Page 1

Rękodzieło


Koncepcja, tekst, skład, korekta: Marta Kryś

O projekcie: https://myikultura.home.blog/ https://issuu.com/zaangazowani https://www.facebook.com/ProjektZaangazowani/?modal=admin_todo_tour

Gliwice 2019

Publikacja dostępna na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0

inspiracje / wiedza

Zrealizowano w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

2


Osoby z niepełnosprawnością uczestniczące w warsztatach terapii zajęciowej, przebywające w domach opieki lub w placówkach dziennych, wreszcie uczniowie szkół specjalnych, są bardzo często objęci różnorakimi programami terapii poprzez sztukę, prace ręczne, udział w zajęciach w różnorodnych pracowniach. Skuteczność takiej terapii jest znana od dawna. Na przełomie XVIII i XIX wieku, kiedy to nastąpił znaczący rozwój szpitalnictwa, na oddziałach dla umysłowo chorych zaczęto wprowadzać zajęcia polegajace na różnorakich pracach ręcznych1. W Polsce rozwój terapii zajęciowej ma miejsce po II wojnie światowej. Rękodzieło w terapii zajmuje bardzo ważne miejsce. Tworzenie przedmiotów ozdobnych lub użytecznych posiadających walory artystyczne, wykorzystując proste narzędzia i – często – tradycyjne techniki, w ostatnich latach stało się także po prostu modne. Wobec galopującego rozwoju technologii powrót do prac ręcznych okazał się być atrakcyjny dla młodego odbiorcy, który często nie miał okazji zetknąć się wcześniej z daną techniką. 1

Danuta Szeligiewicz Urban, Rola prac ręcznych w terapii zajęciowej osób niepełnosprawnych, „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Humanitas. Pedagogika” 2015, nr 11, s. 2. Dostęp online: http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight15462a2c-4dce-49a4-8b3b-813b69f7e67c [4.08.2019 r.].

W artykule Wraca moda na rękodzieło autorka stawia rękodzieło w opozycji do innego współczesnego zjawiska: Ręczna robota, zwłaszcza z nutą ekologiczną, etno, minimalistyczną, recyklingową, kojarzy się ludziom z ucieczką z wyścigu szczurów2. W ofercie instytucji kultury, stowarzyszeń 2

Agnieszka Sowa, Wraca moda na rękodzieło, „Polityka” 2017, nr 34. Dostęp online: https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/spoleczenstwo/1716702,1,wraca -moda-na-rekodzielo.read [4.08.2019 r.].

inspiracje / wiedza

Rękodzieło

3


Takie warsztaty mogą być niezwykle interesujące szczególnie dla tych niepełnosprawnych, którzy nie są objęci wsparciem jakiejś instytucji oferującej zajęcia w różnorakich pracowniach, a także dla osób pracujących. Zajęcia rękodzielnicze są dla nich niedostępne na co dzień. Organizując natomiast warsztaty warto skorzystać z potencjału osób z niepełnosprawnościami, które posiadają swoje pasje, i zaprosić ich jako ekspertów. Jest to sytuacja przynosząca obustronne korzyści – realizatorowi pozwala na zaproponowanie ciekawych zajęć, dla osoby niepełnosprawnej możliwość dzielenia się wiedzą i bycia specjalistą w danej dziedzinie, być może posiadając ograniczenia w innej, pozwala budować poczucie własnej wartości oraz pogłębiać relacje społeczne.

inspiracje / wiedza

i różnorakich pracowni pojawiają się więc często różnorodne warsztaty: wyrabiania mydeł, świec, biżuterii, wyplatania z wikliny, kaligrafii, stolarskie. Cieszą się dużą popularnością. Czasami prowadzą je wolontariusze, ludzie, dla których rękodzieło jest pasją. Są oni gotowi dzielić się swoimi zdolnościami i wiedzą.

4


uczestnicy będą mogli odwiedzać poszczególne stoliki i poznawać kolejne aktywności.

U podstawy tego scenariusza leży przekonanie, że uczestnicy mogą się uczyć od siebie nawzajem, wymieniając wiedzą, dzieląc pasjami. Wiele osób zajmuje się w wolnych chwilach jakimś hobby – pora wyciągnąć robótki z szuflady i pokazać je światu!

45 MINUT 4 – 16 OSÓB

Wydrukowane i umieszczone w różnych miejscach sali kartki formatu A4 z cytatami:

CELE

 

Uczestnicy poznają nowe techniki rękodzielnicze. Uczestnicy poznają lepiej siebie nawzajem.

CO PRZYGOTOWAĆ WCZEŚNIEJ?

Uczestników należy odpowiednio wcześniej poprosić o przyniesienie na spotkanie swoich prac, prefabrykatów, materiałów etc. W sali, gdzie będą odbywać się zajęcia, powinny się znajdować stoliki oraz krzesła. Jeśli to możliwe, warto, aby każda z osób, która chce dzielić się swoim hobby, siedziała przy osobnym stoliku. Wtedy pozostali

Nawet z pozoru najdziwaczniejsza, najskromniejsza pasja jest czymś bardzo, ale to bardzo cennym. Stephen King Dobrze jest znaleźć sobie hobby, które tak człowieka wciąga, i sprawia, że z radością czeka się na kolejny tydzień, zamiast ponuro liczyć dni. Cecelia Ahern Pasja i zadowolenie idą ze sobą w parze, a bez nich każde szczęście jest chwilowe, nie ma bowiem bodźca który by je podtrzymywał. Nicholas Sparks A jednak trzeba się sponiewierać od czasu do czasu w imię czegoś. Rzucić się w przepaść i poczuć, że się frunie. Bez tego może i bezpieczniej, ale nijako. Maciej Stuhr Pewnego dnia coś zrobisz, coś zobaczysz albo wpadniesz na pomysł, który pozornie pojawi się znikąd. I poczujesz, że coś w tobie drgnęło, jakieś ciepło w piersi. Kiedy tak się stanie, nie wolno ci tego zignorować. Otwórz umysł i podążaj za tym

scenariusz

Rękodzieło

5


pomysłem. Podtrzymuj płomień. A wtedy na pewno znajdziesz swój ogień. Beth Hoffman

pasji. Należy zaznaczyć, że dalszy ciąg prezentacji oraz możliwość zadawania szczegółowych pytań będzie miała miejsce przy stolikach. Warto, żeby uczestnicy mogli spróbować danej aktywności, zapytać także o bardzo konkretne rzeczy: gdzie kupić dane materiały, jak zacząć.

PRZEBIEG SPOTKANIA

2. Jeśli prowadzący sam ma hobby, o którym może opowiedzieć, warto, aby zaczął. Ośmieli to pozostałych uczestników. Następnie należy przekazać im głos i poprosić o krótkie zaprezentowanie swojej

3. Zajęcia mają mieć swobodny przebieg – służą głównie wymianie wiedzy i wzajemnej inspiracji. Gdy czas zajęć zbliża się ku końcowi, należy podziękować uczestnikom, szczególnie tym, którzy zgodzili się opowiedzieć o swoich zainteresowaniach. Takie zajęcia w ramach projektu odbyły się w Gliwickim Zakładzie Aktywizacji Zawodowej. Uczestnicy prezentowali haft koralikowy (spotkał się z największym zainteresowaniem, ustalono nawet wspólne zamówienia ze sklepu internetowego), origami modułowe, malowanie akwarelami, haft krzyżykowy. CO JESZCZE MOŻEMY ZROBIĆ?

Zajęcia można urozmaicić, zachęcając uczestników do wykonania szybkich i prostych robótek, wykonywanych bez użycia drutów czy szydełek. Instrukcję, jak wykonać takie robótki, można znaleźć w książce Barbary Palewicz-Ryży i Karoliny

scenariusz

1. Zajęcia rozpoczynamy od zainicjowania rozmowy: posiadanie zainteresowań i hobby jest niezwykle ważne dla każdego. Jakie widzicie korzyści, a jakie trudności związane z posiadaniem hobby. Jako plusy uczestnicy mogą wymienić m.in. takie punkty: zdrowa odskocznia od codziennych obowiązków, rozwój, nawiązywanie znajomości, relaks. Jako minus mogą się pojawić kwestie finansowe – niemal każde hobby kosztuje, a im bardziej się w nie zagłębia, tym zazwyczaj kosztuje więcej. Kolejnym minusem może być zatracenie umiaru, zdrowych granic pomiędzy obowiązkami a pasją.

6


Zdjęcia powyżej przedstawiają uczestników zajęć, które odbyły się w ramach projektu w GZAZ w 2019 r.

scenariusz

Kózki-Wrodarczyk pt. Robótki na paluszkach (Wyd. Rea 2017).

7

Profile for Zaangażowani

Rękodzieło  

To scenariusz zajęć o pasjach i o dzieleniu się nimi.

Rękodzieło  

To scenariusz zajęć o pasjach i o dzieleniu się nimi.

Advertisement