Page 1

JAARGANG 22 | NUMMER 178 | 2019

COVERSTORY

Feenstra en Van Goor uit Wormer gaat duurzaam door het leven

Nu al gasloos onder­nemen, het kan écht GBC Zaanstad ontvangt subsidie voor 100 gratis energiescans

Dinsdag 14 januari 2020 Gezamenlijke nieuwjaars­ bijeenkomst diverse ondernemersverenigingen

HÉT BUSINESSMAGAZINE VAN DE ZAANSTREEK

WWW.ZAANBUSINESS.NL


Ook investeren in vernieuwing? Ondernemen = vernieuwen. Heb je al plannen? We denken graag met je mee, met vernieuwende financieringsmogelijkheden.

Bekijk hoe op Rabobank.nl/groei


VOORWOORD

Een jaar verder. De decembermaand is zo goed als halverwege als u dit leest. Sinterklaas is weer terug naar het warme Zuiden en de Kerstman staat te trappelen om de rendieren de sporen te geven. Ook Black Friday, Cybermonday en andere kortingsvehikels die maar verzonnen worden om de consument te verleiden om aankopen te doen, liggen in het verleden. Het is traditiegetrouw tijd om aan reflectie te doen, terug te kijken en om alvast de blik op het nieuwe jaar te richten. Mijn dank gaat uit naar ons team, onze leveranciers en adverteerders!

Eerlijk is eerlijk, we hebben het dit jaar met dit magazine niet makkelijk gehad. Door drukte met de andere werkzaamheden van ons bedrijf en hier en daar onvoldoende aandacht aan de inhoud te schenken hebben we Zaan Business toch enigszins verwaarloosd. De markt maakt het vervolgens natuurlijk ook niet makkelijk, adverteren in print staat onder druk, online reclame maken wint terrein. Maar net als in de retail, waar online winkelen voor bedreigingen zorgt, liggen daar ook kansen. Kansen om je te onderscheiden met een uniek assortiment, toegevoegde waarde bieden of voor de optimale klantbeleving zorgen. Mainstream overleeft niet, je moet jezelf weten te etaleren en vernieuwen. En dat is waar Zaan Business zich het laatste half jaar op heeft gefocust. Met dus tijdelijk minder aandacht aan de inhoud, maar wees gerust, dat gaan we goedmaken. Begin 2020 lanceren wij, samen met een aantal ondernemersverenigingen en partners een uniek ondernemersplatform dat volledig past bij de drie pijlers waar Zaan Business op rust, te weten: • Het stimuleren van de lokaal zaken doen • Nieuwsvoorziening van, voor en door de Zaanse ondernemer en haar verenigingen • Informatievoorziening en bundeling van relevante netwerk- en kennisbijeenkomsten

handen genomen, dit zal in de eerste week van januari 2020 zichtbaar worden. We zijn dus heel even bewust een versnelling lager gegaan om zo in 2020 heel snel op te kunnen schakelen. Leden van de ondernemersvere­nigingen in de Zaanstreek die met ons samen­werken zullen begin 2020 op de hoogte gebracht worden. Denkt u nu, ik ben nieuwsgierig, vertel me meer? Mail mij op marco@idv.nl, ik kom het u graag live presenteren. Ik spreek voor 2020 de wens uit dat ondernemend Zaanstreek over de eigen schuttingen gaat kijken en waar het kan deze obstakels neerhaalt. Zo dat we in 2020 gezamenlijk meer business kunnen maken en onze positie als bedrijvige regio kunnen versterken in de metropoolregio Amsterdam. Voor nu wens ik u en de uwen vanaf deze plek fijne feest­ dagen, een spetterend uiteinde en natuurlijk alle geluk en gezondheid voor het nieuwe jaar! Marco Bleeker

marco@idv.nl

Dit platform is de verbindende schakel tussen offline (magazine) en online (website en social media) en zal het de aangesloten Zaanse ondernemers makkelijk maken om elkaar te vinden, leren kennen, ontmoeten, samen zaken te doen en op de hoogte te blijven. En passant hebben we ook de gehele uitstraling van Zaan Business, zowel in print als online onder | december 2019 - 3


INHOUD

nr 178- december 2019

10

In 2050 moet Nederland CO2-neutraal en gasloos door het leven gaan. Feenstra en Van Goor Installaties en Sanitair laat zien dat dit ook nu al kan. ‘Zo draait ons bedrijfspand in Wormer al twee jaar volledig zonder gas’, weet Wijnand van Goor.

8 9 4-

| december 2019

Anneke Wijdogen nieuwe directeur Marketing Zaanstreek

Anneke Wijdogen-Vis wordt per 1 februari 2020 de nieuwe directeur van Stichting Marketing Zaanstreek. Zij is momenteel nog Director of Sales bij Corendon Hotels & Resorts. Anneke Wijdogen-­Vis wordt de vervanger van Lex Kruijver die eerder besloot om zich weer volledig te focussen op zijn eigen bureau (Respons) in Amsterdam.

Over MAAK, ’t Lokaal, stages en kuikens

Bedrijven met een marketingspecialist in dienst kunnen een mbo-stagiair aannemen. Kleine mkb-bedrijven zonder marketeer in dienst hebben die mogelijkheid meestal niet. Voor hen kan ’t Lokaal een uitkomst bieden. Zo krijgen mbo-studenten bovendien de kans om bij kleinere bedrijven in de eigen regio stage te lopen.


ZAANBUSINESS, hét businessmagazine van de Zaanstreek

13 15 17

Mogelijkheden om HoogTij verder te verduurzamen

Er zijn goede kansen om een duurzame warmte- en energie­voorziening te ontwikkelen op Hoogtij. Dit blijkt uit een onderzoek dat Royal Haskoning DHV (RHDHV) in opdracht van de gemeente Zaanstad heeft uitgevoerd. Tevens concludeert de RHDHV dat er vooral kansen worden gezien voor een warmtenet dat wordt gevoed met warmte uit het oppervlaktewater van het Noordzeekanaal (TEO: Thermische Energie uit Oppervlaktewater).

Succesvol en inspirerend partici­panten­ overleg bij Rutte Groep

Green Business Club Zaanstad bestaat inmiddels ruim een jaar. Afgelopen maandag 25 november werd tijdens het tweede participantenoverleg een uitvoeringsprogramma voor 2020 gemaakt om de ambitie, Zaanstad te verduurzamen, te realiseren.

Gunther bedrijfsmakelaars actief van Zaanstreek tot Breukelen

Van een kleine zpp'er die zijn eerste kantoorruimte zoekt tot een grote transporteur die een volumineuze opslagruimte nodig heeft. Elke ondernemer kan voor bedrijfsonroerend goed terecht bij Gunther bedrijfsmakelaars. 'Waarbij we informatie over taxaties, duurzaamheid, PFAS en andere actuele zaken er als een totaal­ advies bij leveren', zegt eigenaar Tom Gunther.

EN VERDER: 12 14 18 19

VOLG ONS VOOR HET MEEST ACTUELE ZAKELIJK NIEUWS IN DE ZAANSTREEK

Nieuw bestuurslid Ron Kistemaker: Winnaars Circular Furniture Design Challenge! Het kerstpakket… Het levensverhaal als kracht!

COLOFON UITGEVER IDV MEDIA B.V. Witte Vlinderweg 11 1521 PS Wormerveer T: (075) 642 81 14 www.idv.nl VORMGEVING IDV RECLAME B.V. Witte Vlinderweg 11 1521 PS Wormerveer T: (075) 642 81 14 www.idv.nl

REDACTIE IDV MEDIA B.V. Heeft u ook iets te melden? Mail naar redactie@zaanbusiness.nl VERSPREIDING Print magazine 6 X Digitaal magazine 4 X FOTOGRAFIE Bart Homburg, Mike Bink, Dirk Brand, Zaanstreek.nl, freepik.com en/of aangeleverd

ZAANBUSINESS IS OFFICIËLE MEDIAPARTNER VAN:

ZAANBUSINESS

@ZAANBUSINESS

ZAANBUSINESS

WWW.ZAANBUSINESS.NL

ADVERTENTIES Sytze ten Wolde sales manager 075 - 6 42 81 14 of 06 10 888 333 COLUMNS De columns in Zaanbusiness zijn geschreven vanuit het perspectief van de columnist en vallen buiten de verantwoordelijkheid van de redactie. Zaanbusiness wordt gratis in controlled circu­lation verzonden naar bedrijven in de gemeenten Zaanstad, Wormerland en Oostzaan.

ISSN 2214 - 8779 © Het auteursrecht van deze uitgave wordt door de uitgever nadrukkelijk voorbehouden. Het is verboden om zonder schriftelijke toestemming onderwerpen te kopiëren en/of te publiceren. De uitgever kan niet verant­woordelijk worden gesteld voor eventuele schade als gevolg van publi­c aties in deze uitgave. Druk- en zetfouten voor­behouden.


PixioDisplay

dé mobiele digitale display

Tom Mulder

Scan de QR code voor meer info of demo

Nieuw in Europa: de PixioDisplay. De levensgrote banner met beeldscherm en touchscreen. Een echte aandachtstrekker die overal past. Bewegende beelden spreken direct tot de verbeelding en geven uw boodschap extra kracht. Of je de digitale mobiele display nu gebruikt voor beurzen, op kantoor of in jouw winkel of showroom, je valt gegarandeerd op bij jouw publiek.

Specs • 43” touchscreen 1920×1080 • Met WIFI / USB / Ethernet • Werkt op Android 4.2 • Ingebouwde krachtige speaker • Solide design, 150 x 60 cm • Eenvoudig te plaatsen • Verkrijgbaar in zwart en wit • Luxe draagtas verkrijgbaar

Mogelijkheden • roll-up banner alternatief • beursbanner alternatief • multifunctioneel presentatiescherm • innovatieve beurs-display • vervanger voor uw beursschermen • opvallende etalage-display • touchscreen presentatiescherm

www.idv.nl/pixiodisplay


NIEUWS

Druk bezochte Werkom Werkgeversborrel in Zaandam Foto's: Luzan Veenendaal

Thomas Rau aan het woord

V.l.n.r. Yolanda Hoogtanders, directeur Werkom, Mario Hegger, wethouder Purmerend, Natasja Groothuismink en Hans Krieger, beiden wethouders in Zaandam.

Op 26 november 2019 organiseerde Werkom een Werkgeversborrel aan de Slachthuisstraat in Zaandam. Dit keer was het thema 'inclusief en circulair ondernemen gaan hand in hand.'

Hoofdspreker op de Werkgeversborrel was architect Thomas Rau, expert op het gebied van de circulaire economie. Hij nam de bezoekers mee in de vertaalslag van de theorie naar de

dagelijkse praktijk van de circulaire economie. De borrel was druk bezocht, naast een aantal wethouders waren er maar liefst 50 werkgevers aanwezig en veel bedrijven kwamen met meerdere medewerkers.

Bij de circulaire economie draait het volgens Thomas Rau om een fundamentele verandering van onze houding. Niet wij sturen de aarde aan, maar andersom. Met dat besef als uitgangspunt faciliteert circulair denken de relatie van de mens met alles wat ons bestaan mogelijk maakt. Zodanig dat alles wat eindig is, oneindig beschikbaar blijft. Flinke mind-change Werkom draagt deze gedachten een warm hart toe en is ervan overtuigd dat inclusief en circulair onder­ nemen elkaar versterken. Door beide toe te passen, kunnen we ons gezamenlijk sterk maken voor de duurzame inzet van mensen én grondstoffen.

Dat was ook de overkoepelende boodschap van de middag. Maar om zover te komen zal er wel een flinke mind-change nodig zijn in het bedrijfsleven. Mooie en succesvolle voorbeelden Gelukkig zijn er al hele mooie en succesvolle voor­ beelden van circulair ondernemen door bedrijven. Daarover deelden kringloopbedrijf Het Goed en JASA Packaging Solutions hun ervaringen. Na afloop was er natuurlijk ook tijd voor netwerken onder het genot van een hapje en een drankje. Werkom ver­ wacht in het voorjaar wederom een werkgevers­ evenement te organiseren. www.werkom.nl | december 2019 - 7


NIEUWS

Anneke Wijdogen-Vis wordt per 1 februari 2020 de nieuwe directeur van Stichting Marketing Zaanstreek. Zij is momenteel nog Director of Sales bij Corendon Hotels & Resorts. Anneke Wijdogen-­Vis wordt de vervanger van Lex Kruijver die eerder besloot om zich weer volledig te focussen op zijn eigen bureau (Respons) in Amsterdam.

Anneke Wijdogen nieuwe directeur Marketing Zaanstreek Wijdogen-Vis is woonachtig in Zaandam en kent der­ halve de Zaanstreek goed. Met de aanstelling van Anneke kiest Marketing Zaanstreek voor iemand met veel ervaring op het gebied van marketing en sales. Met het oog op het toenemende belang van partner­ ships voor Marketing Zaanstreek zal de kennis en ervaring die Anneke op dit vlak meebrengt heel goed van pas gaan komen. Cees Tip, voorzitter van de Raad van Toezicht, is zeer verheugd met de aanstelling van Anneke: 'Zij is een Zaanse en kan uit eigen ervaring Zaankanters en mensen van buiten enthousiast maken voor onze Zaanstreek waar wonen, werken, cultuur en recreëren echt in de lift zitten'. 8-

| december 2019

Zaanstreek verder op de kaart Het contact met organisaties voor citymarketing in haar huidige functie heeft Anneke Wijdogen-­Vis enthousiast gemaakt voor Marketing Zaanstreek: 'De Zaanstreek heeft ontzettend veel te bieden en ik kijk er dan ook naar uit om samen met de lokale partners én het enthousiaste team van Marketing Zaanstreek aan de slag te gaan om onze mooie streek verder op de kaart te zetten bij zowel be­woners, nationale en internationale bezoekers.' Meer informatie: www.zaans.nl


Ondernemen in Zaanstad INFORMATIE VAN DE GEMEENTE ZAANSTAD VOOR ONDERNEMERS OVER SOCIAAL-MAATSCHAPPELIJKE EN ECONOMISCHE ONTWIKKELINGEN

Over MAAK, ’t Lokaal, stages en kuikens Bedrijven met een marketingspecialist in

dienst kunnen een mbo-stagiair aannemen. Kleine mkb-bedrijven zonder marketeer in

dienst hebben die mogelijkheid meestal niet. Voor hen kan ’t Lokaal een uitkomst bieden.

Zo krijgen mbo-studenten bovendien de kans om bij kleinere bedrijven in de eigen regio stage te lopen.

’t Lokaal is een erkend leerbedrijf voor Marketing en Communicatie. De stagiairs werken aan marketingopdrachten onder de vlag van ’t Lokaal, dat ook de vakinhoudelijke begeleiding verzorgt. Zo snijdt het mes aan niet twee, maar zelfs drie kanten: de school wil studenten graag de kans geven om meer in de praktijk staan, ’t Lokaal wil studenten en bedrijven bij elkaar brengen en bedrijven zijn geholpen met de inzet van stagiairs. In september is binnen ’t Lokaal gestart met een eerste groep studenten in samenwerking met het Regio College. Speciaal daarvoor is het Studenten Marketingbureau `t Kuiken opgericht met vijf stagiaires van het mbo en een hbo’er, die tegelijkertijd ook de oprichters waren van 't Kuiken. Voor de doorontwikkeling van 't Kuiken is de nieuwe lichting stagiairs en opdrachten broodnodig. Heeft u een marketingopdracht maar geen marketeer? Mail dan naar info@tlokaal.nl. Website: tlokaal.com. MAAK.Zaanstad: jongeren betrekken Een mbo-stagiair Marketing hield zich in opdracht van de gemeente Zaanstad bezig met marketingvragen binnen het project Maak.Zaanstad. De vraag was: 'Ook op de lange termijn wil Zaanstad een stad zijn waar mensen met plezier wonen, werken en leren. Daarom willen we werken aan meer en betere woningen, verbindingen en voorzieningen. (…) Hoe we dat kunnen doen? Daarover gaan we met elkaar in gesprek.' De frisse kijk van jongeren Het rapport van de betreffende stagiair richt zich op jongeren:

Gemeente Zaanstad www.zaanstad.nl T 14075

De eerste Kuikens hebben hun stageperiode via ’t Lokaal erop zitten. Foto: Wim Egas

‘t LOKAAL 'Welke ontwikkelingen zien zij, hoe zien zij de toekomst? De jongeren zijn de toekomstige bewoners. We moeten hen blijvend informeren, inspireren en van daaruit actief betrekken bij de toekomst van Zaanstad. Het is voor jongeren belangrijk om zich uitgenodigd te voelen om invloed te hebben op hun eigen toekomst. Ook al hebben zij misschien minder kennis van allerlei belemmeringen in de praktijk, ze hebben daardoor juist een frisse kijk. En dat is een kijk die we willen horen!’ In het rapport adviseert de stagiair onder meer gebruik te maken van social media en ’t Lokaal (programma’s Local Heroes en ’t Kuiken). Ook heeft de student een enquête uitgezet onder jongeren over de beleving van hun wijk. Alles over MAAK vindt u op Maak.zaanstad.nl. | december 2019 - 9


ADVERTORIAL

Feenstra en Van Goor In 2050 moet Nederland

CO2-neutraal en gasloos door het leven gaan.

Feenstra en Van Goor

Installaties en Sanitair laat zien dat dit ook nu al kan. ‘Zo draait ons bedrijfs-

pand in Wormer al twee

jaar volledig zonder gas’, weet Wijnand van Goor.

Lars van Wijngaarden (l) en Wijnand van Goor (r)

uit Wormer gaat duurzaam door het leven

Nu al gasloos o

het kan We kunnen 2019 gerust benoemen als het jaar van het klimaat. Termen als CO2- en stikstofreductie en het stoppen met de aardgasproduc­ tie in Groningen, beheersten het nieuws. De boodschap is duidelijk: willen we met z'n allen de wereld bewoonbaar houden, moeten we heel snel duurzamer gaan leven. Zowel thuis als op de werkvloer. Nieuwe ontwikkelingen Feenstra en Van Goor - dat veel doet op het gebied van lood­ gieterswerk, elektra installaties, verwarming, airconditioning, ventilatie en badkamers - loopt qua duurzaamheid al jaren voor de troepen uit. Het Zaanse bedrijf (anno 1968) vindt het zelf heel normaal om vooruitstrevend te zijn. 'Want als je als installatiebe­ drijf stil blijft zitten, ga je achteruit. Dus zorgen we altijd tijdig op de hoogte te zijn van alle nieuwe ontwikkelingen. Zeker ook op het gebied van duurzaamheid', zegt Wijnand van Goor. Het bedrijfspand aan de

10 -

| december 2019

Eendrachtstraat in Wormer is reeds sinds 2017 gasloos. De temperatuurhuishouding op kantoor en in de showroom wordt geregeld via een warmtepomp; die op zijn beurt weer draait op groene stroom, dat op het eigen bedrijfsdak wordt opgewekt via 135 zonnepanelen. Meer bedrijven gasloos 'We merken in de markt heel duidelijk dat steeds meer onder­ nemers ervoor kiezen om gasloos te gaan', ziet Wijnand van Goor tot zijn vreugde. 'Neem bouw­ bedrijf Jan Vet in Wormerveer met z'n nieuwe bedrijfshal; die is nu ook gasloos. Daarnaast werken we voor grote bouwmaterialen­ handels als Bouwmaat en Stiho. Inmiddels hebben de eerste twee gasloze panden voor hen opgele­ verd. Duurzaam een maatschappe­ lijk verantwoord ondernemen gaat steeds meer leven. Opdrachtgevers, klanten en werk­ nemers vragen dit steeds meer van het bedrijfsleven.'


onder­nemen,

n écht

'DAAR HEBBEN WE EEN PAND NEERGEZET MET EEN EPC VAN -1,4. DAT BETEKENT DAT HET MEER ENERGIE OPLEVERT DAN VERBRUIKT.'

Energiezuinigste gebouw Europa Sinds deze zomer is het verplicht om nieuwe woningen en panden gasloos te bouwen. 'In Amsterdam doen ze dat al een tijdje. In de Houthaven mocht wie het energie­ zuinigste plan aanleverde, een stuk grond kopen. Dat was nog eens een mooie tender! Daar hebben we een pand neergezet met een EPC van -1,4. Dat bete­ kent dat het meer energie oplevert dan verbruikt. Bij dit gebouw met 17 woningen gebruiken we water­ pompen, ligt het hele dak vol zon­ nepanelen én zijn alle gevels voor­ zien van dunne filmpanelen. Dit is de bouwtoekomst. Net als dat we

allemaal een accu in huis gaan krijgen. Overdag energie op­wekken, dat opslaan op je accu voor gebruik in avond en nacht.' Ondernemersprijs Feenstra en Van Goor viel ook op bij de recente Zaanse Ondernemersprijs 2019. Terwijl het bij de 'grote mensen jury' bij de beste 3 bedrijven zat, werd het zelf winnaar van de PDZ/ Trias Jeugdjuryprijs. 'Hartstikke leuk, want we hadden 40 school­ kinderen over de vloer. Ze hadden voor zichzelf jurycriteria geschre­ ven. Daar zat onder andere de vraag 'wat doe je aan duurzaam­

Wijnand van Goor

heid?' bij. En ook: 'Welke duur­ zame producten lever je?' Ik was blij verrast dat ze uiteinde­ lijk unaniem voor ons hebben gekozen.' Samen duurzaam groeien Lars van Wijngaarden is bij Rabobank Zaanstreek actief als de accountmanager van Feenstra en Van Goor. 'Het is prettig om bij de bank een vast contactpersoon te hebben, die weet wat er bij ons speelt, snel kan schakelen en open staat voor innovatieve ideeën', zegt Wijnand van Goor. 'De duur­ zaamheidstransitie die we in­gezet hebben, werd dan ook door Lars toegejuicht. We zien kansen op het gebied van duurzaam ondernemen en spelen hierop in. Dit draagt bij aan een gezond verdienmodel en de continuïteit van onze onder­neming. Lars is hierbij een belangrijke sparringpartner en schakel.'

www.rabobank.nl

Feenstra en Van Goor

Eendrachtstraat 8, 1531 DV Wormer E: info@feenstraenvangoor.nl T: 075 642 63 18 www.feenstraenvangoor.nl

| december 2019 - 11


COLUMN

Steeds meer bedrijven doen, individueel of in verenigingsverband, actief mee met de Zaanse Uitdaging. Kersvers algemeen bestuurslid van de Zaanse Uitdaging Ron Kistemaker (Multicraft Uitzendbureau) heeft een duidelijke missie: het bedrijven­ netwerk rond de Zaanse Uitdaging sluitend maken. ‘Samen één zijn in onze maatschappelijke betrokkenheid.’ Bas Husslage manager Zaanse Uitdaging

Nieuw bestuurslid Ron Kistemaker:

Bedrijvennetwerk rond Uitdaging sluitend maken Als bestuurslid van De Corner en met zijn grote netwerk, is Ron de aangewezen persoon om ondernemers te verbinden. 'Ik zie de Zaanse Uitdaging als maatschappe­ lijke spil in een vliegwiel van ondernemers.' Plus de gemeenten Zaanstad en Wormerland, waar we al mee samen­werken. 'Samen kunnen we heel erg veel betekenen voor de Zaanse samenleving.' De Zaanse Uitdaging was al verbonden met Zaandelta en zal dat ook zijn met de fusievereniging van BIA en Zaandelta. Ook Junior Kamer Zaanstreek en Bedrijvenvereniging Wormerland waren al aangesloten. Ron: ‘Aansluiting bij De Corner zal op korte termijn ook plaatsvinden. En verder? Zorgen dat andere bedrijvennetwerken en -netwerkjes in de Zaanstreek ook aansluiten.’ Verschillende rollen Ron is voor veel ondernemers een bekend gezicht, vanwege het personeel dat hij levert met zijn uitzend­ bureau. Daarnaast is Ron bestuurslid van De Corner, actief bij de Zaanse Golf Club en lid van de Matchgroep van de Zaanse Uitdaging. Dat laatste blijft hij ook doen. Met volle energie en zeer daadkrachtig, want dat is Ron ten voeten uit.

VpG Techniek nu ook in Zaanstad!

'Helpen zonder euro’s' 'Ik merk hoe makkelijk het mij afgaat', vertelt Ron: 'om Zaanse bedrijven enthousiast te maken, om zonder euro's maatschappelijke organisaties te helpen het hoofd boven water te houden. Maar los daarvan denk ik dat het heel sterk is als we als Zaanse ondernemers laten zien dat we één zijn op het gebied van armoede, eenzaamheid en maatschappelijk betrokkenheid en hart hebben voor onze inwoners. Iedereen is inclusief!’

Electro-technisch Bureau Zaandam

www.swartetb.nl 12 -

| december 2019


NIEUWS

Mogelijkheden om HoogTij verder te verduurzamen Foto: ©hoogtij.zaanstad.nl

Er zijn goede kansen om een duurzame warmte- en energie­ voorziening te ontwikkelen op Hoogtij. Dit blijkt uit een onderzoek dat Royal Haskoning DHV (RHDHV) in opdracht van de gemeente Zaanstad heeft uitgevoerd. Tevens concludeert de RHDHV dat er vooral kansen worden gezien voor een warmtenet dat wordt gevoed met warmte uit het oppervlaktewater van het Noordzeekanaal (TEO: Thermische Energie uit Oppervlaktewater). De OHW omarmt de uitkomsten van dit onderzoek en is bereid om samen met de gemeente de definitieve haalbaarheid hiervan nader te onderzoeken. Namelijk een combinatie van warmte-koude opslag (WKO) en daarmee dus warmte en koude levering voor de nieu­

we en/of (deel) van de eerbestaande bedrijven. De uitkomsten van de RHDV zijn ook door HVC op haalbaarheid getoetst. HVC heeft veel ervaring en expertise op dit gebied en is daarom ook gevraagd om de OHW en het college in het vervolgtraject te adviseren. Daarnaast biedt HoogTij de mogelijkheid tot het plaatsen van twee of drie windturbines. Daarmee kan in de toekomst in de gehele elektriciteitsvraag wor­ den voorzien. De mogelijkheden van beide voor­ zieningen worden komende tijd verder onderzocht. Wethouder Duurzaamheid Sanna Munnikendam: 'Het is goed nieuws dat deze mogelijkheden er zijn en verder onderzocht worden. HoogTij is de plek waar duurzaamheid en innovatie hand in hand gaan.' Klaar voor de toekomst op HoogTij HoogTij is een havenlocatie met bedrijfskavels in het industriële hart van de Zaanstreek en Metropoolregio Amsterdam. Bedrijven profiteren hier van de energie­ transitie en groeimarkt in windparken en van de ken­ nis en innovaties in de voedingsindustrie. En tevens van de ambities voor verduurzaming en een circulair bedrijfsleven. Er wordt gewerkt aan een duurzame toekomst op HoogTij op diverse terreinen, van agri & food tot offshore energy, van opslag en overslag tot industrie en van schaalvergroting tot uitwijklocatie voor woningbouw. De ervaringen met het verduurzamen van HoogTij kunnen worden ingezet als leertraject voor de verduurzaming van andere bedrijventerreinen. De ambitie is dat HoogTij uiterlijk in 2030 energie­ neutraal wordt.

| december 2019 - 13


GREEN BUSINESS CLUB

Winnaars Circular Furniture Design Challenge! Maandag 25 november vond de finale van de ‘Circular Furniture Design Challenge’ plaats. Studenten van de opleiding Creatief vakman op meubelmakers-vakschool het HMC College te Amsterdam streden om een expositieplaats tijdens de Waste Build in de RAI. De studenten ontwierpen een circulair product gemaakt van restmate­ rialen. De challenge is een initiatief vanuit de werkgroep Circulair van Green Business Club Zaanstad waar o.a. Forbo Flooring Systems en GZ OfficeXperience de trekkersrol op zich hadden genomen.

GBC Zaanstad daagde de derde­ jaarsstudenten van het HMC College gedurende 10 weken uit om met bestaand materiaal uit reststro­ men van vloerbedekking fabrikant Forbo en kantoorinrichter GZ een vernieuwend, duurzaam circulair en functioneel object te ontwerpen. Ze konden gebruik maken van verschil­ lende materialen die Forbo en GZ ter beschikking hadden gesteld zoals: jute(pluis), reststromen Marmo­ leum, onderstellen en tafelbladen, schoolmeubilair, oude stoelen en onder­delen van kasten. Ze werden begeleid door kennisspecialisten en designers van Forbo en GZ.

Proces De studenten experimenteerde met circulaire verbindingen (werken zonder lijm of epoxy) zodat het object ook weer modulair is. Er werd echt na­ gedacht over het proces en de keuze van materialen in verband met stevigheid en flexibiliteit. Zelfs voor het maken van een mal voor een zitting van een stoel, bestaande uit lagen linoleum, werd de klos van een rol marmoleum gebruikt. Verder werd er gewerkt aan afwerking, kleurstellingen en marketing.

Nieuwe participant:

Winnaars Uiteindelijk zijn er vier objecten uit­gekozen: de stoeltafel (duo-lino) combinatie van Jelmer en Anoeschka, het longboard van Youri, de basis­ schooltafel omgezet in loungestoel van Steve en de brandweerlamp van Jelleke. De jury letten o.a. op het visueel aspect, het afwerkingsniveau, de functionaliteit, de herinzetbaarheid (circulariteit) en compactheid (ivm vervoer). De winnaars en de andere deelnemende teams exposeerde tijdens de Waste Build op 5 en 6 december in RAI Amsterdam in de stand van Forbo. Werkgroep Circulair De werkgroep circulair heeft als ambitie gesteld om ketens te sluiten met focus op de lokale samenwerking tussen industrie, MKB-ers, overheid en onderwijs, onder het motto: afval bestaat niet. De werkgroep bestaat uit: Forbo Flooring Systems, GZ OfficeXperience en gemeente Zaanstad. Meer informatie www.greenbusinessclub.nl/zaanstad

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) OD NZKG heeft de handen ineen geslagen met Green Business Club en is als participant aangesloten. Op circulaire- en duurzaamheidsthema’s werkte de omgevingsdienst al veel samen met de gemeente Zaanstad in Green Business Club. Zij kunnen vanwege hun expertise met betrekking tot deze thema’s een goede bijdrage leveren in het hele gebied. https://odnzkg.nl/

14 -

| december juni 2019 2019


Succesvol en inspirerend partici­

Samenwerken aa en leefbaar Zaan

De door Green Business Club Zaanstad aangevraagde sub­sidie bij Samenwerken provincie Noord-Hollandaan is een toegekend. Dit betekent dat en leefbaar Zaanstad Green Business Club Zaanstad Samenwerken aan een duurzaam 100 gratis energiescans kan Green Business Club Zaanstad bestaat en inmiddels leefbaar Zaanstad Samenwerken aan een aanbieden aan bedrijven, ruim een jaar. Afgelopen maandag 25 november uitgevoerd door de experts van en leefbaar Zaanstad werd tijdens het tweede participantenoverleg een adviesbureau Klimaatroute.

pantenoverleg bij RUTTE GROEP

uitvoeringsprogramma voor 2020 gemaakt om de ambitie, Zaanstad te verduurzamen, te realiseren.

Samenwerken aan en leefbaar Zaans

GBC Zaanstad ontvangt subsidie voor 100 gratis energiescans een duurzaam

Samenwerken aan Met de energiescan brengen zij in en leefbaar Zaanstad Samenwerken aan een duurzaam kaart waar u in uw bedrijf energie

en leefbaar Zaanstad kunt besparen. Daarna kunt u zich

in ieder geval één jaar zonder verdere kosten laten begeleiden en adviseren. Of het nu gaat om de besparingsmaatregelen, het beoordelen van de offertes of financieel advies over de investering in energiebesparing. Resultaat verzekerd: uit de eerder uitgevoerde MKB energiescans blijkt dat deze ondernemers binnen drie jaar meer dan 30% op hun energiekosten hebben bespaard. Tijdens het CO₂ Café krijgen bedrij­ ven meer uitleg over de energiescan, de werkwijze, (toekomstige) wet­geving en welke kansen er nog meer zijn.

Unieke manier van beton scheiden De bijeenkomst vond plaats bij Rutte Groep, een duurzame koploper in de wegenbouw. Zij hebben een unieke manier van beton scheiden ontwikkelt met de Smart Liberator. Een indruk­ wekkend voorbeeld van duurzaam ondernemen.

Meer informatie over de data van de CO2 Cafés: greenbusinessclub.nl/zaanstad/agenda

Kort teruggeblikt Uiteraard werd in het programma eerst kort teruggeblikt op de behaalde resultaten dit jaar: de aansluiting van nieuwe participanten, het goedbezochte CO2 café in mei, de 'Circular Furniture Design Challenge', het mobiliteitsproject ten behoeve van het verduurzamen van het woon/werkverkeer in Molletjesveer/Noorderveld en de toe­ Participant van gekende subsidie i.v.m. de gratis energiescans voor Zaanse bedrijven.

Green Business Zaanstad zijn o. ParticipantClub van Green Business Club Participant van Green Business Club

Participant van Green Business Club Zaanstad zijn o.a.

Speerpunten Participant Participant van van Green Green Business Business Club Club Zaanstad Zaanstad zijn zijn o.a. o.a. Het doel van het overleg was het aanscherpen van het jaarplan 2020. Na een discussie in twee groepen zijn de volgende speerpunten genoemd: • In samenwerking met gemeente en omgevingsdienst energietransitie concreet maken, kennisdelen (dmv CO2 cafés) energiescans uitvoeren en direct duurzame oplossingen hieraan koppelen. • Vervoer over water onderzoeken, laadpalen op bedrijventerreinen in kaart Participant van Green Busin brengen (openbaar stellen), inzet deelvervoer per gebied ipv als bedrijf. Participant van Green Busines • Inzicht creëren in afvalstromen in samenwerking met afvalpartijen en onderwijs. Een competitie component aan verbinden (circulair challenge) of een plogdag. www.greenbusinessclub.nl/zaans www.greenbusinessclub.nl/zaans • Aansluiting van nieuwe participanten Participant van Green Business Club Zaanstad zijn o.a.

Voorzitter Wout van Laar: 'We kijken terug op een waardevolle en interessante participantenbijeenkomst. We hebben dit jaar weer sterke participanten mogen www.greenbusinessclub.nl/zaanstad www.greenbusinessclub.nl/zaanstad www.greenbusinessclub.nl/zaanstad van Green Business Club Zaanstad zijn o.a. verwelkomen en ook zij hebben actief deelgenomen. EenParticipant mooie mix van mensen uit verschillende sectoren die allemaal de handen uit de mouwen willen steken op het gebied van duurzaamheid. Erg inspirerend en motiverend!' Ook meedoen? Word participant!

| december 2019 - 15

www.greenbusinessclub.nl

www.greenbusinessclub.nl/zaanstad


TE KOOP

WORMERVEER Roode Wildemanweg 19

TE HUUR

ZAANDAM Pieter Ghijsenlaan 24

Bedrijfs-/kantoorruimte

Kantoorruimte op zichtlocatie

Begane grond ca. 70 m² bedrijfsruimte • Begane grond ca. 60 m² kantoorruimte • 1e en 2e verd.: ca. 100 m² per verdieping • Compleet opleveringsniveau • Bedrijvenpark Noorderveld - ZICHTLOCATIE

Units van 50 m² / 55 m² / 94 m² • Luxe afwerking en voorzieningen • Toiletgroep en pantry • Ruime gratis parkeermogelijkheden • PDV zichtlocatie Zuiderhout

WORMER Veerdijk 40

Kantoorruimte in Pakhuis Saigon Oppervlakte ca. 180 m² b.v.o. • Lift en mogelijkheid voor eigen parkeerplaatsen •

Industriële inrichting en uitstraling Ligging aan de Zaan • Op korte termijn beschikbaar • •

MO WER OIE KPLE K!

TE KOOP

Hoogwaardige bedrijfsunits Begane grond ca. 92 m² • Verdieping ca. 49 m² • Elektrische overheaddeur • Oplevering 1e kwartaal 2020 • Bedrijventerrein Mijdrecht

ZAANDAM Mauvestraat 162

Oppervlakte ca. 32 m² 3,2 x 10 en 3,9 m hoog • Hellingbaan naar 1e verdieping • Direct beschikbaar • Bedrijvenpark Saendelft Oost •

LAAT S UNIT TE S!

Koopsom v.a. € 42.950,- v.o.n. ex. btw

TE KOOP

ZAANDAM Schellingweg15A

Bedrijfsunit - beleggingsobject •

Koopsom € 179.500,- v.o.n. ex. btw

TE KOOP

Omweg 38

Begane grond ca. 81 m² Verdieping ca. 81 m² • Goed opleveringsniveau • Bedrijventerrein Westerspoor Zuid

Huurprijs op aanvraag

TE HUUR

MIJDRECHT Vermogenweg ong.

ASSENDELFT

Box garages Assendelft

Huurprijs € 95,-/m² p.j. ex. btw en servicekosten

Vraagprijs € 279.000,- k.k. ex. btw

TE HUUR

TE KOOP

WORMERVEER Roode Wildemanweg 21

Vraagprijs € 147.500,- k.k. (vrij van btw)

TE HUUR

ZAANDAM Westzijde 11, 11A en 13

Luxe kantoorunits op zichtlocatie

Kantoorruimte op zichtlocatie

Winkelruimte op A-locatie

Units v.a. 25 m² tot 93 m² • Amsterdamse School Architectuur • Parkeren op eigen terrein • Hoog afwerkingsniveau en voorzieningen • Centrale ligging nabij centrum

Begane grond ca. 49 m² • 1e verdieping ca. 64 m² • 2e verdieping ca. 64 m² • Kantoor/Praktijk/Showroom • Bedrijvenpark Noorderveld - ZICHTLOCATIE

Opp. ca. 170 m² / 137 m² / 124 m² b.v.o. Splitlevel en souterrain • Parkeerplaats optioneel te huur • Centrumligging •

NOG UNIT 4 S!

Huurprijs v.a. € 350,- per maand ex. btw en servicekosten

Vraagprijs € 189.000,- k.k. ex. btw

Huurprijs v.a. € 2.000,- per maand ex. btw en servicekosten


ADVERTORIAL

Gunther bedrijfsmakelaars actief van Zaanstreek tot Breukelen

Dé specialist in bedrijfshuisvesting Tom Gunther

Van een kleine zpp'er die zijn eerste kantoorruimte zoekt tot een grote transporteur die een volumineuze opslagruimte nodig heeft. Elke ondernemer kan voor bedrijfsonroerend goed terecht bij Gunther bedrijfsmakelaars. 'Waarbij we informatie over taxaties, duurzaamheid, PFAS en andere actuele zaken er als een totaaladvies bij leveren', zegt eigenaar Tom Gunther. Ruim 20 jaar geleden kwam hij als bedrijfsmakelaar naar de Zaanstreek. Sindsdien is Tom Gunther van deze ondernemers­ regio gaan houden. Of hij nu een klein pandje van 40.000 euro aan een beginnende entrepreneur ver­ koopt, of hij begeleidt een grote miljoenentransactie voor een grote onderneming, Gunther doet het even graag. 'Ons werk is zeer afwis­ selend. Het ene moment zijn we met fabriekshallen, gecombineerd met kantoren, bezig. Even later begeleiden we retailers of doen we projecten in de beleggingssfeer.' Adviseren en ontzorgen Met zijn Zaanse kantoor aan de Pieter Ghijsenlaan en een tweede locatie (A2 bedrijfsmakelaars) in Mijdrecht, bestrijkt Tom Gunther een groot werkgebied van de Zaanstreek tot aan Breukelen. Met zijn ervaren en gespecialiseerde team van makelaars en adviseurs staat hij klaar op het gebied van bedrijfshuisvesting in de ruimste zin van het woord. Huur of aan- en verkoop, inclusief advies over ver­ plicht wordende energie-labels, de privacywetgeving AVG en de

consequenties van de recente stikstofcrisis rondom de Natura 2000-gebieden; Gunther bedrijfs­ makelaars zorgt dat de onder­ nemer optimaal geadviseerd en ontzorgd wordt. Mooie projecten 'Winkels verhuren in kernwinkel­ gebieden, doen we. Maar ook op bedrijventerreinen en detail­ handelsgebieden in de periferie, kun je ons vaak vinden. In het Zaanse Zuiderhout waar o.a. Loods 5 is gevestigd, hebben we in een industrieel monument zo'n 20.000 vierkante meter winkelruimte mogen invullen met grote namen, waaronder Prénatal en Rivièra Maison', vertelt NVM-makelaar/ register taxateur Gunther. 'Spraakmakend was ook de oude Zaanse Chocoladefabriek aan de Westzijde. Daar hebben we o.a. De Bieb Zaandam en Jumbo Spellenfabrikant geplaatst.' Markt onder druk Gunther ziet dat de markt redelijk onder druk staat. Er is relatief weinig aanbod, maar wel een goede vraag. Dat zorgt voor

prijsstijgingen en weinig door­ groeimogelijkheden. Juist in dit soort markten is het belangrijk om een goede adviseur in de arm te nemen met kennis van zaken en goed zicht op de markt en moge­ lijkheden. 'Bij nieuwbouw komt mijn achtergrond als bouwkundige van pas', zegt Tom Gunther. 'Van bouwaanvraag tot milieutechni­ sche zaken, wij kunnen een prima inschatting maken waar je tegen­ aan loopt als je als ondernemer voor nieuwbouw kiest. Goede voorlichting is essentieel.' Ondernemersbelangen Tom Gunther is tevens bestuurslid van de ondernemersvereniging BIA/Zaandelta, waar hij zich o.a. als voorzitter van de werkgroep Keurmerk Veilig Ondernemen inzet voor de Zaanse onder­ nemersbelangen. 'Bijzonder aan­ dachtspunt is de transitie van de Achtersluispolder. Dat moet een overloopgebied worden vanuit Amsterdam. Waarbij een industrie­ gebied wordt omgeturnd naar een gemengde situatie van wonen en werken. Bij zulke ont­wikkelingen komt het belang van de onder­nemer in het geding. Dan moet je als ondernemers gezamenlijk opstaan. Hoe meer Zaanse ondernemers zich aansluiten bij BIA/Zaandelta, hoe sterker we met z'n allen Gunther bedrijfsmakelaars komen te staan. Ik zet me P. Ghijsenlaan 19a, graag voor ons gezamenlijke 1506 PW Zaandam onder­nemersbelang in. T: 075-6141616 Zeker in deze tijd, waar E: info@guntherbedrijfsmakelaars.nl veel te gebeuren staat.' guntherbedrijfsmakelaars.nl | december 2019 - 17


COLUMN CONCEPTS

FURNITURE

SUPPLIES

GIFTS

ICT

Het kerstpakket. Een heerlijk, terugkerend thema in nagenoeg elke organisatie. Iedereen vindt er ook iets van. Ons poldermodel. Want er moet over geklaagd kunnen worden. En dat doen we dan ook. Met liefde.

Olof Frankfort Frankfort HRM

Het kerstpakket

Een kerstpakket waarover niet geklaagd wordt, is geen kerstpakket. Er zijn wel organisaties waar medewerkers mogen zeggen wat ze willen. Daar wordt dan geld gegeven, of waardebonnen. Of er zijn kerstmarkten waar ze iets mogen uitkiezen. Maar die bedrijven hebben het dus niet helemaal begrepen. De kern van het kerstpakket is iets geven waar de ontvanger blij mee is, althans moet zijn. Een kerstpakket krijg je in je maag gesplitst, dat is het idee. Dan ga je niet net doen of er iets te kiezen valt. Hoe het dan wél moet? Allereerst moeten er ragoutbakjes in zitten. Mijn persoonlijke favoriet. Een kerstpakket zonder ragoutbakjes is als het EK voetbal zonder Oranje. Het lijkt een logische gang van zaken, maar als het eenmaal zover is, mis je toch iets. Daarnaast moet er iets in zitten waar je zelf nooit opgekomen was én niks aan hebt, zoals kurken onderzetters of van die verschrikkelijke servetten. Uiteraard moeten er ook ongezonde dingen in zitten zoals likeurbonbons, tompoezenpakketten en worstenbroodjes. Er zijn wel bedrijven die een tegoedbon voor een middagje in de klimhal geven, maar het luistert nauw. Het is namelijk kerst. Dan proppen we ons vol om het allemaal een beetje draaglijk te houden met de schoonfamilie. Dan wil je geen kerstpakket dat een uitgesteld genietmoment kent.

MERLIN SOFTWASH IS EEN ONDERDEEL VAN

Milieuvriendelijk

schoon zonder schade uw pand als nieuw met merlin softwash Biologisch afbreekbaar

Drank. Er moet ook drank in, én veel dingen waar je een droge mond van krijgt zoals soepstengels, crackers en kaaskoekjes als excuus om het met flessen tegelijk naar binnen te gieten. Ook een klungelige brief van de baas mag niet ontbreken, met teksten als: 'Het was niet gelukt met jullie inzet' en 'volgend jaar wordt het nog veel erger'. Dan, het moment dat die muur van dozen die bij de receptie staat. Om daarna de brave huisvaders te kunnen aanschouwen die geheel in de olie van de kerstborrel met zo'n doos op de fiets naar huis moeten klungelen. Of in dat vierzitje in de trein. En maar glunderen naar de andere passagiers: wie heeft de grootste? Ik wil hierbij graag het jaarlijkse kerstpakket voordragen om te worden aangemerkt als cultureel erfgoed. Net als het jaarlijkse bezoek van Sinterklaas aan de werkvloer, voor alle medewerkerskinderen. Een ode aan de kneuterigheid.

Bel nu! 075 642 5458 Merlin Softwash is hèt duurzame alternatief voor het hogedruk reinigen van uw vastgoed. Wij reinigen snel en onder lage druk dus ... Geen beschadigingen aan uw pand! En dat met een duurzaam middel wat vuil direct reinigt en de micro-organismes zoals mos of schimmels doodt. Het resultaat? Een geheel gedesinfecteerde oppervlakte tot 6x zolang schoon! Ideaal voor bedrijfspanden, [riet]daken, gevels, terrassen, zonnewering en schuttingen. Merlin Softwash. Een onderdeel van Clean TM | Wormer | T 075 642 5458 WWW.MERLINSOFTWASH.NL | WWW.CLEAN-TM.NL

MERLIN SOFTWASH

HET DUURZAME ALTERNATIEF VOOR HOGEDRUK GEVELREINIGING 18 -

| december 2019


ADVIES Coen Splinter Senior Casemanager/ Inzetbaarheidscoach/ Ervaringsspecialist

Aandacht Arbo Zeestraat 80 1942 AS Beverwijk

T: 0251 27 38 83 E: info@aandachtarbo.nl www.aandachtarbo.nl

Het levensverhaal als kracht!

Wat kun je leren van levenslessen?

Stel je deze vraag wel eens aan jezelf? Of aan je werknemer? In werk gaat het kortgezegd over Kennis, Kunde en Karakter! In een CV gaat het voornamelijk over Kennis en Kunde. Het Karakter is 'het transportmiddel' voor Kennis en Kunde.

Cheffie & Sjors De steeds sneller veranderende wereld, in privé en werk, vraagt veel van ons Karakter, onze persoon­ lijkheid zeg maar. Het wordt steeds lastiger om psychisch overeind te blijven.

Een geweldige CV, maar het komt niet uit die gast...

Hij kent mijn levensverhaal niet...

Om geen burn-out te krijgen moeten we steeds harder 'werken' aan ons Karakter. Het AANDACHT geven aan ons Karakter is van groot belang aan het worden.

Cheffie & Sjors Welke kracht haal je uit jouw levensverhaal?

Doorzetting, ik denk veel na en optimisme Cheffie!

Waar kies je voor als het tegenzit? Neem je de afslag naar ‘bitterheid’ of neem je de afslag naar ‘beter’? Dit laatste vraagt om moed. Ik ben geen resultaat van mijn omstandigheden. Ik ben een resultaat van mijn besluiten. (Stephen Covey). Zo hebben we allemaal ons 'eigen verhaal' en ervaringsdeskundigheid.

Welke kracht heb je zelf uit je levensverhaal gehaald?

Heb je net zoals Sjors dit weleens op een rijtje gezet? Heb je weleens aan je werknemer gevraagd welk verhaal hij leeft?

In welk verhaal zit jij? Van teleurstelling en bitterheid of genezing en herstel?

Bij een sollicitatiegesprek of functioneringof inzetbaarheidsgesprek toch maar eens over hebben?

Welk verhaal wil je eigenlijk leven?

Boekentip: De biografie als medicijn van Susanne Kruys. | december 2019 - 19


STOELEN GLASSERVIES PODIA DANSVLOEREN TENTEN STATAFELS SERVIEZEN BESTEKKEN DAMAST KOELING BUFFETTAFELS STOELEN GLASSERVIES PODIA DANSVLOEREN TENTEN STATAFELS SERVIEZEN BESTEKKEN DAMAST KOELING BUFFETTAFELS

SLUISPOLDERWEG 34 1505 HK ZAANDAM TEL: 075 6350076 WWW.JONGHS.NL

SLUISPOLDERWEG 34 | 1505 HK ZAANDAM  TEL: 075 635 00 76

WWW.JONGHS.NL NTJE

GELUKSMOME

n e d r o w r e k k a ‘s Ochtends w zon schijnt. en zien dat de

Laat uw zonnepanelen professioneel reinigen voor een optimaal resultaat.

Meer weten? info@willemsschoonmaakdiensten.nl Contact 075 642 58 20

Papiermakerstraat 11, 1531 NA Wormer

www.willemsschoonmaakdiensten.nl


ADVIES

Aandelen certificeren: wel eerst even overleggen met de andere aandeelhouders Het certificeren van aandelen in een besloten vennootschap is voor een ervaren ondernemer geen onbekend terrein, zeer zeker niet in geval van een familiebedrijf. Teneinde de continuïteit (van de zeggenschap van de familie) binnen het familiebedrijf te waarborgen, wordt vaak gekozen het aspect van de zeggenschap dat de éne kant van de aandelenmedaille vormt te abstraheren van de andere kant van die medaille: het winstrecht. Op die manier blijft de zeggenschap gecentreerd bij de pater en/of mater familias en/of bij de familie.

Peter Wieringa Advocaat

Westzijde 318 1506 GJ Zaandam T: 075 303 00 10 E: info@zaanadvocaten.nl www.zaanadvocaten.nl

Certificering vindt evenwel niet enkel in familiebedrijven plaats. Het hof Arnhem – Leeuwarden oordeelde begin maart 2018 over een casus, die zich als volgt laat samenvatten: twee apothekers hadden via hun holding een gelijk belang in een B.V., waarin zij hun apothekerspraktijk uitoefenden. De holdingmaatschappijen hadden ook een gelijk stemrecht. Apotheker A certificeerde de aandelen die zijn holding in de werkmaatschappij bezat. De STAK werd hierdoor aandeelhouder in de werkmaatschappij, de holding van apotheker A behield het winstrecht. Apotheker A wilde certificeren omdat hij wilde dat zijn broer na zijn overlijden bij de onderneming zou worden betrokken. Apotheker B was niet te spreken over de handelwijze van zijn partner. Hij wees op de aanbiedingsregeling in de statuten van de werkmaatschappij, waarin was geregeld dat bij 'een wijziging van aandeelhouders in een aandeelhouderrechtspersoon door toetreden van andere natuurlijke of rechtspersonen als aandeelhouder dan zij dit tot dat moment aandeelhouder waren' er een aan­biedingsregeling geldt. Door de cer­ tificering werd de STAK in plaats van de Holding van Apotheker A aandeelhouder. Er vindt een aandeelhoudersvergadering plaats waar het ontslag van de holding van Apotheker A als bestuurder op de agenda staat. Apotheker A stemt tegen, Apotheker B stemt voor. Het hof oor­ deelt het ontslagbesluit als rechtsgeldig omdat Apotheker A niet aan zijn aan­ biedingsverplichting heeft voldaan

en zolang dit uitblijft geen stemrecht kan uitoefenen. Het argument van Apotheker A dat er slechts sprake was van een interne ver­ hanging van aandeelhouderschap en dat er feitelijk niets was veranderd, werd niet gehonoreerd. Het hof legde de statu­ taire bepaling objectief uit. Die uitleg kan worden beïnvloed door een aan­ deelhoudersovereenkomst en/of door de redelijkheid en billijkheid. Een aandeelhoudersovereenkomst ontbrak in deze casus zodat de rechter deze niet kon gebruiken bij de uitleg van de statuten. Apotheker A maakte vervolgens on­voldoende concreet waarom de statuten in zijn voordeel moesten | worden uitgelegd en waarom dit redelijk zou zijn. Apotheker A draaide de certifi­ cering terug, maar dat baatte hem niet. De aanbiedingsplicht bleef van kracht en het ontslagbesluit bleef in stand. Apotheker B kon door deze onnaden­ kendheid van Apotheker A de macht binnen de werkmaatschappij naar zich toe trekken, Apotheker A ging in cassatie bij de Hoge Raad, maar de Hoge Raad oordeelde op 1 november 2019 dat de beslissing van het gerechtshof Arnhem – Leeuwarden in stand kon blijven. Hoe het is verder afgelopen, is mij niet bekend. De verdere samen­ werking zal niet erg vruchtbaar zijn geweest. Peter Wieringa

| december 2019 - 21


COLUMN Tevreden blikt ze de tafel langs. De cateraar heeft zich uitstekend van zijn taak gekweten. Met net niet die perfectie waardoor het zelfgemaakt lijkt. Discretie is belangrijk. Met veel plezier heeft ze de keuken vuilgemaakt en de vaatwasser volgepropt. Oververhit begroette ze de koude kant. Beste beentje vóór.

Mr. R. Jacobs Zaannotarissen

Kerstmiss

Links van haar zitten de bonuskinderen. Naarmate ze vol­ wassener worden steeds beter te herkennen aan de zure trek om de mond, die hebben ze van hun moeder. De schoonouwelui rechts zijn op een leeftijd dat ze hun afschuw niet meer verbergen. Onder het mom van 'hoe grijzer, hoe wijzer' wordt hun botte gedrag geaccepteerd. Schoonma laat niet na haar giftige pijlen op de boosdoener in dit verhaal, zij dus, te richten. Zodra ma een opening ziet, zal ze midden in de roos schieten. Schoonvader zwijgt. Een boze, afkeurende stilte. Tegenover haar zit de dierbare echtgenoot. De bron van alle kwaad. Hun liefde gesmoord in zijn rollenspel van beur­ telings de martelaar en het slachtoffer. Manmoedig draagt hij het lot in de val van de doortrapte golddigger te zijn getrapt. Jarenlang is zij aan het bewijzen dat zij ten eerste niet achter zijn geld aan zit, ook absoluut niet geïnteresseerd is in het bloeiende bedrijf en de vele bezittingen en ten slotte helemaal niet het plan heeft de bonuskinderen ook maar een euro van hun kindsdeel te ontzeggen. Voor haar is het ook nooit een punt geweest dat hij bijna dertig jaar ouder en zeer succesvol is. Alle romantische avonden, liefdevolle gebaren en gezellige uitstapjes ten spijt is het haar niet gelukt hem te overtuigen van haar onvoorwaardelijke liefde. Het huwelijk in gemeen­ schap van goederen blijkt haar redding. Echtscheiding is voor hem geen optie. Dat ze testamentair is aangewezen als zijn enige erfgename was zijn eigen keuze. Verblind door, ja, door wat eigenlijk, zette hij elke handtekening die nodig was om haar dichtbij, en dus vooral thuis, te houden. Zíjn keuze, zij had alleen maar op haar afhankelijkheid van hem gewezen. Waar hij ooit bereid was alles en iedereen op te geven, bleek het verlies toch te zwaar om te dragen. De heksige ex bespeelt tot op de dag van vandaag zijn geest. De pesterijen van de bonuskinderen worden met het opgroeien steeds venijniger. Schoonma heeft met een verbeten gretigheid het laatste stukje vertrouwen in haar weggevreten, onder de zwijgende goedkeuring van pa. De sfeer is net zo te snijden als het malse gebraad. In deze vijandige setting, verpakt als kerstdis, houdt ze solis­ tisch de schijn op. Dat gaat haar verrassend gemakkelijk af. De stiltes vult ze op met tinkelend gelach. Ze moedigt haar gasten aan vrijuit op te scheppen en te proeven van de heer­ lijke gerechten. De dwarse muizenhapjes anders ruimschoots te compenseren met grote slokken wijn. Ze zal ze niet missen. Morgen heeft de cateraar een smet op zijn blazoen. Ach, ze hoeven toch nooit meer te werken. Het is leven is een feest, maar je moet zelf de slingers ophangen.

22 -

| december 2019


ADVIES

Deal or no deal? De earn-out biedt uitkomst De overnamemarkt is momenteel goed: er worden veel

transacties gedaan en prijzen zijn hoog. Mede als gevolg

van een lage rente en de vele miljarden die bij beleggers en pensioenfondsen beschikbaar zijn en zijn weg zoekt naar Pieter van den Berg Managing Partner

Sophista fusies & overnames Arcadialaan 32 CD ​1813 KN Alkmaar T: 072 540 80 10 E: info@sophista.nl www.sophista.nl

Recent onderzoek wees uit dat in Nederland bij ca. 42% van alle over­ names het instrument van de earn-out gebruikt wordt. In geheel Europa lag dit percentage op ruim 20%. Wanneer men kiest voor een betaling afhanke­ lijk van toekomstige resultaten, is het wel zaak deze toekomstige grondsla­ gen goed en gedetailleerd te beschrij­ ven in de overnamecontracten. Probleem bij een earn-out regeling is dat de verkoper niet of nauwelijks invloed heeft op de realisatie ervan. Hij moet maar afwachten of de afge­ sproken grondslagen gehaald wor­ den. Daarom moet de afgesproken periode niet te lang zijn. Veel voor­ komend is één tot twee jaar. Langere perioden adviseren we niet. Daarnaast speelt de grondslag waar­ over een nabetaling plaatsvindt een rol. Afspraken vinden plaats op het niveau van bedrijfsresultaat of bruto kasstroom (EBITDA), maar ook de toekomstige omzet als grondslag komt voor. Enerzijds wil je als verkoper voorkomen dat er diverse kosten in de winst- en verliesrekening terecht­ komen waardoor een earn-out niet

rendement. Het werkt prijsopdrijvend. Om te zorgen dat tussen een koper en verkoper verschillen in de vraag- en

biedprijzen overbrugd worden, gebruikt men steeds meer het instrument van de earn-out. Dit houdt in dat de overnameprijs

niet alleen uit een vaste prijs bestaat, maar ook gebaseerd is op een variabel deel, waarbij de betaling ervan afhankelijk is van toekomstige performance en/of omstandigheden.

gehaald wordt. Anderzijds wil een koper uitsluitend de nabetaling overboeken, wanneer er ook daad­ werkelijk een extra resultaat gere­ aliseerd wordt. Een oplossing zou kunnen zijn dat er uitgegaan wordt van de hoogte van de brutowinst. Verder zou de koper tijdens de earn-out periode nauwelijks inspanningen kunnen plegen, zodat de nabetaling niet hoeft plaats te vinden. De rechter heeft enkele jaren geleden echter bepaald dat er een vergaande inspanningsverplichting geldt. Afgelopen maand heeft de recht­ bank in een kort geding weer een soortgelijke uitspraak gedaan. De verkoper moet overigens ook een actieve houding aannemen: men moet tijdig protesteren of de koper in gebreke stellen wanneer hij vast stelt dat de koper de acti­ viteiten op z’n beloop laat of zelfs de activiteiten beëindigt. Fiscaal is het van belang dat er geen looncomponent op de loer ligt, maar dat de nabetaling gere­ lateerd wordt aan de verkoop

van de aandelen. Wanneer in de overeenkomsten vastgelegd wordt dat het van groot belang is dat de DGA/verkoper blijft omdat hij alle contacten met de klanten onder­ houdt, kan de nabetaling snel gerelateerd worden aan de inspan­ ning van de verkopende onder­ nemer en niet aan het uiteindelijke rendement van de onderneming. Ook speelt een mogelijke inhou­ dingsplicht voor de onderneming, wanneer de verkoper geen aan­ deelhouder meer is en nog wel werkzaamheden gaat verrichten na de overdracht. Veelal was de ondernemer voor de overdracht middels een managementover­ eenkomst werkzaam. Wanneer de verkoper geen aandeelhouder meer is, kan de fiscus zich op het standpunt stellen dat na overname de verkoper in loondienst is. Kortom, prima om een earn-out af te spreken zodat er een mooie transactie tot stand komt. Wel is het zaak om zorgvuldig te formule­ ren. Dit voorkomt veel ellende en discussie op een later moment. | december 2019 - 23


COLUMN Een geslaagde realisatie fase is achter de rug. De gewenste verbeteringen zijn tot stand gebracht! 'Zijn we er dan?' Nou nee! Om het verbetertraject op een juiste manier af te ronden ga je nog:

BORGEN Coos Oomen verbeteraar VIEROOS

Je wilt natuurlijk blijven profiteren van de gerealiseerde verbetering en denk daarbij aan de volgende zaken: • zorg dat iedereen goed getraind en/of bekend is met de nieuwe aanpak, product of dienst; • laat het bereikte resultaat ook zichtbaar blijven, bijvoorbeeld in de vorm van een voorbeeld-product, een procesbeschrijving, instructies of een poster; • begeef je regelmatig op de werkvloer om zelf te constate­ ren dat de verbeterde situatie voortduurt en om te overleg­ gen wanneer dat niet het geval is. 'OK, zijn we er dan nu?' 'Bijna!' Want het stapsgewijs ver­ beteren, zoals in voorgaande en deze column beschreven, betrof slechts de aanpak voor één verbetering. En wat je zou moeten willen is:

CONTINU VERBETEREN Verbeteren is namelijk niet iets dat je eenmalig doet. Het is m’n overtuiging dat je altijd bezig moet zijn met het zoeken naar en realiseren van verbeteringen. Dit kunnen hele kleine verbeteringen zijn, die je zelf snel kan toepassen. Of grotere optimalisaties, die je samen met anderen gaat realiseren. De stappen van de hiernaast weergegeven verbeterladder kan je in enkele minuten doorlopen voor kleine verbeteringen of in enkele dagen of weken zelfs bij verbeteringsprojecten. Sla geen stap over, voor je het weet lig je onderaan de ladder en moet je opnieuw beginnen. Verbeteren is feitelijk een continu, niet eindigend proces. Plan daarom dagelijks tijd in om na te denken over verbeter mogelijkheden en stimuleer je medewerkers hetzelfde te doen. Begin met inzichtelijk krijgen wat de (interne of externe) klant van je verwacht. Vraag je af welke handelingen en bewegingen overbodig zijn. Hoe zorg je ervoor dat: • er minder fouten gemaakt worden; • voorraden verminderd worden; • je beter het talent van je medewerkers gaat benutten; • er meer orde en netheid komt; •e  r minder verstoringen zijn, ten gunste van een vloeiende doorstroming; • je de samenwerking kan verbeteren; •e  r gewerkt wordt in een ordelijke en opgeruimde werkomgeving. Dus ga voor Continu Veranderen om te Verbeteren en pak dat stapsgewijs aan! Ga de uitdaging aan en veel succes gewenst! Hulp of tips nodig? Neem dan contact met mij op!

24 -

| december 2019


COLUMN

Tijdig plannen bij bedrijfsoverdracht Een bedrijfsoverdracht van een IB-onderneming betekent tijdig starten met de voorbereidingen. Wat dient u zoal regelen en bewaken voor een optimale overdracht?

Marco van der Laan AA RB RV Accountant / Belastingadviseur / Register Valuator

VANDERLAANGROEP www.vanderlaangroep.nl Assendelft Oranjeboomkade 1 Postbus 1, 1566 ZG T: 075 687 49 59 E: assendelft@vanderlaangroep.nl Noord-Scharwoude Kokkel 20 Postbus 64, 1723 ZH T: 0226 31 33 76 E: noord-scharwoude@vanderlaangroep.nl Purmerend Wormerplein 111 Postbus 11, 1440 AA T: 0299 42 14 02 E: purmerend@vanderlaangroep.nl

Met behulp van een maatschap of vennootschap onder firma tussen u als ondernemer en de opvolger wordt belastingheffing over de stille reserves en goodwill voor­ komen. Ook is dit mogelijk door het aangaan van een dienstver­ band. Houdt hierbij wel rekening dat de firmant/ maat of de werk­ gever en werknemer tenminste 36 maanden hebben samenge­ werkt in de onderneming. Na deze periode kunnen de stille reserves en goodwill belastingvrij worden overgedragen. Dit kan via het (geruisloos) doorschuiven van de belastingclaim op de opvolger. De opvolger neemt de belastingclaim over en betaalt hierdoor een lage­ re koopsom. Als u de onderneming staakt, volgt er ook een verplichte fiscale afrekening over de opgebouwde Fiscale Oudedagsreserve (FOR). Deze afrekening is te beperken doordat u van de FOR 14% MKBvrijstelling en € 3.630 stakings­ aftrek kunt aftrekken. Van het restant kan dan nog een betaalde lijfrentepremie worden afgetrokken. Dat is voordelig als de lijfrente­uitkeringen tegen een lager tarief belast worden dan de oud onder­ nemer over de FOR zou moeten betalen. De premie moet wel eerst aan een verzekeringsmaatschappij worden betaald. Daarvoor is een oplossing.

Als bijvoorbeeld het kind de onder­ neming overneemt voor € 200.000 en er een FOR aanwezig is van € 50.000, dan kan de oud ondernemer met de opvolger overeenkomen dat deze opvolger de oud ondernemer € 150.000 betaalt plus een lijfrente verplichting aangaat voor € 50.000, Dat kan een tijdelijke of levenslange lijfrente zijn. De opvolger is dan de verzekeraar. De oud ondernemer kan € 50.000 aftrekken. De uitkeringen zijn belast, maar pas later en vaak tegen een lager tarief, Bij een levens­ lange lijfrente speelt het langleven­ risico. Een alternatief is dan een tijdelijke lijfrente of een eigen BV. De IB-onderneming kan namelijk ook worden omgezet in een BV-holdingstructuur. Dat kan belas­ tingvrij en voor de FOR bedingt de ondernemer dan een lijfrente bij de holding-BV. Als u dit ruim voor de bedrijfsoverdracht heeft geregeld (3 jaar is een ‘veilige’ termijn) kan de ondernemer de dochter-BV belastingvrij (onder de deelnemings­ vrijstelling) verkopen aan de op­volger en met het geld kan de holding-BV van de ondernemer zijn lijfrente uitkeren.

| december 2019 - 25


v

NETWERKAGENDA 2019/2020

EVENEMENTEN

JAN. 2020

14

16.00

MAART. 2020

5

17.00

APRIL. 2020

16

17.00

EVENEMENT

ORGANISATOR

Feestelijke Nieuwjaarsbijeenkomst

De Corner, De Maatschappij, Junior Kamer Zaanstreek, ZaanLinQ en gemeente Zaanstad

EVENEMENT

ORGANISATOR

Netwerkbijeenkomst in het Zaans Museum

Zaanse Ondernemers Sociëteit De Corner

EVENEMENT

ORGANISATOR

Netwerkbijeenkomst in het Zaans Museum

Zaanse Ondernemers Sociëteit De Corner

Alle data onder voorbehoud. Voor de gevolgen van druk- en zetfouten wordt geen aansprakelijkheid aanvaard.

Bekijk de complete netwerkagenda op www.zaanbusiness.nl

Uw even t in de agend a? mail reda c zaanbusin tie@ ess.nl

jos bakker schoonmaakbedrijf bv

Al 35 jaar de Zaanse schoonmaakspecialist! Bel ons gerust voor een vrijblijvende offerte.

075 - 642 60 49 info@josbakker.nl www.josbakker.nl


Dinsdag 14 januari 2020 Feestelijke nieuwjaarsbijeenkomst Ondernemers, inwoners, woningcorporaties, sportverenigingen, zorginstellingen en andere maatschappelijke organisaties; samen maken ze Zaanstad. Het is dan ook niet voor niets dat de gemeente Zaanstad de handen ineen heeft geslagen met de Zaanse Ondernemers Sociëteit De Corner, de Maatschappij Zaanstreek­ Waterland, de Junior Kamer Zaanstreek en ZaanLinQ om gezamenlijk een nieuwjaarsbijeenkomst te organiseren. Een nieuwjaarsbijeenkomst waarin we het bondgenootschap in onze gemeente vieren.

Als lid van De Corner, de Maatschappij, de Junior Kamer en ZaanLinQ, bent u van harte uitgenodigd voor deze nieuwjaarsbijeenkomst die plaatsvindt op dinsdag 14 januari 2020 in het Zaantheater. De toegang is gratis.

Deze bijzondere nieuwjaarsbijeenkomst is een mooie gelegenheid om samen terug te kijken op het afgelopen jaar en vooruit te blikken en te proosten op 2020. Vanaf 15.30 uur bent u welkom in de foyer van het Zaantheater. Om 16.30 uur vindt een kort plenair programma plaats in de grote zaal. Burgemeester Jan Hamming houdt een Nieuwjaarsspeech en de Zaanse cabaretier Rayen Panday zal zijn kijk op Zaanstad op zijn eigen wijze naar voren brengen. Hierna kunt u elkaar onder het genot van een hapje en een drankje in de foyer ontmoe­ ten. Tijdens de bijeenkomst zal er ook aandacht zijn voor de activiteiten die de Junior Kamer Zaanstreek in 2020 organi­ seert rond het thema ‘Jongeren en Eenzaamheid’. De bijeenkomst eindigt om 19.00 uur.

‘Jongeren en eenzaamheid’ De Junior Kamer Zaanstreek zet zich in tegen eenzaamheid onder de jeugd. Bij eenzaamheid denkt u misschien aan oude­ re mensen, maar er zijn in Nederland ook duizenden kinderen en jongeren eenzaam. Uit onderzoek is gebleken dat wanneer eenzaamheid lang voortduurt, dit verschil­ lende negatieve effecten kan hebben op de ontwikkeling van een kind. Er kunnen aan eenzaamheid diverse redenen ten grondslag liggen zoals een nieuwe school, ziekte, een verandering in de gezins­ situatie of armoede. In Nederland wonen veel jongeren die het moeilijk vinden om vrienden te maken. Ze willen wel, maar weten niet zo goed hoe… Daarom organiseert de Junior Kamer Zaanstreek dit jaar samen met Zaanse ondernemers, de gemeente Zaanstad en uw hulp een unieke belevenis voor deze groep kinderen. Door eenzame kinderen bij elkaar te brengen, ontstaat er een mix

van verschillende kinderen. Hierbij kan ­ met de juiste begeleiding en via fantastische events ­ een vriendschap ont­ staan en worden behouden die het gevoel van eenzaamheid tegengaat. Zo geven we eenzame kinderen weer toekomst­ perspectief en voorkomen we langdurige sociale uitsluiting. Tijdens de nieuwjaars­ bijeenkomst op 14 januari vertelt de Junior Kamer Zaanstreek u graag meer! Aanmelden voor 2 januari In verband met de organisatie stellen wij het zeer op prijs als u zich voor 2 januari 2020 aanmeldt via de knop ‘Aanmelden’ op www.zaanstad.nl Voor vragen kunt u contact opnemen met de gemeente Zaanstad via uitnodigingkabinet@zaanstad.nl Graag tot ziens op dinsdag 14 januari 2020, in het Zaantheater, Nicolaasstraat 3 te Zaandam. U bent samen met uw (zakelijke) partner e/o collega van harte uitgenodigd.

VOLGENDE BIJEENKOMSTEN Donderdag 5 maart 2020 17.00­20.30 uur Zaans Museum Donderdag 16 april 2020 17.00­20.30 uur Zaans Museum www.de-corner.nl info@de­corner.nl

Hét netwerk voor bestuurlijk en ondernemend Zaanstreek www.de­corner.nl info@de­corner.nl Hét netwerk voor bestuurlijk en ondernemend Zaanstreek


BEDRIJFSOBJECTEN TE KOOP | TE HUUR ZAANDAM

ZAANDAM

KANTOORRUIMTE

BEDRIJFS-/KANTOORRUIMTE

TE HUUR: Hendrick Rietschoofplein 2

TE KOOP: Penningweg 73e

• Nette kantoorruimte van ca. 229 m2 gelegen op de 1e verdieping • Hal (lift/trappenhuis), toiletten, 4 kantoorkamers, kast en moderne keuken (vaatwasser) met eetgelegenheid • Er kunnen 5 parkeerplaatsen in de Oriongarage bij gehuurd worden

• Moderne bedrijfs-/kantoorruimte van ca. 160 m2, gelegen op een goede zichtlocatie. • Bereikbaar via een loop- en overheaddeur • Op het terrein zijn 4 eigen parkeerplaatsen aanwezig

Huurprijs € 2.450,- per maand, te vermeerderen met BTW

Vraagprijs € 175.000,- k.k.

ZAANDAM

BEDRIJFSRUIMTE

ZAANDAM

BEDRIJFSRUIMTE

TE HUUR: S. Spiersweg 9

TE HUUR: Zuiddijk 386

• Modern bedrijfspand met kantoorruimte en een buitenterrein van ruim 2.500 m2 • Begane grond: bedrijfshal ca. 320 m2 • 1e verdieping: kantoor, pantry, toiletgroep ca. 80 m2 • 2 elektrisch bedienbare overheaddeuren

• Op een bijzondere locatie aan de Zaan ligt dit multifunctionele bedrijfsgebouw van ca. 1.115 m2 • Bedrijfsruimte: 353 m2 v.v.o., Kantoorruimte: 762 m2 v.v.o. • 2 royale overheaddeuren / krachtstroom 3x 80A • Rondom het pand zijn ruim voldoende parkeermogelijkheden

Huurprijs € 75.000,- per jaar, te vermeerderen met BTW

Huurprijs € 90.000,- per jaar, te vermeerderen met BTW

Bel voor meer informatie (075) 555 55 55 of kijk op krk.nl Westzijde 340 1506 GK Zaandam Tel. (075) 555 55 55 | krk.nl

Profile for IN DE VINGERS

Zaanbusiness 173  

Gratis magazine voor ondernemers in de Zaanstreek

Zaanbusiness 173  

Gratis magazine voor ondernemers in de Zaanstreek

Advertisement