Issuu on Google+

Moti min.

7

max. VITI 3 | Nr. 622 | ÇMIMI: 15 DEN

www.zhurnal.mk

17

E MËRKURË, 6 NËNTOR 2013

Rama pritet pa flamuj?!

Antikorrupsioni hesht për Mijallkovin

Ivanovski habitet me BDI-në

Në një dalje për media, deputeti i PDSH-së, Bekim Fazliu, thotë se është detyrim protokollar që kryeqyteti të zbukurohet me flamurin shtetëror të delegacionit në mbërritje

Pesë ditë kaluan nga pyetjet e deputetëve për të cilat kryeministri Nikolla Gruevski vendosi të heshtë në temën lidhur me strukturat e sigurisë por edhe për familjen e tij

Ministri i Shoqërisë Informatike, Ivanovski ka thënë se nuk e kupton ndryshimin e pozicioneve të partisë shqiptare për këtë çështje, sepse, sipas tij, përfaqësuesit e saj kanë qenë aktivisht të përfshirë në hartimin e tyre FQ.4

FQ.2

FQ.3

FQ.3

EDITORIAL

FQ.4

Redaksia “Zhurnal plus”

Gruevski, Capa dhe Rama FQ.2

FQ.5


K r o n ik ë

2 KRONIKË

SPECIALE

KE: Maqedonia, rritje ekonomike 2.1 për qind

NgaBrendia

Në parashikimin më të ri që eurokomisari për politikë ekonomike dhe monetare, Oli Ren, e prezantoi në kryeqendrën evropiane, vendi ynë si kandidat për anëtarësim në BE, këtë vit do ta përfundojë me rritje prej 2,1 për qind FQ.6

E

e mërkurë, 6 nëntor 2013

www.zhurnal.mk

ditorial

ryeministri Edi Rama po bën vizitën e parë zyrtare në Maqedoni, pasi sfidoi oponentin Sali Berisha në zgjedhjet e sivjetmë në Shqipëri. Rama ka qenë para dy viteve në Shkup kur kishte promovuar librin e tij “Kurbani”, kur në atë kohë kishte ndodhur edhe arrestimi i katër shqiptarëve në Tetovë të cilët kishin vizatuar hartën e Shqipërisë etnike. Ai vjen në një kohë kur autori i sulmit me vezë ndaj eskortës së kryeministrit Gruevski, të ndodhur vitin e kaluar në Tiranë Taulant Capa i kërkoi falje kryeministrit për veprën e bërë, edhe atë në mes të zyrës së Gruevskit në Shkup. Një gjest për të mos u koritur Rama karshi homologut Gruevski? Ky i fundit me këtë gjest përveç që dëshmoi se është popullor, tregoi se është edhe zemërbutë dhe di të falë. Por, ky ishte transformimi i çuditshëm i autorit të sulmit me vezë Capa ndaj eskortës së kryeministrit Gruevski, të ndodhur vitin e kaluar në Tiranë. Këto dhe të tjera pasoja nga ky akt i i Capës, nuk mund të “lahen” me këtë takim mëshirues mes tij dhe kryeministrit, i cili veçse "rehabiliton" sulmuesin dhe i jep "viktimës" rolin e Papës Gjon Pali i Dytë, i cili fali atentatorin e tij në

K

Shqiptarët tashmë e njohin historinë e saj tronditëse, pa droje do të hynte në librin e disidencës së krejt Lindjes komuniste, ku shëmbëlltyra e saj mbase do të ishte më e përkryera për një memorial me simbolikën e rezistencës gjatë Luftës së Ftohtë FQ.16

Redaksia “Zhurnal plus”

Gruevski, Capa dhe Rama Në tre vitet e fundit, të gjitha takimet mes kryeministrit Nikolla Gruevski dhe krerëve të shtetit shqiptar, janë zhvilluar në muajin nëntor. Ashtu ndodhi me Sali Berishën, po ndodh tani edhe me kryeministri Edi Rama. Por këto dy ditë ndodhi një transformim i çuditshëm, falja nga ana e “patriotit” fals Taulant Capa ndaj kryeministrit Gruevski!

Përballë tij dhe liderëve shqiptarë duhet të kërkohet implementim i plotë i Marrëveshjes së Ohrit pa i bërë asaj obstruksione të vazh dueshme, të trajtohen shqiptarët të barabartë si edhe populli maqedonas etj. Sigurisht që duhet të hapet tema edhe për çësht jen e emrit pasi që së fundmi kishte dalë në skenë edhe një propozim tjetër “Maqedonia SllavoShqiptare”... Rama duhet të thotë ndal edhe incidenteve ndëretnike që nuk po pushojnë në Maqedoni.

vitin 1983. Por, kryeministri shqiptar Rama e ka të qartë, të paktën e ka ndjerë edhe më parë nacionalizmin e homologut të tij

maqedonas, por ai duhet që të kërkojë të mbyllen përgjithmonë temat e hapura mes shqiptarëve dhe maqedonasve. Derisa presi-

denti Gjorge Ivanov ishte në Shqipëri, menjëherë pasi Rama u bë kryeministër, me ose pa vetëdije, ky i fundit bëri një gafë politik, duke e barazuar minoritetin maqedonas të Shqipërisë me atë shqiptar të Maqedonisë. Sigurisht, se tani ka kaluar kohë dhe Rama i ka rënë në fije se si duhet të bisedohet e deklarohet sa u përket temave të nxehta të politikës në Ballkan e nuk guxon që ta përsërisë gabimin e fundit në Tiranë.

Rama pritet pa flamuj?! Në një dalje për media, deputeti i PDSH-së, Bekim Fazliu, thotë se është detyrim protokollar që kryeqyteti të zbukurohet me flamurin shtetëror të delegacionit në mbërritje. Sipas Qeverisë, PDSH e Thaçit është “out” nga ngjarjet Vizita e kryeministrit shqiptar Edi Rama ka përplasur dy partitë shqiptare PDSH e BDI. Nga partia e Menduh Thaçit kanë reaguar për mungesën e flamurit shqiptar në kryeqytet në ditën kur duhet të mbërrijë kryeministri Rama. Në një dalje për media, deputeti i PDSH-së, Bekim Fazliu, thotë se është detyrim protokollar që kryeqyteti të zbukurohet me flamurin shtetëror të delegacionit në mbërritje. “Para disa muajve për vizitë në Maqedoni ishin presidenti e më pas edhe kryeministri serb. Dhe, shqiptarët e mbajnë mend zbukurimin e kryeqytetit me flamujt e Serbisë në këtë rast. Jemi dëshmitarë se, në ditën e vizitës së kryeministrit shqiptare z. Edi Rama në Maqedoni, në Shkup nuk ka

Musine Kokalari, emblema e disidencës shqiptare

asnjë flamur shqiptar”, ka deklaruar Fazliu. Ai ka kërkuar llogari nga BDI për mungesën e flamurit, duke e cilësuar këtë mosveprim të autoriteteve si skandaloz dhe të papranueshëm. “Për fat të keq, ky

është vetëm edhe një tregues për gjendjen e mjerueshme në të cilën gjenden shqiptarët si pasojë e këtij vasaliteti të BDIsë në pushtet”, ka kritikuar Fazliu. Ndërkohë, fill pas kësaj, ka reaguar edhe Qeveria e

Maqedonisë përmes zëdhënësit shqiptar Muhamet Hoxha. Sipas tij, “habit fakti se PDSH nuk është e informuar saktë për vizitën e kryeministrit shqiptar Rama”. “I informojmë ata dhe opinionin se vizitën zyrtare dhe takimet zyrtare do t’i realizojë gjatë ditës së nesërme, ku do të pritet nga kreu shtetëror si dhe liderët e partive politike shqiptare. Gjatë kësaj vizite zyrtare kryeministrit Rama do të pritet sipas gjitha procedurave që parasheh protokolli diplomatik gjatë vizitave zyrtare të kryeministrave”, tha zëdhënësi i qeverisë Muhamet Hoxha. Kryeministri i Shqipërisë Edi Rama do të qëndrojë për vizitë dyditore në Maqedoni, ndërsa është vizita e parë në Maqedoni e tij në cilësinë e kryeministrit.

Shqiptarët e Maqedonisë nga kryeministri shqiptar presin që t’i bëhet me dije Gruevskit se shqiptarët e këtushëm nuk janë jetimë. Përballë tij dhe liderëve shqiptarë duhet të kërkohet implementim i plotë i Marrëveshjes së Ohrit pa i bërë asaj obstruksione të vazhdueshme, të trajtohen shqiptarët të barabartë si edhe populli maqedonas etj. Sigurisht që duhet të hapet tema edhe për çështjen e emrit pasi që së fundmi kishte dalë në skenë edhe

një propozim tjetër “Maqedonia Sllavo-Shqiptare”, ndërkaq Rama vjen në Shkup pasi u takua në Tiranë me presidentin grek Papulias. Kryeministri Rama duhet të jetë këmbëngulës që të ndërtohet rruga e Arbërit me qëllim që shqiptarët të jenë më mirë të lidhur mes veti. Rama duhet të thotë ndal edhe incidenteve ndëretnike që nuk po pushojnë në Maqedoni. Ndërkohë, Nikolla Gruevski duhet të kuptojë nga kryeministri shqiptar që mos të lejojë bllokimin e shtetit në rrugën e integrimeve, pasi shqiptarët në këtë po insistojnë me të madhe. Në tre vitet e fundit, të gjitha takimet mes kryeministrit Gruevski dhe krerëve të shtetit shqiptar, janë zhvilluar në muajin nëntor. Kështu, më 5 nëntor të vitit 2011, kryeministri shqiptar Sali Berisha do të vinte në Shkup me ftesë të homologut Gruevski. Ky i fundit do të udhëtonte më 19 nëntor në Tiranë, një vit më vonë, me ftesë të kryeministrit Berisha. Po kështu, një vit më vonë, më 5 nëntor, kryeministri i ri shqiptar, Edi Rama, ftohet të vijë në Shkup. Nëntori njihet ndryshe si "muaj i shqiptarëve", por nuk dihet nëse ky fakt është motivi i kryeministrit Gruevski për të takuar krerët shqiptarë. Rastësi apo simbolikë e mirëmenduar?!

"Maqedonia Sllavo Shqiptare" s’do koment Ministri i Punëve të Jashtme, Nikola Poposki, nuk ka pranuar të komentojë propozimin jozyrtar “Maqedonia Sllavo-Shqiptare”. I pyetur cili është qëndrimi i tij dhe i Qeverisë lidhur me këtë ide, Poposki është shprehur shkurtimisht: “Nuk mendoj se meriton ndonjë koment.” Poposki ka folur edhe për një marrëveshje të mundshme me Bullgarinë, për të cilën po vijojnë prej disa muajsh negociatat në nivel komisionesh. Ministri shprehet optimist për një qëndrim “pozitiv” të Sofjes zyrtare në takimin e BE-së në dhjetor, bazuar në deklaratat e fundit të autoriteteve bullgare. “U dhanë disa mesazhe nga pala bullgare se nuk duan që Bullgaria të jetë pengesë e integrimeve evropiane të Maqedonisë. Mendoj se këto mesazhe i dëgjuam edhe nga opozita bullgare. Shpresoj se kjo deklaratë do të mbështetet edhe me vepra”, ka deklaruar Poposki. Ndërkohë, ambasadori grek në Maqedoni, Haris Lalakos, ka deklaruar sot se kompromisi për zgjidhjen e kontestit të emrit është i mundshëm. I pyetur për procesin e bisedimeve, ambasadori

ka thënë se nuk i preferon parashikimet, porse beson se zgjidhja është e mundshme nëse të dyja palët do të angazhoheshin vërtet. “Besoj se kompromisi është i mundshëm dhe krijimi i një hapësire, gjithashtu, ku të dyja palët do të ndjeheshin mirë”, ka deklaruar ambasadori. Lalakos ka komentuar edhe shkrimet e mediave për propozimin “Maqedonia SllavoShqiptare” dhe për pretendimet e mediave se ai ka hasur mbështetjen e presidentit grek, Karolos Papulias. “Për propozimin që përmendni, zëdhënësi i MPJ-së greke ka përgënjeshtruar një gjë të tillë. Atribuimi që i bënë disa media presidentit grek, për gjoja mbështetjen e këtij propozimi, është i paargumentuar dhe pa fakte”, ka deklaruar Lalakos.


K r o n ik ë

e mërkurë, 6 nëntor 2013

3

POLITIKAT QEVERITARE STIMULOJNË TËRTHORAZI INCIDENTET NDËRETNIKE

Huliganizëm i sponsorizuar nga shteti!

Përleshjet ndërmjet grupeve të të rinjve shqiptarë dhe maqedonas nuk janë thjesht larje e hesapeve ndërmjet të rinjve gjaknxehtë. Teka përsëriten vazhdimisht, theksohet se huliganizmi nxitet tërthorazi nga politika qeveritare që e sponsorizon nacionalizmin Enis MURTEZI ncidentet ndërmjet grupeve të nxënësve shqiptarë dhe maqedonas përsëriten vazhdimisht. Rikthimi i tyre duket se mbështet pretendimin se ato kryesisht janë pasojë e politikave qeveritare, që sipas tyre sponsorizojnë nacionalizmin. Ekstremizmi ka gjetur mbështetje në grupe të ndryshme tifozësh, por edhe të iniciativave të ndryshme qytetare, e veçanërisht në grupet e të rinjve të partive politike. Pas incidentit i cili ndodhi një muaj më parë, ditën e hënë ka ndodhur një incident i ri ndërmjet nxënësve të shkollës kimike dhe atyre të PTT-së. Ngjarja është konfirmuar edhe nga Sektori i Punëve të Brendshme (SPB)- Shkup, tek të cilët rasti është shënuar si sulm mbi një individ dhe jo si përleshje midis dy grupeve, gjithashtu ata konfirmojnë se incidenti nuk ka ndodhur në stacionin e autobusit në Bit Pazar, por në afërsi të qendrës së transportit. “Më datë 4 nëntor 2013, në orën 19.00, në Shkup në bulevardin “Kuzman Josifovski Pitu”, N. M. (16) nga fshati Vollkovë të Shkupit pa arsyeje dhe motiv ka qenë fizikisht i sulmuar nga disa persona të panjohur në pjesën e kokës dhe trupit, me çka iu është shkaktuar lëndime një pjesën e

I

kokës. Të njëjtin iu është dhënën ndihma mjekësore në Qendrën Urgjente ku janë konstatuar lëndime të lehta trupore. Janë duke u marrë të gjitha masat për zbulimin e autorëve”, njoftojnë zyrtarë nga Sektori i Punëve të Brendshme në Shkup. Nxënësit shqiptarë të shkollës kimike “Marija Kiri Skllodovska”, dhe “Vllado Tasevski”, e njohur si

PTT janë në vazhdimësi pre e sulmeve të grupeve të ndryshme, të cilëve siç duket ju pengon fakti se nxënës shqiptarë mësojnë në një lagje të banuar me shumicë maqedonase. Vlerësohet se atyre po ju pengon fakti se prej viti në vit po rritet numri i nxënësve shqiptarë në këto shkolla. Qëllim final i tyre mund të jetë mbjellja e frikës dhe pasigurisë tek nxënësit shqiptarë

dhe dislokimi i paraleleve shqiptare nga këto shkolla. Ekspertët e çështjes së sigurisë thonë se këto raste të dhunës Maqedonia i ka të trashëguar nga komunizmi për arsye se gjithmonë për të dhënë sinjale se cila palë

AKTET E NGJASHME ME TERRORIZMIN “Kur kemi pasiguri për t’i dërguar fëmijët në shkollë dhe të njëjtit kthehen të lënduar dhe të dëmtuar dhe përfundojnë në spital, këto raste në aspektin shkencor njihen si terrorizëm. Pra, akte terroriste, sepse në këto raste ka pasiguri, ka ndjenjë frike dhe ka rrezikshmëri në shëndetin dhe fizikun e njeriut", ka thënë Bashkim Selmani. HULIGANIZMI I TRASHËGUAR NGA KOMUNIZMI Ekspertët e çështjes së sigurisë thonë se këto raste të dhunës Maqedonia i ka të trashëguara nga komunizmi për arsye se gjithmonë për të dhënë sinjale se cila palë është më e fuqishme bëhet më thyerjen e varrezave dhe me rrahjen e fëmijëve. HULIGANIZMI I TË RINJVE TË AFËRT ME POLITIKËN Rikthimi i incidenteve ndërmjet të rinjve maqedonas dhe shqiptarë duket se mbështet pretendimin se ato kryesisht janë pasojë e politikave qeveritare, që sipas tyre spon sorizojnë nacionalizmin. Ekstremizmi ka gjetur mbështetje në grupe të ndryshme tifozësh, por edhe të iniciativave të ndryshme qytetare, e veçanërisht në grupet e të rinjve të partive politike.

LSDM: Antikorrupsioni hesht për Mijallkovin Pesë ditë kaluan nga pyetjet e deputetëve për të cilat kryeministri Nikolla Gruevski vendosi të heshtë në temën lidhur me strukturat e sigurisë por edhe për familjen e tij. Iu shmang të gjitha pyetjeve dhe i heshti të gjithë përgjigjet. Ky ka qenë reagimi i deputetit të LSDM-së Igor Ivanovski, sipas të cilit opinioni mundej të shohë qartë atë dhe të nxjerrë konstatime përkatëse. “Ajo që pasoj pas saj ishte vetëm përpjekje për t’u ndryshuar tema, të habit opinionin dhe të frikësohen kundërshtarët. Ajo që nuk ndodhi është reagimi ligjor i institucioneve të cilat ekzistojnë që të reagojnë në raste të këtilla. Pesë ditë zgjat heshtja e Komisionit për parandalimin e Anti-korrupsionit, heshtin dhe nuk reagojnë në asgjë, madje edhe në pranimin e shefit të policisë sekrete dhe kushëri i kryeministrit,

z.Sasho Mijallkov se në listën anketuese të tij ka bërë, po citoj, ‘gabim teknik, të rëndë mbi 700 mijë euro’. Puna jonë është t’i zbulojmë, t’i gjejmë indikacionet për shkeljet e ligjeve dhe të kërkojmë nga institucionet të cilat janë formuar që të veprojnë sipas ligjit, dhe bartësit e atyre ligjeve të veprojnë”, tha Ivanovski i LSDM-së. “Nëse ato do të veprojnë ose jo, varet nga ta, respektivisht, nëse institu-

REAGON VMRODPMNE VMRODPMNE ka reaguar ndaj deklaratës së deputetit socialdemokrat, Igor Ivanovski. Në reagimin me shkrim, partia thotë se akuzat e fundit vijnë pas kapjes në “flagrancë” të deputetes Radmilla Shekerinska, për pa surinë e saj të padeklaruar në vlerë 650 mijë euro. “LSDM, tani, përmes njeriut që së bashku me deputeten Vesna Bendevska dhe Jani Makraduli njihen në këtë parti me deklaratat e ulëta, po i përsërit të njëjtat gjëra për të cilat u dha një sqarim të qartë, të pastër dhe të saktë”, thuhet në reagimin e VMRODPMNEsë.

është më e fuqishme bëhet më thyerjen e varrezave dhe me rrahjen e fëmijëve. “Kur kemi pasiguri për t’i dërguar fëmijët në shkollë dhe të njëjtit kthehen të lënduar dhe të dëmtuar dhe përfundojnë në spital, këto raste në aspektin shkencor njihen si terrorizëm. Pra, akte terroriste sepse në këto raste ka pasiguri, ka ndjenjë frike dhe ka rrezikshmëri në shëndetin dhe fizikun e njeriut. Në teren ne kemi akte të tilla e që në aspektin shkencor njihen si sulme terroriste, ndërsa tani është një dilemë se a organizohet nga grupe terroriste, individ terrorist apo mund të jetë i involvuar edhe vetë aparati shtetëror”, deklaroi kriminologu Bashkim Selmani. Ai shton se aparati shtetëror në këto raste nuk është treguar fleksibil për të ndërhyjë dhe të kapë autorët e këtyre veprave pa dallim nacionalitetit të tyre, sepse mosndëshkimi i tyre do të thotë ngritje e tyre në aspektin moral për të bërë ngjarje dhe veprime keqbërëse, ndërsa tek popullata shton ndjenjën e pasigurisë dhe frikës. “Këtu kam bindjen se të dy partitë politike maqedonase dhe shqiptare nuk i kanë trajtuar drejt në nivel ekspertësh në nivel të gjendjes policore dhe në nivel të shkol-

cionet e formuara me ligj dhe bartësit e atyre funksioneve të zgjedhur edhe nga ky Parlament, do ta respektojnë ligjin ose do të vendosin si edhe në shumë raste tjera deri më tani ta shkelin”, tha Ivanovski. Në pyetjen nëse do të mbështesin propozimin e PLsë për simbolin e Verginës nga LSDM thanë se edhe pse se kanë parë tekstin formal, “sërish LSDM dhe grupi parlamentar i saj këtë vendim nuk do ta përkrah”. “Nuk kemi për qëllim të kufizohet ose ndalohet përdorimi i flamurit të Verginës. Ky është simbol historik i maqedonasve dhe i këtij rajoni gjeografik dhe nga këtu nuk shohim arsye ose motive plotësuese ku do të kërkohej kufizim ose përdorim i këtij flamuri. Ç’do maqedonas do të mund në bazë të vlerësimit të tij, pa dallim nëse është qytetar, politikan, organizatë e kështu me radhë ta përdorë në pajtueshmëri me vlerësimet e tij”, ka thënë Ivanovski.

limit. Mosmarrja e masave dhe ndërhyrjeve ndaj keqbërësve ajo le pasoja tek qytetarët dhe krijon pasiguri në kontinuitet, ndërsa tek keqbërësit i ngrit moralisht dhe jep veprime të njëpasnjëshme të krijojnë situata të këtilla sepse ne mund të dyshojmë ata mund të jenë profitabil, të inskenuar dhe të kenë motive të cilët mund të jenë sociale, ekonomike, politike por edhe nacionaliste siç është edhe e dëshmuar deri më tani”, deklaroi profesori Selmani. Ai bëri apel që në këto raste prindërit e fëmijëve nga të dyja komunitetet të jenë bashkë për t'i mbrojtur fëmijët e tyre pa marrë parasysh se a është çështja shqiptare apo maqedonase, sepse kjo është një grindje që me vete bart shumë pasoja. Që nga periudha e pas konfliktit të vitit 2001, në vazhdimësi ka pasur rritje të numrit të incidenteve ndëretnike. Përveç numrit, ka ndryshuar edhe forma e tyre. Ato viteve të fundit janë më të organizuara dhe më masive për nga forma. Madje, sipas shumë analistëve, incidentet e shpeshta kryesisht në mes njerëzve të grupeve të ndryshme etnike në Maqedoni janë pasojë e politikave qeveritare që sipas tyre sponzorojnë nacionalizmin.

Merkel e Nimic diskutojnë për emrin

Gjermania po merr një rol proaktiv në përpjekjet për zgjidhjen e çështjes së emrit. Të paktën kështu mund të thuhet pas takimit që ka realizuar kancelarja gjermane, Angela Merkel, me ndërmjetësin për emrin, Metju Nimic. Sipas radios Dojçe Vele, e cila transmeton një njoftim të qeverisë gjermane, Merkel dhe Nimic kanë diskutuar për situatën aktuale të procesit dhe kanë rënë dakord se “pengesat janë të kalueshme nëse ka vullnet politik”. Sipas këtij njoftimi, Merkel ka falënderuar ndërmjetësin për angazhimin e tij në ndërmjetësimin shumëvjeçar, ndërsa i ka shprehur mbështetjen e qeverisë gjermane për të vazhduar me punën e tij. Burime qeveritare i kanë thënë Dojçe Veles se takimi ishte planifikuar që më herët, me qëllim që qeveria gjermane të informohet burimisht për procesin në fjalë.


K r o n ik ë

4

Mediat maqe donase i sulen Mijatoviçit

e mërkurë, 6 nëntor 2013

“Shqiptarët më të angazhuar në zgjidhjen e emrit” Ministri grek i Mbrojtjes, Dimitrios Avramopulos, i ndodhur në Shqipëri si pjesë e delegacionit që shoqëroi Presidentin Papulias është shprehur se Greqia është e gatshme që të korrigjohet marrëveshjen e vitin 2009 për kufirin detar. Në një intervistë për Top Chanel Avramopoulos u pyet edhe

lidhur me problemet për emrin e Maqedonisë, ku vlerësoi maksimalisht faktorin shqiptar atje, si më të angazhuarin për gjetjen e një zgjidhjeje për këtë problem. “Është nënshkruar një marrëveshje dhe vendet gjithmonë respektojnë atë që kanë nënshkruar, firmën e tyre. Gjykata Kushtetuese e

Shqipërisë gjykoi ndryshe, çështja nuk është mbyllur ende. Ne duam që të zgjidhet kjo çështje dhe sigurisht që nuk ndërhyjmë në rendin e brendshëm ligjor të Shqipërisë. Por, ajo që del si rezultat i bisedimeve që kemi kryer kohët e fundit, është dëshira e ndërsjellë që të përcaktohen zonat detare”, ka

thënë ai. “Dhe, nëse në diçka duhet të ekzistojë një përmirësim i kësaj marrëveshjeje, e cila ekziston tashmë, atëherë të ulemi dhe ta diskutojmë, por në bazë të kësaj marrëveshjeje që kemi nënshkruar, duke respektuar gjithmonë firmën dhe nënshkrimin që kemi vendosur. Isha shumë i

qartë, nuk është çështje mundësish, por është një përmirësim i marrëveshjes ekzistuese”, ka vijuar Avramapulos.

GAZETARËT VËSHTIRË TË MARRIN INFORMATA TË DORËS SË PARË Mediat maqedonase pranë pushtetit kanë arritur kulmin e marrëzisë, duke sulmuar përfaqësuesen e Lartë për Median pranë OSBE-së, Dunja Mijatoviq. Gazeta “Dnevnik” shkruan se mediat britanike, të cilat po përballen aktualisht me një ligj që vlerësohet se cenon lirinë e medias, nuk e njohkan zonjën Mijatoviq, kritikën më të zëshme të shteteve ku ekzistojnë probleme me mediat. “Kush është ajo? Po dëgjojmë për herë të parë”, paskëshin thënë zëdhënësit pa emër të gazetave “Sun” dhe “Times”. Aty shkruan se zëdhënësit qenkëshin çuditur fort kur kishin dëgjuar emrin e Mijatoviqit, e madje-madje, njëri prej tyre, nuk kishte mundur as ta shqiptojë emrin e saj. Megjithatë, të dy zëdhënësit paskëshin thënë në fund se e mirëpresin çdo mbështetje për lirinë e medias në Britani, që mund të rrezikohet seriozisht nëse miratohet ligji i ri.

Kulla e Gruevskit më e “kripur” se ajo e Beogradit

Qytetarët nga xhepi i të cilëve do të ndërtohet Kulla milionëshe në Vodno kanë të drejtë të dinë të vërtetën, konsiderojnë në LSDM ku edhe dje kanë kërkuar përgjigje nga kryeministri Nikolla Gruevski që të përgjigjet rreth ndërtimit në Vodno dhe qëllimet e vërteta të Kullës. “Pasi që Gruevski dhe drejtori i AKE-së Robert Ordanovski u thirën në përvojën e qyteteve tjera, mes së cilës asaj në Beograd, ja ne po bëjmë një krahasim me Kullën telekomunikative të Avalës në Beograd. Ajo është më e lartë nga ajo në Vodno për 50 metra, apo 204,6 metra. Pas rënimit në luftë, në 2006 Kulla e Avalës është rindërtuar për 8,5 milionë euro. Pra, për 10 milionë euro më pak se Kulla që e planifikon Gruevski në Vodno”, tha nënkryetari i LSDM-së Damjan Mançevski në konferencën e sotme për shtyp. Sipas tij, 17,7 milionë euro në vend të ndërtimit të Kullës mund të shfrytëzoheshin për shkollë të re në Aerodrom, apo urë të re në Gjorçe Petrov dhe Karposh. Në pyetjen rreth asaj nëse opozita ka zgjedhur kryetar të KSHZ-së, Mançevski me konstatim se konkursi është i hapur deri të premten.

Profesori Jove Kekenovski, i cili kishte shprehur interesimin e tij që të kandidohet për president të Maqedonisë ka theksuar se ideja e BDI-së për presidentin është që ai të jetë “gjysmëpeshk – gjysmëfemër”, të jetë pjesë edhe e maqedonasve edhe e shqiptarëve (VMRO DPMNE – BDI ose LSDM – BDI)?! “Kandidati i profiluar edhe pse do të mbështetet vetëm nga një pjesë e

Ministrat maqedonas “gojëmbyllur” Ministrat nga radhët e komunitetit maqedonas zakonisht nuk komunikojnë me gazetarët e mediave në gjuhën shqipe. Këta të fundit detyrohen që të marrin informata nga zyrtarë për informim, të cilat janë në të shumtën e rasteve sipërfaqësore. Njohës të çështjeve të komunikimit theksojnë se zyrtarët e lartë qeveritarë preferojnë që të komunikojnë me gazetarë që e luajnë rolin e zëdhënësve të politikave proqeveritare

mediave mbi baza etnike natyrisht se duhet që të përfundojë dhe duhet që të ketë një qasje më objektive ndaj opinionit publik

në përgjithësi, ka thënë Tahiri, duke bërë thirrje që të gjitha mediat, qoftë në gjuhën maqedonase apo në gjuhën shqipe duhet që të trajtohen në aspektin e barabartë. "Në rast se mediat maqedonase janë të favorizuara nga institucionet shtetërore, atëherë opinioni publik maqedonas është i privilegjuar që të jetë më i informuar për çështjet publike. Natyrisht se me këtë anashkalohet qytetari shqiptar, që nuk është karakteristikë edhe e një shoqërie demokratike, siç mund të pretendojë Maqedonia", ka thënë Tahiri. Sipas tij, ka shumë media maqedonase që janë të afërta me pushtetin e të cilët vazhdimisht edhe në programet televizive dhe rrjeteve sociale parodizojnë dhe krijojnë sterotipe për shqiptarët. "Vlerësoj se kjo është një politikë e gabuar e Qeverisë së Maqedonisë, e cila më tepër u jep gazetarëve të këtillë", ka thënë Tahiri. Në anën tjetër, kryetari i Shoqatës së Gazetarëve të Maqedonisë, Naser Selmani ka thënë se deri tash nuk kanë pasur ndonjë vërejtje konkrete nga ndonjë gazetar shqiptar për këtë çështje. "Megjithatë, kjo nuk do të thotë se nuk mund të ketë diskriminime të tilla të gazetarëve shqiptarë", ka thënë Selmani, për "Zhurnal plus". Ndërkohë, gazetarët shqiptarë, duke pasur pak mundësi për të komunikuar lehtë më ministra dhe drejtues të lartë qeveritarë, detyrohen që të komunikojnë me zyrtarë të rangut më tjetër, kryesisht me zëdhënës dhe zyrtarë për informim publik.

gjatë diskutimeve publike në Ku vend. Atëherë nuk kishim asnjë

vërejtje prej tyre”, ka deklaruar Ivanovski. Duke folur për propoz imin në projektligjet që të formo het një rregullator që do të mbikëqyrte administrativisht punën e mediave, ministri ka thënë se ai dallon nga propozimi britanik, ku kërkohet ndjekja dhe përcjellja e përmbajtjeve të me diave të atjeshme.

Agim FAZLIU azetarët që punojnë në mediat në gjuhën shqipe ankohen se e kanë vështirë që të marrin lajme të dorës së parë nga ministrat që janë kryesisht nga nacionaliteti maqedonas. Ata shpesh ankohen se ministrat maqedonas hezitojnë që të flasin për mediat shqipe, ndërkohë që kjo ndarje ndikon në transparencën e ministrive në raport me qytetarët. Njohësi i çështjeve të komunikimit, Petar Arsovski thekson se ministrat edhe anëtarët e Qeverisë do të duhej duhet që me mediat të sillen në mënyrë sa më transparente dhe të kenë komunikim sa më të hapur. "Kjo para se gjithash vlen për ato medium që nuk janë të përkatësisë të njëjtë etnike. Kështu që Qeveria dhe ministrat maqedonas duhet të bëjnë përpjekje të kenë komunikim më të mirë me mediumet shqiptarë. Ndonjëherë kjo do të thotë që të sigurojnë përkthim në gjuhën shqipe atje ku flitet në gjuhën maqedonase, që edhe gazetarët shqiptarë të marrin deklaratë të mirë", ka thënë Arsovski, për "Zhurnal plus". Përkushtimin e shprehur të qeverisë për t'u përkujdesur për një pjesë të mediave në gjuhën maqedonase, Arsovsi e konsideron si shembull që duhet ndjekur edhe kur gazetarët shqiptarë. Ai mendon se ky rregull duhet të vlejë, edhe për faktin se mediumet shqiptare nga natyra janë të hendikepuar në Maqedoni, sepse marrin pjesë vetëm në 25 për qind nga tregu i reklamave. "Kështu tek ata duhet të bëhet më tepër përpjekje për të pasur komunikim më të mirë", ka theksuar Arsovski. Madje, Komunikologu Sefer Tahiri, thekson se në përgjithësi institucionet shtetërore të Republikës së Maqedonisë janë të mbyllura, të centralizuara ndaj mediave dhe opinionit publik. "Kjo është karakteristikë e disa institucione që udhëhiqen nga kuadro maqedonas, të cilët preferojnë që të komunikojnë me

G

ANASHKALIMI I GAZETARËVE DËMTON SHOQËRINË DEMOKRATIKE "Në rast se mediat maqedonase janë të favorizuara nga institucionet shtetërore, atëherë opinioni publik maqedonas është i privilegjuar që të jetë më i informuar për çështjet publike. Natyrisht se me këtë anashkalohet qytetari shqiptar, që nuk është karakteristikë edhe e një shoqërie demokratike, siç mund të pretendojë Maqedonia", ka thënë Sefer Tahiri. MINISTRAT MAQEDONAS TA RRISIN KOMUNIKIMIN ME GAZETARËT SHQIPTARË "Ministrat maqedonas duhet të bëjnë përpjekje të kenë komunikim më të mirë me mediumet shqiptarë. Ndonjëherë kjo do të thotë që të sigurojnë përkthim në gjuhën shqipe atje ku flitet në gjuhën maqedonase, që edhe gazetarët shqiptarë të marrin deklaratë të mirë", ka thënë Petar Arsovski. publikun vetëm nëpërmjet mediave që janë nën ndikimin e tyre të drejtpërdrejtë, ndërsa politikat e tyre redaktuese i kanë shndër-

ruar në njëfarë zëdhënëse të VMRO-së në pushtet", ka thënë Tahiri, për "Zhurnal plus". Praktika e diferencimit të

IVANOVSKI HABITET ME BDInë Ministri i Shoqërisë Informatike, Ivo Ivanovski, ka komentuar dje qëndrimin e ri të BDIsë lidhur me dy projektligjet e mediave. Ivanovski ka thënë se nuk e kup ton ndryshimin e pozicioneve të partisë shqiptare për këtë

çështje, sepse, sipas tij, përfaqë suesit e saj kanë qenë aktivisht të përfshirë në hartimin e tyre. “Përfaqësuesit e BDIsë ishin aktivisht të përfshirë në përgatit jen e ligjeve për media, edhe kur u shqyrtuan në Qeveria edhe

“BDI kërkon president ‘gjysmëpeshk – gjysmëfemër’”! shqiptarëve dhe maqedonasve, ai duhet ta pasqyrojë karakterin binacional të shtetit në vend të atij multientik”, ka shkruar Kekenovski në profilin e tij në Facebook. Ai e ka ironizuar deklaratën e Bujar Osmanit, i cili ka thënë se fillimisht do t’i propozojmë VMRO DPMNE-së që të dalim

me kandidat të përbashkët, nëse këtë e refuzon kjo parti, atëherë do t’i propozojmë LSDM-së. “Ai duhet të jetë garantues se në të ardhmen do të realizohen kërkesat e shqiptarëve të cilat i tejkalojnë kornizat e Marrëveshjes së Ohrit (shqipja të jetë gjuhë e dytë në shtet, Kuvend dy

dhomësh, promovimin e karakterit federal të shtetit). Kjo do të thotë edhe hyrje në zgjedhjet për president “me çelës” dhe praktikimin e këtij modeli për konsensus ndërmjet shqiptarëve dhe maqedonasve në të gjitha nivelet më të ulëta të pushtetit. Ata dëshirojnë sërish të kemi një president

i cili për dikë do të jetë qytetar, për të tjerët president kurse për të tretët tradhtar. Ata dëshirojnë president i cili ka shumë para (lexo personale, të vjedhura, të popullit) do të duhet ta paguaj funksionin edhe njërës edhe tjetrës palë”, komenton Kekenovski, i cili gjatë këtij vikendi edhe zyrtarisht e verifikoi kandidaturën e tij për president në konventën e VMRO DPMNE-së.


K r o n ik ë

e mërkurë, 6 nëntor 2013

5

Ligji për Marrëdhënie Pune,opozita kërkon tërheqjen

BFI, solemnitet për Hixhrin Në një atmosferë spektakolare, Bashkësia Fetare Islame (BFI) shënoi ndërimin e motmoteve gjegjësisht Vitin e Ri, Hixhri 1435 përmes një Akademie solemne. Këtë solemnitet të realizuar në Sallën Universale në Shkup e bëri edhe më të begatuar prezenca jashtëzakonisht e madhe e pjesëmarrësve të këtij manifestimi. Në këtë akademi solemne prezent ishte Reis ul Ulema i BFI, H. Sulejman ef. Rexhepi , Kryetari i Kuvendit të BFI, anëtarët e Rijasetit, anëtarët e Kuvendit të BFI, ambasador dhe përfaqëseus të ambasadave, përfaqësues të partive politike, për-

faqësues të pushtetit qëndror dhe lokal, përfaqësues institucionesh, nxënës, studentë, sektori civil, media etj. Moderatori i kësaj akademie Abaz Islami përshëndeti të pranishmit dhe bëri hapjen e manifestimit duke prezentuar korin dhe orkestrin e BFI, duke i bërë pritje madhështore dirigjentit Abas Jahja të cilëve u la hapsirëne prezentimit me programin artistik. Në këtë drejtim me përfundimin e paraqitjes së korit ku në fund u falënderuan musafirët të cilët ekskluzivisht kishin ardhur nga Turqia, dr. Ubejdullah Sizikli dhe dr. Muharem Hafiz për të qenë pjesë e programit artistik. Në

vijim të këtij programi u prezentua dokumentari ku iu kushtua BFI dhe institucioneve edukativoarsimore të saj, por gjithashtu edhe atë që e lidh besimtarin me jetën fetare, nga e cila u bë e qartë se Feja Islame është drita që Allahu ia dhuroi njerëzimit dhe se gjithë ajo që buron nga kjo fe është dritë e pashuar. Në pjesën e fundit të këtij manifestim u bë dekorimi i personaliteteve dhe figurave të shquara të cilët janë dëshmuar në lëmi të ndryshme, ku BFI që nga ky vitë e tutje do të ndajë çmimin e artë institucional dhe akademik me emrin “ Myfti Vehbi Dibra”. Çmimi “Myfti Vehbi

Dibra” do të jepet për vepër jetike, për gjurmët që lënë pas vete dhe do të mbeten shekuj me rradhë. Çmimet në fjalë i ndau personalisht kryetari i BFI, H. Sulejman ef. Rexhepi. Fillimisht u dekorua Myftiu i Shtipit, h. Isa ef. Isamili,

Mundësitë e mira për DEBAT PËR BASHKËPUNIMIN EKONOMIK MAQEDONIKINË investime në Maqedoni, potencoi Poposki, mund të jenë rast plotësues për pjesëmarrje dhe investime nga kompanitë kineze në Maqedoni “për çka jemi të gatshëm të japim edhe përkrahje konkrete”

z. Menderes Kuçi, kryetari i Odës Ekonomike të Maqedonisë VeriPerëndimore, z. Qerim Lita, zv. Drejtor në Arkivin Shtetërorë të Maqedonisë, z. Harun Ibrahimizv. Drejtor në TV shtetëror të Maqedonisë.

Qeveria kërkon me ngulm partneritetin kinez

aqedonia dhe Kina kanë potencial shumë të rëndësishëm për dinamizimin dhe intensifikimin e bashkëpunimit ekonomik. Fakt është edhe se marrëdhëniet tona bilaterale asnjëherë nuk kanë qenë më intensive dhe më të forta. Kjo është deklarata e ministrit të Punëve të Jashtme Nikolla Poposki në debatin e Institutit për hulumtime gjeostrategjike dhe politikë të jashtme për "Strategjinë ekonomike të RP Kina drejt vendeve të Evropës Qendrore dhe Lindore - mundësi për partneritet strategjik me Republikën e Maqedonisë". Kina në vitet e fundit çdoherë gjendet në listën me të cilat Maqedonia realizon qarkullim më të madh të këmbimit tregtar. Kina në vitin 2012 është partnerja e shtatë më e madhe tregtare e Republikës së Maqedonisë, me këmbim e cila tejkalon gjysmë miliard dollarë, që është tregues për trendin e lartë në marrëdhëniet ekonomike mes të dy vendeve, thotë ai. Mundësitë e mira për investime në Maqedoni, potencoi Poposki, mund të jenë rast plotësues për pjesëmarrje dhe

M

Rektori i Universitetit Shtetëror të Tetovës, Prof. Dr. Vullnet Ameti, i shoqëruar nga bashkëpunëtorët e tij, mori pjesë të shtunën në akademinë përkujtimore me rastin e 24 vjetorit të rënies së Dëshmorit të Kombit Afrim Zhitia, që u mbajt tek Obelisku i dëshmorit në fshatin Llugë të Podujevës. Rektori i USHT-së, Prof. Dr. Vullnet Ameti, duke ju drejtuar të pranishmëve, në mesin e të cilëve ishin edhe figura të shquara të Lëvizjes çlirimtare nga të gjitha trojet shqiptare, si Emrush Xhemajli, Fazli Veliu, Latif Gashi, djali i Komandantit legjendar Adem Jasharit, Lulzim Jashari, si dhe shumë bashkëveprimtarë të Afrim Zhitisë dhe Fahri Fa-

AMBASADORI KINEZ: QEVERIA I JEP KUPTIM BASHKËPUNIMIT Ambasadori kinez në Maqedoni Çui Xhivei njoftoi se në nëntor të këtij viti do të mba het mbledhja e dytë e koordinatorëve nacional të vendeve nga Iniciativa e Varshavës. "Kryeministri i Maqedonisë do të marrë pjesë dhe do të realizojë takim me kryemi nistrin kinez", deklaroi Xhuvei. Forumi që ishte organizuar, sipas tij, tregon se Qeve ria e Maqedonisë i jep kuptim të madh këtij bashkëpunimi. investime nga kompanitë kineze në Maqedoni për çka jemi të gatshëm të japim edhe përkrahje konkrete. Por, nuk mundet të shpërfillet as prania e kompanive të Maqedonisë në tregun kinez, nga aspekti i eksportit të prodhimeve si vera dhe duhani. Bashkëpunimi në

të ardhmen ka potencial serioz të thellohet në turizëm, ndërtimtari, infrastrukturë, energjetikë, mjekësi, bujqësi gjithashtu edhe në kulturë, hulumtim shkencor dhe arsim. Maqedonia e përshëndet dhe e pranon Iniciativën e Varshavës kineze të vitit 2012 për

promovimin dhe përforcimin e bashkëpunimit me Kinën me 16 vende nga Evropa Qendrore dhe Juglindore. "Maqedonia është njëra nga vendet e para e cila nga vetë fillimi në mënyrë aktive është përkushtuar në gjetjen e formave konkrete të realizimit.

Prej këtu është diskutuar edhe shfrytëzimi i linjave kreditore përmes bankës kineze Eksim për ndërtimin e dy projekteve infrastrukturore të vlefshme për pjesën e autostradës Milladinoc- Shtip dhe Kërçovë Ohër, pjesë e rëndësishme e korridorit të 8-të", deklaroi Poposki. Maqedonia dhe Kina këtë vit e festojnë 20-vjetorin e vendosjes së marrëdhënieve diplomatike. "Vendimi për hapjen e institutit Konfucie në Shkup është edhe një konfirmim për përkushtimin e shtetit kinez për thellimin e marrëdhënieve të ndërsjella", thotë shefi i diplomacisë. Ambasadori kinez në Maqedoni Çui Xhivei njoftoi se në nëntor të këtij viti do të mbahet mbledhja e dytë e koordinatorëve nacional të vendeve nga Iniciativa e Varshavës. "Kryeministri i Maqedonisë do të marrë pjesë dhe do të realizojë takim me kryeministrin kinez", deklaroi Xhuvei. Forumi që ishte organizuar, sipas tij, tregon se Qeveria e Maqedonisë i jep kuptim të madh këtij bashkëpunimi. Marrëveshja me bankën Eksim, sipas tij, do të nënshkruhet në fund të nëntorit. Shumë kompani kineze e konsiderojnë Maqedoninë si urë drejt Evropës. (R.Zh)

Ameti vlerëson dëshmorin Afrim Zhitia Ameti ka thënë se “në kohën kur përkujtojmë veprën e lavdishme të Afrim Zhitisë, shqiptarët kudo që jetojnë frymojnë në rrethana të reja” zliut. ”Ndjehem i respektuar, që në emër të Universitetit Shtetëror të Tetovës, t’Ju përshëndes në këtë përvjetor, të njëzetekatërtin me radhë, të rënies heroike të Heroit të Kombit, Afrim Zhitia, veprimtarit të devotshëm të Lëvizjes Popullore të Kosovës”, ka theksuar Ameti. Ai ka shtuar se “në kohën kur përkujtojmë veprën e lavdishme të Afrim Zhitisë,

shqiptarët kudo që jetojnë frymojnë në rrethana të reja”. “Andaj ne përulemi para veprës së Tij dhe gjithë dëshmorëve të tjerë, për vendosmërinë dhe guximin e tyre, për sakrificën titanike në organizimin e lëvizjeve çlirimtare në përmasa gjithëkombëtare, duke u shndërruar në themel për krijimin e Shtetit të Pavarur të Kosovës dhe avancimin e statusit juridik dhe kushtetues të shqiptarëve në trojet tjera et-

Të tërhiqen ndryshimet e Ligjit për marrëdhënie pune, kërkojnë deputetët e opozitës. Ashtu siç theksuan në debatin e sotëm kuvendor, me zgjidhjen e propozuar dukshëm shkurtohen të drejtat e punës sepse pushim nga puna mund të merret jo për maksimum tre muaj nga gabimi i bërë eventual si deri tani, por për tre vjet. Opozita reagoi edhe për atë që për një ligj aq të rëndësishëm, ministri i Punës dhe Politikës Sociale nuk është paraqitur në Kuvend ta argumentojë tekstin, dhe as nuk është paraqitur për ta marrë fjalën dikush nga shumica qeveritare. "Me ndryshimet që i propozoni, aspak nuk ka nevojë nga ligji për mobing. Lirisht mundeni ta grisni dhe ta hidhni në mbeturina", tha Radmilla Shekerinska. Sipas saj, Maqedonia është rekorder me tregun e parregulluar të punës. “Te ne nuk ka mbrojtje ligjore të të punësuarve dhe të gjitha ndryshimet e ligjit për marrëdhënie pune shkojnë në atë drejtim, e lehtësojnë procedurën për shkarkim ose zvogëlim të të drejtave të punës", shtoi Shekerinska. Duke e vlerësuar arritjen e pushtetit në atë drejtim si jashtëzakonisht joserioz, edhe Samka Ibraimovski nga Partia për Emancipim të tërësishëm të romëve, kërkoi tërheqje të tekstit. Ai akuzoi edhe se zgjidhja është definuar pa kurrfarë konsultime me Këshillin social ekonomik.Suzana Saliu nga BDI-ja e kualifikon si hap të përshpejtuar propozimin e ndryshimeve ligjore të tilla të definuara dhe vlerësoi se teksti duhet të përmirësohet. "Ligji për marrëdhënie pune është sjellë në vitin 2005 dhe prej atëherë ka pësuar shumë ndryshime. Megjithatë, Maqedonia ende nuk ka ndërtuar standarde për të drejtat e punëtorëve. Me ndryshimet e tanishme të cilat e rrisin afatin për marrjen e pushimeve nga puna në 18 muaj, e shtypim punëtorin deri në mur. Zgjidhja është përshpejtuar dhe për të duhet të konsultohen Sindikata dhe Avokati i Popullit, ", theksoi Saliu. nike”, ka deklaruar Ameti. Rektori ka thënë gjithashtu se Afrim Zhitia i takonte gjeneratës që njëherë e përgjithmonë i ndryshoi rrjedhat e historisë dhe mishëroi virtytet e shqiptarit të vendosur për çlirimin e atdheut. “Njerëzit e tillë, gjeniun dhe temperamentin e tyre e shfaqin dhe e realizojnë në mënyrë kulmore, kudo që veprojnë, ata shfaqin guximin dhe trimërinë e tyre të pashoqe. Me shpirtin liridashës, me karakterin e fortë, trimërinë e lindur dhe zgjuarsinë e tij, Afrim Zhitia dhe të gjithë dëshmorët e kombit, çdo faqe historie dhe pëllëmbë toke e kthyen në histori dhe tokë martire”, ka theksuar Ameti.


B iz n e s

6

Itali, biznesi i vogël me rënie Kriza ekonomike i ka lënë në vështirësi shumë biznese të vogla në Itali. Pa patur mundësi të marrin kredi dhe me pak shpresa për mëkëmbjen ekonomike, një numër gjithnjë e më i madh afaristësh po shikojnë mundësinë e shitjes së bizneseve tek investitorët kinezë. Laura Zanardi dhe Monica Borlini hapën një barkafe 13 vjet më parë në rajonin verior italian të prodhimit të verës, Franciacorta. “Ishte një depo e zbrazët. Ne e shembëm atë, ndërtuam një sallon dhe krijuam një atmosferë më të intime. Pati shumë punë dhe investime, por na dha mjaft kënaqësi”. Tani dy partnerët janë gati që ta shesin. Ato thonë se kriza ekonomike ka rënduar mbi konsumatorët dhe rrjedhimisht mbi fitimin e biznesit. “Është shumë më e vështirë tani. Më parë ishte e lehtë, njerëzit shpenzonin. Tani të gjithë ata janë të kujdesshëm. Na duhet të qëndrojmë zgjuar gjithë natën për t’u krijuar atyre atmosferë të këndshme, një mbrëmje që të mos mendojnë për problemet e tyre ekonomike”, tha ai. Ato po përpiqen ta shesin biznesin e tyre nëpërmjet faqes së Internetit “vendereaicinesi.it” që do të thotë “t’ua shesësh kinezëve”. Simone Topino është bashkëthemelues i faqes që ndihmon me përkthime dhe reklama për blerësit kinezë.

Shkëmbimi tregtar, eksporti mbi 3 miliardë USD Vëllimi i shkëmbimit të mallrave me vendet e huaja në nëntë muajt e parë të vitit arrin 7.866.330.000 mijë dollarë amerikanë, me ç'rast vlera e eksportit arrin 3.085.397.000, ndërsa e importit 4.780.933.000 dollarë. Mbulimi i importit me eksportin arrin 64,5 për qind, ndërsa deficiti tregtar është 1.695.535.000 dollarë. Sipas të dhënave të entit shtetëror për statistikë, këmbimi tregtar i prodhimeve tregon se në eksport më e madhe është pjesëmarrja e katalizatorëve të mbajtësve me metale të çmuara ose përbërjet e tyre, feronikeli, prodhimet nga hekuri dhe çeliku (produkte të mbështjella) veshja dhe përpunimet e naftës. Në import më së shumti janë përfaqësuar vajrat e naftës dhe vajërat e fituara nga mineralet bituminoze (përveç naftës së papërpunuar), platinumi dhe lidhjet e platinumit, të papërpunuara ose në pluhur, mineralet e nikelit dhe koncentrimet e tyre dhe energjia elektrike. Në periudhën janar-shtator të vitit 2013, pjesëmarrje më të madhe në eksportin e mallrave kanë vendet anëtare të BE-së me 72,8 për qind dhe vendet e Ballkanit perëndimor me 18,1 për qind. Edhe në importin e mallrave pjesëmarrje më të madhe kanë vendet-anëtare të BE-së me 62 për qind. Sipas vëllimit të përgjithshëm të këmbimit të jashtëm tregtar, Republika e Maqedonisë më së shumti tregton me Gjermaninë, Greqinë, Britaninë e Madhe, Serbinë dhe Italinë. Me këto vende bëhet 49,8 për qind e këmbimit të tërësishëm të jashtëm tregtar.

e mërkurë, 6 nëntor 2013

PARASHIKIMI VJESHTOR PËR EKONOMINË NË EVROPË Në parashikimin më të ri që eurokomisari për politikë ekonomike dhe monetare, Oli Ren, e prezantoi në kryeqendrën evropiane, vendi ynë si kandidat për anëtarësim në BE, këtë vit do ta përfundojë me rritje prej 2,1 për qind omisioni Evropian doli dje me parashikimin vjeshtor për gjendjen ekonomike në Bashkimin Evropian dhe botë, me ç'rast për Republikën e Maqedonisë parashikoi se viti 2013 do ta përfundojë me rritje prej 2,1 përqindve, që është më shumë nga vetë Unioni dhe nga SHBA-ja, njofton korrespondenti i MIA-s nga Brukseli. Në parashikimin më të ri që eurokomisari për politikë ekonomike dhe monetare, Oli Ren, e prezantoi në kryeqendrën evropiane, vendi ynë si kandidat për anëtarësim në BE, këtë vit do ta përfundojë me rritje prej 2,1 për qind, vitin e ardhshëm me rritje prej 2,5 përqindëve në bruto prodhimit vendor. Në të njëjtën kohë, Unioni këtë vit do të stagnojë (0,0 për qind rritje), vitin e ardhshëm pritet të ketë rritje prej 1,4 përqindëve, në vitin 2015 1,9 për qind, ndërsa SHBA-ja këtë vit do të kryejë me 1,6 për qind rritje të BPV-së, ndërsa vitin e ardhshëm edhe në vitin 2015, BPV-ja në shtetin më të fuqishëm të botës pritet të rritet për 2,6 për qind, respektivisht 3,1 për qind. Sipas parashikimit vjeshtor ekonomik të Komisionit Evropian të publikuar dje, Sllovenia dhe Qiproja janë vendet e vetme nga Bashkimi Evropian që edhe vitin e ardhshëm do të mbeten në rece-

KE: Maqedonia, rritje ekonomike 2.1 për qind

K

Ministri i Ekonomisë Valon Saraçini u takua me kreun e misionit të FMN-së në Maqedoni Ivana Vladkova Holar dhe përfaqësues të FMN-së. Fokusi i bisedës ishte stabiliteti i jashtëm i Republikës së Maqedonisë dhe interesi për investime të huaja në fusha të caktuara ekonomike dhe të infrastrukturës. Shefja e misionit të FMN-së Holar gjatë takimit tha se kanë një perceptim se investitorët e huaj janë të kënaqur me mundësitë e investimeve që ofrohen në vend, dhe që këtë kënaqësi e kanë dëgjuar nga investitorë të mëdhenj me të cilët janë takuar. “Është shumë e rëndësishme të dihet se cili është raporti i furnizuesve vendas me investitorët, sepse sipas tyre, përdorimi sa më i madh i shërbimeve dhe produkteve vendore, si dhe pajisjeve në punën e tyre, do të kontribuojnë më

PAPUNËSIA DO TË BIE, BORXHI PO RRITET Sipas parashikimit të Komisionit Evropian, në krahasim me vitin 2010, kur përqindja e papunësisë në Maqedoni ka qenë 32,0 për qind, e njëjtë për periudhën prej pesë vjetëve pritet të bie për katër për qind edhe në vitin 2015 në vendin tonë të ketë saktë 28 për qind të papunë nga personat e aftë për punë. Ajo që vërehet si trend negativ është rritja e borxhit publik, i cili nga 25,8 për qind në vitin 2010, këtë vit pritet të ar rijë 36,1 për qind, ndërsa në vitin 2015 të arrijë 39,4 për qind nga BPBja. sion. Këtë vit, Eurozona në tërësi, sikur edhe dhjetë vende të tjera nga Bashkimi Evropian do të kenë rritje negative të bruto prodhimit vendor, ndërsa vetëm dy vende do të kenë rritje të shkëlqyer vjetore të BPV-së Letonia (4,0%) dhe Lituania (3,4%). Përveç këtyre dy vendeve, rritje më të madhe ekonomike nga Maqedonia, sipas Komisionit, këtë vit nga BE-ja do të ketë vetëm edhe Rumania (2,2 për qind), ndërsa vendi ynë do të ketë rritje iden-

tike prej 2,1% me Japoninë. Sipas parashikimit të Komisionit Evropian, në krahasim me vitin 2010, kur përqindja e papunësisë në Maqedoni ka qenë 32,0 për qind, e njëjtë për periudhën prej pesë vjetëve pritet të bie për katër për qind edhe në vitin 2015 në vendin tonë të ketë saktë 28 për qind të papunë nga personat e aftë për punë. Ajo që vërehet si trend negativ është rritja e borxhit publik, i cili nga 25,8 për qind në vitin 2010, këtë vit pritet të

arrijë 36,1 për qind, ndërsa në vitin 2015 të arrijë 39,4 për qind nga BPB-ja. Megjithatë, kjo është shumë më pak nga 90 për qind nga vendet-anëtare të Bashkimit Evropian, por edhe dyfish më pak nga minimum borxhi i lejuar prej 60 përqindëve i bruto-prodhimit vendor. Deficiti buxhetor, sipas Komisionit, i Maqedonisë, këtë vit do të jetë minus 3,7 për qind, që është për 0,3 për qind më pak se vitin e kaluar, me parashikimin për dy vjet të ar-

rijë minus 3,3 për qind. Sipas parashikimit vjeshtor, rritja ekonomike e vendit tonë pritet të përshpejtohet me atë që BPV-ja reale është projektuar sivjet të rritet për dy për qind, rreth 2,5 përt qind në vitin 2014 dhe 2,8 për qind në vitin 2015. Në parashikimin për Maqedoninë theksohet edhe se rritja aktuale edhe ajo e projektuar e mëtutjeshme e punësimeve dhe rritja e pensioneve dhe transfereve sociale nga fillimi i këtij viti janë shkak për pikëpamjen pozitive të të ardhurave për përdorim të njëfishtë. Në drejtim se "neto-eksporti nuk kotnribuon për rritje", Komisioni prognozon se pas matjes negative të rritjes në vitet 2012 dhe 2013, kontributi nga neto-eksporti i rritjes për Maqedoninë është projektuar që mbetet neutral deri në fund të këtij viti, ndërsa sërish të mbetet negativ në dy vitet e ardhshme sepse eksporti përgatitet në lidhje me rritjen më të fuqishme të investimeve . Sipas parashikimeve, pritet vazhdim i rritjes së fuqishme të investimeve të drejtpërdrejta të huaja që të zbutet mbështetja e rritur paradikohe e detyrimit të jashtëm për financimin e deficitit në llogarinë me çeqe. Se "ripërtëritja e rritjes dhe stimuli i fundit fiskal ka siguruar impuls në tregun e punës" për Maqedoninë, në Komisionin Evropian theksohet se në përgjithësi rikuperimi në nisje ka qenë mbështetje për punësimin, i cili ka qenë më i lartë për 4,3 për qind në fillim të gjysmës së parë të këtij viti, krahasuar me fundin e vitit 2012.

Saraçini priti kreun e FMNsë shumë në shfrytëzimin e potencialeve lokale, të cilat pa dyshim plotësojnë kriteret dhe standardet e kërkuara. Gjithashtu, investitorët thanë se pjesëmarrja e tyre në vend kontribuon në uljen e papunësisë, por çështja kryesore në të cilën është e rëndësishme që të punohet, është përmirësimi i infrastrukturës rrugore, që lidh bizneset e tyre në rajon dhe më gjerë”, deklaroi Holar. Lidhur me aktivitetet e ndërmarra nga ana e Qeverisë dhe Ministrisë së Ekonomisë në këtë drejtim, Ministri Saraçini informoi se ata kanë për qëllim lehtësimin e procedurave të mëtejshme të investimeve, reforma në politikat tregtare, reforma në sektorin minerar në drejtim të shkurtimit të afateve për dhënien e koncesioneve të

reja dhe rinovimin e minierave të mbyllura dhe afate më të shkurtra për marrjen e lejeve për ndërtimin e objekteve energjetike dhe kështu me radhë. ‘Për këtë flet edhe vet Raporti më i ri i ‘Doing Business’ përvitin 2014-të, ku Maqedo-

nia është në vendin e 25-të, ndërsa në vendin e 10-të si top reformatorë. Përsa i përket çështjes së rritjes së investimeve të huaja, deri në fund të vitit 2013 pritet të arrijnë në 200-250 milion euro, dhe me qëllim të tejkalimit të proble-

meve në aktivitetin e investitorëve të cilët janë tashmë në Maqedoni, realizojmë takime mujore me ta, të cilat mundësojnë dialog të drejtpërdrejtë për projekte të reja dhe për sfidat me të cilat përballen në punë. Një bashkëpunim i tillë është zhvilluar me tërë sektorin e biznesit në vend, ndërsa takimet e vazhdueshme me komunitetin e biznesit sigurojnë informim të ndërsjelltë në zbatimin e rregullave, masave dhe politikave të reja dhe për mundësitë për inkorporimin e kërkesave të tyre në rregullore’, tha në takim Ministri Saraçini. Ministri Saraçini tha se tashmë ka filluar puna në korridoret 8 dhe 10, por dhe në rrugët e reja që janë pjesë e programit Qeverisë deri në vitin 2015.

Botues: Bexhet MUSLIJA Lajme të dorës së parë

www.zhurnal.mk

Kryeredaktor: Fami BAJRAMI; Zëvendëskryeredaktor: Shkëlzen LUSHAJ; Redaktorë: Bekim BUÇI, Avdyl SALIHU (Sport); Redaktor teknik: Sejhan BAJRAMI, Xhemaledin JASHARI (teknik); Marketing: email: marketing@zhurnal.mk; Tel. i redaksisë: (02) 32 17  815, 32 17  816, Fax: 32 17  817, Email: info@zhurnal.mk; Xhirollogaria: 210065405030191, "Tutunska Banka", EDB 4043009502853; Rr.11 Oktomvri, 2/64, 1000 Shkup, Maqedoni


K r o n ik ë

e mërkurë, 6 nëntor 2013

7

Diabeti hov të madh në vend dhe në botë

Kronikë e zezë

Me rastin e Ditës Botërore të Diabetit 14 nëntori, shoqata për të sëmurit nga diabeti "Balans mk", "Algria" dhe Fondi për sigurim shëndetësor (FSSH) e promovuan fushatën "Kundër diskriminimit të fëmijëve me diabet dhe parandalimi i diabetit". Cvete Serafimoski nga "Balans mk" në konferencën për shtyp me të sëmurit nga diabeti dhe prindërit e tyre vazhdimisht përballen me probleme si

Plaçkitet një kishë në rrethin e Strugës

paragjykime dhe stereotipe të pabaza të cilat dominojnë në këtë mjedis. Drejtoresha e FSSH, Maja Parnaxhieva Zmejkova theksoi se diabeti merr hov gjithnjë e më të madh, ku numri i kësaj sëmundje në suaza botërore në dhjetë vitet e fundit është dyfishuar, ndërsa supozohet se në 20 vitet e ardhshme diabeti do të marrë përmasa të epidemisë së vërtetë. Theksoi se si FSSH

në fushatë kanë zbuluar projekt, i cili do të ndihmojë që të tejkalohet frika drejt dallimeve ose paragjykimeve dhe stereotipeve të panevojshme ose të pabaza ndaj personave me këtë gjendje. Fëmija më i vogël me diabet të diagnostikuar tipi një në Maqedoni është më i vogël se 6 muaj, ndërsa numri i fëmijëve të sëmurë deri në 14 vjeç është rreth 2.500.

USAID VAZHDON ME PROJEKTIN “RRJETI RINOR PËR FITIMIN E AFTËSIVE PËR PUNËSIM”

Shkollat e mesme, hapet qendra e 36të për karrierë Qendra për Karrierë duhet t'u ndihmojnë nxënësve që profesionalisht të përcaktohet sipas interesave dhe aftësive të tyre dhe t'u mundësojnë qasje më të lehtë deri te tregu i punës përmes kontakteve me punëdhënës dhe kompani ë shkollën e mesme " Z d r a v k o Cvetkovski" në Shkup u hap Qendra për Karrierë, e cila është e 36-ta në Maqedoni dhe e 11-ta në Shkup, dhe është pjesë e projektit pesëvjeçar të USAID-it "Rrjet rinor për fitim të aftësive për punësim" i cili filloi të realizohet në vitin 2010. Qendra për Karrierë duhet t'u ndihmojnë nxënësve që profesionalisht të përcaktohet sipas interesave dhe aftësive të tyre dhe t'u mundësojnë qasje më të lehtë deri te tregu i punës përmes kontakteve me punëdhënës dhe kompani. Ministri i Arsimit dhe Shkencës Spiro Ristovski në hapjen e qendrës theksoi se shumë nxënësve duhet t'u ndihmojë në zgjedhjen sepse në moshën e tyre është karakteristike dyshimi në marrjen e vendimeve. "Satisfaksion më i madh dhe rezultate më të mira në planin profesionaë arrihen në qoftë se e punojmë profesionin i cili më së shumti na përmbush, për të cilin kemi interes

N

dhe ku e dimë se mund ta japim maksimumin personal për realizim të suksesshëm të

obligimeve të parapara dhe qëllimeve të vendosura. Afinitetet ndaj njdonjë profe-

sioni mund të zbulohen gjatë shkollimit për shkak të orientimit në kohë dhe të drejtë të

QENDRAT PËR KARRIERË DO TË ULIN PAPUNËSINË Drejtori i Misionit të USAAIDit në Maqedoni Xhejms Stejn theksoi se qendrat për kar rierë ndihmojnë edhe në zvogëlimin e shkallës së papunësisë së të rinjve, sepse në projektin që e realizon, USAIDi bashkëpunon me shkollat e mesme profesionale, Ag jencinë për punësim dhe me këshillat ekonomik në komunat nëpër shtet.

çdo nxënësi dhe zgjedhja e drejtimit në të cilin më së miri do ta shfrytëzojë potencialin e tij", tha Ristovski. Drejtori i Misionit të USAAID-it në Maqedoni Xhejms Stejn theksoi se qendrat për karrierë ndihmojnë edhe në zvogëlimin e shkallës së papunësisë së të rinjve, sepse në projektin që e realizon, USAID-i bashkëpunon me shkollat e mesme profesionale, Agjencinë për punësim dhe me këshillat ekonomik në komunat nëpër shtet. Kryetari i Qytetit të Shkupit Koce Trajanovski nënvizoi se në qendrat për karrierë nxënësit kanë mundësi të fitojnë aftësi për komunikim, për punë ekipore, të dhëna se ku mund të punësohen dhe për mundësinë e tregut të punës. Në hapjen e qendrës për karrierë në SHMQSH "Zdravko Cvetkovski", që u përputh edhe me patronatin e shkollës, iu ndanë certifikata mësimdhënësve nga 11 shkolla për trajnim të përfunduar për Programin për përgatitje dhe punë.

“Tredhja” kimike vetëm Gostivar, linjë e re ujësjellësi për pedofilët recidivist në periferi

Zvogëlim i dënimit me burg nëse i dënuari për pedofili pajtohet të marrë trajtim mjekësor antitestosteron ose të a.q. kastrim kimik, dhe vazhdimin e obligueshëm të një trajtimi të këtillë bashkë me rritjen e dënimit burg të paraparë në Ligjin ekzistues nëse autori e përsërit veprën. Kjo, siç sqaroi ministri i Punës dhe Politikës Sociale, Dime Spasov, është drejtimi në të cilin duhet të shkojë sjellja e ndryshimeve të Kodit penal në pjesën e rritjes së dënimeve me burg për autorët e një sulmi sek-

sual ndaj fëmijëve, dhe veçanërisht të fëmijëve nën moshën 14vjeçare dhe vendosjen e mundësisë për kastrimin kimik, gjegjësisht trajtimin mjekësor antitestosteron. Ky drejtim, tha Spasov, është rekomanduar nga shumica e ekspertëve të cilët merren me këtë problematikë. "Me kërkesën tuaj janë bërë analiza të cilat tregojnë se dënimi mesatar për një vepër të këtillë penale është deri në gjashtë vjet burg dhe mu për këtë kërkuam rritje të dënimeve me burg, me ç'rast në ndryshimet e propozuara është paraparë rritje e dënimeve me burg prej 10 deri në 20 vjet si dhe me burg të përjetshëm. Pason procedura në të cilën Komisioni i cili punon për ndryshimet dhe plotësimet e Ligjit ekzistues ta përpunojë përmbajtjen e këtij ligji dhe më pas përsëri në seancë qeveritare do të shqyrtohen ndryshimet dhe shtesë Qeveria do të marrë qëndrim në lidhje me këtë çështje", tha Spasov.

Në dalje të qytetit, nga ish objekti i “Zhito Sharr” e deri në fund të objekteve afariste në afërsi të pikës pagesore Gostivar – Tetovë, është duke ndërtuar linja e re e ujësjellësit për këtë pjesë të qytetit. Për t’i parë punët nga afër, në terren ka dalë kryetari i Komunës së Gostivarit, Nevzat Bejta dhe drejtori i NP “Komunalec”, Memedali Xhaferi. “Objekteve afariste që janë në këtë pjesë do të kenë furnizim më të mirë me ujë të pijshëm. Distanca e linjë së re është 1245 metra dhe investimi është afër 120 mijë euro. Ky investim do ta përmirësoje gjendjen me ujin për pije në këtë zonë industriale”, tha Bejta. Drejtori i NP “Komunalec”, Memedali Xhaferi tha se ky projekt do të jetë ndihmesë e madhe për të gjithë ata që dëshirojnë të investojnë në këtë pjesë të Gostivarit. “Është investim që realizohet me kredi nga Banka gjermane për zhvillim (KFË). Gjatësia e kësaj linje për ujësjellës është

Një person ende i paidentifikuar ka plaçkitur një kishë në fshatin Vishni të Strugës, duke marrë që aty rreth 400 denarë. Plaçkitja ka ndodhur nga fundi i muajit të kaluar dhe fillimi i muajit aktual. Sipas Policisë, keqbërësi ka thyer bravën e derës, është futur brenda dhe ka marrë të hollat që ishin mbledhur për qëllime bamirësie. Policia ka dalë në vendin e ngjarjes dhe ka nisur hetimet për kapjen e autorit.

Grabiten teksa shëtisnin në park Disa persona të paidentifikuar kanë dhunuar dhe grabitur dy të rinj, njëri nga kryeqyteti dhe tjetri nga Ohri. Ngjarja ka ndodhur mbrëmjen e së hënës, në shëtitoren e Parkut të Qytetit në Shkup. Sipas Policisë, grupi i dhunuesve kanë sulmuar dhe grabitur të rinjtë P.Sh (23), nga Ohri, dhe M.A (19), duke u marrë telefonat celularë dhe 200 denarë. Policia ka ndërmarrë masa për identifikimin e autorëve të sulmit.

Parkoi makinën pranë tezgave, sherr me shitësin Një incident fizik ka ndodhur të hënën në tregun e Tetovës në Çarshinë e Epërme. Sherri ka nisur kur një 29-vjeçar, i cili kishte parkuar makinën në afërsi të tezgave, kishte penguar një posedues tezge të shkarkonte mallin. Kjo ka mjaftuar që poseduesi i tezgës S.A dhe shoferi i papërgjegjshëm të nisin të grindeshin, ndërsa situata kishte agravuar kur kishte ndërhyrë i vëllai i tezgaxhiut. Në ikje nga dy vëllezërit, të cilët kishin marrë edhe një shufër hekuri në dorë, 29-vjeçari kishte nisur makinën në drejtim të tyre, me ç’rast S.A i kishte thyer me shufër xhamin e përparmë. Policia po punon në ndri-çimin e rastit.

I dehur dhunon ish bashkëshorten

1245 metra. Është një ndihmesë e madhe për investitorët të cilët e kanë ndërmend të investojnë në pjesën në dalje të qytetit, në rrugën për në Tetovë, blloku 22. Do të montohen gjithashtu edhe 14 hidrantë kundër zjarrit, kështu që në këtë pjesë të qytetit e zgjidhim problemin me furnizim me ujë për afat shumë më të gjatë”, theksoi Xhaferi. Profili i gypave që do të vendosen është i kombinuar, janë gypa polietilen F 160 dhe F 110.

Një 30-vjeçare nga Gostivar, është rrahur nga i shoqi i saj i mëparshëm. Ai dyshohet se ka hyrë me dhunë i dehur në banesën e ish-gruas dhe më pas e ka keqtrajtuar. Ngjarja ka ndodhur mbrëmjen e së hënës, kur 37-vjeçari Z.A, nga fshati Zdunjë i Gostivarit, kishte trokitur i dehur në banesën e së shoqes së dikurshme. Me të hyrë brenda, ai ka ushtruar dhunën mbi ishgruan, duke e goditur në kokë dhe duke e kërcënuar me jetë. Policia ka vënë në pranga dhunuesin, tek i cili është konstatuar prani e lartë e alkoolit në gjak.


Ko s ov ë

8

e mërkurë, 6 nëntor 2013

Mirel vlerëson dialogun KosovëSerbi Kryeministri i Republikës së Kosovës, Hashim Thaçi, ka pritur Pierre Mirel, drejtor për Ballkanin Perëndimor në Drejtorinë e Përgjithshme të Komisionit Evropian, me të cilin bisedoi për zhvillimet aktuale politike në Kosovë dhe rajon. Kryeministri Thaçi e njoftoi Mirel për procesin e dialogut ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, me ndërmjetësimin e Bashkimit Evropian, për normalizimin e

marrëdhënieve ndërshtetërore në mes të dy vendeve si dy shtete të pavarura, për reformat që janë ndërmarrë në të gjitha fushat me rëndësi për rrugën e integrimeve evropiane dhe euroatlantike të Kosovës . Gjatë takimit u vlerësua se zgjedhjet e djeshme ishin një test i rëndësishëm për të ardhmen e Kosovës dhe qytetarëve të saj. Kjo garë u cilësua si demokratike në të cilën u dëshmua edhe

njëherë pjekuria dhe niveli shumë emancipues i qytetarëve të Kosovës, me pjesëmarrje për herë të parë edhe të komunave veriore të Kosovës. Po ashtu u vlerësua edhe roli lehtësues i OSBE-së dhe të gjithë mekanizmave vendorë dhe ndërkombëtarë, për një proces të mirëfilltë demokratik. Kryeministri Thaçi falënderoi Pierre Mirel, për mbështetjen që po i jep Komisioni

Evropian, Kosovës në procesin e integrimeve evropiane, përmes hapjes së negociatave për procesin e Stabilizim Asociimit dhe procesin e liberalizimit të vizave, si një hap shumë i rëndësishëm për të ardhmen evropiane të Kosovës dhe rajonit në përgjithësi. Nga ana e tij, drejtori i Ballkanit Perëndimor Perre Mirel, falënderoi kryeministrin e Republikës së Kosovës, Hashim Thaçi, për lidershipin e treguar në

të gjitha proceset me rëndësi për Kosovën me theks të veçantë në procesin e dialogut ndërmjet

Kosovës dhe Serbisë, për normalizimin e marrëdhënieve në mes dy vendeve.

PARTIA E KRYEMINISTRIT THAÇI VLERËSON PROCESIN ZGJEDHOR artia Demokratike e Kosovës në veri të Mitrovicës kërkon nga KQZ-ja dhe organet ndërkombëtare që zgjedhjet e 3 nëntorit në veri t’i pranojnë si legjitime, pasi që qytetarët kanë shprehur vullnetin e tyre, duke dalë në masë enorme për të votuar. Kështu u tha të martën gjatë një konference për media të organizuar nga Dega e PDK-së në veri të Mitrovicës. Kryetari i kësaj Dege në veri të Mitrovicës, Agim Deva, tha se organizimi jashtëzakonisht i mirë i anëtarëve të këtij subjekti, si dhe dalja masovike e qytetarëve në zgjedhje, i bënë të guximshëm që të kërkojnë që zgjedhjet në këtë pjesë të pranohen. “Jemi të vetëdijshëm për problemet që kanë ndodhur nëpër disa qendra të caktuara në veri të Mitrovicës, por kërkojmë pranimin e zgjedhjeve në pjesët tjera të veriut ku nuk është shënuar asnjë incident”, ka thënë Deva. Ndërkaq, bartësi i listës i Degës së PDK-së në veri, Emir Azemi, theksoi se procesi zgjedhor në qendrat Lagja e Boshnjakëve, Suhodoll dhe Kodra e Minatorëve, ka qenë tërësisht demokratik dhe numri i votuesve ka qenë shumë i madh. “Mbi 2 mijë shqiptarë kanë votuar në këto qendra ditën e zgjedhjeve dhe është plotësisht e padrejtë që këto votime të anulohen”, ka thënë Azemi. Ai ka kritikuar marrjen e vendimit të OSBE-së për ndërprerjen e votimeve dhe mbylljen e qendrave para orës 19:00,

P

Zhbogar: Kosova kaloi testin Përfaqësuesi i posaçëm dhe shefi i Zyrës së BE-së në Kosovë, Samuel Zhbogar ka vlerësuar se raundi i pare i zgjedhjeve lokale në Kosovë ishte i suksesshëm dhe ka paralajmëruar mundësinë që zgjedhjet të përsëriten në tri vendvotime në Mitrovicën e veriut në të cilat, siç është shprehur, huliganët shkatërruan materialin zgjedhor. Zhbogar konsideron se votimi ka kaluar me sukses edhe në në komunat me shumicë serbe në verë të Kosovës, ku zgjedhjet janë zhvilluar për herë të parë nga shpallja pavarësisë së Kosovës. Ai ka deklaruar për TV slloven se në zgjedhjet lokale edhe në pjesën veriore të Kosovës pjesëmarrja e votuesve ka qenë e mirë. Zgjedhjet lokale në gjithë territorin e Kosovës që janë mundësuar në dialogun e Beogradit dhe Prishtinës paraqesin “kthesë” në “procesin e pakthyeshëm” të integrimit të Kosovës dhe heqjes së strukturave paralele gjyqësore dhe policore në veri dhe garantojnë një zhvillim pozitiv të rrugës evropiane të Serbisë dhe Kosovës.

PDK kundër anulimit të zgjedhjeve në veri Kryetari i kësaj Dege në veri të Mitrovicës, Agim Deva, tha se organizimi jashtëzakonisht i mirë i anëtarëve të këtij subjekti, si dhe dalja masovike e qytetarëve në zgjedhje, i bënë të guximshëm që të kërkojnë që zgjedhjet në këtë pjesë të pranohen

“KUTITË U DEMOLUAN NGA MBËSHTETËSIT E ZGJEDHJEVE” Kundërshtarët e daljes së serbëve në zgjedhjet e 3 nëntorit, kanë postuar në Youtube videon ku shihen fytyra të maskuara tek thyejnë kutitë në një vendvotim në Mitro vicën e Veriut. Autorët e këtij xhirimi pretendojnë se vendvotimet janë demoluar pikër isht nga mbështetësit e daljes së serbëve në votime dhe atë me ndihmën e policisë dhe xhandarmërisë serbe.

Sot takimi ThaçiDacic në Bruksel Shefja e Politikës së Jashtme të BE-së, Catherine Ashton do të takohet të mërkurën në Bruksel me kryeministrin e Kosovës, Hashim Thaçi dhe me atë të Serbisë, Ivica Dacic.

Kështu ka njoftuar në Tëitter, Maja Maja Kocijancic, zëdhënëse e Ashtonit. Ndryshe, edhe parmbrëmë është raportuar për një takim të mundshëm të Ashtonit me kryeministrin

Thaçi dhe Dacic. Mediat serbe raportojnë se në kuadër të delegacionit nga Beogradi do të jetë edhe zëvendëskryeministri i Serbisë, Aleksandar Vucic.

BE: Zgjedhjet, hap pozitiv për demokracinë Vëzhguesit e BE-së kanë qenë të pranishëm në tërë Kosovën për një muaj. Ata i kanë vëzhguar të gjitha aspektet e procesit zgjedhor deri më tani, duke përfshirë punën e administrimit të zgjedhjeve isioni i Bashkimit Evropian për vëzhgimin e zgjedhjeve i ka vlerësuar si të mirë apo të kënaqshëm procesin zgjedhor të 3 nëntorit, me përjashtim të sulmeve në tri qendra të votimit në veri të Mitrovicës. Në deklaratën preliminare të Misionit të BE-së për vëzhgimin e zgjedhjeve thuhet se zgjedhjet për Kuvende Ko-

M

duke pamundësuar në këtë mënyrë numërimin e votimeve, me arsyetimin se procesi është rrezikuar. Sipas tij, këto qendra kanë qenë krejtësisht të sigurta dhe nuk ka pasur ndonjë kërcënim. Në lidhje me incidentet nëpër disa qendra të votimit në këtë pjesë të qytetit, Azemi tha se deklarata e Panticit se Thaçi është duke fituar në veri, ka qenë një paralajmërim i gjithë asaj që ka ndodhë më vonë në veri të Mitrovicës, duke i quajtur këto probleme si incident politik. Ai ka përmendur edhe presionet e mëdha nga grupe të caktuara që serbët të mos dalin në zgjedhje, duke kërkuar që procesi të analizohet mirë dhe të merret një vendim i drejtë, sepse sovrani e ka thënë fjalën e vet. “Ne si subjekt politik fuqishëm dhe me vendosmërinë më të lartë kundërshtojmë që procesi zgjedhor të anulohet tërësisht, duke kërkuar edhe njëherë që ky proces të njihet si legal dhe legjitim”, ka përsëritur Azemi.

munale dhe kryetarë të Komunave ishin me rëndësi të posaçme sepse për herë të parë mbaheshin në të gjithë Kosovën sipas ligjeve të Kosovës. “Ndonëse ky proces ende nuk ka përfunduar, ai paraqet një hap pozitiv përpara për demokracinë’, thuhet në deklaratë. “3 nëntori ishte ditë shumë e rëndësishme për Kosovën.

Njerëzit kanë shfrytëzuar mundësinë për të dalë për të votuar, për ta shprehur të drejtën e tyre demokratike dhe për t’i zgjedhur përfaqësuesit e tyre. Në pjesën më të madhe të Kosovës, dita e zgjedhjeve ka kaluar në mënyrë të qetë dhe paqësore. Natyrisht, unë i dënoj sulmet në Mitrovicën e veriut. Ky ishte sulm ndaj të drejtës themelore të njerëzve për t’i sh-

prehur dëshirat e tyre përmes fletëvotimeve. Megjithatë, fakti që njerëzit kanë dalë për të vo-

tuar dëshmon se ata që donin ta sabotonin procesin kanë dështuar”, tha Roberto Gualtieri,

shef i Misionit. Vëzhguesit e BE-së kanë qenë të pranishëm në tërë Kosovën për një muaj. Ata i kanë vëzhguar të gjitha aspektet e procesit zgjedhor deri më tani, duke përfshirë punën e administrimit të zgjedhjeve, aktivitetet e fushatës së kandidatëve dhe partive politike dhe sjelljen e mediave, si dhe kanë vlerësuar se korniza ligjore siguron bazë të shëndoshë për zgjedhje demokratike. Më tej thuhet se ndëshkimet e rënda të parapara me ndryshimet në Kodin Penal nga viti 2012 mund të kenë kontribuuar në parandalimin e njerëzve nga kryerja e shkeljeve zgjedhore.


S h q ip ë r i

e mërkurë, 6 nëntor 2013

Tatimet, mblidhen 12 milionë USD më shumë Zbulimi i një tjetër skeme të evazionit fiskal ka rritur të ardhurat në administratën tatimore. Drejtoresha e Përgjithshmë e Tatimeve Brisida Shehaj në një deklaratë për mediat ka bërë të ditur se përgjatë muajit tetor janë mbledhur 12 milion USD më shumë se një muaj më parë. Ndërkohë që vlera e evazionit fiskal e ardhur si pasojë e shman-

gies së deklarimit dhe pagesës së tatimeve vlerësohet 295 milion lekë. “Perveç zbulimit të skemës mashtruese të rimbursimit të TVSH-së me vlerë prej 515 milionë lekësh, kemi arritur të zbulojmë edhe një vlerë të evazionit fiskal me masën prej 295 milionë lekësh, kryesisht shmangie nga detyrimi për të deklaruar dhe paguar tatimet apo skema karusel

të TVSH-së”- tha Drejtoresha e Tatimeve, Brisida Shehaj. Sipas

Shehaj në krahasim me një vit më parë janë grumbulluar 756 milion lekë më shumë dhe kontributin kryesor e ka dhënë TVSH-ja si dhe rritja e kontributeve për sigurimet shoqërore. “Nga tatimet janë mbledhur 12 milionë dollarë më shumë se muaji shtator i këtij viti, ndërkohë që krahasur me tetorin e vitit të kaluar të ardhurat tatimore janë

9

grumbulluar 716 milionë lekë më shumë. Rëndësi të veçantë zë TVSH-ja me 61 milionë lekë më shumë dhe të ardhurat personale me 17% më shumë. Kontributet nga sigurimet shoq.6 % më shumë se tetor 2012. Këto të ardhura zvogëlojnë gropën e zezë të gjetur në buxhet”tha ajo. Kohët e fundit administrata tatimore është akuzuar për mosrealizim të ardhurash, duke dhënë kështu efekte të ndjeshme në buxhet.

DENONCIMI NGA EMISIONI “FIKS FARE” Në kuadër të këtij hetimi, Prokuroria e Rrethit Gjyqësor Korçë do të shfrytëzojë materialin e prezantuar gjatë emisionit, si edhe do të kryejë hetimet lidhur me personat e përfshirë në këtë veprimtari, të dyshuar si kundërvajtje penale rokuroria e Korçës ka regjistruar procedimin penal për “dhënie shpërblimi dhe premtimeve”, pas pamjeve filmike të transmetuara në emisionin “Fiks Fare”, ku disa shtetas dyshohet se jepnin para në këmbim të votimit për zgjedhjen e kryetarit të Bashkisë Korçë. Në kuadër të këtij hetimi, Prokuroria e Rrethit Gjyqësor Korçë do të shfrytëzojë materialin e prezantuar gjatë emisionit, si edhe do të kryejë hetimet lidhur me personat e përfshirë në këtë veprimtari, të dyshuar si kundërvajtje penale. Në bazë të nenit 328 të Kodit Penal, “ofrimi ose dhënia e të hollave apo të mirave materiale…për të votuar në një mënyrë të caktuar apo për të marrë pjesë ose jo në votime përbën kundërvajtje penale dhe dënohet me burgim nga gjashtë muaj gjer në dy vjet…” Ndërkohë në lidhje me akuzat për blerje vote ka reaguar edhe dega e PS në Korçë. Në një prononcim për mediat, kreu i saj Ilir Pendavinji ka theksuar se studentëve u janë paguar shpenzimet dhe nuk u është blerë vota. “Nuk është e vërtetë që PS ka blerë vota gjatë zgjedhjeve të së dielës. Studentët janë të Partisë Socialiste dhe të FRESSHit të cilëve u janë paguar

Blerja e votave, Prokuroria nis hetimin ndaj PSsë

P

PS NË KORÇË: “BLERËSIT” JANË ANËTARË TË FRESSHit Ndërkohë në lidhje me akuzat për blerje vote ka reaguar edhe dega e PS në Korçë.Në një prononcim për mediat, kreu i saj Ilir Pendavinji ka theksuar se studentëve u janë paguar shpenzimet dhe nuk u është blerë vota. “Nuk është e vërtetë që PS ka blerë vota gjatë zgjedhjeve të së dielës. Studentët janë të Partisë Socialiste dhe të FRESSHit të cilëv e u janë paguar shpenzimet e udhëtimit nga Tirana” ka theksuar Ilir Pendavinji. shpenzimet e udhëtimit nga Tirana” ka theksuar Ilir Pendavinji. Kryetari i Partisë Demokratike Lulzim Basha ka akuzuar Partinë Socialiste se ka shkatërruar me paratë e mafias zgjedhjet në Korçë. Në një konferencë për shtyp, Basha u shpreh se blerja e votave tregoi edhe metodën që është ndjekur nga Partia Socialiste edhe në zg-

jedhjet e përgjithshme të 23 qershorit. “Partia Socialiste e Edi Ramës damkosi dhe shkatërroi me paratë e pista zgjedhjet e së dielës në qytetin e Korçës. Banda e kapur nga kamerat dhe simotrat e saj të vendosura në pika të ndyshme të qytetit për të blerë vota, për të blerë abstenimin e zgjedhësve të supozuar si kundërshtarë të Partisë Social-

iste dhe për të ushtruar presion mbi zgjedhësit në përgjithësi, e ushtruan veprimtarinë e tyre kriminale nën hundën dhe me bekimin e Edi Ramës dhe mbarë kupolës së qeveritarëve dhe mercenarëve të tyre që kishin zbarkuar në Korçë dy ditë me radhë për të drejtuar dhe siguruar operacionin e manipulimit të zgjedhjeve me metodën e tyre perverse dhe kriminale të blerjes

së votës. Në Korçë Rama dhe të tijtë bënë të dielën një provë të përqendruar të kësaj metode të përdorur edhe në zgjedhjet politike të 23 qershorit, me planin për ta përdorur gjerësisht në zgjedhjet e ardhshme. Ky është shpjegimi i arbitraritet dhe paligjshmërisë që po ngrenë me shpejtësi në sistem në qeverisjen e tyre: eliminimi i zgjedhjeve të lira, eliminimi nëpërmjet blerjes së votës i gjykimit të drejtë popullor” tha Basha. Duke përsëritur kërkesën për hetim të plotë deri në fund të krimit të blerjes së votës në Korçë ka deklaruar se PD-ja ka gati kerkesën për anulimin e zgjedhjeve dhe përsëritjen e tyre sipas ligjit. “I kërkojmë prokurorisë që në mënyrë urgjente të kryejë sekuestrimin e të gjitha materialeve në të gjitha zyrat e Partisë Socialiste në Korcë. Te kryejë një hetim të shpejtë, të plotë dhe të gjithanshëm të ekzekutorëve që blenë votat në shkëmbim të parave por mbi të gjitha te organizatorëve që perdoren para te mafias për të blerë pushtetin e bashkisë së Korçës. Ky hetim duhet domosdoshmërisht të shtrihet tek burimet e financimit, ku u gjetën paratë, si u transferuan, kush janë financuesit e këtij krimi që tronditi shqiptarët. Vetëm hetimi i plote i këtij krimi dhe parave të krimit do e bëjë të besueshëm këtë proces. Kemi përgatitur dhe do të zyrtarizojmë kërkesën për anullimin e zgjedhjeve botërisht të manipuluara të së dielës në Korçë, dhe krijimin e kushteve për përsëritjen e tyre në një kohë të përshtatshme, me garancitë e domosdoshme ligjore dhe kushtetuese” tha Basha.

BashaPapoulias:Traktati i ’96, bazë zgjidhjen e problemeve Basha ka kërkuar mbështetjen e Greqisë e cila merr presidencën e radhës së BE-së, në gjashtëmujorin e parë të vitit 2014, për hapjen e negociatave, duke shprehur angazhimin e opozitës, për të dhënë kontributin e saj për marrjen e statusit Kryetari i Bashkisë së Tiranës, njëherësh lideri i opozitës, Lulzim Basha priti në një takim presidentin e Greqisë, Karolos Papoulias. Gjatë takimit u vunë në dukje arritjet në marrëdhëniet dypalëshe mes vendeve tona gjatë viteve të fundit, rritja e shkëmbimeve tregtare dhe ekonomike, mbështetja që Greqia i ka dhënë integrimit europian dhe euro-atlantik të Shqipërisë dhe bashkëpunimit strategjik, për suksesin e projektit të gazsjellësit Trans-Adriatik, TAP. Kreu i opozitës Basha ka kërkuar mbështetjen e Greqisë e

cila merr presidencën e radhës së BE-së, në gjashtëmujorin e parë të vitit 2014, për hapjen e negociatave, duke shprehur angazhimin e opozitës, për të dhënë kontributin e saj për marrjen e statusit në dhjetor dhe për hapjen e shpejtë të negociatave për anëtarësim. Presidenti grek, Papulias ka theksuar se viti 2014 është mjaft i rëndësishëm për Shqipërinë, pasi Greqia dhe Italia marrin njëra pas tjetrës presidencën e BE. “Ne do t’ju mbështesim, me shpresën që procesi i integrimit europian i Shqipërisë të ecë për-

para, gjatë presidencës sonë” theksoi presidenti grek Papulias. Ndërsa i ka vlerësuar shumë të rëndësishme marrëdhëniet me shtetin fqinj, Basha ka theksuar se për të arritur nivele edhe më të larta dhe për të shfrytëzuar plotësisht potencialin që ekziston në

marrëdhëniet shqiptaro-greke, duhet të trajtohen në frymën e bashkëpunimit dhe fqinjësisë së mirë të gjitha çështjet e mbartura dhe të zgjidhen duke demonstruar vullnet të përbashkët dhe vizion europian, si dy nga popujt më të vjetër të rajonit. Në këtë kuadër, Basha përsëriti kërkesën për anulimin e ligjit të luftës. “Ligji i luftës nuk duhet të ekzistojë, jo vetëm se Shqipëria dhe Greqia janë dy popuj miq, 2 vende anëtare të NATO-s por krijon një perceptim të gabuar për marrëdhëniet mes dy vendeve, si dhe për shkak të problemeve që

hap në lidhje me sekuestron konservative të pronave të qytetarëve shqiptarë, veçanërisht atyre çamë” – deklaroi zoti Basha. Kreu i opozitës kërkoi angazhimin e Greqisë edhe për zgjidhjen e problemit të toponimeve, që ka vështirësuar lëvizjen në kufi të qytetarëve shqiptarë të lindur në Greqi. Lidhur me këtë çështje, presidenti Papulias theksoi se është ngritur një komision i përbashkët mes dy vendeve dhe shprehu bindjen se shumë shpejt do t’i jepet një zgjidhje përfundimtare këtij problemi.

Arvizu: Pavarësia, sfida kryesore e gjyqësorit

Përpara largimit të tij nga posti i Ambasadorit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës në vendin tonë Aleksandër Arvizu ka një mesazh dhe një përvojë personale për të ndarë me aktorët e sitemit të drejtësisë në vend. Në fjalën e tij në simpoziumin e etikës në gjyqësore, diplomati amerikan u shpreh se disa gjyqtarë duhet të kishin përfunduar në burg për korrupsion. Ndërsa ka kërkuar nga gjyqtarët vendime kurajoze, në mënyrë që perceptimi i qytetarëve për gjyqësorin të ndryshojë. “Nuk ka gjë më të rëndësishme në një demokraci sesa roli që luan gjyqësori i pavarur dhe pavarësia e gjyqësorit, nuk është mendimi im personal, politikë e qeverisë së SHBA për pavarësinë e gjyqësorit. Pavarësia është për të vendosur bazuar ne ligjin dhe faktet dhe jo trysninë politike, për ta mbajtur veten e pastër ndaj gjyqtarëve të pandershëm e të korruptuar” tha ambasadori. Ambasadori Arvizu u shpreh se për të pasur një gjyqësor të pavarur duhet përkushtim nga ana e të gjithë aktorëve duke shtuar se SHBA-ja është e gatshme për ta ndihmuar Shqipërinë në këtë drejtim. “Ne mbështesim këtë pavarësi dhe jemi këtu për tu ndihmuar. Gjykatësit kanë përgjegjësi të madhe, populli pret drejtësi për të trajtuar të varfrit njësoj si të pasurit, për t’u qëndruar trysnive jo vetëm të fuqishmëve politikisht, por edhe atyre që janë pranë jush” u shpreh Arvizu. I pranishëm në simpozium presidenti, Bujar Nishani, tha se sfidat për gjyqësorin vazhdojnë të jenë të mëdha. “Shqipëria në këto 25 viteve të fundit ka bërë ndryshime të paimagjinueshme në radhë të parë për ne vetë shqiptarët. Sot kemi një trup gjyqësor të konsoliduar, kemi gjykata speciale, një sistem prokurorie që mbron pavarësinë dhe funksionimin e prokurorisë. Sot flasim për sistemin e provës, flasim për shërbimin përmbarimor privat. Sot kërkojmë standartet më të mira europiane dhe ndërkombëtare. Kjo është detyrë, kjo është sfidë. Së pari kërkohen angazhime të vetë institucioneve shqiptare por praktika ka treguar se kjo nuk mund të arrihet vetëm me këto angazhime. Dhe për këtë falenderoj bashkëpunimin e partnerëve ndërkombëtare. Sfida për shtetin ligjor është një sfidë që nuk përfundon kurrë por kërkon gjithmonë standarte të reja. Ky qëndron besoj edhe çelësi i zgjidhjes së problematikave, tek përcaktimi i drejtë i hapave dhe orientimi i standarteve që kërkohen dhe jo për ne që jemi brenda insitucioneve por për shërbimin që duhet të marrë qytetari” u shpreh Nishani.


10

S h p a llje

e mërkurë, 6 nëntor 2013


V ë s h t r im e

e mërkurë, 6 nëntor 2013

JanWerner Mueller ushata e qeverisë greke mbi partinë e së djathtës ekstreme në këtë shtet, “Agimi i Artë”, ka vënë një pah një problem që duket se ishte zhdukur së bashku me përfundimin e Luftës së Ftohtë: A ka vend brenda demokracive liberale për partitë që duken antidemokratike?Sa për të qenë të sigurt, demokracitë liberale janë ndier të kërcënuara që nga rrëzimi i komunizmit më 1989 – por kryesisht nga terroristët e huaj, që nuk kanë tendenca të formojnë parti politike dhe të marrin pjesë në seancat parlamentare të atyre shteteve. Për këtë arsye, a duhet të shpallen të jashtëligjshme partitë e ekstremit, që synojnë të konkurrojnë brenda kornizës demokratike, apo një ndalesë e tillë mbi lirinë e të shprehurit do ta vinte vetë në rrezik një kornizë të tillë? Mbi të gjitha, është vendimtare që vendimet e tilla t’u besohen institucioneve të paanshme, si gjykatave kushtetuese, e jo partive tjera politike, liderët e të cilave gjithnjë do të ishin të prirë t’u ndalojnë veprimtarinë rivalëve. Fatkeqësisht, vendimi kundër “Agimit të Artë” më shumë identifikohet si interes i qeverisë, sesa një gjykim i marrë me kujdes dhe në mënyrë të pavarur. Duke pasur parasysh këtë gjë, vetëmbrojtja duke u thirrur në emër të demokracisë duket qëllim legjitim. Siç tha kryetari i Gjykatës Supreme amerikane, Robert Jackson (që ka qenë po ashtu kryeprokuror amerikan në Nuremburg), kushtetuta nuk është “pakt për vetëvrasje” – një qëndrim ky i mbrojtur edhe nga juristi izraelit, Aharon Barack,

F

11

A duhet të ndalohen partitë ekstremiste? Ndalimi i partive nuk duhet të nënkuptojë heshtjen e qytetarëve, që janë të prirë të votojnë për ekstremistët. Shqetësimet e tyre duhet të dëgjohen dhe të diskutohen; dhe nganjëherë është më së miri që ndalesa të kombinohet me përpjekje të shtuara për vetëdijesim, duke theksuar, për shembull, që imigrantët nuk ia shkaktuan telashet Greqisë që pati theksuar se “të drejtat civile nuk janë altar për shkatërrim shtetëror”. Por vetëmbrojtja e tepërt demokratike në fund mund të rezultojë me shkatërrimin e saj. Nëse njerëzit njëmend nuk e duan demokracinë, atëherë kush mund t’i ndalë ata. Një gjyqtar tjetër i Gjykatës Supreme amerikane, Oliver Wendell Holmes, pati thënë se “nëse bashkëqytetarët e mi duan të shkojnë në ferr, unë do t’i ndihmoj ata. Kjo është puna ime”. Për këtë arsye duket se demokracitë janë të mallkuara nëse i ndalojnë ato parti, por janë edhe të mallkuara nëse nuk i ndalojnë. Apo, nëse mund të përdorim shprehjen e filozofit më me ndikim liberal të shekullit njëzet, John Rawls, kjo duket të jetë “dilemë praktike, të cilën filozofia si e vetme nuk mund ta zgjidhë”. Historia nuk ofron leksione të qarta, ndonëse shumë njerëz preferojnë ta mendojnë të kundërtën. Në retrospektivë, është evidente se Republika e Weimarit mund të ishte shpëtuar, po të ishte ndaluar me kohë Partia Naziste. Joseph Goebbels, ministri i Hitlerit për Propagandë, mburrej pas marrjes së ligjshme të pushtetit nga nazistët: “Do të mbetet gjithnjë

një nga talljet më të mëdha të demokracisë se ajo u ofroi armiqve të saj të përbetuar mjetet përmes të cilave edhe u asgjësua”. Por, një ndalesë mund të mos e kishte penguar pakënaqësinë e përgjithshme të popullit gjerman me demokracinë liberale dhe një regjim autoritar mund ta kishte pasuar atë. Në të vërtetë, përderisa Gjermania Perëndimore ndaloi një parti neonaziste dhe Partinë Komuniste në vitet pesëdhjetë, disa shtete – posaçërisht në Evropën Jugore dhe Lindore, ku

demokracia filloi që të asociohej me shtypjen e pluralizmit – kanë nxjerrë pikërisht një leksion të kundërt lidhur me parandalimin e autoritarizmit. Kjo është arsyeja përse Greqia, për shembull, nuk ka dispozita ligjore për ndalimin e partive. Fakti se Greqia sido që të jetë po mundohet që ta shkatërrojë “Agimin e Artë” – parlamenti grek pak kohë më parë votoi për ta ngrirë financimin shtetëror të partisë – tregon se në fund, shumica e demokracive do të tërheqin kufirin. Por, ku ndodhet ai kufi?

Për fillestarët, është me rëndësi ta pranojmë se vija duhet të jetë e qartë para se të ngrihen në sipërfaqe partitë e ekstremit. Po qe se duam ta mbajmë sundimin e ligjit, vetëmbrojtja demokratike nuk duhet të duket si “ad hoc” apo arbitrare. Rrjedhimisht, kriteret për ndalesa duhet të jenë të qarta paraprakisht. Një kriter që duket i pranuar universalisht është përdorimi, inkurajimi apo të paktën lejimi i dhunës nga një parti – si ishte rasti me rolin e “Agimit të Artë” në sulmet mbi imigrantët në Athinë. Ka më pak konsensus rreth partive që nxisin urrejtjen dhe janë të përkushtuara në shkatërrimin e parimeve themelore të demokracisë – posaçërisht pasi që shumica e partive ekstremiste në Evropë madje theksojnë se nuk janë kundër demokracisë; përkundrazi, po luftojnë “për popullin”. Por partitë që synojnë të përjashtojnë, apo të nënshtrojnë një pjesë “të popullit” – për shembull, imigrantët e paligjshëm dhe pasardhësit e tyre – janë duke shkelur parimet bazë të demokracisë. Madje edhe nëse “Agimi i Artë” – një parti neonaziste në paraqitje dhe përmbajtje – nuk ka qenë i përfshirë në aktet e dhunës, qëndrimi i saj ek-

Sokrat i k’naqun Vlora ÇITAKU olling Stones apo The Beatles? Barcelona apo Reali? Superman apo Batman? E djathta apo e majta? Freud apo Jung? Romantizmi i Shelley dhe Byron apo tragjedia e Shakespeare? Epika e Fishtës apo lirika e Naimit? Klasikja apo modernja? Dritëhija e Carvaggio apo pop-arti i Warhol? Pyetje dhe dilema të tilla mund të parashtrohen deri në pakufi. Arsyeja pse po i përmendi është se që të gjitha të vënë para marrjes së një vendimi. Që të gjitha të shtyjnë të përcaktohesh. Të marrësh një vendim. E pse duhet patjetër? Logjika e shëndoshë dikton që në të njëjtën kohë mund të parapëlqesh “Satisfaction” të Stones-ave edhe “Lucy in the Sky with Diamonds” të Beatles, në të njejtën kohë mund të admirosh magjinë e Messit dhe shkathtësitë

R

Një muaj fushatë gjatë së cilës secili kandidat qoftë për kryetar komune qoftë për asamble komunale i kanë paraqitur agjendat e tyre, programet dhe platformat politike. Secili është munduar ta bindë votuesin potencial që të votojë për ta. Nuk është as korrekte dhe as qëllimi im që t’i krahasoj një muaj fushatë me veprat jetësore të artistëve që i përmenda në paragrafet e mësipërm, por po dua të bëj paralelen e Ronaldos, në të njejtën kohë mund të mahnitesh nga lehtësia gati hyjnore e pendës së Byron-it dhe nga mjeshtëria e pakrahasueshme e Shakespeare. Në të njëjtën kohë mund të emocionohesh dhe krenohesh me të bëmat e Oso Kukës të thurura në varg epik si asnjëherë më parë e edhe më pas nga At Fishta, por në të njëjtën kohë mund ti përjetosh

cukat, kodrat brinjët dhe gërxhet e Naimit siç i ka përjetuar edhe ai vet. Mundesh pra ti përqafosh dy rryma dhe dy ide të ndryshme. Mundesh përveç në zgjedhje elektorale. Edhe pse në zgjedhjet lokale të ditës së diel që të gjithë e kemi pasur mundësinë të përcaktohemi për atë që kemi dashur megjithatë e kemi pasur mundësinë për herë të parë të zgjedhim

një kandidat të një partie për kryetar komune dhe një kandidat të një partie krejt tjetër për asamble komunale. Një muaj fushatë gjatë së cilës secili kandidat qoftë për kryetar komune qoftë për asamble komunale i kanë paraqitur agjendat e tyre, programet dhe platformat politike. Secili është munduar ta bindë votuesin potencial që të votojë

për ta. Nuk është as korrekte dhe as qëllimi im që t’i krahasoj një muaj fushatë me veprat jetësore të artistëve që i përmenda në paragrafet e mësipërm, por po dua të bëj paralelen. Edhe për kryetar komune edhe për asamble komunale unë kam votuar PDK. Ja e thashë. Edhe pse nuk ma merr mendja se kjo paraqet ndonjë befasi të

strem kundër-imigrantëve dhe nxitja e urrejtjes prej tij në kohë trazirash të mëdha sociale dhe ekonomike do të duhej që atë ta bënin kandidat të arsyeshëm për ndalesë. Kritikët thonë se kjo është thikë me dy tehe. Çfarëdo mosmarrëveshje me politikën qeveritare rreth imigrantëve, për shembull, mund të cilësohet “raciste”, duke rezultuar me pengimin e lirisë së shprehjes. Për këtë arsye nevojitet njëfarë standardi, si ai klasik amerikan: shprehja në pyetje duhet të paraqesë “rrezik të qartë dhe aktual për dhunë”. Partitë anësore, që nuk janë të lidhur me dhunën politike dhe nuk nxisin urrejtje mbase duhet të lihen të qeta – pa marrë parasysh se nuk na pëlqen retorika e tyre. Por, partitë që janë më afër marrjes së pushtetit paraqesin një çështje tjetër, madje edhe nëse ndalimi i tyre mund të duket jodemokratik. Në një rast të njohur, Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut u pajtua me ndalimin e Partisë turke të Mirëqenies, derisa ajo ishte anëtare e lartë e koalicionit qeverisës. Është mit që ndalesat i kthejnë liderët e partive ekstremiste në martirë. Shumë pak njerëzve u kujtohet se kush kishte qenë në krye të neonazistëve dhe komunistëve gjermanë të pasluftës. Ndalimi i partive nuk duhet të nënkuptojë heshtjen e qytetarëve, që janë të prirë të votojnë për ekstremistët. Shqetësimet e tyre duhet të dëgjohen dhe të diskutohen; dhe nganjëherë është më së miri që ndalesa të kombinohet me përpjekje të shtuara për edukim civil, duke theksuar, për shembull, që imigrantët nuk ia shkaktuan telashet Greqisë. Është e vërtetë se masat e tilla mund të tingëllojnë patronizuese – por format e tilla të angazhimit publik janë mënyra më e mirë që të shmangemi që antiekstremizmi të duket si ekstremizëm. (Autori është profesor i politikave në Universitetin e Princetonit) veçantë. Disonancë kognitive. Nuk ka përplasje idesh tek unë ngase siç thotë një mik imi kur të ndryshojnë faktet do ta ndryshoj mendimin e deri më tani për mua nuk faktet kanë ndryshuar. M’u desh ta sqaroj këtë punë vetëm për hir të korrektësisë dhe ndershmërisë edhe pse ma merr mendja se nuk ka pasur fare nevojë. Nëse e ndjej se dua të dëgjoj Maria Callas e dëgjoj, nuk kam nevojë të hezitoj në mes të saj dhe Barbara Hendrix apo Montserrat Caballe, por ajo jam unë. Nuk do të thotë që të gjithë të mendojnë njësoj. Fatmirësisht. Dhe ja që mundësia për të zgjedhur dy subjekte të ndryshme në një palë zgjedhje është shumë interesante dhe paraqet një alternativë interesante, dikujt ia mundëson, të paktën në nënndërgjegje të mos jetë as “Sokrat i vuejtun” e as “Derr i knaqun”. A është më mirë apo jo, nuk e di. A do të ndryshojë të gjitha matematikat, ndoshta edhe jo. Fishta apo Naimi proverbial për herë të parë janë të mundshëm edhe në vendvotim, që të dy. Ose jo. Do ta shohim. (Autorja është nënkryetare e PDK-së dhe ministre e Integrimeve Evropiane)

REDAKSIA “Z H U R N A L P L U S ” JO GJITHMONË PA JTOHET ME MENDIMIN E AUTORËVE


S h ow b iz

12

e mërkurë, 6 nëntor 2013

Katy Perry "mbretëresha" e Twitter "Mbretëresha" e Twitter Me më shumë se 46.5 milionë ndjekës (followers), Katy Perry është shndërruar në mbretëreshën e re të rrjetit social Twitter. Numri i adhuruesve të këngëtares amerikane është rritur në

shifra marramendëse muajt e fundit, ndërsa në ditët e para të nëntorit ajo zbriti nga froni Justin Bieber që mbante vendin e parë përsa i përket numrit të ndjekësve në botën e muzikës. Vetë idhulli i adoleshen-

Nuk është nënë e mire Pink është akuzuar se nuk është një nënë e mirë duke lënë pas dore vajzën e saj, të cilën ja ka besuar, Carey Hart-it, bashkëshortit të saj. Denoncimi vjen në rrjetet sociale, ku u publikuan fotografi se si burri i saj qëndronte në motoçikletë ndërsa mbante vajzën 2 vjeç me vete, pa asnjë masë mbrojtëse. Hart u akuzua se rrezikon shumë duke lënë pa kujdes të voglën, ashtu si Pink për të cilën thuhet se ekspozon të bijën ndaj një sërë rreziqesh. Pati dhe nga ata që e akuzuan për keqtrajtim të fëmijëve, por në replikë me ta, Pink u përgjigj, “Nëse ndonjëri nga ju ka më shumë eksperiencë se im shoq në motoçikletë atëherë do dëgjoj mendimet tuaja. Nuk mund t’iu premtoj se do i marr parasysh ato që do të thoni, por do t’iu dëgjoj”, tha Pink.

Adelina nuk çan kokën çfarë thonë të tjerët Tashmë ka nisur angazhimet e saj rreth krijimeve të reja. E ndërsa po shijon suksesin e këngës së fundit të sjellë në anglisht e të titulluar “Heart

on Fire”, këngëtarja Adelina Tahiri ka mbledh forcat për prurje tjera artistike. “Para festave do të dal me një këngë tjetër. Kënga është duke u

Për çka është mërzitur Argjentina Ramosaj?

Këngëtarja bukuroshe, Argjentina Ramosaj, e cila ka kohë që po i mungon skensës, duket të jetë e mërzitur për ndonjë gjë.

reklama

tëve e mbajti këtë pozicion për thuajse 3 vjet, që nga 2010 kur kaloi Lady Gaga-n në krye të këngëtarëve me më shumë ndjekës në këtë rrjet social. Ja lista me 20 personat me të ndjekur në Twitter.

Nëpërmjet një statusi në Tëitter, këngëtarja, ka shprehur pesimizmin e saj, duke krahasuar njerëzit dhe kohën. “Right person, wrong time. Right time, wrong person. New person, old lines, Old person, new lies.” (Personi i duhur në kohën e gabuar. Koha e duhur, njeri i gabuar. Person i ri, linja të vjetra, person i vjetër, gënjeshta të reja”), ka shkruar Argjentina në Twitter. Ndoshta këngëtarja, është mërzitur ose lodhur nga njerëz të caktuar, të cilët sipas saj mbesin të njejtë dhe nuk ndryshojnë asnjëherë.

punuar nga Mc Doda. Është një këngë shumë e mirë”, ka thënë fillimisht këngëtarja. Por, kënga e re nuk do të jetë e vetmja befasi nga këngëtarja shkupjane. Një baladë do t’i shtohet raportuarit të saj muzikore, të cilën beson se do ta pres mirë publiku i saj. “Për festa të fund vitit e kam në planë të vijë edhe me një baladë. Por imtësitë po i lëmë të shihen kur të finalizohet kënga”. Adelina ka rrëfyer edhe për projektin dedikuar tregut evropian, të realizuar kohë më parë, duke shfaqur kënaqësinë e saj për pritjen që morri nga publiku, shkruan Tribuna. “Të them sinqerisht kënga po shkon shumë mirë, sidomos këtu në Maqedoni. Edhe pse jam e vetmja këngëtare shqiptare që asnjëherë nuk kam kënduar maqedonisht, këngët e mija për maqedonasit janë të njohura. Kënga është duke depërtuar edhe më larg. Është në diskutim e sipër të shitet edhe në Angli nga një produksion anglez. Por nuk do të doja të flas më tepër për këtë deri sa të ketë diçka të finalizuar”

Rita prezantuese e suksesshme Rita Ora ka prezantuar me sukses "BBC 1 Teen Awards 2013" që u mbajt në "Wembley Arena" të Londrës. Ajo ka shkëlqyer krahas kolegut të saj, Nick Grimshaw dhe si gjithmonë ka qenë shumë e veçantë në veshjet e saj. Fansat kanë qenë super të entuziazmuar me paraqitjen e saj në tapetin e kuq e veshur me një fustan të bardhë me pupla "Marchesa", ku ajo është pritur

E thjeshtë dhe jo magjepsëse Aktorja e bukur, Gemma Arterton, insiston se ajo nuk është një femër magjepsëse siç thonë shumica. Ajo kënaqet me kreacionet e modës kur vishet për ngjarje dhe premiera të filmit, por ndjehet më komode kur është më e relaksuar me dukjen e saj. “Më pëlqen moda. Mendoj se është argëtuese dhe kur i rregulloj flokët dhe bëj grimin ndjehem bukur. Por do të duhej të më kishit parë ditë më parë, kur sapo jam kthyer nga një udhëtim, ku nuk jam pastruar për një javë. Pra kjo jam unë e vërteta dhe jo kjo që shihni tani kur jam rregulluar. Jam një vajzë e thjeshtë dhe jo magjepsëse”, është shprehur zeshkania e njohur.

si një princeshë. Dhe pastaj në skenë, si në këndim, ashtu edhe në prezantim, Rita ishte e shkëlqyeshme dhe është përcjell me ovacione pozitive nga publiku, shkruan tribuna. "Teen Awards! Kam kaluar kohën më të mirë ndonjëherë! Në fillim isha në siklet, por në fund nuk doja të ikja. Urime të gjithë fitueseve...", ka shkruar Rita në rrjetin e saj social.


Reçeta

e mërkurë, 6 nëntor 2013

LINGUINE ME FRUTA DETI

Përgatitja: Ndërkohë që vëmë tenxheren me ujë e kripë për linguinet, pastrojmë kallamarët dhe i presim në feta të hol¬la. Pastrojmë mirë edhe karkalecat e detit, pa i prerë në copa dhe të gjitha i lemë mënjanë në një pjatë. Shpë-lajmë më ujë të rrjedhshëm scampit dhe vongolet, në mënyrë që të mos u mbetet rërë.

Përbërësit:  300 gr pasta (e freskët te përgatitur), 2 veze, 500 gr rikota,100 gr djathë i grire, 1 tufëz borzilok, 3 l lëng vegje tal, kripe Për sugon ,  100 gr stika, 1 dl pana i l val 50 gr djathë, kaçka grire, 50 gr gjalpë, kripe

reklama

Me borzilokun duhet të përgatisim një krem për t’u përdorur si shtrat për makaronat. Për këtë, pastrojmë mirë borzilokun dhe e vendosim në mikser me 4 lugë vaj ulliri dhe pak kripë. E përziejmë mirë, derisa të përftojmë një krem homogjen. Në një tigan të madh, të mjaftueshëm për makaronat, hedhim pak vaj ulliri, e lemë të

nxehet dhe shtojmë thelp¬injtë e hudhrës së prerë përgjysmë dhe specin djegës sipas dëshirës. Pasi të marrë ngjyrë të artë, e largojmë hudhrën nga tigani dhe hedhim në të kallamarët, scampit e plotë, karka-lecat e detit dhe në fund vongolet. I përziejmë të gjitha bashkë dhe pas 3-4 minutash, shtojmë konjakun dhe verën e bardhë. I lemë të gjitha, për 2-3

RAVIOLI ME STIKA Përgatitja Përgatitni mbushjen, vini rikoten ne një ene bashke me djathin e grire, vezët, borzilokun dhe kripen, përziejini mire me një luge druri. Shtrini pasten ne pete te holle, priteni ne kuadrate te vegjël rreth 5 cm, shpërndani me një luge mbushjen ne qendër te çdo kuadrati, palosni anët e petëve dhe formoni me

gjysme hënëza. Ngrohni lëngun vegjetal ne një ene dhe zieni raviolit për rreth 10 minuta, me pas kullojini. Ndërkohe përgatitni sugon. Skuqni stikat ne një ene me gjalpë, bashkoni raviolit, përzieni me kujdes ne mënyrë qe te mos prishen dhe hidhni panen. Lërini me zjarre te ulet për 2 minuta dhe shërbeni raviolit bashke me djathin kaçkavall te grire ne një ane.

Përbërësit për 4 persona: • 360 g linguine • 4 scampi të mëdhenj • 150 g karkaleca deti • 150 g kallamarë • 400 g vongole • 150 g domate qershiza • 3 thelpinj hudhër • 6 degë majdanoz • Spec djegës, sipas dëshirës • ¼ gote verë e bardhë • ¼ gote konjak • 100 g borzilok • vaj, kripë, sipas dëshirës minuta në zjarr të fortë. Hedhim domatet e prera përgjysmë, majda¬nozin dhe kripën dhe i lemë të ziejnë derisa vongolet të hapen dhe lëngu të mpikset dhe trashet pak. Linguinet e ziera (al dente) i kullojmë dhe i hedhim në po të njëjtin tigan. Shtojmë 2 – 3 lugë ujë nga uji i zierjes së makaronave dhe i lemë të ziejnë, derisa të përftojmë një përzierje kremoze. Në momentin që është gati, shtrojmë kremin e borzilokut në pjatë dhe mbi të hedhim linguinet.

13

LAZANJE JESHILE

Përbërësit • 250 peta lazanje • 500 gr brokoli • 1 qepe • 2 tufëza trumze • 2 tufëza borzilok • 100 gr gjalpë • 60 gr parmixhan i grire • 1 L qumësht • 2 luge vaj ulliri • 80 gr miell • 20 gr arra • kripe Përgatitja: Zieni brokolit ne ujë me kripe për 6-8 minuta, me pas kaurdisini ne një ene me pak vaj dhe qepe te grire, trumze, borzilok te grire, ne përfundim rregulloni me kripe. Përgatitni

beshamelin, shkrini 80 gr gjalpë ne një ene, bashkoni qumështin dhe miellin lëreni ne zjarr për pak minuta, derisa te marri një ngjyre te arte, bashkoni qumështin e ftohte dhe përzieni me një luge druri për te evituar qe te formohen topthat, lëreni beshamelin ne zjarr për 10 minuta. Ne përfundim, fikni zjarrin dhe shtoni pak kripe. Lyeni fundin e tepsisë me gjalpë, dhe përhapni fillimisht pak beshamel, me pas shtroni një shtrese me lazanja hidhni parmixhanin e grire dhe me pas përbërjen me brokoli. e kështu me radhe deri sa te mbarojnë te gjithë përbërësit. Viheni ne furre ,e 200'C dhe lëreni për rreth 30 minuta, deri sa sipërfaqja te jete e arte. Lëreni te ftohet për pak minuta dhe shërbejeni.


R a jo n / B o t ë

14

e mërkurë, 6 nëntor 2013

Edhe Brazili përgjoi misionet diplomatike Brazili, një kritik i zëshëm i agjencive amerikane të zbulimit që kanë mbledhur informacione zbulimi brenda kufijve të saj, pranoi se agjencitë braziliane të zbulimit kanë përgjuar misionet e huaja diplomatike, përfshirë ato të Shteteve të

Bashkuara, Iranit dhe Rusisë. Por, në një deklaratë të agjencisë braziliane të zbulimit, Abin, thuhet se operacionet e saj të spiunzhit të kryera në vitet 2003 dhe 2004, ishin në përputhje me ligjin brazilian që synon mbrojtjen e intere-

SHBA, mbështetje ligjit për mosdiskriminimit e LGBTsë

Një projektligj, i cili ndalon diskriminimin në vendet e punës ndaj personave të komunitetit LGBT ka kaluar provën kritike, duke marrë mbështetjen në Senatin amerikan, 17 vjet pasi një projektligj i ngjashëm dështoi të kalonte për vetëm 1 votë. Senati i udhëhequr nga demokratët votoi 61-30 për të nisur debatin mbi legjislacionin, teksa mbështetje kanë dhënë edhe disa republikanë. Projektligji pritet të fitojë aprovimin përfundimtar brenda kësaj jave. Shtëpia e Bardhë mbështet fuqimisht këtë masë, por e ardhmja e saj në Dhomën e Përfaqësuesve të udhëhequr nga republikanët mbetet e paqartë. Senati refuzoi një projektligj të ngjashëm në vitin 1996, me vetëm 1 votë diferencë. Por, të hënën,

Akti për Mos Diskriminimin në Punësim, apo i njohur si “ENDA”, mori mbështetje bipartizane dhe arriti deri në 60 vota pro, pragu i nevojshëm për të kapërcyer një bllokadë proceduriale të ngritur nga kundërshtarët republikanë. Në Dhomën e Përfaqësuesve, kreu i saj John Boehner, një senator republikan, ka shprehur kundërshtimin e tij ndaj projektligjit, duke thënë se ai mund të çojë drejt padive gjyqësore dhe pengimin e krijimit të vendeve të reja të punës. Legjislacioni i propozuar ndalon punëdhënësit me 15 ose më shumë të punësuar të marrin vendime punësimi – emërime, shkarkime apo kompensime – bazuar mbi orientimin seksual apo identitetit gjinor. Presidenti Barack Obama ka shprehur publikisht mbështetjen e tij për këtë masë, 3 vjet pasi Kongresi hoqi ndalimin e shërbyesve homoseksualë të deklaruar në ushtrinë amerikane, si dhe disa muaj pasi Gjykata Supreme në SHBA hodhi poshtë një ligj federal që ndalonte njohjen federale të martesave të të njëjtit seks.

Irak, miratohet ligji i ri zgjedhor Ligjvënësit irakianë kanë miratuar një ligj të ri zgjedhor, pas shumë javësh debate, duke mundësuar kështu mbajtjen e zgjedhjeve vitin që vjen. Kreu i parlamentit Usama al-Nujaifi, tha se Ligji i ri është miratuar me konsensus, çka e bën atë të mirë për të gjithë. Miratimi i ligjit ishte shtyrë vazhdimisht, për shkak të mosmarrëveshjeve mes arabëve dhe kurdëve etnikë, të cilët qeverisin rajonin e tyre në veri të ven-

dit. Miratimi i ligjit shihet si një test esencial për këtë vend, i cili vuan nga ngërçe politike dhe rritje të ndjeshme të dhunës sektare.

Norvegji, merret peng autobusi, 3 viktima

Pengmarrja e një autobusi nga një burrë i armatosur në Norvegji dhe vrasja e tre pasagjerëve ka shokuar të gjithë vendin. Viktimat janë një grua

dhe dy burra, përfshirë drejtuesin e mjetit. Agresori, i moshës rreth 50 vjeç, një shtetas i huaj tashmë është arrestuar nga policia. Fillimisht, agresorin e bllokuan skuadrat e zjarrfikësve të mbërritura në vendngjarje, pas njoftimeve të para për një aksident rrugor. Motivi i sulmit është ende i panjohur, por policia thotë se nuk ka të dhëna që të lënë të kuptohet se 50-vjeçari i njihte viktimat e tij.

save kombëtare. Pranimi për kryerje të operacioneve të spiunazhit ndodhi disa orë pasi një njoftim në gazetën Folha de Sao Paulo përshkroi se si agjentët e qeverisë gjurmonin dhe fotografonin diplomatët rusë dhe iranianë. Në njoftimin e botuar

në këtë gazet gjithashtu thuhet se agjencia e zbulimit monitoronte pronën komerciale të ambasadës amerikane në Brazilia të dhënë me qira e cila përdorej si një stacion për shpërndarjen e komunikimeve të ambasadës.

Agjencia braziliane e zbulimit tha gjithashtu se zbulimi i

KERRY NË RIAD PËR TË “SHESHUAR” DALLIMET ME SHTETIN ALEAT

Arabia e zhgënjyer nga mosndërhyrja ushtarake në Siri Zyrtarët amerikanë që udhëtojnë me Sekretarin Kerry thonë se udhëheqësit sauditë shprehën zhgënjimin e tyre me vendimin e Uashingtonit për të hequr dorë nga bombardimi i objektivave ushtarake në Siri në favor të një plani për eliminimin e armëve kimike ekretari amerikan i Shtetit John Kerry dhe Ministri i Jashtëm i Arabisë Saudite Saud al- Faisal kanë deklaruar se vendet e tyre janë dakord mbi qëllimin e heqjes nga pushteti të presidentit sirian Bashar al- Asad. Por ata nuk janë dakord mbi mënyrën më të mirë për arritjen e këtij synimi. Ministri i Jashtëm saudit tha se njoftimet e mediave për dallime të mëdha mes Arabisë Saudite dhe Shteteve të Bashkuara nuk janë të vërteta. Pas bisedimeve dje në Riad, Princi Saud tha se marrëdhëniet e vërteta janë të bazuara në sinqeritet dhe shkëmbime të drejtpërdrejta, prandaj është e natyrshme që “politikat dhe pikëpamjet tona në disa fusha të shihen nga të tjerët si shenja mosmarrëveshjeje.” Zyrtarët amerikanë që udhëtojnë me Sekretarin Kerry thonë se udhëheqësit sauditë shprehën zhgënjimin e tyre me vendimin e Uashingtonit për të hequr dorë nga bombardimi i objektivave ushtarake në Siri në favor të një plani për eliminimin e armëve kimike. Princi Saud thotë se për Rijadin, ndërhyrja ushtarake është një përgjegjësi morale. “Nëse bëhet një zgjedhje morale për ndërhyrje ose jo, cila duhet të jetë ajo? A duhet të lejojmë vazhdimin e tragjedisë apo të ndihmojmë nëse kemi mundësi”? Arabia Saudite është duke ndihmuar krahun e myslimanëve suni të rebelëve që po luftojnë kundër Presidentit Asad.

S

OKB: RRITJE ME 30% TË TË PASTREHËVE Kombet e Bashkuara kanë bërë publike të hënën se është shënuar rritje e ndjeshme e numrit të të pastrehëve, si pasojë e konfliktit në Siri, raporton agjencia e lajmeve AFP. Sipas të dhënave të OKBsë, numri i sirianëve pa strehë mbi kokë është rritur për 30 %, si pasojë e luftimeve dhe valëve të ndryshme të dhunës në këtë vend. Valerie Amos, shefe për çështje humanitare e OKBsë, i ka thënë Këshillit të Sigurimit të kësaj organi zate, se 6.5 milionë njerëz janë detyruar të ikin nga shtëpitë e tyre, dhe rreth 9.3 milionë të tjerë kanë nevojë për ndihma nga jashtë në mënyrë që të mund të mbijetojnë. Sekretari Kerry tha se administrata e presidentit Obama preferon një zgjidhje të negociuar, sepse Shtetet e Bashkuara në këtë pikë nuk kanë “autoritetin ligjor, justifikimin ose dëshirën për të ndërhyrë në këtë luftë civile.” Por ai gjithashtu u përpoq të minimizonte dallimet me Arabinë Saudite mbi Sirinë duke i quajtuar ato thjeshtë dallime taktike. “Arabia Saudite ka dëshmuar

shumë herë se është një partner i domosdoshëm. Por ajo është një partner i domosdoshëm që ka pikëpamje të pavarura dhe të rëndësishme. Dhe ne e respektojmë këtë.” Udhëheqësit sauditë janë të shqetësuar nga mundësia e përmirësimit të marrëdhënieve mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit. Në veçanti, ata janë të shqetësuar në lidhje me mbështetjen e Iranit për presidentin sirian Assad dhe

zyrtarë të policisë së shtetit gjatë orëve të vona të së hënës, me orën lokale. Momentalisht nuk ka raportime për të dëmtuar. Eddie Kahmann, i cili është punonjës i qendrës tregtare, tha për CNN se kishte dëgjuar 6 apo 7 të shtëna rreth orës 21:20 me orën lokale. “Pash vetëm njerëz që

përpjekjet për t’i shpëtuar sanksioneve ekonomike të vendosura ndaj Teheranit për shkak të programit të tij bërthamor. Duke folur përmes një përkthyesi, Princi Saud tha se synimet e Iranit janë duke u vënë në provë. “Tani hapi më i rëndësishëm që mund të marrë për të treguar synimet e tij të mira është tërheqja nga Siria dhe largimi i aleatit të tij libanez, Hezbollahut nga atje.”

Shtyhet për në janar gjykimi i Morsit Procesi gjyqësor për presidentin e rrëzuar të Egjiptit, Muhammad Morsi, është shtyrë për në fillim të janarit, pas pengesave nga Morsi dhe 14 të akuzuar të tjerë të Vëllazërisë Myslimane. Gjykatësi e ndërpreu seancën pasi të akuzuarit thirrën

“Poshtë regjimi ushtarak!”. Morsi deklaroi, “Unë jam presidenti legjitim dhe i kërkoj gjykatës t’i japë fund kësaj farse”. Mbështetësit e Morsit po protestonin jashtë ndërtesës së gjykatës, në kohën që mbahej seanca. Morsi dhe të tjerët

ballafaqohen me akuza për vrasjen e protestuesve në përleshjet e verës së këtij viti. Ata mund të dënohen me vdekje ose burgim te përjetshëm, nëse shpallen fajtorë. Morsi u bë president në vitin 2012, përmes një procesi demokratik. Ai u rrëzua nga

ushtria në korrik, pas protestave masive kundër qeverisjes së tij.

mbyllje përgjatë natës. Një prezencë e lartë e policisë raportohet pranë qendrës tregtare,

teksa janë të paktën 20 mjete policie të identifikueshme lehtësisht por edhe jo të identifikueshme. Policia ka veshur xhaketa antiplumb dhe zotëron armë ofensive. Njerëzit janë larguar nga vendngjarja dhe, sipas raportimeve të CNN, ata i kishin thënë korrespondentëve se policia i kishte njoftuar për rrethimin e qendrës tregtare.

New Jersey, të shtëna në një qendër tregtare Të shtëna me armë zjarri janë raportuar në Westfield Garden State Plaza Marr në Paramus të New Jersey-t, për të cilat është vënë në lëvizje edhe policia duke iu kundërpërgjigjur. Të paktën 1 person i armatosur thuhet se ka qëlluar ndaj kamerave të sigurisë, bëjnë të ditur

informacioneve mbi operacionet e spiunazhit nga gazetarët brazilianë është i paligjshëm dhe ata që kanë publikuar informacionet sekrete do të ndiqen penalisht.Ambasada e Shteteve të Bashkuara në Brazilia nuk pranoi të komentonte mbi njoftimin e agjencisë braziliane të zbulimit për përgjimet e misioneve të huaja diplomatike.

vraponin si të çmendur, kështu që me shpejtësi arrita të mbyllja dyert e mia, vrapova në pjesën e pasme, mbylla të gjitha dritat, muzikën dhe çdo gjë, vetëm e vetëm që të qëndroja i fshehur”, tha ai. Kahmann foli nga brenda qendrës tregtare, një nga më të mëdhatë në zonën e New York

City-t. Ally Kozic, një tjetër punonjëse e qendrës tregtare, tha se kishte parë “dikë të veshur me të zeza, që mbante një armë të madhe teksa kalonte përpara dyqanit tonë”. Ajo tha se kishte dëgjuar të shtëna të zhurmshme rreth 10 minuta përpara se dyqani i saj të bëhej gati për


F e jt o n

e mërkurë, 6 nëntor 2013

15

MONOGRAFIA “HASAN PRISHTINA” (10)

Kongreset e Manastirit

Prof. Dr. Branisllav Sinadinovski as një dukurie të këtillë, klubet shqiptare, bashkë me emigracionin shqiptar bënë përpjekje serioze, duke luftuar sidomos kundër ndikimit të rrezikshëm të partisë greke dhe propagandave të tjera të jashtme që ishin në tërë territorin e Shqipërisë. Në këtë drejtim, me shkrimet e tij në gazetat e Sofjes, aktiv sidomos ishte rilindësi i madh shqiptar, poeti dhe publicisti Josif Bageri. Preokupimi i këtilli i emigracionit dhe klubeve shqiptare krijuan mundësinë që në fillim të viti 1909 të formohet “Lidhja e Shqiptarëve e Përkatësisë Ortodokse në Korçë”, shoqatë e cila përmes statut të saj dhe masave tjera, bëri përpjekje t’i pamundësojë të gjitha propagandat fetare të Patrikanës greke bashkë me gjuhën greke, në të cilën mësohej në disa shkolla të Shqipërisë. Njëkohësisht, kjo shoqatë u angazhua edhe për përdorimin e gjuhës letrare shqipe në të gjitha predikimet fetare dhe në të gjitha shkollat shqipe. Këto kërkesa gjatë vitit 1909 për një kohë të shkurtë u bënë realitet. Lëvizja shqiptare gjatë Revolucionit xhonturk, përmes klubeve të saj politike, paralelisht me këto aksione tregoi rilindje të vërtetë në botimin e gazetave të ndryshme dhe revistave si brenda në vend, ashtu edhe jashtë saj. Në këtë kohë shtypi i përgjithshëm shqiptar angazhohej jo vetëm për zgjerimin e rrjetit të shkollave dhe arsimimit të popullatës shqiptare, por propozonte disa kushte që do t’i siguronin autonomi të plotë Shqipërisë. Kështu, gazeta “Korça” që të dilte në qytetin me të njëjtin emër, më 18 shkurt, 1909, botoi disa artikuj në të cilat u trajtua problemi i autonomisë së popullit shqiptar. Kërkesat kryesore që i shtroi kjo gazetë ishin: “Njohja zyrtare e popullit shqiptar dhe gjuhës shqipe. Hapja e xhirollogarisë shtetërore të shkollave fillore dhe të mesme në tërë Shqipërinë, me çka gjuha turke mund të mësohet në mënyrë fakultative”. Në ndërkohë u hapën shkolla në gjuhën shqipe në Elbasan e pastaj në Vlorë e Tiranë, si dhe në shumë qytete e fshatra të Shqipërisë, Kosovës dhe Maqedonisë Perëndimore. Zhvillimi i këtillë i shkollave menjëherë e shtroi problemin e alfabetit shqip, sepse deri atëherë u përdorën alfabete të ndryshme që e rëndonte jo vetëm punën e shkollave, por edhe zgjerimin e arsimimit dhe kulturën te masat popullore. Shkrimi i gjuhës shqipe me al-

P

reklama

Lëvizja shqiptare gjatë Revolucionit xhonturk, përmes klubeve të saj politike, paralelisht me këto aksione tregoi rilindje të vërtetë në botimin e gazetave të ndryshme dhe revistave si brenda në vend, ashtu edhe jashtë saj. Në këtë kohë shtypi i përgjithshëm shqiptar angazhohej jo vetëm për zgjerimin e rrjetit të shkollave dhe arsimimit të popullatës shqiptare, por propozonte disa kushte që do t’i siguronin autonomi të plotë Shqipërisë

Pos Kongresit të parë të Manastirit, vend të rëndësishëm në kulturën dhe historinë shqiptare marrin edhe Kongresi i Dibrës, i Elbasanit dhe Kongresi i dytë i Manastirit. Edhe pse vendimet e Kongresit të Dibrës (21 korrik, 1909) për shkollat dhe alfabetin qenë larg kërkesave programore të Lëvizjes Çlirimtare Shqiptare, prapëseprapë vendimi për përdorimin e gjuhë shqipe në shkollat shtetërore pati ndikim të madh, sepse deri atëherë vlerësohej se gjuha shqipe dhe mësimi i saj ishin në kundërshtim me Islamin dhe Kuranin. fabete të ndryshme, të cilat edhe pse si bazë e kishin atë latin, megjithatë shkaktonin pengesa të shumta në zhvillimin e gjuhës dhe kulturës shqipe. Klubi i Manastirit, “Bashkimi”, si një nga klubet kryesore shqiptare, me përkrahje inteligjencies përparimtare shqiptare, më 27 gusht, 1908, sollën vendim për thirrjen e Kongresit të Manastirit. Me këtë rast, në gazetën “Lirija” të Selanikut, u botua një shkrim, përmes të cilit njoftohej opinioni shqiptar se Kongresi do të mbahet më 14 nëntor, 1908, në Manastir dhe se si qëllim kishte bashkimin e të gjithë shqiptarëve me një alfabet, kurse gazeta “Kombi” i ftonte të gjithë shqiptarët të marrin pjesë në këtë Kongres. Lajmi për mbajtjen e Kongresit pati jehonë të madhe në opinionin e gjerë shqiptar dhe e njëjta u prit me gëzim të madh dhe përkrahje të të gjithë shqiptarëve. Ky vendim zgjoi interesim edhe te shtypi ndërkombëtar. Kongresi, me pjesëmarrjen e 32 delegatëve nga të gjitha vilajetet shqiptare si dhe nga diaspora, punoi deri më 22

nëntor, 1908. Midis pjesëmarrësve pati figura të shquara të Lëvizjes Çlirimtar Shqiptare, mësues, redaktorë gazetash dhe shkrimtarë të njohur si: Mit’had Frashëri, Gjergj Fishta, Dom Ndre Mjeda, Bajo Topulli, Sotir Peci, Luigj Gurakuqi, Dom Nikolla Kaçori, Mati Logoreci, Hafiz Ibrahim Efend Shkupi, Refik Toptani, Dimitar Mole, Adem Shkaba, Akil Eftimiu, Shahin Kolonja, Simon Shuteriqi, Leonida Naçi, Lef Nosi, Nyzhet Vrioni etj. Çështja qendrore e Kongresit ishte çështja e alfabetit. Te shumica e delegatëve ishte prezent dëshira për promovimin e një alfabeti të vetëm me shkronja të thjeshta latine, por me kusht që të mos jetë as alfabeti i Stambollit e as ai grek, por të mbetet ajo që e kanë anglezët, amerikanët, gjermanët, kurse një pjesë e delegatëve nga Shqipëria e Jugut ishin për alfabetin e Stambollit. Përfaqësuesit që vinin nga Shqipëria Veriore preferonin dy alfabete latine, atë të Shoqatës “Bashkimi” dhe të Shoqatës “Agimi”. Duke parë se shumica e delegatëve ishin për alfabet latin, xhonturqit tenton që të shkak-

tojnë ndasi midis tyre, duke e preferuar alfabetin turko-arab, kurse qarqet shoviniste greke e ofronin alfabetin grek. Në bisedat mes delegatëve u zhvillua një diskutim polemizues rreth 3 alfabeteve: dy të Shkodrës dhe atë të Stambollit. Për t’u ruajtur uniteti kombëtar, komisioni prej 11 anëtarëve në krye me Gjergj Fishtën u tërhoqën nga ideja për vetëm një alfabet dhe unanimisht u pajtuan për 2 alfabete: për atë të Stambollit dhe një tjetër alfabet të thjeshtë latin, të cilat do të jenë të obligueshme në shkolla. Edhe pse nuk u soll vendimi për një alfabet shqip, vendimi i tillë për kushtet e atëhershme paraqiste fitore të madhe për arsimin dhe kulturën shqiptare dhe përgjithësisht për Lëvizjen Çlirimtare Shqiptare, sepse me këtë iu dha fund përdorimit të disa alfabeteve dhe njëkohësisht u mundësua një zhvillim i përbashkët i arsimit kombëtar në gjuhën shqipe dhe komunikim të ndërsjellë. Të dy alfabetet dallonin në 8 shkronja, kurse 27 ishin të njëjta. Por, shumë shpejt koha tregoi se alfabeti

latin kishte përparësi, sepse ishte më e lehtë për shkrim dhe shtyp. Si rezultat i kësaj, ajo, me kalimin e kohës, u bë alfabeti i vetëm i popullit shqiptar. Pavarësisht faktit se në Kongresin e parë të Manastirit që sjellë vendimi për pranimin e dy alfabeteve, ky Kongres hyri në histori si Kongres që bëri unifikimin e alfabetit shqiptar. Pos Kongresit të parë të Manastirit, vend të rëndësishëm në kulturën dhe historinë shqiptare marrin edhe Kongresi i Dibrës, i Elbasanit dhe Kongresi i dytë i Manastirit. Edhe pse vendimet e Kongresit të Dibrës (21 korrik, 1909) për shkollat dhe alfabetin qenë larg kërkesave programore të Lëvizjes Çlirimtare Shqiptare, prapëseprapë vendimi për përdorimin e gjuhë shqipe në shkollat shtetërore pati ndikim të madh, sepse deri atëherë vlerësohej se gjuha shqipe dhe mësimi i saj ishin në kundërshtim me Islamin dhe Kuranin. Çrrënjosjen e propagandës së jashtme nga Shqipëria, të asaj greke, austriake, italiane, xhonturqit deshën ta likuidojnë duke e thirrur Kongresin e Dibrës, i cili ishte inskenuar nga ana e tyre. Xhonturqit këtë rol ia besuan Dibrës, të bindur se pozitat e tyre në atë moment ishin të forta, sidomos në raport me klubin që vepronte në Dibër. Përgatitjet intensive për Kongresin e Dibrës filluan me thirrjen e delegatëve nga të gjitha klubet shqiptare. Sipas I. G. Senkeviç, në punën e Kongresit të Dibrës morën pjesë edhe përfaqësuesit e klubeve maqedonase dhe vllahe. Por, kjo e dhënë duhet të merret me rezerve, sepse për t’u verifikuar e gjithë kjo, të dhëna burimore nuk ekzistojnë. Kësaj ngjarje shtypi turk i kushtoi publicitet të madh, derisa popullata lokale e Dibrës, para se të fillonte Kongresi me punë, u ftua në miting për ta manifestuar politikën e “drejtë” të xhonturqve, të cilët haptazi deklaruan se janë kundër politikës së fuqive të mëdha evropiane, të cilat bënin çmos për ta ndarë Shqipërinë dhe Maqedoninë. Mbledhjen solemne të Kongresit të Dibrës, më 23 korrik, 1909, e hapi myftiu i Dibrës, Vehbi efendiu. Në fillim të Kongresit të Dibrës u pa qartë se politika e xhonturqve s’do të ketë sukses. Kështu, programi i veçantë i përgatitur nga Komiteti “Bashkim dhe përparim”, e cila parashihte se popujt tjerë të Turqisë duhet ta tregojnë lo-

jalitetin e tyre si osmanlinj të Turqisë, nuk u pranua nga delegatët shqiptarë dhe u shndërrua në akuza dhe kërkesa, të propozuara si parime nga ana e Lëvizjes Çlirimtare Shqiptare. Vend qendror në punën e Kongresit të Manastirit pati çështja për hapjen e shkollave fillore dhe të mesme në territorin e Shqipërisë me inkorporimin e gjuhës shqipe. Më tej, Kongresi kërkonte nga Turqia të fillojë me ndërtimin e hekurudhës, ndarjen e shkollës nga ndikimet e ndryshme religjioze, në administratën lokale njohjen e gjuhës shqipe nëpunësit ta kenë obliguese etj. Rreth çështjes së alfabetit, Kongresi i Dibrës e miratoi propozimin e komisionit të veçantë që ky problem të zgjidhet nga vetë popullata lokale dhe sipas mundësive ekzistuese. Duke e analizuar punën e Kongresit të Dibrës, mund të konstatohet se disa qëndrime që u parashtruan para këtij tubimi, pjesërisht i konvenonin politikës xhonturke, prandaj Kongresi i Dibrës është emëruar edhe si ngjarje xhonturke dhe jo shqiptare. Faktikisht, pjesa më e madhe e çështjeve që i trajtoi Kongresi i Dibrës nuk i shkuan për shtati xhonturqve, por Lëvizjes Çlirimtare Shqiptare. Kongresi i Dibrës nuk luajti rolin e vet, ashtu siç e kishin paramenduar xhonturqit para se të thirrej. Prandaj, konflikti i tyre me Lëvizjen Çlirimtare Shqiptare, i cili prej dite në dite merrte përmasa më të mëdha ashpërsohej edhe më shumë. Kjo lëvizje suksesin më të madh e arriti në momentin kur arriti ta organizojë Kongresin e Elbasanit, për thirrjen dhe përgatitjen e secilës që moti ishin angazhuar forcat progresive. Kongresi Elbasanit, në të cilin morën pjesë mbi 35 delegatë nga të gjitha klubet shqiptare të Shqipërisë së Mesme dhe të Jugut si dhe disa qytete të Maqedonisë, filloi me punë më 2 shtator, 1909. Duke dashur që ta minojnë punën e këtij Kongresi, xhonturqit i urdhëruan ithtarit të tyre, Mit’had Frashërit, të marr pjesë aktivisht në punët e Kongresit. Edhe diplomacia austro-hungareze, e cila aktivisht i përcillte të gjitha këto ngjarje që zhvilloheshin në terrenin e Maqedonisë dhe Shqipërisë, gjeti mundësinë të infiltrojë njeriun e vet që ta përcjellë punën e Kongresit të Elbasanit. Vëmendje qendrore në punën e Kongresit të Elbasanit patën problemet kulturo-arsimore. Duke e njohur pozitën e çështjes së kuadrove nga kjo sferë, delegatët e Kongresit të Elbasanit sollën vendim unanim që të hapet një shkollë e mesme mësuesie (shqipe) në Elbasan, me qëllim që të zgjidhet problemi i shkollave fillore me mësues e arsimtarë. Në ndërkohë u formua Shoqata “Përparimi” që vepronte në Korçë. Ajo kishte për detyrë që t’i ndihmonte shkollat fillore dhe të mesme shqipe me mjete financiare, të cilat do t’i siguronin klubet shqiptare dhe organizatat tjera politike në vend dhe jashtë saj. (vijon)


S p e c ia le

16

e mërkurë, 6 nëntor 2013

MUSINE KOKALARI, EMBLEMA

ër Musine Kokalarin është folur e shkruar shumë këto vite. Edhe këtë gusht, në 30vjetorin e shuarjes së saj, pati një ritual përkujtimor, duhet thënë rutinë, kur mund të ishte një ceremoni me të tjera përmasa e jo me tridhjetë vetë në sallën e Ministrisë së Kulturës, sa ç’mblidhen kur promovon vjershat një letrare e re. Për më tepër, krahas gjërave me vlerë rreth saj, vijon të thuhet tek-tuk dhe ndonjë pasaktësi, ku për ta goditur regjimin e djeshëm sa më në asht, i vishen atij dhe ca “flluska” të këqijash që nuk kanë ndonjë peshë dhe nuk bindin askënd. Sikur të mos mjaftonte odiseja politike që hoqi në kurriz kjo figurë emblematike e elitës shqiptare të shekullit XX. Ndodh njëfarësoj si dikur më heronjtë partizanë, që iu mbushej biografia me hollësira “domethënëse”, kur ata kishin bërë më të madhen, kishin dhënë jetën për lirinë. Musineja kishte sakrifikuar gjithçka për lirinë e ndërgjegjes, kësisoj asgjë nuk shton në figurën e saj të martirizuar për së gjalli “fakti” se demek në ditën e vdekjes ajo i kishte pasur duart të lidhura me tela me gjemba (!?) çka është e pavërtetë. Por qëllimi ynë nuk është të ngjallim ndonjë debat të panevojshëm, thjesht na intereson të shkruhet e vërteta rreth shkrimtares dhe politikanes dhe jo teprimet, që në thelb i bëjnë dëm historisë.

P

Kodet e qytetit mirditor me Musinenë Shqiptarët tashmë e njohin historinë e saj tronditëse, pa droje do të hynte në librin e disidencës së krejt Lindjes komuniste, ku shëmbëlltyra e saj mbase do të ishte më e përkryera për një memorial me simbolikën e rezistencës gjatë Luftës së Ftohtë. E doktoruar në Itali për letërsi, shkrimtare e parë shqiptare, idealiste e kulluar, që donte ta bënte politikën socialdemokrate jo sipas ideologjisë komuniste, një divë e iluminizmit dhe mirësisë njerëzore. Dihet se si u soll regjimi i kaluar me këtë kategori intelektuale të dorës së parë, që, kur nuk e asgjësoi fizikisht, e kalbi nëpër burgje e internime për gjithë jetën. Por përtej regjimit ka pasur dhe një qëndrim qytetar, ndryshe nga ai i zyrave të shtetit. Është e njohur tashmë se Musineja dhe Rrësheni, qyteti ku ajo qëndroi në internim për 22 vite, e kishin një gjuhë të fshehtë mes tyre, sado memece në dukje. Njerëzit e qytetit, që asokohe nuk ishin vetëm mirditorë, nuk e tanonin në punë, rrugë, kinema, bibliotekë, ashtu si ajo nuk i “provokonte” me agjitacion e propagandë kundër pushtetit. Ajo agjitonte sa mundej vetëm për kulturimin dhe emancipimin e njerëzve që e rrethonin, pa qenë ndonjë misionare. Kuptohet që Komiteti i Partisë dhe Sigurimi i Shtetit ishin vigjilentë ndaj çdo lëvizjeje të saj në 24 orë, kontrollonin gjer ç’libra lexonte dhe ç’filma shihte. Por nuk mbahet mend ndonjë përplasje funksionari shtetëror me Musinenë, çka është domethënëse. Ishte në të vërtetë personaliteti i saj tejet rrezatues që e kishte fashitur nga sytë e tyre pamjen e saj “armike”, aq sa të mos e urrenin e stigmatizonin. Ishte po ashtu dhe natyra e fisme mirditore kundrejt të ardhurve, cilët do të ishin ata, ndoshta dhe nga statusi i mikut. Shkurt, kishte një marrëveshje të pashkruar, të heshtur, të dyanshme. Ajo si e internuar nuk mund të shkonte në shtëpitë e tyre dhe as ata në shtëpinë e saj, pos rasteve sporadike, pasi kjo ishte e ndaluar nga regjimi, ama njerëzorja shtrihej përtej këtij kontakti gjysmë të munguar. Kjo soj etike ka funksionuar dhe me të internuarit e tjerë në Rrëshen, që nuk kanë qenë të paktë dhe të mos kërkojmë më shumë nga ajo kohë! Musineja ishte një zonjë që dinte

Shqiptarët tashmë e njohin historinë e saj tronditëse, pa droje do të hynte në librin e disidencës së krejt Lindjes komuniste, ku shëmbëlltyra e saj mbase do të ishte më e përkryera për një memorial me simbolikën e rezistencës gjatë Luftës së Ftohtë. E doktoruar në Itali për letërsi, shkrimtare e parë shqiptare, idealiste e kulluar, që donte ta bënte politikën socialdemokrate jo sipas ideologjisë komuniste, një divë e iluminizmit dhe mirësisë njerëzore

ta gjente vendin dhe fjalën, të shmangte incidentet e mundshme me regjimin. Kishte për zemër sidomos fëmijët, por sillej me ta me takt e elegancë, pa u shkrirë mes tyre si ndonjë masovike. Këshillonte të rinjtë për leximin e librave a shikimin e filmave, pa u shtyrë në opinione. Po ashtu ajo u fliste grave, sidomos atyre që i psikologjiste se e mirëkuptonin. Ajo nuk e bënte këtë për të fituar ndonjë pozitë favorizuese, pasi e dinte se ishte e pamundur, por thjesht nga edukata dhe formimi solid që kishte. Sidoqoftë mëkati ndaj saj ishte. Siç kishte fëmijë që nënat e tyre i çonin në shtëpinë e Musinesë me një copë bukë misri, ashtu ndodhte që dikush t’i thoshte vajzës së vet se ajo gruaja është një “shtrigë”, vetëm që vogëlushja të mos e adhuronte “armiken e popullit”. Sidomos në punë, në ndërtim, ajo ishte e kursyer në fjalë, se aty popullata ishte më heterogjene dhe mundësia e provokimit për një armike të klasës ishte më e madhe. Vetë Musineja në ditarin e saj nuk ka shkruar asgjë të rezervuar për njerëzit e qytetit, të cilët më e pakta nuk donin t’i bënin keq. Asnjë akuzë, dënim a ridënim aty, asnjë dëshmitar kundër saj. Asgjë e kësaj natyre. Dhe nuk qëndruan pak bashkë Rrësheni dhe Musineja, por rreth një çerekshekulli, nga shkelja për herë të parë aty pas daljes nga burgu e deri në shuarjen e saj në vitet ‘80. Ndonëse gruaja e paepur rronte në një banesë që notonte mes ujërave të ndenjura dhe mizerjes.

“Rrëshen, që u rrite në krahët e mi…” Ky është një varg poezie i Musinesë. Por dhe fati i saj fort i bjerrë. Kur zonja e internuar vajti aty, qyteti nuk ishte as 15-vjeçar. Musineja e ndërtoi me duart e veta. Ajo dinte gjithçka që lidhej me ata njerëz dhe ata dinin gjithçka që lidhej me të, kush më shumë e kush më pak, pasi ishte një pëllëmbë vend e një grusht njerëz. Informacioni i marrë nga ata në veçanti dhe i përmbledhur nga ne në këtë shkrim, ndërton njëfarësoj përditshmërinë e saj, që ishte dhe përvitshmëria, apo gjithëkohësia e saj e privuar. Rronte e vetme, në një dhomë të amortizuar, në një shtëpi përdhese në moçalishte, bashkë me dy-tri familje të tjera të persekutuara. Për të hyrë në atë banesë të mjerë duhej të vije dy-tre tulla dhe ndonjë dërrasë që të mos binte këmba në ujë. Aty ishte shtrati i saj dhe një raft rrobash, pak libra dhe një dorë revistash në gjuhë të huaj që vazhdonin t’i vinin nga jashtë. Punonte në ndërtimin e pallateve, përziente llaç për

ustallarët gollobordas, ngrinte qytetin që nuk i jepte një strehë për të futur kokën. Kishte dhe ndonjë grua tjetër si ajo e persekutuar që gjithashtu përziente llaç dhe ngrinte tulla mbi krahë. Musineja shihte si regjimi kafshonte të vetët dhe një ditë pranë saj do të punonte punëtore dhe e bija e ishministrit të Mbrojtjes, Beqir Ballaku me të shoqin, një profesor i nderuar universiteti. Kjo ishte paraditja e mundimshme sizifiane saj, kurse pasditja ishte “mondane”. Vishej me shije të hollë si ato zonjat e rënda, shkonte në kinema, bibliotekë dhe sidomos nuk harronte kurrë atë xhiron e saj të famshme, nga qyteti deri në periferi tek Ura e Fanit, sa shpesh identifikohej me atë xhiro. Nxënësve u thuhej se ajo ishte Emira Velo e romanit “Para Agimit” të Shevqet Musarajt. Si dhe paraqitej rregullisht në sportelin e Degës së Brendshme. Jeta asaj nuk i afronte asgjë bujare, megjithatë ajo kishte arritur të mbijetonte, të ishte një personazh në sytë e qytetit, mund të harroheshin të gjithë një ditë, por jo Musineja. Njerëzit nuk e dinin biografinë e saj me hollësi, nuk dinin sidomos se ajo kishte qenë shkrimtare, por as ajo nuk e tregonte këtë anë. As që kishte pyetur ndonjëherë nëse në bibliotekën e atij qyteti ishte ndonjë nga librat e saj, çka do të kishte shkaktuar befasi te vendësit, por ajo ishte një bibliotekë me fond të ri të pasluftës, ndërsa librat e saj ishin botuar më parë. Është Rrësheni që e rindërton biografinë e disidentes antikomuniste, si dhe ditari i saj. Rrësheni, me praninë dhe mungesën, me dëgjesën dhe me heshtjen e tij, është i vetmi dëshmitar i vdekjes së Musinesë, ashtu si dhe i

jetës së saj për njëzet e dy vjet, ndaj nuk mund të shpërfillet ai në këtë histori.

Musinesë i bën nder vetëm e vërteta Mikja më e ngushtë e saj ishte vetmia. Vetmia e një gruaje të bukur plot ndjesi njerëzore. Pas gjithë atij kalvari të mundimshëm, duke bërë bilancin e trishtë të jetës së saj, Musineja shkruante si nga fundi i dëshpërimit: “Nganjëherë them me vete se nuk fitova gjë që mbeta gjallë. Ndoshta do të ishte më mirë të kisha mbyllur sytë njëherë e përgjithmonë. Kështu merrnin fund dhe vuajtjet, me gjithë gjendjen tragjike”. Dhe prapë ajo do të kthehej mes sokakëve të saj e pavdekshme. Do të linte porosi që sendet që gjendeshin në valixhen e saj prej druri të dërgoheshin në muzeun e Gjirokastrës. Gjithsesi, asaj i mjafton qëndresa e vet morale e pazakontë, për afro një gjysmëshekulli, ndaj nuk e kupton pse duhet t’i vishet diçka që nuk kanë ngjarë me të. Në Wikipedia shkruhet: “Musineja vdiq e vetme dhe u varros nga varrmihësit. Kur e zhvarrosën vite më vonë, u pa se duart e saj ishin të lidhura me tela me gjemba”. Nuk kishte arsye as mosarsye të ndodhte një gjë e tillë. Në historinë e njerëzimit, në asnjë popull nuk ka ndodhur që i vdekuri të lidhet as për çështje besëtytnish. Nuk bëhet më tragjike jeta e Musinesë duke shtuar diçka monstruoze për të. Asnjëri nga varrmihësit e paktë nuk dëshmon për “pranga” në duart e saj të kryqëzuara mbi gjoks. Përkundrazi, ata e kundërshtojnë fort këtë si një sajesë. Musinenë zyrtarisht e ka varrosur Ko-

munalja, por kanë qenë komshinjtë e saj, njerëz të persekutuar si ajo, që e kanë kryer atë varrim. Ndaj nuk është drejtë që figura të tilla të shoqërohen sot nga legjendat urbane. Të vërtetës i duhet vetëm ajo që ka ndodhur dhe jo shtesat a dënesat. Se ka ngjarë kështu kemi sot një histori të gjymtuar. Ky është problemi. Besojmë se biografët e Kokalarit do të peshojnë çdo të dhënë rreth figurës së saj, larg qasjes ideologjike të asaj kohe. Agim Haruni, fqinji më i afërt i saj, njëherësh njeriu që ka organizuar varrimin deklaron sot e gjithë ditën: “Nuk është e vërtetë që në duart e Musinesë ka pasur tela me gjemba për së vdekuri!” Është tjetër gjë të thuhet se si do të duhej të ishte varrimi i saj, por kjo do të dilte jashtë realitetit të asaj kohe. A mund të kërkohej sadopak vëmendje mortore për këtë zonjë të madhe, kur në atë kohë regjimi varroste ish-Kryeministrin e vet legjendar me një grusht njerëz, pa asnjë protokoll?!

JETA DHE VDEKJA E NJË ZONJE ARISTOKRATE (Kujtime të mbledhura kohë pas kohe në Mirditë) Musineja ndenji në Rrëshen dhe pasi kishte përfunduar internimin Ndue Gjika, shkrimtar, ish-deputet i PD-së: “Ne kemi njohur e ndarë jetën, qoftë edhe në heshtje me të përndjekur e të internuar politikë, që nga familjet mirditore të Llesh Gëziqit, të Gjeçajve etj., e deri te figura më emblematike politike e artistike në shkallë vendi, Musine Kokalari. Janë shkruar e deformuar shumë gjëra nga pasioni për

të, por nuk ka asnjë ngjarje apo veprim të ultë që do ta fajësonte qytetarin e Rrëshenit për vuajtjet e gjithë të internuarve dhe në veçanti të asaj. Ata e kanë dashur, respektuar e nderuar aq sa kishin mundësi në heshtje, por kurrën e kurrës nuk e kanë fyer apo keqtrajtuar, qoftë ata me të cilët punonte, apo që ndiqnin filmat, ndanin sallën e bibliotekës, apo radhët për racionet e zarzavateve, mishit, bukës etj. Këtë raport si me “lulen mos më prek”, e shprehin vetë veprimi dhe të shkruarat e saj. Temë të hulumtimeve shkencore ajo kishte edhe Mirditën, “krahinë me shumë interesa dhe e pastudiuar…”, siç është shprehur ajo. Në vitin 1979, pasi i kreu vitet e dënimit dhe të internimit i thanë se mund të shkonte në Gjirokastër, por ajo kërkoi mundësinë që të sistemohej në Tiranë dhe iu mohua. Atëherë zgjodhi Rrëshenin, të jetonte e të vijonte studimet e saj. Pra ajo ka qenë dhe përjetësisht do të jetë qytetare e Rrëshenit, se vërtet atë e sollën si të dënuar, por pastaj u njoh dhe u lidh me këtë qytet, të cilit i fali vuajtjet, por dhe respektin e thellë për cilësitë njerëzore të banorëve që e rrethonin. Të gjitha këto e bënë të shkruante me aq dashuri e femilitet vargun emblematik në një prej poezive të saj: “Rrëshen, që u rrite në krahët e mi…”

Qarku i Lezhës, titull nderi për Musinenë… …22 korrik 2011, ditë e premte. Këshilli i Qarkut Lezhë nderon me tituj nderi një varg personalitetesh, më së shumti ish të persekutuar nga diktatura komuniste. U dhanë tituj për At Ambroz Marlaskajn, At Klement Mirajn, Dom Nikollë Gazullin, Hafiz Ulqinakun, Llesh Nik Dakën, Col Dizadarin, Ndue Preng Marka Gjinin (ish-mësues), Franko Alkën, këngëtaren e njohur, Luljeta Përbasha, qëndrestarë të familjeve nacionaliste Syku, Miraj, Shabani e të tjerë. Mes tyre ishte dhe titulli “Intelektuale e shquar” për Musine Kokalarin, nisur nga kohëqendrimi i saj në internim në Rrëshen. Pra, një nderim për njeriun e ndaluar. Rastisi të isha dhe unë në panelin e atyre dekorimeve, së bashku me zonjën Lili Ndoci nga Shoqata e të ish të Persekutuarve të Shqipërisë, si dhe zotërinjtë Mark Vuji e Reshat Kripa, kur përfaqësuesi i Këshillit të Qarkut të Lezhës, pasi lexoi motivacionin e titullit të nderit për Musine Kokalarin, më ftoi t’ua dorëzoja solemnisht të afërmve. Por ata nuk ishin në sallë, si duket nuk u kishte mbërritur fjala, kështu që nuk e zgjata, përshëndeta të pranishmit, thashë se ishte nder i veçantë për mua të dorëzoja një titull për një shkrimtare shqiptare kaq të vyer, një disidente të rrallë, dhe (përkohësisht) dekoratën po e mbaj po unë, derisa t’ua dërgoj njerëzve të saj në Tiranë. Kishim rrojtur në të njëjtin qytet, ani se si dy të “panjohur”; me 1995 në gazetën “Koha jonë” kisha botuar shkrimin me titull “Disidentja” dhe më pas një ese të gjatë në gazetën “Shqip”, për çka më kishin telefonuar me mirësi dhe të afërm të saj nga kryeqyteti. (Fletë nga ditari vetjak i autorit të shkrimit.) Një koleksion qëndisjesh i Musinesë.

Mark Paçuku, i moshuar, Rrëshen 2010 “Musineja ka jetuar në një banesë përdhese me motrën time, Prenushën, gjithashtu e persekutuar rëndë. Njëherë kam parë me sytë e mi një koleksion prej 50-60 qëndisjesh që Musineja i kishte bërë kur kishte qenë për 12 vjet e dënuar në Burgun e Burrelit. Por nuk mund të them se çfarë përmbanin ato figura që ajo kishte qëndisur, ku binin në sy figurat gjeometrike, ndonjë shqiponjë etj…” Nuk dimë që këto relikte të saj të jenë gjetur e ekspozuar


S p e c ia le

e mërkurë, 6 nëntor 2013

17

E DISIDENCËS SHQIPTARE ndokund. Po çfarë mund të ishin ato qëndisje, kur ajo e dinte se kurrë nuk do të kishte një pajë nusërie për të. Nuk do të nusëronte. Nuk do të bëhej nënë. I kishte thënë njëherë Musineja në Rrëshen një qytetari: “Jeta ime e tillë paskësh qenë, por të paktën nuk po lë fëmijë e nipër mbrapa, që t’ua shkatërroja jetën dhe atyre!”

Dëshmitarët okularë “Ne e varrosëm Musinenë, nuk i kishte duart të lidhura me tela me gjemba!” Agim Haruni, komshia më i afërt, njeriu që e ka varrosur Musinenë: “Musinenë, pas vdekjes, e ka bërë gati nëna ime bashkë me Myzejen Kalon etj. Nuk është e vërtetë që në duart e saj ka pasur tela me gjemba për së vdekuri!? Kjo është gënjeshtër! E kush do t’ia lidhte, ne që e varrosëm? Nuk erdhi aty Sigurimi i Shtetit. E kam dëgjuar këtë, po është një sajesë e kotë, e thotë ndonjë që nuk kanë qenë në varrim…” deklaron Haruni duke protestuar në mënyrën e tij. Ai e ka thënë shqip këtë sa herë është pyetur nga gazetarët, televizionet etj. (Gusht 2013). * Shaban Doçi, ish-i dënuar politik, që ka marrë pjesë në varrimin e Musinesë, në një intervistë shprehet se pranë me Musine Kokalarin ka jetuar gruaja e tij, Yldyshanja, me dyert ballë përballë, për njëzet vjet, para se të martoheshin. Kurse vdekjen e saj e përshkruan kështu: “…Musineja kishte vdekur në orën 9 të darkës, ndërsa unë

isha në Lezhë. Dal në mëngjes për të kapur autobusët që shkonin për Rrëshen. Shkoj te shtëpia e saj, dera ishte me çelës, kishin marrë ato dorëshkrimet dhe ça kishte atje, e kishin mbyllur derën me çelës dhe çelësin e kishin dërguar te kryetari i këshillit të qytetit. Shkova dhe i thashë Agim Harunit se kush e kishte çelësin. Filani, më tha ai. Shkova në Këshill, po më thanë që nuk ma jepnin dot çelësin. U thashë atyre që i kisha premtuar Musinesë se do ta varrosja, e kisha me shkrim këtë nga ajo, se përgjigjesha për të gjitha. Kështu e mora çelësin, shkova te shtëpia e Musinesë, e nxorëm, e bëmë gati, shkuam te Komunalja se donim ta varrosnim ngjitur me nënën e gruas”. Por nuk ishte pranuar që Musineja të varrosej pranë nënës së gruas së tij dhe pas kësaj e kishin transportuar

arkivolin e të ndjerës me një makinë zhavorri. Ai shton se Musineja i kishte thënë Myzejen Kalos, që të merrte në telefon Platon Kokalarin, djalin e xhaxhait të saj, i cili erdhi pas 2-3 ditësh dhe iu dhanë “të gjitha materialet e Musinesë, fotografitë, dokumentet e pensionit, letërnjoftimin, librat…” (“Koha jonë”, 25 janar 2010, “Si e varrosa Musine Kokalarin.”) Po ashtu, Doçi, në një emision televiziv, kundërshton se ajo i kishte duart të lidhura me tela me gjemba… * Yldyshane Kalo (Doçi), një nga personat që e ka varrosur: Nga të gjitha dëshmitë e mbledhura prej nesh rreth jetës dhe vdekjes së Musinesë në Rrëshen, del se zonja Myzejen Kalo ka qenë person kyç në marrëdhëniet me të dhe në varrimin e së ndjerës. Ndërkohë, motra e saj,

Yldyshanja, gjithashtu pjesëmarrëse në varrimin e Musinesë, ka deklaruar përmes ekranit të televizionit: “Nuk është aspak e vërtetë që Musineja u varros me duar të lidhura atë ditë. Përse do të ndodhte? Kush do ta bënte? Jo, jo! Ne ishim që e varrosëm. Nuk ishte kush tjetër aty…” (Dokumentar nga Agim Popoci kushtuar Musinesë.) * Jakup Hysni Isufi, shoferi që e ka mbartur me makinë për në varreza. E kam çue unë Musinenë për në varreza, me makinën time skodë reportabël e Parkut të Mallrave Rrëshen. Më tha Agim Haruni për këtë gjë, ndoshta ngaqë me atë vetë dhe me Musinenë kisha komshie motrën time, Fahrien. Njëri që ka folur në televizion për këtë rast më ka

fyer duke thënë se morëm një jevg për të transportuar kufomën!…” * Gjon Gjeçi, ish i persekutuar, komshi: Nana më ka pas thanë se Musinenë e ka vesh për të fundit herë, para se të varrosej, Zina e Mark Shkodrës (shofer), bashkë me nanën e Agim Harunit e ndonji grua tjetër. Nuk i ka pas duart e lidhuna me tel me gjemba për së vdekuni. Si shofer e ka transportue Jakupi, me makinë reportabël…” * Age Nikollë Gjeçi, e moshuar, ish-komshie: “Nuk të fliste, se donte mos të bënte keq. Të përshëndeste kur nuk e shihte kush. Pas punës vetëm lexonte dhe shëtiste deri te Ura e Fanit. Nxirrte karrigen në oborrin e shtëpisë përdhese, ku banonte dhe lexonte libra. Në atë banesë banonin katër familje: Musineja e vetme, Sul Haruni me familjen, Myzejen Kalo, me sa mbaj mend dhe një familjar tjetër me ngjyrë, ku secila familje kishte nga një dhomë. Aty patën banuar dhe dy motrat, Dyshja (Yldyshanja) dhe Myzejeni. Njëherë u përmbyt oborri dhe ata dolën vetëm kur u largua uji vetë për në Zmé”. Dy motrat kishin qenë me shkollë, Dyshja kishte mbaruar për Mjekësi, por mezi e kishin caktuar infermiere në Fermë. Myzejeni kishte studiuar në universitet për Gjuhë Ruse, por nuk e kishin lënë ta ushtronte mësuesinë, vetëm pas ‘90-s me sa di ka punuar mësuese në Durrës. Ajo ishte e martuar me një grek, me të cilin pati një djalë, por më pas qenë divorcuar, ai

kërkoi të shkonte në vendin e tij, gjë që iu lejua, ku më pas tërhoqi me vete dhe djalin 15-vjeçar, kështu që Myzi mbeti e vetme. Ka qenë ajo që e ka rregulluar pas vdekjes Musinenë dhe e ka varrosur. Musineja e dinte se po vdiste, ndaj kishte lënë derën hapur. Sapo u gjet e vdekur, u njoftua Këshilli Popullor i Qytetit. Di që erdhën dhe morën ato pak libra që ishin. E ka varrosur Komunalja me punëtorët e saj. Njerëzit kishin frikë të shkonin. Nga komshinjtë kanë qenë në varrim vetëm Agim Haruni, Myzejen Kalo, Dyshja dhe pak të tjerë. Nuk kam dëgjuar që ajo i ka pasur duart e lidhura me gjemba për së vdekuri. Pastaj pse duhej t’i kishte!?…” (Gusht 2013). Angjelina Margjini, punonjëse e Gjendjes Civile, Rrëshen: “Musinenë e kujtoj si një grua moderne, që nuk dilte asnjëherë pa u veshur si zonjë. Ulej në lulishte, në stol dhe lexonte libra të trashë. Nuk i fliste kujt dhe nuk i fliste kush. Lexonte jashtëzakonisht shumë dhe në dimër, po të kishte diell. Kur bënte ftohtë vishte një pellush me lesh, që asokohe nuk ia shihje njeriu tjetër, që duhej ta kishte sjellë nga jashtë qysh para Lufte. Vinte dhe një shall në qafë. E shihja vazhdimisht pasi pallatin tim një përroskë e ndante nga banesa e saj dhe e të tjerëve të internuar… Kam qenë në punë në zyrën e Gjendjes Civile, kur ka ardhë Myzejen Kalo, komshia e saj, për ta ç’rregjistrue Musinenë, tri ditës pas vdekjes. Emri i saj figuron dhe në aktin përkatës të vdekjes, nr. 46, datë 16.81983”. P.S. Akti i vdekjes e ka të shënuar emrin e vendlindjes së Musinesë në Turqi, Andona (?), kur dihet që është Adana, që besohet të jetë një gabim teknik i Gjendjes Civile të viteve ’60, kur Kokalari pati ardhur për herë të parë në Rrëshen. Musineja vdiq me 13 gusht 1983 në këtë qytet dhe jo me 14, siç del në ndonjë botim, çka paraqitet dhe në certifikatën përkatëse.

shpallje

Në bazë të neneve 121, 124, 125, 131 dhe 136 të Ligjit për Arsimin e Lartë (Gaz. Zyrtare e RM-së, nr. 35/08, 103/08, 26/09, 83/09, 99/09, 115/10, 17/11, 51/11, 123/12, 15/13 dhe 24/13), Rregullores për kriteret e veçanta dhe procedurën për zgjedhje-rizgjedhje në thirrje mësimore-shkencore, mësimore dhe të bashkëpunëtorëve në Universitetin Shtetëror të Tetovës, dhe në mbështetje të nenit 144 të Statutit të Universitetit Shtetëror të Tetovës, Këshilli i Rektoratit të Universitetit Shtetëror të Tetovës shpall:

KONKURS

Për zgjedhjen-rizgjedhjen e mësimdhënësve në të gjitha thirrjet mësimore shkencore dhe për zgjedhjen-rizgjedhjen e bashkëpunëtorëve në Universitetin Shtetëror të Tetovës A. Shpallet Konkurs për zgjedhjen-rizgjedhjen e mësimdhënësve në të gjitha thirrjet mësimore-shkencore dhe për zgjedhjenrizgjedhjen e bashkëpunëtorëve në Universitetin Shtetëror të Tetovës. FAKULTETI FILOZOFIK 1. Një mësimdhënës për lëndët: - Morfologjia e gjuhës arabe - Morfosintaksa e gjuhës arabe - Arabishtja bashkëkohore - Sintaksa e gjuhës arabe FAKULTETI EKONOMIK 1. Një mësimdhënës për lëndët: - Tregu i kapitalit - Ekonomia monetare 2. Një mësimdhënës për lëndët: - Bazat dhe parimet e kontabilitetit - Kontabiliteti financiar

FAKULTETI I SHKENCAVE MJEKËSORE 1. Një mësimdhënës për lëndët: - Patofiziologji, Mjekësi interne FAKULTETI FILOLOGJIK 1. Një mësimdhënës për lëndët: - Gramatika e gjuhës angleze – Morfologjia I - Gramatika e gjuhës angleze – Morfologjia II FAKULTETI JURIDIK 1. Një bashkëpunëtor për lëndët: - Mediumet dhe marrëdhëniet ndëretnike - Ideologjitë politike B. Kandidatët e interesuar duhet t’i plotësojnë kushtet për zgjedhje-rizgjedhje në thirrje mësimore-shkencore dhe për zgjedhjerizgjedhje të bashkëpunëtorëve, të parapara me Ligjin për arsimin e lartë.

3. Një mësimdhënës për lëndët: - Vendosja biznisore - Statistikë

C. Përparësi kanë kandidatët të cilët kanë përvojë pune në Universitet Shtetëror.

FAKULTETI I SHKENCAVE MATEMATIKO-NATYRORE

Ç. Kandidatët bashkë me fletëparaqitjen duhet t’i dorëzojnë në origjinal, ose kopje të vërtetuara në notar, këto dokumente:

1. Një mësimdhënës për lëndët: - Klimatologjia - Hidrogjeografia 2. Një mësimdhënës për lëndët: - Inxhinieringu gjenetik dhe bioteknologjia - Gjenetika - Bioteknologjia (në programin studimor Farmaci) 3. Një bashkëpunëtor për lëndët mësimore në fushën e biologjisë

Në thirrjen mësimore-shkencore docent, profesor inordinar dhe profesor ordinar: • Thirrje mësimore – shkencore, me Vendim të organit kompetent- Këshillit mësimor– shkencor të institucionit të arsimit të lartë, nëse e posedon; • Diplomë për gradën shkencore-doktor i shkencave nga fusha shkencore në të cilën zgjidhet; • Kandidatët që konkurrojnë duhet të kenë kontinuitet në studimet nga fusha përkatëse; • Listë të punimeve shkencore dhe publikimeve profesionale të

botuara, si dhe kopje të punimeve të publikuara; • Biografi e shkurtër (CV); • Ta dorëzojë punimin e doktoratës; • Vërtetim për njohjen e një gjuhe të huaj; • Njohje të gjuhës shqipe - shkrim dhe lexim; • Certifikatë nga libri amë i të lindurve; • Certifikatë e shtetësisë. Në thirrjen e bashkëpunëtorit kandidatët duhet t’i plotësojnë kushtet e parapara sipas ligjit në fuqi: • Thirrje mësimore – shkencore, me Vendim të organit kompetent- Këshillit mësimor–shkencor të institucionit të arsimit të lartë, nëse e posedon; • Diplomë për kryerjen e arsimit të lartë dhe marrjen e gradës shkencore magjistër i shkencave nga fusha shkencore në të cilën zgjidhet, si dhe dëshmi për regjistrimin e studimeve të doktoratës; • Kandidatët që konkurrojnë duhet të kenë kontinuitet në studimet nga fusha përkatëse; • Listë të punimeve shkencore dhe publikimeve profesionale të botuara, si dhe kopje të punimeve të publikuara; • Biografi e shkurtër (CV); • Ta dorëzojë punimin e magjistraturës; • Vërtetim për përvojën e punës në Universitet (për kandidatët që konkurrojnë në thirrjen e bashkëpunëtorit). • Vërtetim për njohjen e një gjuhe të huaj; • Njohje të gjuhës shqipe - shkrim dhe lexim; • Certifikatë nga libri amë i të lindurve; • Certifikatë e shtetësisë. D. Fletëparaqitjen bashkë me dokumentet e nevojshme, kandidati duhet t’i dorëzojë në afat prej 8 ditësh, nga dita e shpalljes së Konkursit, në Rektoratin e Universitetit Shtetëror të Tetovës, në adresën: Rektorati i Universitetit Shtetëror të Tetovës, Rr. e Ilindenit, p.n. Tetovë. Tetovë, më 05.11.2013 Universiteti Shtetëror i Tetovës


K u lt u r ë

18 eksa avioni “Aeroflot Tupolev Tu-10 4B” ngrihej nga aeroporti i Kinës, Drago Siliqi, atëherë vetëm 33 vjeç, nuk mund ta mendonte se kjo ngritje drejt qiellit do të ishte shkëputja e tij e fundit me tokën. Në mendjen e tij ishte Tirana, bashkëshortja Drita dhe gjithçka që kishte lënë në zyrat e shtëpisë botuese “Naim Frashëri” ku punonte si drejtor. Ishte 13 korriku i vitit 1963, kur avioni me të cilin ai udhëtonte u rrëzua në afërsi të qytetit siberian Irkutsk, Bashkimit Sovjetik. 32 udhëtarët që ishin në ekuipazh humbën jetën. Bashkë me të ishin edhe gjashtë shqiptarë të tjerë. Kjo ishte një ikje që do të dhembte shumë në ambientet letrare në Shqipërinë e pasluftës, ku Siliqi kishte krijuar autoritetin e tij si botues e letrar. Për vite me radhë, miqtë e tij kujtonin se kjo nuk ishte e vërtetë. Por ashtu si në librat që lexoi, Siliqi iku si një personazh që humbet në mes të librit, por që ti pret ta takosh sërish në fund…Në Shqipërinë e dalë nga Lufta e Dytë Botërore, sapo kishte nisur një erë e re në letërsi, dhe pse kjo erë e re ishte nën trysninë e kornizave të socrealizmit. I shkolluar për letërsi në Universitetin “Gorki”, Drago Siliqi kishte brenda tij shkrimtarin dhe eruditin, njeriun që dinte të krijonte hapësira në mendimin e ri shqip. Gjatë viteve që drejtoi shtëpinë botuese “Naim Frashëri”, të vetmin ent botues të letërsisë gjatë viteve të diktaturës ai arriti të sillte në shqip emra të njohur të letërsisë botërore. Bashkë me një kast të mrekullueshëm bashkëpunëtorësh, emra që më vonë do të bëheshin personalitete në letrat shqipe, si Dhimitër Pasko, Lasgush Poradeci, Skënder Çaçi, ai do t’i futej punës për të sjellë në shqip autorë të ndryshëm të huaj. Falë ndjeshmërisë së tij, shumë autorë të rinj të atyre viteve, mes të cilëve dhe shkrimtarët tanë të njohur Ismail Kadare dhe Dritëro Agolli apo Fatos

T

Udhëtimi fatal

Ishte 13 korriku i vitit 1963, kur avioni me të cilin ai udhëtonte u rrëzua në afërsi të qytetit siberian Irkutsk, Bashkimit Sovjetik. 32 udhëtarët që ishin në ekuipazh humbën jetën. Bashkë me të ishin edhe gjashtë shqiptarë të tjerë. Kjo ishte një ikje që do të dhembte shumë në ambientet letrare në Shqipërinë e pasluftës, ku Siliqi kishte krijuar autoritetin e tij si botues e letrar. Për vite me radhë, miqtë e tij kujtonin se kjo nuk ishte e vërtetë

Drita ka qenë një intelektuale e njohur, e cila ka kontribuuar duke sjellë përkthime nga ital ishtja në shqip. Ajo ishte studente kur u njoh me poetin e ri Siliqi, me të cilin do të lidhte jetën në vitin 1957, dhe do të kishte dy vajza, Darinën dhe Laurën. “Dashuria e lidhi atë me pinjollin e një familjeje tjetër të shquar nga Shkodra, Drago Siliqin, një shkrimtar, kritik e botues i ri e premtues për kohën. Nuk dihet se si do të kishte qenë fati i Dritës në qoftë se i shoqi i saj i ri nuk do të kishte humbur jetën në aksidentin tragjik. Arapi, do të botonin librat e tyre të parë. Si një drejtues poet, Siliqi kishte aftësinë të inkurajonte këta emra, duke botuar veprat e tyre. Fryma e tij perëndimore, brenda kornizave të

kohës, kujtohet ende nga bashkëkohësit. Është interesante të shfletosh shtypin e kohës e të lexosh mendimet e tij kritike për vepra të ndryshme të botuar nga autorët shqiptarë. Si kritik,

shpallje NORMAK INVESTMENT GROUP AD Tetovë, e cila është zgjedhur për Partner Privat në lidhje me Zhvillimin, Financimin, Menaxhimin dhe Kryerjen e punëve të themeluesit të zonës teknologjike industriale zhvillimore në Tetovë (ZTIZH - Tetovë), shpall Konkurs për punësim, për nevojat e shoqatës.

Përshkrimi i vendeve të punës Menaxher 1. Përgatja e planit të akviteteve për kompaninë prej 1 vi në të njëjtën kohë me revizionin, 2. Zbami i akviteteve për vendimin e Bordit të Drejtorëve (fimi i mjeteve financiare, buxhe, orari, fushëveprimi dhe dimensionet), 3. Rapormi i Bordit të drejtorëve, 4. Kontrolli dhe menaxhimi i akviteteve të kompanisë (qëllimi ekonomia - rrjedha) 5. Delegimi i detyrave të punonjësve, 6. Menaxhimi, kontrolli dhe monitorimi i punëtorëve 7. Ndërmarrja e iniciavës së plotë 8. Marrëdhëniet me publikun në nivel lokal dhe kombëtar, 9. Në bashkëpunim me Kryetarin e Bordit të Drejtorëve, thërret mbledhje të rregullta 10. Përgatja e buxheteve, analizave të qëllimeve. 11. Komunikimi në gjuhët lokale (maqedonase dhe shqipe) dhe në gjuhën angleze 12. Përgjegjësia rreth marrëdhënieve juridike në bashkëpunim me Përfaqësuesin ligjor të shoqatës 13. Bindja se prakkat e mira të kontabilitet themelohen dhe mirëmbahen. 14. I autorizuar për të gjitha llojet e kontratave të cilat e obligojnë Shoqatën në përputhje me instruksionet e Bordit të drejtorëve dhe Përfaqësuesit ligjor të shoqatës 15. Kontribu ndaj markengut me përpjekje për tërheqjen e Përdoruesve të ri të ZTIZH -Tetovë 16. Përgjegjësi tjera nga statu i shoqatës dhe Kontratës së menaxhimit. ------------------- Arsim i lartë profesional - Njohja e gjuhës angleze, maqedonase dhe shqipe - Përvoja e punës prej 5 vite në menaxhim me shoqatat tregtare,

Inxhinier 1. Përgatja e Planit të akviteteve për zhvillimin e shpenzimeve ekonomike, zgjidhje opmale teknike / përdorimi i tokës, 2. Përgatja e përmbledhjeve të infrastrukturës së rëndësishme, siç është energjia elektrike, uji dhe përçuerja, 3. Përgatja e buxhet për zhvillim, 4. Organizimi i tenderëve për ndarjen e punëve ndërmore, 5. Pjesëmarrje në përgatjen e kontratave për punë ndërmore, konsulme dhe kontrata të tjera të ngjashme në bashkëpunim me Drejtorin gjeneral dhe Përfaqësuesin e shoqatës, 6. Të ndihmuarit e qiramarrësve të ardhshëm për zgjidhje teknike, 7. Sigurimi i shqyrmit të detyrave operave dhe lidhja e Kontratave për kryerjen e shërbimeve. Përgatja e buxheteve për punë 8. Ndihmë në markeng me përpjekje për tërheqjen e qiramarrësve të rinj 9. Përgjegjësia për stafin teknik 10. Komunikimi në gjuhët lokale (maqedonase dhe shqipe) dhe në gjuhën angleze 11. Raporm deri te Drejtori dhe Menaxheri gjeneral

------------------- Arsim i lartë profesional (inxhinier, arkitekt dhe të ngjashme) - Njohja e gjuhës angleze, maqedonase dhe shqipe - Përvoja e punës prej 5 vite në projekte ndërmore – kompani ndërmore ose akvitete të ngjashme

Kontakt me tregun 1. Zhvillimi i planeve të markengut, planeve strategjike dhe akvitete për tërheqjen e qiramarrësve të mundshëm të ZTIZH Tetovë në bashkëpunim me Drejtorin ekzekuv 2. Përgatja e buxheteve dhe zbami i analizave të tregut të punës 3. Zhvillimi dhe mirëmbajtja e ueb- faqes, broshurave dhe ngjashëm. 4. Përgatja e çmimoreve në bashkëpunim me Drejtorin ekzekuv 5. Krijimi dhe mirëmbajtja e bazave të të dhënave për qiramarrësit e mundshëm 6. Informues për qiramarrësit ekzistues dhe të mundshëm 7. Bashkëpunimi dhe koordinimi i akviteteve të markengut me Investoni në Maqedoni dhe të tjera. 8. Zbami i akviteteve të markengut 9. Bashkëpunimi me Drejtorin ekzekuv në bord 10. Komunikimi në gjuhën lokale dhe në gjuhën angleze 11. Përgatja dhe mirëmbajtja e kontratave për qira në bashkëpunim me Drejtorin Ekzekuv dhe Përfaqësuesin ligjor të shoqatës 12. Bashkëpunimi me Drejtorin ekzekuv në lobim në nivel lokal dhe kombëtar 13. Kryerja edhe e detyrave tjera të cilat në mënyrë pike janë të orientuara kah tregu 14. Rapormi deri tek Drejtori dhe Menaxheri ------------------- Arsim i lartë profesional - Njohja e gjuhës angleze - Përvoja e punës deri 5 vite në Marketing, Analizë të tregut ose akvitete të ngjashme

Kandidatët e interesuar të dërgojnë rezyme në gjuhën angleze në e-postën vijuese: office@zeqir.com Kandidatët të cilët do të kualifikohen në rrethin më të ngushtë do të thirren në bisedë. Afa i dorëzimit të rezymesë suaj është 10.11.2013.

dhe pse jetoi shumë pak, Siliqi la formën e tij letrare, një formë e cila evidentonte duke nxjerrë në pah vlerat reale të një letërsie. Gati 50 vjet nga vdekja e tij, emri i Siliqit vijon të kuj-

e mërkurë, 6 nëntor 2013

tohet në letrat shqipe. Poezitë e tij, dhe pse pjesa më e madhe janë të ndikuara nga fryma e realizmit socialist, janë në një farë mënyre pasqyrë e kohës në të cilën jetoi. Dje, në ambientet e Ministrisë së Kulturës, miq dhe të afërm të tij kanë sjellë kujtime nga jeta e tij e shkurtër. Mungonte në këtë takim e shoqja e tij, gruaja që i kushtoi jetën dashurisë së tij, Drita Siliqi, e cila u nda nga jeta gati një vit më parë. Gjithë jetën e saj kjo grua ia kushtoi studimit të jetës dhe veprës të së shoqit. Ajo ka mbledhur e sjellë të plotë në një libër veprën e tij. Drita ka qenë një intelektuale e njohur, e cila ka kontribuuar duke sjellë përkthime nga italishtja në shqip. Ajo ishte studente kur u njoh me poetin e ri Siliqi, me të cilin do të lidhte jetën në vitin 1957, dhe do të kishte dy vajza, Darinën dhe Laurën. “Dashuria e lidhi atë me pinjollin e një familjeje tjetër të shquar nga Shkodra, Drago Siliqin, një shkrimtar, kritik e botues i ri e premtues për kohën. Nuk dihet se si do të kishte qenë fati i Dritës në qoftë se i shoqi i saj i ri nuk do të kishte humbur jetën në aksidentin tragjik. Me talentin, temperamentin e iluminizmin e tij, vështirë se Drago Siliqi, njeriu që u dha një pranverë të vërtetë botimeve në vitet ’60 në Shqipëri, do të ishte pajtuar me fushatat komuniste antikulturë që pasuan. Këtë ma ka thënë dikur me bindje miku i tij i asaj kohe, Ismail Kadare. Jam i sigurt që gruaja e tij e dashur do ta kishte ndjekur atë burgjeve e internimeve. Por fati e solli ndryshe. Drita Siliqi rrojti shumë pak me të dashurin e saj, por e mbajti dashurinë e tij si yllin polar gjithë jetës”, do të shprehej në fjalimin e lamtumirës për të, shkrimtari Betim Muço. Gati 50 vite pas ndarjes së tij nga jeta, Drago Siliqi vijon të mbetet kritiku avangardë në Tiranën, e cila sapo kishte nisur bashkëjetesën e saj me komunizmin…

“Revolveri” mrekulloi publikun e Shkupit Shfaqja “Revolveri”, me tekst të Goergey Gabor e me regji të Burbuqe Berishës, që ka hapur festivalin ndërkombëtarë të teatrove “ Skupi Festival”,në mbrëmjen e së hënës ka krijuar një përshtypje për audiencën se Teatri i Gjakovës ka arritur të sjellë një shfaqje tejet realiste, me një buxhet minimal.Pas një pritjeje tepër të ngrohtë nga publiku i shumtë i Shkupit, ku ishte i pranishëm edhe ambasadori i Kosovës, në Maqedoni, Ylber Hysa, regjisorja, Burbuqe Berisha për “KultPlus”, ka thënë se ndihet e nderuar që një festival ndërkombëtar, siç është “SkupiFest”, dhe me një përbërje të përzgjedhur të shfaqjeve pjesëmarrëse, pikërisht shfaqja e saj “Revolveri” të hapë këtë edicion. “Ndihem e nderuar që shfaqja ime me trupën e Teatrit të Gjakovës ka hapur këtë festival, i cili përfshinë shfaqje mjaft serioze”, ka thënë Berisha. Në anën tjetër, vetëm shfaqja e Teatrit të Gjakovës dhe ajo e Shqipërisë flasin në gjuhën shqipe, kurse shfaqjet e tjera do të komunikojnë me audiencën me gjuhën e shteteve prej nga vijnë. Edhe juria vlerësuese në këtë edicion është përnga përbërje ndërkombëtare, mirëpo regjisorja Berisha ka thënë se shfaqja e tyre ka arritur aq mirë të komunikojë me publikun dhe në saje të lojës së aktorëve nuk ka qenë fare problem se në çfarë gjuhe komunikohet. Myrvete Kurtishi, aktore e përfshirë në shfaqjen “Revolveri”, nuk mund të shprehej nga emocionet që i kishte marrë nga publiku shkupjan. “Gjithmonë ndjehem në këtë mënyrë me prezantimet e mija në Maqedoni,

TELEFONA MË TË RËNDËSISHËM POLICIA 192 ZJARRFIKSI 193 NDIHMA E SHPEJTË 194 AMCM – ndihmë në rrugë 196 DOGANA 197 INFORMACIONI 188 PTT defekte 177 ЕМС – posta e shpejtë 15000 DHL - posta e shpejtë 3121 111 FEDEX - posta e shpejtë 3137 233 EVN - defekte 0890 88888 STACIONI HEKURUDHOR 3234 255 AEROPORT - Shkup 3148 333 AEROPORT - Ohër 046 252 842 SPITALI KLINIK - Shkup 3147 147 SPITALI I QYTETIT - Shkup 3235 000 SPITALI USHTARAK - Shkup 3283 000 SPITALI I FËMIJËVE - Kozle 3085 761 GJINEKOLOGJIA - Çair 2611 033 ZEGIN (MNT) 3117 614

AMBASADAT Ambasada e Norvegjisë Brigada e 8-të Sulmuese 2 Tel: (02) 3129 165 Ambasada e Austrisë Mile Pop Jordanov 8 Tel: (02) 3083 400 Ambasada e B - H Mile Pop Jordanov 56-b Tel: (02) 3086 221 Ambasada e Britanisë së Madhe Salvador Alende 73 Tel: (02) 3299 299 Ambasada e Bullgarisë Zllatko Shnajder 3 Tel: (02) 3229 444 Ambasada e Francës Salvador Alende 73 Tel: (02) 3244 300 Ambasada e Gjermanisë Lerinska 59 Tel: (02) 3093 900 Ambasada e Greqisë Borka Taleski 6 Tel: (02) 3219 260 Ambasada e Holandës Leninova 69-71 Tel: (02) 3129 319 Ambasada e Hungarisë Mirka Ginova 27 Tel: (02) 3063 197 Ambasada e Italisë Brigada e 8-të Sulmuese 22 Tel: (02) 3236 500

sepse këtu ndeshet një audiencë shumë, shumë e ngrohtë. Edhe sonte na kanë sjellë të njëjtën ndjesi, na kanë pritur për mrekulli”, ka thënë Kurtishi. Ndërkohë, e veçanta e këtij prezantimi ishte se kjo shfaqje për herë të parë është prezantuar jashtë vendit, pas paraqitjeve më të hershme brenda Kosovës, në Gjakovë e Prishtinë. Se nëse mund të bëhej ndonjë dallim në mes emocioneve që i kishte falur publiku i Gjakovës dhe ai i Shkupit, Kurtishi ka thënë se një dallim të tillë nuk mund ta bënte, sepse nuk e kishte dalluar. “Në këtë mbrëmje kemi pasur një audiencë të përzgjedhur, pasi që shfaqja ka hapur festivalin edhe publiku prezent ka qenë vetëm me ftesa”, ka thënë Kurtishi. Pos Myrvete Kurtishit, në këtë shfaqje me rolet e tyre janë prezantuar edhe: Hysen Binaku, Edmond Hafizademi, Arben Lleshi, Valon Pallaska. E tërë ngjarja në shfaqje sillet rreth një revolveri, si mjeti që mundëson pushtetin e pesë personazheve të ngujuar në një bodrum, një komedi e absurdit, e cila është shumë aktuale për të gjitha vendet në trazicon. Shfaqjet pjesëmarrëse në këtë festival, që do të zgjasë deri më 10 nëntor, vijnë nga Shqipëria, Hungaria, Sllovenia, SHBA, Franca, Gjermania e Italia.

Ambasada e Kinës rr.474 nr.20 Tel: (02) 3213 163 Ambasada e Kosovës Samoillova 136 Tel: (02) 3290 320 Ambasada e Kroacisë M.T.Golloganov 44 Tel: (02) 3248 170 Ambasada e Rumunisë Rajko Zhinzifov 42 Tel: (02) 3228 055 Ambasada e Rusisë Pirinska 44 Tel: (02) 3117 160 Ambasada e SHBA-ve Samoillova 21 Tel: (02) 3102 000 Ambasada e Shqipërisë Sllavej Pllanina 2 Tel: (02) 3246 726 Ambasada e Sllovenisë Vodnjanska 42 Tel: (02) 3178 730 Ambasada e Suedisë Brigada e 8-të Sulmuese 2 Tel: (02) 3297 880 Ambasada e Serbisë Pitu Guli 8 Tel: (02) 3129 298 Ambasada e Turqisë Sllavej Pllanina p.n. Tel: (02) 3113 270 Ambasada e Zvicrës Maksim Gorki 19 Tel: (02) 3103 300


Shëndetësi

e mërkurë, 6 nëntor 2013

19 përbërësit e mollës ndihmojnë në rregullimin e sheqerit në gjak dhe kontrollojnë apetitin. Shkencëtarët thonë se meritorë për këto rezultate janë pektinet- fijet të cilat bllokojnë absorbimin e kolesterolit, si edhe antioksiduesit polifenole, të njohur për parandalimin e dëmtimit të qelizave nga ana e radikaleve të lira.

Molla mbron zemrën Njerëzit të cilët konsumojnë nga një ose dy molla në ditë janë shumë më pak të rrezikuar nga zhvillimi i faktorëve të rrezikut që lidhen me sëmundjet e zemrës.

Shkencëtarët amerikanë bëjnë të ditur se konsumimi i rregullt i mollëve lidhet me zvogëlimin e përqendrimit të kolesterolit në gjak dhe zvogëlimin e pranisë së mark-

erëve të cilët tregojnë për praninë e inflamacioneve dhe krijimit të shtresave në muret e enëve të gjakut. Disa studime të mëparshme kanë treguar edhe se

Truri është më i lidhur me dhimbjen e personit urryes Si ndikon veza tek kolesteroli

Gjetjet kontradiktore nga një studim i ri befasues i USCsë tregojnë se një pjesë e trurit që është e lidhur me dhimbjen e të tjerëve, aktivizohet më fort duke i shikuar vuajtjet e njerëzve të urryer në krahasim me njerëzit e dashur.

Derisa mund të supozojmë që ne jemi më të ndjeshëm ndaj njerëzve që i duam, studimi mund të tregojë se truri i njeriut fokusohet më shumë në nevojën për të monitoruar armiqtë nga afër, sidomos kur ata janë duke vuajtur.

"Kur jeni duke e shikuar ndonjë film të zhanrit aksion dhe keqbërësi duket të jetë mundur, momenti i vdekjes së tij tërheq intensivisht përqendrimin tonë," theksoi Lisa Aziz-Zadeh nga Instituti i Trurit dhe Kreativitetit nga kolegji USC Dornsife of Letters, Arts and Sciences. "Ne e shikojnë atë nga afër për të parë nëse ai është vrarë me të vërtetë, sepse kjo është kritike për ta parashikuar potencialin e tij për hakmarrje në të ardhmen." Pjesëmarrësit, të cilët të gjithë ishin të bardhë, meshkuj, dhe çifutë - së pari shikuan video të individëve urryes, antisemitë të cilët ishin në dhimbje dhe pastaj video të tjera të individëve tolerantë,

Ushqimet që përmirësojnë humorin Nëse kohët e fundit nuk keni qenë mirë me humorin ju këshillohet të hani disa ushqime specifike, të cilat do t’ju japin energji pozitive Jeta Ndiheni poshtë me humorin, pak depresiv dhe nuk doni të bëni asgjë? Mund të ndodhë, por nëse kjo lloj situate zgjat shumë, ju vijnë në ndihmë edhe ushqimet. Në fakt ekzistojnë disa ushqime që mund të ndihmojnë në përmirësimin e humorit, duke ju “karikuar” me energji pozitive për ta përballuar jetën me më shumë lehtësi. Të shohim bashkë se për cilat ushqime bëhet fjalë: Kivi Sipas një studimi të fundit nga Universiteti Otago, ngrënia e dy frutave kivi në ditë do t’i bëjë mirë jo vetëm shëndetit, por edhe humorit tuaj; do t’ju japë energji më të madhe. Rreth 54 të rinj hëngrën kush dy dhe kush një kivi në ditë për 6 javë. Të parët manifestuan më pak simptoma depresive dhe më pak lodhje fizike e mendore në krahasim me këta të dytët. Çokollata Tashmë ka hyrë në përdorim edhe çokollata për t’ju përmirësuar humorin. Bëhet fjalë për një ushqim të pasur me magnez, i cili

reklama

luan rol jetik në rritjen e mirëqenies psikologjike. Perimet me ngjyrë jeshile Përmbajnë substanca të tilla si polifenolin dhe vitaminën K, që do t’ju japin një rritje të konsiderueshme të energjisë fizike dhe psikologjike, ndërsa ju do të ndiheni më pak të lodhur dhe me një ndjesi më të mirë të brendshme dhe të jashtme. Arrat Ato janë shumë të pasura me Omega 3. Këto janë acide yndyrore të cilat janë thelbësore për shëndetin e trupit dhe për këtë arsye edhe për mirëqenien e psikikës tuaj.

Speci i kuq ose piperi Është pikant, por nuk është e nevojshme ta ekzagjeroni. Ka një sërë të mirash, mes të cilave veti të forta antidepresive të cilat për rrjedhojë ju japin humor të mirë. Banania Kjo frutë, e pasur edhe me kalium, ka aftësinë të rrisë nivelin e serotoninës apo të hormonit të famshëm të humorit. Bajamet Edhe për bajamet vlen e njëjta gjë si për çokollatën. Ato janë shumë të pasura me magnez dhe janë një ushqim shumë i rëndësishëm për trurin.

jourryes që ishin në dhimbje. Truri i tyre ishte skanuar me rezonancë magnetike funksionale për të treguar nivelet e aktivitetit në matricën e dhimbjes. Çuditërisht, matricat e dhimbjes së pjesëmarrësve ishin më të aktivizuara kur i shikonin antisemitët duke vuajtur në krahasim me individët tolerantë. "Rezultatet zbuluan më tej fleksibilitetin e trurit në procesimin e situatave komplekse sociale." theksoi Fox. "Truri përdor kontekstin e plotë të situatës për ta iniciuar një reagim të përshtatshëm. Në këtë rast, reagimi i trurit është i lidhur me rritjen relative të nevojës për ta ndjekur dhe për ta kuptuar dhimbjen e personit urryes. Tërshëra Është një ushqim me qasje të ndryshme për shëndetin. Tërshëra në vetvete është një substancë e cila përmban vlera të konsiderueshme qetësuese dhe antidepresive. Veza Kujt ia priste mendja! Mjafton të hani një vezë në ditë dhe ju do të përfitoni më shumë se 20% triptofan, një substancë e cila është në gjendje të rrisë nivelin e serotoninës në trurin tuaj. Mishi i bardhë i pulës Mishi i bardhë i pulës është i pasur me vitaminë B12, e cila ndihmon në qetësimin e trupit tuaj. (Në fakt, një nivel i ulët i vitaminës B12 në trup çon në një përkeqësim të humorit dhe në lodhje). Domatet Ato janë shumë të pasura me një substancë (likopen), që ka veti të forta antioksiduese. Domatet janë të dobishme për të gjithë trupin dhe për të gjithë sistemin nervor. Avokado Kjo frutë përmban serotoninën, një neurotransmetues i humorit të mirë. Bën gjithashtu shumë mirë për lëkurën tuaj, për flokët dhe për thonjtë. Çaji jeshil Çaji jeshil është i pasur nga proteina, një antioksidant që funksionon si një agjent qetësues. Ai është më tepër i shëndetshëm nga çajet e tjerë!

Veza mund të ndikojë në ngritjen e nivelit të kolesterolit të keq. Vezët e pulës përmbajnë një nivel të lartë kolesteroli dhe si rrjedhojë ky produkt mund të ngrejë dhe nivelet e kolesterolit në gjak. Por niveli i kolesterolit ndryshon nga një person tek tjetri. Konsumimi i shumë vezëve mund të rrisë kolesterolin tuaj, por konsumimi i katër ose më pak vezëve në një javë nuk rrezikon shëndetin e zemrës. Para se të vendosni rreth konsumimit apo jo të vezës, hidhini një sy kufirit ditor të sasisë së kolesterolit: - Nëse jeni të shëndetshëm, atëherë duhet ta kufizoni kolesterolin me 300mg në ditë. - Nëse vuani nga sëmundjet e zemrës, diabeti apo nga sasia e lartë e kolesterolit në gjak, atëherë duhet ta ulni sas-

inë e tij në 200mg në ditë. Një vezë e vetme përmban afërsisht 186 mg kolesterol dhe e gjitha gjendet tek e verdha. Prandaj nëse konsumoni një vezë në ditë është shumë e rëndësishme të kufizoni burimet e tjera të kolesterolit. Në vend të porcioneve të mishit mund të vendosni zarzavatet apo të mos konsumoni produktet e qumështit atë ditë. Nëse ju pëlqen shumë veza por nuk dëshironi shumë kolesterol, atëherë konsumoni vetëm të bardhën e saj. E bardha e vezës nuk përmban fare kolesterol.

Shërojeni kokëdhimbjen pa medikamente Për shkak të stresit ose lodhjes, ftohjes, gripit shumë shpesh paraqitet , kokëdhimbja dhe na mundon. Kur të keni dhëmbje koke, para se të filloni të kërkoni ndonjë medikament, provoni ta largoni me njërën nga këto mënyra. 1. Konsumoni një kafe të fortë (turke ose espreso) në të cilin do të shtrydhni një limon. 2. Vendosni një lugë për ngrënje kantarion në 250 ml ujë. Pas 15 minutash, kullojeni dhe lëngun pijeni 3 herë në ditë. 3. Në 500 ml uj te vokët shtoni një lugë gjethe te thara nane. Pas 30 minutash kullojeni dhe pijeni lëngun 3 herë në ditë. 4. Shtrydhni 3 molla te tharëta dhe shtoni një lugé

mjalt.Pijeni te ftohtë. 5. Gjethet e xhingo bilobës janë të njohura për shërimin e kokëdhimbjes. Ato e regullojnë qarkullimin e gjakut dhe ndihmojnë trurin të furnizohet me më shumë oksigjen. Kafeja turke me limon ndihmon në largimin e kokëdhimbjes


Sport

20

Berluskoni projekton Milanin e ri

Pas tërmetit, vjen revolucioni. Barbara Berlusconi i hap rrugë ndryshimeve, Milani i ri po rilind. Themi rilind sepse e njëjta situatë ishte edhe sezonin e kaluar. Detyra e trajnerit duhej t’I besohej Clarenc Seedorf, përgjegjiësia teknike Paolo Maldinit, ndërsa Mikele Uva duhet të ishte menaxheri I fushës financiare. Duhet të kishte ndodhur një vit më parë, por vendimi u shty, me sa kuptohet përkohësisht. Vajza e presidentit Silvio Berlusconi I ka idetë e qarta, përtej Seedorf, Barbara synon Prandellin. Tekniku aktual i përfaqësueses italiane është në pole, por pëlqehet ideja për të emëruar përkrah tij Demetrio Albertinin, pra thjesht për t’I spostuar të dy nga stafi i Italisë te ai I Milanit. Mirëpo emri i Albertini kalon në plan të dytë, por nuk e përjashton, hipotezën Maldini. Ish-kapiteni gjithsesi

mund të bëjë pjesë në stafin e ri drejtues. Po Adriano Galliani? Nëse do të kthejë faqe, sikurse parashikohet, për administratorin e deleguar të Milanit ka dy rrugë: Ose të bëhet president i Lega Calcio në vend të Berretës, ose t’I bashkohet projektit të Preziosit, për të ringritur Genoan. Nëse Galliani do të largohet do të jetë e vështirë të besohet që bashkëpunëtorët e tij të ngushtë Braida dhe Gandini do të kenë vend te Milani I ri. Sa I përket Allegrit, në çdo rast në fund të sezonit ai do të largohet. Por nëse situata do të përkeqësohet në ndeshjet me Barcelonën dhe Chievon, është gati zgjidhja emergjencë” Devis Mangia plus Pipo Inzaghi. Emri I Ish trajneri të U-21 këshillohet nga Arrigo Saki, është milanez dhe milanist. Me shumë mundësi njeriu I duhur në një sezon të gabuar.

IDEJA E ECCLESTONE

F1 me sistem pikësh si tenisi Duket e largët dita që Formula 1 të mos jetë kaq fitimprurëse sa është sot, por gjithsesi bosi i saj 83vjeçar mendon për skenarin më të keq dhe ndërkohë planifikon ndryshimet që mund t’i sjellin më shumë të ardhura biznesit të tij uket e largët dita që Formula 1 të mos jetë kaq fitimprurëse sa është sot, por gjithsesi bosi i saj 83-vjeçar mendon për skenarin më të keq dhe ndërkohë planifikon ndryshimet që mund t’i sjellin më shumë të ardhura biznesit të tij. Bernie Ecclestone siç raporton “Tomorrow News F1”, i inspiruar nga tenisi, mendon që këtë model pikësh ta adoptojë edhe në sportin me 4 rrota, për të mos patur një apo disa skuadra mbizotëruese, siç ndodh në Spanjë me Realin e Barçën që bëjnë ligjin prej vitesh. Aktualisht kompania menaxhuese e Formula 1, në pronësi të Ecclestone, raporton mbi 500 milionë Dollarë të ardhura çdo vit nga shitja e të drejtave televizive, por me

D

dominimin me cikle, si nga Ferrari më parë e tani nga Red Bull, këto të ardhura mund të bien ndjeshëm dhe kjo do të ishte e papranueshme për padronin e këtij sporti. Edhe më parë Ecclestone propozoi ndryshimin e sistemit të pikëve në kohën kur Schumacher e Ferrari ishin dominues absolutë dhe nga 6 pilotët e parë që merrnin pikë, numri i tyre vajti në 10 për të nxitur kështu rivalitetin. Me idenë e tij, edhe

Muslera në shitje

Blic

Napoli më i fuqishëm pa Cavanin Trajneri i Napolit, Rafa Benitez, mendon se skuadra e tij është më e mirë si grup këtë sezon. Benitez e ka rindërtuar skuadrën e Napolit gjatë verës, me paratë e fituara nga shitja e Edinson Cavanit te PSG. “Napoli ka pasur një sezon të shkëlqyeshëm vitin

e kaluar, duke përfunduar i dyti, duke luajtur një stil kryesisht me kundërsulme dhe i ndihmuar shumë falë golave nga Cavani”. “Por tash ne jemi një ekip që nuk varet nga një individ – ne kemi aq shumë lojtarë të mirë tash”, ka thënë Benitez.

Jorge Messi: Leo po kalon periudhë traumatike Nuk mund të thuhet se Leo Messi javët e fundit luan edhe aq keq, mirëpo definitivisht është nën nivelin e tij. Edhe pse i ka shënuar 8 gola në 10 ndeshje, duhet përmendur se ai në 4 ndeshjet e fundit nuk ka shënuar asnjë gol. "Djali im po kalon një periudhë traumatike, mirëpo të jeni të

bindur se ai do të kthehet shumë shpejt, në nivelin e tij të njohur" ka thënë Jorge Messi. "Ka pasur disa lëndime në fillim të sezonit dhe tani po luan me frikë se mos po i përsëriten të njëjtat. Kjo po e ngadalëson, mirëpo e di se do të kthehet ai i vjetri" - ka shtuar babai i Leo Messit.

Galatasray ka pranuar se do të konsiderojë ofertat për portierin Fernando Muslera, pas rihapjes së afatit kalimtar në janar. Reprezentuesi i Uruguait së fundmi është përmendur si objektiv i Manchester Cityt. Sipas mediave turke, gjiganti nga Premierliga është duke konsideruar mundësinë e transferimit të Musleras për të shërbyer konkurrencë të denjë për të shumëkritikuarin Joe Hart. Muslera, 27-vjeç, është i pazëvendësueshëm te skuadra turke pas transferimit nga Lazio më 2011 dhe ka bërë më tepër se 50 paraqitje për Uruguain. “Shpresoj që Muslera të mbetet me ne për një kohë të gjatë, por nëse marrim ndonjë ofertë të mirë, do ta konsiderojmë atë”, deklaroi presidenti i Galatasarayt, Unal Aysal për ‘turkish-football.com’. Kampioni i Turqisë udhëhiqet nga ish menaxheri i Manchester Cityt, Roberto Mancini dhe së fundmi është raportuar se italiani dëshiron ta ketë në ekip portierin e dytë të Cityt, Costel Pantilimon.

Barca kërkon portier të ri në Gjermani Drejtori sportiv i Barcelonës, Andoni Zubizarreta, thotë se ata ende nuk kanë arritur marrëveshje për ndonjë portier të ri. Barcelona është duke përcjellë portierin e Borussia Monchengladbach, Marc-Andre ter Stegen, të cilën e ka konfirmuar edhe Zubizarreta. “Është e vërtetë se isha në Gjermani, pasi ne punojmë në

e mërkurë, 6 nëntor 2013

disa subjekte, por ky operacion ende nuk është mbyllur”. “Pranoj se shumë portierë janë në interesin tonë, por nuk është lehtë të gjesh një person me karakteristikat e duhura për të zëvendësuar Victor Valdes”. “Barcelona kurrë nuk ka folur për shanset e skuadrës, por ne ende kemi mjaft kohë deri në qershor të vitit 2014”, ka thënë Zubizarreta për Canal Plus.

tani Ecclestone mendon që Formula 1 të adoptojë një sistem të ngjashëm pikësh me atë të tenisit, ku lojtarët jo në çdo turne marrin të njëjtën sasi pikësh. Një ndryshim i tillë nëse do të bëhet realitet do t’i komplikonte gjërat për Ferrarin, Red Bull, McLaren e Mercedes apo për Alonson, Vettel, Button e Hamilton. Kështu sipas këtij projekti, mund të ketë gara ku fitohen 25 pikë siç ndodh edhe aktualisht, por mund të ketë

edhe gara me dyfishin e tyre dhe e fundit ndoshta mund ta shpërblejë pilotin fitues me 100 pikë. Prezantimi i kësaj risie duket larg, adoptimi edhe më larg dhe në të njëjtën kohë duhet parë se si do të pritej nga skuadrat ideja e Ecclestone. Sidoqoftë, për tifozët do të thotë më shumë spektakël, më shumë rivalitet dhe ndoshta fundi i mbretërimit për disa sezone rresht nga njëra apo tjetra skuadër.

Totti mund të rikthehet në Dhjetor Për të riparë Francesco Tottin në fushë duhet pritur edhe të paktën një muaj. Kapiteni i Romës kreu në klinikën Villa Stuart një ekografi që sipas klubit dha siguri për riaftësimin pasi evidentoi përmirësimin e gjendjes, por në të njëjtën kohë vuri në dukje se duhet ende shumë punë. Totti do të vazhdojë programin e rehabilitimit dhe do të vizitohet sërish brenda 10 ditëve të ardhshme, por është e vështirë që të mund të rikthehet të luajë para 15 Dhjetorit, ditë kur është në program ndeshja Milan-Roma, por gjithsesi ekziston edhe rreziku që Totti të aktivizohet sërish vetëm në 22 Dhjetor

në Roma-Catania. Në këtë mënyrë kapiteni i verdhekuqve që ishte dëmtuar në muskujt e kofshës së djathtë gjatë ndeshjes së Romës me Napolin në 18 Tetor, duke marrë në konsideratë dhe pauzën e Nëntorit për kombëtaret, pritet të humbasë sfidat Roma-Sasuolo, Roma-Cagliari, Atalanta-Roma dhe Roma-Fiorentina, Objektivi në Trigoria është që ta kenë në fushë për ndeshjen e madhe të 15 Dhjetorit me Milanin, por sipas disa mediave ekziston edhe rreziku që rikuperimi i tij të shtyhet edhe më shumë në kohë duke bërë që Totti të rikthehet në aktivitet vetëm për 2014-ën.

Monaco kërkon Valdesin Ish-reprezentuesi francez Ludovic Giuly ka thënë se Monaco ka kontaktuar me portierin e Barcelonës Victor Valdes për një transferim gjatë afatit kalimtar veror. 31-vjeçi pritet të largohet nga kampionët e Spanjës pasi skadon kontrata e tij në fund të këtij sezoni dhe së fundmi ka pranuar se Monaco është një opsion interesant për të vazhduar karrierën e tij. Valdes është lidhur me një kalim

të mundshëm në Premier Ligë, por Monaco duket i vendosur për ta transferuar atë në ligën franceze. “Monaco tashmë shumë herë ka kontaktuar me Valdesin. Kam folur me të dhe më ka thënë se është i kënaqur që ata kanë kontaktuar me të. Ai gjithashtu më ka pyetur për shumë gjëra rreth klubit”, ka shtuar francezi. “Nuk e di se cili do të jetë vendimi i tij, por do të isha i lumtur nëse ai i bashkohet Monacos”.


Sport

e mërkurë, 6 nëntor 2013

BENITEZ NË VIGJILJE TË SFIDËS ME MARSEJËN NË CHAMPIONS LEAGUE “Kemi nevojë t’i ndryshojmë futbollistët në cdo ndeshje. Higuain përmirësohet cdo ditë, por ende i mungon dicka për të qenë në 100%. Duhet të përqëndrohemi te ndeshja jonë dhe pastaj të shohim se cfarë bëjnë Borusia e Dortmundit dhe Arsenali. Tifozëve tanë ju them që duhet të respektojnë rregullat në mënyrë që të evitojmë që të luajmë me dyert të mbyllura kundër Arsenalit. Do të jetë e rëndësishme ta kemi stadiumin plot. Jemi rritur dhe në këndvështrimin e tifozerisë”, tha trajneri otacioni i detyruar për shkak të impenjimeve të shumta, gjendja e Higuain por dhe një apel për tifozët. Janë këto temat e para me të cilat përballet trajneri i Napolit, Rafael Benitez në vigjilje të sfidës me Marsejën në Champions League. “Kemi nevojë t’i ndryshojmë futbollistët në cdo ndeshje. Higuain përmirësohet cdo ditë, por ende i mungon dicka për të qenë në 100%.

R

Të mendojmë vetëm për fitore

Duhet të përqëndrohemi te ndeshja jonë dhe pastaj të shohim se cfarë bëjnë Borusia e Dortmundit dhe Arsenali. Tifozëve tanë ju them që duhet të respektojnë rregullat në mënyrë që të evitojmë që të luajmë me dyert të mbyllura kundër Arsenalit. Do të jetë e rëndësishme ta kemi stadiumin plot. Jemi rritur dhe në këndvështrimin e tifozerisë”. Në një grup me dy skuadra të frikshme si Arsenali e Dortmundit Benitez sqaron dhe situatën

për sa i përket ambicies së Napolit për të avancuar në fazën e ndeshjeve të knockoutit. “Do të kisha preferuar një grup më të lehtë. Pavarësihst kësaj po demonstrojmë vlerat tona. Do të ishte më e lehtë të rriteshim nëse do të kishim kohë, por ja që nuk e kemi. Të provojmë të bëjmë mirë me Marsejën, pastaj të mendojmë për ndeshjet e tjera. Duhet të kemi kujdes dhe golavarazhin. Marseja ka kualitet sidomos te individët.

“Guardiola i pushtuar nga djalli” Legjenda e Bayernint të Mynihut, Franc Beckenbauer, është i impresionuar nga starti i Pep Guardiolës në klubin bavarez, madje e konsideron 42-vjecarin një trajner me dhunti të jashtëzakonshe i cili është gjithmonë në kërkim të perfeksionit. “Guardiola është një njeri i pushtuar nga djalli, por me

Të martën në stadiumin e Jegunovcit u zhvillua ndeshje miqësore ndërmjet dy ekipeve tetovare e që luajnë në elitën e futbollit maqedonas Renova kundër Shkëndijës. Kjo përballje përfundoi pa gola (0:0), kurse dy skuadrat u ndan të kënaqur me lojën ferr dhe korrekte. Ndihmës trajneri i Renovës, Bujar Islami për gazetën “Zhurnal Plus” u shpreh i kënaqur me angazhimin e lojtarëve dhe njoftoi se për një çerek ishin më të mirë se kundërshtari por ja që ishin të pafat në momentet kur duhej të realizohej. “Ndeshja ishte korrekte nga dyja palët, ky ne si staf teknik vendosëm që në këtë ndeshje ti japim më shumë hapësirë për lojë futbolliste që më pak kanë

minutazha në kampionat për shkak lëndimeve që kanë pasur por edhe për kartonat e marrë më parë. Ne ishim për një çerek më të mirë, kishim rastet tona, por ato nuk i shfrytëzuam. Si do që të jetë i përshëndes lojtarët për angazhimin e dhënë”, tha Islami. (A.S.)

Atyre ju mungon paksa besimi. Duhet të përballemi me mentalitetin e duhur. Marseja është një skuadër që në kundërsulm mund të bëjë diferencën”. Përkrah trajnerin në konferencë për shtyp ishte Christian Maggio që ashtu si spanjolli nënvizoi se Napoli nuk duhet të nënvlerësojë absolutisht Marsejën që pavarësisht fitores së të kaltërve në ndeshjen e parë diti si tju krijojë shumë vështirësi të besuarve të Benitez… kuptimin e mirë të fjalës. Ai mund të bëhet si i çmendur për gjërat më pak të rëndësishme. Të flasësh për detyrën e trajnerit është gjëja më e lehtë që mund të bësh. Kushtet për një trajner këtu janë ideale.” Beckenbauer komentoi edhe rivalitetin për titullin e Bundesligës, duke insistuar se Bayerni e ndien shumë konkurrencën e Burusias së Dortmundit. “Nëse i sheh cilësitë e Dortmundit e kupton që është një ekip i aftë për ta fituar titullin. Mendoj se rivaliteti mes Bayernit dhe Borusias do të zgjasë deri në fund të sezonit.” Aktualisht Bayerni ëhstë në krye të Bundesligës, në kuotën e 29 pikëve, një më pak se rivalët e Dortmundit.

NDESHJET Basel  Steaua Bucuresti Chelsea  Schalke 04 Borussia D  Arsenal SSC Napoli  Marseille Zenit Petersburg  Porto Atletico Madrid  Austria Ajax  Celtic Barcelona  Milan

Cleveland triumfon në finish Cleveland Cavaliers mposhti Minessota Timberwolwes me rezultat të ngushtë prej 93:92. Cleveland kishte epërsi prej 72:49, por Minnesota bërë një seri të pabesueshme për t'u kthyer në lojë, madje Law kishte një gjuajtje për të fituar, por ishte i pasaktë, ashtu siç ishte gjatë gjithë ndeshjes (0/7 për të tre pikë).

Islami: Nuk i konkretizuam rastet

Katër ekipe luftojnë titullin e kampionit vjeshtor

Ozil: Dortmund mund ta fitojë LKnë Mesfushori i Arsenalit, Mesut Ozil, mendon e Borussia Dortmund, është një prej favoritëve për ta fituar Ligën e Kampionëve këtë sezon. Dortmund mposhti Arsenalin me rezultat 2-1 dy javë më parë dhe nesër do të presë Topçinjtë në fushë të vet. Në prag të takimit, Ozil mendon se skuadra rivale ka aftësinë për të përsëritur suksesin e sezonit të kaluar, kur gjermanët arritën deri në finale, madje këtë sezon mund edhe ta fitojnë trofeun e Ligën së Kampionëve. “A mund të arrijë Dormund më shumë se disfata e finales së vitit të kaluar? Sigurisht! Pse jo?”. “Një skuadër e cila fiton në Londër sigurisht se është një prej favoriteve. Dormund kishte një ekip të fuqishëm sezonin e kaluar dhe përshtypja ime është se ata janë më të mirë se kurrë më parë”, ka thënë Ozil për Bild.

21

Gjatë fundjavës janë zhvilluara ndeshjet e parafundit të sezonit vjeshtor në Ligën e tretë grupi Perëndim. Ndeshja derbi e kësaj jave është zhvilluara në stadiumin e Zhelinës ndërmjet ekipeve Liria dhe Vëllazërimit të Kërçovës. Në një atmosferë tejet sportive dhe me lojë shumë cilësore fitues kanë dalë futbollistë kërçovarë me rezultat të lartë 1-4 dhe me këto tre pikë Vëllazërimi i është afruar ekipeve që luftojnë kreun e tabelës dhe titullin e gjysmë kampionatit. Arsimi i Çegranit është skuadra e parë e cila ka zhvilluar ndeshjen e fundit të pjesës së parë të kampionatit, çegranasit kanë shënuar fitore të ngushtë kundër Gradecit 4-3dhe aktualisht mbajnë pozitën e parë në renditjen tabelore. Kamjani me fitoren 1-3 në transfertë kundër Kastriotit FC është në

garë për titullin e kampionit vjeshtor. Fitore bindëse në cilësinë e mysafirit ka shënuar ekipi Shemshova në transfertë kundër Sharri-T-2012 në stadiumin Tearcës, ndërsa Përparimi dhe Reçica kanë shënuar fitore të rëndësishme kundër Bratstvos gjegjësisht Përparimit. Ndryshe në gjashtë ndeshje të zhvilluara në javën e para fundit të sezonit vjeshtor ekipet vendase kanë shënuar tre fitore po aq fitore kanë edhe ekipet mysafire. Janë shënuar gjithsejtë 25 gola apo mesatarisht diçka më tepër se katër gola për çdo ndeshje. Tabelën e kryesojnë Arsimi dhe Liria me nga 23 pikë. Rezultatet: Reçica –Vardari 1-0, Kastrioti FC –Kamjani 1-3, Arsimi – Gradeci 4-3, Sharri-T-2012 – Shemshova 0-5, Liria – Vëllazërimi 1-4, Përparimi – Bratstvo 2-1.

Kaka preferon Ronaldon "origjinalin" Fitoren ekipit të Clevelandit ia sollën Miles dhe Irving me nga 19 pikë, përkatësisht 15 sosh, ndërsa Thompson shtoi 12 dhe 11 kërcime. Tek ekipi i Minessotas me lojë të mirë u dalluan Pekoviq, i cili kishte 12 kërcime dhe tetë pikë, Martin ishte lider me 23 pikë, dhe Law realizoi ‘doubledouble’ me 17 pikë dhe 13 kërcime.

Kaka thotë se legjenda braziliane Ronaldo ishte një lojtar më i mirë se ishbashkëlojtari i tij te Real Madridit, Cristiano Ronaldo. Ronaldo fitoi një varg çmimesh personale gjatë karrierës së tij, përfshirë edhe çmimin Topi i Artë në vitin 1997 dhe 2002, derisa ka fituar edhe dy Kupa

Botërore me Brazilin. “Lojtari më i mirë me të cilin kam luajtur? Është Ronaldo, Fenomeni”. “Ronaldo tjetër – Cristiano – mbase është në top pesëshin tim, por unë e kam parë Fenomenin të bëjë gjëra që askush tjetër kurrë nuk i ka bërë”, ka thënë braziliani Kaka.


Sport

22

SIGUROHEN MJETET PËR PROJEKTIN MADHOR “Janë të qartë angazhimet e tona për përmirësimin e infrastrukturës sportive, kështu që në bashkëpunim me UEFA tashmë janë rezervuar mjetet për projektin e mbulimit të stadiumeve në qendrat kryesore të futbollit. Ky projekt mund të fillojnë nga muaji mars të vitit të ardhshëm", tha presidenti i FFM-së, Ilco Gjorgjioski

UEFA dhe FFM do të mbulojnë stadiumet

Avdyl SALIHU bledhja e drejtuesve të Federatës së Futbollit të Maqedonisë me përfaqësues të ekipeve që luajnë në ligën e parë ku edhe u paralajmërua që nga 1 marsi 2014 të gjitha stadiumet ku luhet futboll elitar nuk do ti jepet leje nga Komisioni për licencim, nëse të njëjtit nuk i plotësojnë kushtet e parashikuara. Kështu FFM-ja ka konfirmuar edhe një herë vendimin që të vihet pikë infstrastrukturës që për momentin nuk është në nivelin e duhur. “Ne kemi marrë komente me të vërtetë pozitive nga UEFA në

M

lidhje me mënyrën e projektit për ndërtimin e dhjetë fushave të futbollit në vend, të cilat tani duhet të jetë finalizuar. Janë të qartë angazhimet e tona për përmirësimin e infrastrukturës sportive, kështu që në bashkëpunim me UEFA tashmë janë rezervuar mjetet për projektin e mbulimit të stadiumeve në qendrat kryesore të futbollit. Ky projekt mund të fillojnë nga muaji mars të vitit të ardhshëm", tha presidenti i FFM-së, Ilco Gjorgjioski. Sipas

tij, përkrahje duhet të kenë edhe nga drejtuesit e klubeve, komunave dhe institucionet e shtetit, që ky projekt të realizohet me sukses. "Fakt është se FFM-ja do të aktivizojë ato projekte, por për të gjithë këto duhet të kemi edhe detaje ligjore dhe administrative dhe në një farë mbështetje financiare sigurisht që është e nevojshme përfshirja dhe bashkëpunimi me klubet, administratat lokale, sepse ato stadiume janë ose të klubeve ose të

komunave. Kjo nuk është sekret se duhet patjetër të ketë futboll në Maqedoni për të fituar kushte adekuate për përparimin. Bash për këtë qëllim është ndërtuar kompleksi "Shtëpia e Futbollit ", por tani edhe një tjetër fushë është planifikuar si një shtesë e re e këtij kompleksin", tha Gjorgjioski. Edhe nga klubet që luajnë në ligën e parë potencojnë se duhet menjëherë që të fillohet me një hap të madh në përmirësimin e kushteve për ndeshjet e futbollit.

e mërkurë, 6 nëntor 2013

Besart Ibraimi do të largohet nga Sevastopol

Futbollisti Besart Ibraimi pritet që në afatin kalimtar të dimrit të largohet nga skuadra ukrainase Sevastopol, pasi kërçovari nuk po merret vesh me trajnerin ukrainas, Gennadi Orbu dhe me atë shpesh ka qen edhe në konflikte. Ky rast ka ndikuar që lojtari shqiptar mos të përfillet as në formacion, por kohën e fundit ai nuk po shihet as në stërvitjet që po i zhvillon ekipi. “Është e vërtet se kam mosmarrëveshje me trajnerin ukrainas, prandaj edhe nuk po paraqitem në ndeshjet kampionale. Kjo normal që po ndikon edhe në atmosferën e ekipit, por unë jam profesionist dhe po vazhdoj me stërvitjet e rregullta. Me vendimet e tij nuk janë të kënaqur as drejtuesit kështu që pritet që ai të largohet së shpejti.

Nëse deri te kjo nuk vjen, atëherë do të jem i detyruar unë të bëj ndonjë zgjedhje”, tha Ibraimi. Cekim se futbollisti shqiptar, prej që erdhi trajneri Oleg Konovov në këtë ekip, deri më tani asnjëherë nuk ia ka dhënë mundësinë që të paraqitet në fushë. Sipas Ibraimit, po flitet se në afatin kalimtar ka gjasa që trajner i ri të jetë bullgari Anhel Çerenkov. “Bullgarin personalisht e njoh dhe me të kam biseduar disa herë. Jam i bindur se nëse ai merr ekipin atëherë po mbaj shpresë se edhe unë do të marr autoritetin e duhur dhe normal kjo do të ndikoj që unë të jap më të mirën ne fushë”, u shpreh Ibraimi. Kontrata e Besart Ibraimit me Sevastopol është deri vitin e ardhshëm. (A.S.)

Bursa vazhdon përkrahjen për sportin e Çairit Hasani i lumtur me Komuna e Çairit ka vazhduar të thellojë bashkëpunimin me komunat e Turqisë, duke u afruar edhe më shumë, si në sferën ekonomike, kulturore dhe sportive. Shefi i sektorit për përkrahje të kryetarit të komunës së Çairit, Ejup Ademi ka mirëpritur një delegacion nga Komuna Gemlik nga Bursa si dhe përfaqësues të KM Liria nga Shkupi, ku me theks të veçantë është diskutuar për planet dhe arritjet në fushën e sportit. Delegacioni turk, është kryesuar nga z.Mehmet Çelik, zëvendës i kryetarit të Komunës Gemlik, i cili 4 ditë me radhë ishte mysafir i KM Liria, me të cilët kanë parë nga afër kushtet në të cilët punojnë mundësit tanë si dhe ka mësuar

se pikërisht nga ky klub kanë dalë numë i mad hi kampioneve. Mehmet Çelik, mes tjerash ka thënë se Komuna e Bursës

ku edhe bën pjesa komuna Gemlik, ka ndihmuar shumë komunën e Çairit, por tani ai shpreson që në mënyrë të theksuar edhe komuna e tyre Gemlik do të ndihmoj sportin dhe sportistët nga Çairi. “Gjithashtu në këtë kontekst dua të theksoj se do të thellojmë bashkëpunimin, sidomos ne sferën e sportit, besoj që edhe me komunën e Gemlikut më tutje do të kemi një bashkëpunim edhe më të sinqertë”, ka thënë Çelik, i cili i ndau disa dhurata .Ejup Ademit. Shefi i sektorit për përkrahje të kryetarit të komunës, z. Ejup Ademi ka potencuar edhe një herë se po vazhdon bashkëpunimi vëllazëror me Republikën e Turqisë dhe se kjo atmosferë ka ngjall interes të madh. (A.S.)

Gjithçka gati për “Gongun e Artë” Të premten fillon turneu i 43-të me radhë i boksit “Gongu i artë”. Me këtë rast Federata e boksit e Maqedonisë të martën ka zhvilluar konferencë për shtyp ku edhe ka njoftuar rreth përgatitjeve dhe pjesëmarrësve në këtë eveniment. Turneu do të zhvillohet dy ditë ku të premten në palestrën 25 maji në Radovish zhvillohen gjysmëfinalet, kurse të dielën në palestrën “Boris Trajkovski” në Shkup duke filluar në ora 11:00 zhvillohen

luftërat finale. Deri tani sipas organizatorëve janë paraqit 12 shtete me gjithsejtë 61 boksier. Anglia , Uells, Skocia, Nigeria, Shqipëria, Bullgaria, Sllovenia, Kosova, Mali i Zi, Serbia, Romania dhe nikoqiri Maqedonia. Reprezentacioni i Maqedonisë do të përbëhet me 9 boksier: Isak Sulejmani, Martin Aleksov, Sasho Leskakorvski, Bojan Ristovski, Martin Stojçevski, Dimitar Tashkov dhe Primislav Dimovski, ndërsa në

69 kg do të boksojë i riu Hajdin Ferati. Boksieri strugan Fatlum Zhuta, i cili është edhe fitues i Gongut, kësaj radhe nuk do mund të mbroj titullin, pasi siç e dimë ai ka kaluar në boksin profesionist. (A.S.)

Xhemaili jo Arsenalit Menaxheri i mesfushorit shqiptar të Napolit konfirmon se futbollisti është i kënaqur me trajnerin, Benitez. Ditë më parë është raportuar se Arsenali i Londrës ka shprehur interesim për mesfushorin shqiptar të Napolit, Blerim Xhemaili. Menaxheri italian i futbollistit të napolitanëve, Giovanni Branchini. “Arsenali për Blerimin? Nuk flasim

golin e shënuar

Sulmuesi tetovar Ferhan Hasani, ka shënuar një gol në fitoren e skuadrës së tij Brondby në udhëtim ndaj Vestsjaelland me rezultatin 0:2 në ndeshjen kampionale të elitës së futbollit danez. Të parin e realizoi Syzmanovski në minutën e 65-të nga pika e bardhë. Për ish-futbollistin e Shkëndisë së Tetovës dhe Wolfsburgut ky gol ishte goli i dytë në fanellën e Brondbyt. “Jam

shumë i lumtur për golin, edhe pse golin e parë nuk ma pranoi arbitri, te dytin nuk mundi ta anulojë kështu që jam shumë i lumtur dhe shpresoj të vazhdoj me këtë ritëm” – tha Ferhan Hasani. Hasani në këtë ndeshje në lojë u inkuadrua në pjesën e dytë (46’), ndërsa skuadra e tij shënoi fitore me rezultatin 0:2. Ndryshe, ishte kjo fitorja e parë për Brondbin gjatë këtij sezoni në përballjet me Vestsjaelland, pasi në ndeshjen e parë të zhvilluar në fushën e Brondbit, këto dy skuadra kishin barazuar 1:1. Në renditjen tabelare Brondby tashmë renditet në pozitën e 8-të me 18 pikë dhe është vetëm 3 pikë larg vendit të tretë që siguron dalje në Evropë, që aktualisht mbahet nga AGF Arhus. Pikërisht kundër kësaj skuadre Brondbi do të zhvillojë ndeshjen e radhës të dielën që vjen. (A.S.)

Pak ditë deri te kthimi i Krasniqit në ring kurrë për transferime në këtë periudhë 99.9 % këto gjëra janë spekulime. Klienti im është shumë mirë te Napoli, sidomos tani pas ardhjes së trajnerit të ri”, tha ai për Tutto Napoli. “Në grup përherë evaluon si kolektiv dhe jo individualisht, natyrisht si çdo lojtar edhe Blerimi është duke dhënë kontributin e tij në ekip”, tha Branchini.

Kanë mbetur edhe më pak se dy javë ku boksieri më i suksesshëm shqiptar i të gjitha kohërave, Luan Krasniqi, do të ngjitet sërish në ring. Krasniqi kësaj radhe do të boksoj për meç humanitar i cili pjesën e tij të fitimit do të jap për fëmijët nevojtar të SOS Kinderdorf në Prishtinë. Krasniqi përball do të ketë legjendën e Tajboksit gjerman, kampionin e dyfishtë

evropian, Uwe Huck. Ky meç do të zhvillohet në tetë raunde në Ludwigsburg të Gjermanisë. Për të gjithë të interesuarit që të ndjekin Ikonën boksit shqiptar edhe një herë në ring, mund të gjeni biletat në këtë adresë. Për bileta mund të kontaktoni në emailin e personit zyrtar i autorizuar nga ekipi i Krasniqit, të Fetah Krasniqit, fetahkrasniqi@yahoo.de


e mërkurë, 6 nëntor 2013

E n ig m a

23

HOROSKOPI DASHI Çdo gjë do shkoje me se miri sot ne jetën tuaj ne çi. Do ja plotësoni dëshirat njeri-tjetrit dhe do ndiheni si ne ëndërr se bashku. Edhe beqaret do jene te privilegjuar dhe do gjejnë shume shpejt personin e tyre te ëndrrave. Me ne fund edhe ata do ndihen te plotësuar. Ne planin financiar priten goxha probleme. Nuk duhet ne asnjë mënyrë te kryeni invesme te tejskajshme.

BINJAKËT Beqaret qe kane kohe se bashku do marrin vendime thelbësore te cilat do ua ndryshojnë tërësisht rrjedhën e jetës. Beqareve nga ana tjetër do ju rendoje me shume se kurrë vetmia dhe do bien ne melankoli. Duhet te bëni shume durim. Për financat do jete dite goxha e privilegjuar. Do e dini mire sa te shpenzoni ne mënyrë qe situata te mos ketë tronditje.

LUANI Dite shume e privilegjuar kjo e sotmja për ata qe janë ne një lidhje. Klima do jete e ngrohte dhe e favorshme edhe për te përjetuar emocione pa fund. Beqaret do kenë disa takime, por nuk duhet te krijojnë shume iluzione sepse me vone mund te pendohen. Ne planin financiar do jeni luftarake dhe nuk do ndaleni derisa ta stabilizoni situatën.

PESHORJA Pas një periudhe delikate dhe me probleme ne çi, sot do pajtoheni me partnerin tuaj dhe do i shihni gjerat më me realizëm. Po ta kishit bere me pare këtë nuk do kishit pasur probleme. Edhe për beqaret do jete një dite pozive dhe me takime interesante. Mos u nxitoni te merrni menjëherë vendime. Ne planin financiar situata do jete me e mire sesa ju e kishit menduar.

SHIGJETARI Çiftet do kenë me tepër mundësi te qëndrojnë me personin qe kane ne krah dhe do i shprehin me lehtësi ndjenjat. Beqaret do jene shume te shpërqendruar dhe nuk do arrijnë te fiksohen pas dikujt. Ne fakt mundësitë për takime nuk do mungojnë. Ne planin financiar do jeni me shume fat dhe do arrini te kryeni te gjitha transaksionet e nevojshme.

UJORI Debatet ne çi do jene aq te forta gjate kësaj dite saqë disa mund te vendosin edhe te ndahen. Kujdes me ato qe do thoni nëse nuk doni te shkatërroni atë qe keni ndërtuar deri me sot. Beqaret do kenë vetëm disa takime, asgjë me tepër sesa kaq. Ne planin financiar, fale ndihmës se disa familjare do arrini t’i zgjidhni problemet dhe do jeni me te qete.

DEMI

Dita pritet te jete e mire sot për ata qe janë ne një lidhje. Do e kaloni krizën qe kishte pushtuar jetën senmentale dhe do tregoheni me opmiste për te ardhmen. Nëse jeni beqare duhet te pranoni te dilni me miqtë ne mënyrë qe nëpërmjet tyre te takoni persona te rinj. Ne planin financiar do ju gjeni zgjidhje te gjitha problemeve qe keni pasur. Do ndiheni me te qete.

GAFORJA Ata qe janë ne një lidhje do e thellojnë edhe me tepër marrëdhënien me partnerin dhe do kalojnë momente me pasionante se bashku. Emocionet pa dyshim qe do jene te mrekullueshme. Beqaret duhet te tregohen te matur dhe jo te pranojnë çdo lloj ese qe do ju behet. Ne planin financiar shmangni transaksionet e tejskajshme dhe bëni një riorganizim te te ardhurave.

VIRGJËRESHA Sot është koha e duhur për t’u përballur haptazi me problemet ne çi. Nëse i lini ende pas dore duke menduar se do zgjidhen vete do bëni një gabim shume te madh. Beqaret nuk duhet t’i besojnë shume aparencës sepse shume shpejt do mund te zhgënjeheshin. Ne planin financiar fa do jete ne anën tuaj. Do kryeni edhe shpenzime edhe do hiqni disa para mënjanë.

AKREPI Dita e sotme do jete shume e paqëndrueshme sot për ata qe janë ne një lidhje. Here do jeni ne humor e here do jeni me nerva. Kujdes, sepse edhe durimi i partnerit e ka një limit. Beqaret do jene sensuale dhe joshës. Pritet një takim mbresëlënës nga i cili mund te filloje edhe një histori pasionante. Ne planin financiar duhet te tregoheni me te mençur dhe te kujdesshëm me shpenzimet.

BRICJAPI Klima për jetën tuaj ne çi do jete premtuese sot. Do ndiheni mire pranë aj qe dashuroni dhe do përjetoni emocione pa fund. Nëse ende jeni beqare, duhet te tregoheni te duruar nëse doni te gjeni personin qe do ju përshtatet me tepër. ne planin financiar duhet te reflektoni mire para se te hidhni çdo lloj hapi. Shmangni me çdo mënyr�� gabimet.

PESHQIT Te dashuruarit do përballen me surpriza te njëpasnjëshme gjate kësaj dite. Emocionet sigurisht qe do jene te papërshkrueshme, por disa mund te mendojnë edhe ndonjë çmenduri te vogël. Për beqaret do jete një dite e zakonshme dhe pa asgjë te veçante. Gjithsesi miqtë nuk do i lënë ata te mërziten. Ne planin financiar Plutoni do ju beje me te kthjellet.


L if e s t y le

24

e mërkurë, 6 nëntor 2013

Si të funksionojë lidhja juaj edhe në të ardhmen? Ja 4 hapa sot

Si mund të ndreqni disa gjëra sot që nesër mos të kthehen në problem? Nëse bëni bilance të gjërave të këqia apo të mira në lidhjen tuaj, apo jeni të droguara nga Sex&the City, keni gabuar rëndë. Keni gabuar duke injoruar sinjalet që ju janë dhënë më parë, nuk është as fakti sesi e pini kafen me qumësht apo me shumë sheqer, keni shije të njëjta muzikore. Jo, janë gjëra të tjera që cojnë drejt shkatërrimit të një lidhje dhe ne ju këshillojmë ku të përqëndroheni dhe të punoni që të mos humbni

Meshkujt me qafë të gjerë zhgënjejnë në shtrat Një studim nga Universiteti i Mjekësisë në Ankara ka dalë në përfundimin se meshkujt që kanë një qafë të gjerë kanë probleme në shtrat. Për këtë studim janë marrë nën vëzhgim 90 meshkuj nga 40-60 vjeç dhe është parë se ata që kishin një perimetër

qafe më shumë se 40 centimetra kishin probleme me ereksionin. Ekspertët turq thonë se meshkujt me qafë të gjerë kanë probleme me tensionin e lartë, diabetin dhe obezitetin, faktorë këto që ndikojnë shumë në jetën seksuale.

Çfarë të bëjmë pas për fundimit të lidhjes së gjatë?

E keni përfunduar lidhjen e gjatë dhe tani nuk dini çfarë të bëni më tej. Nuk dini si të sillni një faqe të re në jetë dhe të filloni të takoheni me meshkuj tjerë. Kemi gjetur për ju disa këshilla Para së gjithash duhet të mendoni a e keni harruar me të vërtetë ishin. Asnjëherë nuk duhet të hyni në lidhje të re nëse ende ndjeni për ish-partnerin, qoftë ajo ndjenjë pozitive apo negative. Në lidhje të re assesi nuk bën të hyni për të harruar të vjetrën. Më parë pyesni ndjenjat tuaja dhe lëshojini. Nëse ju qahet, qani. Më parë harrojeni ish partnerin, pastaj lëshohuni në lidhje të re. Kujtimet dhe gjësendet që ju kujtojnë ish të dashurin pake-

tojini dhe futini në një vend ku nuk i keni para syve. Në mënyrë që mendtë mos t’i keni tek ai, gjeni për vete ndonjë aktivitet të ri. Mbushuni me energji pozitive dhe qeshuni vesh-më-vesh. Tregojini të gjitha adutet që i keni. Vishuni në mënyrë që ju bën juve të ndiheni tërheqëse, dilni me shoqe dhe argëtohuni deri në orët e para të mëngjesit. Duhet të dini që personi i ri të cilin do ta njoftoni nuk do të jetë i njëjti si ish partneri juaj, e kështu edhe seksi do të jetë ndryshe. Ndoshta disave do t’u duket që më mirë ka qenë me ish të dashurin, disave jo, por kjo e gjitha është punë shprehie, kështu që mundohuni të përshtateni.

Ninullat këndohen që në bark Ninulla e parë nuk harrohet kurrë dhe fëmijët mund ta dëgjojnë atë që në bark të nënës. Në këtë përfundim ka mbërritur një studim i shkencëtarëve finlandezë në fund të punës së tyre kërkimore të publikuar në një revistë shkencore vendase. Në eksperiment u përfshinë 24 gra shtatzëna. Në 3 muajt e fundit të shtatzanisë 12 prej tyre iu kërkua që të vendosnin kufjet mbi bark me këngën “Twinkle Twinkle Little Star”, për pesë ditë me radhë. Në katër muajt e parë pas lindjes, fëmijëve iu vendos sërish e njëjta këngë angleze për bebet. Rezultati: 12 bebet që e kishin dëgjuar atë që në bark reagonin më shpejt dhe më fort ndaj melodisë, ndërsa 12 të tjerët më vonë dhe më të

ftohtë. “Edhe studimet e mëherëshme kanë treguar që fetusi mund të përceptojë tinguj nga jashtë, por deri më tani nuk dihej se përsa kohë arrintë të ruante këto të dhëna. Rezultati i studimit tonë tregon se në të vërtetë, truri bebeve ruan këto të dhëna për një kohë të gjatë”, thotë Eino Partanen, udhëheqësi i studimit disavjeçarë.

1) Edhe pse dashuria ju ka verbuar sytë, duhet të ndalni së sistemuari listën e prioriteteve. Pak dinak duhet të hiqeni në disa raste dhe ta provokoni që të kuptoni se cfarë brumi është gatuar ai njeri, jo vetëm të shihni dëshirat tuaja dhe buzët e tij apo të saj që ju puthin. Bëni pak analiza të tipit të tij në përgjithësi. Do shihni qëë ka të meta. 2) Boll vuajtes në dashuri apo direkt të dorëzohesh duke ia plotësuar dëshirat me sindromën e njeriut që sakrifikohet për gjithçka. Një çift ka nevojë të jetojë në harmoni, nën argëtim por edhe në situata ironike duke e përdorur mirë këtë të fundit. Trendi i kërkimit të pathosit nuk është vetëm duke përshëndetur cfarë të thonë ekspertët. Jemi ushqyer gabimisht me besimin se ne mund të ndërtojmë një nivel të përsosmërisë absolute në vuajtje, dhe ky është një ideal. Në këtë rast, nuk do të gjeni kurrë të përballeni me grindje të tipit, pse e le hapur pastën e dhëmbëve dhe nuk i vure kapakun, apo pse ke veshur çorapet e shëmtuara.

3) Maksimum i vëmendjes në bashkëpunimin në cift. Burri i duhur nuk është vetëm ai që jeton me nevojat tona apo na mbështet tek ato, por edhe ai që ia del të maturojë disa pasiguri të vogla tek ju apo tju përmirësojë në profilin e presionit ku mund të ndodheni për castin, duke iu kuptuar personalitetin. Sepse nuk është vetëm

seksi që mban ekuilibrin dhe lidhjen në një cift. 4) Tema e nxehtë, durimi. Do të duronit të gjitha defektet e tij, e thoni këtë sepse jeni e dashuruar. Eh por nuk mund ta imagjinoni dot pas 10 vitesh sesi do të transformohen këto defekte dhe debatin që do të bëni në cift rreth këtyre defekteve. Për më keq akoma do të

flisni për gjëra që keni qëndruar në heshtje dhe i keni kaluar me heshtje, por jo më, pas 10 vitesh shpërtheni. Nuk iu pëlqen mënyra sesi ai ha në tavolinë, bën thërrime, përplas buzët. Ndaj diskutojini këto që në fillim, mos u kujtoni me vonesë. Cfarë ju shqetëson sot do tju kthehet në problem neser.

Femrës së tradhtuar assesi mos ia thoni gjërat e këtilla Shoqen tënde të ngushtë e ka tradhtuar partneri, ndërkaq ajo vetëm juve ju ka treguar. “Me siguri do të ndiheni e zemëruar dhe e lënduar për atë që i ka ndodhur asaj, mirëpo nuk bëni mirë që menjëherë t’ia shfaqni ndjenjat tuaja”, thotë psikologia Karen Sherman. “Mashkulli që tradhton njëherë, gjithmonë do të jetë tradhtar” Me komentin e këtillë megjithatë ia humbni çdo shpresë që të përmirësohen marrëdhëniet. Në vend të këtij komenti, thoni kështu: “Po përpiqem të të kuptoj se në çfarë gjendje je!” “Meshkujt tradhtojnë me arsye” Shmangni situatat ku pa dashur tregoni gishtin nga ajo dhe mos e fajësoni për tradhtinë e partnerit. “I dashuri yt së paku nuk e ka bërë atë që e ka bërë i saj” Në vend të kësaj, më mirë është t’i jepni përkrahje dhe të pranoni që situata e saj është e veçantë. “Falja/harroje”

Më mirë është t’i thuhet kështu: “E di që duhet kohë dhe mënyra për të zgjidhur situatën ashtu siç do të jetë më mirë për ju”. “Tradhtia nuk është e lidhur vetëm me seksin/tradhtia është e lidhur ekskluzivisht me seksin” Do të jetë mirë që të mos ia thoni këto gjëra të cilat femrës së lënduar do t’ia rikujtojë aspektin fizik të tradhtisë.

”Kam dyshuar” Madje edhe nëse vërtet keni ditur që bashkëshorti apo partneri i shoqes tënde të ngushtë po e tradhton atë, një konkludim i këtillë nuk do t’i ndihmojë. “Me siguri të ka tradhtuar me ndonjë kurvë!” Konstatimet e këtilla më së shpeshti vetëm sa do ta nxisin të ketë ndjenja të këqija. Përpiquni t’ia ktheni vetëbesimin në atë mënyrë që do t’i

thoni atë që më së shumti e dëshironi dhe e vlerësoni tek ajo – ndjenjën e saj për humor apo bashkëndjesi. “Të gjithë meshkujt tradhtojnë” Ta këshilloni shoqen që nga situata e këtillë të nxjerrë mësim, do t’i shkaktoni edhe më shumë hidhërim, dështim dhe do ta lëndoni edhe më tepër. Thoni se asaj i takon që të përpiqet për atë që është më së miri për të.


Zhurnal plus #622