Issuu on Google+

Изборната понуда ги заборави жените

КОЛУМНА

Родот како темелно политичко прашање


24

ФОКУС I сабота - недела, 30 - 31 МАРТ 2013

ЗдруженскиВесник

Радикално...

Премногу феминизам. ШШШШ! забранет збор. Драгимои,оваепоследнотоизданиенаЗдруженскивесник. Вопрвотоветивмесодржини кои македонската јавност реткоиливоопштонемаможностдагочита,вообиддаго „Осветлиме“ невидливото, проблемот кој не е проблем,онаштопостојаного чувствуваменасвојакожа,гоземамездравоза готово,какосудбина. Проблем, за кој секој посериозен обиддамусечепне

восуштината,резултирасообвинувања за преголема радикалност.Премногуфеминизам. ШШШШ!Забранетзбор. Азошто?Бидејќиерадикаленставдекаженитесеподеднакво вредни човечки суштества,втемеленнаидејата занивнасоцијална,економска и политичка еднаквост со мажите.Радикалносткојаизвира одобидотдасе„именуваат“и намалат машките привилегии, згоранасето,какополитички чин.Организиранодејствување (оваеептенрадикално)запро-

менана„природниотпоредок“, којподразбирасистематскои системско потчинување и дискриминацијатаврзжените.Радикална идеја дека тоа не се личнипроблеминажените,тукунаопштеството. Или,преведенонајазикотнакроткитеиправоверните, идеи на луди, грди лезбејкикоигимразат,сакаат дастанатмажиилидазавладеатсонив.Гомразатимажитеи „понежниотпол“.Порадирадикалноста! Марија Савовска

Изборната понуда ги заборави жените Од 16 програми за „Градски /Општински Татко“ (Мајки сѐ уште не се воведени како термин и покрај, макар во симболичен број, кандидираните жени), само кај три можеа да се идентификуваат проекти насочени кон жените како целна група!

г

раѓани,пензионери,лицасо посебнипотреби,граѓански здруженија, невработени, жители,самохраниродители,стари,болнииизнемоштени,социјалци, млади брачни двојки, корисницинадроги,љубителии заштитницинаживотните... Намератанапретендент(к)ите заградоначалничкатапозицијада имгизадоволатпретпоставените апетитииинтересинаштоеможноповеќекатегориицелнигрупи бешеповеќеодочигледна. Притоа,речисиситезаборавијанаженитекакопосебнацелна група.Инесамотоа,заборавија декаигоренаведенивегрупикон кои беа насочени понудените „проекти“сесоставениодмажии женизакоипристапот,можноститеипридобивкитеоднивседалекуодеднакви.Од16програмиза

„Градски/ОпштинскиТатко“(Мајки сѐ уште не се воведени како терминипокрај,макарвосимболиченброј,кандидиранитежени), самокајтриможеадасеидентификуваат проекти насочени кон женитекакоцелнагрупа.Здравјетоинасилствотокаковообичаени темабеаприсутниводве,авотретата,одкојанајискреносешокиравмевопозитивнасмисла,беше содржанаексплицитнаелаборацијанаполитиказаунапредување наеднаквостанаженитеимажитевоопштината.Вовториоткруг „трпезата“едалекупосиромашна, бидејќидвеодспоменатитепрограминесеповеќеактуелни. Ако изборните програми за освојување,практично,нанајважната позиција во структурата на локалнатавластнавистинасевтемеленинасеопфатнианализиза

потребите,интереситеипредлозитенаситеграѓани,тогашверојатнонекојќе„забележеше“дека вопрограмитенедостасуваатпроекти поврзани со низа прашања релевантни за поквалитетно секојдневиенаскопскитежени.На пример,обезбедувањепристапдо основнатаинфраструктура-амбуланта,гинеколог,пазар,градинка, училиште...Илипроектикоизначатбезбедноинепреченодвижење за жените. Да „види“ дека постојат голем број места низ Скопјекадештоженитененипомислуваатдаминат.Илимораат дагитуркаатколичкитесосвоите децасредулица,бидејќитротоаритесеокупираниодскелиња,автомобилииликафеанскимасии столици. Веројатноезаборавенодека иодскопскитежени,ипокрајтоа

штоживеатстоначас,сеочекува исчистен дом, спастрени деца, зготвенручекиданенабројуваме понатаму.Идеканеситеженисе моторизирани,аповеќетонемаат личен или семеен паричник кој дозволуванаемнаовиеуслуги. Овиепрашањаможатдапрозвучаткакоонаанародната„Село гори,бабасетапира“акосеземе предвидатмосфератавоперио- дотнакампањата,првиоткругна гласањеипонего,вокојанадел одграѓан(к)итенеимбешејасно далисебирацентрална,локална властилисеорганизирареферендумскоизјаснување.Меѓутоа,држи вода и претпоставката дека некој,сепак,сеинтересираза„поприземни“темиповрзанисоконкретните услуги на локалната самоуправа, поради кои и беше воведенадецентрализацијата.

ЗдруженскиВесник

ФОКУС I сабота - недела, 30 - 31 МАРТ 2013

25

Родот како темелно политичко прашање Потребно е жените да ги препознаат и да ги застапуваат интересите на сопствениот род како една од големите политички теми. Ова е тема по себе, а не „аспект“ на други и „поважни“ политички теми!

г

олемитемитовикоијаперпетуираа родовата асиметријадопредтривека,кога запрвпатсеотворипрашањето заеднаквостанаженитесомажите,останаленепроменетидо денес:дасебидеженазначида себидеженствена.Дасебиде женствена,пак,значидасеима потребаодзаштита,односноеднаш за засекогаш да се остане „малолетна“вопогледнамажите. Подреденоста е за „ваше (женско) добро“ бидејќи „ние (мажите) ја презедовме благороднатаодговорностдасегрижимезавас,авиезатоатреба дастеблагодарни“.Исевоовае втемеленововековнонеменливиот„аргумент“–„такаеприродно“. Интересноетоадеказаниту еднаопштественаситуацијане сеинсистиратолкуцврстодека нејзинатаstatusquoе„природна“ и затоа мора да остане неменлива.Засекојаопштествена појавапостоисвестдекатреба дасеменува,унапредува,усовршува, дека постои историски процеснаразвој.Сепретпоставувадекасмислатаилицелтана историскиотпрогресенадминувањенаприроднотоилианималното и постигнување на сè поголема историска усовршеност–соедензбор,неприродност. Неприродноста на технолошкиотпрогреснепрет-

ставува прашање на политичка дебата,нитуаргументвополза назаговарањенеговзастојили забавување.  Историските промени, како надминувањето на расната или  на класната  дискриминацијасеразбирливии прифатливизамнозинствотолибералииумерениконзервативци бидејќи се историска нужност. Однеобјаснетипричини,единствено општествената ситуација на50процентиодчовештвотосе смета дека треба да се наоѓа надвородполетона„историскатанужност.“Односитемеѓумажитеижените,еднапојавакоја есуштинскисоцијална,ипонатаму,итоавоцентритенаполитичкатајавност,сеобјаснувапопат на аргументи на природната нужност(којанекадесеедначи собожествена). Ова зборува за скриениот, несвесен(сотоаштонеосвестено се подразбира) дискурс на анимализамисотоаисклучувањенаженатакакополитичкосуштество.Политиката,нејзините принципи, правилата на игра, приоритетиисеопштатаопштественавизијаштојапроизведува јазадалемажи.Женитеденес(и тоаненасекаде),имаатправода учествуваатвоовааигра,нопод условикоигивоспоставилдругиот род. Оваа планетарно релевантна структурна поставеност важиизаМакедонија.

„Нитуеднаженакојадржидосебенетребадапосакувауспех,нитупак даработизауспехотнапартијакојагиигнориражените“

Сузан Б.Антони (1872-1894)

Сепак,уреденостанаодноситемеѓумажитеиженитеедлабокополитичкопрашање. Фактотштотрадиционализмотиликонзервативизмотвоедно општество се гради врз визијатазанегокојазаусловја имапотполнатаконтролаврзженитеинивнатарепродуктивност говори за тоа дека родот не е маргинална, туку една од централнитеполитичкитеми.Тоае оскатавоодноснакојасеразидуваатт.н.левицаидесница. Соогледнатоадека,глобално погледнато, неоконзервативизмот го зарази севкупниот политичкиспектарколабирајќи гинекогашнитеидеолошкиразликивонекаковполитички„центар,“околукојнаводнолевитеи наводно десните непрекинато гравитираат,несметамдекаспоменататаосканаразидувањеи денескаетакајаснораспознатливакакодопреддведецении. Но,барем,нахартијапостои,додека во т.н. развиени демократии родовата асиме��рија се повеќесепродлабочува.Анализитеод2010нарачаниодлабуристичката министерка за социјала во сенка покажуваат дека80процентиодбуџетските „кастрења“воВеликаБританија ќепаднатнаплеќитенажените. Парадоксално, но обратнопропорционалнонавниманиетошто имсеукажуванародовореле-

вантнитетемивополитиката,родоватаеднаквостепрашањешто станувасèпоирелевантно,сèпообезвреднетавредност.Штоповеќе се дискутира за женската репродуктивност, сè повеќе не сепрашуватаанакојадиректно сеоднесувапрашањето.Темата наженскатарепродуктивностсè повеќесевраќанаголемаврата водоминантниотполитичкидискурситоаглобално,ивооблик нанеоконзервативнипотези(какопоследниотвоНовоМексико воСАД,кадештожртватанасилувањеморадагородифетусот какодоказпотребензасудското докажување.)Додекасевоовасе случуваизасилува,официјалната (=партиска) левица не крева многуврева,тукусамоповременоќеупатипонекоемрморење отитакаеред,отитакаимепропишано во „идеолошкиот прирачник“. Сево ова говори дека е потребноженитедагипрепознаат идагизастапуваатинтересите насопствениотродкакоеднаод големитеполитичкитеми.Овае тема по себе, а не „аспект“ на другии„поважни“политичкитеми.Оваетемаштодиректнозасегаполовинаодчовештвотои затоа заслужува да се третира какопрашањепосебе,аантипатријархализмотдабидепрепознаенкакоидеологијапосебе. КатеринаКолозова


26

ФОКУС I сабота - недела, 30 - 31 МАРТ 2013

ЗдруженскиВесник

АнкетА Личниотставиначинотнакојкандидатитеикандидаткитезаградоначалничкапозицијавоскопските општинигоразбираатфеминизмотостананепознат. Ниту еден од 16-те кандидат(к)и не врати конкретен одговорнадвекусипрашањапоставениодАкцијаЗдруженска, во рамки на анкетата спроведена пред првиот кругнагласањеналокалнитеизбори2013.Далинешто нееворедсопрашањатаилисокандидат(к)ите,проценетесами. 1. Каков е вашиот личен став кон феминизмот? (изберетеопција) Позитивен Негативен Нитупозитивен,нитунегативен Немамстав 2.Мојаталичнадефиницијазафеминизмот(продолжетејареченицата) Феминизмоте...

Машко ќоше

ВеруВале или не Во Република Македонија на локалните избори 2013 година, во првиот круг на гласање избрани се цели две кандидатки за градоначалнички, а третата „ќе трча“ во вториот круг.

Во Република Македонија, од 2005 година наваму, ниту еднаш немало повеќе од три жени избрани за градоначалнички. ИЗДАВАЧ: Акција Здруженска, март 2013

„Овој материјал е овозможен со поддршка од американскиот народ преку Агенцијата на САД за меѓународен развој (УСАИД) во рамки на Проектот на УСАИД за граѓанско општество. Содржината на материјалот е одговорност на Фондацијата Отворено општество - Македонија и Акција Здруженска и не ги изразува ставовите на УСАИД или на Владата на Соединетите Американски Држави. “


Zdruzenska 4