Page 1

‫‪åøúé‬‬ ‫שבט תשע"ז‬

‫שנה י"א גליו תמ"ג‬

‫נו דיי קאפ‬

‫שאלה אי פרשה או הלכה‬

‫"אוי האסטו פארפאסט א טאג אי חדר‪ ",‬האט יואלי זי אנגערופ צו זיי חבר ברו‪,‬‬ ‫זי אראפזעצנדיג אויפ' באנק נעב אי‪.‬‬ ‫"נישט צו נאנט!" האט ברו געזאגט‪ ,‬נעמנדיג א 'טישו'‪" .‬דו ווילסט זי דא נישט‬ ‫אנשטעק אי דע פארקילעכ וואס אי האב‪".‬‬ ‫"עניוועי‪ ",‬האט יואלי דערציילט‪ ,‬ווע ער האט זי אביסל אוועקגעריקט‪" .‬דער מנהל‬ ‫איז נישט געווע אי חדר היינט‪ ,‬או די קינדער זענע געווע אזוי צעלאזט‪".‬‬ ‫"אי גלייב עס נישט! ס'איז נישט גערעכט! אי קע נישט גלייב אז אי האב עס‬ ‫פארפאסט‪ .‬דער מנהל פעלט קיינמאל נישט‪ .‬וואס איז יעצט געשע?"‬ ‫האלל' איז געווע‬ ‫"ס'געווע פורי אי חדר‪ .‬יעדער איז געשפרינגע או געטאנצ‪ .‬די ' ָ‬ ‫פול‪ ,‬די מלמדי האב נישט געוואוסט וואס צו טו‪ .‬קיינער האט נישט געלערנט‪".‬‬ ‫"אמת'דיג?" האט ברו געפרעגט מיט סקעפטיז‪" .‬אי קע עס נישט גלייב‪".‬‬ ‫"דו גלייבסט מיר נישט?" האט יואלי געפרעגט‪" .‬אי בי דארט געווע‪ .‬אי האב עס‬ ‫געזע מיט מיינע אייגענע אויג‪".‬‬ ‫"אי בי אבער נישט דארט געווע‪".‬‬ ‫"אי קע נישט גלייב אז דו גלייבסט מיר נישט‪".‬‬ ‫"הער מיר איי‪ ,‬דו ‪-‬‬ ‫"פיי‪ ,‬אפשר טרייב אי אביסל איבער‪".‬‬ ‫"או אפשר אסא‪".‬‬ ‫"אי קו דיר ברענגע חדר‪-‬נייעס או דו גלייבסט מיר נישט‪ .‬אויכ'מיר א חבר‪".‬‬ ‫"בארואיג זי‪ .‬ס'איז נאר נארמאל אז אי זאל דיר נישט גלייב‪ ,‬או דערפאר טראכט‬ ‫פארוואס גלייבט נישט ברו זיי חבר?‬ ‫אי אז דו טרייבסט אביסל איבער‪".‬‬ ‫וואוו! דו עסט גאנ אסא‪ ",‬האט סאני באמערקט‪ ,‬זעענדיג ווי זיי שוואגער קייעט‬ ‫" ַ‬ ‫או קייעט‪" .‬איז דאס דיי דריטע ראגעלע וואס דו עסט אדער אי פאנטאזיר נאר?"‬ ‫"דו דמיונ'סט גארנישט‪ ",‬האט שכי געענטפערט‪" .‬אי גיי יעצט עס מיי פערטע‪".‬‬ ‫"וואס איז דאס געגעסעכ?" האט סאני געפרעגט מיט נייגער‪" .‬איז עס ערב א תענית‬ ‫אדער וואס?"‬ ‫"דו האסט א גוטע קאפ‪ ,‬הא? פו וואו האסטו געוואוסט אז אי פאסט מארג?"‬ ‫"גייסט טאקע פאסט? פארוואס עפעס?"‬ ‫"פריוואטע סיבות‪ ",‬האט שכי געענטפערט‪ ,‬נעמנדיג א פינפטע ראגעלע‪.‬‬ ‫"צי מעג מע פאסט ראש‪-‬חודש?"‬ ‫"אויוויי! אי האב אינגאנצ פארגעס אז ס'איז ראש‪-‬חודש‪ .‬וואס טו אי יעצט?"‬ ‫"פאסט נישט‪".‬‬ ‫"ס'איז נישט אזוי פשוט‪ .‬אי האב צוגעזאגט אז אי וועל פאסט‪ .‬אי וועל דארפ‬ ‫פרעג א שאלה וואס צו טו‪ ".‬נערוועז האט שכי אויסגעשטרעקט זיי האנט צו די‬ ‫ראגעלע‪" .‬אוי‪ ,‬וואו זענע זיי אלע פארשוואונד?"‬ ‫וואס דאר שכי טו?‬

‫לעי"נ הב' מאיר ע"ה ב"ר מרדכי שי'‬ ‫‪https://telegram.me/Publications_MM‬‬

‫עבודת הלב‬ ‫ברכת התורה ‪ /‬א‬

‫די ערשטע ברכה פו 'ברכת התורה' איז געבויעט אנדערש ווי די‬ ‫אנדערע ברכות‪ .‬עס הייבט זי ָא‪" :‬ברו אתה הש‪ ...‬לעסוק בדברי‬ ‫תורה‪ ",‬עס ענדיגט זי‪" :‬ברו אתה הש המלמד תורה‪ "...‬או‬ ‫אינדערמיט ‪ -‬איז א תפילה צו באשעפער‪" :‬והערב נא‪ ...‬את דברי‬ ‫תורת בפינו‪"...‬‬ ‫פארוואס איז דא אריינגעשטעלט געוואר א תפילה אי דע ברכה‪,‬‬ ‫א זא וואס מיר טרעפ נישט ביי ברכות אוי אנדערע מצוות?‬ ‫ווייל אנדערש ווי אנדערע ברכות‪ ,‬קע דער מענטש נישט מקיי‬ ‫זיי דע מצוה פו 'לימוד התורה' ָא דע היל פונע בורא‪ .‬אמת‬ ‫טאקע‪ ,‬יעדע זא וואס מיר טוע קענע מיר נאר מקיי זיי מיט' כח‬ ‫וואס דער באשעפער האט אונז געגעב‪ .‬אבער לגבי מקיי זיי אנדערע‬ ‫מצוות‪ ,‬האט דער באשעפער אונז געגעב א כח‪ ,‬או עס איז אונזער‬ ‫בחירה זיי אויסצונוצ צו עבודת הש או מקיי זיי מצוות‪ .‬אנדערש‬ ‫איז אבער מיט תורה‪-‬לערנע‪ .‬דאס איז גענצלי געוואנד אי היל פו‬ ‫באשעפער‪ .‬אנע סייעתא‪-‬דשמיא קע דער מענטש בכלל נישט‬ ‫פארשטיי די תורה‪ ,‬ווייל תורה איז געטליכע חכמה‪ ,‬או א‬ ‫מענטשליכער שכל קע עס נישט באגרייפ אליי‪.‬‬ ‫דעריבער מוז דער ברכת התורה אוי ארייננעמע א תפילה אוי‬ ‫לימוד התורה‪ .‬אנע דאוונע ‪ -‬קע דער מענטש נישט מקיי זיי דע‬ ‫מצוה‪ ,‬או ממילא ‪ -‬קע ער אוי נישט מאכ קיי ברכה דערוי‪.‬‬ ‫אבער נאכ' דאוונע איז מע זיכער אז די תפילה איז געענטפערט‬ ‫געוואר או מ'וועט טאקע מצליח זיי אי לערנע‪ ,‬ווי דער אר"י ז"ל‬ ‫שרייבט‪ ,‬אז ווע א מענטש איז מתפלל אוי גשמיות ‪ -‬צומאל ווערט‬ ‫ער געענטפערט או צומאל נישט‪ ,‬אבער ווע דער מענטש איז מתפלל‬ ‫צו מצליח זיי אי לימוד התורה ‪ -‬קע ער משיג זיי ענדלאזע השגות‬ ‫אי תורה או זוכה זיי אז די תורה זאל ביי אי זיי זיס ווי האניג‬ ‫א ווארט פו דאוונע‪ :‬צאצאינו‬ ‫פארוואס האבן די חז"ל אויסגעקליבן זיך צו באנוצן אין דעם‬ ‫ברכה מיט דעם ווארט 'צאצאינו'‪ ,‬און נישט 'זרענו'‪ ,‬ווי געווענליך?‬ ‫איינע פון די טעמים איז‪ ,‬ווייל אין דעם ווארט ערשיינען צוויי מאל‬ ‫די אותיות צ' און א'‪ ,‬וואס זענען בגימטריא 'אמן'‪ .‬וויבאלד שוין ביים‬ ‫אויפשטיין ווילן מיר זוכה זיין אין 'אמן'‪ ,‬אבער נישט אלעמאל טרעפט‬ ‫זיך אונז א מענטש וואס זאל ענטפערן 'אמן' אויף ברכת‪-‬התורה וואס‬ ‫מיר זאגן‪ ,‬איז דער ברכה מתוקן געווארן מיט דעם לשון‪ ,‬צו ערוועקן‬ ‫דעם גרויסן זכות פון ענטפערן 'אמן'‪.‬‬


‫צדיקי‬ ‫סיפורי‬ êéæ 'èééðàá' ïòî ñàåå ùãåç éã

ïòâðåìééöøò òëéìøòä ìëùä øñåî à èéî øåãä éìåãâå é÷éãö éã ïåô

‫ אזוי זיס‬,‫ווי זאלציג‬

‫ערציילונג איבער דער גאו רבי יצחק זילבער זצ"ל‬ êéåà èàä øòëìòåå ,øåçá à èðøòìòâ èàä àåå÷ñàî ïéà äáéùé à ïéà ,áø íòðåô ãéîìú øòðòé èàä äãåòñ øòã êàð úáù ïééà .÷çöé ïñééäòâ íòã ïòååòâ ãáëî ,äáéùé ïéà øåòéù éãéâî éã ïåô øòðééà ïòååòâ æéà øòëìòåå :ìå÷ ï'ôéåà êéåä ïôåøòâñéåà èàä øò .'ïîåæî' ïùèðòáøàô åö ÷çöé øåçá ".ïàÈ áééä ,÷çöé" øàð ,÷çöé øåçá øòã èùéð øòáà ,ïùèðòá ïáéåäòâðà èàä '÷çöé' ïåà æà è÷øòîàá èùéð èàä øò .øòáìéæ ÷çöé éáø ÷éãö øòã ,äáéùé-ùàø øòã åðéáøå åðøåî' èùéð èâàæ ïòî æà ,'÷çöé' ïøòãðà ïàÇ óéåà èøàã èôåø ïòî ,è÷øòîòâôéåà èùéð ììëá ñàã èàä øò .'÷çöé' æéåìá øàð 'äáéùéä ùàø ".ïùèðòá ïìòåå øéî ,éúåáø" ïáéåäòâðà øàð

øéà èòåå áéåà .ì"öæ øòáìéæ ÷çöé éáø øòáéà âðåìééöøò ïàÇ æéà ãðòâìàô ,ãðàìñåø ïåô ïòîå÷òâôéåøà æéà øòëìòåå ãéà à øàô ïòîàð ïééæ ïòðàîøòã æéà ÷çöé éáø .ïâéåà òðééæ ïéà ïàÈ êéæ èãðéö ÷ðåô à éåå ïòæ ãìàá øéà èòåå .úåøåã òâéãøòéøô éã ïåô ïòîå÷òâ éåå æéà øòëìòåå ,÷éãö à ïòååòâ à .íéãéîìú òðééæ ïåô øòðééà êøåã ïøàååòâ èìééöøòã æéà âðåìééöøò øòã éáø èéî ïñòæòâ øò æéà ,ãðååà ïàÇ ïéà .èøéñàô íéà èéî èàä ñàåå äùòî ïòæòâ èàä ÷çöé éáø ïåà ,ãðàìñåø ïéà ïòðåôòâ êàð êéæ ïáàä ééæ ïòåå ,÷çöé òìòâðåé íòã åö ïãðàååòâ êéæ øò èàä ,ïééâøòáéøà ãéîìú íòðòé ïåô ïåæ íòã :èâòøôòâ òîéèù òñéæ à èéî ïåà "?ééè ìæòìâ à ïèééøâåö åö øéî íéëñî åèñéá øùôà"

",éèàè" .øàô èééâ ñàåå ïòðàèùøàô èùéð ãéîìú øòã èàä èùøòåö ".íéà èñôåø åã æà èðééîòâ èàä áø øòã" ,èâàæòâ íéà ïåæ ïééæ èàä

ïâééìðééøà ïòî ìàæ øò÷åö ìéôéåå" ,èãééøôòâ ãðé÷ ñàã êéæ èàä "!øòëéæ" "?ééè éã ïéà

à èðéãøàô øòáà ,ãåáéë à èñàôøàô êéìâòî èàä ÷çöé øåçá øòã ñò éåæàéåå ïòæòâ ïáàä ééæ .òãðæòååðà òìà êéåà éåæà ïåà ,ïáòì ïéà òøòì .ãéà øòëéìøò øò'úîà ïàÇ êéæ èøéô ïåà êéæ èøéôù

èàä "?ìéôéåå" .ñéæ øòééæ æéà'ñ ïòåå ,ééè ïééæ èàäòâ áéì èàä ÷çöé éáø ".éåæà ñòôò .êòìôòì óðéô øòãà øéô" ,èøòôèðòòâ øò

øéã øàô èùéð èøòäòâ ñàåå ò÷'äîìù éáø ÷"äøä ïåô ÷"áùî øòã ,ì"öæ äèàø 'éìà áøä òñéåøâ ééøã ïñòæòâ ïòðòæ ìàîà æà ,èìééöøòã èàä ò"éæ øòìéäòååæ ,ò"éæ õéð'æéå ïåô 'íééç éøîà' øòã ,èâðòøáøàô íòðééàðéà ïåà íéø"åîãà .ò"éæ íéðåìñ ïåô 'íäøáà úëøá' øòã ïåà ò"éæ øåâ ïåô 'ìàøùé úéá' øòã ïåà íééç-éøîà øòã ïåà ,èéîøòãðéà ïñòæòâ æéà íäøáà-úëøá øòã èééö òöðàâ à èàä éáø øòöéð'æéå øòã ïåà ,ïèééæ éã ïåô ìàøùé-úéá øòã ïãðàååòâ êéæ ééæ ïáàä èééö åö èééö ïåô ïåà ,ï'éáø øòøòâ ï'èéî èãòøòâ "?øéà èìàä ñàåå ,éáø øò'îéðåìñ" :èâòøôòâ ïåà éáø øòîéðåìñ íåö ïåô éáø øòøòâ ï'èéî èãòøòâ éáø øòöéð'æéå øòã èàä ìàîðééà èâòøôòâ ìàøùé-úéá øòã èàä íòãëàð ïåà ,ï'éáø øòîéðåìñ ï'øòèðéä øòã èàä ,ïåãéð íòã ïéà æéà âðåðééî ïééæ ñàåå øò'îéðåìñ íòðåô "?øéà èãòø ñàåå øòáéà ,èâéãìåùèðà" :èâàæòâ éáø øòîéðåìñ .èâòøôòâ íéà ìàøùé-úéá øòã èàä "?èøòäòâ èùéð èàä øéà" èùéðøàâ áàä êéà" .èøòôèðòòâ íäøáà-úëøá øòã èàä ",ïééð" .øòãðåàåå èéî íéà óéåà è÷å÷òâ ïáàä íéø"åîãà ééååö éã .èøòäòâ èùéð ééæ ïáàä ",èöòé æéá éåå è÷ðåô êéæ ïùéååö èãòøòâ êàã ïáàä øéî" .ïòðàèùøàô ãðé÷ âðåé à ïòååòâ ïéá êéà ïòåå" :èâàæòâ ééæ íäøáà-úëøá øòã èàä ïåà òèàè ïééî ïùéååö ñòåîù øòã åö èøòäòâåö ìàîà êéæ êéà áàä ïôåøòâåö øéî øò èàä è÷øòîàá ñàã èàä òèàè ïééî ïòåå ïåà ,òîàî à ïòåå' .ïáòì ïéà ãåñé òâéèëéåå à ïòðøòì øéî ìéåå øò æà èâàæòâ ïåà ééæ ñàåå ïøòäåö èùéð åèñìàæ ,øéã åö èùéð ,íòðééà èéî èãòø ùèðòî ïòåå ,ïàã èðéæ '.êéæ ïùéååö ïñòåîù ïøòèìò ïòåå èùéð éàãååà ïåà ,ïãòø èàä øéà ïòåå æéà .èùéð èåùô êéà øòä ,êéæ ïùéååö ïãòø ïùèðòî ééååö ìàæ êéà èìéåå øéà æà ïòðàèùøàô êéà áàä ,øéî ïåô èðøàô èãòøòâ êéà áàä ,ï÷åø ïééî øòèðéä èãòøòâ èàä øéà ïòåå øòáà .ïèìàäèéî èùéð èåùô áàä êéà ïåà ,øéî øàô èùéð èøòäòâ ñàã æà ïòðàèùøàô ".èãòø øéà ñàåå èøòäòâ :ïôåøòâðà êéæ øò èàä ,èøòäòâ ñàã èàä ìàøùé-úéá øòã ïòåå ".êòìöéô óéåà ïòîåðòö øéî èàä øéà ,éáø øò'îéðåìñ"

çéù íòåð

íéà øò èàä ãééøô èéî ïåà ééè à ïèééøâåö ïòâðàâòâ æéà ãðé÷ ñàã êéà áàä èà" .ééè òîòøàåå èéî ìåô ,ìæòìâ òðøòæàìâ à èâðàìøòã ".øò÷åö êàñà èéî ,ééè à èééøâòâåö ïåà è÷ðàãàá áø øòã íéà èàä ",êééà ÷ðàã à ,ïééô øòééæ" .ééè íòã ïò÷ðéøèòâñéåà øòééæ øòáà .ïöìàæòâ ïòååòâ æéà ééè ìæòìâ òñéæ øòã ?ñàåå øòáà êòìôòì óðéô ,ééè íòã ïéà èùéîòâðééøà úåòèá èàä ãðé÷ ñàã .ïöìàæòâ ÷ðéìá à ïàÈ ,ìæòìâ ïöðàâ íòã ïò÷ðéøèòâñéåà èàä øò ?áø øòã ïåà !õìàæ .âéåà éã èéî ïáòâ

òåáùä úùøô çð úùøô

.ãðé÷ íòã ïòîòùøàô âéãðìòåå èùéð ééè ìæòìâ ïééà æà èñåàååòâ ïáàä òìà ìééåå ,èùéðøàâ êàð æéà ñàã ïåà èâòìô ìàîòìà ïåà ,èìò÷ øòåå÷ñàî ïâéèñòøô íòã ïéà âåðòâ èùéð æéà ,èâòøôòâ ãðé÷ ñàã èàä "?ìæòìâ à êàð ìéåå áø øòã" .ìæòìâ à êàð ïòîå÷ðà ".çë'ù .éàãååà" :èøòôèðòòâ èàä øò ïåà "?àé ,øò÷åö êòìôòì óðéô èéî" ".àé" ìæòìâ íòã êéåà ïåà ,âéöìàæ øòééæ ïòååòâ êéåà ìàîñàã æéà øò÷åö éã øàô è÷ðàãàá êéæ ïåà ôàøè ïèöòì íåö æéá ïò÷ðéøèòâñéåà áø øòã èàä êéæ èàä ñò æà ïøàååòâ øéåàååòâ øòèòôù ïòî æéà éåæàéåå .ãðé÷ íòã ïòâðàâòâðééøà æéà ãðé÷ íòã ïåô òèàè øòã ?õìàæ åö øò÷åö ïåô èùéåèøàô èàä øò .ìèñòî-õìàæ íòã ùéè ï'ôéåà ïòðåôòâ èàä øò ïåà ,êé÷ ïéà ãðé÷ ñàã ïòåå ïåà ,øò÷åö éã ïòîåðòâ èàä øò åàåå ïåô ãðé÷ íòã èâòøôòâ .ïòðàèùøàô ñòìà ïéåù øò èàä ìèñòî íòã óéåà ïæéååòâ íéà èàä ñàã ïåà ,èðåæòâ ïééæ áéìåö õìàæ ïéé÷ ïñò èøàèòâ èùéð èàä áø øòã ïåà ,÷àîùòâ èùéð íòðéé÷ øàô æéà ñàåå íòè ïøòèéá íòã øòñéåà ïéåù æéà .ééè òñéæ-÷øàèù ìòéöòôñ èàäòâ áéì èàä ñàåå øòðééà øàô èùéð éàãååà ...íòã éåå ïëàæ òøòâéèëéåå àã ïòðòæ ñò øòáà à ,ãðé÷ íòã ïåô òèàè øòã èâàæ ",øòãðé÷ òðééî ïâéåöøò êéà áàä éåæà" êàñà øéî ñò èàä ,äùòî íòã ïòæòâ áàä êéà ïòåå" ,ïåàâ íòðåô ãéîìú ïéà ïòæòâ ïáàä ééæ ñàåå ìéôùééá òâéã'ëåðéç òèñòøâ éã æéà ñàã .èðøòìòâ ".ïáòì øòééæ .äåðò ò'úîà æðåà èæééåå ñàåå äùòî à êàð

(‫יט‬/‫ )רש"י כ‬.‫ גלייבט עס שווער אי הארצ‬,‫ א מענטש וואס הערט נאר עפעס אבער זעט עס נישט‬:‫ענטפער אוי שאלה אי די פרשה‬

https://telegram.me/Publications_MM


‫מרבי בשמחה‬

‫וויאזוי האב אויסגעזע די‬ ‫אמאליגע חתונות? וויאזוי האב‬ ‫ערליכע איד מקיי געווע דע‬ ‫מצוה פו שמחת חת וכלה?‬

‫|א‬

‫אמאליגע חתונות מיט די פארצייטישע פריילי‪-‬מאכער‬ ‫שטייענדיג ווייניגער ווי שלשי יו קוד החג‪ ,‬ווע מיר גרייט זי‬ ‫צו דע פרייליכ יו ‪-‬טוב פורי ‪ ,‬לאמיר אויפפריש זכרונות פו יאר‬ ‫צוריק‪ ,‬ווע די יקירי ירושלי ‪ ,‬די צדיקי או חסידי ‪ ,‬האב‬ ‫געווידמעט א באדייטענד טייל פו זייער לעב‪ ,‬כדי צו דערפרייע‬ ‫חת וכלה‪ .‬זיי זענע נישט געווע קיינע ליידיגגייער‪ ,‬נאר יעדע מינוט‬ ‫איז זיי טייער געווע‪ ,‬דא האב זיי פארברענגט שעות לאנג ביי‬ ‫חתונות‪ ,‬צוויש זיי אזעלכע וואס האב ניטאמאל געקענט דע חת‬ ‫או זיינע עלטער אדער דע צד הכלה‪ ,‬נאר זענע געקומע מקיי ‬ ‫זיי דע מצוה פו משמח זיי חת‪-‬כלה או זייערע משפחות‪.‬‬ ‫מיט העכער אכציג יאר צוריק האט עקזיסטירט אי ירושלי א‬ ‫וואונדערליכע חבורה פו ערליכע איד ‪ ,‬וועמענ'ס ציל איז געווע איי ‬ ‫זא‪ ,‬צו דערפרייע אנדערע‪ .‬מע האט זיי גערופ די "חברת משמחי"‪.‬‬ ‫זיי האב נישט געהאט קיי מעמבערשיפ‪ ,‬או אוודאי האב זיי נישט‬ ‫געהאט קיי ארגאניזאציע‪ .‬אוי דער נאמע 'חברת משמחי' איז נישט‬ ‫געווע קיי אפיציעלער‪ ,‬נאר א צונאמע וואס האט זי אנגעקלעבט אי ‬ ‫זיי‪.‬‬ ‫די יקירי ירושלי זענע געווע געהויבענע געשטאלט ‪ ,‬וועלכע האב ‬ ‫געזע פאר זי א זכות צו זיי חברי אי דע וואונדערליכ גרופע‪ .‬דריי‬ ‫פו זיי זענע געווע גאר באוואוסט‪ :‬רבי שמעו געלערנטער‪ ,‬רבי יעקב‬ ‫געלבשטיי ‪ ,‬או רבי שמעו בערגמא ‪ .‬עס זענע געווע נא‪ :‬רבי מרדכי‬ ‫אהר פישמא ‪ ,‬רבי נת עקשטיי ‪ ,‬או די ליסטע גייט נא לאנג‪ .‬יעדער‬ ‫פו זיי מיט זיינע ספעציעלע סגולות‪ .‬יעדער מיט זיינע געבענטשטע‬ ‫טאלאנט ‪.‬‬ ‫דער היינט‪-‬באוואוינטער געגנט אי ירושלי איז דא געווע פיל‬ ‫קלענער ווי היינט‪ .‬יעדער האט יעד געקענט‪ ,‬או ווע ס'איז געווע א‬ ‫חתונה ביי די ברייטפארצווייגטע אייזנבא משפחה אדער ביי‬ ‫קרישעבסקי או הירשמא ‪ ,‬זענע די דריי פריילי‪-‬מאכער געקומע צו‬ ‫די חתונה‪ ,‬או נישט מיט ליידיגע הענט חלילה‪ .‬זיי האב געברענגט מיט‬ ‫זי א פלעשל 'ראטל וויי '‪ .‬א פלעשל וואס האט ענטהאלט דריי ליטער‬ ‫וויי ‪ ,‬וואס זיי האב אנגעגאס דערפו פאר יעדע גאסט‪ ,‬כדי צו‬ ‫פארמער שמחה‪ .‬דער פלעשל איז געווע זייער גרויס‪ ,‬או איז געווע ‬ ‫געמאכט פו דיקע גלאז‪.‬‬ ‫רבי שמעו געלערנטער איז געווע פו די דריי איד ‪ .‬זיי גאנצער כח‬ ‫או ענערגיע האט ער אויסגעגעב ביי א חתונה‪ .‬לכאורה וואלט ער‬ ‫געקענט עס ביי דער שמחה‪ ,‬ווי דער הויפט מחות ‪ .‬עס שטייט דא אי ‬ ‫גמרא‪' ,‬כל הנהנה מסעודת חת ואינו משמחו עובר בחמשה קולות‪ ',‬או ‬ ‫ווער האט דערפריידט דע חת מער ווי ער? אבער דווקא ווייל זיי ‬ ‫גאנצער קומע צו דער חתונה איז געווע בלויז צו משמח זיי דע חת ‪,‬‬ ‫האט ער מחמיר געווע אוי זי אז אפשר האט ער נישט גענוג יוצא‬ ‫געווע דע חוב פו 'משמח זיי '‪ ,‬או דעריבער האט ער גארנישט טוע‬ ‫געווע ביי די שמחה‪ .‬ווייל אפשר וועט ער דורכדע עובר זיי אוי די‬ ‫אזהרה פו חז"ל‪.‬‬ ‫ר' שמעו איז געווע דער חיות פו אט די גרופע‪ .‬ער איז באשאנקע ‬ ‫געוואר מיט א חוש צו טאנצ ‪ ,‬או ער האט געמאכט א ספעציעלע‬ ‫שיינער טאנ וואס האט אריינגעברענגט א רוח החיי אינע חת או ‬ ‫אי אלע אנוועזנדע‪ .‬ווי נאר ער איז אנגעקומע צו דער חתונה‪ ,‬האט ער‬ ‫זי אוועקגעשטעלט אי צענטער פונע רינג או ער האט אנגעהויב ‬ ‫טאנצ א פרייליכע 'קאדאטשקע'‪ .‬באלד דערוי איז דער גאנצער ציבור‬ ‫אריינגעשלעפט געוואר אי א פייערליכער עקסטאז פו שמחה או ‬ ‫טענ ‪.‬‬

‫א ירושלימ'ער טאנ ‬

‫"א ירושלימ'ער טאנ " איז אלע יאר געווע א באגרי‪ .‬יעדער וואס‬ ‫שטייט פונדערזייט או זעט א חשוב'ער ירושלמי‪ ,‬א ירא‪-‬שמי מיט א‬ ‫באוואקסענע בארד או לאנגע פיאות ביי די זייט ‪ ,‬הייבט זי אי די‬ ‫לופט או טאנצט פאכמאניש‪ ,‬שטוינט פו דע שיינקייט או ח פו די‬ ‫וואונדערליכע טאנ ‪ ,‬או נעמט נישט אראפ זיינע אויג פאר א מינוט‬ ‫פו דע ערהאב או הערליכ בילד וואס ווערט געטו מיט א הייליג‬ ‫געפיל פו יראת אלקי‪ .‬יעצט דאפלט דע איינצעלנע טאנצער צו‬ ‫נא או נא ירושלימ'ער איד ‪ ,‬וועלכע טאנצ מיט א ריינקייט או ‬ ‫לויטערקייט‪ ,‬או שטעלט איי פאר ווי די שמחה הייבט זי פילפאכיג‪.‬‬ ‫די ערשיינונג איז געווע אי ירושלי ביי יעדע חתונה‪ ,‬או צומאל אי ‬ ‫געוויסע קליינע זאל ‪ ,‬אדער אפילו אי די שטיבער פו די בעלי שמחה‪.‬‬ ‫די "חברת משמחי" איז ווי געזאגט געווע דער אומאפיציעלער‬ ‫נאמע פו די גרופע‪ ,‬וועלכע האט אריינגערעכנט עטליכע‬ ‫פערזענליכקייט פו די חשוב'סטע מענטש אי ירושלי‪ ,‬וואס זענע ‬ ‫געקומע צו יעדע חתונה בלי יוצא מ הכלל‪ ,‬או זענע אוי געקומע צו‬ ‫שמחות פו איד וועלכע זענע נישט געווע זייערע קרובי אדער איד ‬ ‫וועמע זיי האב בכלל נישט געקענט‪ ,‬או אלעס כדי צו משמח זיי דע‬ ‫חת ביו שמחת לבו‪ .‬זיי האב געפראוועט אלע סארט טענ או ‬ ‫פארשטעלונגע ‪ ,‬ביז דער גאנצער עול אינאיינע מיט' חת זענע ‬ ‫געשפרינגע פאר אומאויפהערליכע שמחה‪.‬‬ ‫איבער דער אורזא פארוואס ר' שמעו געלערנטער איז אריי אי די‬ ‫'חברת המשמחי' ווערט דערציילט‪ ,‬אז אי זיינע יונגע יאר איז ער‬ ‫זייער קראנק געוואר ‪ ,‬או ער איז געלעג צוגעשמידט צו זיי בעט‪ .‬זיי ‬ ‫מצב האט זי פארערגערט או ער האט געשפירט אז זיי סו איז נאנט‪.‬‬ ‫ער האט דעמאלטס געמאכט א נדר ביי זי אי הארצ ‪ ,‬אז אויב וועט‬ ‫ער געזונט ווער או זי שטעל אוי די פיס‪ ,‬וועט ער פריילי מאכ ‬ ‫איד ‪ ,‬או באלד דערנא האט זי זיי צושטאנד פארבעסערט ביז ער‬ ‫איז אינגאנצ געזונט געוואר ‪ ,‬ער האט טאקע באלד אנגעהויב מקיי‬ ‫זיי באשלוס צו משמח זיי אידישע קינדער או זי איינגעשריב צו‬ ‫'חברת משמחי'‪.‬‬ ‫ר' יעקב געלבשטיי או ר' שמעו בערגמא האב זייער גאנצער‬ ‫לעב זי אוועקגעגעב צו טו חסד מיט די לעבעדיגע או מיט די‬ ‫טויטע‪ ,‬ווע זיי פארנעמע זי אי די 'חברה קדישא' צו טו חסד של‬ ‫אמת‪ .‬דער ירושלימ'ער רב‪ ,‬מהרי" דושינסקיא זיע"א‪ ,‬האט אמאל‬ ‫געפרעגט ר' יעקב' ווערטלדיג‪" :‬וואס וועסטו טו נאכדע וואס משיח‬ ‫וועט קומע במהרה בימינו או עס וועט זיי תחיית המתי או ‬ ‫פארשטייט זי אז די לעבעדיגע וועל נישט שטארב ‪ ,‬קיינער וועט‬ ‫נישט דארפ צוקומע צו די חברה‪-‬קדישא וואס דו שטייסט אי ‬ ‫שפי ‪ "?...‬האט ר' יעקב געענטפערט‪" :‬געלויבט דער באשעפער אז אי‬ ‫פאסט ‪ ,‬אי בי משמח חת ‪-‬כלה ביו שמחת‪ ,‬וועל אי‬ ‫האב נא א ָ‬ ‫לעתיד לבוא עוסק זיי נאר אי דע ארבעט‪".‬‬ ‫או ר' יעקב האט טאקע געשריב אי א בריוו צו איינער פו די‬ ‫רבני‪ ,‬אז כמעט "מיו עמדי על דעתי‪ ,‬שוי העכער פערציג יאר‪ ,‬בי ‬ ‫אי עוסק אי דע חשוב' מצוה צו משמח זיי חת ‪-‬כלה‪".‬‬ ‫ר' שמעו בערגמא האט געהאט א מסורה צו משמח זיי חת ‪-‬כלה‪,‬‬ ‫נא פו די צייט פו "דער גרויסער רבי נחו" בערגמא )וועמע מע ‬ ‫האט אזוי גערופ ‪ ,‬צוליב זיי קליינער געוואוקס(‪ ,‬וועלכער האט שוי ‬ ‫יאר פריער משמח געווע ביי די ירושלימ'ער חתונות‪ ,‬טאנצנדיג מיט‬ ‫זיי שטעק ספעציעלע סארט טענ ‪.‬‬ ‫פארזעצונג קומט בעזהשי"ת‬

‫ענטפער אוי שאלה אי די הלכה‪ :‬אויב איינער זאגט צו אז ער וועט פאסט או ראש‪-‬חודש‪ ,‬דאר ער פאסט יענע טאג או אוי ַא אנדערע טאג‪) .‬משנה ברורה תיח‪/‬יד(‬

‫‪https://telegram.me/Publications_MM‬‬


‫תורה'דיגע שמועס‬

‫‪ïòî èùèééè éåæàéåå‬‬ ‫'‪'äøéé äøé‬‬

‫איבער דער פרשת השבוע אדער עניני דיומא‬

‫‪ïéà ,÷øá-éðá ïéà ïèìàäòâôéåà êéæ èàä ì"öæ áø øò÷ñéøá øòã ïòåå‬‬ ‫‪éåìä øéàî éáø ïåàâä ïåæ ïééæ ïåô äðåúç éã ìâøì ,è"éùú øàé‬‬ ‫‪ñàì÷ à ïåô íéãéîìú éã íéà øàô ïòîå÷òâ ïòðòæ ,ì"öæ ÷éùèééååàìàñ‬‬ ‫‪íòðåô ìäðî øòã èéî íòðééàðéà ,'ø"áùú' øãç øòùéèééöøàô øòã ïéà‬‬ ‫‪ñàåå øòáéà ïøòäøàô êéæ ,ñàì÷ íòðòé ïåô ãîìî øòã ïåà äøåú-ãåîìú‬‬ ‫‪.èðøòìòâ ïáàä ééæ‬‬ ‫‪ééæ èàä ì"öæ ïåàâ øòã ïåà ,åøúé úùøô èðøòìòâ ïàã ïáàä øòãðé÷ éã‬‬ ‫‪ééæ øò èàä øòäøàô íòã ñéåàëøåã .äùøô éã øòáéà ïøòäøàô ïáéåäòâðà‬‬ ‫‪âøàá ï'ôéåà äøåú ïúî ééá ïòðøòì øéî ñàåå ÷åñô íòã ïéà èùô èâòøôòâ‬‬ ‫‪ñàã èðééî ñàåå ",÷åçøî íéöéçá åäåøéé àìà åúéîäì ãé åá òâéú àì" :éðéñ‬‬ ‫'‪?'äøéé äøé‬‬ ‫"‪ãìàá êòìøòãðé÷ éã ïåô øòðééà èàä ",ïøòåå ïñàùòâ èòåå øò‬‬ ‫‪.èøòôèðòòâ‬‬ ‫‪ïåà ãîìî íòã åö øòãðåàåå èéî ïâéåà òðééæ ïáéåäòâôéåà éáø øòã èàä‬‬ ‫‪"?âðåøòì÷øò íòã ãðé÷ ñàã èîòð åàåå ïåô" :ïáòâòâ âòøô à‬‬ ‫‪ï'ôéåà ùåøéô ïééæ ïéà í"áùø øòã æà èâàæòâ ãìàá èàä ãîìî øòã‬‬ ‫‪àìù åäåúéîé ÷åçøî ,úîåé úåî éúøîàù øäá òâåðä' æà èøòì÷øò ,õàìô‬‬ ‫‪åúéîäì ãé åá òâéú àì ïëì ,äúéî íä óà åáééçúéå åúéîäì øä ìà åáø÷é‬‬ ‫‪.ïñéù èðééî äééøé æà ùøôî êàã øò æéà ",÷åçøî íéöéçá åäåøéé àìà‬‬

‫‪íé÷éãö ïåô êòìèøòåå äçîùá ãéîú‬‬

‫‪ï'ôéåà èøàã æà ãîìî íòã øàô ïæéååòâ èàä ì"öæ ïåàâ øòã øòáà‬‬ ‫‪,ãøò øòã åö ïøòåå ïôøàååòâôàøà èòåå øò - äøéé" ,é"ùø èøòì÷øò õàìô‬‬ ‫‪øòã ïåà ".'ïøòåå ïôøàååòâôàøà' ,äìé÷ñ ïéãë æéà ñàã ïåà ,'íéá äøé' éåå‬‬ ‫‪ñàåå èùéð ïñééåå øòãðé÷" :ãîìî ï'øàô èâàæòâ ïåà èâééìòâåö èàä éáø‬‬ ‫‪ïåô èîå÷ äòéãé øòöðàâ øòééæ ,í"áùø ùåøéô øòãà é"ùø ùåøéô æéà ñàã‬‬ ‫‪åö òáàâôéåà øòã èâéì ãîìî ï'ôéåà ïåà ,ãîìî íòðåô ïøòä ééæ ñàåå íòã‬‬ ‫‪ìééåå ,èøòì÷øò é"ùø éåå äøåú éã ïåô íé÷åñô éã øòãðé÷ éã øàô ïøòì÷øò‬‬ ‫‪"...èùô øòã æéà ñàã‬‬ ‫‪éåæàéåå" :äìàù òãðòâìàô éã øòãðé÷ éã èâòøôòâ éáø øòã èàä ïàã‬‬ ‫‪êàã èàä äøåú-ïúî øàôòá ,éðéñ âøàá ï'ôéåà ïééâôéåøà èðééä ïòî âòî‬‬ ‫‪òâàøô íòã óéåà ?'úîåé úåî øäá òâåðä ìë' èâàæòâðà øòôòùàá øòã‬‬ ‫‪æà è'äðòè'òâ èàä øòðééà ,øòãðé÷ éã ïåô ñøòôèðò òìéô ïòîå÷òâ ïòðòæ‬‬ ‫‪íåù ïéé÷ âøàá ï'ôéåà àèùéð ïéåù æéà âàèåö-èðééä ìééåå æéà øúéä øòã‬‬ ‫÷‪ïéåù æéà äøåú éã ìééåå æéà íòè øòã æà èâàæòâ èàä øòèééååö à ,äùåã‬‬ ‫‪.â"ãà ïééâôéåøà èöòé ïéåù ïòî âòî - ïøàååòâ ïáòâòâ‬‬ ‫‪øò èàä âéèìéâãðò ïåà øòãðé÷ éã åö èøòäòâðééà êéæ èàä éáø øòã‬‬ ‫‪ïòî âòî èðééä ñàååøàô äáéñ øòã" :øòôèðò ï'èåùô íòã èøòôèðòòâ‬‬ ‫‪ïåà ,øôåù úòé÷ú ïòååòâ ïéåù æéà ñò ìééåå æéà ,éðéñ âøàá ï'ôéåà ïééâôéåøà‬‬ ‫‪èééèù'ñ éåå ,âøàá ï'ôéåà ïééâåöôéåøà øåñéà íòã ïòååòâ øéúî èàä ñàã‬‬ ‫‪."åìòé äîä ìáåéä êåùîá" ÷åñô ïéà‬‬ ‫)‪(÷ñéøáî áøä‬‬

‫‪íùä êéùòî åáø äî‬‬

‫‪òøä ïéòå áåè ïéò‬‬

‫תחח"ל להרב‬ ‫אברה מייזעלס שי'‬

‫שארית הפליטה‬ ‫ַא ע‪-‬האר איז אריינגעגאנגע צו א ספרי‪-‬בינדער‪ ,‬מיט א גמרא‬ ‫אי זיי האנט‪ ,‬וואס די עק דערפו זענע געווע אפגעברענט פו פייער‪.‬‬ ‫ער האט איבערגעגעב דע גמרא פאר' בינדער או געזאגט‪" :‬די גמרא‬ ‫האט זי אנגעכאפט פו א פייער‪ ,‬או דאס איז געבליב דערפו‪".‬‬ ‫"איז וואס ווילט איר?" האט דער בינדער געפרעגט‪" ,‬וואס ווילסטו אי‬ ‫זאל טו דערמיט?"‬ ‫"אפשר קענט איר פו די איבעריגע מאכ פאר מיר א קליינע‬ ‫סליחות?"‬

‫דער מלבי" ברענגט )משלי כג‪/‬ד( פו די חכמי הטבע‪ ,‬אז פו די בעלי עי‬ ‫הרע'ס אויג שפראצ ארויס שלעכטע פונקע וואס זייער שורש שטאמט פו‬ ‫זיי פחיתת הנפש‪ ,‬וואס באטראכט די זא מיט א שלעכט אויג‪ ,‬או דאס גיבט‬ ‫אריי א שרעקליכע גיפט אוי די זא אויפוואס ער קוקט‪.‬‬ ‫עס ווערט דערציילט אז א בעל עי‪-‬הרע האט פאר א באשטימטע צייט‬ ‫שאר געקוקט אוי א ברויט‪ ,‬נאכדע האט מע געטראפ אז דאס ברויט איז‬ ‫אנגעשטעקט געוואר מיט א שעדליכ גיפט‪.‬‬

‫א שנה מעוברת‬ ‫א דארפס‪-‬איד האט געגעב זיי 'הגדה של פסח' צו בינד‪ .‬דער‬ ‫בינדער האט זי טועה געווע או אריינגעבינד אי דע הגדה א בלעטל‬ ‫פו די סליחות לימי נוראי‪.‬‬ ‫ביי סדר‪-‬נאכט איז דער דארפס‪-‬מא געזעס פאר דע געבינדענע‬ ‫הגדה או פארגעזאגט מיט געשמאק‪" :‬אלו עשר מכות שהביא הקדוש‬ ‫ברו הוא על המצרי במצרי‪ ,‬ואלו ה‪ :‬ד‪ ,‬צפרדע‪ ,‬כני‪ ,‬ערוב‪ ,‬דבר‪,‬‬ ‫שחי‪ ,‬ברד‪ ,‬ארבה‪ ,‬חוש‪ ,‬אשמנו‪ ,‬בגדנו‪ ,‬גזלנו‪ ,‬דברנו דופי‪"...‬‬ ‫"טאטע‪ ",‬האט זי דער זו געוואונדערט‪" ,‬אי מיי אז די יאר זענע דא‬ ‫מער מכות ווי אלע יאר‪".‬‬ ‫דער טאטע האט א קוק געגעב אוי אי מיט אויג פול מיט‬ ‫קלוגשאפט‪:‬‬ ‫"ווייסטו דע נישט‪ ,‬מיי קינד‪ ,‬אז דאס יאר איז ַא עיבור יאר?"‪...‬‬

‫די וויכטיגקייט פו געב קידוש ביי געבורט פו א מיידל‪ :‬א איד האט‬ ‫געהאט א טאכטער וואס איז שוי געווע לאנג אי די יאר או יעדע שידו וואס‬ ‫מ'האט אי אנגעטראג‪ ,‬איז אי די לעצטע מינוט צעפאל‪ .‬איז ער געגאנגע‬ ‫זי מזכיר זיי צו הרה"ק רבי מרדכי דוב מהארניסטייפל זצ"ל‪.‬‬ ‫האט אי דער רבי געפרעגט‪" :‬ווע די טאכטער איז צו איי געבויר געוואר‪,‬‬ ‫האט איר געגעב א קידוש לכבוד די שמחה?" או דער איד האט זי דערמאנט‬ ‫אז ווע זי איז געבויר געוואר‪ ,‬איז ער גליי געגאנגע אי שול או ביי קריאת‪-‬‬ ‫התורה האט ער עולה געווע או איר געגעב דע נאמע‪ ,‬אבער קיי קידוש‬ ‫האט ער נישט געמאכט‪.‬‬ ‫האט דער צדיק אי געהייס‪ ,‬אז קומענדיגע שבת זאל ער צוזאמרופ זיינע‬ ‫קרובי או גוטע פריינד צו זי אי שטוב אוי א גרויסע קידוש‪ ,‬או די ברכות‬ ‫וואס אלע וועל וואונטש למז"ט‪ ,‬וועט זיכער העלפ ער זאל איר פיר אונטער‬ ‫די חופה במהרה‪ ,‬בשעה טובה ומוצלחת‪ .‬וכ הוה‪) .‬עיוני הלכות‪ ,‬ח"א‪ ,‬עמוד שכ"ה(‬

‫‪äìåâñ íúééäå‬‬

‫‪íé÷éãö ìù ïúçéù‬‬

‫הרה"ק רבי מנח מענדיל פו קאצק זי"ע פלעגט זאג ‪:‬‬ ‫"פו זי ‪ -‬נישט ארויסקוק‪ ,‬אי יענעמ'ס ‪ -‬נישט אריינקוק; איי איד‪ ,‬איי מצוה‪ ,‬איי טאג!"‬

‫)קוק אלעמאל איבער דיינע מעשי או נישט יענעמ'ס‪ ,‬או ווע עס קומט דיר אונטער א מצוה זאלסטו זי נישט ארויסדרייע או זאג 'עס זענע דא אנדערע וואס וועל עס שוי טו‪' ',‬אי האב אנדערע‬ ‫מצוות‪ ',‬אדער 'אי וועל עס אפשטופ אוי מארג‪ ',‬נאר קוק אוי דיר ווי דו ביסט דער איינציגסטער איד‪ ,‬או דאס איז דיי איינציגע מצוה‪ ,‬או דו האסט נישט ‪ -‬נאר דע היינטיג טאג אליי‪".‬‬

‫להארות והערות נא להתקשר אל מספר טל‪.‬‬

‫‪https://telegram.me/Publications_MM‬‬

‫‪985.464.9446‬‬

א טעם אין שבת יתרו  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you