në rrethin e Gjakovës u tubuan krerët shqiptarë jo vetëm nga viset e Shqipërisë, por edhe nga Serbia, me qëllim që të arrihet marrëveshja për krijimin e autonomisë shqiptare nën protektoratin italian, q u bë në regjinë e konsullit italian në Shkodër

Gjendja në rajonin e Gjilanit ishte edhe më e rëndë. Rrugët prej Gjilani deri në Kumanovë e Ferizaj ishin të mbyllura, kurse në Gjilan ekzistonte organizata e shqiptarëve dhe turqve që kishte lidhje me Shqipërinë. Në këtë gjendje të përgjithshme u përfshi edhe Hasan Prishtina, i cili atë kohë jetonte në Durrës, kurse Hasan Zeqiri i cili mbërriti në Mitrovicë e pastaj në Vushtrri dhe Prishtinë, gjithkund e çoi porosinë që të formohen grupe nga 1015 njerëz për vrasjen e përfaqësuesve serb të pushtetit, për kallje të shtëpive të tyre, objekteve komunale e shtetërore, shkëputjen e telave të telefonit dhe diversione tjera. Kjo nevojitet të bëhet me qëllim që t’i tregohet Evropës se populli shqiptar është i pakënaqur nga administrata serbe dhe se për synim ka krijimin e Shqipërisë së Madhe. edhe më tej nuk i kishte marrë përmasat e nevojshme. Në nahinë e Gjakovës ekzistonte antagonizëm i madh midis myslimanëve dhe katolikëve, kurse disa udhëheqës shpirtëror kishin deklaruar se populli shqiptar nuk është i pjekur për pavarësi, duke u gjetur midis Turqisë dhe Italisë. Myslimanët më shumë ishin të gatshëm ta pranojnë Mbretërinë SKS, kurse katolikët ishin me Italinë. Udhëheqësit shqiptare në Metohi dhe Plavë e Guci nga pushteti serb kërkuan që aty të vendosen organet e pushtetit serb, sepse organet malazeze nuk mund t’i duronin. Mirëpo, meqë kjo nuk ishte pranuar, filloi plaçkitja masive në Mal të Zi, kështu që shqiptarët e atjeshëm të përkatësisë myslimane me armë u mbrojtën nga hajnat e Vasojeviçit, çka shkaktoi kryengritje në Plavë dhe Guci, kur shqiptarët publikisht shprehën detyrën të ndahen nga Mali i ZI dhe t’i bashkohen Shqipërisë së pavarur. Pasi qetësia dhe paqja nuk u arritën, për këtë kuptoi edhe opinioni ndërkombëtar, kështu që në Plavë dhe Guci u tubuan rreth 50.000 shqiptarë të armatosur, qëllimi bazë i të cilëve ishte marrja e Pejës. Lëvizja ishte ndihmuare dhe nga italianët dhe oficerët malazez renegat. Lëvizja drejt Pejës u realizua në 3 kolona: përmes Deçanit, përmes luginës së Bistricës dhe përmes Rugovës. Edhe pos kryengritjes shumë të dobët, forca e Divizionit të Ibrit u tregua e pamjaftueshme. Por, edhe pos kësaj, shqiptarët u mundën, sepse zbatuan taka guerile, të kombinuara me sulme dhe tërheqje të shpejta. Humbja ishte e patjetërsueshëm, kështu që kryengritësit u tërhoqën në Plavë,

ku filluan sërish të tubohen dhe të bisedojnë. Gjatë gjithë kohës në Prishtinë vepronte Haxhi Allaga, i cili ishte i lidhur me princin Vilhelm Vid në Durrës, i cili kah fundi i shkurtit udhëtoi në Stamboll, ku u takua me Fuadin, vëllain e Danush beut, kryetar i Klubit shqiptar në Stamboll. Pothuaj në të njëjtën kohë në Vushtrri u themelua Komiteti ilegal shqiptar, ku me udhëzimet e veta rolin kryesor e kishte Hasa Prishtina, i cili me kalimin e kohës do të bëhet figura qendrore dhe shtylla kryesore e lëvizjes çlirimtare. Në qetësimin e myslimanëve më së shumti pritej nga kleri mysliman, që i konvenonte politikës tradicionale serbe. Si rezultat i kësaj, nën justifikime të ndryshme, në një numër të madh qytetesh dhe fshatrash në Jug të Serbisë xhamitë u mbyllën,

kështu që në Prishtinë, Prizren dhe Novi Pazar ato kalon nën kompetencën të ushtrisë, kurse në Prijepole medreseja ishte shndërruar në shtëpi bonjakësh, ndërkaq në Manastir xhamia u shndërruar në fabrikë. Situata në terren vetëm përkohësisht u qetësua. Kah mesi i prillit të vitit 1919, në rrethin e Pejës u shënuan trazira të mëdha. Në atë pjesë kishin ardhur kaçakët nga Shqipëria, të cilët ishin pranuar në Kosovë dhe Metohi, kurse veprimtaria e tyre ishte forcuar edhe më tepër. Dukuria e re ishte pakënaqësia e malazezëve në Pejë dhe rrethinë nga regjimi ekzistues, sidomos kjo pakënaqësi kishte të bënte me organet gjyqësore, të cilët u deshtë të intervenojnë për t’u ndaluar plaçkitja e pasurisë. Në Shqipëri në rrjedhë e sipër ishte organizimi intensiv i kaçakëve

dhe të tjerëve për të hyrë në Mbretërinë SKS, me të cilat përgatitje drejtpërdrejt merrej udhëheqja e Komitetit të Kosovës në Shkodër, në krye me kryetarin Hadri Efendija, mjek i mëparshëm i ushtrisë turke dhe Bedri Pejani, profesor pejan. Në Podujevë, Grabash, Bajçim, Llap, Vushtrri dhe fshatra tjerë gjendeshin kaçakë mirë të armatosur, ku ishte fshehur një sasi e madhe e armatimit. Shqiptarët jetonin në fise, të cilët gjithmonë ishin kundër klasës dhe kombit qeverisës. Ata ankoheshin sidomos për xhandarmerinë e pranuar nga radhët e famëkeqit Kosta Peçanac, kështu që serbët vëmendje të veçantë i kushtonin krerëve shqiptarë dhe turq, sidomos Sefedin bej Mahmudbegoviqit (Begolli), i cili ishte me ndikim dhe i cili angazhohej për një bashkësi midis serbëve dhe shqiptarëve. Rëndonte edhe zgjedhja e çështjes, e vendosjes dhe mbajtjes së familjeve malazeze të shpërngulura. Mirëpo, shpërthyen trazirat, kurse në Drenicë u rebelua udhëheqësi i kaçakëve, Azem Bjeta, i cili e sulmoi gjykatën dhe rëndë plagosi dy xhandarë. Trazirat shpërthyen edhe në Podrimje, që në fakt paraqiste fillimin e kryengritje, për të cilën u arrit marrëveshja në Shqipëri midis emisarit të Kosovës dhe të besuarve italianë. Me këtë, në të vërtetë, pritej t’i tregohet edhe Konferencës Paqësore në Paris se shqiptarët nga ato vise nuk duan të ndahen nga Mbretëria e SKS dhe as t’i bashkohen Shqipërisë. Pejës i kanosej rreziku jo vetëm nga drenicasit, por edhe nga malazezët, kurs depërtimi i rebelëve nga rajoni i Zveçanit u ndalua, por depërtimi kishte

tërhequr kaçakët e vjetër Sadik Rama nga Gjurgjeviqi dhe Ramadan Shabani nga Kijeva që ta marrin pushtetin e këtij rajoni. Ata më pari ishin të lidhur me Azem Bejtën. Lëvizje patën edhe në rajonin e Dukagjinit, prandaj u pa qartë se ky aksion ishte pjesë e një programi më të zgjeruar dhe nuk bëhej fjalë për mbetje të kaçakëve të thjeshtë. Pas lëvizjes qëndronin italianët me agjitacionin për mbretin Nikolla. Prandaj këto trazira mund të shuheshin vetëm me një ushtri më të fortë, me qëllim që populli shqiptar mos t’i bashkohej kaçakëve. Edhe përkundër asaj se ushtrisë serbe kjo i shkonte për shtati, italianët vazhdonin t’i armatosnin shqiptarët me mitralozë dhe topa, midis të cilëve ishin edhe Azem Bjeta, Sadik Rama etj. Ndërmjetësuesit e tyre kryesorë te italianët ishin anëtarët e Komitetit të Kosovës në Shkodër, në krye me Hadi Efendinë dhe Bedri Pejani. Shumë shpejt Azem Bejta, Sadik Rama, Bedri Pejani etj. u gjetën pranë 2.000 të ardhur të Gashët dhe Krasniqët, ku edhe i kishin pranuar. Plani ishte që të merren të gjitha viset deri në Pejë e Gjakovë. Si rezultat i kësaj, në javën e parë të gushtit në Drenicë shpërthyen trazira me intensitet të shtuar, kurse në Llap 300 kaçakë i sulmuan serbët, e morën komunën Krepeniq dhe u përgatitën për sulm të përgjithshëm të Podujevës. Kudo që shkonte me kaçakët e tij, Azem Bejta bënte përpjekje për t’i bindur shqiptarët se ato vise do t’i takojnë Shqipërisë. Gjendja në rajonin e Gjilanit ishte edhe më e rëndë. Rrugët prej Gjilani deri në Kumanovë e Ferizaj ishin të mbyllura, kurse në Gjilan ekzistonte organizata e shqiptarëve dhe turqve që kishte lidhje me Shqipërinë. Në këtë gjendje të përgjithshme u përfshi edhe Hasan Prishtina, i cili atë kohë jetonte në Durrës, kurse Hasan Zeqiri i cili mbërriti në Mitrovicë e pastaj në Vushtrri dhe Prishtinë, gjithkund e çoi porosinë që të formohen grupe nga 10-15 njerëz për vrasjen e përfaqësuesve serb të pushtetit, për kallje të shtëpive të tyre, objekteve komunale e shtetërore, shkëputjen e telave të telefonit dhe diversione tjera. Kjo nevojitet të bëhet me qëllim që t’i tregohet Evropës se populli shqiptar është i pakënaqur nga administrata serbe dhe se për synim ka krijimin e Shqipërisë së Madhe. Në Shqipërinë Veriore bëheshin përgatitje të përbashkët midis shqiptarëve. Malazezët e mbretit Nikolla dhe okupatorët italianë bëheshin gati për ta sulmuar Mbretërinë SKS. Në krye të shqiptarëve ishte Hasan Prishtina, Ahmed bej Magja nga Gjilani, Qerim bej Mahmutbegoviqi nga Peja dhe Belesh beu nga Kastrati. Operacioni duhej njëkohësisht të fillojë në Mitrovicë, Pejë, Gjakovë dhe Prizren, kurse disa ithtarë të Stjepan Radiqit duhej të shkonin në Zvicër dhe Itali për të biseduar me përfaqësuesit malazez për aksion të përbashkët. E tërë organizata ishte e financuar nga Italia. Në gusht të vitit 1919 në Prizren u lajmëruan forma të gueriles së qytetit, kështu që shumë shpejt ushtria jugosllave u detyrua të tërhiqet nga brezi kufitar i Shqipërisë, të cilën ushtria serbe e mori kah mesi i vitit 1815, kurse Shqipërisë iu njohën kufijtë e vitit 1913. (vijon)


S p e c ia le

16

e premte, 15 nëntor 2013

Nuk janë vetëm ambiciet perandorake dhe balancat strategjike – ajo ishte bota ku politikanët kishin ende joshjen e madhështisë kristiane. Por ka vende ku manovrat hileqare të politikanëve – të cilat po zhvilloheshin paralelisht me luftimet – sërish ndihen sikur janë një punë e papërfunduar dhe kur kujtohet, origjina e Luftës së Parë Botërore duket po aq e largët sa rënia e Romës. Hapat në vallen e mallkuar diplomatike të verës së vitit 1914 janë shumë të largëta për mendjen moderne. Nuk janë vetëm ambiciet perandorake dhe balancat strategjike – ajo ishte bota ku politikanët kishin ende joshjen e madhështisë kristiane. Por ka vende ku manovrat hileqare të politikanëve – të cilat po zhvilloheshin paralelisht me luftimet – sërish ndihen sikur janë një punë e papërfunduar. Shumë pak europianë mund të thonë se cili ishte rezultati kryesor i Luftës së Parë Botërore – me përjashtim të faktit që ajo krijoi Luftën e Dytë Botërore. Ajo solli ndryshime të pafundme indirekte, natyrisht, por këto ndryshime janë shumë të vështira për t’u matur. Roli i grave në disa pjesë të Europës dhe të Amerikës së Veriut ishte një nga transformimet e mëdha. Vesi i respektit u zhduk gjithashtu. Para luftës së madhe, shërbimi në shtëpi ishte punëdhënësi më i madh në shoqërinë britanike. Pas kësaj, çdokush, me përjashtim të super të pasurve, u detyrua të mësojë të përgatisë vetë çajin e të hekurosë rrobat. Gjithsesi në Irbil, kryeqyteti i Kurdistanit të Iranit, çdokush e di se cili ishte rezultati kryesor i Luftës së Parë Botërore – dhe çdokush e di se ajo është një punë ende e papërfunduar. Kur armët heshtën, kurdët u lanë pa një atdhe. Dhe ata janë ende sot pa një të tillë. Kurdët u ndanë mes Sirisë, Irakut, Iranit e Turqisë dhe ëndrrat e tyre për një atdhe u shtypën. Por, ndërsa pjesa tjetër e botës po përkujton fillimin e luftës, ka njerëz në Kurdistan, të cilët mendojnë se është e mundur që pasojat e saj të ndryshohen. Arkitektët kryesorë të rendit të pasluftës së parë botërore në Lindjen e Mesme qenë një çift politikanësh britanikë dhe francezë, Sër Mark Sikes (Sykes) dhe Fransua Zhorzh-Pikot (Francois Georges-Picot). Mbi ta ra detyra e ndarjes së Perandorisë Osmane, aleatit më të rëndësishëm të Gjermanisë, e cila deri në atë kohë kishte nën kontroll shumicën e Lindjes së Mesme. Synimi, natyrisht nuk ishte përmirësimi i jetës së popujve arabë që patën vuajtur nën sundimin turk – ishte që të siguroheshin që Britania dhe Franca të dilnin nga kasaphana e kushtueshme në Europë me ndonjë lloj përfitimi të dukshëm. Bisedimet e tyre sekrete u kryen rreth një muaj para se të fillonte beteja e Somës më 1916-

E

Përpjekja për të ndryshuar rezultatin e Luftës së Parë

n. Në shumë mënyra bota ende jeton me pasojat e vendimeve dhe premtimeve të dhëna në këtë kohë. Kishte oferta për udhëheqësit arabë mbi shpërblimet që Britania do t’u jepte atyre pas lufte në këmbim të luftës kundër turqve. Ishte edhe Deklarata Balfour, në të cilën Britania

premtonte krijimin e një shtëpie kombëtare në Palestinë për hebrenjtë. Mund të ishte edhe më e komplikuar. Nëse Rusia Perandorake do të kishte mbijetuar për të ndarë plaçkën e luftës, ajo mund të kishte marrë Stambollin. Por për kurdët nuk mbeti

asgjë. Tashmë, 100 vjet pas luftës së madhe, harta që vizatuan Fuqitë e Mëdha krijuan vende si Iraku dhe Irani dhe harta po zien në kufijtë e vet. Siria, e cila iu dha francezëve, mund të mos i mbijetojë mjerimit të luftës së vet civile si një shtet i unifikuar. Dhe Kurdistani me mirëqenie në Irak, ndihet gjithnjë e më shumë si një vend i ndryshëm nga jugu arab në telashe. Ai ka një flamur, një himn, forca të armatosura dhe ka shumë naftë. Biznesmenët që bëjnë tregti këtu e krahasojnë atë me Dubain të 20 viteve më

Arkitektët kryesorë të rendit të pasluftës së parë botërore në Lindjen e Mesme qenë një çift politikanësh britanikë dhe francezë, Sër Mark Sikes (Sykes) dhe Fransua ZhorzhPikot (Francois GeorgesPicot). Mbi ta ra detyra e ndarjes së Perandorisë Os mane, aleatit më të rëndësishëm të Gjermanisë, e cila deri në atë kohë kishte nën kontroll shumicën e Lindjes së Mesme. Sër Mark Sikes dhe Fransua ZhorzhPikot – tashmë gjerësisht të harruar në vendet e tyre, nuk janë shumë të admiruar nga ata që i mbajnë mend. Ata ndoshta do të skuqeshin po të mësonin se sa shpesh emrat e tyre dalin nëpër biseda të ndryshme nëpër qytetet kurde si Irbili. Në kohën kur në Europën Perëndimore po rikujtohen ato ngjarje, ndoshta ne kemi tendencën të përqendrohemi te gjërat per sonale – luftimet, për shembull.

parë. A mundet që kjo autonomi në rritje të kristalizohet në të ardhmen në pavarësi? Në një dhomë çaji përplot me tym duhani në zemër të tregut të lashtë të Irbilit, zhgënjimet nga historia i kanë bërë njerëzit të kujdesshëm. Por një ndjesi e madhe optimizmi tashmë dominon mjedisin po aq sa edhe tymi i dendur i duhanit që lundron drejt fotografive të vjetra me hijen e errët të sepias, varur në mure. Sër Mark Sikes dhe Fransua Zhorzh-Pikot – tashmë gjerësisht të harruar në vendet e tyre, nuk janë shumë të admiruar nga ata që i mbajnë mend. Ata

ndoshta do të skuqeshin po të mësonin se sa shpesh emrat e tyre dalin nëpër biseda të ndryshme nëpër qytetet kurde si Irbili. Në kohën kur në Europën Perëndimore po rikujtohen ato ngjarje, ndoshta ne kemi tendencën të përqendrohemi te gjërat personale – luftimet, për shembull. Pyetja më e madhe është: A ka ndonjë gjë që mund të tregojë të gjitha vuajtjet? Por në Irbil dhe në qytete të tjera kurdësh, ka një ndjenjë në rritje se ndryshimi i pasojave të luftimeve të një shekulli më parë, ndoshta kanë ardhur në pikën kur do të ndryshohen.


S p e c ia le

e premte, 15 nëntor 2013

17

Fobitë më të zakonshme të njerëzve Nëse kjo nuk ndodh, ajo shkakton një seri simptomash që në gjuhën mjekësore quhen kriza ankthi: rrahje të shpejta të zemrës, mungesë ajri, tmerr për atë që mund të na ndodhë në të ardhmen, duar të cilat dridhen, djersë të ftohta etj. Të gjitha këto reaksione vijnë nga një interpretim anormal i psikikës sonë ndaj diçkaje që ne e kemi shumë frikë, që një pamje (figurë) për shembull, mund të na dëmtojë aq shumë sa mund të na çmendë obia është përkufizuar si ndjenja e shqetësimit që provohet ndaj një objekti apo situate të caktuar e nga e cila duam të ikim apo të largohemi. Nëse kjo nuk ndodh, ajo shkakton një seri simptomash që në gjuhën mjekësore quhen kriza ankthi: rrahje të shpejta të zemrës, mungesë ajri, tmerr për atë që mund të na ndodhë në të ardhmen, duar të cilat dridhen, djersë të ftohta etj. Të gjitha këto reaksione vijnë nga një interpretim anormal i psikikës sonë ndaj diçkaje që ne e kemi shumë frikë, që një pamje (figurë) për shembull, mund të na dëmtojë aq shumë sa mund të na çmendë. Kjo seri ankthesh mund të lidhet me një objekt të veçantë ose situatë (frike) ose më pak se kaq (në rastin e fundit bëhet fjalë për një çrregullim ankthi të përgjithësuar). Sipas një studimi të realizuar nga Hofman (Hofmann), Lehman (Lehman) dhe Barlou (Barloë) në 1997, ata që vuajnë nga një fobi specifike (një nga ato të cilat përmenden në vijim, ose të tjera) janë më të predispozuar që të vuajnë nga një e dytë, apo madje edhe nga një e tretë. Më poshtë do të përshkruajmë fobitë më të njohura apo ato më të zakonshmet. Klaustrofobia Është një nga fobitë më të njohura në të gjithë botën. Bëhet fjalë për frikën nga hapësirat e ngushta ose të mbyllura (si për shembull

F

një ashensor apo një dollap) dhe për të gjitha vendet nga të cilat subjekti ndihet i rrethuar. Agorafobia Është e kundërta e klaustrofobisë: në këtë rast subjekti provon një siklet të fortë për të qëndruar në hapësira të hapura, në shumicën e rasteve për shkak të frikës se mos nuk marrin ndihmë ose ndërhyrje mjekësore në kohë, në rast të ndonjë aksidenti. Brontofobia Brenda seksionit të frikës së tepërt dhe të paarsyeshme ndaj hapësirave të hapura, gjejmë ata që vuajnë nga brontofobia, ose ata të cilët përjetojnë tmerr ndaj disa ngjarjeve të motit (të tilla si stuhitë apo bubullimat). Kjo fobi apo frikë, zakonisht shkaktohet nga një incident fatkeq në lidhje me këto fenomene. Gjithsesi,

personat që vuajnë nga brontofobia kanë mundësi të mëdha shërimi. Akrofobia Është frika nga lartësitë dhe vendet e larta, edhe në momentin kur ekzistojnë masa sigurie (për shembull parmak). Kjo frikë nuk është e njëjtë me aerofobinë (frikën nga fluturimet). Gjithashtu akrofobia ngatërrohet shpesh me vertigo. Kjo e fundit ka të bëjë me një gjendje të caktuar fizike, që shkakton marrje mendsh dhe çorientim kur shikon poshtë nga një lartësi e madhe. Ndërsa akrofobia, tek ata që vuajnë nga frika e lartësisë, zhvillon një krizë tipike ankthi. Këta persona kanë tendencë t’u shmangen situatave që mund t’i bëjnë të provojnë ndjenja të tilla (pra marrje mendsh, çorientim, etj). Aerofobia Kjo është frika e fluturimit. Ne të gjithë ndiejmë pak frikë, por ata që vuajnë nga kjo fobi, edhe në qoftë se vendosin vetëm këmbën në një avion, u shkaktohen një numër i madh simptomash që i çojnë në një krizë të vërtetë ankthi. Kancerofobia Njerëzit që vuajnë nga kjo lloj fobie, në çdo kohë, janë të fiksuar ndaj çdo simptome të trupit të tyre apo e thënë ndryshe i kushtojnë rëndësi shumë të madhe një shqetësimi shumë të vogël. Madje ata persona që vuajnë nga kjo fobi besojnë se çdo sinjal është shenjë e pranisë së një tumori. Numri i individëve të cilët vuajnë nga kancerofobia është rritur në mënyrë të ndjeshme këto vitet e fundit, për shkak të zbulimeve të reja shkencore dhe përhapjes së informacioneve shëndetësore të ndryshme nga mjekët. Emofobia Është fobia e gjakut ose e plagëve. Nuk është e lehtë ta dallosh atë nga lipotimia ose zalisja që mund t’i ndodhë një personi në

Është frika nga lartësitë dhe vendet e larta, edhe në momentin kur ekzistojnë masa sig urie (për shembull parmak). Kjo frikë nuk është e njëjtë me aerofobinë (frikën nga flu turimet). Gjithashtu akrofobia ngatërrohet shpesh me vertigo. Kjo e fundit ka të bëjë me një gjendje të caktuar fizike, që shkakton marrje mendsh dhe çorientim kur shikon poshtë nga një lartësi e madhe. Ndërsa akrofobia, tek ata që vuajnë nga frika e lartë sisë, zhvillon një krizë tipike ankthi. Këta persona kanë tendencë t’u shmangen situ atave që mund t’i bëjnë të provojnë ndjenja të tilla (pra marrje mendsh, çorientim, etj).

momentin që sheh gjak; mund të thuhet se emofobia, më pak e zakonshme nga se mund të besohet, shkon përtej pavetëdijes thjeshtë. Emetofobia Emetofobia është frika për të vjellë, edhe pse ajo shpesh lidhet me frikën për të ngrënë ushqime të caktuara. Prindërit në të shumtën e rasteve janë shkaku kryesor i zhvillimit të kësaj frike, megjithatë nuk mund ta përcaktojë këtë si një rast tipik të emetofobisë. Latrofobia Kjo është frika nga mjekët. Kjo frikë në fakt lidhet me atë se çka mjekët mund të thonë për shëndetin tonë. Është ndryshe nga kancerofobia sepse latrofobistët nuk duan të kenë fare lidhje me mjekët, ndërsa kancerofobikët e vizitojnë veten e tyre tek mjekët shumë shpesh, në mënyrë madje maniake. Nozofobia Ke frikë ndaj ndonjë sëmundjeje të veçantë ose nga ato ngjitëse? Atëherë ka mundësi që vuan nga nozofobia.

Brenda seksionit të frikës së tepërt dhe të paarsyeshme ndaj hapësirave të hapura, gjejmë ata që vuajnë nga brontofobia, ose ata të cilët për jetojnë tmerr ndaj disa ngjarjeve të motit (të tilla si stuhitë apo bubullimat). Kjo fobi apo frikë, zakon isht shkaktohet nga një incident fatkeq në lidhje me këto fenomene. Gjithsesi, personat që vuajnë nga brontofobia kanë mundësi të mëdha shërimi.

shpallje Në drejtim të rritjes së potencialit kadrovik me persona të cilët ndihen kompetent dhe profesional për kryerjen e pozitave udhëheqëse, Inspektorati Shtetëror i Tregut pranë Ministrisë së Ekonomisë shpall:

THIRRJE

PUBLIKE

Për paraqitjen e personave të interesuar për: 1. 2. 3. 4.

Udhëheqës i Njësisë për mbikëqyrje inspektuese – Ohër – Inspektor i lartë, Udhëheqës i Njësisë për mbikëqyrje inspektuese – Tetovë - Inspektor i lartë, Udhëheqës i Njësisë për mbikëqyrje inspektuese – Strugë - Inspektor i lartë, dhe Udhëheqës i Njësisë për mbikëqyrje inspektuese – Shtip - Inspektor i lartë

Qytetarët e interesuar duhet ti plotësojnë këto kushte: • Të kenë 300 kredi EKTS apo shkallën VII1 të kryer të shkencave shoqërore, teknike – teknologjike apo bioteknike • Të kenë më së paku katër vite përvojë pune në profesion prej të cilave një vjet përvojë në administratë shtetërore • Të kenë aftësi udhëheqëse dhe komunikuese, aftësi për punë ekipore dhe për punë nën presion Kandidatët të cilët i plotësojnë këto kushte duhet të dorëzojnë: • Biografi të shkurtër • Letër motivuese Në adresën e Inspektoratit shtetëror të Tregut, rr. “11 Tetori” nr. 118 – Shkup apo në adresën elektronike hr.office@economy.gov.mk, në afat prej 8 ditëve nga data e shpalljes së thirrjes publike. Dokumentacioni i dorëzuar do të shqyrtohet nga ana e komisionit profesional në Inspektoratin Shtetëror të Tregut, me ç’ rast do të bëhen intervista me kandidatët e interesuar. Inspektorati Shtetëror i Tregut pranë Ministrisë së Ekonomisë i fton të gjithë personat e interesuar të paraqiten në këtë Thirrje publike. INSPEKTORATI SHTETËROR I TREGUT Pranë Ministrisë së Ekonomisë


K u lt u r ë

18

PËR LIRI S'KURSEHET GJAKU (rapsodi) Vaj medet ç'u mërzit krajli, kësaj Serbie ju prish plani, dasmë bënte në mendjen e vet të shkelë Shqipërinë, të dalë në det. I shkonte fjala deri në Londër Durrësin, Vlorën i shihte n'ëndërr. dasma huq i vajti krajlit, paska zot toka e shqiptarit?! Mu në Vlorë Ismail bej Qemali, Shqipërinë të lirë e shpalli... vjeshtë e parë 1913të, krajli vendosi të dalë në det. Të nis luftë, tha, e kam patjetër ndryshe s'bëhet Serbi e vjetër, ky farë mbreti, o nga Karpati sikur t'ishte bir lugati. Bënte provë të shkelë Shqipërinë por i gjallë s'do ta shihte Serbinë!, se ky vend është pronë shqiptari, ti vret një, ata mbinë si bari... Të gjithë ne jemi Skënderbe s'kursejmë jetën për atdhe!, si vetëtimë na erdh haberi në Petrinë na plasi sherri. Duan luftë këto serboman, prej nesh kërkojnë të lëshojmë vatan!, çonju vëllezër emër për emër, që Shqipëria u fle në zemër. Me këta larashë gjakatar sot hesapet duhet larë, ç'merr nga Dibra ke Pohumi, djemtë trima thanë: s'durohet zul lumi! Përtej Ohrit, mu tek ura Sulë Naxhaku me tridhjetë burra, ndër ta ish një guximtar Con Pohumi gjashtëmbëdhjetëv jeçar. Me armikun ballë për ballë filloi lufta e pa parë!... bini o burra  u vlonte gjaku, në këmbë u ngrit Sul Naxhaku: "Përpara Con si herë të tjera, t'i shkatërrojmë sot këto kuçedra!" Predha e armikut fishkëlleu, Sulë trimin gjaku e mbuloi, komandantit i shkuan pranë, me lot në sy trimin e qanë... "Ju lutem për mua mos qani sot, se burrëria s'duron lot", në fund dy fjalë tha Sulë Naxhaku, për liri s'kursehet gjaku... Sulë Pohumi trim legjendar, flijoi jetën për çlirim kombëtar!... Xheladin Emini "Qindvjeçari i brengosur" vjersha dhe poema

Hap dyert Panairi i 16 i librit nën moton “Pirateria dhe informaliteti po e vrasin librin”. Numri i botimeve gjithashtu është ulur (1086 deri sot, krahasuar me 2866 të vitit të kaluar) irateria dhe informaliteti po e vrasin librin”, kjo ka qenë motoja me të cilën ka hapur dyert këtë vit Panairi i 16të i Librit “Tirana 2013”. 94 ekspozues nga Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia dhe 1200 tituj të rinj, për pesë ditë me radhë do t’i ofrojë lexuesit një bibliotekë gjigante, takime me autorë, promovime dhe trajtim problematikash kryesore me të cilat ndeshet sot bota e botimeve. Në ceremoninë e çeljes, e zhvilluar në sallën e konferencave, merrnin pjesë ministrja e Kulturës, Mirela Kumbaro, ambasadori i BE-së në Tiranë, Ettore Sequi, ambasadori i Shteteve të Bashkuara në Tiranë, Alexander Arvizu, dhe ambasadorja e Francës, Christine Moro. “Duhet të flasim më shumë për librin, që lexuesi t’i perceptojë si instrumente të dijes dhe kënaqësisë, dhe si pjesë të pasionit dhe jetës sonë të përditshme. Sepse ne kemi vite që ne u biem burive të alarmit. Prej kohësh një politikë e drejtë, nxitëse vlerash e standardesh, mbështetëse për librin ka qenë çështje e ditës”, u shpreh Kryetari i Shoqatës së Botuesve, Petrit Ymeri, në fjalën e hapjes. “Sot duhet të themi që një politikë e tillë është urgjente. Jemi duke përjetuar faktin e mbylljes së mjaft librarive ose pikave të shitjeve në Tiranë, në Fier e qytete të tjera. Kriza e pagesave është duke u rënduar gjithmonë e më shumë. Jemi në dy vite kur shitjet kanë rënë në përqindje mjaft të dukshme, 20 deri në 30 për qind. Numri i botimeve gjithashtu është ulur (1086 deri sot, krahasuar me 2866 të vitit të kaluar). Motivet ekonomike të krizës së përgjithshme, nuk

e premte, 15 nëntor 2013

Kriza e librit

“P

POLICIA 192 ZJARRFIKSI 193 NDIHMA E SHPEJTË 194 AMCM – ndihmë në rrugë 196 DOGANA 197 INFORMACIONI 188 PTT defekte 177 ЕМС – posta e shpejtë 15000 DHL - posta e shpejtë 3121 111 FEDEX - posta e shpejtë 3137 233 EVN - defekte 0890 88888 STACIONI HEKURUDHOR 3234 255 AEROPORT - Shkup 3148 333 AEROPORT - Ohër 046 252 842 SPITALI KLINIK - Shkup 3147 147 SPITALI I QYTETIT - Shkup 3235 000 SPITALI USHTARAK - Shkup 3283 000 SPITALI I FËMIJËVE - Kozle 3085 761 GJINEKOLOGJIA - Çair 2611 033 ZEGIN (MNT) 3117 614

AMBASADAT E gjithë bota e letrave sot flet për të ulur TVSH mbi ebookun, por në Shqipëri përveç faktit të mungesës së strukturës për këtë produkt të ri libror, mungon besimi i plotë për shkak të piraterisë, dukuri e cila po mbyt prej disa vitesh botimet shqiptare dhe në raste të formës alternative, të ebook të gjithë mendojmë: a do të piratohet edhe ky produkt? Në një kohë kur në Europë përpiqen të ulin TVSHnë mbi ebookun, te ne kemi ende këtë tatim më të lartin në Europë me 20 për qind, një absurd që nuk kemi ditur kurrë ta kuptojmë”, tha Ymeri. arrijnë të shpjegojnë këtë dukuri që ka mjaft efekte të tjera, por pa dyshim është në radhë të parë një goditje ndaj dijes e kulturës, që lipset ta konsiderojmë si një infrastrukturë të vërtetë të vendit, pa të cilën nuk bëhet dot përpara. Nëse nuk ndërmerren shpejt politika publike për të mbështetur libraritë, do të mbeten fare pak prej tyre dhe aksesi te libri do të ulet”, tha Ymeri. Sipas tij, fondet e dhëna për librin kanë qenë gjithnjë jo transparente dhe ka kërkuar nga qeveria e re një vëmendje ndaj librit. “E gjithë bota e letrave sot flet për të ulur TVSH mbi ebook-un, por në Shqipëri përveç faktit të mungesës së strukturës për këtë produkt të ri libror, mungon besimi i plotë për shkak të piraterisë, dukuri e cila po mbyt prej disa vitesh botimet shqiptare dhe në raste të formës alternative, të ebook të gjithë mendojmë: a do të piratohet edhe ky

produkt? Në një kohë kur në Europë përpiqen të ulin TVSH-në mbi ebook-un, te ne kemi ende këtë tatim më të lartin në Europë me 20 për qind, një absurd që nuk kemi ditur kurrë ta kuptojmë”, tha Ymeri. Një tjetër problem sipas tij janë dhe botimet e librave shkollorë alternativë. Si një nga pikat kryesore të angazhimeve të botuesve shqiptarë, kreu i Shoqatës ka përmendur angazhimin për çështjen e piraterisë dhe informalitetit, të cilat jo rastësisht janë edhe motoja e panairit të këtij viti. “Nuk është normale që sot në tregun shqiptar të librit janë me dhjetëra autorë të piratuar nga gjithë gjuhët e mëdha dhe nuk ndodh asgjë, nuk është normale që kemi informalitet në rritje në tregun e botimeve, duke filluar nga shtypshkrimet informale, e deri te fotokopjime masive të teksteve universitare”, ka thënë Ymeri. Ministrja e Kulturës, Mirela Kumbaro, tha se shpre-

Burhan Ameti përfaqëson Maqedoninë në Egjipt Artisti gostivaras Burhan Ahmeti përfaqëson Maqedoninë në Festivalin e 11 ndërkombëtar të artit OSTRAKA, i cili do të mbahet në Egjipt që nga data 16-27 Nëntor të këtij viti në Sharm el Sheikh. Burhan Ahmeti aktualisht punon si profesor i artit në Fakultetin Pedagogjik “Shën Kliment i Ohrit” në Shkup, është shumë aktiv me aktivitetet artistike dhe ekspozita ku deri me tani ka realizuar 9 ekspozita personale dhe mbi 70 ekspozita grupore ndërkombëtare. Është fitues i disa çmimeve ndërkombëtare dhe kombëtare. Në këtë festival të artit pritet që të marrin pjesë rreth 100 artistë nga e gjithë bota ku gjatë atyre ditëve në punëtoritë që do realizohen atje çdo artist do ketë mundësinë që të shpalos artin e traditën e vet nga ku ai vjen, duke e prezantuar atë para shumë artistëve tjerë nga e gjithë bota si dhe

TELEFONA MË TË RËNDËSISHËM

për artdashës tjerë vendas. Çdo artistë do realizojë vepra arti në pikturë me teknika të ndryshme ku në fund të aktivitetit do të organizohet ekspozita përmbyllëse e atij evenimenti të rëndësishëm

ndërkombëtar me veprat e realizuara gjatë atyre ditëve në Egjipt. Është një mundësi e mire për artistin Burhan Ahmeti që me artin e vet dhe me mënyrën e tij të shprehurit me art të shpalos para një publiku

Ambasada e Norvegjisë Brigada e 8-të Sulmuese 2 Tel: (02) 3129 165 Ambasada e Austrisë Mile Pop Jordanov 8 Tel: (02) 3083 400 Ambasada e B - H Mile Pop Jordanov 56-b Tel: (02) 3086 221

hte publikisht angazhimin për një tryezë të posaçme të parashikuar për librin si kulturë dhe jo thjesht si mall. “Këtë vëmendje e kemi edhe ndaj piraterisë e pronësisë intelektuale për të cilën Ministria e Kulturës sapo ka ndërmarrë një kantier të parashikuar duke pasur parasysh nenin 73 te MSA-s, pronësia intelektuale, industriale dhe tregtare”, tha Ministrja Kumbaro. Ndërsa ambasadori amerikan, Aleksandër Arvizu e ka cilësuar krim që duhet ndëshkuar vjedhjen e të drejtës së autorit. “Është me të vërtetë problem jo vetëm për Shqipërinë, por për të gjithë botën. Ajo që ndodh me dhunimin e pronësisë intelektuale është në fakt vjedhja. Është krim, i privon njerëzit nga ajo që është e drejta e tyre, nga e drejta e autorit. Është gjithashtu inkurajuese që kjo qeveri është e angazhuar që të luftojë krimin në forma të ndryshme”, deklaroi Arvizu.

Ambasada e Britanisë së Madhe Salvador Alende 73 Tel: (02) 3299 299

të gjerë vlera të mirëfillta të kulturës sonë. Në këtë festival ndërkombëtar të artit pamor do të marrin pjesë artiste nga Turqia, Kanada, Holanda, Arabia Saudite, Azerbejxhani, Gjeorgjia, Ukraina, Kosta Rika, Omani, Palestina, Korea, Belorusia etj. Arti dhe aktivitetet e ndryshme kulturore pa përkrahje financiare nuk mund të realizohen si duhet, kësaj radhe Burhan Ahmeti do të udhëtoj me shpenzimet vetanake pasi që nuk gjeti përkrahje nga komuna e Gostivarit apo nga ndonjë institucion tjetër, edhe pse kërkesën bashkë me ftesën që i është bërë i ka dorëzuar në komunë por pa përgjigje. “Nëse arti dhe aktivitetet e ndryshme kulturore mbeten në varësi të politikës së cekët që është duke u bërë në disfavor të vlerave kulturore atëherë ç’ka mbetet gjë tjetër për të promovuar”, theksoi Ahmeti. Tërësia e arritjeve të një populli si në aspektin e zhvillimit shoqëror apo mendor është kultura dhe arti, andaj duhet bërë çmos për ta përkrahur atë pasi që në atë mënyrë kemi përkrahur veten, popullin, kulturën e traditën tonë të kahmotshme.

Ambasada e Kosovës Samoillova 136 Tel: (02) 3290 320

Ambasada e Bullgarisë Zllatko Shnajder 3 Tel: (02) 3229 444 Ambasada e Francës Salvador Alende 73 Tel: (02) 3244 300 Ambasada e Gjermanisë Lerinska 59 Tel: (02) 3093 900 Ambasada e Greqisë Borka Taleski 6 Tel: (02) 3219 260 Ambasada e Holandës Leninova 69-71 Tel: (02) 3129 319 Ambasada e Hungarisë Mirka Ginova 27 Tel: (02) 3063 197 Ambasada e Italisë Brigada e 8-të Sulmuese 22 Tel: (02) 3236 500 Ambasada e Kinës rr.474 nr.20 Tel: (02) 3213 163

Ambasada e Kroacisë M.T.Golloganov 44 Tel: (02) 3248 170 Ambasada e Rumunisë Rajko Zhinzifov 42 Tel: (02) 3228 055 Ambasada e Rusisë Pirinska 44 Tel: (02) 3117 160 Ambasada e SHBA-ve Samoillova 21 Tel: (02) 3102 000 Ambasada e Shqipërisë Sllavej Pllanina 2 Tel: (02) 3246 726 Ambasada e Sllovenisë Vodnjanska 42 Tel: (02) 3178 730 Ambasada e Suedisë Brigada e 8-të Sulmuese 2 Tel: (02) 3297 880 Ambasada e Serbisë Pitu Guli 8 Tel: (02) 3129 298 Ambasada e Turqisë Sllavej Pllanina p.n. Tel: (02) 3113 270 Ambasada e Zvicrës Maksim Gorki 19 Tel: (02) 3103 300


Shëndetësi

e premte, 15 nëntor 2013

Cisti është një formacion i mbyllur në formë qeske i mbushur me lëng, ajër ose material gjysmë të ngurrtë dhe që nuk është pjesë normale e indit ku është i lokalizuar.

Çfarë janë cistet?

19

Çaji nga hithi

CISTE Cistet janë të shpeshta dhe mund të paraqiten kudo në trup te njerëzit e cilësdo moshë. Cistet dallojnë në madhësi; ata mund të vërehen vetëm nën mikroskop ose mund të bëhen aq të mëdha sa të nxjerrin prej vendi organet ose indet. Murri i jashtmi i cistit quhet kapsulë. Shkaktarët Cistet mund të paraqiten si rezultat i proceseve të ndryshme në organizëm, përfshirë: problemet e zakonshme të qarkullimit të lëngjeve infeksionet tumoret gjendjet kronike inflamatore problemet gjenetike (të trashëguara) defekte në organet në zhvillim në embrion. Shumica e cisteve vijnë si pasojë e gjendjeve të sipërpërmendura dhe mund të parandalohen përderisa parandalohet shkaktari. Simptomat, shenjat dhe diagnostikimi Ndonjëherë ju mund ta vëreni një cist vetë kur keni ndjenjën e ndonjë “xhunge anormale”. Për shembull, cistet e lëkurës ose indit nënlëkuror zakonisht janë të dallueshme. Cistet në gjëndrat qumështore (gjinj) po ashtu mund të jenë të prekshme (që do të thotë se ju mund t’i ndjeni ato kur ekzaminoni zonën me gishta). Cistet e organeve të brendshme, si veshkat ose mëlçia mund të mos prodhojnë simptoma ose mund të mos detektohen nga individët e prekur. Këto ciste zakonisht zbulohen përmes skanimeve të ndryshme të organeve (rrezet X, ultrazëri, tomografia kompjuterike ose rezonanca magnetike) Cistet mund të japin simptoma ose jo, në varësi të madhësisë dhe lokacionit. Llojet e cisteve Ka qindra lloje të ndryshme të cisteve të cilat mund të zhvillohen në organizëm. Disa prej llojeve më të shpeshta të cisteve janë:

reklama

Cistet në gji të cilat janë pjesë e sëmundjes proliferative beninje (sëmundja fibrocistike e gjinjve). Cistet e vezoreve, përfshirë cistet dermoide, një lloj specifik i tumorit të vezorëve që shpesh përmban ciste dhe inde të tjera. Ciste brenda gjëndrës tiroide. Cistet e Bakerit, që paraqiten në pjesën prapa gjurit. Ciste ganglionike e nyjave dhe gilcës. Cistet e gjëndrave brenda kapakëve të syrit, të quajtura kalazione. Cistet sebaceoze të gjëndrave të vogla në lëkurë. Cistet epidermale të lëkurës, ndonjëherë të njohura si cista epidermale të shtrira, të cilat shpesh gjenden në fytyrë, lëkurën e kokës, qafë dhe shpinë. Cistet Bartholin, janë rritje të gjëndrave afër hapjes vaginale. Cistet e epifizës, janë ciste brenda gjëndrës pineale (epifizës) në tru. Cistet pankreatike janë koleksione të mbushura me lëng brenda pankreasit. Disa ciste pankreatike janë ciste të vërteta të cilat janë të mbështjella nga qeliza të cilat sekretojnë lëng. Cistet tjera pankreatike janë pseudocista dhe nuk përmbajnë qeliza të veçanta mbështjellëse. Sëmundja policistike e veshkave, një problem i trashëgueshëm në të cilin veshkat përmbajnë ciste të shumëfishta. Cistet Tarlov, njihen si ciste

meningeale ose perineurale, janë të lokalizuara në kërbisht (sakrum), ashtin e vendosur në fund të shpinës. Infeksionet dhe inflamacionet, si absceset dhe lungat në lëkurë, po ashtu mund të shkaktojnë ciste. Cistet araknoide janë të lokalizuara në mes të trurit ose palcës kurrizore dhe membranës araknoide, një prej tre membranave që mbështjell trurin dhe palcën kurrizore. Sëmundjet e veshkëve policistike A janë cistet kancer? Shumica e cisteve janë beninje, do të thotë nuk janë kancer. Por disa mund të prodhojnë simptoma të ngjashme me kancerin për shkak të madhësisë dhe vendndodhjes. Por, edhe pse rrallë, cistat mund të shoqërohen me tumore malinje (kancere). Nëse ju jeni të shqetësuar për ndonjë ënjtje anormale ose ndonjë xhungë, bisedoni me mjekun tuaj. Ai ose ajo mund t’ju rekomandojë testet e përshtatshme diagnostike për të përcaktuar nëse një cist është i pranishëm, çfarë e ka shkaktuar atë dhe a është kanceroz apo jo.

kirurgjike. Ndonjëherë lëngjet që përfshihen brenda cistit mund të thahen, ose thithen, duke injektuar një gjilpërë ose katetër në hapësirën e cistit, e që rezulton në shkatërrimin e tij. Skenimi radiologjik mund të përdoret për të parë gjendjen gjatë procesit të tharjes së përbërjes së cistit, nëse cisti është i vendosur në inde të thella dhe nëse nuk është lehtë i arritshëm. Tharja ose largimi i cistit në shtëpi nuk është i këshillueshëm. Largimi kirurgjik i një cisti ndonjëherë është i patjetërsueshëm. Nëse ka dyshime se një cist është kanceroz, cisti në përgjithësi largohet përmes ndërhyrjes kirurgjike ose merret një biopsi e murrit të cistit (kapsulës) për të përjashtuar aftësitë malinje. Në raste të caktuara, lëngjet e thithura nga cisti ekzaminohen nën mikroskopë për të përcaktuar nëse qeliza kanceroze janë të pranishme në cist. Nëse cisti rritet si pjesë e ndonjë sëmundje kronike (për shembull në rastin e sindromës policisitike ovare, ose sëmundjes fibrocistike të gjirit), trajtimi në përgjithësi drejtohet kah sëmundja që e ka nxitur atë.

Trajtimi Parandalimi Trajtimi i një cisti varet nga shkaktarët e cistit si edhe nga vendndodhja e tij. Cistet të cilët janë shumë të mëdhenj dhe rezultojnë në simptoma për shkak të madhësisë së tyre mund të largohen në mënyrë

Parandalimi i krijimit të cisteve është i mundshëm deri në një shkallë sa është i mundshëm parandalimi i shkaktarëve të cistit. Shumica e cisteve nuk janë të parandaluara.

Me siguri se shumica prej nesh frikësohemi nga hithrat, por ja qe ato janë shume te dobishme për organizmin e njeriut. Përdorimi i kësaj bime gjatë periudhës së pranverës ndihmon në pastrimin e gjakut dhe te të sëmurët me anemi. Këshillohet që gjatë kësaj kohe të konsumohet sa më shpesh bima e hithrës në formë sallate ose dhe e gatuar në supë ose byrek. Gjithashtu, mund të pihen 3 gota çaj në ditë nga kjo bimë. Për shkak te sasisë se madhe te kaliumit, hithrat kane efekt diuretik dhe çaji i tyre shfrytëzohet ne mjekimin e ndezjes se rrugëve urinare, si dhe për parandalimin e krijimit te

gurëve ne veshka. Pasi qe përmban hekur çaji nga hithi ndihmon edhe ne krijimin e qelizave te kuqe te gjakut. Ky çaj e pastron organizmin prandaj është i dobishëm te sëmundjet e lëkurës. Preferohet edhe te ndezja e mukozës se gojës dhe te aftët. Çaji nga hithi stimulon regjenerimin e qelizave. Efektet anësore të hithrës janë ende të panjohura. Por është thelbësisht e dëmshme të përdoret te personat, që kanë akumulime ujore si pasojë e aktivitetit të kufizuar të zemrës dhe veshkave, pasi është një çaj që nxit largimin e ujërave nga trupi.

shpallje

Në bazë ë nenit 69 nga Ligji për ambient jetësor (Gaz.Zyrtare e RM nr. 53/05, 81/05, 159/08, 83/09 dhe 48/10), dhe Dekreti për pjesmarrje publike gjatë kohës së përpunimit të rregullativës dhe akteve tjera, si dhe planeve e programeve nga sfera e ambientit jetësor ( Gaz.Zyrtare e RM nr. 147/08) , Kryetari i Komunës së Gostivarit, solli:

LA J M Ë R I M Lajmërohen qytetarët dhe personat juridik në lidhje me ProjektRaportin për Vlerësim strategjik të ndikimit mbi mjedisin jetësor për DLUP për ndërtimin e kompleksit ekonomik-bazen për peshk me objekte ndihmëse të PK nr. 1430, 1431, 1432, 1433, 1434, 1434/1 për KK Vërtok, Komuna e Gotivarit se Kryetari i Komunës së Gostivarit solli Aktvendim për organizimin e :

PREZENTIMI PUBLIK Debati publik do të mbahet në hapësirat e Komunës së Gostivarit gjegjësisht në sallën e Këshillit të Komunës së Gostivarit më 18.11.2013 (e Hënë) në ora 10.00. Projekt raporti për Vlerësim strategjik të ndikimit mbi mjedisin jetësor për DLUP për ndërtimin e kompleksit ekonomik-bazen për peshk me objekte ndihmëse të PK nr. 1430, 1431, 1432, 1433, 1434, 1434/1 për KK Vërtok, Komuna e Gotivarit, do të ekspozohet në dhomën nr.09 të Komunës së Gostivarit në afat prej 30 ditësh dhe në ueb faqen e Komunës së Gostivarit www.gostivari.gov.mk edhe ate prej 04.11.2013 deri 04.12.2013 vit çdo ditë pune prej ora 08.00 – 16.00. Të gjithë të interesuarit persona fizik dhe juridik për rajonin konkret të përfshirë me Planin munden të dorëzojnë vërejtjet dhe mendimet e tyre me shkrim në afatin e caktuar në Qendrën për Shërbime Publike të Komunës së Gostivarit. Kryetari i Komunës Nevzat Bejta


Sport

20

LAJME INTERESANTE

Arbitri përjashton nga loja asistentin e tij

Arbitri anësor kishte pasur një fjalosje me një futbollist, ndërsa ai kryesor vendosi të ndëshkojë të dy me karton të kuq. Një situatë e pashënuar deri më tani në histori të futbollit është regjistruar në Serbi, gjatë një ndeshje të futbollit të kategorive të ulëta. Arbitri kryesor i ndeshjes ka përjashtuar nga loja asistentin e tij!

Rasti ka ndodhur në kategorinë komunale të Lazarevcit, ndërmjet skuadrave Dimitrije Tucoviq dhe Rudar i Zeokut. Arbitri Marka Jakovljeviq, pas një fjalosje ndërmjet futbollistit Gjorgje Jakovleviq dhe asistentit të tij, Milosh Pavloviq ka vendosur të përjashtojë nga loja të dytë, për të mos ardhur deri te një përleshje fizike ndërmjet tyre.

Shukeri përzë gazetarët nga avioni

Presidenti i Federatës kroate të futbollit ka bërë një presion të paparë tek gazetarët e sportit. Një presion të pacivilizuar e kanë shënuar mediat kroate nga ish-futbollisti i njohur presidenti aktual i Federatës së futbollit të Kroacisë, Davor Shuker. Ai në ditët e fundit në çdo formë është munduar të bëjë presion tek transmetuesi publik, HRT të mos stopohet filmi dokumentar, Offside. Dokumentari në

fakt nuk ka asgjë kontraverze veç fjalisë së fundit të Shukerit, i cili në një moment thotë: “Gjendja në Federatës është pasqyrë e gjendjes në shtet”. Në pamundësi të ndalojë emitimin e emisionit, Shuker ka zbritur nga avioni gazetarët e HRTsë, të cilët zakonisht udhëtojnë me aeroplan çarter të kombëtares kroate, edhe pse ata nuk kanë asnjë lidhje me emitimin apo jo të emisionit në fjalë.

NJERËZIT NË FRANCË PËR ÇUDI PREFEROJNË MESSIN E RONALDON PËR “TOPIN E ARTË” Në një intervistë për Mundo Deportivo, mbrojtësi i Barcelonës, Gerard Pique foli për Topin e Artë, teksa shprehu mendimin se mediat kanë zhvilluar një fushatë në favor të rivalëve kryesorë të Leo Messit, duke nxjerrë si pretendentë Cristiano Ronaldon dhe Franck Ribery ë një intervistë për Mundo Deportivo, mbrojtësi i Barcelonës, Gerard Pique foli për Topin e Artë, teksa shprehu mendimin se mediat kanë zhvilluar një fushatë në favor të rivalëve kryesorë të Leo Messit, duke nxjerrë si pretendentë Cristiano Ronaldon dhe Franck Ribery. “Messi kurrë nuk mund të përjashtohet. Është një proces ku marrin pjesë shumë njerëz në votim. E ka fituar 4 herë Topin e Artë dhe ka vlerësim të gjerë në të gjithë botën. Nëse do ta fitoj sërish do të gëzohem shumë, por vërtet shumë. Nëse do të vlerësohet mirë ky vit për Messin, mund të thuhet se ka qënë spektakolar. Nuk them se Cristiano nuk ka patur një vit të mirë apo t’i heqim meritat Ribery, por të fitojë ai që do të votohet dhe ky është fundi i diskutimit”. Krahasimet me Barcelonën e Guardiolës, Pique i refuzon. “Ishte një epokë tjetër. Barcelona e asaj kohe është e vetmja në histori që ka fituar 6 trofe në një vit, ndoshta ishin kushtet të atilla për këtë sukses të paparë

Mediat, fushatë pro Ronaldos e Ribery

N

ndonjëherë. Tani fitojmë ndaj Realit të Madridit dhe diskutohet për stilin tonë”. Në lidhje me rinovimin dhe tërheqjen nga futbolli pikërisht me fanellën e Barçës, Pique tha se kurrë nuk dihet se çfarë mund të ndodhë, por si shtëpia nuk ka, duke nënkuptuar se nuk e mendon aspak largimin nga blaugranat si opsion për të ardhmen. Nga ana tjetër, mesfushori i Bayern Munichut, Franck Ribery, ka shprehur zhgënjimin e tij për

Presidenti i Interit tregon se në një kohë, tekniku i njohur anglez nuk mori nga ai asnjë para, por vetëm kërkoi bileta të operas. Presidenti në largim i Inter Milanos, Massimo Moratti ka zbuluar disa detaje gjatë punës së tij me trajner të ndryshëm. Ai ka zbuluar një fakt në

Federata e futbollit e Suedisë i ka dhënë futbollistit të saj, Anders Svensson një automobil të tipit Volvo për shkak të rekordit të ri prej 146 paraqitjeve për këtë shtet. Megjithatë shpërblimin e njëjtë nuk e ka marrë, Therese Sjogran e cila ka 187 paraqitje për Suedinë. Kaq ka mjaftuar që të fillojë një debat i ashpër në opinion i barazisë gjinore në futboll. Shumë nga futbollistet e tjera të Suedisë kanë shprehur haptazi pakënaqësNjë skandal i paparë është shënuar në futbollin austriak, kur në opinion ka dalur një foto e një tifozi të Rapidit të Vjenës deri sa përdorë narkotikë mbi trofeun e kampionit. Imazhi i futbollit të Austrisë është goditur rëndë, kur në opinion kanë dalur foto të një tifozi të Rapidit të Vjenës, i cili pozon para një sasie të supozuar se ësht narkotik, të hedhur mbi atë që është trofeu i kampionit të këtij vendi në fut-

Crespo dëshiron ta drejtojë Parmën Hernan Crespo thotë se ambicia e tij është të drejtojë Parmën në të ardhmen. Ishylli i Chelseat dhe Interi thotë se Parma mbetet afër në zemrën e tij dhe gjithmonë do të jetë i gatshëm ta ndihmojë këtë ish-klub të tij. “I dëshiroj çdo të mirë Parmës dhe (Roberto) Donadonit, por është normale të thuash se të drejtoj Parmën

mospërkrahjen e duhur në atdheun e tij. Ai mendon se njerëzit në Francë më me qejf do të dëshironin ta shihnin Lionel Messin ose Cristiano Ronaldon duke e fituar ‘Topin e Artë” sesa atë. ”A jam njëri prej autsajderve për ‘Topin e Artë’? Sigurisht është dashur të kem përkrahje më të madhe. Kam përshtypjen se madje edhe njerëzit në Francë më shumë preferojnë Messin dhe Ronaldon dhe për mua kjo është vërtet e çuditshme dhe pyes veten

pse ndodh”, ka thënë Ribery për “Le 10 Sport”. “Kam qenë shumë i mirë gjatë tërë vitit 2013 dhe kam fituar shumë trofe. Do të ishte një nder i madh për mua , për familjen time dhe për fëmijët e mi në rast se e fitoj këtë çmim”, ka shtuar Ribery. Lista prej 23 futbollistësh kandidatë për “Topin e Artë” do të reduktohet në listën e ngushtë prej tre kandidatëve në fillim të dhjetorit, kurse fituesi i këtij çmimi do të bëhet i ditur në gala mbrëmjen e 13 janarit.

Me narkotikë mbi titullin e Debati suedez i barazisë kampionit!? gjinore në kombëtare

Hodgson kërkoi të paguhet me bileta të operës lidhje me trajnerin nga Anglia, Roy Hodgson, i cili ka udhëhequr ekipin në dy raste, një herë në periudhë më të gjatë dhe në vitin 1999 udhëheqi ekipin për vetëm 6 ndeshje. “Ai nuk deshi të paguhej. Ishte për një muaj e diçka më shumë. Ai më tha’ jo, jo jo, nuk dua të paguhem nga t’i. Unë e bëjë këtë sepse jemi miq dhe t’i ke nevojë për mua. Ai ishte fantastik. Pastaj i thashë: Të lutem, nuk dua ta bëni punën pa marrë asgjë’. Ai insistoi dhe më tha: Nëse më obligon, atëherë dua të kam bileta për La Scala”, tha ai. “Natyrisht shkuam së bashku. Ishte një operë e Verdit, por nuk më kujtohet saktë cila, sepse ka kaluar kohë”.

e premte, 15 nëntor 2013

është një prej qëllimeve të mia në jetë”. “Parma është diçka vërtet e veçantë për mua, është një prej skuadrave ku kam luajtur dhe kam disa ndjenja, por pa bërë proklamime, ndoshta koha do të vijë”. “Tash ne duhet ta mbështetim Donadonin dhe skuadrën pasi ata e meritojnë”, ka thënë Crespo.

inë e saj në rrjetet sociale, për mungesën e barazisë gjinore me këtë rast. Federata është arsyetuar me faktin se e ka pasur për qëllim të shpërblejë edhe futbollisten, por ajo ende është lojtare aktive. Arsyetimi është bizar sepse edhe Svensson 37 vjeçar është ende aktiv. “Nuk ka të bëjë për një automobil, por për mënyrën se si i bënë gjërat. Nëse ata ë shpërblejnë atë, duhet të më shpërblejnë edhe mua”, tha Sjogran për STV.

boll. Rasti është fotografuar dhe paraqitur në opinion nëpërmjet fotografive të bëra nga kamerat digjitale dhe telefonat mobil. Në pudrën e supozuar të jetë narkotik, personi të fjalë shihet duke e futur nëpërmjet vrimave të hundës. “Ne mendojmë se kjo ishte kokainë dhe mendojmë se kjo ka ndodhur në ambientet e stadiumit”, ka konfirmuar një burim anonim për portalin austriak të lajmeve, "sport24.at".

United ofertë për Iniestën? Menaxheri i Manchester United, David Moyes, është duke menduar një lëvizje befasuese për mesfushorin e Barcelonës, Andres Iniesta, në afatin kalimtar të janarit. Daily Mail shkruan se Moyes me kujdes është duke monitoruar ngjarjet te Barcelona dhe mund ta pasojë interesimin e tij me një ofertë në afatin kalimtar të janarit. Brenda klubit spanjoll ka zëra se raportet në mes të mes-

fushorit spanjoll dhe drejtuesve të klubit në Nou Camp nuk janë aq të mira dhe se, për të parën herë në karrierë, ai mund të kërkojë të largohet nga klubi i tij i fëmijërisë. Moyes shpreson të shfrytëzojë shansin e këtyre raporteve të ftohura në mes të Barcës dhe Iniestës dhe të përpiqet të kompletojë njërën prej marrëveshjeve më të mëdha të Ligës Premier.


Sport

e premte, 15 nëntor 2013

21 gjithë lojtarët më të mirë në botë të cilët i veshin me fanellat e tyre. Dueli i milionave vë përballë shumë yje. NIKE sponsorizon lojtarë si Ronaldo, Ibrahimovic, Neymar, Ribery. Pirlo,e Lewandowski ndërsa Adidas e ka në vetë Super Messin, Luis Suarezin, Van Persien, Xavin, Cavanin, Balen e Robbenin.

Formacioni i vitit, NIKE apo ADIDAS? nisur në finalen e Botërorit mes Brazilit e Francës ku NIKE kishte sponsorizuar Ronaldon dhe Brazilin ndërsa Adidas, Zidanen e Ronaldon. Dy kompanitë e fuqishme i kanë të zgjedhur pothuajse të

Gara për Topin e Artë dhe formacionin më të mirë të vitit ka nxitur rivalitet të madh edhe mes dy kompanive gjigante të veshmbathjeve sportive, NIKE e ADIDAS. Se cila kompani që sponsorizon

yjet e futbollit do të ketë më shumë lojtarë në formacionin e vitit dhe lojtari i cilës kompani o të fitoj Topin e Artë është sfida e dy kompanive gjigante. Rivaliteti i tyre kishte

Loret Sadiku nuk ka mundur t’i bashkohet Kombëtares shqiptare për shkak të lëndimit. Mbrojtësi kosovar thotë se nuk e ka refuzuar ekipin kuqezi, dhe se nuk po mendon t’i bashkohet Suedisë

SADIKU HIQET NGA LISTA E DE BIASIT

mri i Loret Sadikut ishte në listën e Gianni De Biasit për ndeshjen miqësore që Kombëtarja shqiptare do ta zhvilloj kundër Bjellorusisë, me 15 nëntor në Antalia. Por, para grumbullimi të ekipit kuqezi emri i mbrojtësit kosovar u hoq nga lista. Për mungesën e Sadikut, deri më tani, nuk ka pasur asnjë shpjegim zyrtarë as nga Federata Shqiptare e Futbollit (FSHF) e as nga trajneri Gianni De Biasi. Pas kësaj filluan të qarkullojnë zëra se Sadiku ka refuzuar t’i bashkohet Shqipërisë, pasi ka ndërruar mendjen, dhe tash po synon t’i bashkohet përfaqësueses së Suedisë. Por, Sadiku ekskluzivisht për Express ka mohuar këto thashetheme. Mbrojtësi i ekipit suedez, Helsingborgs thotë se është i lënduar, dhe nuk mund të bashkohet me ekipin kuqezi për këtë ndeshje. “Nuk jam grumbulluar me Kombëtaren pasi jam i lënduar. Nuk është e vërtet që unë po e presë Suedinë”, ka deklaruar Sadiku. "Kam probleme me muskujt e pjesës së

Nuk e kam refuzuar kombëtaren

Dallimet mes La Ligas dhe Premierligës

E

Se La Liga Spanjolle dhe Premierliga Angleze kanë dallime të mëdha, kjo gjë shihet edhe në shpërndarjen e të drejtave televizive. Mjafton të shikosh shpërndarjen të të drejtave televizive në La Liga ku vërehet një dallim tejet i madh te dy skuadra, Barcelona e Real Madridi. Dy gjigandët spanjollë përfitojnë dukshëm më shumë ndërsa janë larg më të shikuara se nga skuadrat tjera. Krejtë ndryshe është në Pre-

Blic

Pogba neutral ndaj Realit sipërme të këmbës së majtë, dhe do të jem jashtë fushës për 2-3 javë”, ka theksuar Sadiku, i cili më herët është pajisur me pasaportë shqiptare. Sadiku ishte i grumbulluar me Kom-

bëtaren shqiptare muajin e kaluar, por nuk ka pasur leje nga FIFA të aktivizohet me kuqezinjtë në ndeshjen kundër Zierës dhe Qipros. Mbrojtësi kosovar ende nuk ka marr leje

nga FIFA që ta vesh fanellën kuqezi, pasi më herët ka luajtur me ekipin U-12 të Suedisë. Por, për ndeshje miqësore nuk duhet leja për tu aktivizuar me ekipin kombëtar.

Song jep sinjale për rikthimin te Arsenali ullisht ndeshjet e Arsenalit dhe shton se shpreson që ish shokët e tij të shpallen kampionë të Anglisë. “Kur u largova rreth 2 vjet më parë e dija se kishim një skuadër të mirë me lojtarë cilësorë, por na mungonte diçka që të bënim hapin cilësor. Këtë sezon e nisën në mënyrën më të mirë. I kam parë të gjitha ndeshjet e tyre dhe mendoj se janë një skuadër shumë e fortë. Shpresoj shumë që të fitojnë diçka të rëndësishme sepse është një skuadër që e meriton”. 26vjeçari u transferua te Barcelona në vitin 2012 por ai është aktivizuar vetën në 26 takime ku ka shënuar edhe një gol.

Mesfushori i Barcelonës, Alex Song nuk e përjashton mundësinë e rikthimit te Arsenali pas aventurës jo të suksesshme që po kalon te Barcelona. Mesfushori kamerunas, emri i të cilit është lidhur shpesh herë kohët e fundit me një rikthim të mundshëm në “Emirates”, nuk i hedh poshtë zërat. “Kam kaluar momente shumë të bukura te Arsenali ku luajta për 5 vjet. Për momentin nuk e shikoj si opsion të mundshëm sepse kam edhe 4 vjet në kontratën me Barcelonën, por në të ardhmen mund të ndodhë gjithçka”. Song shton gjithashtu se i ndjek rreg-

Toure është i lumtur te City Mesfushori i Manchester Cityt, Yaya Toure, ka shfrytëzuar rrjetet sociale për të përgënjeshtruar njoftimet se ai nuk është i lumtur te klubi aktual. Futbollisti i dikurshëm i Cityt, Rodney Marsh, kishte thënë se 30-vjeçari nuk është i kënaqur me performancën e skuadrës gjatë këtij edicioni duke nxitur

mierligën Angleze ku dallimi në shikueshmëri dhe në fitime është tejet i vogël mes skuadrave tjera. Barcelona dhe Reali janë më të shikuara 128 herë se sa Granada që është në vendin e fundit me shiqime dhe fitime. Ndërsa Manchester United që është skuadra më e shikuar dhe që fiton më shumë në Premierligë është vetëm 20% me distancë nga skuadra e fundit me fitime në Premierligë.

Mesfushori i Juventusit, Paul Pogba, thotë se ai nuk është i shqetësuar për spekulimet të cilat e lidhin atë me klube të ndryshme. Francezi së fundi është përmendur se ka joshur interesimin e Real Madridit, por vetë lojtari thotë se ai është i fokusuar të kryejë punën e tij në fushë. “Nuk jam duke menduar për gjithë atë. Unë vetëm mendoj për fushën dhe për të arritur gjëra të mira”. “Nuk di asgjë çfarë ndodh

prapa skenave”, ka thënë Pogba për L’Equipe, lidhur me spekulimet e fundit për një interesim nga Real Madridi.

Fiorentina kërkon Cesarin Fiorentina raportohet se është duke e kërkuar portierin e QPR, Julio Cesar. Braziliani e ka parë veten jashtë skuadrës e cila këtë sezon garon në Championship (divizionin e dytë të kampionatit anglez), dhe është duke kërkuar një klub të ri në janar. Trajneri i Fiorentinas, Vicenzo Montella, është i pakënaqur me portierin e tij Neto dhe dëshiron ta rikthejë Julio Cesar në Itali.

Braziliani u largua nga Interi 18 muaj më parë për të kaluar te klubi anglez, që aso kohe garonte në Ligën Premier.

PSG më i fortë se në sezonin e kaluar spekulime se mesfushori mund të kërkojë një sfidë tjetër. “Hej djema, mos i dëgjoni thashethemet, jam i lumtur te City”, ka shkruar lojtari që po qëndron në vendlindje për angazhimet me përfaqësuesen e Bregut të Fildishtë. Toure kaloi në Etihad Stadium në vitin 2010 nga Barcelona.

Anësori i Paris SaintGermainit, Lucas Moura, beson se kryeqytetasit do të shkojnë larg në të gjitha garat këtë edicion. “Ka një kualitet të madh në këtë skuadër, me shumë lojtarë me përvojë”. “Kemi një trajner me shumë ndikim dhe jam i entuziazmuar që jam pjesë e kësaj skuadre. Vërtet mendo se mund të

shkojmë shumë larg këtë sezon”. “Me sistemin e ri me tre mesfushorë dhe tre sulmues, mendoj se jemi më të fortë se në sezonin e kaluar”, ka deklaruar Lucas për beIN Sport. Në sezonin e kaluar PSG u shpall kampion i Ligue 1, ndërsa arriti deri në çerekfinale të Ligës së Kampionëve.


Sport

22

KM “TEFEJUZ” DO TË SHËNON 20 VJETORIN E THEMELIMIT

Seferi të dielën sprovë të rëndësishme

Aliu: Mburrem me sukseset e klubit Për të shënuar këtë jubile, drejtuesit e klubit kanë vendos që të zhvillojnë disa manifestime. Njëra prej tyre do jetë gara e cila do të zhvillohet të shtunën, kurse më pas do të zhvillohet edhe një koktej rasti ku do të shpërblehen të gjithë ata që i ndihmuan klubit për këto 20 vite Avdyl SALIHU lubi i mundjes “Tefejuz” këtë fundjavë do të feston 20 vjetorin e themelimit, kështu në rrjedhojë të këtij manifestimi klubi shkupjan ka organizuar disa aktivitet për të shënuar këtë jubile. Me këtë rast të shtunën në palestrën sportive “Adem Jashari” në Çair do të organizohet turne ndërkombëtar për kadetë, kurse

K

Derbi mes Rabotniçkit e Lirisë Të shtunën do të zhvillohen ndeshjet e xhiros së gjashtë në elitën e basketbollit vendor. Krye ndeshja do të jetë ndërmjet dy ekipeve Rabotniçki dhe Liria. Skuadra nga Çairi dhe ajo nga “Parku i qytetit” me nga 10 pikë e ndajnë pozitën e parë dhe për këtë shkak kjo ndeshje e ka marrë epitetin e derbit të këtij sezoni. Si Rabotniçki ashtu edhe Liria nuk e duan rolin e favoritit dhe janë të mendimit se niansa do të vendosin këtë ndeshje. Kjo ndeshje do të zhvillohet të shtunën në palestrën e sporteve “Park” me fillim në ora 17:30 minuta. Tre ndeshjet e tjera të kësaj jave do të luhen të shtunën, dhe në to do të përballen: Vardar Apave- Kozhufi, Kumanova- Karposh Sokoli dhe Feni Industri – Pelisteri

pas disa ditëve do të organizohet një koktej ku edhe do të shpërblehen së pari mundësit e Tefejuzit që kanë shënuar histori me këtë klub, drejtues, trajner si dhe do të nderohen edhe ish sportist të njohur ndër ta boksieri Aziz Salihu dhe mundësit e mirënjohur të këtij sporti Shaban Sejdiu dhe Shaban Terstena. Poashtu sipas organizatorëve, pllakat falënderimi do ti jepet edhe gazetës sonë “Zhurnal Plus”. “Dua që jubileu 20 vjet nga

themelimi të kaloj në mënyrën më të mirë andaj ne si klub kemi organizuar disa aktivitete. Të shtunën do të zhvillojmë turne ndërkombëtar ku do të marrin pjesë mundës nga gjashtë shtete si Shqipëria, Kosova, Turqia, Bullgaria, Franca dhe Maqedonia. Jemi përgatitur mjaftë për këtë turne në mënyrë që të jetë sa më kualitativ. Kurse pas disa ditëve do të zhvillojmë edhe një koktej ku do ti shpërbejmë të gjithë ata që na kanë ndihmuar

për këto 20 vjet sa edhe ekzistojmë”, tha koordinatori i klubit, Nazmi Aliu. Ai më pas ka falënderuar qytetin e Shkupit i cili i ka dal në ndihmë së bashku me Komunën e Çairit, ndërkohë falënderon edhe kryetarin e klubit Bilgin Gjeladini për mbështetjen pa rezervë. Ndryshe, gara të shtunën do të fillojnë në ora 11:00, kurse hapja solemne është caktuar nga ora 14:00. Meçet finale do të zhvillohen pasdite me fillim nga ora 15:00.

Gjatë kësaj fundjave kampionia ballkanike në xhudo, Blerina Seferi do të ketë sprovë të rëndësishme, pasi e njëjta do të paraqitet në kampionatin e Gjermanisë ku deri tani janë paraqit 17 xhudistet më të mira nga ky vend e që luftojnë për titullin e më të mirës. “Shqiponja e Shipkovicës” para kësaj gare ka pasur edhe disa testime për formën e saj, ndërkohë që nuk ka munguar as stërvitjet speciale me trajnerin e saj. Bleri për gazetën “Zhurnal Plus” thotë se ndihet mirë dhe se për momentin po mendon vetëm për kampionatin ku edhe shpreson se do të triumfoj. “Kampionati i Gjermanisë do të jetë njëra prej garave më të rëndësishme këtë vit për mua, kështu që e gjitha vëmendja ime tani është e përqendruar në këtë aktivit. Unë kohën e fundit kam punuar maksimalisht me trajnerin tim por edhe me trajnerët tjerë nëpër kampet që mbahen këtu në Gjermani. Jam e përgatitur maksimalisht, besoj në vetveten kështu që shpresoj se të dielën do të ngjitem në piedestalin më të lartë këtë fundjavë”, tha Blerina Seferi. Ndryshe, ajo gjatë bisedës që kishim, ishte e mërzitur pasi nuk ka mundur të marr pjesë në turneun “Kupa e Adem Jasharit që do të zhvillohet po në atë dite. “Federata kosovare e xhudos në

krye me Anton Cenën, për shkak respektit që kanë ndaj meje, me kishte mundësuar që në këtë aktivitet të udhëtoj me harxhime të tyre. Por unë ju falënderova, por edhe kërkova falje pasi nuk po mundem të shkoj sepse kampionati i Gjermanisë është po të njëjtën ditë dhe e pashë të arsyeshme të anuloj udhëtimin në Prishtinë. Shpresoj se vitet e ardhshme do të jem pjesë e këtij aktiviteti”, tha Bleri. (A.S.)

Futbolli kosovar në krizë financiare

Shkëndija refuzon Bregallnicën Drejtuesit e Shkëndijës në konsultim të ngushtë me stafin teknik kanë vendosur të refuzojnë kërkesën e Bregallnicës që ndeshjen e kthimit të 1/4 së finales së Kupës së Maqedonisë ta zhvillojnë tre ditë më herët se orari i caktuar paraprakisht. Duke u arsyetuar se këtë fundjavë pason pushim në kampionat, drejtuesit e Bregallnicës kanë kërkuar që të përballen me Shkëndijën të dielën (17 nëntor). Mirëpo pasi që kanë analizuar mirë situatën e krijuar dhe problemet me futbollistët e lënduar, nga tabori i Shkëndijës kanë sjellë vendim të kuptueshëm duke vendosur të respektojnë orarin e vendosur paraprakisht nga Komesari për Gara pranë FFM-së. Duke respektuar maksimalisht Bregallnicën, me të cilët kanë marrëdhënie të ngushta dhe korrekte, drejtuesit e Shkëndi-

jës me keqardhje kanë njoftuar miqtë e tyre sportiv nga Shtipi se ndeshja do mbetet të luhet më 20 nëntor. Kjo nga fakti se Shkëndija ka disa futbollistë të lënduar, të cilëve tre ditë kohë do tu shërbenin shumë në tentimin për t’u rekuperuar deri në zhvillimin e ndeshjes. Nga ana tjetër, ekipi i Shkëndijës nga e mërkura ka filluar të përgatitet seriozisht për këtë takim,

Nuk kam frikë nga Balotelli Jerome Boateng thotë se ai nuk ia ka frikën Mario Balotellit, në prag të miqësores së të premtes të cilën Gjermania e zhvillon përballë Italisë në San Siro. “Ai na eliminoi neve në Euro 2012, por kjo nuk do të thotë se unë ia kam frikën atij”. “Ai është një prej sulmuesve më të mirë në Evropë. Është shumë vështirë ta ndalosh atë kur ai

e premte, 15 nëntor 2013

ndërkohë që pushimin në kampionat ekipi kuqezi do ta shfrytëzoj maksimalisht për të luajtur ndeshje miqësore me skuadrën e Rrufejës. Sipas të gjitha gjasave në këtë përballje do ti jepet rasti futbollistëve që kanë luajtur më pak si dhe disa të rinjve nga ekipi i juniorëve para stafit teknik do të tentojnë të vërtetojnë se meritojnë shans në formacionin e parë. (A.S.)

Kriza ekonomike prek futbollin kosovar dhe kjo u pasqyrua në ndeshjet e Digitalb Kupës së Kosovës ku një prej skuadrave nuk u paraqit në fushën e lojës. Vëllaznimi i Gjakovës nuk udhëtoi drejt transfertës së Ulpianës për shkak të mungesës së pagave. Lojtarët nuk pranuan të udhëtonin me stafin dhe drejtuesit pasi kërkojnë që më parë të paguhen sipas asaj që është parashikuar në kontratat respektive. Kjo situatë bie ndesh me paraqitjet e Vëllaznimit në Ligën e Parë ku ka siguruar 9 fitore rresht në ndeshjet e fundit. Kriza ka prekur edhe

skuadrën e Ferizajt, ku lojtarët bojkotuan seancat stërvitore për shkak të pagave të prapambetura. Drejtuesi i shoqërisë, Heset Maliqi ka reaguar menjëherë duke dhënë dorëheqjen nga posti që mban, duke e zhytur klubin në një krizë edhe më të thellë. Nga ana tjetër, e paqartë duket edhe pozita e trajnerit Bylbyl Sokoli, i cili po mendon për një destinacion të ri për shkak të kaosit që ka përfshirë skuadrën. Sipas mediave vendase, ai ka marrë oferta nga disa klube kosovare dhe shqiptare, prandaj po shqyrton mundësinë e largimit nga stoli i Ferizajt.

Gati për turneun “Adem Jashari” është 100 për qind. Por kjo është një sfidë e mirë për mbrojtjen tonë dhe për mua personalisht”. “Është e pamundshme ta mbajmë një sulmues si Balotelli të qetë për 90 minuta, por më takon mua të sigurohem se ai të mos ketë ndonjë ndikim. Dua t’i bëj gjërat të vështira për të”, ka thënë mbrojtësi i Bayern Munich për Bild.

Tashmë është gjithçka gati për fillimin e edicionit të 15-të të turneut ndërkombëtar të boksit “Adem Jashari”. Një konstatim të tillë e kanë dhënë anëtarët e Këshillit Organizativ të këtij turneu, i cili do të nisë sot në orën 12:0 me meçet e para gjysmëfinale, që do të zhvillohen në Prishtinë, derisa meçet finale do të zhvillohen të shtunën në Gjilan. Në këtë turne do të marrin

pjesë boksierë nga 10 shtete, kurse rivaliteti në ring pritet të jetë i fortë. “Boksierët tanë janë të përgatitur, prandaj pres që ata t’i përmbushin pritshmëritë tona. Besoj se Kupa e Komandantit Adem Jashari kësaj radhe të mbetet në Prishtinë”, ka thënë përzgjedhësi kosovar, Peci. Boksieri më i mirë i turneut që do ta fitojë kupën ‘Adem Jashari’ do të shpërblehet edhe me 500 euro.


e premte, 15 nëntor 2013

E n ig m a

23

HOROSKOPI DASHI Dielli do e ndriçoje me tepër jetën tuaj senmentale sot dhe gjithçka do shkoje me se miri. Nuk do keni asnjë mosmarrëveshje me te dashurin tuaj. Për beqaret do jete Merkuri plane me i favorshëm. Përfitoni nga mundësitë qe do iu jepen për takime. Situata financiare do filloje pak nga pak te stabilizohet. Gjithsesi edhe sot rekomandohet te shpenzoni me shume kujdes.

BINJAKËT Jo vetëm qe do dashuroheni ne mënyrë pasionante sot, por se bashku me partnerin mund te filloni edhe projekte se bashku. Ne këtë mënyrë do qëndroni me pranë dhe do e njihni ne një mënyrë tjetër atë. Beqaret do njihen me një person jo shume simpatik, por me një shpirt te madh dhe mjaft interesant. Ne planin financiar me ne fund situata do përmirësohet.

LUANI Jeta ne çi nuk do jete shume e lehte për ju sot. Saturni do ju beje kokëfortë dhe për asnjë moment nuk do dëshironi te dialogoni me partnerin. Kujdes sepse po vazhduat kështu do keni probleme serioze. Beqaret do kërkojnë një lidhje te qëndrueshme, ndërsa mundësitë qe do ju jepen do jene vetëm për aventura. Me financat fatmirësisht nuk do keni probleme

PESHORJA Do jeni shume xheloze sot për personin qe keni ne krah dhe kjo mund te sjelle mosmarrëveshje te shumta me te. Beni kujdes. Për çdo dyshim qe do keni me mire flisni hapur. Beqaret do pëlqejnë jashtë mase një person qe nuk vlen. Do vuani me vone nëse hidhni hapa te nxituara. Ne planin financiar situata do jete me e mire sesa e kishit menduar

SHIGJETARI Dite rune do jete kjo për ata qe janë ne një lidhje. Asgjë nuk do shkoje ashtu si e kishit menduar. Mos prisni gjithmonë nga partneri, mundohuni vete te bëni ndryshime. Beqaret para se te mendojnë për angazhime duhet te zgjidhin disa probleme qe kane ne pune. Ne këtë mënyrë do jene me te qete. Ne planin financiar do bënit mire te mos tregoheshin impulsive

UJORI Mos e neglizhoni shume partnerin tuaj sot sepse ai mund te gjeje ngrohtësi tek një person tjetër. Mos e shkatërroni me dorën tuaj lidhjen qe keni krijuar. Beqaret do kenë një dite te bukur dhe te mbushur me takime e argëm. Shfrytëzojeni dhe lëreni veten te lire. Ne planin financiar do jeni te arsyeshëm dhe nuk do shpenzoni pa verifikuar me pare situatën.

DEMI

Asnjë planet nuk do e influencoje drejtpërdrejt jetën tuaj senmentale sot. Marrëdhënia me partnerin do jete e qëndrueshme dhe do ja shprehni me tepër ndjenjat njeri-tjetrit. Beqaret do jene shume te angazhuar me pune dhe nuk do kenë kohe te mendojnë për dashurinë. Ne planin financiar nuk duhet te ndërmerrni shume rreziqe edhe nëse situata është e mire.

GAFORJA Asnjë planet nuk do ketë ndikim direkt sot ne jetën tuaj ne çi. Mundohuni te flisni sa me tepër me te dhe me tolerance t’i zgjidhni te gjitha problemet qe keni pasur. Do ja dilni mbanë nëse vërtet e dëshironi diçka. Për beqaret nuk do mungojnë për asnjë moment esat. Janë ata qe do e kenë ne dore fan e jetës se tyre. Te ardhurat do mbeten ne gjendjen qe ishin.

VIRGJËRESHA Dite pozive dhe e mbushur me momente sensuale kjo e sotmja për te dashuruarit. Do ndiheni mire pranë partnerit dhe do ndiheni me fat qe e keni pranë. Beqaret do kenë një dite te mbushur me takime mja interesante. Shfrytëzojeni secilën. Ne planin financiar do keni mbështetjen e familjareve dhe gjithçka do shkoje me se miri. Do i shlyeni edhe borxhet qe keni marre.

AKREPI Dite pasiononte dhe fantastike kjo e sotmja për te dashuruarit. Do kaloni momente te paharrueshme me personin qe keni ne krah dhe nuk do dëshironi te ndaheni për asnjë moment prej tij. Beqaret do kenë me tepër mundësi te takojnë princin e tyre te kaltër. Financat do jene problematike kështu qe kujdes me shpenzimet.

BRICJAPI Do jeni shume idealiste sot ne lidhjen tuaj. Do jepni shume nga vetja dhe do bëni gjithçka qe marrëdhënia me partnerin te jete sa me entuziazmuese. Beqaret do kenë një takim shume te veçante i cili mund t’ua ndryshoje te ardhmen. Financat nuk do jene te këqija, por invesme shume te mëdha ende nuk duhet te bëni. Vazhdoni te shpenzoni me kujdes.

PESHQIT Sot do e gjeni patjetër kohen e duhur për t’ia kushtuar personit qe keni ne krah dhe do kaloni çaste te bukura me te. Për beqaret priten ndryshime rrënjësore. Planetët do ju mbështesin dhe do iu nxin te tregoheni sa me te hapur ndaj takimeve. Financat do jene te paqëndrueshme megjithatë me pak kujdes dhe maturi mund t’ia dilni mbanë edhe sot.



Zhurnal plus #630