__MAIN_TEXT__

Page 26

‫پستی و بلندي‌هاي ارتفاع‬ ‫«حميد فرخ‌نژاد» در بهار امس��ال س��ه فيلم در ش��بكه نمايش خانگي دارد‪« .‬روزهاي زندگي» يك‬ ‫درام جنگ��ي‪« ،‬ه��م بازي»‪ ،‬يك فيلم در ژانر كودك و نوج��وان و درام خانوادگي «زندگي خصوصي‬ ‫خانم و آقاي ميم» كه هفته گذش��ته عرضه ش��د؛ ب��ه اين ترتيب فرخ‌نژاد را مي‌ت��وان پركارترين‬ ‫بازيگر ايراني در صنعت ويدئورس��انه كش��ور در اين چند ماه دانس��ت‪.‬او كه سال گذشته سيمرغ‬ ‫بلورين بهترين بازيگر مرد را براي فيلم «اس��ترداد» از سي و يكمين جشنواره بين‌المللي فيلم فجر‬ ‫گرفته‪ ،‬فروتنانه می‌گوید ورودش به س��ينما اتفاقي بوده اس��ت‪ .‬فرخ‌نژاد را مي‌توان مرد هزار چهره‬ ‫و هزار لهجه س��ينماي ايران دانس��ت كه به حضورش‪ ،‬حس��ي از طراوت و صميميت با تماشاگر را‬ ‫چاش��ني مي‌كند و ش��ايد راز مان��دگاري‌اش در قلوب عالقه‌منداش همين حس مش��ترك اس��ت‪.‬‬

‫كالسيك‌هاي ايراني‬

‫مجموعه آثار برترسينماي انقالب‬

‫انتش��ار مجموعه‌ه��اي فيل��م در‬ ‫صنع��ت نمايش خانگي دنيا س��نت‬ ‫پسنديده‌اي است كه به آرشيويست‌ها‬ ‫اجازه دسترس��ي به فيلم‌هاي كمتر‬ ‫ديده‌ش��ده و كمت��ر در دس��ترس را‬ ‫مي‌دهد‪ .‬اين س��نت درايران چندان‬ ‫ج��دي گرفته نش��ده چن��ان كه در‬ ‫طول ‪ 10‬س��ال اخير‪ ،‬تعداد مجموع ‌ه‬ ‫فيلم‌هاي ايراني كه در قالب يك بسته موضوعي عرضه شوند به كمتر از‬ ‫انگشتان دو دست مي‌رسند‪.‬موسسه هنرهاي تصويري سوره وابسته به‬ ‫حوزه هنري سازمان تبليغات اسالمي يكي از موسساتي است كه نسبت‬ ‫به بازپخش تعدادي از توليدات سال‌هاي دور حوزه هنري در قالب چند‬ ‫مجموعه اقدام كرده است تا خاطره‌هاي نسل سينماروي دهه ‪ 60‬را زنده‬ ‫نگاه دارد‪« .‬مجموعه آثار برتر سينماي انقالب» يكي از اين «پك»هاست‬ ‫كه شامل اين ‪ 6‬فيلم مي‌شود‪:‬‬ ‫‪-1‬شكار شكارچي ‪ -2‬توجيه ‪ -3‬تعقيب سايه‌ها ‪ -4‬بحران ‪-5‬تيرباران‬ ‫‪ -6‬تابستان ‪58‬‬ ‫فيلم‌ها كيفيت‌هاي ساخت متفاوتي دارند و مضامين گوناگوني را شامل‬ ‫مي‌ش��وند‪ .‬شايد نخستين نكته‌اي كه در مورد اين پك قابل‌ذكر باشد اين‬ ‫اس��ت كه برخالف عنوان مجموعه‪ ،‬هيچ‌ك��دام از فيلم‌ها جزو آثار «برتر»‬ ‫سينماي انقالب نيستند! ش��ايد فقط در اين ميان «تيرباران» را بشود بنا‬ ‫به داليل مضموني جزو فيلم‌هاي شاخص ساخته‌شده در باره تاريخ انقالب‬ ‫اسالمي دانست (فيلم زندگينامه شهيد اندرزگو است كه به چريك تنهاي‬ ‫انقالب شهرت داشت) همچنين تقدم و تاخر فيلم‌ها به لحاظ تاريخ ساخت‬ ‫موردتوجه قرار نگرفته‪ .‬اما مهم‌ترين نكته‪ ،‬كيفيت پايين فيلم‌ها در تبديل‬ ‫ويديويي (تله‌سينما)س��ت كه وضع رنگ‌ها و وضوح تصاوير را به ش��دت‬ ‫مخ��دوش كرده و ارزش كار را پايين آورده‪ .‬ولي فراموش نمي‌كنيم كه به‬ ‫هرحال اين يكي از معدود مجموعه‌هاي قابل‌ارجاع و در دسترس در مورد‬ ‫سينماي دهه ‪ 60‬ايران است و وجودش را غنيمت مي‌دانيم‪.‬‬

‫كالسيك‌هاي جهان‬

‫از روي دست اساتيد‬

‫سينماي وس��ترن از شاخه‌هاي‬ ‫دوست داش��تني سينماس��ت و هر‬ ‫سينماي دولتي حتماً در پرونده‌هاي‬ ‫ذهن��ي‌اش‪ ،‬جايي براي تع��دادي از‬ ‫فيلم‌ه��ا و تصاوير ش��اخص اين ژانر‬ ‫دارد‪ .‬صرفنظ��ر از اين‌ك��ه تعدادي از‬ ‫ش��اهكارهاي تاريخ س��ينما ساخته‬ ‫بزرگان وابسته به اين‌گونه سينمايي‬ ‫هس��تند‪ ،‬اصوالً مضمون جدال قهرمانان تنها در دل طبيعت خشك و‬ ‫نامهربان با نيروهاي شر جزو درونمايه‌هاي اساطيري و متعلق به خاطره‬ ‫جمعي نوع بشر اس��ت و به همين دليل با تماشاگران سراسر جهان از‬ ‫فرهنگ‌ها و مليت‌هاي مختلف ارتباط برقرار مي‌كند‪.‬‬ ‫سينماي هاليوود چند دهه است كه توليد فيلم‌هاي رده باالي وسترن‬ ‫را از دس��تور كار خارج كرده و هر چند سال بايد بگذرد تا نمونه‌اي مثل‬ ‫«دشت‌هاي باز»‪« ،‬نابخشوده»‪« ،‬قطار ‪ 3:10‬به يوما» و يا همين «آپالوزا»‬ ‫ساخته و ارائه شوند‪« .‬آپالوزا» محصول‪ 2007‬و ساخته ادهريس‪ ،‬بازيگر‬ ‫سرشناس سينماست كه او را در فيلم‌هاي فراواني به ياد داريم؛ آثار جنگي‬ ‫مثل «دشمن پشت دروازه»‪ ،‬درام‌هاي روانشناسانه ادبي مثل «ساعت‌ها»‬ ‫و فانتزي‌ه��اي غريبي نظير «نمايش تروم��ن» ادهريس نقش اول فيلم‬ ‫را به عهده دارد و در كنار س��تارگاني مثل ويگومورتنس��ن و رنه‌زله‌وگر‬ ‫ظاهر مي‌ش��ود‪ .‬داس��تان آپالوزا‪ ،‬حكايت ديرين و قديمي تالش دو مرد‬ ‫تنهاي قانون براي محافظت از روستايياني تنها در برابر مالكين بي‌رحم و‬ ‫زياده‌خواه است‪ .‬مضموني كه بالفاصله شاهكار «هفت سامورايي» را به ياد‬ ‫مي‌آورد كه در «هفت دالور» به زبان وسترن هم ترجمه شد و ده‌ها نمونه‬ ‫ديگر نيز دارد‪ .‬هريس در پرداخت سينمايي اين داستان كوشش كرده به‬ ‫ديدگاه‌هاي سينمايي استاد بزرگ ژانر «جان فورد» نزديك شود و اداي‬ ‫دين كند‪ .‬در اين‌كه ميزان توفيقش در آفريدن حال و هواي مش��ابه آثار‬ ‫اس��تاد چقدر بوده‪ ،‬حرف زياد است ولي حاصل كارش قطعاً براي يكبار‬ ‫ديدن چشمگير و در يادماندني است‪.‬‬

‫اثر برتر‬

‫تیم برتون و فرانكن ويني‬

‫آخرين ساخته تيم برتون فيلمساز‬ ‫سرشناس و نابغه امريكايي به زودي‬ ‫ب��ا دوبله فارس��ي در ش��بكه نمايش‬ ‫خانگي عرضه خواهد ش��د‪ .‬كس��اني‬ ‫ك��ه س��ال‌هاي آغازي��ن كار برتون و‬ ‫ش��اهكارهاي كوچكي مث��ل «بيتل‬ ‫جوس» يا «ادوارد دست‌قيچي» را به‬ ‫خاطر دارند با ديدن «فرانكن ويني»‬ ‫دوباره حال و هواي ش��يريني كه دو دهه قبل با ديدن آثارش احس��اس‬ ‫مي‌كردند را تجربه خواهند نمود‪.‬‬ ‫اين فيلم كه محصول ‪ 2012‬كمپاني والت‌ديزني اس��ت‪ ،‬در حقيقت‬ ‫بازسازي فيلم كوتاهي از برتون به شمار مي‌رود كه به شيوه عروسكي در‬ ‫س��ال ‪ 1984‬ساخته شده و در حقيقت معرفينامه او به عالم سينما بود‪.‬‬ ‫گفتني است كه برتون در آن سالها يكي از انيماتورهاي اخراجي كمپاني‬ ‫ديزني بود؛ انيماتور جواني كه با طرح‌هاي استثنايي‌اش توجه مسئوالن‬ ‫كمپاني را به خود جلب كرد ولي هرگز نتوانست در حال و هواي تميز و‬ ‫اشرافي آثار ديزني‪ ،‬جهان رويايي خود را بيابد‪ .‬توفيق تيم برتون نه فقط‬ ‫در گسستن از شيوه توليد ديزني‪ ،‬بلكه در يافتن مشترياني جديد براي‬ ‫ش��يوه كار خودش بود؛ مش��ترياني كه فيلم به فيلم با او همراه شدند و‬ ‫اوج و فروده��اي كاري‌اش را دنبال كردند‪«.‬فرانك ويني» مانند تعدادي‬ ‫از كاره��اي ديگر برتون‪ ،‬اداي ديني تمام و كمال به فيلم‌هاي ترس��ناك‬ ‫كالسيك امريكايي محسوب مي‌شود‪ .‬ده‌ها نكته در نامگذاري شخصيت‌ها‬ ‫و مكان‌ها‪ ،‬جزئيات داستان‪ ،‬طراحي كاراكترها و حتي انتخاب صداپيشگان‬ ‫هست كه هر كدام ارجاعي به مجموعه ترسناك‌هاي ارزانقيمت سينماي‬ ‫امري��كا در دهه ‪ 40‬و ‪ 50‬به ش��مار مي‌روند‪ .‬اما در ميان همه اين نكات‪،‬‬ ‫درونمايه اصلي و به شدت اكسپرسيونيستي فيلم حكايت عشقي است‬ ‫كه مي‌تواند تبديل به نيروي ويرانگر و مهار نشدني گردد‪ .‬درونمايه‌اي كه‬ ‫ميان «فرانك ويني» با بسياري از شاهكارهاي پست‌مدرنيستي سينماي‬ ‫جهان مش��ترك اس��ت‪.‬به هر حال چه عالقه‌مند آثار برتون باشيد و چه‬ ‫نباشيد فرصت ديدن يكي از فيلم‌هاي برجسته اخير سينماي جهان را‬ ‫نمي‌شود از دست داد‪.‬‬

‫‪26‬‬

‫سینما‬

‫سال نوزدهم‬ ‫شماره ‪5391‬‬ ‫دوشنبه‬ ‫‪ 27‬خرداد ‪1392‬‬ ‫‪ 8‬شعبان ‪1434‬‬ ‫‪ 17‬ژوئن ‪2013‬‬

‫از ورزش‌هاي رزمي تا جهان سياست‬

‫‪W W W. i r a n - n e w s p a p e r. c o m‬‬

‫«ميش��ل يو» بازيگر چين��ي – مالزيايي معروف كه با فيلم اس��كاري «ببر خيزان‪ ،‬اژدهاي‬ ‫پنه��ان» ب��ه دنيا معرفي ش��د‪ ،‬ملكه س��ينماي رزمي لقب گرفته اس��ت‪ .‬او به س��رعت به‬ ‫عن��وان بازيگ��ري ك��ه در صحنه‌ه��اي خطرناك ب��دون نياز ب��ه بدلكار ظاهر مي‌ش��ود‬ ‫ش��هرت ياف��ت‪ .‬گفتن��ي اس��ت كه «ي��و» هرگز آم��وزش ورزش‌ه��اي رزمي ندي��ده ولي‬ ‫ح��س اي��ن ح��ركات را ب��ه خوب��ي ايج��اد مي‌كن��د‪« .‬ميش��ل ي��و» در س��ال ‪ 2012‬در‬ ‫فيل��م «بانو» ب��ه كارگرداني لوك بس��ون در نقش «آنگ س��ان س��وچي» فع��ال معروف‬ ‫سياس��ي برم��ه را ايف��ا كرد و چه��ره ديگ��ري از بازيگ��ري‌اش را نمايان س��اخت‪ .‬اين‬ ‫فيل��م به زودي توس��ط موسس��ه «س��ينما ‪ »24‬ب��ه تماش��اگران ايراني عرضه مي‌ش��ود‪.‬‬

‫به بهانه نمايش فيلم «زندگي خصوصي آقا و خانم ميم» در شبكه خانگي‬

‫جايي كه آقاي «ميم» رويا مي‌بيند!‬

‫امید کمالی‬ ‫گروه فرهنگ و هنر‬ ‫هفته قبل در همي��ن صفحه گاليه‌اي‬ ‫مطرح ش��ده بود كه چرا دو هفته و بيشتر‬ ‫است كه فيلم ايراني تازه‌اي به شبكه نمايش‬ ‫خانگي پا نگذاش��ته و بازار بايد دربست در‬ ‫اختيار محصوالت خارجي باشد‪ .‬هنوز مركب‬ ‫اين گاليه خشك نشده بود كه دومين فيلم‬ ‫سينمايي روح‌اهلل حجازي سر از اين شبكه‬ ‫درآورد و روي پيشخوان فروشگاه‌ها نشست‪.‬‬ ‫فيلمي با ساختاري س��نجيده و محتوايي‬ ‫جذاب كه بدون طرح حرف‌هاي حاشيه‌اي‬ ‫و زدن ب��ه در و ديوار‪ ،‬يك��ي از دغدغه‌هاي‬ ‫جدي زندگي‌هاي زناشويي را به زباني مفرح‬ ‫و نزديك به طنز بيان مي‌كند‪ .‬دغدغه‌هايي‬ ‫كه حج��ازي در «زندگ��ي خصوصي آقا و‬ ‫خان��م ميم» مطرح ك��رده در عين حال از‬ ‫جنسي هس��تند كه حتي طرح كردن‌شان‬ ‫هم نيازمن��د خصلت‌ه��اي دوگانه تعهد و‬ ‫جسارت است؛ چرا كه فيلم به دليل دست‬ ‫گذاشتن روي همين درونمايه‪ ،‬در جشنواره‬ ‫س��ي‌ام فجر به حاش��يه رف��ت و در زمان‬ ‫اكران عمومي هم فص��ل مرده‌اي در ميانه‬ ‫زمستان نصيبش شد تا زياد ديده نشود‪ .‬اما‬ ‫در عين حال فيلم‪ ،‬موفق به كس��ب تاييد‬ ‫و تشويق كارشناسان سينمايي شد و حاال‬ ‫با فرصت بيشتر ديده‌شان‪ ،‬احتماالً نظرات‬ ‫و ديدگاه‌هاي كارشناس��ان علوم اجتماعي‬ ‫را ه��م به خ��ود جل��ب خواهد ك��رد و از‬ ‫همه مهمت��ر‪ ،‬در ميان مخاطبانش بحث و‬ ‫گفت‌وگو خواهد آفريد‪.‬‬ ‫‪ ë‬درونمايه‪< :‬زندگي خصوصي آقا و خانم‬ ‫ميم» در سالي ساخته و عرضه شد كه طرح‬ ‫موض��وع خيانت در زندگي‌هاي زناش��ويي‬ ‫سكه رايج سينمايي ايران شده بود‪ .‬گروهي‬ ‫معتق��د بودند فيلمس��ازان ايران��ي از روي‬

‫سريال‌هاي آبكي ماهواره‌اي تقلب كرده‌اند‬ ‫و عده‌اي هم با اس��تناد ب��ه آمارهاي نگران‬ ‫كننده طالق مي‌گفتند س��ينماگران دارند‬ ‫از واقعيت‌هاي اجتماع��ي الهام مي‌گيرند‪.‬‬ ‫به هر ح��ال هر چه ب��ود‪ ،‬محوريت يافتن‬ ‫اي��ن س��وژه در ميان فيلم‌ه��اي حاضر در‬ ‫جشنواره سي‌ام فجر‪ -‬كه به مناسبت همين‬ ‫سي‌امين دوره بودن با طول و تفصيل و سر‬ ‫و صداي بيشتري برگزار مي‌شد‪ -‬چندان به‬ ‫مذاق سياستگذاران و تصميم‌گيران كالن‬ ‫سينمايي كشور خوش نيامد و عواقب آن به‬ ‫صورت سر و صداي ناشي از تحريم تعدادي‬ ‫فيلم‌ها توسط مهمترين نهاد صاحب سينما‬ ‫در كشور (حوزه هنري) به سال ‪ 91‬كشيده‬ ‫شد‪.‬درس��ت يا غلط‪ ،‬انتخاب سوژه البته به‬ ‫خ��ودي خود نمي‌تواند ب��راي فيلمي مايه‬ ‫افتخار يا شرمساري باشد؛ همچنان كه نوع‬ ‫نگاه و جنس دغدغه‌هاي هر هنرمندي هم‬ ‫در چگونگي طرح موضوع اثرش مهم است؛‬ ‫خواه اين اثر فيلم باشد يا سريال تلويزيوني‬ ‫يا نمايشنامه راديويي و يا حتي رمان‪.‬‬ ‫آنچ��ه كه فيل��م روح‌اهلل حج��ازي را از‬ ‫اغل��ب فيلم‌هاي مذك��ور ج��دا مي‌كند و‬ ‫صاحب جايگاه ويژه مي‌س��ازد همين نوع‬

‫تجديدديدارباسوپراستار‬ ‫فيلم «من و زيبا» قرار است تا دو هفته‬ ‫ديگر به شبكه نمايش خانگي بيايد‪« .‬من و‬ ‫زيبا» ساخته فريدون حسن‌پور و محصول‬ ‫‪ ،1391‬جديدتري��ن حض��ور سوپراس��تار‬ ‫سينماي ايران «پرويز پرستويي» است‪.‬‬ ‫پرستويي س��تاره يكه‌تاز سينماي ايران‬ ‫در ده��ه ‪ 80‬بود و ص��رف حضورش در هر‬ ‫فيلم‪ ،‬تضميني براي استقبال مخاطبان به‬ ‫شمار مي‌رفت‪.‬‬ ‫پرس��تويي در چند س��ال اخي��ر گزيده‬ ‫كار شده اس��ت و اس��تمرار حضورش را با‬ ‫مجموعه‌هاي تلويزيون��ي پربيننده‌اي مثل‬ ‫لبه تيغ و آشپزباشي ادامه داده است‪.‬‬

‫نگاه و دغدغه‌هاي اوست‪ .‬درون مايه اصلي‬ ‫«زندگي خصوصي آقا و خانم ميم» مسأله‌اي‬ ‫است كه بسياري از خانواده‌هاي امروز دنيا‬ ‫ب��ا آن مواجهند‪ :‬نگراني متقابل همس��ران‬ ‫نس��بت به يكديگر در قبال لغزش همسر‬ ‫خ��ود در جامعه و علي‌الخص��وص روابط و‬ ‫محيط‌هاي كاري‪ ،‬گفتيم خانواده‌هاي دنيا‬ ‫و نه فق��ط خانواده‌هاي ايراني (هر چند كه‬ ‫در جوامع وابس��ته به اخالق نظير كشور ما‬ ‫چنين نگراني‌اي بيشتر بروز پيدا مي‌كند)‬ ‫چرا كه خانواده هنوز مهمترين ركن زندگي‬ ‫اجتماعي در تمام دنيا محسوب مي‌شود و‬ ‫نگراني بابت از دس��ت رفتن آن صرفنظر از‬ ‫علقه‌ه��اي عاطفي‪ ،‬زمينه‌س��از بحران‌هاي‬ ‫اجتماعي هم خواهد بود‪.‬‬ ‫‪ ë‬گفتن به در و شنيدن ديوار‪ :‬آنچه اين‬ ‫دس��تمايه را در فيلم «زندگي‪ ،»...‬دلنشين‬ ‫و پذيرش آن را آس��ان مي‌كند لحن مفرح‬ ‫و كنايه‌آميز فيلم اس��ت‪ .‬فيلمنامه فيلم به‬ ‫گونه‌اي طراحي و چيده ش��ده كه تماشاگر‬ ‫بتواند نگراني‌هاي محسن (حميد فرخ‌نژاد) را‬ ‫نسبت به حضور اجتماعي و كاري زنش آوا‬ ‫(مهتاب كرامتي) از موضعي باال تماشا كند‬ ‫و در صورت لزوم به آن بخندد! محس��ن از‬

‫يك طرف مايل است اداي مردان روشنفكر‬ ‫را درآورد و زمينه س��از ورود همس��رش به‬ ‫محيط‌هاي كاري و جلسات فشرده با مردان‬ ‫كارفرما ش��ود‪ .‬ولي در عين حال نگران آن‬ ‫است كه همين همسري كه مدت‌ها مورد‬ ‫كم‌توجه��ي او بود‪ ،‬مورد توجه مردان ديگر‬ ‫قرار گيرد‪ ،‬خنده‌دار آنجاست كه او مرتباً در‬ ‫ذهن خودش را با آن مردان ديگر مقايس��ه‬ ‫مي‌كند و امتي��از منفي مي‌گي��رد و مدام‬ ‫صحنه‌هايي از برخورد خودش با ديگران را‬ ‫تصور مي‌كند كه هرگز رنگ واقعيت به خود‬ ‫نمي‌گيرند‪ .‬سازندگان فيلم درحقيقت با اين‬ ‫ترفند توانس��ته‌اند بدون آن كه حساسيت‬ ‫مخاطب را تحريك كنند‪ ،‬به مافي الضمير‬ ‫او تلنگر بزنند و او را ناخودآگاه در ش��رايط‬ ‫مشابه قرار دهند‪.‬‬ ‫‪ ë‬دس�تمايه‌هاي توفي�ق‪ :‬فيل��م در‬ ‫كنار موضوع و س��اختار س��ينمايي س��اده‬ ‫ول��ي فاخرش از ب��ازي خ��وب بازيگران و‬ ‫فيلمبرداري و تدوي��ن مؤثري بهره مي‌برد‬ ‫كه ريتم و حس زندگي فش��رده ش��ده‌اي‬ ‫را در قاب‌هاي��ي زيب��ا و چش��م‌نواز به رخ‬ ‫مي‌كش��ند‪ .‬همچنين از حض��ور «ابراهيم‬ ‫حاتمي‌كيا» فيلمس��از سرشناس به عنوان‬ ‫يكي از بازيگران اصلي سود مي‌برد كه نفس‬ ‫حضورش کنجکاوی بسياري از مخاطبان را‬ ‫برمی‌انگیزد‪ .‬ظاهراً موفقيت فيلم در جلب‬ ‫توجه مردم و كارشناسان‪ ،‬گروه سازندگان را‬ ‫بر آن داشته كه مضمون مشابهي را دستمايه‬ ‫فيلم بعدي‌شان قرار دهند كه البته حاصل‬ ‫كارش��ان هنوز موفق به اخذ اجازه نمايش‬ ‫نشده است‪.‬ولي فروش مناسب «زندگي‪»...‬‬ ‫در پخش اولش در ش��بكه نمايش خانگي‬ ‫نش��ان دهنده ظرفيت جامع��ه براي طرح‬ ‫حرف‌هاي جدي با لحن‌ه��اي مختلف در‬ ‫م��ورد دغدغه‌هاي ذهن��ي مبتال به جامعه‬ ‫ايران امروز است‪.‬‬

‫سالم و عليك با فرشتگان‬ ‫سينماي كودك و نوجوان ايران سال‌هايي‬ ‫برص��در ب��ود و دو ده��ه‌اي مي‌ش��ود كه اين‬ ‫صدرنش��يني كمرنگ ش��ده و دليلش چيزي‬ ‫نيست جز پيشرفت تكنيكي سينماي جهان‬ ‫و باالرفت��ن توقع مخاطب ايران��ي براي ديدن‬ ‫فانتزي‌هاي پررنگ و لع��اب و پر از جلوه‌هاي‬ ‫ويژه‪«.‬سالم بر فرشتگان» ساخته فرزاد ارشدي‬ ‫محصولسال‪،1389‬تالشيبرايجلبمخاطب‬ ‫مشكل پسند ايراني است‪ .‬فيلمي پربازيگر و پر از‬ ‫جلوه‌هاي ويژه كه در اكران سينمايي به داليل‬ ‫مختلف نتوانست مخاطبانش را پيدا كند و حاال‬ ‫به شبكه نمايش خانگي مي‌آيد‪ .‬فيلم ارائه‌اي از‬ ‫موسسه قرن جديد است‪.‬‬

‫آيا شبكه نمايش خانگي‪ ،‬عصاي زير بغل سينماي ايران است؟‬

‫رســـانه‌اي بــراي فـــردا‬

‫بحث مطالعات موسس��ات فعال در ش��بكه نمايش‬ ‫خانگ��ي از دولت ك��ه هفته گذش��ته در همين صفحه‬ ‫مطرح ش��د‪ ،‬عليرغم آنكه توجهات عمومي به انتخابات‬ ‫رياست جمهوري دوره يازدهم معطوف بود ولي در ميان‬ ‫فعاالن اين رس��انه بازتاب خوبي داشت‪ .‬همچنان كه در‬ ‫آن مطلب ذكر شد‪ ،‬عمده‌ترين گاليه مديران موسسات‬ ‫فعال در ش��بكه نمايش خانگي حول محور الزام‌شان به‬ ‫خريد توليدات س��ينمايي كش��ور مي‌گردد كه به دليل‬ ‫كمي عرض��ه‪ ،‬معموالً با قيمت بااليي ارائه مي‌ش��وند و‬ ‫بسياري از آن‌ها هم – به شهادت آمار فروش در سينماها‬ ‫– قابليتي براي جذب مش��تري و سوددهي يا دست‌كم‬ ‫جبران هزينه خريد و تكثي��ر و عرضه ويديويي ندارند‪.‬‬ ‫جالب اينجاس��ت كه تهيه‌كنندگان سينما هم متقاب ً‬ ‫ال‬ ‫از ش��بكه نمايش خانگي گاليه‌مندند و اعتقاد دارند كه‬ ‫فروش رايت فيلم‌هايشان به موسسات ويديورسانه بايد‬ ‫بخش عمده‌اي از هزينه توليد فيلم‌ها را برگرداند‪.‬‬ ‫‪ ë‬فلس�فه وجودي‪ :‬ش��ايد بس��ياري از فعاالن امروز‬ ‫س��ينماي ايران به ياد نداشته باشند كه حدود ‪ 20‬سال‬ ‫پيش موقعي كه شبكه نمايش خانگي ايران در قالب تنها‬ ‫موسسه فعال (موسسه رسانه‌هاي تصويري) پايه‌گذاري‬ ‫ش��د‪ ،‬هدف اصلي سياستگذاران اين بود كه بديلي براي‬ ‫شبكه وس��يع قاچاق فيلم‌هاي غيرمجاز تدارك ببينند‪.‬‬ ‫در آن س��ال‌ها برآورد مي‌شد كه گردش مالي اين‬ ‫شبكه – عمدتاً از محل كرايه هفتگي فيلم‌ها – در‬ ‫سراسر كشور ساالنه بين هفت تا ده ميليارد تومان‬ ‫باشد در حالي كه كل سينماي ايران ك ً‬ ‫ال با رقمي‬ ‫بين يك تا يك و نيم ميليارد تومان دخل و خرج‬ ‫مي‌كرد‪ .‬جالب اينجاست فيلم‌هاي سينمايي بعداز‬ ‫انقالب هم در ميان عناوين ش��بكه قاچاق جايي‬ ‫نداشتند و طالبان اين محصوالت معموالً آن‌ها را در‬ ‫جايگاه اصلي‌شان يعني سينماها تماشا مي‌كردند‪.‬‬ ‫در واقع فعاالن اين تجارت پرسود غيرمجاز نيازي‬ ‫به دس��ت درازي به سمت فيلم‌هاي جديد ايراني‬

‫احساس نمي‌كردند چرا كه در غياب شبكه‌هاي متعدد‬ ‫تلويزيوني و امكانات تفريحي عمومي‪ ،‬فيلم‌هاي اكشن‬ ‫غربي‪ ،‬رمانتيك هنري و دوبله‌هاي قديمي‌شان مشتريان‬ ‫فراواني بين جوانان و خانواده‌ها داش��ت؛ مشترياني كه‬ ‫بعضاً به دليل قيمت باالي كرايه فيلم و دستگاه نمايش‬ ‫گاه به صورت شراكتي (ميان چند خانواده) اقدام به تهيه‬ ‫كاالهاي مورد نظرشان مي‌كردند‪.‬‬ ‫نحوه عملكرد موسس��ه رس��انه‌هاي تصويري در‬ ‫س��ال‌هاي آغازين فعاليتش هيچ سنخيتي با حجم‬ ‫غول‌آساي اقدامات رقيبش نداشت‪ .‬در خوشبينانه‌ترين‬ ‫حالت مي‌توان گفت كه مديران اين موسسه صرفاً به‬ ‫پايه‌گذاري بنايي دل‌خوش داش��تند كه در سال‌هاي‬ ‫آينده به بار بنشيند تا شايد بتواند بخشي از ظرفيت‬ ‫مش��تريان بازار پررونق فيلم‌هاي قاچ��اق را به خود‬ ‫اختصاص دهد‪.‬‬ ‫‪ ë‬در مس�ير تندب�اد! ورود تدريج��ي فيلم‌ه��اي‬ ‫قديمي ايراني به فروش��گاه‌هاي محصوالت فرهنگي‪،‬‬ ‫نقطه ش��روع رقابت يك تنه موسسه رسانه‌ها با كل‬ ‫شبكه قاچاق بود‪ .‬علي‌رغم بي‌تدبيري سياستگذاران‬ ‫در تقويت اين ش��بكه جديدالوالده از طريق تبليغات‬ ‫رس��انه‌اي‪ ،‬اس��تفاده از ظرفيتي كه شبكه قاچاق به‬ ‫دنبالش نبود يعني ارائه فيلم‌هاي ايراني فرصتي براي‬

‫عرض اندام به اين موسسه داد؛ فرصتي كه با جديدتر‬ ‫شدن عناوين فيلم‌ها و ورود تدريجي بخش خصوصي‬ ‫به اين بازار‪ ،‬تبديل به بازاري تازه شد كه مي‌توانست‬ ‫مورد طمع رقبا نيز قرار بگيرد‪ .‬اين رقبا در درجه اول‬ ‫عب��ارت بودند از بازار قاچ��اق داخلي و در درجه بعد‪،‬‬ ‫شبكه‌هاي تازه تاسيس و فارسي زبان ماهواره‌اي كه‬ ‫از اواس��ط دهه ‪ 70‬مبارزه فرهنگي و سياسي با نظام‬ ‫جمهوري اس�لامي را در دستور كار قرار داده و براي‬ ‫جلب مخاطب ايراني از هيچ اقدام منحطي – از جمله‬ ‫س��رقت نسخه ويديويي از فيلم‌هاي جديد و در حال‬ ‫اكران ايران��ي و پخش بدون مجوز آن‌ها – رويگردان‬ ‫نبودند‪ .‬اقدامات قانوني كه توسط نمايندگان حقوقي‬ ‫برخ��ي از تهيه‌كنندگان س��ينماي اي��ران عليه اين‬ ‫ش��بكه‌ها – عمدتاً در امريكا – صورت گرفت‪ ،‬موقتاً‬ ‫باعث كاهش اين هجمه ش��د ولي روند سوء استفاده‬ ‫غيرمجاز از فيلم‌هاي عرضه شده توسط شركت‌هاي‬ ‫ويديو رسانه ايران – عمدتاً فيلم‌هاي خارجي دوبله به‬ ‫فارسي – همچنان ادامه دارد‪.‬‬ ‫‪ ë‬دوس�تان ب�ه جاي م�ا‪ :‬دردس��رها و منافع عرضه‬ ‫فيلم‌هاي ايراني براي موسس��ات ويديو رس��انه كشور را‬ ‫بايد در بس��تر چنين عقبه‌اي ارزيابي كرد‪ .‬واقعيت اين‬ ‫است عرضه نسخه‌هاي با كيفيت و دوبله شده محصوالت‬ ‫هاليوود و باليوود در اين شبكه در سال‌هاي اخير‬ ‫قري��ن توفيق نبوده چرا كه غير از ش��بكه قاچاق‪،‬‬ ‫حتي صدا و س��يما ه��م در ارائ��ه زودهنگام اين‬ ‫محصوالت وارد گود رقابت ش��ده است؛ و از طرف‬ ‫ديگر ناآشنايي بسياري از مديران موسسات ويديو‬ ‫رس��انه با حيطه‌هاي فرهنگي باعث غفلت آنان از‬ ‫ظرفيت‌هاي فراوان اين صنعت شده است؛ تا جايي‬ ‫كه توليد تله فيلم‌هاي كمدي (از نوع س��خيف) و‬ ‫س��ريال‌هاي پرخرج تنها راهكارهاي برون رفت از‬ ‫بح��ران اقتصادي قلمداد ش��ده كه گريبانگير اين‬ ‫موسسات است‪.‬‬

‫یادداشت روز‬ ‫پيمان شوقي‬ ‫كارشناس رسانه‬

‫فراتر از يك ستاد‬

‫مش��تريان ش��بكه نماي��ش خانگ��ي‬ ‫حتماً به برچس��ب‌هاي هولوگرامي توجه‬ ‫كرده‌اند كه قرار اس��ت نش��انه اصل‌بودن‬ ‫كاال قلمداد ش��ود و به دليل اس��تفاده از‬ ‫چس��ب نامرغوب معموالً يك طرفش��ان‬ ‫از ول��ت مقوايي فيلم‌ها جدا ش��ده و مثل‬ ‫پرچم در اهتزازند! موسسات ويديورسانه‬ ‫مكلفند اين نشانه‌هاي استاندارد محصول‬ ‫خود را از دولت بخرند تا بخش��ي از هزينه‌هاي ادارات ذيربط را تقبل‬ ‫كرده باش��ند‪ .‬قيمت اين برچسب‌ها از ابتداي سال جاري بدون اطالع‬ ‫قبلي دوبرابر ش��ده اس��ت و دليل اين امر نيز پس از كنكاش برخي از‬ ‫فعاالن شبكه چنين عنوان شده كه مبلغ اضافه بابت هزينه‌هاي جاري‬ ‫ستاد صيانت از محصوالت فرهنگي صرف مي‌شود! نمي‌دانم كسي نظر‬ ‫محكومين به پرداخت را در مورد ميزان رضايت‌شان از عملكرد ستاد‬ ‫مذكور در صيانت از اموالشان پرسيده يا نه‪ ،‬ولي دريافت زوركي مبالغ‬ ‫بابت نهادي دولتي كه رديف بودجه هم دارد عرفاً كار جالبي نيست‪.‬‬ ‫حال اين را داشته باشيد كه گذشته از فيلم فروش‌هايي كه دور از‬ ‫چش��م ماموران اين ستاد در سطح شهرهاي بزرگ و كوچك مشغول‬ ‫كسب‌اند اخيراً پاي شبكه‌هاي ماهواره‌اي فارسي‌زبان هم به اين كسب‬ ‫و كار كش��يده شده ازجمله گزارش مي‌ش��ود شبكه‌اي كه خودش را‬ ‫«نخستين» در زمينه پخش انيميش��ن‌هاي دوبله به فارسي مي‌داند‬ ‫اخي��راً و مقارن با ش��روع فصل تعطيل م��دارس اقدام به پخش مكرر‬ ‫آگهي‌هاي فروش «يكصد انيميشن روز جهان با دوبله فارسي» در يك‬ ‫بسته فرهنگي! با قيمتي نازل مي‌كند‪.‬‬ ‫اول‪ :‬بسته مذكور ظاهراً حاوي ‪ 4‬لوح فشرده دي‌وي دي است‪ ،‬به‬ ‫عبارت ديگر هر لوح فشرده بايد حاوي ‪ 25‬فيلم ‪ 90‬تا ‪ 105‬دقيقه‌اي‬ ‫باش��د كه ناگفته پيداست بايد چقدر كاهش كيفيت پيدا كنند تا در‬ ‫يك حلقه لوح فشرده جا شوند‪ .‬دوم‪ :‬بديهي است كه زحمت دوبله و‬ ‫آماده‌س��ازي اين يكصد انيميشن برتر به عهده موسسات ويديو رسانه‬ ‫داخلي بوده و س��ارقان محترم با بهره‌گيري از يك ش��بكه مويرگي با‬ ‫خيال راحت حاصل سرمايه‌گذاري اين موسسات را فقط با يك تلفن‪،‬‬ ‫جلوي در منزل خريدار در هر كجاي ايران تحويل مي‌دهند!‬ ‫سوم‪ :‬صيانت از محصوالت فرهنگي فقط ناظر به اقدامات فيزيكي‬ ‫يك س��تاد دولتي نيست؛ در واقع هريك از ما بايد ستادي باشيم كه‬ ‫از كاال و س��رمايه ايراني در برابر سودجويان داخلي و خارجي حمايت‬ ‫كنيم‪ .‬در درجه اول با نخريدن و بعد با روشنگري و تفهيم به ديگران؛‬ ‫به عبارت ديگر‪ ،‬هر شهروند يك ستاد صيانت‪.‬‬

‫يك توضيح و چند نكته‬

‫دیدگاه‬

‫با تشكر از خوانندگاني كه در همين يك ماه تبديل به همراهان اين‬ ‫صفحه ش��ده‌اند و به ش��كل حضوري يا از طريق تلفن و ايميل ما را در‬ ‫جريان نقطه نظراتشان قرار مي‌دهند‪ ،‬الزم به توضيح است كه رويكرد‬ ‫اصل��ي اين صفحه‪ ،‬معرفي ظرفيت‌هاي مغفول ش��بكه نمايش خانگي‬ ‫(به‌عنوان يك رس��انه) و آسيب‌شناسي مشكالت آن است‪ .‬اين توضيح‬ ‫از آنجايي ضروري بود كه متأسفانه فقدان يك وسيله ارتباطي مستمر‬ ‫ميان صنعت ويدئو رسانه و مخاطبانش باعث شده كه اغلب عالقه‌مندان‬ ‫و مش��تريان محصوالت ش��بكه نمايش خانگي مش��تاق اطالع‌رساني‬ ‫پيرامون محصوالت جديد و نقد و بررس��ي آن‌ها باش��ند؛ انتظاري كه‬ ‫سياست اين صفحه نيست ولي در روزهاي پنجشنبه تا حدودي به آن‬ ‫پرداخته مي‌شود‪.‬‬ ‫اما بعد؛ دوستي از تهران طي مذاكرات حضوري‪ ،‬نسبت به معرفي‬ ‫يكي از فيلم‌هاي ايراني طي چند هفته قبل در صفحه نمايش خانگي‬ ‫روزنامه ايران معترض بوده و عنوان مي‌كردند فيلمي كه در همان دقايق‬ ‫اوليه‪ ،‬صحنه‌هاي مش��مئزکننده‌ای مثل فروكردن پونز در پيش��اني و‬ ‫فوران خون را نشان مي‌دهد يا در سكانس‌هاي بعدي شامل صحنه‌هاي‬ ‫اغواگرانه است‪ ،‬نبايد مورد معرفي و «تبليغ» قرار گيرد‪ .‬نارضايتي اين‬ ‫خواننده محترم ناشي از آن بود كه بدون اطالع از محتواي فيلم آن را به‬ ‫همراه اعضاي خانواده تماشا كرده و نتوانستند تا پايان تحمل كنند‪.‬‬ ‫البته ظاهراً اين دوس��ت عزيز به محتواي مطل��ب مذكور كه حاوي‬ ‫انتقاد تلويحي از اين فيلم بود‪ ،‬عنايت نكرده‌اند ولي مقصر اصلي در اين‬ ‫ميان بدون شك مؤسسه پخش كننده است كه مراتب الزم براي هشدار‬ ‫ب��ه مخاطب – قبل از خري��د فيلم‪ -‬را فراهم نكرده اس��ت‪ ،‬حال آن كه‬ ‫تكرار چنين مواردي است كه باعث ريزش تدريجي مخاطبان اين شبكه‬ ‫مي‌شود‪.‬همچنين گروهي از خوانندگان موفق به مشاهده پايگاه اينترنتي‬ ‫اتحاديه ويدئو رسانه ايران نشده بودند كه آدرسش در دوشنبه قبل معرفي‬ ‫ش��ده بود‪ .‬طي تماس با يكي از فعاالن اتحاديه مش��خص گرديد سايت‬ ‫اين نهاد به علت وقفه‌اي كه در تمديد اش��تراك ساالنه فضا پيش آمده‪،‬‬ ‫چند روزي غيرقابل دسترس بود و در حال حاضر ميزبان مراجعين است‪.‬‬ ‫در ش��رايطي كه عدم اطالع‌رس��اني يكي از آفات مبتال به ويدئو رس��انه‬ ‫كش��ور است و بسياري از مؤسسات – حتي انجمن صنفي اين صنعت‪-‬‬ ‫فاقد پايگاه اينترنتي هس��تند‪ ،‬تعطيلي حتي يك روزه وب‌گاه اتحاديه را‬ ‫نمي‌توان ناديده گرفت‪ .‬اميدواريم چنين وقفه‌هاي ناخواسته‌اي ديگر بار‬ ‫گريبانگير مخاطبان شبكه نشود‪.‬‬

‫وب نوشت‬

‫پورتال جامع شبكه نمايش خانگي كشور‬ ‫ضعف عمده توليدكنندگان ايراني در بازاريابي و اطالع‌رساني الزم‬ ‫براي اس��تفاده از تمام ظرفيت‌هاي بازار‪ ،‬هميش��ه نيروهاي خالق و‬ ‫فعال را به راهكارهاي مناس��ب براي به آن‌ه��ا وا مي‌دارد؛ نمونه‌اش‬ ‫هم «پورتال جامع ش��بكه نمايش خانگي» ك��ه اگرچه بنا به اظهار‬ ‫طراحش هنوز نس��خه‌اي آزمايش��ي به ش��مار مي‌رود‪ ،‬ولي به دليل‬ ‫زيرساخت‌هاي جامعي كه دارد از همين اآلن در تمام وب‌سايت‌هاي‬ ‫فع��ال مرتبط با صنع��ت ويدئو رس��انه داراي لينك اس��ت‪ .‬آدرس‬ ‫سرراست اين س��ايت يعني ‪ www. videoresane.ir‬را به خاطر‬ ‫بسپاريد و براي اطالع از آخرين آمار و ارقام محصوالت عرضه شده‬ ‫به بازار به آن سربزنيد‪.‬‬ ‫اين س��ايت همچني��ن امكانات متع��دد فراوان��ي دارد‪ ،‬از جمله‬ ‫اپليكيش��ن‌هايي براي قرار گرفتن روي گوش��ي‌هاي تلفن همراه و‬ ‫ارتباط آنالين با صنعت ويدئو رس��انه كشور‪.‬اين پورتال قرار است در‬ ‫آين��ده‌اي نه‌چندان دور تبديل به رس��انه جامع اين صنعت در ايران‬ ‫ش��ود و در كن��ار فعاليت‌هاي متنوع ديگر‪ ،‬نق��ش خبرگزاري عمده‬ ‫نمايش خانگي را در كشور ايفا کند‪.‬‬

Profile for Zagros

Iran 5391 1392-03-27  

روزنامه ایران شماره ٥٣٩١ بیست و هفتم خرداد ١٣٩٢ Ruznāmeye IRĀN Shomāreye 5391 27-03-1392 Daryāft (6 MB)

Iran 5391 1392-03-27  

روزنامه ایران شماره ٥٣٩١ بیست و هفتم خرداد ١٣٩٢ Ruznāmeye IRĀN Shomāreye 5391 27-03-1392 Daryāft (6 MB)

Advertisement