Page 1


Wisła Szczyrk

Ujsoły

Jabłonków Żywiec Maków Podhalański

Istebna

Oświęcim

Bielsko-Biała


40 lat Program koncertów TKB: Anna Strojny Informacje o zespołach polskich: Małgorzata Słonka Informacje o zespołach zagranicznych: Katarzyna Dąbek Informacje o zespołach opracowano na podstawie kart zgłoszeń przesłanych do Biura Programowo-Artystycznego TKB Zdjęcia: Waldemar Kompała/www.kocurzonka.pl Mirosław Baca, Gabriel Borowy/GB Promotion Projekt, skład: Mirosław Baca Projekt okładki: Wiesław Łysakowski Materiały przetłumaczyła: Marta Jekiełek Ostatnia str. okładki: Zespół Oldrzychowice – Złote Żywieckie Serce 2014 Wydawca: Regionalny Ośrodek Kultury w Bielsku-Białej ul. 1 Maja 8, 43-300 Bielsko-Biała tel. 33-822-05-93 www.rok.bielsko.pl, rok@rok.bielsko.pl Bielsko-Biała 2015 Druk: DTL Porąbka


Finansowanie, patronaty .................................................................................................

4

Komitet Koordynacyjny Tygodnia Kultury Beskidzkiej .........................................

5

Oficjalni Partnerzy 52. TKB...............................................................................................

6

Estrady, liczby ......................................................................................................................

7

Program 52. Tygodnia Kultury Beskidzkiej Wisła ............................................................................................................................. Szczyrk ........................................................................................................................ Żywiec ......................................................................................................................... Maków Podhalański ................................................................................................ Oświęcim .................................................................................................................... Jabłonków .................................................................................................................. Istebna.......................................................................................................................... Ujsoły, Bielsko-Biała, Gliwice ...............................................................................

8 10 12 14 15 16 17 18

Zespoły 52. Tygodnia Kultury Beskidzkiej Spis zespołów............................................................................................................ Informacje o zespołach Zespoły polskie ................................................................................................ Zespoły zagraniczne ......................................................................................

20 48

46. Festiwal Folkloru Górali Polskich ........................................................................... Uczestnicy ..................................................................................................................

59 60

26. Międzynarodowe Spotkania Folklorystyczne.................................................... Uczestnicy ..................................................................................................................

62 63

Biura organizacyjne Tygodnia Kultury Beskidzkiej ................................................

64

19


Honorowy Patronat

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Marszałek Województwa Śląskiego

Marszałek Województwa Małopolskiego

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Zrealizowano przy pomocy środków budżetowych Samorządu Województwa Śląskiego Impreza realizowana przy pomocy finansowej samorządów miast uczestniczących:

Wisła

Szczyrk

Żywiec

Maków Podhalański

Oświęcim

Ponadto imprezę wsparły finansowo:

Starostwo Powiatowe w Bielsku-Białej

Starostwo Powiatowe w Cieszynie

Starostwo Powiatowe w Suchej Beskidzkiej

PATRONAT MEDIALNY

4

Finansowanie, patronaty

Starostwo Powiatowe w Żywcu


KOMITET KOORDYNACYJNY TYGODNIA KULTURY BESKIDZKIEJ Leszek Miłoszewski – przewodniczący Anna Strojny – dyrektor programowo-artystyczny KOMITET ORGANIZACYJNY TKB W WIŚLE Tomasz Bujok – przewodniczący, burmistrz Wisły Maria Bujok, Jan Cieślar KOMITET ORGANIZACYJNY TKB W SZCZYRKU Antoni Byrdy – przewodniczący, burmistrz Szczyrku Sabina Bugaj, Mateusz Kurowski KOMITET ORGANIZACYJNY TKB W ŻYWCU Antoni Szlagor – przewodniczący, burmistrz Żywca Marek Czul, Marek Regel, Aneta Brasse KOMITET ORGANIZACYJNY TKB W MAKOWIE PODHALAŃSKIM Paweł Sala – przewodniczący, burmistrz Makowa Podhalańskiego Halina Rejowska, Iwona Staśkiewicz, Katarzyna Bartyzel, Zbigniew Kowalski KOMITET ORGANIZACYJNY TKB W OŚWIĘCIMIU Janusz Chwierut – przewodniczący, prezydent Oświęcimia Apolonia Maj, Adam Kuta REGIONALNY OŚRODEK KULTURY W BIELSKU-BIAŁEJ Leszek Miłoszewski – dyrektor, Anna Strojny, Zbyszek Hojny Z Komitetem Koordynacyjnym TKB współpracują: Komitet Organizacyjny Gorolskigo Święta w Jabłonkowie na Zaolziu (Republika Czeska) przewodniczący: Jan Ryłko Komitet Organizacyjny Wawrzyńcowych Hud przewodniczący: Tadeusz Piętka – wójt gminy Ujsoły Jolanta Kołodziej Komitet Organizacyjny Festynu Istebniańskiego przewodniczący: Henryk Gazurek – wójt gminy Istebna Elżbieta Legierska-Niewiadomska 52. Tydzień Kultury Beskidzkiej został zorganizowany przez samorządy miast uczestniczących oraz Regionalny Ośrodek Kultury w Bielsku-Białej.

Komitet Koordynacyjny TKB

5


OFICJALNI PARTNERZY 52. TKB

6

Oficjalni Partnerzy 52. TKB


ESTRADY, LICZBY 46. FESTIWAL FOLKLORU GÓRALI POLSKICH W ŻYWCU 17 zespołów 20 kapel 21 grup śpiewaczych 16 instrumentalistów 2 multiinstrumentalistów 22 śpiewaków 5 mistrzów z uczniami

WISŁA od 1964 r. Amfiteatr im. Stanisława Hadyny SZCZYRK od 1966 r. Amfiteatr Skalite ŻYWIEC od 1975 r. Amfiteatr Pod Grojcem MAKÓW PODHALAŃSKI od 1976 r. Estrada Makowianka OŚWIĘCIM od 1992 r. Estrada obok Oświęcimskiego Centrum Kultury UJSOŁY – Wawrzyńcowe Hudy Estrada w Ujsołach W ramach TKB od 1980 r. JABŁONKÓW – Gorolski Święto Estrada w Lasku Miejskim W ramach TKB od 1990 r. ISTEBNA – Festyn Istebniański Estrada Pod Skocznią W ramach TKB od 1995 r.

26. MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIA FOLKLORYSTYCZNE W ŻYWCU 15 zespołów zagranicznych 3 zespoły polskie 52. TYDZIEŃ KULTURY BESKIDZKIEJ 71 zespołów polskich 17 zespołów zagranicznych oraz zespoły występujące w Jabłonkowie 54 koncerty zespołów polskich i zagranicznych 19 koncertów kapel, grup śpiewaczych i solistów 6 korowodów ogółem około 4000 wykonawców w 10 miejscowościach

OŚWIĘCIM

SZCZYRK

ŻYWIEC

WISŁA JABŁONKÓW

MAKÓW PODHALAŃSKI ISTEBNA UJSOŁY

Estrady, liczby

7


WISŁA

PROGRAM

Amfiteatr im. Stanisława Hadyny 25 lipca – sobota – g. 17.00

TKOCZE – grupa śpiewacza z Wisły MAŁA WISŁA z Wisły WISŁA z Wisły ZIEMIA RAJCZAŃSKA z Rajczy OLZA z Czeskiego Cieszyna POLONEZ z Edmonton – KANADA LACHY z Nowego Sącza JUZYNA z Zawoi ETNOS ze Skopje – MACEDONIA

26 lipca – niedziela – g. 17.00

WAŃCY – grupa śpiewacza z Wisły PILSKO z Żywca RYBARZOWICE z Rybarzowic ANDRYCHÓW z Andrychowa BESTWINA z Bestwiny BYSTRZYCA z Bystrzycy SVETI SAVA z Kacia – SERBIA HILLULIM – ADAR KRAMIM z Mazkeret Batya – IZRAEL

27 lipca – poniedziałek – g. 18.00

UCZNIOWIE SP 2 w Wiśle BESKID z Bielska-Białej HAJDUKI z Oświęcimia MŁODE PODHALE z Nowego Targu JASIENICZANKA z Jasienicy ŻYWCZANIE z Żywca KALAKAR z Bombaju – INDIE

KONCERTY POLSKICH I ZAGRANICZNYCH KAPEL I GRUP ŚPIEWACZYCH codziennie g. 11.00, estrada na pl. B. Hoffa

8

Program 52. TKB – Wisła

28 lipca – wtorek – g. 18.00

MALINCZANIE – dziecięca grupa teatralna z Wisły-Malinki STEJIZBIANKI – żeńska grupa śpiewacza z Wisły KIJÓW z Kijowa – UKRAINA GRUPO ÉTNICO MADRE PAULINA z Crissiumalu – BRAZYLIA DOLANIE z Gilowic LIMANOWIANIE z Limanowej ROMANKA z Sopotni Małej SIEMIANOWICE z Siemianowic Śląskich

2 sierpnia – niedziela – g. 17.00

MALI TKOCZE z Wisły GRÓNIE – męska grupa śpiewacza z Wisły KLIMCZOK ze Szczyrku CZARDASZ z Niedzicy BRENNA z Brennej KORTOWO z Olsztyna RÓWNICA z Ustronia SVETI SAVA z Kacia – SERBIA AUC EGYPTIAN FOLKLORE TROUPE z Kairu – EGIPT

KOROWODY ZESPOŁÓW 25 lipca – sobota – g. 15.30 1 sierpnia – sobota – g. 11.00 ul. Olimpijska, ul. 1 Maja, pl. B. Hoffa


26. MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIA FOLKLORYSTYCZNE 29 lipca – środa – g. 18.00

LA MENTONNAISE z Mentony – FRANCJA ETNOS ze Skopje – MACEDONIA AUC EGYPTIAN FOLKLORE TROUPE z Kairu – EGIPT WAŁBRZYCH z Wałbrzycha TZONTÉMOC z Meksyku – MEKSYK KALAKAR z Bombaju – INDIE WHAKAARI ROTORUA z Rotoruy – NOWA ZELANDIA

30 lipca – czwartek – g. 18.00

SUNKIST z Beidou – TAJWAN MARYNIA z Wronek HAVIAR z Rožňavy – SŁOWACJA TUBİL z Ankary – TURCJA

IMPREZY TOWARZYSZĄCE Plenerowa wystawa „Karykatury Janusza Kożusznika” 25 lipca – 31 sierpnia, aleja przed halą sportową Uroczyste otwarcie „Biny” 25 lipca, Park Kopczyńskiego, codziennie potańcówki po koncertach TKB Wręczenie numerów startowych skoczkom letniego Grand Prix oraz pokaz mody folkowej i koncert Kasi Zaręby 30 lipca g. 19.30, pl. B. Hoffa Wystawa pamiątek 52-lecia TKB oraz Zespołu Regionalnego Wisła 25 lipca – 31 sierpnia g. 8.00–16.00 Galeryjka Wiślańskiego Centrum Kultury, pl. B. Hoffa 3 Wystawa malarstwa Agnieszki Pawlitko 22 lipca – 10 sierpnia g. 9.00–15.00, środy do 17.00, poniedziałki nieczynne, Muzeum Beskidzkie, ul. P. Stellera 1 Wystawa malarstwa Roberta Heczki i Krystiana Wodnioka 3 lipca – 31 sierpnia, codziennie g. 10.00–18.00, niedziela do g. 14.00 Galeria U Dziadka, ul. 1 Maja 57 Wystawa stała prac Grupy Twórców Wiślanie g. 10.00–16.00 Galeria U Niedźwiedzia, pl. B. Hoffa 3,

31 lipca – piątek – g. 18.00

SVETI SAVA z Kacia – SERBIA SVĚTLOVÁNEK z Bojkovic – CZECHY ZŁATNA TRAKIJA z Chaskowa – BUŁGARIA KIJÓW z Kijowa – UKRAINA BESTWINA z Bestwiny HILLULIM – ADAR KRAMIM z Mazkeret Batya – IZRAEL GRUPO ÉTNICO MADRE PAULINA z Crissiumalu – BRAZYLIA

1 sierpnia – sobota – g. 18.00

koncert finałowy 26. MSF występy zespołów uczestniczących w MSF, ogłoszenie wyników i wręczenie nagród

„Przewodnik czeka” – bezpłatne wycieczki z przewodnikiem dla turystów indywidualnych 25 lipca g. 8.30, 26 lipca g. 9.00, 1 sierpnia g. 9.00, 2 sierpnia g. 9.00 (wycieczka rowerowa) spotkania na pl. B. Hoffa obok Informacji Turystycznej „Głuszec w lasach Beskidu Śląskiego” – wystawa stała poniedziałek – piątek g. 9.00–16.00, soboty g. 9.00–13.00 Oddział PTTK, ul. Lipowa 4a Kiermasz książki 25 lipca – 2 sierpnia g. 10.00–18.00 pl. B. Hoffa przed Biblioteką Miejską Uroczyste otwarcie Letniej Czytelni 2 sierpnia g. 16.00, Park Kopczyńskiego Gry i zabawy prowadzone przez Wiślańskie Centrum Kultury 27–31 lipca g. 14.00–15.00, pl. B. Hoffa Warsztaty: heklowanie, bibułkarstwo, nauka tańca i śpiewu góralskiego, pisanie ikon, kowalstwo artystyczne 25 lipca – 2 sierpnia g. 10.00–18.00, pl. B. Hoffa, udział bezpłatny

Program 52. TKB – Wisła

9


SZCZYRK

PROGRAM

Amfiteatr Skalite 25 lipca – sobota – g. 17.00 MŁODY ONDRASZEK ze Szczyrku BYSTRZYCA z Bystrzycy DOLINA DUNAJCA z Nowego Sącza KOTARZANIE z Brennej RYBARZOWICE z Rybarzowic AUC EGYPTIAN FOLKLORE TROUPE z Kairu – EGIPT

26 lipca – niedziela – g. 17.00 POLONEZ z Edmonton – KANADA KASINIANIE-ZAGÓRZANIE z Kasiny Wielkiej WIERCHY z Milówki WISŁA z Wisły KIJÓW z Kijowa – UKRAINA TUBİL z Ankary – TURCJA

27 lipca – poniedziałek – g. 18.00 ZIEMIA BESKIDZKA z Mesznej SŁOPNICKI ZBYRCOK ze Słopnic OLZA z Czeskiego Cieszyna DOLANIE z Gilowic ETNOS ze Skopje – MACEDONIA HILLULIM – ADAR KRAMIM z Mazkeret Batya – IZRAEL

28 lipca – wtorek – g. 18.00 KALAKAR z Bombaju – INDIE MYSTKOWIANIE z Mystkowa KOTLINA z Osieka BOJSZOWIANIE z Bojszów JODEŁKI z Radziechów

10

Program 52. TKB – Szczyrk

29 lipca – środa – g. 18.00 ZORNICA z Zakopanego PRZYSZOWIANIE z Przyszowej MARYNIA z Wronek JUZYNA z Zawoi HAVIAR z Rožňavy – SŁOWACJA

30 lipca – czwartek – g. 18.00 JAKUBKOWIANIE z Łososiny Dolnej JAWORZE z Jaworza KORTOWO z Olsztyna SVĚTLOVÁNEK z Bojkovic – CZECHY SVETI SAVA z Kacia – SERBIA

31 lipca – piątek – g. 18.00 GROJCOWIANIE z Wieprza WAŁBRZYCH z Wałbrzycha BRENNA z Brennej TZONTÉMOC z Meksyku – MEKSYK SUNKIST z Beidou – TAJWAN

1 sierpnia – sobota – g. 17.00 WHAKAARI ROTORUA z Rotoruy – NOWA ZELANDIA GRUPO ÉTNICO MADRE PAULINA z Crissiumalu – BRAZYLIA TURNIE ze Starego Bystrego KLIMCZOK ze Szczyrku (koncert z okazji 30-lecia zespołu) SĄDECZANIE z Nowego Sącza ANDRYCHÓW z Andrychowa Gość TKB: BARTNICKY


2 sierpnia – niedziela – g. 17.00 DUDOSKI z Międzyrzecza Górnego ĆWIKLICE z Ćwiklic LIPTÁL z Liptála – CZECHY LA MENTONNAISE z Mentony – FRANCJA ONDRASZEK ze Szczyrku (koncert z okazji 50-lecia zespołu) ZŁATNA TRAKIJA z Chaskowa – BUŁGARIA

KOROWÓD ZESPOŁÓW 26 lipca – niedziela – g. 15.00 hotel Włókniarz, ul. Willowa, ul. Górska, ul. Beskidzka, amfiteatr Skalite

IMPREZY TOWARZYSZĄCE „Beskidzkie zbójowanie” – wystawa poświęcona zbójnictwu karpackiemu 25 lipca – 2 sierpnia g. 11.00–17.00 Miejski Ośrodek Kultury, Promocji i Informacji im. Jana Więzika, ul. Myśliwska 34 „Bacówka u Jagusia” – pokazy wyrobu serów bacowskich, posiady gawędziarskie związane z pasterstwem i zbójnictwem karpackim 25 lipca – 2 sierpnia g. 12.00–14.00 g. 20.00 potańcówki przy góralskiej kapeli Bacówka u Jagusia, Szczyrk-Biła Jarmark Twórczości Ludowej 25 lipca – 2 sierpnia, od g. 10.00 plac Świętego Jakuba Wystawa rzeźby wielkoformatowej Janusza Wędzichy, warsztaty dla dzieci, młodzieży i dorosłych 25 lipca – 2 sierpnia g. 10.00, amfiteatr Skalite 6. Bieg Górski o Złote Kierpce 2 sierpnia g. 11.00 bieg na odcinku amfiteatr Skalite – Skrzyczne Szczegółowe informacje na stronie www.szczyrk.pl oraz w Informacji Turystycznej w Szczyrku, ul. Beskidzka 41, tel. 33-815-83-88. Program 52. TKB – Szczyrk

11


ŻYWIEC

PROGRAM

Amfiteatr Pod Grojcem

46. FESTIWAL FOLKLORU GÓRALI POLSKICH 25 lipca – sobota – g. 18.00

ROŻNOWSKA DOLINA z Rożnowa ZBYRCOK z Juszczyna KASINIANIE-ZAGÓRZANIE z Kasiny Wielkiej (poza konkursem) MICHALCZOWA z Michalczowej KIJÓW z Kijowa – UKRAINA (poza konkursem) SUNKIST z Beidou – TAJWAN (poza konkursem) ŻYWIECKIE SUWAKOWANIE – koncert galowy orkiestry festiwalowej 10. Spotkań Puzonowych (w ramach Dni Żywca)

26 lipca – niedziela – g. 18.00

MŁODE PODHALE z Nowego Targu BABIOGÓRZANIE-POLANA MAKOWSKA z Makowa Podhalańskiego BIOŁODUNAJCANIE z Białego Dunajca GROJCOWIANIE z Wieprza ZŁATNA TRAKIJA z Chaskowa – BUŁGARIA (poza konkursem) DON VASYL & CYGAŃSKIE GWIAZDY (koncert w ramach Dni Żywca)

KONKURS GÓRALSKICH KAPEL, GRUP ŚPIEWACZYCH I SOLISTÓW 25–28 lipca, g. 10.00, dziedziniec między zamkami

12

Program 52. TKB – Żywiec

27 lipca – poniedziałek – g. 18.00

DOLINA POPRADU z Piwnicznej-Zdroju MYSTKOWIANIE z Mystkowa JUZYNA z Zawoi ŚWARNI OJCE z Sadku-Kostrzy LIMANOWIANIE z Limanowej TZONTÉMOC z Meksyku – MEKSYK (poza konkursem)

28 lipca – wtorek – g. 18.00

JAKUBKOWIANIE z Łososiny Dolnej SŁOPNICKI ZBYRCOK ze Słopnic PRZYSZOWIANIE z Przyszowej ŻYWCZANIE z Żywca SPOD KICEK z Mordarki AUC EGYPTIAN FOLKLORE TROUPE z Kairu – EGIPT (poza konkursem)

MSZA ŚWIĘTA W INTENCJI UCZESTNIKÓW TKB 26 lipca – niedziela – g. 10.00 konkatedra pw. Narodzenia NMP KONSULTACJE DLA INSTRUKTORÓW ­ZESPOŁÓW UCZESTNICZĄCYCH W FESTIWALU 26–29 lipca, Miejskie Centrum Kultury, al. Wolności 4


KONCERTY TKB

29 lipca – środa – g. 18.00

BESKID z Bielska-Białej HAJDUKI z Oświęcimia ONDRASZEK ze Szczyrku SVETI SAVA z Kacia – SERBIA GRUPO ÉTNICO MADRE PAULINA z Crissiumalu – BRAZYLIA Gość TKB: MYSTIC LAB

30 lipca – czwartek – g. 18.00

ZORNICA z Zakopanego POLONEZ z Edmonton – KANADA LA MENTONNAISE z Mentony – FRANCJA HILLULIM – ADAR KRAMIM z Mazkeret Batya – IZRAEL KALAKAR z Bombaju – INDIE

31 lipca – piątek – g. 18.00

ZESPÓŁ IM. L. ŁOJASA z Łopusznej MARYNIA z Wronek ETNOS ze Skopje – MACEDONIA ISTEBNA z Istebnej KORTOWO z Olsztyna TUBİL z Ankary – TURCJA Gość TKB: WAŁASI

KOROWÓD ZESPOŁÓW 30 lipca – czwartek – g. 11.00 ul. T. Kościuszki, dziedziniec między zamkami IMPREZY TOWARZYSZĄCE Żywieckie Suwakowanie – 10. Spotkania ­Puzonowe 20–26 lipca, 25 lipca koncert galowy orkiestry festiwalowej, amfiteatr Pod Grojcem 5. Żywiecki Festiwal Roślin „Dendronalia 2015” pod hasłem „Innowacyjne techniki stosowane w zieleni miejskiej” 31 lipca – 2 sierpnia, dziedziniec między zamkami Warsztaty z malarstwa na szkle „Wakacyjne spotkania z tradycją” 25, 26, 29 lipca, 1 sierpnia g. 11.00–13.00 sala Towarzystwa Miłośników Ziemi Żywieckiej

1 sierpnia – sobota – g. 18.00

SVETI SAVA z Kacia – SERBIA WILAMOWICE z Wilamowic KOTARZANIE z Brennej KĘTY z Kęt D’HACHINGERTALER z Unterhaching – NIEMCY PILSKO z Żywca Gość TKB: TEKLA KLEBETNICA pokaz sztucznych ogni

2 sierpnia – niedziela – g. 18.00

ogłoszenie wyników 46. FFGP, wręczenie nagród, występy laureatów ZIEMIA ŻYWIECKA z Żywca WHAKAARI ROTORUA z Rotoruy – NOWA ZELANDIA SVĚTLOVÁNEK z Bojkovic – CZECHY KONCERTY KAPEL POLSKICH I ZAGRANICZNYCH ORAZ WARSZTATY TAŃCA LUDOWEGO 29 lipca – 2 sierpnia g. 10.00 dziedziniec między zamkami TARGI SZTUKI LUDOWEJ 25 lipca – 2 sierpnia, g. 10.00–15.00, dziedziniec między zamkami Organizatorzy: Regionalny Ośrodek Kultury w Bielsku-Białej, Beskidzki Oddział Stowarzyszenia Twórców Ludowych, Miejskie Centrum Kultury w Żywcu Promocja książki Tadeusza Trębacza „Hej ode wsi do miasta” 25 lipca – 2 sierpnia g. 11.00–12.00 dziedziniec między zamkami Wystawa „Myśliwska Galicja – wczoraj i dziś” czerwiec – wrzesień, Muzeum Miejskie Wystawa „Malarstwo na szkle – pokoleniowe ­inspiracje twórcze” Muzeum Miejskie – Dział Etnografii, lipiec – wrzesień Ogólnoeuropejski zlot fanów „My Little Konwent” 24–26 lipca, Gimnazjum nr 1 w Żywcu

Program 52. TKB – Żywiec

13


MAKÓW PODHALAŃSKI

PROGRAM

Estrada Makowianka 25 lipca – sobota – g. 17.00

WIERCHY z Milówki JASIENICZANKA z Jasienicy MŁODE PODHALE z Nowego Targu KOZIANIE z Kóz SVETI SAVA z Kacia – SERBIA HILLULIM – ADAR KRAMIM z Mazkeret Batya – IZRAEL

26 lipca – niedziela – g. 17.00

LACHY z Nowego Sącza OLZA z Czeskiego Cieszyna MICHALCZOWA z Michalczowej ĆWIKLICE z Ćwiklic ETNOS ze Skopje – MACEDONIA SUNKIST z Beidou – TAJWAN

27 lipca – poniedziałek – g. 18.00

BOJSZOWIANIE z Bojszów CZANTORIA z Ustronia PILSKO z Żywca SIEMIANOWICE z Siemianowic Śląskich ZŁATNA TRAKIJA z Chaskowa – BUŁGARIA

28 lipca – wtorek – g. 18.00

DOLINA POPRADU z Piwnicznej-Zdroju WHAKAARI ROTORUA z Rotoruy – NOWA ZELANDIA MŁODY ONDRASZEK ze Szczyrku BIEROWIANIE z Bier ANDRYCHÓW z Andrychowa

29 lipca – środa – g. 18.00

ŚWARNI OJCE z Sadku-Kostrzy WILAMOWICE z Wilamowic KĘTY z Kęt JAKUBKOWIANIE z Łososiny Dolnej TUBİL z Ankary – TURCJA

30 lipca – czwartek – g. 18.00

DOLINA NOWEGO SOŁOŃCA ze Złotnika TURNIE ze Starego Bystrego KOTLINA z Osieka JUHAS z Ujsół GRUPO ÉTNICO MADRE PAULINA z Crissiumalu – BRAZYLIA

14

Program 52. TKB – Maków Podhalański

31 lipca – piątek – g. 18.00

SĄDECZANIE z Nowego Sącza ZIEMIA ŻYWIECKA z Żywca POLONEZ z Edmonton – KANADA HAVIAR z Rožňavy – SŁOWACJA AUC EGYPTIAN FOLKLORE TROUPE z Kairu – EGIPT

1 sierpnia – sobota – g. 17.00

KALAKAR z Bombaju – INDIE ZESPÓŁ IM. L. ŁOJASA z Łopusznej JAWORZE z Jaworza JODEŁKI z Radziechów CZARDASZ z Niedzicy ZBYRCOK z Juszczyna

2 sierpnia – niedziela – g. 17.00

MAGURZANIE z Łodygowic DOLINA SOŁY z Oświęcimia WAŁBRZYCH z Wałbrzycha KIJÓW z Kijowa – UKRAINA TZONTÉMOC z Meksyku – MEKSYK BABIOGÓRZANIE-POLANA MAKOWSKA z Makowa Podhalańskiego KONCERT KAPEL Z REGIONU BABIOGÓRSKIEGO 26 lipca (niedziela) g. 12.00 estrada na Rynku KIERMASZ TWÓRCZOŚCI LUDOWEJ poniedziałek – piątek g. 18.00–21.00 soboty i niedziele g. 17.00–21.00 obok estrady Makowianka

IMPREZY TOWARZYSZĄCE 15. Międzynarodowy Plener Malarsko-Rzeźbiarski 25 lipca – 2 sierpnia otwarcie wystawy poplenerowej 1 sierpnia (sobota) g. 18.00 Dom Kultury, ul. T. Kościuszki 5 3. Bieg Górski im. Wojtka Pazdura 25 lipca (sobota) g. 15.00, ul. T. Kościuszki


OŚWIĘCIM

Estrada obok Oświęcimskiego Centrum Kultury 25 lipca – sobota – g. 18.00

PILSKO z Żywca ANDRYCHÓW z Andrychowa SIEMIANOWICE z Siemianowic Śląskich KALAKAR z Bombaju – INDIE TUBİL z Ankary – TURCJA

31 lipca – piątek – g. 18.00

26 lipca – niedziela – g. 18.00

CZARDASZ z Niedzicy LA MENTONNAISE z Mentony – FRANCJA TURNIE ze Starego Bystrego HAJDUKI z Oświęcimia WHAKAARI ROTORUA z Rotoruy – NOWA ZELANDIA

27 lipca – poniedziałek – g. 17.30

ZŁATNA TRAKIJA z Chaskowa – BUŁGARIA DOLINA NOWEGO SOŁOŃCA ze Złotnika HOLAN z Zaborza MAGURZANIE z Łodygowic KORTOWO z Olsztyna

ROŻNOWSKA DOLINA z Rożnowa ZIEMIA RAJCZAŃSKA z Rajczy WILAMOWICE z Wilamowic AUC EGYPTIAN FOLKLORE TROUPE z Kairu – EGIPT BYCZYNIANKI z Jaworzna-Byczyny BIOŁODUNAJCANIE z Białego Dunajca POLONEZ z Edmonton – KANADA ROMANKA z Sopotni Małej SVETI SAVA z Kacia – SERBIA

28 lipca – wtorek – g. 18.00

GROJCOWIANIE z Wieprza TZONTÉMOC z Meksyku – MEKSYK ŚWARNI OJCE z Sadku-Kostrzy WISŁA z Wisły

29 lipca – środa – g. 18.00

SŁOPNICKI ZBYRCOK ze Słopnic RÓWNICA z Ustronia ĆWIKLICE z Ćwiklic SVĚTLOVÁNEK z Bojkovic – CZECHY

30 lipca – czwartek – g. 17.30

SZCZAKOWIANKI z Jaworzna-Szczakowej MODRASZKA ze Stawów Monowskich WAŁBRZYCH z Wałbrzycha ETNOS ze Skopje – MACEDONIA KIJÓW z Kijowa – UKRAINA

1 sierpnia – sobota – g. 18.00

2 sierpnia – niedziela – g. 18.00

JODEŁKI z Radziechów HAVIAR z Rožňavy – SŁOWACJA MARYNIA z Wronek SUNKIST z Beidou – TAJWAN GRUPO ÉTNICO MADRE PAULINA z Crissiumalu – BRAZYLIA

KONCERT ZESPOŁU FUTURE FOLK 24 lipca – piątek – g. 20.00 estrada obok Oświęcimskiego Centrum Kultury

WYSTAWY TOWARZYSZĄCE Oświęcimskie Centrum Kultury ul. J. Śniadeckiego 24 „Tyle światów” – prace Teresy Urbańczyk, do 3 sierpnia „Tydzień Kultury Beskidzkiej w Oświęcimiu” – fotografie Ryszarda Kozłowskiego 24 lipca – 23 sierpnia, g. 10.00–20.00 Program 52. TKB – Oświęcim

15


PROGRAM

JABŁONKÓW Zaolzie – Czechy

68. GOROLSKI ŚWIĘTO 31 lipca – piątek – Lasek Miejski

„Nie jyny z naszi dzichty” – przegląd instrumentalistów, kapel, śpiewaków oraz gawędziarzy g. 18.00 „Pójczie haw, gazdowie” – wykonawcy ze Śląska Cieszyńskiego, gawędziarze, laureaci konkursów śpiewaczych oraz kapele dziecięce i młodzieżowe: ROZMARYNEK z Jabłonkowa, MAŁY BESKIDEK z Bielska-Białej oraz POLHORSKÁ MUZIKA z Oravskiej Polhory (Słowacja) g. 19.00 ZORNICA z Zakopanego g. 19.30 „Był tu jedyn gajdosziczek”: DOLINA NOWEGO SOŁOŃCA ze Złotnika, TROMBITÁŠI ŠTEFÁNIKOVCI z Nimnicy (Słowacja), MUZYKA ZORNICY z Zakopanego, CIMBÁLOVÁ MUZIKA VALAŠSKÝ VOJVODA z Kozlovic (Czechy), MUZYKA BIOŁOPOTOCANIE z Krościenka n. Dunajcem i Sromowców Niżnych, KAPELA BRACI BYRTKÓW z Pewli Wielkiej oraz kapela z Węgier g. 21.30 Program w wykonaniu zespołu górali czadeckich DOLINA NOWEGO SOŁOŃCA ze Złotnika, przedstawiający rok obrzędowy g. 22.30 „Muzykula” – góralskie muzykowanie przy watrze

1 sierpnia – sobota – Lasek Miejski

g. 15.00 Występy laureatów konkursów śpiewaczych, gawędziarzy oraz kapel i zespołów: ROZMARYNEK i JACKOVÉ z Jabłonkowa, AUC EGYPTIAN FOLKLORE TROUPE z Kairu

16

Program 52. TKB – Jabłonków

(Egipt), KIJÓW z Kijowa (Ukraina), Polski Zespół Pieśni Ziemi Kiejdańskiej ISSA z Kiejdan (Litwa), ZORNICA z Zakopanego, RUDKI z Rzeszowa i KUMŠT z Bratysławy (Słowacja) g. 19.00 „Karnawał gorolski” – zabawa taneczna

2 sierpnia – niedziela – Rynek i Lasek Miejski

g. 9.30 „Grani na Rynku” g. 10.30 Nabożeństwo ekumeniczne na Rynku g. 12.00 Korowód zespołów i wozów alegorycznych przez miasto g. 13.00 Uroczysta inauguracja, występ połączonych chórów GOROL z Jabłonkowa i MELODIA z Nawsia „Od ciasnochi po guniym” – program na temat stroju ludowego, wystąpią: ZAOLZI, ZAOLZIOCZEK, NOWINA oraz LIPKA z Jabłonkowa, BYSTRZYCA z Bystrzycy, MELODIA z Nawsia i ISTEBNA z Istebnej Występy laureatów konkursów śpiewaczych, gawędziarzy oraz kapel i zespołów: GRUPO ÉTNICO MADRE PAULINA z Crissiumalu (Brazylia), BYSTRZYCA z Bystrzycy, NOWINA, ZAOLZI oraz LIPKA z Jabłonkowa, RUDKI z Rzeszowa, POLONEZ z Edmonton (Kanada), SLEZSKÝ SOUBOR HELENY SALICHOVEJ z Ostrawy (Czechy), TUBİL z Ankary (Turcja) i ŽELEZIAR z Koszyc (Słowacja) g. 19.30 „Karnawał gorolski” – zabawa taneczna


IMPREZY TOWARZYSZĄCE 31 lipca, piątek g. 15.00 „Witaczka – muzykowani na drabiniokach po Jabłónkowie” g. 16.00–17.00 Seminarium etnomuzykologiczne „Gajdosze”, połączone z promocją albumu o tym samym tytule, Dom PZKO g. 18.30 Kawiarenka Pod Pegazem: „90 rocznica niedożytych urodzin Jana Pyszki – poety z Potoków”, Dom PZKO 1 sierpnia, sobota g. 8.00 Rajd turystyczny „O kyrpce Macieja” g. 9.00 Bieg przełajowy „O dzbanek mleka” g. 11.00 „Szikowne gorolski rynce” – pokaz rzemiosła i rękodzieła połączony z warsztatami i sprzedażą wyrobów, Lasek Miejski „Na sałaszu” – pokaz tradycyjnego wyrobu serów, połączony z ich degustacją, Lasek Miejski g. 15.00 „Grani pod strómami”

2 sierpnia, niedziela g. 9.30 Mecz piłki nożnej: Orły Zaolzia – Kaziki Sosnowiec, boisko na Białej g. 10.00 „Szikowne gorolski rynce” – pokaz rzemiosła i rękodzieła połączony z warsztatami i sprzedażą wyrobów, Lasek Miejski „Na sałaszu” – pokaz tradycyjnego wyrobu serów, połączony z ich degustacją, Lasek Miejski g. 15.00 „Grani pod strómami” 31 lipca – 2 sierpnia „Open-air” – wystawa fotografii Fotoklubu Jablunkov na peronie dworca kolejowego w Nawsiu

ISTEBNA

21. FESTYN ISTEBNIAŃSKI

Estrada Pod Skocznią 25 lipca – sobota – g. 17.00

KIJÓW z Kijowa – UKRAINA BOJSZOWIANIE z Bojszów ŻYWCZANIE z Żywca ZŁATNA TRAKIJA z Chaskowa – BUŁGARIA zabawa taneczna

26 lipca – niedziela – g. 17.00

DOLINA DUNAJCA z Nowego Sącza SIEMIANOWICE z Siemianowic Śląskich KALAKAR z Bombaju – INDIE TZONTÉMOC z Meksyku – MEKSYK zabawa taneczna KOROWÓD ZESPOŁÓW 26 lipca – niedziela – g. 15.30 Istebna Tartak, estrada Pod Skocznią Program 52. TKB – Jabłonków, Istebna

17


UJSOŁY

PROGRAM 37. Wawrzyńcowe Hudy Estrada w Ujsołach 1 sierpnia – sobota – g. 16.00

TZONTÉMOC z Meksyku – MEKSYK LA MENTONNAISE z Mentony – FRANCJA POLONEZ z Edmonton – KANADA MŁODE JUHASY z Ujsół CHIGAGA GROUP z M`Hamid – MAROKO JUHAS z Ujsół

2 sierpnia – niedziela – g. 16.00

SĄDECZANIE z Nowego Sącza HILLULIM – ADAR KRAMIM z Mazkeret Batya – IZRAEL HOLAN z Zaborza ETNOS ze Skopje – MACEDONIA

g. 21.00 Gość TKB: FUTURE FOLK

PREZENTACJE ZESPOŁÓW ZAGRANICZNYCH

BIELSKO-BIAŁA

Galeria Sfera, ul. Mostowa 5 27 lipca – poniedziałek – g. 16.00

SUNKIST z Beidou – TAJWAN

28 lipca – wtorek – g. 16.00

TUBİL z Ankary – TURCJA

29 lipca – środa – g. 16.00

ZŁATNA TRAKIJA z Chaskowa – BUŁGARIA

30 lipca – czwartek – g. 16.00

KALAKAR z Bombaju – INDIE

31 lipca – piątek – g. 16.00

WHAKAARI ROTORUA z Rotoruy – NOWA ZELANDIA

WYSTAWY TOWARZYSZĄCE „Dzieło rąk i serca” – prace dzieci z Polski i Słowacji, laureatów Międzynarodowego Konkursu Malarstwa na Szkle 8 lipca – 4 września, poniedziałek – piątek g. 10.00–17.00, Galeria Sztuki Regionalnego Ośrodka Kultury, ul. 1 Maja 8 „Dwa światy” – prace Józefa Hulki z Łękawicy i Antoniego Toborowicza z Woli Libertowskiej 24 lipca – 30 sierpnia, codziennie g. 10.00–18.00 Galeria Bielska BWA, ul. 3 Maja 11

GLIWICE Koncert – zaproszenie na TKB

Skwer Salgotarjan przy Zamku Piastowskim

25 lipca – sobota – g. 19.00

ZESPÓŁ PIEŚNI I TAŃCA ZIEMI CIESZYŃSKIEJ z Cieszyna TZONTÉMOC z Meksyku – MEKSYK

18

Program 52. TKB – Ujsoły, Bielsko-Biała, Gliwice


ZESPOŁY POLSKIE ANDRYCHÓW z Andrychowa BABIOGÓRZANIE-POLANA MAKOWSKA z Makowa Podhalańskiego BESKID z Bielska-Białej BESTWINA z Bestwiny BIEROWIANIE z Bier BIOŁODUNAJCANIE z Białego Dunajca BOJSZOWIANIE z Bojszów BRENNA z Brennej BYSTRZYCA z Bystrzycy (Zaolzie, Czechy) CZANTORIA z Ustronia CZARDASZ z Niedzicy ĆWIKLICE z Ćwiklic DOLANIE z Gilowic DOLINA DUNAJCA z Nowego Sącza DOLINA NOWEGO SOŁOŃCA ze Złotnika DOLINA POPRADU z Piwnicznej-Zdroju DOLINA SOŁY z Oświęcimia DUDOSKI z Międzyrzecza Górnego GROJCOWIANIE z Wieprza HAJDUKI z Oświęcimia HOLAN z Zaborza IM. LUDWIKA ŁOJASA z Łopusznej ISTEBNA z Istebnej JAKUBKOWIANIE z Łososiny Dolnej JASIENICZANKA z Jasienicy JAWORZE z Jaworza JODEŁKI z Radziechów JUHAS z Ujsół JUZYNA z Zawoi KASINIANIE-ZAGÓRZANIE z Kasiny Wielkiej KĘTY z Kęt KLIMCZOK ze Szczyrku KORTOWO z Olsztyna KOTARZANIE z Brennej KOTLINA z Osieka KOZIANIE z Kóz LACHY z Nowego Sącza LIMANOWIANIE z Limanowej MAGURZANIE z Łodygowic MALI TKOCZE z Wisły MARYNIA z Wronek MICHALCZOWA z Michalczowej MŁODY ONDRASZEK ze Szczyrku MŁODE PODHALE z Nowego Targu MODRASZKA ze Stawów Monowskich MYSTKOWIANIE z Mystkowa OLZA z Czeskiego Cieszyna (Zaolzie, Czechy) ONDRASZEK ze Szczyrku PILSKO z Żywca

SPIS ZESPOŁÓW TKB POLONEZ z Edmonton (Kanada) PRZYSZOWIANIE z Przyszowej ROMANKA z Sopotni Małej ROŻNOWSKA DOLINA z Rożnowa RÓWNICA z Ustronia RYBARZOWICE z Rybarzowic SĄDECZANIE z Nowego Sącza SIEMIANOWICE z Siemianowic Śląskich SŁOPNICKI ZBYRCOK ze Słopnic SPOD KICEK z Mordarki ŚWARNI OJCE z Sadku-Kostrzy TURNIE ze Starego Bystrego WAŁBRZYCH z Wałbrzycha WIERCHY z Milówki WILAMOWICE z Wilamowic WISŁA z Wisły ZBYRCOK z Juszczyna ZIEMIA BESKIDZKA z Mesznej ZIEMIA RAJCZAŃSKA z Rajczy ZIEMIA ŻYWIECKA z Żywca ZORNICA z Zakopanego ŻYWCZANIE z Żywca

ZESPOŁY ZAGRANICZNE GRUPO ÉTNICO MADRE PAULINA z Crissiumalu – BRAZYLIA ZŁATNA TRAKIJA z Chaskowa – BUŁGARIA LIPTÁL z Liptála – CZECHY SVĚTLOVÁNEK z Bojkovic – CZECHY AUC EGYPTIAN FOLKLORE TROUPE z Kairu – EGIPT LA MENTONNAISE z Mentony – FRANCJA KALAKAR z Bombaju – INDIE HILLULIM – ADAR KRAMIM z Mazkeret Batya – IZRAEL ETNOS ze Skopje – MACEDONIA TZONTÉMOC z Meksyku – MEKSYK D’HACHINGERTALER z Unterhaching – NIEMCY WHAKAARI ROTORUA z Rotoruy – NOWA ZELANDIA SVETI SAVA z Kacia – SERBIA HAVIAR z Rožňavy – SŁOWACJA SUNKIST z Beidou – TAJWAN TUBİL z Ankary – TURCJA KIJÓW z Kijowa – UKRAINA oraz zespoły uczestniczące w 68. Gorolskim Święcie w Jabłonkowie Spis zespołów TKB

19


INFORMACJE O ZESPOŁACH ZESPOŁY POLSKIE ANDRYCHÓW – Ludowy Zespół Pieśni i Tańca z Andrychowa

(powiat wadowicki, województwo małopolskie)

patronat: Centrum Kultury i Wypoczynku w Andrychowie kierownictwo zespołu: Grażyna Karcz kierownictwo muzyczne: Leon Majkut choreografia: Urszula Wiśniowska skład kapeli: skrzypce, akordeon, klarnet, kontrabas, trąbka strona internetowa: www.kultura.andrychow.eu Zespół powstał w 1997 roku. Jest grupą wielopokoleniową. Prezentuje folklor ziemi krakowskiej, a występuje w jednej z odmian stroju Krakowiaków zachodnich. Podczas TKB Andrychów przedstawi program pt. „Hej, od Krakowa jade...”. Będzie to suita złożona z tańców Krakowiaków zachodnich, pogranicza śląsko-krakowskiego i tańców narodowych (polonez, mazur). Łączą je przyśpiewki i pieśni. Występ: 25.07 w Oświęcimiu, 26.07 w Wiśle, 28.07 w Makowie Podhalańskim, 1.08 w Szczyrku BABIOGÓRZANIE-POLANA MAKOWSKA – Zespół Regionalny z Makowa Podhalańskiego (powiat suski, województwo małopolskie)

patronat: Miejska Biblioteka Publiczna – Dom Kultury w Makowie Podhalańskim kierownictwo zespołu: Zbigniew Kowalski kierownictwo muzyczne: Aleksander Nowak choreografia: Anna Kowalska-Wicherek skład kapeli: skrzypce, kontrabas Zespół istnieje od 1983 roku, choć ulegał przeobrażeniom organizacyjnym, zmieniał nazwę. W repertuarze ma folklor z okolic Babiej Góry, stroje typowe dla gó­rali babiogórskich i  tańce charakterystyczne dla terenów od Makowa Podhalańskiego po Zawoję, takie jak obyrtki, zawojski, walczyk, siustany, krakowiak makowski, wywodzony. Jest m.in. laureatem Srebrnego Żywieckiego Serca FFGP. Zespół uczestniczy w FFGP, występuje w kategorii tradycyjnej, startuje w eliminacjach do MFFZG w Zakopanem. Podczas Festiwalu Babiogórzanie-Polana Makowska przedstawią zapustne ciągnięcie kloca. Na dzień przed Popielcem w  okolicznych karczmach młodzi urządzali tańce. Dziewczęta zaprzęgano do drewnianych kloców. Starsze kobiety tańczyły babę – taniec, który miał zapewnić urodzaj na cały rok. Zabawę kończono przed północą. W programie pojawią się także inne obrzędowe tańce charakterystyczne dla regionu: na kwocki, na uowiesek, na lon. Podczas koncertu TKB zespół przedstawi podobny program. Występ: 26.07 w Żywcu, 2.08 w Makowie Podhalańskim

20

Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie


BESKID – Zespół Pieśni i Tańca z Bielska-Białej

(powiat grodzki Bielsko-Biała, województwo śląskie)

patronat: Miejski Dom Kultury – Dom Kultury Włókniarzy w Bielsku-Białej kierownictwo zespołu, choreografia: Romana Polok kierownictwo muzyczne: Marek Sztefko skład kapeli: skrzypce, altówka, kontrabas, klarnet strona internetowa: www.zpitbeskid.bielsko.pl Zespół powstał w 1954 roku. Obecnie składa się z trzech grup dziecięcych i jednej dorosłej. Ma dwie kapele ludowe, dorosłą i dziecięcą, oraz bogatą i urozmaiconą kostiumernię. Prezentuje program artystycznie opracowany, scenki choreograficzne i groteski taneczne, oparte przede wszystkim na folklorze beskidzkim (głównie Beskidu Śląskiego, Żywieckiego, Sądeckiego). Podczas TKB Beskid pokaże składankę tańców sądeckich i cieszyńskich oraz widowisko „Jutro bydzie wesele” przedstawiające wieczór panieński na wsi żywieckiej. Występ: 27.07 w Wiśle, 29.07 w Żywcu BESTWINA – Regionalny Zespół Pieśni i Tańca z Bestwiny (powiat bielski, województwo śląskie)

patronat: Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji w Bestwinie kierownictwo zespołu, choreografia: Sławomir Ślósarczyk kierownictwo muzyczne: Mariusz Mika skład kapeli: skrzypce, trąbka, klarnet, kontrabas strona internetowa: www.zespolregionalny.bestwina.pl Zespół powstał w  1970 roku. Jako jeden z  nielicznych u  podnóża Beskidów kultywuje tradycje laskie charakterystyczne dla pogórza i beskidzkich dolin. Folklor bestwiński (miejscowość historycznie przynależy do Małopolski) łączy elementy cieszyńskie, żywieckie i  pszczyńskie. Grupa występuje w  specyficznych strojach. Większość tańców opracowano na podstawie przekazów dawnych mieszkańców, a części z nich nie zobaczymy nigdzie indziej. Jednym z takich tańców jest mikusz. Bestwina uczestniczy w MSF. Przedstawi program pt. „Stowianie moja”. To zwyczaj, który funkcjonuje do dziś. W nocy z 30 kwietnia na 1 maja kawaler ubiegający się o względy wybranej dziewczyny stawia przy jej domu moja, drzewko z jodły lub świerka, misternie ozdobione kolorową bibułą i wstążkami. Chłopak przenosi je we właściwe miejsce pod osłoną nocy, w towarzystwie zaufanych kompanów. Ta wyjątkowa ozdoba górująca nad domem dziewczyny jest powodem do dumy nie tylko dla niej, ale i dla całej rodziny. Ten znak, wyraźnie wskazujący na zamiary matrymonialne, nie może pozostawać bez echa. Nazajutrz więc organizator nocnej akcji odwiedza wybrankę serca w towarzystwie licznych druhów i wiejskiej muzyki. Moj zostaje tradycyjnie „łograny i łobtojcowany”. Ojciec dziewczyny nie skąpi na poczęstunku dla gości. Głośna muzyka i widok wysokiego moja wzbudzają zainteresowanie sąsiadów, którzy postanawiają dołączyć do biesiadników. Podczas koncertu TKB grupa przedstawi tańce i pieśni laskie z terenu Bestwiny. Występ: 26.07, 31.07 i 1.08 w Wiśle Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie

21


BIEROWIANIE – Regionalny Zespół z Bier

(powiat bielski, województwo śląskie)

patronat: Gminny Ośrodek Kultury w Jasienicy kierownictwo zespołu: Maria Bury kierownictwo muzyczne, choreografia: Janusz Kobza skład kapeli: skrzypce, akordeon, bas, wakat Zespół sięga początkami lat 70., a po okresie zawieszenia działa od 2004 roku. Podczas TKB Bierowianie pokażą wiązankę tańców i  pieśni z  Beskidu Śląskiego i Śląska Cieszyńskiego. Występ: 28.07 w Makowie Podhalańskim BIOŁODUNAJCANIE – Zespół Regionalny z Białego Dunajca

(powiat tatrzański, województwo małopolskie)

patronat: Gminny Ośrodek Kultury w Białym Dunajcu kierownictwo zespołu: Iwona Kiwacka-Majerczyk skład kapeli: skrzypce prym, skrzypce sekund, basy Zespół działa od 2004 roku, w  różnych grupach wiekowych. Prezentuje folklor Skalnego Podhala. Zespół uczestniczy w  FFGP, występuje w  kategorii tradycyjnej, startuje w  eliminacjach do MFFZG w  Zakopanem. Podczas Festiwalu Biołodunajcanie wystąpią w  programie pt. „Bursa”. To zabawa w  mięsopuście, stary zwyczaj, który zaginął na początku XX wieku. Urządzana była u gazdy, który użyczał swego domu, albo w opuszczonej chałupie. Organizatorami byli tzw. bursioki, czyli parobcy, najczęściej kawalerzy, poprzebierani stosownie do ról, które odgrywali (mistrz, wójt, subiekt, leśny, cygan, cyganka, dziad). Bursioki zbierali w  jesieni dary po całej wsi (ziemniaki, zboże, spyrkę, mięso itp.), a tym, którzy nic nie dali, robili psikusy. Potem z  tymi darami przychodzili na umówioną zabawę. Warto zwrócić uwagę na wykorzystane w strojach charakterystyczne dla końca XIX wieku spódnice tzw. forbanice, wyparte w XX wieku przez materiały fabryczne. Występ: 26.07 w Żywcu, 27.07 w Oświęcimiu BOJSZOWIANIE – Zespół Folklorystyczny z Bojszów (powiat bieruńsko-lędziński, województwo śląskie)

patronat: Gmina Bojszowy kierownictwo zespołu, kierownictwo muzyczne: Wiktor Sporyś skład kapeli: akordeon, klarnet, trąbka, tenor, perkusja Zespół powstał w 1961 roku. W repertuarze ma pieśni i tańce górnośląskie, także widowiska teatralne i folklorystyczne. Podczas TKB Bojszowianie przedstawią program nawiązujący do tradycji wesela z regionu pszczyńskiego, złożą się na niego pieśni, tańce (m.in. chodzony, krzyżok, szpacyrpolka, diobołek, skokany) i zabawy związane z oczepinami. Występ: 25.07 w Istebnej, 27.07 w Makowie Podhalańskim, 28.07 w Szczyrku

22

Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie


BRENNA – Zespół Regionalny im. Józefa Macha z Brennej

(powiat cieszyński, województwo śląskie)

patronat: Ośrodek Promocji, Kultury i Sportu Gminy Brenna kierownictwo zespołu, choreografia: Anna Źlik kierownictwo muzyczne: Alojzy Nowak skład kapeli: gajdy, skrzypce; bas, trąbka, tenor, klarnet Zespół istnieje od 1963 roku. Prezentuje folklor Beskidu Śląskiego. Jest laureatem m.in. Złotego Żywieckiego Serca FFGP, a także Nagrody im. Oskara Kolberga. Podczas TKB przedstawi program „Na Jónkowe miano”. Dzień przed świętem Jana Chrzciciela i odpustem dziewczęta przystrajają przydrożną kapliczkę i dom gazdy Jónka. Zbiera się rodzina, przychodzą sąsiedzi. Pojawiają się chłopcy, którzy przygotowywali drewno na ognisko. Zaczyna się zabawa przy gajdach i  skrzypcach. W tym czasie przychodzi kapela (dęcioki) na wygrywki do Jana. Na prośbę gospodarza przygrywa także do tańca. Wieczorem wszyscy idą na Kotarz rozpalić watrę. Występ: 31.07 w Szczyrku, 2.08 w Wiśle BYSTRZYCA – Zespół Folklorystyczny z Bystrzycy (Zaolzie, Republika Czeska)

patronat: Polski Związek Kulturalno-Oświatowy, Miejscowe Koło w Bystrzycy kierownictwo zespołu, choreografia: Ewa Nemec, Michal Nemec kierownictwo muzyczne: Jan Kubeczka skład kapeli: skrzypce, basetla, akordeon strona internetowa: www.bystrzyca.cz Zespół powstał w 1984 roku. Ma zróżnicowany repertuar: tańce wschodniosłowackie, rodzimy folklor Beskidu Śląskiego, polskie tańce narodowe oraz regionalne, tańce czeskie, węgierskie itd. Od 2008 roku współorganizuje z  Gminą Bystrzyca Międzynarodowy Świętojański Festiwal Folklorystyczny. Podczas TKB Bystrzyca przedstawi tańce i  pieśni górali beskidzkich, zwyczaje świętojańskie, tańce wschodniosłowackie z Zámutova (šaffov tanec, čapaše, flaškový, lyžkový, zamutovský čardáš), myjawskie i wałaskie. Występ: 25.07 w Szczyrku, 26.07 w Wiśle, 2.08 w Jabłonkowie CZANTORIA – Estrada Ludowa z Ustronia (powiat cieszyński, województwo śląskie)

patronat: Stowarzyszenie Miłośników Kultury Ludowej Czantoria kierownictwo zespołu, kierownictwo muzyczne: Danuta Zoń-Ciuk skład kapeli: skrzypce, klarnet, akordeon, kontrabas, keyboard strona internetowa: www.czantoria.ustron.pl Zespół powstał w 1988 roku. Ma w repertuarze stylizowane oraz tradycyjne pieśni i tańce ze Śląska Cieszyńskiego i Beskidu Śląskiego. Podczas TKB Czantoria zaprezentuje melodie ludowe regionu cieszyńskiego, przeplatane poezją i prozą regionalną. Występ: 27.07 w Makowie Podhalańskim Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie

23


CZARDASZ – Zespół Regionalny z Niedzicy

(powiat nowotarski, województwo małopolskie)

patronat: Gminny Ośrodek Kultury w Łapszach Niżnych z s. w Niedzicy kierownictwo zespołu, choreografia: Maria Waniczek skład kapeli: skrzypce, kontrabas Zespół powstał w 1991 roku. Ma w repertuarze folklor obszaru Spisza. W strojach, muzyce i tańcach przewijają się motywy węgierskie, co wiąże się z historią ziemi spiskiej. Podczas TKB Czardasz przedstawi program muzyczno-taneczny z regionu Spisza. Pokaże najstarsze tańce: babski (zwany inaczej kulawym), polkę krzyżową, mazura. Dominować będą czardasze (np. madziarski, klepany, wykopywany). Gwara zabrzmi w pieśniach towarzyszących tańcom. Wykonawcy wystąpią w stroju odmiany kacwińskiej. Występ: 31.07 w Oświęcimiu, 1.08 w Makowie Podhalańskim, 2.08 w Wiśle ĆWIKLICE – Zespół Regionalny z Ćwiklic (powiat pszczyński, województwo śląskie)

patronat: Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne Ziemia Pszczyńska w Ćwiklicach oraz Pszczyńskie Centrum Kultury w Pszczynie kierownictwo zespołu: Renata Nowok skład kapeli: skrzypce, kontrabas, akordeon, bęben, klarnet, trąbka strona internetowa: www.zespolcwiklice.pl Zespół działa od 2001 roku. Prezentuje folklor ziemi pszczyńskiej, leżącej w regionie Górnego Śląska. Ma w repertuarze tańce, pieśni, obrzędy weselne, zabawy, kolędy, śląskie pieśni powstańcze. Podczas TKB Ćwiklice przedstawią tańce, zabawy i  pieśni z  Górnego Śląska, ze szczególnym uwzględnieniem ziemi pszczyńskiej. Występ: 26.07 w Makowie Podhalańskim, 29.07 w Oświęcimiu, 2.08 w Szczyrku DOLANIE – Regionalny Zespół z Gilowic (powiat żywiecki, województwo śląskie)

patronat: Gminny Ośrodek Kultury w Gilowicach kierownictwo zespołu, choreografia: Wanda Hajok kierownictwo muzyczne: Izabela Pyclik skład kapeli: skrzypce, kontrabas Zespół powstał w 1997 roku. To grupa wielopokoleniowa, kultywująca rodzime tradycje, zwyczaje i obrzędy doroczne. Podczas TKB Dolanie przedstawią program pt. „Na muzyce u Jędrzeja”. Po robocie u gospodarza spotykają się krewni i sąsiedzi. Występ: 27.07 w Szczyrku, 28.07 w Wiśle DOLINA DUNAJCA – Zespół Pieśni i Tańca z Nowego Sącza (powiat grodzki Nowy Sącz, województwo małopolskie)

patronat: Regionalne Towarzystwo Pieśni i Tańca Dolina Dunajca w Nowym Sączu 24

Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie


kierownictwo zespołu: Kazimiera Legutko kierownictwo muzyczne: Kazimierz Talar choreografia: Jarosław Sarecki skład kapeli: skrzypce prym, skrzypce sekund, kontrabas, trąbka, klarnet strona internetowa: www.dolina-dunajca.pl Zespół powstał w 1969 roku. Skupia miłośników folkloru z okolic Łącka oraz Lachów sądeckich. Jest laureatem m.in. Złotego Serca FFGP i Złotej Ciupagi MFFZG. Podczas TKB Dolina Dunajca przedstawi muzykę, pieśni i tańce górali łącko-kamienickich wykonywane na weselach i  zabawach. Młodzi biesiadnicy zatańczą skoczne tańce, jak obyrtany, goniony, zwyrtany, krzesany oraz pol­k i i walce. Starostowie w dostojnym tempie – polki, walca, sztajera łąckiego. W strojach warte uwagi są np. na ręcznie haftowane sukniane spodnie i kamizelki, lniane koszule czy kwieciste wełniane spódnice i haftowane koralikami gorsety. Z kolei w programie Lachów sądeckich zobaczymy polki, sztajera, krakowiaka sądeckiego. Występ: 25.07 w Szczyrku, 26.07 w Istebnej DOLINA NOWEGO SOŁOŃCA – Złotnicki Zespół Górali Czadeckich ze Złotnika (powiat żarski, województwo lubuskie)

patronat: Gmina Żary kierownictwo zespołu: Wiktor Bryjak kierownictwo muzyczne: Mariusz Bryjak choreografia: Jadwiga Bryjak skład kapeli: skrzypce, bas, heligonka, akordeon, klarnet, piszczałka, harmonika, cymbały, harmonijka ustna Zespół powstał w 1984 roku. Kultywuje folklor górali czadeckich. W początkach XIX wieku z okolic Czadcy pewna grupa górali wyemigrowała na rumuńską Bukowinę. Po II wojnie światowej część ich potomków wróciła i osiadła na Ziemiach Odzyskanych. Niemal wszyscy mieszkańcy Złotnika są przesiedleńcami z Bukowiny, ze wsi Nowe Sołońce. Zespół był laureatem FFGP, a także MFFZG w Zakopanem. Podczas TKB Dolina Nowego Sołońca pokaże folklor górali czadeckich. Występ: 30.07 w Makowie Podhalańskim, 31.07 w Jabłonkowie, 1.08 w Oświęcimiu DOLINA POPRADU – Regionalny Zespół z Piwnicznej-Zdroju (powiat nowosądecki, województwo małopolskie)

patronat: Stowarzyszenie Górali Nadpopradzkich kierownictwo zespołu: Dariusz Rzeźnik kierownictwo muzyczne: Piotr Kulig skład kapeli: skrzypce prym, skrzypce sekund, basy strona internetowa: www.dolina-popradu.pl Zespół istnieje od 1965 roku. Prezentuje folklor górali nadpopradzkich, zwanych czarnymi, bo ich gunie i chołośnie mają ciemną barwę. Jest laureatem FFGP, w tym Złotego Serca, oraz MFFZG. Został uhonorowany Nagrodą im. Oskara Kolberga. Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie

25


Zespół uczestniczy w FFGP, występuje w kategorii tradycyjnej, startuje w eliminacjach do MFFZG w Zakopanem. Podczas Festiwalu zobaczymy program „U Wojciecha sypło ziorno”. Pokazane zostanie zakończenie pracy przy młocce „na galasiorce” (młockarni) w  jednej z  gazdówek górskiego przysiółka Piwnicznej. Po ciężkiej pracy gazda zaprosi na muzykę, będzie czas na śpiewy, zabawy zręcznościowe „kocury”, zagadki i wierzenia funkcjonujące w tradycji górali nadpopradzkich. Pokazane będą m.in. zabiegi magiczne mające na celu zabezpieczenie ziarna przed myszami czy uzyskanie jak najdorodniejszego ziarna, „wiycha” na koniec zbiórek i młocki, wierzenia związane z gospodarowaniem, ziarnem, chlebem oraz wdzięcznością Bogu za „scynśliwe zbiórki”. Zagra heligonka i kapela w tradycyjnym składzie. Mimo ciężkiej pracy i widma jej powtórki następnego dnia, z wędrującą od gazdówki do gazdówki galasiorką, „łorobieni górole” potrafili się naprawdę cieszyć. Zobaczymy tradycyjne narzędzia, np. galasiorkę, mójnek, widły drzewiane, trzajnioki, paryty, miarki znacone. A  poza ciemnymi guniami i  chołośniami – m.in. gurmany, stroje robocze z  lnu, stroje dziop i  chodoków (dziewcząt i  chłopców). Część tańców, np. jarzembocko, ściekło i krzyzok, została zrekonstruowana. Podczas koncertu TKB Dolina Popradu w części pt. „W izbie” wykona tańce: zamiatano, polka starodowno, polka bez stołek, ściekło polka, łobyrtany i in., przeplatane śpiywkami, m.in. „A tam pod borem” czy „Hej, po wiyrchaf”. Muzyka zagra typowe melodie z regionu (polki, ciardase). W części pasterskiej usłyszymy „śpiywki dziopskie”: „Pase jo se, pase”, „A ftóro panna” oraz wspólne, jak np. „Rozwijej sie, bucku”. Chodoki zaśpiewają „Kukurydza kendrato”. Tańce to koński, kukurydza i pijowecka, a na zakończenie widowiskowy madziar. Występ: 27.07 w Żywcu, 28.07 w Makowie Podhalańskim DOLINA SOŁY – Zespół Folklorystyczny z Oświęcimia

(powiat oświęcimski, województwo małopolskie)

patronat: Związek Podhalan Oddział Oświęcim kierownictwo zespołu: Krystyna Wawrzuta instruktor tańca: Teresa Piskorz skład kapeli: skrzypce prym, skrzypce sekund, basy, klarnet, akordeon Zespół powstał w 1998 roku. Stworzyli go ludzie, którzy w latach 50. i 60. XX wieku przywędrowali do Oświęcimia za pracą albo do szkół i tu osiedli. Z czasem dołączyły do nich kolejne pokolenia. Kultywują folklor rodzinnych stron. Podczas TKB Dolina Soły wykona tańce sądeckie (m.in. krakowiak, pol­k i, krzyżok, chodzony, szurok, tramelpolka, cygan, warszawianka, parada). Zobaczymy stroje, świąteczne i codzienne, zróżnicowane zależnie od wieku czy stanu majątkowego. Występ: 2.08 w Makowie Podhalańskim DUDOSKI – Regionalny Zespół z Międzyrzecza Górnego (powiat bielski, województwo śląskie)

patronat: Gminny Ośrodek Kultury w Jasienicy kierownictwo zespołu, kierownictwo muzyczne, choreografia: Janusz Kobza skład kapeli: skrzypce, bas, akordeon, wakat 26

Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie


Zespół działa od 2003 roku, początkowo pod patronatem Miejskiego Domu Kultury w Bielsku-Białej. To grupa wielopokoleniowa. W programie ma pieśni i tańce z Żywiecczyzny oraz z okolic Cieszyna, a także tańce słowackie i zakopiańskie. Podczas TKB przedstawi pieśni i tańce górali żywieckich. Występ: 2.08 w Szczyrku GROJCOWIANIE – Zespół Regionalny z Wieprza

(powiat żywiecki, województwo śląskie)

patronat: Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne Grojcowianie w Wieprzu, Gminne Centrum Kultury, Promocji, Turystyki Radziechowy-Wieprz kierownictwo zespołu, choreografia: Jadwiga Jurasz kierownictwo muzyczne: Brygida Murańska skład kapeli: skrzypce prym, skrzypce sekund, bas, dudy i heligonka strona internetowa: www.grojcowianie.org Zespół powstał w 1995 roku, najpierw grupa dziecięca, która z czasem przekształciła się w  dorosłą (nadal działają Mali Grojcowianie). Prezentuje folklor, muzykę i tańce górali Beskidu Żywieckiego w formie artystycznie opracowanej. Zdobywał nagrody i wyróżnienia m.in. na FFGP, a także MSF (Grand Prix). Zespół uczestniczy w FFGP, w kategorii artystycznie opracowanej. Podczas Festiwalu Grojcowianie przedstawią program pt. „Po odpuście”. Po mszy odpustowej wszyscy zbierają się na placu wśród straganów. To okazja do spotkania młodych, zakupu słodyczy czy prezentów dla wybranek serca, także do zabawy, żartów i tańców przy tradycyjnej muzyce. Pojawi się też dziad odpustowy śpiewający pieśń pątniczą. Występ: 26.07 w Żywcu, 28.07 w Oświęcimiu, 31.07 w Szczyrku HAJDUKI – Reprezentacyjny Zespół Pieśni i Tańca Miasta Oświęcim (powiat oświęcimski, województwo małopolskie)

patronat: Oświęcimskie Centrum Kultury w Oświęcimiu kierownictwo zespołu, choreografia: Marek Pociennik kierownictwo muzyczne: Jacek Furtak skład kapeli: skrzypce, kontrabas, trąbka, klarnet, akordeon, gitara strona internetowa: www.ock.org.pl Zespół powstał w 1968 roku. W repertuarze ma tańce, pieśni i przyśpiewki z różnych regionów oraz tańce narodowe. Podczas TKB Hajduki przedstawią: tańce krakowskie, sądeckie, rzeszowskie, lubelskie, kujawskie, opoczyńskie, tańce narodowe oraz widowisko muzyczne pt. „Piosenki o starej Warszawie”. Występ: 27.07 w Wiśle, 29.07 w Żywcu, 31.07 w Oświęcimiu HOLAN – Zespół Pieśni i Tańca z Zaborza

(powiat oświęcimski, województwo małopolskie)

patronat: Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji Gminy Oświęcim z s. w Brzezince kierownictwo zespołu: Bożena Bochaczyk kierownictwo muzyczne: Rafał Zieliński Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie

27


choreografia: Alicja Zielińska-Złahoda skład kapeli: akordeon, skrzypce Zespół powstał w 2004 roku. Ma w repertuarze tańce i przyśpiewki ze Śląska Cieszyńskiego, głównie z terenu obecnie położonego w Republice Czeskiej, określanego mianem Zaolzia. Podczas TKB Holan przedstawi program pt. „Hej, od Cieszyna”. Znajdą się w nim takie tańce, jak np. cieszyniok, błogosławiony, chodzony, szarocz, grabowy czy zagrodnik. „Zachodzi słoneczko za górami”, „Ciecze woda” czy „Usnęła dzieweczka, siwa gołąbeczka” to tytuły niektórych przyśpiewek. Występ: 1.08 w Oświęcimiu, 2.08 w Ujsołach IM. LUDWIKA ŁOJASA – Zespół z Łopusznej

(powiat nowotarski, województwo małopolskie)

patronat: Gminny Ośrodek Kultury w Łopusznej kierownictwo zespołu: Andrzej Szewczyk kierownictwo muzyczne: Leszek Szewczyk choreografia: Stanisława Szewczyk, Lidia Kamoń skład kapeli: skrzypce, basy Zespół działa od 1974 roku. Prezentuje folklor Podhala – tańce, śpiewy, jak również podhalańskie zwyczaje i obrzędy, a także zabawy. Zdobył m.in. Złote Żywieckie Serce FFGP oraz Złotą Ciupagę MFFZG w Zakopanem. Na estradach TKB Zespół im. Ludwika Łojasa przedstawi zwyczaj imieninowy, który jeszcze do niedawna zachował się w Łopusznej i okolicy. Do solenizanta przychodziły sąsiadki i krewne, aby go „powiązać”, tj. zawiązać mu na ręce czerwoną wstążeczkę. Aby zostać odwiązanym, musiał przygotować poczęstunek połączony z zabawą. Gdyby tego nie zrobił, chodziłby po wsi z zawiązaną wstążeczką, uchodząc za sknerę. Występ: 31.07 w Żywcu, 1.08 w Makowie Podhalańskim ISTEBNA – Zespół Regionalny z Istebnej (powiat cieszyński, województwo śląskie)

patronat: Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne Istebna w Istebnej kierownictwo zespołu: Tadeusz Papierzyński instruktorzy tańca: Józef Łupieżowiec, Edyta Słupny instruktor śpiewu: Maria Motyka skład kapeli: skrzypce, altówka, heligonka, kontrabas, fujarki strona internetowa: www.zespolistebna.pl Zespół istnieje, z przerwami, od 1901 roku. Prezentuje pieśni, tańce i obrzędy górali śląskich, przede wszystkim z Istebnej, Koniakowa i Jaworzynki. Jest wielokrotnym laureatem FFGP, w tym Złotego Żywieckiego Serca, Grand Prix MSF, a także Brązowej Ciupagi MFFZG w Zakopanem. Otrzymał Nagrodę im. Oskara Kolberga. Podczas TKB Istebna przedstawi tradycyjne tańce i pieśni związane z kulturą pasterską oraz życiem codziennym górali śląskich, charakterystyczne dla Trójwsi. Występ: 31.07 w Żywcu, 2.08 w Jabłonkowie 28

Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie


JAKUBKOWIANIE – Zespół Regionalny z Łososiny Dolnej (powiat nowosądecki, województwo małopolskie)

patronat: Urząd Gminy w Łososinie Dolnej kierownictwo zespołu, choreografia: Sławomir Bryniak kierownictwo muzyczne: Zenon Hajduga skład kapeli: skrzypce prym, skrzypce sekund, trąbka, klarnet, kontrabas Zespół powstał w 1996 roku. Kultywuje tradycje Lachów sądeckich, zwyczaje i obrzędy, melodie, tańce i przyśpiewki z miejscowości nad Dunajcem, za górą Just. Zespół uczestniczy w  FFGP, w  kategorii tradycyjnej, startuje w  eliminacjach do MFFZG w Zakopanem. Podczas Festiwalu Jakubkowianie przedstawią scenkę pt. „Na Świąty Scepon”. Akcja rozgrywa się w drugi dzień świąt Bożego Narodzenia. Do Scepona (Szczepana) przychodzi grupa sąsiadów na imieniny, są również dzieci i młodzież. Po życzeniach rozpoczynają się tańce: polki (suwano, wściekło, z nogi i in.), walc szybki, sztajer, krakowiak. Ponieważ to czas kolędowania, podczas biesiadowania przychodzą kolędnicy „z konikiem”. Są postacie żyda, cyganki i cygana, dziada i dziadówki. Tańczą taniec Bartosa, podczas którego wchodzi cała grupa, a konik daje popis, są życzenia dla gospodarzy, pastorałki, taniec dziadów. Na estradach TKB Jakubkowianie przedstawią suitę tańców sądeckich, m.in. polki (z nogi, wściekła i in.), walce, sztajera, krakowiaka, bitkę, mietlorza, chodzonego. Występ: 28.07 w Żywcu, 29.07 w Makowie Podhalańskim, 30.07 w Szczyrku JASIENICZANKA – Zespół Regionalny z Jasienicy

(powiat bielski, województwo śląskie)

patronat: Gminny Ośrodek Kultury w Jasienicy kierownictwo zespołu: Józef Niesyt kierownictwo muzyczne: Maria Szubert skład kapeli: skrzypce, akordeon, kontrabas, flet poprzeczny Zespół powstał w 1988 roku. Ma w repertuarze tańce i pieśni ze Śląska Cieszyńskiego. Podczas TKB Jasieniczanka wykona pieśni i tańce charakterystyczne dla Pogórza Cieszyńskiego, przeplatane humorystycznymi scenkami z życia. Występ: 25.07 w Makowie Podhalańskim, 27.07 w Wiśle JAWORZE – Zespół Regionalny z Jaworza (powiat bielski, województwo śląskie)

patronat: Ochotnicza Straż Pożarna w Jaworzu kierownictwo zespołu: Danuta Pawlus skład kapeli: skrzypce, akordeon, kontrabas Zespół powstał w 1969 roku, po przerwie reaktywowany w 2004. Koncentruje się na folklorze Śląska Cieszyńskiego, jego pieśniczkach, tańcach, gwarze i zwyczajach. Podczas TKB przedstawi tańce (zagrodnik, świniok, gołąbeczka, czardasz śląski, cieszyniok i in.) ze Śląska Cieszyńskiego oraz pieśni okolicznościowe i wykonywane na zabawach. Występ: 30.07 w Szczyrku, 1.08 w Makowie Podhalańskim Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie

29


JODEŁKI – Zespół Pieśni i Tańca im. Marii Romowicz z Radziechów

(powiat żywiecki, województwo śląskie)

patronat: Stowarzyszenie Popularyzatorów Folkloru Ziem Górskich Jodełki w Radziechowach kierownictwo zespołu: Gabriela Kania kierownictwo muzyczne: Marek Jeziorski choreografia: Danuta Błaszczyk skład kapeli: skrzypce, altówka, kontrabas, akordeon, flet, klarnet, trąbka strona internetowa: www.jodelki.eu Zespół powstał w 1999 roku. W repertuarze ma folklor górali żywieckich, a także tańce łowickie, opoczyńskie i rzeszowskie. Podczas TKB Jodełki wystąpią w  dwóch programach. Pierwszym jest wiązanka tańców (tu m.in.: koło, siustany, koń, taniec dziewcząt, popisy pasterskie, hajduk), melodii i przyśpiewek górali żywieckich. Drugi program to suita tańców z okolic Rzeszowa. Są wśród nich rozmaite, dynamiczne polki: dzwon, trzęsionka, uginana, kucana, z kropką. Występ: 28.07 w Szczyrku, 1.08 w Makowie Podhalańskim, 2.08 w Oświęcimiu JUHAS – Zespół Pieśni i Tańca z Ujsół (powiat żywiecki, województwo śląskie)

kierownictwo zespołu, kierownictwo muzyczne, choreografia: Czesław Franusik skład kapeli: skrzypce, kontrabas, akordeon, wakat strona internetowa: www.juhasfolk.pl Zespół powstał w 1952 roku, wznowił działalność w 1995. Popularyzuje folklor górali żywieckich. Przygotowuje widowiska obrzędowe i pokazy zwyczajów. Podczas TKB Juhas przedstawi pieśni i przyśpiewki oraz żywiołowe tańce góralskie, takie jak: sarna, siustany, koń, obyrtka, baciarka, dzika polka, hajduk. Występ: 30.07 w Makowie Podhalańskim, 1.08 w Ujsołach JUZYNA – Zespół Regionalny z Zawoi

(powiat suski, województwo małopolskie)

patronat: Babiogórskie Centrum Kultury w Zawoi kierownictwo zespołu: Janina Bucka choreografia: Krystyna Kołacz skład kapeli: skrzypce prym, skrzypce sekund, basy, dudy strona internetowa: www.zawoja.pl Zespół istnieje od 1992 roku. To grupa wielopokoleniowa. W repertuarze ma zabawę na polanie, programy obrzędowe (kolędowanie czy wiosenne palenie Judasza) górali zamieszkujących u północnych podnóży Babiej Góry. Zespół uczestniczy w FFGP, występuje w kategorii tradycyjnej, startuje w eliminacjach do MFFZG w Zakopanem. Podczas Festiwalu Juzyna pokaże program poświęcony Zielonym Świątkom. Pod Babią Górą o zmroku rozpalano na polach ogniska, przy których gromadziła się młodzież. W odległej przeszłości ogniska palono z gałęzi magicznych drzew i krzewów: jodły, świerka, tarniny. Chłopcy skakali przez 30

Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie


ogień, aby uchronić się przed bólem nóg. Istniało przekonanie, że dym z ognisk zapobiega gradom, popiół rozsypany na polu zapewnia lepszy urodzaj, a rozżarzone węgle wrzucone w zagon kapusty chronią ją przed robactwem. Chłopcy okrążali pola z zapaloną smolną gałęzią w ręku albo specjalną pochodnią: na żerdzi zawieszali pojemniczek z kory, napełniali go smołą lub wyjętymi z ogniska węglikami. Obiegali pola i wykrzykiwali zaklęcia. Młodzież tańczyła i śpiewała do świtu. Występ: 25.07 w Wiśle, 27.07 w Żywcu, 29.07 w Szczyrku KASINIANIE-ZAGÓRZANIE – Zespół z Kasiny Wielkiej (powiat limanowski, województwo małopolskie)

patronat: Stowarzyszenie Rozwoju i Odnowy Wsi Kasina Wielka kierownictwo zespołu: Andrzej Ciężadlik, Stanisław Chrustek kierownictwo muzyczne: Adam Rusnarczyk choreografia: Andrzej Ciężadlik skład kapeli: skrzypce prym, skrzypce sekund, bas Zespół istnieje od 1970 roku. Prezentuje folklor górali zagórzańskich. Jest m.in. kilkukrotnym laureatem FFGP, w tym Złotego Serca, a także MFFZG w Zakopanem, w tym Złotej Ciupagi. Na estradach TKB zobaczymy Kasinian-Zagórzan w programie wokalno-tanecznym pt. „Kalina, kalina” (tradycyjne tańce i śpiewy górali zagórzańskich). Występ: 25.07 w Żywcu, 26.07 w Szczyrku KĘTY – Zespół Pieśni i Tańca z Kęt

(powiat oświęcimski, województwo małopolskie)

patronat: Dom Kultury w Kętach kierownictwo zespołu, choreografia: Władysław Koźbiał kierownictwo muzyczne: Edward Dziubek skład kapeli: akordeon, skrzypce, klarnet, trąbka, kontrabas strona internetowa: www.domkultury.kety.pl Zespół istnieje od 1982 roku. Ma charakter wielopokoleniowy. Prezentuje folklor rodzimy i regionów ościennych (śląski, żywiecki, krakowski). Podczas TKB seniorzy przedstawią program pt. „Suita śląska” – tańce, śpiewy, muzykę, zabawy śląskie. Zobaczymy m.in. tańce: dzieweczka, zajączek, mietlorz, szarocz, trojak. Usłyszymy śląskie przyśpiewki. Występ: 29.07 w Makowie Podhalańskim, 1.08 w Żywcu KLIMCZOK – Regionalny Zespół ze Szczyrku (powiat bielski, województwo śląskie)

patronat: Zespół Szkoły Podstawowej i Gimnazjum nr 2 oraz Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne Klimczok w Szczyrku kierownictwo zespołu: Małgorzata Hołdys kierownictwo muzyczne: Mieczysław Stec choreografia: Małgorzata Hołdys, asystentki Magdalena Kulisz, Joanna Przybyła-Śleziona skład kapeli: skrzypce, bas, akordeon Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie

31


Zespół powstał w 1985 roku. Pracuje w trzech grupach wiekowych. Ma w repertuarze pieśni i tańce górali żywieckich, śląskich, podhalańskich, tańce narodowe, zabawy dziecięce, programy okolicznościowe, prezentacje związane ze świętami Bożego Narodzenia i Nowego Roku w Szczyrku czy paleniem ognisk na św. Jakuba. Na estradach TKB Klimczok przedstawi tańce i pieśni górali żywieckich, z zabawami na holi oraz zbójnickim. Zatańczy też poloneza, kujawiaka, mazura, krakowiaka i oberka. Występ: 1.08 w Szczyrku, 2.08 w Wiśle KORTOWO – Zespół Pieśni i Tańca z Olsztyna

(powiat grodzki Olsztyn, województwo warmińsko-mazurskie)

patronat: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie kierownictwo zespołu, choreografia: Ewa Kokoszko kierownictwo muzyczne: Natalia Kaczmarczik, Krzysztof Podolak skład kapeli: skrzypce, altówka, wiolonczela, flet, klarnet, akordeon Zespół istnieje od 1969 roku. Ma zróżnicowany repertuar. Są w nim tańce narodowe, widowiska z regionu warmińskiego, pieśni i tańce ludowe niemal z całej Polski. Na estradach TKB Kortowo przedstawi w wyborze: mazura salonowego, suity tańców i  pieśni warmińskich oraz tańców łowickich i  lubelskich, wiązankę tańców i piosenek międzywojennej Warszawy, a także piosenki ludowe. Występ: 30.07 w Szczyrku, 31.07 w Żywcu, 1.08 w Oświęcimiu, 2.08 w Wiśle KOTARZANIE – Rodzinna Grupa Pieśni i Tańca z Brennej (powiat cieszyński, województwo śląskie)

patronat: Ośrodek Promocji, Kultury i Sportu Gminy Brenna kierownictwo zespołu: Teresa Gawlas kierownictwo muzyczne: Seweryn Madzia choreografia: Zdzisław Greń skład kapeli: skrzypce, kontrabas, heligonka, klarnet, tuba Zespół powstał w 1992 roku, prezentuje folklor Brennej i Śląska Cieszyńskiego. Na estradach TKB Kotarzanie przedstawią program pt. „Rukowanie do wojska”, scenę z pożegnania rekrutów wcielanych do wojska cesarza Franciszka Józefa. Jesteśmy w kuchni gazdowskiej, jednym z rekrutów jest syn gospodarza. Tu odbywa się pożegnanie jego i kolegów, połączone z tańcem i śpiewem. Występ: 25.07 w Szczyrku, 1.08 w Żywcu KOTLINA – Zespół Pieśni i Tańca z Osieka

(powiat oświęcimski, województwo małopolskie)

patronat: Gminne Centrum Kultury, Czytelnictwa i Sportu w Osieku kierownictwo zespołu: Edward Jurecki kierownictwo muzyczne: Alicja Gębala choreografia: Adam Adamowski skład kapeli: skrzypce, kontrabas, akordeon, klarnet Zespół istnieje od 2004 roku. Ma w repertuarze tańce i melodie z regionów: krakowskiego, rzeszowskiego, lubelskiego, łowickiego. 32

Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie


Podczas TKB Kotlina przedstawi suitę rzeszowską i tańce narodowe. Występ: 28.07 w Szczyrku, 30.07 w Makowie Podhalańskim KOZIANIE – Zespół Pieśni i Tańca z Kóz (powiat bielski, województwo śląskie)

patronat: Dom Kultury w Kozach kierownictwo zespołu: Jerzy Jurzak kierownictwo muzyczne: Jan Nowak choreografia: Krystyna Mirocha skład kapeli: akordeon, skrzypce, klarnet, kontrabas Zespół powstał w 1984 roku, wznowił działalność w 2009. Popularyzuje folklor rodzimych stron, ma w repertuarze także góralskie tańce i muzykę. Podczas TKB Kozianie przedstawią pieśni i tańce laskie oraz górali żywieckich. Występ: 25.07 w Makowie Podhalańskim LACHY – Regionalny Zespół Pieśni i Tańca z Nowego Sącza (powiat grodzki Nowy Sącz, województwo małopolskie)

patronat: Towarzystwo Przyjaciół Regionalnego Zespołu Lachy kierownictwo zespołu: Zuzanna Poręba kierownictwo muzyczne: Mateusz Gadzina choreografia: Monika Bulińska skład kapeli: skrzypce prym, skrzypce sekund, kontrabas, klarnet, trąbka strona internetowa: www.lachy.pl Zespół powstał w 1956 roku. Prezentuje przede wszystkim folklor Lachów sądeckich. Laureat wielu prestiżowych konkursów i festiwali, m.in. MFFZG w Zakopanem oraz MSF. Uhonorowany został Nagrodą im. Oskara Kolberga. Podczas TKB pokaże tańce charakterystyczne dla Lachów sądeckich, takie jak: sztajerek, tramelpolka, polka gwóźdź czy z nogi, popisowe krakowioki jako taniec samych mężczyzn, walczyki i walcerki. Całości towarzyszy muzyka w tradycyjnym składzie. Zespół prezentuje folklor w  formie opracowanej, nie zmieniając jednak istotnych cech regionalnych tak w śpiewie, jak też w tańcu i muzyce. Występ: 25.07 w Wiśle, 26.07 w Makowie Podhalańskim LIMANOWIANIE – Zespół Regionalny im. Ludwika Mordarskiego z Limanowej (powiat limanowski, województwo małopolskie)

patronat: Limanowski Dom Kultury w Limanowej kierownictwo zespołu: Jacek Smaga kierownictwo muzyczne: Eugeniusz Szubryt choreografia: Iwona Gawlak skład kapeli: skrzypce prym, skrzypce sekund, trąbka, klarnet, basy Zespół powstał w 1969 roku. W repertuarze ma folklor Lachów limanowskich. Zespół uczestniczy w  FFGP, w  kategorii tradycyjnej, startuje w  eliminacjach do MFFZG w  Zakopanem. Podczas Festiwalu Limanowianie przedstawią program pt. „Ograbek”. Tuż przed żniwami gospodarz spraszał ludzi do pomocy. Młodym obiecywał, że po zakończeniu prac polowych urządzi im zabawę przy ­muzyce, Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie

33


tzw. obrzynek, jak mówiono w okolicach Limanowej. Ważne było, aby pierwszy pokos wykonał ktoś zasobny, co wróżyło obfite zbiory i szczęśliwy przebieg prac. Pierwszą garść zboża kosił gospodarz, robił powrósło i obwiązywał się nim. Tuż przed końcem pracy za jego zgodą żniwiarki dawały hasło do wicia ograbka, wieńca z ostatnich ściętych kłosów zboża (owsa), do którego wplatano kwiaty, barwne wstążki, owoce. Wicie powierzano najbardziej doświadczonej żniwiarce. Po czym zanoszony był, z towarzyszeniem muzyki, do gospodarzy, którzy witali żniwiarzy, śpiewano przyśpiewki, gazda tańczył z przodownicą, a zabawa trwała zazwyczaj do rana. Podczas TKB zespół wystąpi w tańcach z regionu Lachów limanowskich (krakowiaki, polki, walce, sztajerki, tramelki). Występ: 27.07 w Żywcu, 28.07 w Wiśle MAGURZANIE – Zespół Regionalny z Łodygowic

(powiat żywiecki, województwo śląskie)

patronat: Gminny Ośrodek Kultury w Łodygowicach kierownictwo zespołu: Elżbieta Mikociak kierownictwo muzyczne: Brygida Sordyl, Józef Łanowski choreografia: Elżbieta Mikociak, Krystyna Mikociak skład kapeli: skrzypce, altówka, kontrabas, fujarki, heligonka, dudy, trombity strona internetowa: www.magurzanie.pl Zespół powstał w 1984 roku. Ma w repertuarze tańce i muzykę górali żywieckich. Na widowisko podczas TKB złożą się dwie części. W pierwszej będą tańce i pieśni górali żywieckich w strojach pasterskich. Rozpoczyna się od śpiewu dziewcząt przy akompaniamencie dud oraz gry pasterzy na trombitach, kończy się popisowym tańcem chłopców. Część druga to tańce i pieśni góralskie w strojach uroczystych. Wśród tańców: siustany, koń, obyrtka i hajduk. Na początku chłopcy zaśpiewają baciarki przy akompaniamencie heligonki i zatańczą z dziewczętami poleczki. Występ: 1.08 w Oświęcimiu, 2.08 w Makowie Podhalańskim MALI TKOCZE – Dziecięcy Zespół Regionalny z Wisły (powiat cieszyński, województwo śląskie)

kierownictwo zespołu, choreografia: Urszula Cypcer kierownictwo muzyczne: Bogusława Szarzec skład kapeli: skrzypce, akordeon Zespół działa od 1996 roku. Prezentuje pieśni i tańce górali śląskich. I w takim programie obejrzymy go podczas TKB. Występ: 2.08 w Wiśle MARYNIA – Zespół Folklorystyczny z Wronek (powiat szamotulski, województwo wielkopolskie)

patronat: Wroniecki Ośrodek Kultury we Wronkach kierownictwo zespołu: Jan Galasiński kierownictwo muzyczne: Paweł Łuczak choreografia: Jan Galasiński, Hanna Jaworska skład kapeli: skrzypce, klarnet, kozioł weselny, maryna, kontrabas 34

Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie


Zespół istnieje od 1993 roku. Jego nazwa pochodzi od tradycyjnego tańca szamotulskiego. W repertuarze ma polskie tańce narodowe oraz tańce, melodie i przyśpiewki szamotulskie, śląskie, lubelskie i in. Zespół uczestniczy w MSF. Przedstawi program oparty na wielkopolskich zwyczajach dorocznych. Pierwszy obrazek to chodzenie z  nowym latkiem w  tzw. regionie kozła weselnego (od nazwy instrumentu charakterystycznego dla niewielkiego obszaru Zachodniej Wielkopolski). W jedną z kwietniowych niedziel dziewczęta stroją kolorowymi wstążkami świerkową gałąź – nowe latko, symbol nadchodzącej wiosny. Obchodzą wieś ze śpiewem, w zamian otrzymując jaja, słoninę, chleb i placek. Następnie, porzuciwszy nowe latko, bawią się z chłopakami. Tancerzom towarzyszy kapela w tradycyjnym składzie, tj. skrzypce, klarnet, kozioł weselny i bas. Tańce (m.in. wiwaty, polski, walcerki) i przyśpiewki pochodzą z okolic Dąbrówki Wielkopolskiej, Kramska i Podmokli. Druga część programu to szamotulski podkoziołek. W ostatni dzień karnawału odbywa się zabawa, w  trakcie której to dziewczęta (nie zaś, jak zwykle, mężczyźni) płacą kapeli za taniec. Zespół występuje w  strojach szamotulskich, a  wśród tańców są m.in.: wiwat, przodek, marynia, rajlender, poniewierany. Zabawa, której towarzyszą tradycyjne przyśpiewki podkoziołkowe, przerywana jest popitką i jedzeniem. Wejście o północy stróża ze śledziem – symbolem postu – kończy zabawę, rozpoczyna się Wielki Post. Głowy wychodzących uczestników zabawy gospodarz posypuje popiołem. W składzie kapeli oprócz kozła weselnego pojawi się także inny tradycyjny instrument – maryna, czyli bas z brzękadełkami, z regionu szamotulskiego. Występ: 29.07 w Szczyrku, 30.07 i 1.08 w Wiśle, 31.07 w Żywcu, 2.08 w Oświęcimiu MICHALCZOWA – Grupa Regionalna z Michalczowej (powiat nowosądecki, województwo małopolskie)

patronat: Stowarzyszenie Sportowo-Kulturalne Michalczowa kierownictwo zespołu, kierownictwo muzyczne, choreografia: Andrzej Mliczek skład kapeli: skrzypce prym, skrzypce sekund, basy, klarnet, trąbka strona internetowa: www.michalczowa.iap.pl Grupa powstała w 2000 roku. Działa w miejscowości, którą zamieszkuje nieco ponad 400 osób. Prezentuje folklor pogranicza Lachów sądeckich i Krakowiaków. Zespół uczestniczy w  FFGP, występuje w  kategorii tradycyjnej, startuje w  eliminacjach do MFFZG w  Zakopanem. Festiwalowy program nosi tytuł „Zopusty”. Przedstawia zwyczaje zapustne (w  tym mające sprzyjać płodności i  urodzajom) oraz potańcówkę w „Jonkowy chołupie”, przyśpiewki i tańce (m.in. polki tramelki, chodzone, walc, mietlorz, rzezanka, krzyzok). Zapustną radość, swawole i tany zakończy o północy bicie dzwonu oznajmiającego nastanie Środy Popielcowej, czasu Wielkiego Postu. Występ: 25.07 w Żywcu, 26.07 w Makowie Podhalańskim

Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie

35


MŁODY ONDRASZEK – Regionalny Zespół Pieśni i Tańca ze Szczyrku

(powiat bielski, województwo śląskie)

patronat: Miejski Ośrodek Kultury, Promocji i Informacji im. J. Więzika w Szczyrku kierownictwo zespołu, choreografia: Dorota Laszczak kierownictwo muzyczne: Adam Laszczak skład kapeli: akordeon, skrzypce, kontrabas strona internetowa: www.zespolondraszek.szczyrk.pl Zespół powstał w 1990 roku. Ma w repertuarze folklor górali żywieckich. Podczas TKB Młody Ondraszek pokaże program, na który złożą się muzyka, śpiew i  tańce górali żywieckich oraz zabawy taneczne dzieci z  pogranicza Beskidu Żywieckiego i Beskidu Śląskiego. Występ: 25.07 w Szczyrku, 28.07 w Makowie Podhalańskim MŁODE PODHALE – Uczelniany Zespół Góralski z Nowego Targu (powiat nowotarski, województwo małopolskie)

patronat: Podhalańska Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Targu kierownictwo zespołu, choreografia: Paulina Peciak, Daniel Szewczyk kierownictwo muzyczne: Bartłomiej Fatla skład kapeli: skrzypce, basy strona internetowa: www.mlodepodhale.org Zespół działa od 2010 roku, tańczy w nim, gra i śpiewa brać studencka, a także absolwenci i uczniowie szkół średnich z Nowego Targu i okolicy. Kultywują tradycyjną muzykę, śpiew i taniec z Podhala. Zespół uczestniczy w FFGP, występuje w kategorii tradycyjnej, startuje w eliminacjach do MFFZG w Zakopanem. Podczas Festiwalu Młode Podhale przedstawi program pt. „Godny cas”, związany z  tradycjami bożonarodzeniowymi na Podhalu: rodzinne spotkanie oraz odwiedziny podłaźników i kolędników (wystąpią z programem wg zapisów Juliusza Zborowskiego). Występ: 25.07 w Makowie Podhalańskim, 26.07 w Żywcu, 27.07 w Wiśle MODRASZKA – Zespół Pieśni i Tańca ze Stawów Monowskich (powiat oświęcimski, województwo małopolskie)

patronat: Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji Gminy Oświęcim z s. w Brzezince kierownictwo zespołu: Natalia Kuwik kierownictwo muzyczne: Andrzej Wilk choreografia: Bożena Grabowska skład kapeli: akordeon Zespół powstał w 2014 roku. Przedstawia folklor Krakowiaków zachodnich. Jest to grupa wielopokoleniowa. Stroje obrazują różnice pokoleniowe. Podczas TKB Modraszka przedstawi scenkę powrotu rodziców z  jarmarku i  odwiedziny sąsiadów. Dzieci pokażą tradycyjne zabawy. Dorośli wykonają przyśpiewki z okolic Stawów Monowskich, zachowane przez starsze pokolenie, i przyśpiewki z regionu krakowskiego. Zatańczą m.in. polki, sztajerki, chodzonego i krakowiaka. Występ: 30.07 w Oświęcimiu 36

Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie


MYSTKOWIANIE – Zespół Regionalny z Mystkowa

(powiat nowosądecki, województwo małopolskie)

patronat: Stowarzyszenie Mystkowianie oraz Gminny Ośrodek Kultury w ­Kamionce Wielkiej kierownictwo zespołu: Benedykt Poręba choreografia: Patryk Rutkowski skład kapeli: skrzypce prym, skrzypce sekund, klarnet, trąbka, basy Mystkowianie powstali w 1984 roku jako zespół dziecięcy, który w 2009 roku przyjął obecną nazwę. Od 2014 po wznowieniu działalności prężnie działa również grupa dorosłych. Prezentują taniec, śpiew i muzykę Lachów sądeckich. Zespół uczestniczy w  FFGP, występuje w  kategorii tradycyjnej, startuje w  eliminacjach do MFFZG w Zakopanem. Podczas Festiwalu Mystkowianie przedstawią program zatytułowany „Kolędowanie na Mystkowie” („Kłolondowanie na Mystkłowie”). Miejscem akcji będzie lachowska izba bogatych gospodarzy, którzy mają kilka pięknych córek na wydaniu. Do chałupy nieprzypadkowo zawita grupa kolędnicza, która składa się z chłopaków (chodoków). Po psotach, w ferworze nieustającej „wojny” między babką a dziadkiem, kolędnicy zostaną zaproszeni przez hojnych gospodarzy do odwiedzenia ich domu po obejściu całego Mystkowa. Obiecują powrócić razem z muzyką. W międzyczasie przybywają goście, a następnie wchodzą zapowiedziani chodoki, którzy bez strojów kolędniczych są nierozpoznawalni zarówno dla córek, jak i samych gospodarzy. Od tego momentu chałupa wypełnia się lachowskim śpiewem i tańcem. Na szczególną uwagę zasługuje różnorodność odświętnego ubioru. Za unikatowe uznaje się wykorzystanie drukowanych materiałów na spódnice, całkowicie zapomnianych wśród Lachów. Występ: 27.07 w Żywcu, 28.07 w Szczyrku OLZA – Zespół Pieśni i Tańca z Czeskiego Cieszyna (Zaolzie, Republika Czeska)

patronat: Zarząd Główny Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w ­Republice Czeskiej kierownictwo zespołu: Piotr Cienciala kierownictwo muzyczne: Krystyna Mrózek choreografia: Roman Kulhanek skład kapeli: skrzypce, altówka, basetla strona internetowa: www.olza.info Zespół powstał w 1954 roku. W repertuarze ma tańce: cieszyńskie (mieszczan cieszyńskich, polka wekslowana, trojak, czardasz śląski, szotmadziar, sarocz), polskie narodowe i regionalne (w tym żywieckie i opoczyńskie), czeskie i morawskie (chodskie, wałaskie), słowackie (z okolic Zemplína, Trenčína i Šariša). Podczas TKB zobaczymy Olzę w blokach tańców: cieszyńskich, wałaskich (starouherska, pranie, zbójnickie) oraz słowackich (karički, šariš, zemplin). Występ: 25.07 w Wiśle, 26.07 w Makowie Podhalańskim, 27.07 w Szczyrku

Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie

37


ONDRASZEK – Regionalny Zespół Pieśni i Tańca ze Szczyrku

(powiat bielski, województwo śląskie)

patronat: Miejski Ośrodek Kultury, Promocji i Informacji im. J. Więzika w Szczyrku kierownictwo zespołu: Mateusz Kurowski kierownictwo muzyczne: Robert Repak choreografia: Adam Adamowski skład kapeli: skrzypce, altówka, kontrabas strona internetowa: www.zespolondraszek.szczyrk.pl Zespół powstał w 1965 roku. W repertuarze ma folklor górali żywieckich. Na estradach TKB zobaczymy program jubileuszowy, w którym wystąpią byli tancerze Ondraszka, obecni członkowie oraz grupa dziecięca. Występ: 29.07 w Żywcu, 2.08 w Szczyrku PILSKO – Regionalny Zespół Pieśni i Tańca z Żywca (powiat żywiecki, województwo śląskie)

patronat: Towarzystwo Wspierania i Promocji Sztuki Ludowej Pilsko w Żywcu kierownictwo zespołu: Witold Mojżeszek kierownictwo muzyczne: Teresa Chrapek, kierownik kapeli: Sylwia Mojżeszek choreografia: Elżbieta Mojżeszek skład kapeli: skrzypce, altówka, kontrabas Zespół powstał w 1954 roku, po przerwie wznowił działalność w 2001. Prezentuje folklor Beskidu Żywieckiego w formie artystycznie opracowanej. Jest m.in. laureatem Serca Żywieckiego FFGP i Nagrody im. Oskara Kolberga. Na estradach TKB Pilsko zobaczymy w góralskich tańcach z Beskidu Żywieckiego. Występ: 25.07 w Oświęcimiu, 26.07 w Wiśle, 27.07 w Makowie Podhalańskim, 1.08 w Żywcu POLONEZ – Zespół Tańca Ludowego/Polish Folk Arts Ensemble z Edmonton (Kanada) kierownictwo zespołu, choreografia: Walenty Michalik kierownictwo muzyczne: Tomasz Pawlak, opracowanie muzyczne: Jacek Laska, ­Tomasz Pawlak skład kapeli: skrzypce, klarnet, bas, akordeon strona internetowa: www.polonez.ca Zespół powstał w 1982 roku. Koncertuje w Edmonton, Calgary i innych miastach prowincji Alberta, uczestniczy w wydarzeniach kulturalnych i festiwalach w różnych prowincjach Kanady i na świecie. W 1989 roku wystąpił pierwszy raz w Polsce podczas Światowego Festiwalu Polonijnych Zespołów Folklorystycznych w Rzeszowie. Tancerzami są uczniowie szkół średnich, studenci, absolwenci, pracownicy różnych instytucji. W repertuarze ma tańce narodowe i regionalne, wykonywane w 300 kostiumach z 10 regionów Polski. Zespół został uhonorowany odznaką Zasłużony dla Kultury Polskiej i Złotym Medalem Stowarzyszenia Wspólnota Polska. Podczas TKB Polonez przedstawi program, na który złożą się tańce: sądeckie (m.in. szurok, szarpok, polka w lewo, sztajer, krakowiaki sądeckie), z Beskidu Żywieckiego 38

Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie


(m.in. koń, siustany, hajduk), rzeszowskie (charakterystyczne w tej suicie są p ­ olki m.in. bez noge, kucana, hura, dzwon), spiskie, kołomajki z Beskidu Śląskiego. Występ: 25.07 w Wiśle, 26.07 w Szczyrku, 27.07 w Oświęcimiu, 30.07 w Żywcu, 31.07 w Makowie Podhalańskim, 1.08 w Ujsołach, 2.08 w Jabłonkowie PRZYSZOWIANIE – Zespół Regionalny z Przyszowej (powiat limanowski, województwo małopolskie)

patronat: Gminny Ośrodek Kultury w Łukowicy kierownictwo zespołu: Jan Wajda kierownictwo muzyczne: Andrzej Twaróg choreografia: Edward Bocheński skład kapeli: skrzypce prym, skrzypce sekund, klarnet, trąbka, basy adres internetowy: www.przyszowianie.pl Zespół powstał w 2001 roku. Prezentuje program Lachów sądeckich. W repertuarze znajdziemy tańce i zwyczaje charakterystyczne dla tego regionu. To zespół wielopokoleniowy. Jest m.in. laureatem FFGP (w tym Srebrnego Żywieckiego Serca), uczestniczył w MFFZG w Zakopanem. Zespół uczestniczy w FFGP, występuje w kategorii tradycyjnej, startuje w eliminacjach do MFFZG w Zakopanem. Podczas Festiwalu Przyszowianie przedstawią program pt. „Kręcenie powrozów”. U jednego z gospodarzy zbierają się sąsiedzi i wieczorami wspólnie kręcą powrozy. Za okazaną pomoc sąsiedzką gospodarz „zmawia muzyke” i zaprasza ich na potańcówkę. Ten sam program zobaczymy podczas koncertu TKB. Występ: 28.07 w Żywcu, 29.07 w Szczyrku ROMANKA – Zespół Regionalny z Sopotni Małej (powiat żywiecki, województwo śląskie)

patronat: Gminny Ośrodek Kultury w Jeleśni kierownictwo zespołu: Maria Jafernik kierownictwo muzyczne: Marcin Blachura choreografia: Anna Kupczak skład kapeli: skrzypce, dudy, heligonka, piszczałka Zespół powstał w 1967 roku. Kultywuje folklor górali żywieckich w jak najbardziej autentycznej formie. Słynie z wiernego odtwarzania zwyczajów oraz obrzędów religijnych i świeckich. Jest wielokrotnym laureatem FFGP (w tym Złotego Żywieckiego Serca), MFFZG w Zakopanem oraz Nagrody im. Oskara Kolberga. Podczas TKB Romanka przedstawi wiązankę tańców i pieśni. Program rozpocznie spotkanie dziewcząt na polanie, które zaczynają śpiewać i tańczyć. Po śpiewach dołączają chłopcy i razem wykonują tańce, takie jak obytrka, polka, koło, krzyżok, siustany, wreszcie konia (tańczonego przy melodii granej na dudach). Po zabawie młodzież wraca, śpiewając w gwarze sopotniańskiej. Można będzie usłyszeć najbardziej charakterystyczne melodie z okolic Jeleśni oraz grę na dawnych instrumentach muzycznych (heligonka, dudy, piszczałka). Występ: 27.07 w Oświęcimiu, 28.07 w Wiśle Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie

39


ROŻNOWSKA DOLINA – Zespół Regionalny z Rożnowa

(powiat nowosądecki, województwo małopolskie)

patronat: Gminny Ośrodek Kultury w Gródku nad Dunajcem kierownictwo zespołu, choreografia: Beata Grzegorzek kierownictwo muzyczne: Kazimierz Gądek skład kapeli: skrzypce prym, skrzypce sekund, trąbka, klarnet, kontrabas Zespół powstał w 2013 roku, w miejscowości położonej na styku grup etnograficznych: Lachów sądeckich, Krakowiaków wschodnich i Pogórzan. Najbliższe są mu tradycje Lachów. Obecna młodzież tańczyła od 2009 roku jako dziecięcy zespół Młode Rożnowioki, który m.in. był gospodarzem XX Festiwalu Święto Dzieci Gór. Zespół uczestniczy w  FFGP, w  kategorii tradycyjnej, startuje w  eliminacjach do MFFZG w  Zakopanem. Podczas Festiwalu Rożnowska Dolina przedstawi widowisko pt. „We wilijo św. Jendrzeja”. W  ten ważny dla wszystkich panien wieczór dziewczęta spotykają się, aby za sprawą św. Andrzeja odczytać przyszłość. Gdy zajęte są wróżbami, do izby wchodzą chłopcy, którzy najwyraźniej szukają okazji do zabawy. Zmieszane dziewczęta wypierają się wiary we wróżby, w czym wspiera je gospodyni. Za jej zgodą chłopcy biegną zamówić muzykantów. Wchodzi ojciec, chwilę za nim kumy, a także wójt, który ma sprawę do gospodarzy. Rozmowy przy stole przerywa przyjście chłopców z kapelą, następują powinszowania dla Jendrzeja w przeddzień imienin, po czym rozpoczynają się tańce, opłacone przez samego solenizanta. Zabawę kończy gospodarz, który oznajmia, że nadchodzi czas adwentu. Podczas koncertu TKB zespół pokaże zwyczaje, tańce i  śpiewy Lachów sądeckich. Będą pol­k i, walce, sztajer, walczyk szybki, krakowiak, krzyżak. Ponadto młodzież przedstawi suitę śpiewów, muzyki i tańców (m.in. obyrtane, sztajer, żydówka, ogrodnik) górali pienińskich. Występ: 25.07 w Żywcu, 26.07 w Oświęcimiu RÓWNICA – Estrada Regionalna z Ustronia

(powiat cieszyński, województwo śląskie)

kierownictwo zespołu, kierownictwo muzyczne, choreografia: Renata Ciszewska skład kapeli: akordeon, skrzypce, kontrabas strona internetowa: www.rownica.ustron.pl Zespół istnieje od 1995 roku. Repertuar powstał z wykorzystaniem pieśni i tańców ziemi cieszyńskiej, utworów poetyckich, także kolęd, pastorałek i pieśni religijnych. Na estradach TKB Równica przedstawi program złożony z pieśni i tańców regionalnych Beskidu Śląskiego i ziemi cieszyńskiej. Występ: 29.07 w Oświęcimiu, 2.08 w Wiśle RYBARZOWICE – Regionalny Zespół Pieśni i Tańca z Rybarzowic (powiat bielski, województwo śląskie)

patronat: Stowarzyszenie na rzecz Rozwoju Wsi Rybarzowice kierownictwo zespołu: Barbara Magiera-Sadlik choreografia: Marian Wojtusiak skład kapeli: skrzypce, akordeon, trąbka, kontrabas 40

Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie


Zespół powstał w 1965 roku. Choć wieś graniczy z terenami górskimi, grupa prezentuje folklor laski. Występuje w strojach wykonanych według wzorów i przekazów sprzed ponad stu lat. Podobnie jest z programem, który opiera się na opowiadaniach dziadków, jak to kiedyś obchodzono na tym terenie święta, jakie wykonywano pieśni obrzędowe czy tańce. Grupa jest m.in. laureatem FFGP. Podczas koncertu TKB Rybarzowice wykonają wiązankę pieśni i tańców z okolic Rybarzowic (m.in. polkę z przytupem, polkę rybarską, kowola, chodzonego). Występ: 25.07 w Szczyrku, 26.07 w Wiśle SĄDECZANIE – Zespół Regionalny z Nowego Sącza

(powiat grodzki Nowy Sącz, województwo małopolskie)

patronat: Miejski Ośrodek Kultury w Nowym Sączu kierownictwo zespołu: Irena Pabisz kierownictwo muzyczne: Sławomir Bryniak, Bogdan Matusik choreografia: Krystyna Popiela skład kapeli: skrzypce prym, skrzypce sekund, bas, trąbka, klarnet strona internetowa: www.mok.i24.pl Zespół powstał w 1963 roku. Ma w repertuarze folklor Lachów sądeckich. Podczas TKB zobaczymy Sądeczan w suicie tańców lachowskich „Ni ma jak muzyka”, w której na uwagę zasługują polki, walce, sztajery, krakowiaki sądeckie. Występ: 31.07 w Makowie Podhalańskim, 1.08 w Szczyrku, 2.08 w Ujsołach SIEMIANOWICE – Zespół Pieśni i Tańca z Siemianowic Śląskich (powiat grodzki Siemianowice Śląskie, województwo śląskie)

patronat: Siemianowickie Centrum Kultury w Siemianowicach Śląskich kierownictwo zespołu: Adriana Mańka, Michał Wróbel kierownictwo muzyczne: Iwona Talatycka-Seman choreografia: Tomasz Dworak skład kapeli: skrzypce, altówka, kontrabas, akordeon, klarnet, trąbka Początki dzisiejszych Siemianowic to rok 1910, kiedy to powstało Towarzystwo Śpiewu Polskiego Kasyno, którego tradycje zespół kontynuuje. Ma w repertuarze folklor taneczno-muzyczny z terenu Śląska oraz innych regionów Polski. Na estradach TKB zobaczymy Siemianowice w suitach śląskich (Pszczyna i Rozbark), suicie z Beskidu Śląskiego, krakowiakach i tańcach mieszczan żywieckich. Występ: 25.07 w Oświęcimiu, 26.07 w Istebnej, 27.07 w Makowie Podhalańskim, 28.07 w Wiśle SŁOPNICKI ZBYRCOK – Zespół Regionalny ze Słopnic (powiat limanowski, województwo małopolskie)

patronat: Związek Podhalan Oddział Białych Górali w Słopnicach kierownictwo zespołu, choreografia: Elżbieta Curzydło kierownictwo muzyczne: Wincenty Curzydło skład kapeli: skrzypce prym, skrzypce sekund, trąbka, klarnet, basy Zespół powstał w 2013 roku. Prezentuje folklor górali białych, natomiast kapela występuje w składzie lachowskim. Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie

41


Zespół uczestniczy w FFGP, występuje w kategorii tradycyjnej, startuje w eliminacjach do MFFZG w Zakopanem. Podczas Festiwalu Słopnicki Zbyrcok przedstawi program pt. „Rozdział owiec na św. Michała”. Po wypasie na hali odbywa się rozdział owiec pomiędzy gazdów. Każdy gospodarz rozlicza się z liczby owiec, nawet gdy wilk jakąś „potargoł” albo któraś padła. Rozlicza się także z  należnego „dotku”, czyli sera, bryndzy. Honorowy baca, „coby mioł robote na drugi rok”, zaprasza gospodarzy do chałupy na dokładny rozrachunek i poczęstunek. Syn, który pasie owce na hali, prosi ojca o pozwolenie na muzykę, a że w domu są córki, ojciec zezwala. Zabawa trwa do późnych godzin nocnych. Na innych estradach TKB zespół przedstawi ten sam program. Występ: 27.07 w Szczyrku, 28.07 w Żywcu, 29.07 w Oświęcimiu SPOD KICEK – Regionalny Zespół z Mordarki

(powiat limanowski, województwo małopolskie)

kierownictwo zespołu: Józef Tokarczyk kierownictwo muzyczne: Piotr Broda skład kapeli: skrzypce prym, skrzypce sekund, trąbka, klarnet, basy Zespół powstał w 1990 roku. Prezentuje folklor Lachów limanowskich. Wielokrotnie był laureatem FFGP, w tym Złotego Serca, oraz MFFZG w Zakopanem. Został uhonorowany Nagrodą im. Oskara Kolberga. Zespół uczestniczy w FFGP, występuje w kategorii tradycyjnej, startuje w eliminacjach do MFFZG w Zakopanem. Podczas Festiwalu Spod Kicek zaprezentuje elementy wesela: oczepiny, pokładziny, przenosiny. Występ: 28.07 w Żywcu ŚWARNI OJCE – Zespół Regionalny z Sadku-Kostrzy (powiat limanowski, województwo małopolskie)

patronat: Zespół Szkół Publicznych im. Jana Pawła II w Sadku-Kostrzy kierownictwo zespołu, choreografia: Halina Gocal kierownictwo muzyczne: Mateusz Frys skład kapeli: skrzypce prym, skrzypce sekund, trąbka, klarnet, basy Zespół powstał w 2009 roku. Prezentuje folklor Lachów szczyrzyckich. Zespół uczestniczy w FFGP, występuje w kategorii tradycyjnej, startuje w eliminacjach do MFFZG w  Zakopanem. Podczas FFGP przedstawi program pt. „Jak sie Jasiek ze Sadku z Kaśką spłod Kostrze zonił”. Druhny ubierają Kasię do ślubu, śpiewając. Matka, chrzestna, ojciec i drużbowie krzątają się przy stole. Oczekują przyjazdu pana młodego i  jego gości. Po chwili słychać śpiew, to przybyli przyśpiewkami wywołują Kasię, aby wyszła przed Jasia. Po przywitaniu następuje mowa starosty weselnego i błogosławieństwo, po czym orszak weselny udaje się do kościoła. Matka i chrzestna pozostają w domu. Po powrocie z kościoła i przywitaniu chlebem i solą starosta rozpoczyna tańce z panną młodą. Potem Kasia tańczy z drużbami, z druhnami, aż przychodzi czas oczepin. Starościny, posadziwszy dziewczynę na dzieży, ucinają jej włosy, zdejmują wianek i zakładają czepiec, śpiewając przy tym pieśni obrzędowe. Następnie Kasia tańczy ze staro42

Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie


ścinami, potem z matką, która przekazuje córkę panu młodemu. Wtedy przychodzi czas na zabawę młodzieży – obrzędową przepiórkę, a także polki i walce. Starsi włączają się w zabawę, aby po jakimś czasie przypomnieć sobie, że czas iść do obrządku. Ze śpiewem krakowiaka wychodzą, obiecując, że jutro wrócą na poprawiny. Błogosławieństwo młodej pary, tańce panny młodej ze starostami, starościnami oraz oczepiny to najdawniejsze zachowane do dziś elementy obrzędu weselnego Lachów szczyrzyckich. Stare pieśni obrzędowe wykonywane są przez starościny bez podkładu muzycznego. Niektóre druhny występują w gorsetach liczących ponad 100 lat. Na innych estradach TKB zespół wystąpi z tym samym programem. Występ: 27.07 w Żywcu, 28.07 w Oświęcimiu, 29.07 w Makowie Podhalańskim TURNIE – Zespół Góralski ze Starego Bystrego

(powiat nowotarski, województwo małopolskie)

patronat: Związek Podhalan, Oddział Stare Bystre kierownictwo zespołu: Adam Solarczyk kierownictwo muzyczne: Dawid Motor-Grelok choreografia: Adam Solarczyk, Teresa Zarycka skład kapeli: skrzypce prym, skrzypce sekund, basy podhalańskie Zespół powstał w 1990 roku. Prezentuje folklor podhalański. Podczas TKB Turnie zaprezentują program, na który złożą się: układy taneczne (kobiece, męskie, mieszane) i popisy solowe kobiet i mężczyzn; śpiewy mężczyzn, kobiet i mieszane oraz śpiewy solowe; a także zbójnicki. Tradycyjne podhalańskie nuty grane przez kapelę są ściśle związane z układami tanecznymi. Różnokolorowe spódnice dziewcząt ożywiają scenę, a ujednolicone męskie stroje „poprawiają odbiór widowiska w sensie organizacji”. Występ: 30.07 w Makowie Podhalańskim, 31.07 w Oświęcimiu, 1.08 w Szczyrku WAŁBRZYCH – Zespół Pieśni i Tańca z Wałbrzycha (powiat wałbrzyski, województwo dolnośląskie)

kierownictwo zespołu: Joanna Świątek-Czwojdzińska kierownictwo muzyczne: Waldemar Polowy choreografia: Sylwia Sałamaj skład kapeli: akordeon, skrzypce, klarnet, kontrabas strona internetowa: www.zpit.pl Zespół powstał w 1955 roku. Od siedmiu lat funkcjonuje jako samodzielna instytucja kultury Gminy Wałbrzych. W różnych grupach wiekowych tańczy i śpiewa w nim około 140 osób. Repertuar oparty jest na tańcach, pieśniach, przyśpiewkach oraz obyczajach narodowych i regionalnych. Na TKB Wałbrzych przygotował różnorodny program. W kujawiaku z oberkiem („Oj, świeci miesiąc, świeci”) podczas popisowych figur panów czeka konieczność zmierzenia się z ciężarem damskiego stroju łowickiego, który waży 8 kg. Zobaczymy liczne podnoszenia, kolanka i miotełki. Również dla pań tak ciężki strój to nie lada wyzwanie, szczególnie podczas wirowania. W  programie lubelskim ­zespół Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie

43


przedstawi standardowe tańce: polkę podlaską, macha, walczyka lubelskiego oraz żywiołowego oberka. W suicie rzeszowskiej zobaczymy, jak panowie starają się o względy panien, próbując różnych sztuczek, by wedrzeć się do ich chaty. W tańcu Lachów sądeckich zostaniemy zaproszeni na świętowanie imienin Jaśka. Na solenizanta czyha wiele panien, jednak ten za nic w świecie nie chce się żenić. Czy uda się go przekonać, okaże się pod koniec suity, w której zespół zaprezentuje m.in. polkę z nogi, polkę gwóźdź, ciętą polkę i suwaną, sztajerka. Ponadto grupa zatańczy krakowiaka. Pomiędzy poszczególnymi blokami tanecznymi soliści wykonają piosenki związane z prezentowanymi regionami. Zespół uczestniczy w MSF. W konkursie przedstawi kujawiaka z oberkiem i suitę rzeszowską oraz występ kapeli i śpiewaków. Występ: 29.07 i 1.08 w Wiśle, 30.07 w Oświęcimiu, 31.07 w Szczyrku, 2.08 w Makowie Podhalańskim WIERCHY – Zespół Pieśni i Tańca im. Józefa Szczotki z Milówki (powiat żywiecki, województwo śląskie)

patronat: Gminny Ośrodek Kultury w Milówce kierownictwo zespołu: Teresa Drożdż kierownictwo muzyczne: Marcin Biegun choreografia: Jan Gąsiorek, instruktor tańca: Anna Łagosz skład kapeli: skrzypce, altówka, kontrabas, dudy, heligonka strona internetowa: www.wierchy.milowka.pl Zespół powstał w 1971 roku. W repertuarze ma folklor górali i mieszczan żywieckich, również Krakowiaków wschodnich i zachodnich, fragmenty wesela góralskiego od Milówki, jasełka. Jest wielokrotnym laureatem FFGP (w tym Złotego Serca), a także Złotej Ciupagi MFFZG w Zakopanem. Podczas TKB wystąpi z prezentacją tańców i pieśni rodzimego regionu. Występ: 25.07 w Makowie Podhalańskim, 26.07 w Szczyrku WILAMOWICE – Regionalny Zespół Pieśni i Tańca z Wilamowic (powiat bielski, województwo śląskie)

patronat: Stowarzyszenie Wilamowianie oraz Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Wilamowicach kierownictwo zespołu, choreografia: Alicja Dusik kierownictwo muzyczne: Jan Rozner skład kapeli: akordeon, trąbka, klarnet, kontrabas strona internetowa: www.wilamowianie.pl Zespół powstał w  1948 roku. Kultywuje pieśni, tańce i  obrzędy wywodzące się z  folkloru osadników flamandzkich przybyłych do Wilamowic na początku XIII wieku. Jest laureatem Nagrody im. Oskara Kolberga. Podczas TKB Wilamowice przedstawią tańce i przyśpiewki związane z obyczajowością rodzinną i doroczną flamandzkich osadników. Najbardziej charakterystycznym tańcem jest fil, składający się z kilku części (naśladowanie czynności kowala, szewca, prządki, kosiarza), ale będą też m.in.: chodzony, darmolek, krzyżok wila44

Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie


mowski, kuźe makia, an śrejt weter. Niektóre piosenki wykonywane są w języku wilamowskim (ginącym już, posługuje się nim ok. 60 osób). Występ: 26.07 w Oświęcimiu, 29.07 w Makowie Podhalańskim, 1.08 w Żywcu WISŁA – Regionalny Zespół Pieśni i Tańca z Wisły (powiat cieszyński, województwo śląskie)

patronat: Towarzystwo Kulturalne Regionalnego Zespołu Pieśni i Tańca Wisła w Wiśle kierownictwo zespołu: Danuta Pinkas kierownictwo muzyczne: Joanna Kłósko choreografia: Maria Czyż skład kapeli: skrzypce, kontrabas, akordeon, klarnet strona internetowa: www.zespol-wisla.pl Zespół istnieje od 1950 roku. Pielęgnuje i prezentuje na scenie piękno wiślańskiego folkloru, a także okolic Cieszyna (m.in. tańce: gąsior, myśliwiec, kozok, masztołka, piłka) i Beskidu Śląskiego. Znakiem rozpoznawczym Wisły jest trombita pasterska. Charakterystyczne jest połączenie: kobiety występują w strojach cieszyńskich, natomiast mężczyźni w strojach górali z Beskidu Śląskiego, co wynika z historii wiślańskiego folkloru. Podczas TKB w  wykonaniu Wisły zobaczymy różnorodne wiązanki taneczne, przeplatane pieśniami regionalnymi. Występ: 25.07 w Wiśle, 26.07 w Szczyrku, 28.07 w Oświęcimiu ZBYRCOK – Zespół Regionalny z Juszczyna (powiat suski, województwo małopolskie)

patronat: Stowarzyszenie Nowy Juszczyn kierownictwo zespołu: Roman Guzik kierownictwo muzyczne: Jakub Guzik choreografia: Krystyna Kołacz skład kapeli: skrzypce prym, skrzypce sekund, heligonka, bas Zespół działa od 2008 roku. Prezentuje folklor górali babiogórskich, w tym juszczyński śpiew, tańce (takie jak: obyrtka, obyrtka podhybywano, wściekło polka, polka z nogi). Występuje w odtworzonych strojach babiogórskich. Podczas FFGP otrzymał wyróżnienie, brał także udział w MFFZG w Zakopanem. Zespół uczestniczy w  FFGP, w  kategorii tradycyjnej, startuje w  eliminacjach do MFFZG w Zakopanem. Podczas Festiwalu Zbyrcok przedstawi program pt. „Sprowadziny”. U górali babiogórskich śluby odbywały się najczęściej rano lub koło południa. Z reguły pierwszy dzień przebiegał w domu panny młodej. Jeśli młodzi mieli zamieszkać w domu rodzinnym męża, odbywały się jej „sprowadziny”. Gdy odległość między domami była niewielka, orszak prowadzący młodą panią szedł pieszo, gdy większa – jechano na wozach. Witali młodą panią rodzice pana młodego, który opłacał poczęstunek i muzykę, a mistrzem ceremonii był starosta weselny. Podczas koncertu TKB Zbyrcok wykona pieśni i tańce babiogórskie. Występ: 25.07 w Żywcu, 1.08 w Makowie Podhalańskim Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie

45


ZIEMIA BESKIDZKA – Zespół Pieśni i Tańca z Mesznej

(powiat bielski, województwo śląskie)

patronat: Stowarzyszenie Kulturalne Wrota Beskidów w Wilkowicach kierownictwo zespołu: Agnieszka Rusin kierownictwo muzyczne: Łukasz Kachel choreografia: Bartłomiej Mieszczak, Agnieszka Rusin skład kapeli: skrzypce, altówka, kontrabas, heligonka, akordeon Zespół powstał w 2013 roku. Ma w repertuarze pieśni i tańce górali żywieckich. I taki program zaprezentuje podczas TKB. Występ: 27.07 w Szczyrku ZIEMIA RAJCZAŃSKA – Regionalny Zespół Pieśni i Tańca im. Bronisława Zaremby z Rajczy (powiat żywiecki, województwo śląskie)

patronat: Gminny Ośrodek Kultury i Sportu w Rajczy kierownictwo zespołu: Jan Ślęzak kierownictwo muzyczne: Roman Śleziak choreografia: Małgorzata Kucharska skład kapeli: skrzypce, bas, wakat, piszczałka Zespół powstał w 1999 roku. Ma w repertuarze folklor górali żywieckich. Podczas TKB Ziemia Rajczańska zaśpiewa pieśni i zatańczy tańce (m.in. chodzony, koń, siustany, sarna, hajduk) górali z Beskidu Żywieckiego. Występ: 25.07 w Wiśle, 26.07 w Oświęcimiu ZIEMIA ŻYWIECKA – Reprezentacyjny Folklorystyczny Zespół Miasta Żywca (powiat żywiecki, województwo śląskie)

patronat: Miejskie Centrum Kultury w Żywcu kierownictwo zespołu, kierownictwo muzyczne: Jan Brodka skład kapeli: skrzypce, dudy, instrumenty pasterskie strona internetowa: www.ziemiazywiecka.pl Zespół powstał w 1971 roku. W repertuarze ma folklor górali żywieckich w formie artystycznie opracowanej, suity tańców z różnych regionów Polski (m.in. lubelską, łowicką, krakowską), tańce narodowe. Jest m.in. laureatem Złotego Żywieckiego Serca FFGP, Złotej Ciupagi MFFZG, a także Nagrody im. Oskara Kolberga. Podczas TKB zobaczymy i  usłyszymy Ziemię Żywiecką w  tradycyjnych tańcach, muzyce i śpiewach górali żywieckich w formie artystycznie opracowanej. Występ: 31.07 w Makowie Podhalańskim, 2.08 w Żywcu ZORNICA – Dziecięcy Zespół Góralski z Zakopanego

(powiat tatrzański, województwo małopolskie)

patronat: Tatrzańskie Centrum Kultury i Sportu Jutrzenka kierownictwo zespołu, choreografia: Szymon Bafia kierownictwo muzyczne: Krzysztof Trebunia-Tutka skład kapeli: skrzypce prym, skrzypce sekund, basy, dudy 46

Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie


Zespół działa od 1988 roku. Prezentuje folklor Skalnego Podhala: śpiew, muzykę, taniec, zwyczaje i zabawy dziecięce, a  także poezję gwarową i  gawędy góralskie. Dzieci poznają także instrumenty pasterskie. Zornica pracuje w  trzech grupach. Co roku współorganizuje Tatrzański Festiwal Dziecięcych Zespołów Regionalnych O Złote Kierpce (i jest jego laureatem). Podczas TKB Zornica pokaże widowisko zatytułowane „Na Hali Kondratowej, przy szlaku na Giewont”. To scenka z lat 50. ub.w. przedstawiająca góralskie dzieci i  młodzież, zajmujące się wypasem krów na tatrzańskiej polanie. Często przy popularnych szlakach młodzież sprzedawała turystom mleko, śmietanę, borówki lub wyroby rękodzielnicze. Dziś już takiej scenki w Tatrach nie spotkamy. Pojawią się turyści, „pany”, którzy zachęceni coś kupią od młodych górali, a odpoczywając, obejrzą tańce przy akompaniamencie muzykantów, którzy idą grać na rozpoczynającej się pod krzyżem na Giewoncie pielgrzymce do Ludźmierza. Występ: 29.07 w Szczyrku, 30.07 w Żywcu, 31.07 i 1.08 w Jabłonkowie ŻYWCZANIE – Zespół Pieśni i Tańca z Żywca (powiat żywiecki, województwo śląskie)

patronat: Stowarzyszenie Miłośników Folkloru Żywiecczyzna kierownictwo zespołu: Andrzej Kurpiel kierownictwo muzyczne: Katarzyna Jopek choreografia: Adam Adamowski skład kapeli: skrzypce, altówka, kontrabas, heligonka strona internetowa: www.zywczanie.pl Zespół działa od 1997 roku. W repertuarze ma folklor górali żywieckich w opracowaniu artystycznym, a także melodie i przyśpiewki z innych regionów Polski. Zespół uczestniczy w FFGP, występuje w kategorii artystycznie opracowanej, startuje w eliminacjach do MFFZG w Zakopanem. Podczas Festiwalu Żywczanie przedstawią zabawę w karczmie. Lata 20-30. XX wieku. Staszek, który wyjechał do Ameryki za chlebem, wraca do kraju, do rodziny i narzeczonej. Na powitanie organizuje u Żyda zabawę, na którą zaprasza rodzinę, przyjaciół i znajomych. Będzie poczęstunek, dobra muzyka, mnóstwo śpiewu i tańce, takie jak poleczki, obyrtka, koło, siustany, hajduk. Na innych estradach TKB Żywczanie pokażą suitę tańców górali żywieckich w opracowaniu artystycznym. Zatańczą: koło, siustanego, walczyki, poleczki, konia, obyrtkę i hajduka. Będą zabawy pasterskie chłopców i śpiewy dziewcząt. Występ: 25.07 w Istebnej, 27.07 w Wiśle, 28.07 w Żywcu

Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie

47


ZESPOŁY ZAGRANICZNE

BRAZYLIA GRUPO ÉTNICO MADRE PAULINA z Crissiumalu kierownictwo zespołu: Iara Amorim kierownictwo muzyczne: José Felipe Scheid choreografia: Leandro Diel Rupp skład kapeli: flet, gitara, akordeon, bęben, tamburyn, grzechotki, cajón i inne instrumenty perkusyjne strona internetowa: www.gemp.site.com.br Miejscowość Crissiumal, z której pochodzi zespół, leży na pograniczu kultur, w Rio Grande do Sul, najbardziej na południe wysuniętym stanie Brazylii, graniczącym z Urugwajem i Argentyną. Na tradycje regionu mieli też wpływ imigranci z Europy. Grupa powstała w 1995 roku w Escola Madre Paulina, a w 2000 roku założyła własną szkołę tańca (GEMP Escola e Cia. de Dança). Ma w repertuarze tańce ze wszystkich części Brazylii. Patronką zespołu jest św. Paulina od Serca Jezusa. Grupo Étnico Madre Paulina uczestniczy w MSF. Przedstawi tańce z różnych regionów. Z północnego wschodu pochodzi frevo, muzyka i akrobatyczny taniec karnawałowy z miasta Olinda, w stanie Pernambuco (wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO). Charakterystycznym atrybutem tancerzy są kolorowe parasolki, które niegdyś podczas ulicznych parad służyły nie tylko jako ozdoba, ale też do obrony na wypadek bójki. Forró pochodzi ze stanu Ceará. To brazylijska adaptacja europejskiego tańca salonowego. Jest związany głównie z czerwcowymi potańcówkami ku czci świętych Piotra i Antoniego, patronów małżeństw. Ze stanu Bahia wywodzi się taniec wyznawców candomblé – religii ludności pochodzenia afrykańskiego, zakazanej przez Kościół rzymskokatolicki, która praktykowana była w tajemnicy przez 400 lat i przetrwała do dzisiaj. Ukazuje żeńskie bóstwa i istoty duchowe obdarzone wielką mocą, określane wspólną nazwą orisza. GEMP prezentuje też tańce z własnego regionu, czyli z południa Brazylii. Taniec gauchów, południowoamerykańskich pasterzy bydła, jest inspirowany europejskim menuetem. Na specjalne okazje nosili oni dostojne ubiory, cechujące się pewną dozą formalności, wzorowane na strojach posiadaczy ziemskich i dam z wyższych sfer. Z pewnością wrażenie zrobi pokaz prawdziwej karnawałowej samby z Rio de Janeiro, czyli już z  południowo-wschodniej Brazylii. Zespół występuje w  widowiskowych strojach z wielobarwnymi pióropuszami. Dwa tańce pochodzą ze stanów Pará i Amazonas w północnej części kraju. Carimbó ma korzenie afrykańskie. Tancerze zmysłowo poruszają biodrami. Kobiety wywijają szerokimi spódnicami, mężczyźni próbują akrobacji i poprzez zabawy dają popis sprawności. Lundu był rytualnym tańcem niewolników z Afryki. Jest bardzo zmysłowy. Mężczyzna stara się przekonać kobietę do kontaktu seksualnego. Występ: 28.07, 31.07, 1.08 w Wiśle, 29.07 w Żywcu, 30.07 w Makowie Podhalańskim, 1.08 w Szczyrku, 2.08 w Jabłonkowie oraz w Oświęcimiu 48

Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły zagraniczne


BUŁGARIA ZŁATNA TRAKIJA z Chaskowa kierownictwo zespołu, choreografia: Złatka Timonowa kierownictwo muzyczne: Iwan Dimow skład kapeli: akordeon, gydułka, dudy, tapan adres strony internetowej: www.zlatnatrakia.com Zespół Folklorystyczny Złatna Trakija z Chaskowa w Tracji – regionie leżącym dzisiaj m.in. w granicach Bułgarii – powstał w 1992 roku. Należą do niego dzieci, młodzież i dorośli. Grupa prezentuje pieśni, muzykę i tańce z całego kraju. Złatna Trakija uczestniczy w  MSF. Na program występu złożą się tańce i  pieśni z różnych regionów etnograficznych Bułgarii. Suita tracka obrazuje charakter folkloru i ducha mieszkańców Tracji, którzy wkładają w pieśni i tańce dużo serca. Wykonują je i kobiety, i mężczyźni. W obrazku pt. „Młodzieńcze psoty” zobaczymy, jak bawiła się kiedyś młodzież. Żarty i słowne zaczepki są okazją do nawiązania kontaktu między chłopcami i dziewczętami. Inna scenka obrazuje zabawę na rynku, który w Tracji bywa miejscem wspólnego świętowania. Młodzi tańczą żywiołowe choro. Kawalerowie rywalizują między sobą, aby zwrócić uwagę panien, którymi są zainteresowani. Kolejny tracki taniec wykonywano w dniu św. Jerzego. Charakterystyczne kołysanie się wzbudza w świętujących pozytywne emocje. Niektóre bułgarskie tańce, dzięki złożoności rytmu, pozwalają na różnorodność kroków i układów choreograficznych. Taka jest typowo tracka kopanica, wykonywana wyłącznie przez kobiety. A także dżangurica z gór Pirin, położonych w południowo-zachodniej Bułgarii. Żwawy i dynamiczny taniec z północnych terenów (sewerniaszki tanc) wykonywany jest przez kobiety i mężczyzn. Charakterystyczne w innym szybkim tańcu, tym razem z bułgarskiej części regionu szopskiego, są przytupy. Wykonawcy mają okazję zaprezentować swój wigor, tańczą tak żywiołowo, że niemal odrywają się od ziemi. Zobaczymy też składankę pt. „Fołkłorna pletenica”, w której niczym w warkoczu splatają się elementy tanecznego folkloru z różnych części Bułgarii. Pełni werwy tancerze dają prawdziwy popis swoich umiejętności i oddają piękno rodzimego folkloru. Występ: 25.07 w Istebnej, 26.07 w Żywcu, 27.07 w Makowie Podhalańskim, 29.07 w Bielsku-Białej, 31.07 i 1.08 w Wiśle, 1.08 w Oświęcimiu, 2.08 w Szczyrku

CZECHY SVĚTLOVÁNEK z Bojkovic kierownictwo zespołu, choreografia: Jitka Maštalířová kierownictwo muzyczne: Dagmar Peřestá skład kapeli: skrzypce, kontrabas, cymbały, klarnet adres strony internetowej: www.svetlovanek.cz Světlovánek z Bojkovic powstał w 1976 roku. Od 2003 działa jako stowarzyszenie. Ma ok. 90 członków pracujących w grupach dziecięcych i młodzieżowych. Kultywuje rodzime tradycje folklorystyczne, czyli południowo-wschodnich Moraw. Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły zagraniczne

49


Folklorní soubor Světlovánek uczestniczy w MSF. Repertuar grupy pozwala zajrzeć do kilku wsi i  miasteczek leżących w  pobliżu Bojkovic: do Moravskich Kopanic, malowniczo położonego Strání, dalej do Luhačovic, wreszcie do największej z wymienionych miejscowości, którą jest Uherský Brod. Co roku zespół organizuje festiwal folklorystyczny Světlovský Bál. Występ: 29.07 w Oświęcimiu, 30.07 w Szczyrku, 31.07 i 1.08 w Wiśle, 2.08 w Żywcu

EGIPT AUC EGYPTIAN FOLKLORE TROUPE z Kairu kierownictwo zespołu, choreografia: Hassan Faruq kierownictwo muzyczne: Wael El-Mahallawi choreografia: Mohamed El-Faramawi skład kapeli: kanun, akordeon, oud, saksofon, klarnet, skrzypce, tabla adres strony internetowej: www.aucegypt.edu Egyptian Folklore Troupe of the American University in Cairo działa od ponad 40 lat. Ma siedzibę w supernowoczesnym mieście w stołecznej aglomeracji – Nowym Kairze. Repertuar to krótkie prezentacje zwyczajów, muzyki i tańców z dawnego i współczesnego Egiptu. Niektórych już się nie wykonuje, inne są tańczone wyłącznie w miejscach swego pochodzenia, zatem prezentacje grupy pozwalają je rozpowszechniać i przez to chronić. Zespół uczestniczy w  MSF. Przedstawi tańce i  pieśni z  różnych regionów. „Shamandoura” to tytuł nubijskiej pieśni o pięknej kobiecie i taniec. Zawiera się w nim etos kultury Nubijczyków, którzy śpiewali i tańczyli przy każdej okazji. „El-Dahia” przedstawia życie Beduinów z Synaju Północnego, którzy poprzez taneczną zabawę umilają sobie codzienne obowiązki przy wypasaniu owiec i kóz. Haggala to beduiński taniec plemienia Aulad Ali z prowincji Marsa Matruh. Techniki używania kijów zespół prezentuje w tańcach saidi (Dolny Egipt) oraz do pieśni „Wahed Bas” (Górny Egipt) – w tym wypadku swoje umiejętności pokazują dziewczęta. „Falaheen Qebli” (również Górny Egipt) obrazuje codzienne wiejskie życie, pokazuje, jak chłopi traktują z szacunkiem i troską swoją ziemię. Niewinne żarty i zaloty umilają im czas. Komediowa scenka „El-Bahr Beyedhak Leih” przedstawia czerpanie wody w delcie Nilu. Dziewczęta przy źródle przekomarzają się ze strażnikiem. Używają w tym tańcu tradycyjnych egipskich naczyń na wodę, zwanych zalaa. Taniec aleksandryjski w „Eskandarani” związany jest ze śródziemnomorską kulturą rybaków. Po połowach wracają do domu, gdzie witają ich kobiety. Choreografia naśladuje czynności wykonywane na morzu, na przykład zarzucanie sieci. W programie zespół ma też: taniec z łyżkami z okolic Suezu; żeński taniec brzucha (sharqi) z czasów imperium osmańskiego, zwykle wykonywany podczas uroczystości zaślubin; współczesną meldę i wardę (róża) tańczoną z okazji wiosny. Scenka zatytułowana „Maska” pokazuje sprzeczkę, symbolizuje walkę dobra ze złem. Istotną rolę w kulturze egipskiej odgrywał od starożytności rytm bębnów, co można usłyszeć w poświęconej im osobnej prezentacji. 50

Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły zagraniczne


Zespół wykonuje ponadto współczesne stylizowane tańce i piosenki, w  których opowiada o dumie ze swojej ojczyzny i gościnności. Pieśń „Nasze piękne słońce” wyraża radość z pełnej słońca egipskiej pogody. Występ: 25.07 w Szczyrku, 26.07 w Oświęcimiu, 28.07 w Żywcu, 29.07, 1.08 i 2.08 w Wiśle, 31.07 w Makowie Podhalańskim, 1.08 w Jabłonkowie

FRANCJA LA MENTONNAISE z Mentony kierownictwo zespołu: Isabelle Philippe kierownictwo muzyczne: Georges Porro choreografia: Mireille Pastor skład kapeli: mandolina, gitara, akordeon, tamburyn, pignata adres strony internetowej: www.lamentonnaise.fr Mentona, z  której pochodzi zespół, leży na Lazurowym Wybrzeżu, przy granicy francusko-włoskiej. Okolice te słyną z upraw cytryn. Od 2. połowy XIX wieku miasto organizuje nawet, dla turystów, Święto Cytryn, rodzaj dożynek. Miejscowa legenda głosi, że to biblijna Ewa zasadziła pierwsze drzewko cytrynowe. Groupe Folklorique La Mentonnaise powstała w 1945 roku. Zespół uczestniczy w MSF. Pokaże folklor rodzimych stron, w tym ze wsi w pobliżu Mentony: Castellar, Castillon, Gorbio, Sainte-Agnès i Roquebrune-Cap-Martin. Pieśni opowiadają o pracy przy zbiorach cytryn, w polu, o tradycyjnym rzemiośle. W kapeli używany jest unikatowy instrument perkusyjny z Mentony – pignata. To (dosłownie) gliniany garnek, na który naciągnięta jest skóra z wetkniętym na środku bambusowym kijem. Muzykant pociera go zwilżoną gąbką w rytm muzyki. Stroje mają  barwy miejskie Mentony, biało-niebieskie, symbolizujące poświęcenie miasta Maryi Dziewicy przez księcia Ludwika I Grimaldiego. Czerwone dodatki nawiązują do flagi Francji. Kobiecy kostium jest jasny, składa się z białej bluzki, spódnicy, czarnego haftowanego fartucha i chusty. Słomkowy, płaski i okrągły włoski kapelusz, zwany capelina, chroni przed palącym słońcem i ułatwia noszenie na głowie koszy z cytrynami. To w Mentonie typowo kobiece zajęcie. Dodatkową ozdobą żeńskiego stroju są kwiaty. Mężczyźni mają dwa rodzaje ubiorów. Charakterystyczne dla pierwszego są niebieskie luźne bluzy i szerokie czerwone szarfy (taiole). Strój ten był związany z pracą w polu. Drugi nosi najczęściej kapela – to strój śródziemnomorskich rybaków, z odznaczającą się czerwoną czapką. Występ: 29.07 i 1.08 w Wiśle, 30.07 w Żywcu, 31.08 w Oświęcimiu, 1.08 w Ujsołach, 2.08 w Szczyrku

INDIE KALAKAR z Bombaju kierownictwo zespołu: Arun Chandiwale kierownictwo muzyczne: Bhavesh Joshi choreografia: Tej Chandiwale skład kapeli: dhol, dholak, dholki, ghoongroo, khanjari, duff, duggi, harmonium adres strony internetowej: www.kalakarinstitution.com Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły zagraniczne

51


Kalakar Institution of Dance działa od 30 lat w Bombaju, stolicy stanu Maharasztra, leżącym na wyspie Salsette. Prezentuje starożytne tańce oraz indyjskie tradycje. Grupa uczestniczy w MSF. Zaprezentuje tańce z różnych regionów Indii. Ghoomar, taniec z Radżastanu na cześć bogini Saraswati, wykonywany w kręgu przez kobiety, charakteryzują miarowe kroki, wdzięczny ruch ciała. Tancerki prezentują zjawiskowe kolory spódnicy ghaghara. Dziś tańczony jest głównie w Radżastanie, ale też w całej południowej Azji. Bhojali wyraża radość związaną z pomyślnością. Jest wykonywany w stanach Orisa i Madhja Pradeś przez plemiona Adiwasów, czyli rdzennych mieszkańców Indii. Tańczy się go w dniu pełni Księżyca w miesiącu w indyjskim kalendarzu księżycowym przypadającym na nasz przełom lipca i sierpnia. Według legendy podczas oddawania czci jednej z plemiennych bogiń spadł deszcz i użyźnił wyschnięte pola. Ludzie z radości zaczęli tańczyć. Tańczyli tak długo, aż na stopach zrobiły się im pęcherze. Tańczyli jednak dalej, tyle że na szczudłach. Jogwa to jałmużna wypraszana przez jogtę lub jogtin. Są to „wybrańcy”, których wskazuje bóstwo. Przymuszeni przez społeczeństwo, zapierają się samych siebie, tracą podstawowe prawa. Jogta, młodzi mężczyźni, muszą wyrzec się nawet płci. Jogtin, młode kobiety, nie mogą wyjść za mąż, rodzić dzieci ani żyć samodzielnie. Służą innym ludziom, co jest istotą tej praktyki. W przeciwnym razie mogliby narazić wszystkich na gniew bóstwa. Ta starodawna tradycja była przyczyną wielu nadużyć, mimo to jest nadal kultywowana na terenach wiejskich w stanie Karnataka. Naman to sztuka nauczania duchowego poprzez opowiadanie historii. Zwykle trzej lub czterej wykonawcy snują gawędę i odgrywają role, tańczą i śpiewają. Chwalą boga o  imieniu Ganeś, najczęściej przedstawianego jako czteroręki mężczyzna o głowie słonia z jednym kłem. To bóg pomyślności, obfitości, dobrobytu. Bharatanatjam to antyczny styl klasycznego tańca hinduskiego, pochodzący ze stanu Tamilnadu, z kultury Tamilów. Pierwotnie (pod nazwą dasiattam) był wykonywany przez kapłanki, tancerki kultowe. Garba to popularny ludowy taniec z Gudżaratu tańczony w kole przez kobiety, które śpiewają i rytmicznie klaszczą. Towarzyszy różnym świętom, np. Nawaratri (ku czci Durgi), Holi (święto radości i  wiosny) czy dożynkom Sharad Purnima. W  trakcie święta Nawaratrigarba jest tańczona przez dziewięć nocy z rzędu. Kobiety po wykonaniu swoich obowiązków wychodzą na ulice, niosą gliniane lampiony i śpiewają na cześć bogini Amby. Występ: 25.07 w Oświęcimiu, 26.07 w Istebnej, 27.07, 29.07 i 1.08 w Wiśle, 28.07 w Szczyrku, 30.07 w Bielsku-Białej oraz w Żywcu, 1.08 w Makowie Podhalańskim

IZRAEL HILLULIM – ADAR KRAMIM z Mazkeret Batya kierownictwo zespołu: Sylwia Neeman kierownictwo muzyczne: Yosef Shoorki skład kapeli: akordeon, flet, gitara, darbuka Siedziba zespołu znajduje się mieście Mazkeret Batya, leżącym w zespole miejskim Tel Awiwu-Jafy. Hillulim – Adar Kramim działa od 1995 roku. Chociaż tradycja 52

Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły zagraniczne


tańca żydowskiego sięga 2000 lat, to współcześnie prezentowane izraelskie tańce ludowe powstały wraz z utworzeniem państwa Izrael i napływem do Ziemi Świętej żydowskich imigrantów z całego świata. Różnią się od tańców etnicznych. Grupa uczestniczy w MSF. Zaprezentuje składankę taneczną. Pierwszy taniec ma XIX-wieczne korzenie węgierskie, ale został opracowany już w  Izraelu i  przystosowany do prezentacji scenicznych. Jest to typowe izraelskie ­choro. Jego tytuł „Hora Kan” znaczy „oto moja ojczyzna, tutaj się urodziłem”. ­Choro najczęściej jest wykonywane w strojach o barwach narodowych Izraela. Następny taniec nawiązuje do pracy przy zbiorach cytrusów w najstarszej dzielnicy Tel Awiwu – Jafie, wyraża radość z udanych zbiorów. Kolejny – oddaje ducha ludu uwolnionego z niewoli egipskiej, szczęście pasterzy wędrujących przez pustynię. Są w nim obecne wpływy kultury beduińskiej i motywy wschodnie. W „Hora szalom” tancerze obdarowują widzów kwiatami na znak pokoju między narodami. Jest też wiązanka tańców chasydzkich do piosenek ze „Skrzypka na dachu”, która prezentuje żydowski folklor przywieziony do Izraela ze wschodniej Europy. Pieśń i obrazek sceniczny „Gliniane mury” przedstawiają obyczaje Żydów przybyłych do Izraela z północy Afryki. Opowiadają o konsekwencjach, jakie ponoszą kobiety, które łamią rygorystyczne zasady regulujące ich zachowanie w rodzinie i społeczeństwie. Występ: 25.07 w Makowie Podhalańskim, 26.07, 31.07 i 1.08 w Wiśle, 27.07 w Szczyrku, 30.07 w Żywcu, 2.08 w Ujsołach

MACEDONIA ETNOS ze Skopje kierownictwo zespołu: Todorka Nakowa kierownictwo muzyczne: Saszo Łiwrinski choreografia: Katerina Kuzmanowska skład kapeli: akordeon guzikowy, dudy, kaval, zurla, tambura, tapan, gitara Folklorno Studio Etnos zostało założone w 2004 roku, aby promować i popularyzować macedoński folklor i sztukę ludową. Zrzesza około 200 osób, które pracują w wyspecjalizowanych grupach, m.in.: śpiewaczej, tanecznej (dziecięcej i młodzieżowej), rekonstruującej stroje ludowe, zbierającej pamiątki i skarby kultury materialnej. Zespół ma w repertuarze folklor z całej Macedonii. Grupa uczestniczy w MSF. Zaprezentuje program składający się z dwóch części. Pierwsza pt. „Wodarki” to kompilacja pieśni i tańców wykonywanych przez kobiety. Opowiada o dziewczętach udających się z dzbanami po wodę do źródła. Druga część pt. „Łazarenki” pokazuje zwyczaje związane z Sobotą Łazarza (świętowanie jego wskrzeszenia), którą w Kościele prawosławnym obchodzi się dzień przed Niedzielą Palmową. Stroje, w których zespół wystąpi, pochodzą z regionu Bojmija na południu Macedonii. Tytułowe łazarenki to grupy młodych dziewcząt, które odwiedzają wszystkie domy we wsi, śpiewając, grając i tańcząc. Rywalizują ze sobą w śpiewaniu piosenek dedykowanych po kolei każdemu z członków rodziny. Występ: 25.07, 29.07 i 1.08 w Wiśle, 26.07 w Makowie Podhalańskim, 27.07 w Szczyrku, 30.07 w Oświęcimiu, 31.07 w Żywcu, 2.08 w Ujsołach Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły polskie

53


MEKSYK TZONTÉMOC z Meksyku kierownictwo zespołu: Lidia Osornio kierownictwo muzyczne: Luis Adrián Mora choreografia: Juan José García skład kapeli: kontrabas, talerze, cymbały, werbel, tambora, saksofon, trąbka, klarnet, skrzypce oraz gitary: jarana, huapanguera, requinto jarocho Ballet Folklórico Tzontémoc został utworzony w 1968 roku pod egidą szkoły dla nauczycieli (Benemérita Escuela Nacional de Maestros). Jego siedzibą jest Meksyk, największa aglomeracja na świecie. Nazwa zespołu pochodzi z kosmologicznej wizji świata w prehiszpańskim Meksyku. Tzontémoc to część dnia, kiedy słońce c­ hyli się ku zachodowi. Nazywano tak też boga zachodzącego słońca. Był symbolem spokoju ducha, cichego zmierzchu, który mają w sobie ludzie odchodzący z tego świata, ponieważ wiedzą, że po śmierci otrzymają to, czego im brakowało w życiu ziemskim i cieszą się na spotkanie z bóstwem. Grupa uczestniczy w  MSF. Wystąpi w  programie składającym się z  prezentacji meksykańskich zwyczajów i tańców, wśród których najbardziej znane to polka, huapango, son, danzas i jarabe, wywodzące się z tradycji hiszpańskich. Pośród wiązanki tańców ze stanu Michoacán najbardziej charakterystyczny jest taniec staruszków, wykonywany przez mężczyzn w maskach symbolizujących osoby starsze. Są też tańce: las iguiris, las mariposas, arriba pichataro. Ze stanu Sinaloa pochodzą meksykańskie orkiestry – la banda sinaloense lub tambora sinaloense, w których dominują instrumenty dęte. Przygrywają do takich tańców jak: huapango, corrido, polka, walc, mazurek, schottische. Typowymi tańcami z tych stron, wykonywanymi głównie podczas karnawału, są: brisas de mocorito, la cuichi, la guacamaya, el sinaloense, el toro mambo. Ze stanu Jalisco pochodzą z  kolei orkiestry el mariachi. W  składzie mają tradycyjnie: skrzypce, różne rodzaje gitar, mandoliny i trąbki. Ich muzyka również ma charakter taneczny. Najczęściej grają do tańców el jarabe tapatio i el son de la Negra. Wykonują je meksykańscy jeźdźcy, kowboje, zwani charro, w strojach do jazdy konnej, oraz kobiety, które noszą tradycyjne stroje żeńskie, zwane china poblana. Tańce z  Kalifornii Dolnej są związane z  tradycjami kowboi vaquero, wymagają dużej siły i zręczności. Kobiety i mężczyźni rywalizują o to, kto zatańczy lepiej i z większą werwą. Z regionu zamieszkanego dawniej przez Huasteków (Huasteca) – Indian z grupy Majów – pochodzi taniec xochipitzahuatl, co w języku nahuátl oznacza delikatny kwiat. Silny wpływ na jego kształt miała religia katolicka. Tańczy się go z okazji różnych uroczystości – ślubów, zaręczyn, chrzcin, wesel, styp. Występ: 25.07 w Gliwicach, 26.07 w Istebnej, 27.07 w Żywcu, 28.07 w Oświęcimiu, 29.07 i 1.08 w Wiśle, 31.07 w Szczyrku, 1.08 w Ujsołach, 2.08 w Makowie Podhalańskim

54

Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły zagraniczne


NIEMCY D’HACHINGERTALER z Unterhaching kierownictwo/menedżer zespołu: Rudolf Maier kierownictwo muzyczne, choreografia: Andreas Trost skład kapeli: akordeon, gitara strona internetowa: www.d-hachingertaler.de Heimat- und Trachtenverein D’Hachingertaler Unterhaching prezentuje folklor Bawarii, ciągle żywy w tym regionie. Unterhaching, z którego pochodzą jego członkowie, to miejscowość i gmina w pobliżu Monachium. Podobnie jak kilt w Szkocji lub kowbojski kapelusz w Ameryce, w Bawarii z dumą noszone są przez mężczyzn w każdym wieku krótkie skórzane spodnie z szelkami i kapelusze z piórkiem. W bawarskie stroje mieszkańcy ubierają się nie tylko z okazji stawiania drzewka majowego, dożynek czy też w niedziele i święta, ale także na wesela i urodziny. Zespół przywita nas tradycyjnym pozdrowieniem: Grüß Gott! Kapela przygrywa na popularnym tutaj akordeonie. Zobaczymy tradycyjne bawarskie tańce: sterntanz, schuplattler, volkstanz. Występ: 1.08 w Żywcu

NOWA ZELANDIA WHAKAARI ROTORUA z Rotoruy kierownictwo/menedżer zespołu: Frank Grapl kierownictwo muzyczne: Tuhi Grapl choreografia: Tuhi Grapl, Frank Grapl skład kapeli: gitara Whakaari Rotorua powstał w 2007 roku. Prezentuje kulturę Maorysów, autochtonicznej grupy etnicznej Nowej Zelandii. Maorysi zajmowali się uprawą roślin, hodowlą i rybołówstwem. Zasłynęli z wojowniczości, rzeźb, budownictwa i tatuażu. Po podboju przez Brytyjczyków przyjmowali kulturę europejską. Rotorua leży w  centralnej części Wyspy Północnej. Jest sławna dzięki gejzerom, gorącym źródłom i bulgocącym błotom. To znany ośrodek wędkarski – w okolicy jest 16 jezior. Grupa uczestniczy w MSF. Przedstawi pieśni, tańce, zwyczaje Maorysów. Taniec wojenny haka wykonywany był przed bitwą, by zastraszyć wroga. Tancerze wydają okrzyki wojenne, mają gniewny wyraz twarzy i wystawiają język, co nazywa się pūkana. Grożą w ten sposób, że jeśli wróg odważy się zaatakować, zostanie pożarty. W dawnych czasach niektóre plemiona Maorysów były znane z kanibalizmu, po zwycięskiej bitwie zjadały przeciwników. Zespół wykonuje dwa rodzaje tańca haka – jeden znany na całej Nowej Zelandii, a drugi ze swoich rodzinnych stron. Pieśni opowiadają o życiu plemiennym. Większość pochodzi z okolic Rotoruy (plemiona Te Arawa i  Ngati Pikiao). Zespół wykonuje wiele typowo miłosnych piosenek. Są też takie, które mówią o szacunku do rodzinnej ziemi, jej mieszkańców i kultury, o zdobywaniu pożywienia, spotkaniach rodzinnych i troszczeniu się nawzajem o siebie. Pieśniom towarzyszą charakterystyczne gesty. Wirina na przykład to potrząsanie rękami i dłońmi mające na celu przywołanie duchów przodków. Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły zagraniczne

55


Zespół przedstawi zwyczaj hongi. Maorysi witają się nie tylko uściskiem dłoni, ale również dotykając się delikatnie nosami. Wierzą, że wdychając w ten sposób ducha innego człowieka, stają się z nim jednością i mogą zostać przyjaciółmi na zawsze. Zarówno kobiety, jak i  mężczyźni noszą piupiu, rodzaj spódniczki z  frędzlami z włókien roślinnych. Wykonanie takiego stroju odbywa się w czasie 4-6 tygodni, tyle trwa proces suszenia. Dodatkowo wyplata się wzór z kawałków czarnego materiału, dzięki czemu każdy egzemplarz jest nieco inny. W dawnych czasach członków poszczególnych plemion można było rozpoznać po tatuażach, szczególnie twarzy. Mężczyźni tatuowali całą twarz, a kobiety tylko brodę. Wzór symbolizował plemię, rodzinę i historię człowieka. Dzisiaj członkowie zespołu za pomocą tatuaży okazują swój szacunek do dawnej kultury i tradycji. Występ: 28.07 w Makowie Podhalańskim, 29.07 i 1.08 w Wiśle, 31.07 w Bielsku-Białej oraz w Oświęcimiu, 1.08 w Szczyrku, 2.08 w Żywcu

SERBIA SVETI SAVA z Kacia kierownictwo zespołu, choreografia: Maksim Brekić kierownictwo muzyczne: Dragoljub Lekić skład kapeli: akordeon, skrzypce, kontrabas, flet, davul (goč) strona internetowa: www.kudsvetisava.org.rs  Kulturno umetničko društvo Sveti Sava, działające w miejscowości Kać w Wojwodinie, liczy około 150 osób, które tańczą w kilku grupach – najpierw dziecięcych, potem przygotowawczej i  w  końcu w  pierwszym składzie koncertującego zespołu. Ze stowarzyszeniem współpracuje kapela. Zespół ma w  repertuarze około 20 programów, przedstawiających zarówno folklor stylizowany, jak i bardziej autentyczny. W każdym z nich prezentuje inne stroje ludowe z różnych regionów Serbii. Grupa uczestniczy w MSF. Przedstawi składankę muzyczno-taneczną. Występ: 25.07 w Makowie Podhalańskim, 26.07, 31.07, 1.08 i 2.08 w Wiśle, 27.07 w Oświęcimiu, 29.07 i 1.08 w Żywcu, 30.07 w Szczyrku

SŁOWACJA HAVIAR z Rožňavy kierownictwo zespołu: Ján Vester kierownictwo muzyczne: Marián Gallo skład kapeli: kontrabas, skrzypce, cymbały, akordeon Folklórny súbor Haviar działa od 1985 roku. Prezentuje muzykę i ludowe tańce z regionu Gemer położonego na południu Słowacji – ze wsi Rožňavské Bystré i Rejdová. Grupa uczestniczy w MSF. Zatańczy między innymi energicznego czardasza w parach. Zobaczymy pokaz tańca nowożeńców. Pieśni, które wykonuje Haviar, pochodzą z różnych terenów Słowacji – nie tylko z regionu Gemer, ale też takich, jak Horehronie, Szarysz, Zemplin i Spisz. Występ: 29.07 w Szczyrku, 30.07 i 1.08 w Wiśle, 31.07 w Makowie Podhalańskim, 2.08 w Oświęcimiu 56

Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły zagraniczne


TAJWAN SUNKIST z Beidou kierownictwo zespołu: Li Yu-Mei kierownictwo muzyczne: Hsu Feng-Cheng choreografia: Huang Mei-Fong skład kapeli: sheng, erhu, dizi, instrumenty perkusyjne Zespół Juzi Wu Tuan (ang. Taiwan Sunkist Formosa Art Dance Group) powstał w 1984 roku. Kultywuje głównie tradycje powiatu Zhanghua, w którym leży Bei­ dou. To zachodnia część wyspy Tajwan (dawniej Formosa), leżącej u  wybrzeży Chin. Ideą zespołu jest dążenie do wiarygodności, piękna i perfekcji w tańcu. Grupa uczestniczy w MSF. Zaprezentuje tradycyjne ludowe tańce i muzykę. „Miłość do Tajwanu” to melodia i  taniec z  białymi wachlarzami symbolizującymi Cieśninę Tajwańską. „Szczęśliwego nowego roku!” to pokaz rytualnego tańca wykonywanego podczas obchodów chińskiego Nowego Roku, wyznaczanego przez kalendarz księżycowy, dlatego nazywany jest też Księżycowym Nowym Rokiem (styczeń lub luty). Czerwień symbolizuje zadowolenie chińskiego społeczeństwa. Zespół zabiera też widzów do miasta Dunhuang w  Chinach, które słynie z  zabytków sztuki buddyjskiej. W tańcu wyczuwa się uroczystą powagę, wytworność i  pozytywną aurę. Pokaz ma oddawać nastrój panujący wokół świętych posągów i ukazywać łagodność buddyzmu. Rytualny charakter ma „Chia Go Din”, wykonywany podczas uroczystości świątynnych i różnych ceremonii. Rytmiczne uderzanie w bębny i gongi, wymachiwanie flagami i taniec odpędzają zło i przywołują dobro. W regionie, z którego zespół pochodzi, ważnym elementem kobiecego stroju jest chusta. Taniec z chustami wyraża dziewczęcą delikatność i wdzięk. Ma też charakter zalotny, młode kobiety mogą wyrazić w nim uczucia do wybranków serca. Zobaczymy także rytuał związany z legendą z południowego Tajwanu o starszych kobietach – praciotkach, może znachorkach – niezwykłych osobowościach, obdarzonych szczególnymi mocami. Były symbolem zdrowia i dobrodziejstwa. W prezentowanym rytuale udzielają dzieciom specjalnego błogosławieństwa. Zespół zapowiedział również prezentację rytuału wu-shu (znanego także jako kung-fu lub sztuka walki), pochodzącego z południowego Tajwanu. Występ: 25.07 w Żywcu, 26.07 w Makowie Podhalańskim, 27.07 w Bielsku-Białej, 30.07 i 1.08 w Wiśle, 31.07 w Szczyrku, 2.08 w Oświęcimiu

TURCJA TUBİL z Ankary kierownictwo zespołu: Emrah Erzumlu kierownictwo muzyczne: Candeniz Eroğlu choreografia: Hasan Dayan, Alper Bektaş skład kapeli: bağlama, davul, zurna (mey, kaval), akordeon adres strony internetowej: www.tubilhalkoyunlari.com Yenimahalle Belediyesi Tubil Halk Danslari Topluluğu, z  dystryktu Yenimahalle w prowincji Ankara, został założony w 1978 roku, aby kultywować turecki folklor. Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły zagraniczne

57


Grupa uczestniczy w MSF. Zaprezentuje tańce, muzykę i śpiew z trzech prowincji. Na kulturę prowincji Artvin, nad Morzem Czarnym, wpływały różne grupy etnograficzne zamieszkujące wybrzeże oraz wschodnią Anatolię i Kaukaz. Charakterystyczne tańce to bar i horon, wykonywane jednocześnie przez grupy kobiet i mężczyzn, pierwotnie tańczone do pieśni, później z towarzyszeniem muzyki. Kapela, grająca na bağlamie (instrument strunowy), davulu (duży głośny bęben) czy zurnie (rodzaj fletu o ostrym, przenikliwym dźwięku), włącza się do prezentacji na różne sposoby. Na suitę z prowincji Mardin, gdzie krzyżowały się różne kultury – w tym kurdyjska, arabska i asyryjska – złożą się tańce wykonywane podczas wesel, świąt i specjalnych okazji. Będą różne warianty tańca halay, w którym bawiącej się grupie często przewodzi wydający polecenia lider. Towarzyszą im pieśni. Prowincja Bolu leży na zachodnim wybrzeżu Morza Czarnego. Mężczyźni i kobiety tańczą tutaj oddzielnie, w  linii lub po kole. Charakterystyczne jest rytmiczne potrząsanie ramionami i brzuchem. Tańczy się też rękoma, zginając je w łokciach i poruszając w górę i w dół. Nazwy tańców pochodzą od lokalnych nazw geograficznych. Muzyce, szczególnie w tańcach kobiecych, niemal zawsze towarzyszy śpiew. Występ: 25.07 w Oświęcimiu, 26.07 w Szczyrku, 28.07 w Bielsku-Białej, 29.07 w Makowie Podhalańskim, 30.07 i 1.08 w Wiśle, 31.07 w Żywcu, 2.08 w Jabłonkowie

UKRAINA KIJÓW z Kijowa kierownictwo zespołu, choreografia: Iryna Hutnyk kierownictwo muzyczne: Serhij Didok skład kapeli: skrzypce, altówka, akordeon, klarnet, fujarka, kontrabas Zespół Tańca Ludowego Kijów działa przy Kijowskim Narodowym Uniwersytecie Kultury i Sztuk Pięknych. Grupa uczestniczy w MSF. Zaprezentuje zestaw różnorodnych tańców. Pierwszy pokazuje Kozaków wybierających się na wojnę, tuż przed wyjazdem do obozu wojskowego. Żegnają swoje ukochane, które będą czekać na powrót bohaterów. „Gołębica” to liryczny duet obrazujący zaloty chłopca do dziewczyny. W ukraińskich pieśniach gołębica symbolizuje piękną młodą dziewczynę. Zobaczymy także suitę choreograficzną obrazującą taneczną kulturę różnych regionów Ukrainy. A  także suitę stylizowanych ludowych tańców wschodniosłowiańskich z  okresu przedchrześcijańskiego. Pod hasłem „Wiosenny kozak” Kijów zatańczy prostszą wersję tradycyjnego hopaka. Będzie też oczywiście sam hopak, niegdyś taniec męski, współcześnie wykonywany także z kobietami. W scence „Wiejska polka” zobaczymy zabawny taniec chłopski i zaloty, a tańczące pary dadzą popis swego mistrzostwa. W lirycznym tańcu z gałązkami kaliny, symbolizującymi miłość, dziewczęta opowiadają swój sen o spotkaniu z ukochanym w kalinowym lesie. Występ: 25.07 w Istebnej oraz w Żywcu, 26.07 w Szczyrku, 28.07, 31.07 i 1.08 w Wiśle, 30.07 w Oświęcimiu, 1.08 w Jabłonkowie, 2.08 w Makowie Podhalańskim 58

Informacje o zespołach 52. TKB – Zespoły zagraniczne


46. FESTIWAL FOLKLORU GÓRALI POLSKICH Festiwal Folkloru Górali Polskich w tym roku odbywa się po raz 46. Jest organizowany rokrocznie w Żywcu od 1970 roku. Najpierw przez pięć lat jako Dni Polskie Międzynarodowego Festiwalu Folkloru Ziem Górskich w  Zakopanem, a  od 1975 roku pod nazwą Festiwal Folkloru Górali Polskich. Do programu TKB został włączony w 1982 roku. Początkowo były to eliminacje dla rodzimych zespołów do festiwalu zakopiańskiego, dość szybko się jednak usamodzielnił i od dłuższego już czasu jest najpełniejszym przeglądem kulturalnego dorobku polskiej góralszczyzny. Tradycja została podtrzymana i nadal najlepsze grupy z żywieckiej imprezy są typowane do reprezentowania Polski w zakopiańskim festiwalu odbywającym się w drugiej połowie sierpnia, ale przede wszystkim FFGP ma swoje nagrody o niekwestionowanej randze. Najwyżej oceniane zespoły otrzymują Złote Żywieckie Serce. W ten sam sposób honorowane są również najlepsze kapele i grupy śpiewacze, a także soliści instrumentaliści i śpiewacy oraz mistrzowie kształcący uczniów. Te trofea można porównać do sportowych medali, a tych, którzy w danym roku wyjeżdżają z Żywca ze Złotymi Sercami, uznawać za mistrzów kraju w konkurencji... góralskiej kultury. W minionych 45 latach co roku w FFGP uczestniczyło co najmniej kilkanaście zespołów pieśni i tańca. Najmniej, bo 11 grup, przyjechało do Żywca w 1982 roku, najwięcej natomiast (30) było rok później. W tym roku zgłosiło się 17 zespołów, a w poprzednich latach kolejno: 2014 – 24, 2013 – 20, 2012 – 19, 2011 – 21, 2010 – 27, 2009 – 28. Zdobywcy Złotych Serc wywodzą się z  różnych miejscowości. W  roku 2014 zwyciężyły zaolziańskie Oldrzychowice (podobnie jak w 2008 i 2010), kultywujące folklor Śląska Cieszyńskiego. W 2013 najlepsza była Dolina Popradu z Piwnicznej-Zdroju, prezentująca folklor tak zwanych czarnych górali. W 2012 najwyższe oceny uzyskała Brenna, a wcześniej Koniaków (2011) oraz Istebna (2009) – grupy z Beskidu Śląskiego. Ostatnim tryumfatorem z Żywiecczyzny była Romanka z Sopotni Małej (2007), która wygrała też w 2003 roku i była wśród laureatów pierwszych Dni Polskich w Żywcu (1970). Piękną kartę w historii Festiwalu zapisały też takie zespoły, jak Holny z Zakopanego (cztery Złote Serca), Spod Kicek z Mordarki, Ziemia Żywiecka, Skalni z Krakowa, Śwarni z Nowego Targu. Pierwotne cele i założenia Festiwalu są aktualne również dziś. Jest to czas konkursowej rywalizacji, ale i spotkań w gronie przyjaciół. SZCZEGÓŁOWY PROGRAM 46. FFGP na str. 12

46. Festiwal Folkloru Górali Polskich

59


KOMISJA OCENIAJĄCA ZESPOŁY

Małgorzata Kiereś – przewodnicząca komisji, etnograf Lidia Czechowska – choreograf Jan Karpiel-Bułecka – muzyk Marek Koźlik – choreograf Magdalena Kroh – etnograf dr Maria Lipok-Bierwiaczonek – etnograf Stanisław Migacz – muzyk Czesław Węglarz – muzyk Kazimiera Koim – sekretarz komisji

KOMISJA OCENIAJĄCA KAPELE, GRUPY ŚPIEWACZE I SOLISTÓW Anna Borucka-Szotkowska – przewodnicząca komisji, muzykolog Stanisław Michałczak – muzyk Zbigniew Wałach – muzyk Marta Jekiełek – sekretarz komisji

PROWADZENIE KONCERTÓW

Jadwiga Jurasz, Andrzej Maciejowski – amfiteatr Pod Grojcem Anna Kupczak, Dawid Stasica – dziedziniec między zamkami

UCZESTNICY 46. FESTIWALU FOLKLORU GÓRALI POLSKICH ZESPOŁY

BABIOGÓRZANIE-POLANA MAKOWSKA z Makowa Podhalańskiego BIOŁODUNAJCANIE z Białego Dunajca DOLINA POPRADU z Piwnicznej-Zdroju GROJCOWIANIE z Wieprza JAKUBKOWIANIE z Łososiny Dolnej JUZYNA z Zawoi LIMANOWIANIE z Limanowej MICHALCZOWA z Michalczowej MŁODE PODHALE z Nowego Targu MYSTKOWIANIE z Mystkowa PRZYSZOWIANIE z Przyszowej ROŻNOWSKA DOLINA z Rożnowa SŁOPNICKI ZBYRCOK ze Słopnic SPOD KICEK z Mordarki ŚWARNI OJCE z Sadku-Kostrzy ZBYRCOK z Juszczyna ŻYWCZANIE z Żywca

KAPELE

BUKÓŃ z Jabłonkowa DOLINA POPRADU z Piwnicznej FIYRLOKI z Łącka GAJDOSZE z Istebnej KAPELA BARTŁOMIEJA FATLI z Nowego Targu

60

KAPELA JAKUBKA z Koniakowa KAPELA MARCINA BLACHURY z Żywca KAPELA ZE MSZANY im. S. Ciężadlika z Mszany Dolnej KASIA I WOJTEK WĘGLARZOWIE z Ciśca KASINIANIE-ZAGÓRZANIE z Kasiny Wielkiej LIMANOWIANIE z Limanowej LIPNICZANIE z Lipnicy Wielkiej MAGURZANIE z Łodygowic MŁODZIEŻOWA MUZYKA PODEGRODZIE z Podegrodzia PIENINY z Krościenka n. Dunajcem PODEGRODZIE z Podegrodzia PRZYSZOWIANIE z Przyszowej SŁOPNICKI ZBYRCOK ze Słopnic SPOD KICEK z Mordarki ŚWARNI OJCE z Sadku-Kostrzy

GRUPY ŚPIEWACZE

BABIOGÓRZANIE-POLANA MAKOWSKA z Makowa Podhalańskiego CYRWONE KORALE z Kamienicy DOLINA POPRADU z Piwnicznej-Zdroju FIYRLOKI z Łącka HAMERNIK z Krakowa ISTEBNA z Istebnej – męska

46. Festiwal Folkloru Górali Polskich – Uczestnicy


ISTEBNA z Istebnej – żeńska LESZCZYNIANIE z Istebnej LIPNICZANIE z Lipnicy Wielkiej MAGURZANKI z Łodygowic MŁODE PODHALE z Nowego Targu PIENINY z Krościenka n. Dunajcem PODEGRODZCY CHŁOPCY z Podegrodzia PODEGRODZKIE DZIOPY z Podegrodzia ROMANKA z Sopotni Małej SŁOPNICKI ZBYRCOK ze Słopnic STEJIZBIANKI z Wisły ŚWARNI OJCE z Sadku-Kostrzy WISŁA z Wisły ZBYRCOK z Juszczyna – męska ZBYRCOK z Juszczyna – żeńska

ŚPIEWACY

JULIANNA ADAMEK z Pewli Wielkiej BARBARA BIEGUN ze Świnnej MAGDALENA BULANDA z Lipnicy Wielkiej DAWID CIĄGŁO z Podegrodzia ANNA FOJA z Sopotni Małej WŁADYSŁAWA GOŁUCH z Mutnego MARCELINA HECZKO z Jaworzynki MAGDALENA JAKUBIEC z Pietrzykowic ANNA KAŁUŻNY z Łącka IRENA KLIMCZAK z Lesznej Górnej ANNA KOWALSKA-WICHEREK z Makowa Podhalańskiego ROBERT MAJERCZAK z Krościenka n. Dunajcem MARIA MAŚLANKA-PAZGAN z Piwnicznej-Zdroju LESZEK MIGACZ z Niskowej ZUZANNA MIREK z Juszczyna KATARZYNA MIZERA z Wisły MARIA MOTYKA z Koniakowa MAREK PIĄTEK ze Sromowców Niżnych ZUZANNA RASZKA z Wisły JÓZEFA SORDYL z Korbielowa ZOFIA SORDYL z Korbielowa EMILIA TALAR z Łącka

INSTRUMENTALIŚCI

NATALIA BAUDYK z Łącka – skrzypce TOMASZ BODZIARCZYK z Krościenka n. Dunajcem – skrzypce SŁAWOMIR BRYNIAK z Łososiny Dolnej – trąbka

JÓZEF BYRTEK z Pewli Wielkiej – skrzypce MIECZYSŁAW KAMIŃSKI z Przyborowa – skrzypce ANETA KLIMCZAK z Lesznej Górnej – skrzypce JUSTYNA KLIMCZAK z Lesznej Górnej – skrzypce KRYSTIAN KOLASA z Naszacowic – trąbka TOBIASZ KRZYSZTOF z Mszany Górnej – skrzypce MIROSŁAW LASSAK z Krakowa – skrzypce WIESŁAW MAJERCZAK z Krościenka n. Dunajcem – skrzypce PATRYCJA PRUSAK z Michalczowej – skrzypce KRZYSZTOF TALAR z Łącka – skrzypce JÓZEF TOKARCZYK z Mordarki – heligonka KATARZYNA TWARDOWSKA z Łącka – skrzypce KAMIL WOJTYŁA z Żabnicy – heligonka

MULTIINSTRUMENTALIŚCI

RAFAŁ GLUZA ze Szczyrku – piszczoły, okaryna, skrzypce JANUSZ MACOSZEK z Istebnej – gajdy, trombita, okaryna, fujara postna, róg pasterski, fujarka

MISTRZOWIE ŚPIEWACY

ANNA DUNAT z Pewli Wielkiej (uczennica Marta Piecha) ANNA LASSAK z Krakowa (uczennica Julia Wolny) MONIKA WAŁACH-KACZMARZYK z Jaworzynki (uczniowie: Adam Patyk, Szymon Galej) KRYSTYNA WITEK z Nowego Targu (uczennice: Anna Gal, Justyna Dusza, Elżbieta Witek)

MISTRZOWIE INSTRUMENTALIŚCI

PRZEMYSŁAW FICEK z Jeleśni – heligonka (uczeń Krzysztof Kubuszek) MONIKA WAŁACH-KACZMARZYK z Jaworzynki – skrzypce, fujarka, okaryna (uczennice: Karolina Patyk, Magdalena Bojko)

46. Festiwal Folkloru Górali Polskich – Uczestnicy

61


26. MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIA FOLKLORYSTYCZNE Międzynarodowe Spotkania Folklorystyczne narodziły się z inicjatywy Regionalnego Ośrodka Kultury w  Bielsku-Białej. Po raz pierwszy pojawiły się w  programie TKB w 1990 roku i od tej pory odbywają się rokrocznie. Są organizowane pod patronatem Międzynarodowej Rady Stowarzyszeń Folklorystycznych, Festiwali i Sztuki Ludowej (CIOFF). Oznacza to, że Rada rekomenduje zespoły, które biorą udział w MSF, i pomaga w zaproszeniu ich do Polski. W tym roku Międzynarodowe Spotkania Folklorystyczne odbędą się po raz 26. Podstawowym ich celem jest pokazanie kulturowego dziedzictwa różnych narodów oraz prezentacja autentycznego śpiewu, muzyki, tańców i zwyczajów. Konkursowe programy ocenia Międzynarodowa Rada Artystyczna złożona ze znawców folkloru, etnomuzykologów oraz choreografów, która najlepszej grupie za całość prezentacji przyznaje Grand Prix. Sześć innych zespołów może otrzymać wyróżnienia za poszczególne elementy programu. W minionych 25 latach w Spotkaniach uczestniczyły łącznie 403 zespoły z wszystkich kontynentów za wyjątkiem Antarktydy, w tym 75 grup polskich. Grand Prix trzykrotnie zdobywały zespoły z Rumunii i Węgier. Dwukrotnie zwyciężali Chorwaci, a po jednym sukcesie zanotowali Bułgarzy, Włosi, Słowacy, Turcy, Ekwadorczycy i Czesi. Polskie grupy wygrały pięć razy: Lachy z Nowego Sącza (2000), Ziemia Żywiecka (2004), Żywczanie (2007), Istebna (2011) oraz Grojcowianie (2014). Najczęściej MSF-owskie koncerty odbywały się na estradzie w Żywcu (16 razy). W dwóch pierwszych latach, 1990–1991, oraz od 2010 do 2013 roku miejscem Spotkań była Wisła, która jest też gospodarzem w tym roku. Szczegółowy program 26. MSF – str. 9 MIĘDZYNARODOWA RADA ARTYSTYCZNA

Aleksandra Bogucka – przewodnicząca, etnomuzykolog, ekspert Polskiej Sekcji CIOFF Ioan Cocian – choreograf, wiceprezydent Rumuńskiej Sekcji oraz wiceprezydent Centralnoeuropejskiego Sektora CIOFF (Rumunia) Bruno Ravnikar – choreograf, specjalista w dziedzinie kinetografii, założyciel i honorowy członek CIOFF (Słowenia) Herbert Ullmann – tancerz, folklorysta, prezydent Austriackiej Sekcji CIOFF (Austria) Michalina Wojtas – choreograf, ekspert Polskiej Sekcji CIOFF Milan Zelinka – choreograf, wiceprezydent Czeskiej Sekcji CIOFF (Czechy) Małgorzata Słonka – sekretarz Rady

PROWADZENIE KONCERTÓW

Elżbieta Legierska-Niewiadomska, Krzysztof Trebunia-Tutka

Laureaci ubiegłorocznego Grand Prix MSF: GROJCOWIANIE z Wieprza

62

26. Międzynarodowe Spotkania Folklorystyczne


UCZESTNICY 26. MIĘDZYNARODOWYCH SPOTKAŃ ­FOLKLORYSTYCZNYCH GRUPO ÉTNICO MADRE PAULINA z Crissiumalu – BRAZYLIA ZŁATNA TRAKIJA z Chaskowa – BUŁGARIA SVĚTLOVÁNEK z Bojkovic – CZECHY AUC EGYPTIAN FOLKLORE TROUPE z Kairu – EGIPT LA MENTONNAISE z Mentony – FRANCJA KALAKAR z Bombaju – INDIE HILLULIM – ADAR KRAMIM z Mazkeret Batya – IZRAEL ETNOS ze Skopje – MACEDONIA

TZONTÉMOC z Meksyku – MEKSYK WHAKAARI ROTORUA z Rotoruy – NOWA ZELANDIA BESTWINA z Bestwiny – POLSKA MARYNIA z Wronek – POLSKA WAŁBRZYCH z Wałbrzycha – POLSKA SVETI SAVA z Kacia – SERBIA HAVIAR z Rožňavy – SŁOWACJA SUNKIST z Beidou – TAJWAN TUBİL z Ankary – TURCJA KIJÓW z Kijowa – UKRAINA

26. Międzynarodowe Spotkania Folklorystyczne – Uczestnicy

63


BIURA ORGANIZACYJNE TKB BIURO PROGRAMOWO-ARTYSTYCZNE TYGODNIA KULTURY BESKIDZKIEJ REGIONALNY OŚRODEK KULTURY 43-300 Bielsko-Biała, ul. 1 Maja 8 tel. 33-822-05-93, 33-812-52-76, faks 33-812-33-33, podczas imprezy: tel. 500-030-471 www.tkb.art.pl, e-mail: tkb@rok.bielsko.pl dyrektor programowo-artystyczny TKB: ANNA STROJNY WISŁA WIŚLAŃSKIE CENTRUM KULTURY 43-460 Wisła, pl. B. Hoffa 3, tel./faks 33-855-29-67, e-mail: kultura@wisla.pl dyrektor Biura: MARIA BUJOK SZCZYRK MIEJSKI OŚRODEK KULTURY, PROMOCJI I INFORMACJI IM. JANA WIĘZIKA 43-370 Szczyrk, ul. Myśliwska 34, tel./faks 33-817-86-36, 696-498-782, 696-498-780 e-mail: promocja@szczyrk.pl dyrektor Biura: SABINA BUGAJ ŻYWIEC MIEJSKIE CENTRUM KULTURY 34-300 Żywiec, al. Wolności 4, tel. 33-475-11-60, e-mail: mck@mck.zywiec.pl dyrektor Biura: ANETA BRASSE MAKÓW PODHALAŃSKI MBP – DOM KULTURY 34-220 Maków Podhalański, ul. T. Kościuszki 5, tel./faks 33-877-13-41, tel. 33-877-14-81 e-mail: bibliotekamakow@onet.eu dyrektor Biura: HALINA REJOWSKA OŚWIĘCIM OŚWIĘCIMSKIE CENTRUM KULTURY 32-602 Oświęcim, ul. J. Śniadeckiego 24, tel. 33-842-25-75 e-mail: animacja@ock.org.pl dyrektor Biura: APOLONIA MAJ JABŁONKÓW MIEJSCOWE KOŁO POLSKIEGO ZWIĄZKU KULTURALNO-OŚWIATOWEGO W JABŁONKOWIE 739 91 Jabłonków, Rynek Mariacki 18, Republika Czeska, tel. 420-558-71-15-82 ISTEBNA GMINNY OŚRODEK KULTURY, PROMOCJI, INFORMACJI TURYSTYCZNEJ I BIBLIOTEKA PUBLICZNA 43-470 Istebna 68, tel. 33-855-62-08, e-mail: kultura@ug.istebna.pl dyrektor Biura: ELŻBIETA LEGIERSKA-NIEWIADOMSKA UJSOŁY GMINNY OŚRODEK KULTURY 34-371 Ujsoły, ul. Bystra 1, tel. 33-864-70-36, 509-730-507, e-mail: gok@ujsoly.com.pl dyrektor Biura: JOLANTA KOŁODZIEJ

64

Biura organizacyjne TKB


GŁÓWNY SPONSOR

PARTNERZY STRATEGICZNI


Szczegółowy program koncertów na www.tkb.art.pl www.facebook.com/TydzienKulturyBeskidzkiej

Informator 52. Tygodnia Kultury Beskidzkiej  

Informator 52. Tygodnia Kultury Beskidzkiej

Informator 52. Tygodnia Kultury Beskidzkiej  

Informator 52. Tygodnia Kultury Beskidzkiej

Advertisement