Page 1

‫לעי"נ הב' מאיר ע"ה ב"ר מרדכי שי'‬

‫פרשת ויגש‬

‫‪àòéöî àáá úëñî‬‬ ‫‪ç"÷ óã ãò á"÷ óãî‬‬ ‫‪÷"ôì æ"òùú úáè 'è‬‬

‫‪á"ìø‬‬

‫צוויש צוויי אראבישע‬ ‫האט‬ ‫סוחרי ‬ ‫אויסגעבראכ א ויכוח ווער‬ ‫פו זיי עס איז א‬ ‫גרעסערער עושר‪ ,‬ביז עס‬ ‫איז באשלאס געוואר צו‬ ‫מאכ א פארמעסט צוויש ‬ ‫זיי‪ ,‬פו ווארפ גאלדענע‬ ‫מטבעות‪ .‬באלד נאכ' ‬ ‫באשלוס איז איבראהי ‪,‬‬ ‫איינער פו די סוחרי ‪,‬‬ ‫אריבערגעגאנגע צו זיי פאבריק או האט אנגעהויב דארט א שטילע‬ ‫או געהיימע ארבעט‪ .‬טאג או נאכט האט ער געארבעט דארט‪ .‬נא‬ ‫צוויי וואכ זענע ביידע ארוי אוי א שי‪ ,‬גרייט דורכצופיר דע ‬ ‫פארמעסט‪ .‬זיי זענע אנגעקומע אינמיט פונע וואסער‪ ,‬או דער‬ ‫קאפע‪-‬אייגנטומער האט ערקלערט דע סדר פונע פארמעסט‪.‬‬

‫איבראהי האט זי געריב איי האנט אי די אנדערע‪ ,‬ער האט‬ ‫אריינגעלייגט זיי רעכטע האנט אינע זאק או ארויסגענומע פו דארט‬ ‫א גאלדענע מטבע וואס האט געגלאנצט פו די שיי פו די זו ‪ ,‬או ער‬ ‫האט איר‪ ...‬אריינגעווארפ אי י אריי ‪ַ .‬א איבערראשונגס אויסרו איז‬ ‫ארויסגעקומע פו די אנוועזנדע אויפ' שי‪ .‬באלד דערנא האט‬ ‫עבדאללה אריינגעלייגט זיי האנט אי זיי גאלדענע זאק‪ ,‬ער האט‬ ‫ארויסגענומע א גאלדענע מטבע או אוי ער האט עס אריינגעווארפ ‪.‬‬ ‫קיינער האט נישט גערעדט‪ ,‬נאר דער אייגנטומער פונע קאפע‪-‬הויז‪,‬‬ ‫וועלכער האט זי געשפירט ווי א קעניג‪ ,‬האט געזאגט‪" :‬נו! איבראהי‪,‬‬ ‫וואר!" או איבראהי האט געווארפ ‪ ,‬או עבדאללה האט געווארפ ‪,‬‬ ‫דערנא האט איבראהי געווארפ ‪ ,‬או ווידער עבדאללה‪.‬‬ ‫די ערשטע זאק האט זי שוי כמעט אויסגעליידיגט‪ .‬עבדאללה'ס פני‬ ‫איז געווע פארזויערט‪ ,‬או א צעבראכנקייט האט זי געזע אוי אי‪.‬‬ ‫אנדערש אבער איז געווע מיט איבראהי‪ ,‬ער איז געווע פריילי או ‬ ‫אויפגעלייגט‪ .‬אלע האב אנגעהויב שושקענע צוויש זי ‪" :‬איבראהי‬ ‫איז זיכער רייכער פו עבדאללה‪".‬‬ ‫עבדאללה האט געבעט מע זאל זי אפשטעל פאר א וויילע‪" .‬עס איז‬ ‫מיר זייער הייס‪ ",‬האט ער געזאגט‪...‬‬ ‫זיי באדינער האט אי געברענגט טרינקע או ער האט זי ‬ ‫אוועקגעזעצט אוי א בענקל וואס מע האט געברענגט ספעציעל פאר‬ ‫אי‪ .‬יעדע פאר מינוט האט ער נאכאמאל איבערגעציילט וויפיל מטבעות‬ ‫עס זענע אי נא פארבליב או וויפיל מטבעות ער האט שוי געווארפ ‪.‬‬ ‫קעגנדע‪ ,‬אבער‪ ,‬איז איבראהי געשטאנע מיט גלייכע פיס אויפ' דעק‪,‬‬ ‫זי אנגעלאנט אויפ' צוי פונע שי או באטראכט מיט הנאה דע‬ ‫גאנצ עול וואס האט געקוקט אוי אי‪.‬‬ ‫"צוריק צו פארמעסט!" האט דער קאפע‪-‬אייגנטומער זי אנגערופ ‪.‬‬ ‫מיט לאנגזאמע טריט האט זי עבדאללה אויפגעשטעלט פו זיי ארט‬

‫או זי אומגעקערט צו זיי זאק‪ .‬מיט א שווערע קרעכ האט ער‬ ‫אריינגעווארפ נא א מטבע אינע י או איר נאכגעקוקט ווי עס זינקט‬ ‫האר‬ ‫אי די זאלציגע וואסער ‪ .‬זיינע משרתי האב באמערקט אז זייער ַ‬ ‫שפירט זי נישט גוט‪ ,‬או זיי האב זי געאיילט אי צו דערלאנגע א‬ ‫נאסע האנטו אפצוקיל זיי שטער ‪ .‬אבער עס איז נישט גענוג געווע ‪ .‬ער‬ ‫איז געווע בלאס‪ ,‬זיינע הענט האב אנגעהויב ציטער ‪ ,‬ביז ער האט שוי ‬ ‫ממש נישט געקענט ווארפ קיינע מטבעות‪ .‬אבער איבראהי איז‬ ‫געשטאנע רואיג או באקווע; ער האט זי אפילו געדארפט איינהאלט ‬ ‫נישט צו לאכ פו עבדאללה‪...‬‬ ‫דער אייגנטומער פונע קאפע‪-‬הויז האט זי אריינגעמישט או ער‬ ‫האט א פרעג געטו ‪" :‬עבדאללה‪ ,‬צי ווילסטו אז מיר זאל אויסרופ אז‬ ‫דער פארמעסט האט זי געענדיגט או איבראהי האט געוואונע ?"‬ ‫"ניי ! בשו אופ נישט!" האט עבדאללה געענטפערט מיט צאר ‪ .‬ער‬ ‫האט זי אויפגעהויב פו זיי בענקל מיט גרויס כעס‪ ,‬ער איז צוגעגאנגע ‬ ‫צו זיי זאק‪ ,‬ארויסגענומע פו דארט א הויפ גאלדענע מטבעות‪ ,‬זיי‬ ‫אריינצואווארפ אי י‪.‬‬ ‫'דאסמאל וועל אי באזיג ‪ ',‬האט ער גערעדט צו זי ‪' .‬ווע איבראהי‬ ‫וועט זע אז אי וואר אריי אויפאיינמאל אזוי סא מטבעות‪ ,‬וועט ער‬ ‫זיכער דערשראק ווער או טראכט אז עס גייט מיר נישט ָא אפילו‬ ‫אריינצואווארפ אלע מיינע זעק מטבעות אי י אריי ‪ .‬דא וועט ער‬ ‫באשליס אז עס לוינט זי נישט אנצוגיי מיט' פארמעסט‪'.‬‬ ‫עבדאללה האט אויפגעהויב זיינע ארעמעס העכער דע צוי‪ ,‬ער‬ ‫האט געעפנט זיינע פארמאכטע הענט או ער האט אריינגעווארפ אי י‬ ‫די אלע מטבעות וואס ער געהאלט אי זיינע הענט‪.‬‬ ‫צו עבדאללה'ס איבערראשונג או שאק‪ ,‬האט איבראהי זי ‬ ‫איינגעבויג מיט א זעלטענע רואיגערהייט‪ ,‬ער האט אויפגעהויב א זאק‬ ‫גאלדענע מטבעות‪ ,‬או גאנצערהייט דאס אריינגעווארפ אינע י אריי !‬ ‫פארזעצונג קומט בעזהשי"ת‬

‫גליו שבוע זו נתנדב לרגל שמחת ידידנו הנכבד‬

‫שמחת נישואי בתו של ידידנו הנכבד מו"ה יצחק דוד ליב ברוי שי' מנהל בת"ת צא יוס פאפא‬ ‫עב"ג החת כמר יוס שמואל ני"ו ב"ר מו"ה אברה בנימי ווערצבערגער שי' משב"ק אצל כ"ק האדמו"ר מוויזשני שליט"א‬ ‫ומשפע מצות תפילי יתמש עליה חיי ארוכי ושפע קודש‪ ,‬ויזכו ההורי לרוות נחת מכל יו"ח בבריות גופא ונהורא מעליא‬

‫‪https://telegram.me/Publications_MM‬‬


‫‪óã‬‬ ‫÷"‪á‬‬

‫‪äøôä úà ìàåùä  'ç ÷øô  àòéöî àáá úëñî‬‬

‫‪úáè 'ç - ùâéå âàèééøô‬‬

‫ווער דאר פאררעכט די מזוזה?‬ ‫די הייליגע תורה באפעלט צו ארויפלייג א מזוזה ביי די טיר פו פו דארט אוועק‪ ,‬ווייל עס איז א גרויסע ַס ָ"נָה‪ .‬די גמרא דערציילט‬ ‫אוי איינער וואס האט יא אזוי געטו‪ ,‬או שפעטער האט פאסירט‬ ‫די הייזער‪.‬‬ ‫וואס איז דער הלכה מיט א געדונגענע דירה? ווער איז מחוייב צו א טראגעדיע אי זיי משפחה‪.‬‬ ‫יט ָב"א ערקלערט‪ ,‬אז די ְמז'זָה ברענגט ְקדו ָ(ה אי א הויז‪,‬‬ ‫דער ִר ְ‬ ‫קובע זיי א מזוזה אי דע הויז? דער בעלהבית‪ ,‬ווייל די הויז‬ ‫אז די ְ( ִכינָה זאל דארט רוע‪ ,‬או מע טאר איר נישט אראפנעמע‪,‬‬ ‫כר‪ ,‬ווייל ער וואוינט דערי?‬ ‫געהערט פאר אי‪ ,‬אדער דער ֵ‬ ‫כר איז דער וואס איז מחוייב אי או דער וואס נעמט אראפ דע מזוזה נעמט אוועק די שכינה‪,‬‬ ‫די גמרא באשטימט אז דער ֵ‬ ‫ִ" ְביָכל‪.‬‬ ‫דער מצוה‪.‬‬ ‫)ס ִקי שרייב‪ ,‬אז אי אזא פאל איז‬ ‫מע דאר וויס‪ ,‬אז די ְ‬ ‫די גמרא לערנט נא א הלכה אינע עני‪:‬‬ ‫כר )‬ ‫ֵ‬ ‫כר וואס האט ארויפגעלייגט א מזוזה אוי די טיר פו א דער ַמ ְ ִ"יר ) פארדינגער( מחוייב צו באצאל פאר'‬ ‫א ֵ‬ ‫ימ‬ ‫ירה ֵד ָעה‪ִ ,‬ס ָ‬ ‫יס או ְר ָמ"א‪ֶ ,‬‬ ‫הויז‪ ,‬טאר נישט אראפנעמע די מזוזה פו די הויז ווע ער ציט זי דינגער( די ווערד פו די ְמז'זָה ) ֵ‪/‬ית ֵ‬ ‫רצ"א‪ְ ,‬ס ִעי ב'(‪.‬‬

‫‪óã‬‬ ‫÷"‪ä‬‬

‫‪åøéáçî äãù ìá÷îä  'è ÷øô  àòéöî àáá úëñî‬‬

‫‪úáè 'è - ùâéå ÷"áù‬‬

‫רבי יהודה בר אלעאי )ג(‬ ‫אי א פריערדיגע בלאט האב מיר אנגעהויב דערצייל איבער די‬ ‫עאי‪ ,‬או היינט וועל ‬ ‫הדה ַר ִא ָל ִ‬ ‫לעבנסיאר פונע הייליג ַנָא ַר ִי יְ ָ‬ ‫מיר צולייג עטליכע פרטי איבער אי‪.‬‬ ‫רבי יהודה בר אלעאי איז געווע א גרויסער ארעמא ‪ .‬זיי גאנצער‬ ‫לעב איז ער ארע געווע ‪ ,‬אזוי ווייט‪ ,‬אז די גמרא )נדרי מט‪(:‬‬ ‫דערציילט‪ ,‬אז אי א געוויסע תקופה האב ער או זיי פרוי פארמאגט‬ ‫נאר איי אויבערמאנטל‪ ,‬ווע זי איז ארויסגעגאנגע אי מארק‬ ‫איינקויפ ‪ ,‬האט זי זי אנגעטו דערמיט או ער איז געבליב ‬ ‫אינדערהיי‪ .‬או ווע ער איז ארויסגעגאנגע ‪ ,‬האט ער עס אנגעטו או ‬ ‫זי איז געבליב זיצ אי שטוב‪.‬‬ ‫הדה איז געווע ארע‪ ,‬נאר אי יענער צייט זענע ‬ ‫נישט נאר ַר ִי יְ ָ‬ ‫כמעט אלע איד אי ֶא ֶר" יִ ְ‪ָ %‬ר ֵאל געווע גרויסע ארעמעלייט‪ .‬די ֲח ַז"ל‬ ‫הדה זענע געווע אזוי ארע‪ ,‬אז‬ ‫דערצייל ‪ ,‬אז די תלמידי פו ַר ִי יְ ָ‬

‫זעקס פו זיי האב זי צוגעדעקט מיט איי טלית או אזוי געלערנט‬ ‫תורה‪ .‬עס איז וויכטיג צו וויס ‪ ,‬אז ווע מע לערנט תורה פו ענגשאפט‬ ‫או ארעמקייט‪ ,‬איז דאס לערנע זייער חשוב פאר' אייבערשט ! עס‬ ‫האט נישט קיי שא"!‬ ‫די גמרא זאגט‪ ,‬אז שלמה המל עליו השלו האט געהאט רוח‬ ‫הקודש‪ ,‬או ער לויבט אויס אי זיי ספר משלי דע דור פו רבי יהודה‬ ‫בר אלעאי וועלכע זענע געווע גרויסע ארעמעלייט או דא זענע זיי‬ ‫געזעס או געלערנט‪ ,‬נאכמער פו די דורות פו משה רבינו או יהושע‬ ‫ב נו ‪ ,‬וואס כאטש וואס זיי האב פלייסיג געלערנט תורה ‪ /‬זענע זיי‬ ‫אבער נישט געווע קיינע ארעמעלייט‪.‬‬ ‫הדה זאג די הייליגע ֲח ַז"ל עדות‪ ,‬אז נאכדע וואס ער‬ ‫אוי‪ַ 0‬ר ִי יְ ָ‬ ‫האט זי צוגעגרייט לכבוד שבת קודש‪ ,‬האט ער אויסגעזע ווי א‬ ‫געטליכער מלא‪.‬‬

‫‪óã‬‬ ‫÷"‪å‬‬

‫‪åøéáçî äãù ìá÷îä  'è ÷øô  àòéöî àáá úëñî‬‬

‫‪úáè 'é - éçéå âàèðåæ‬‬

‫רבי יהודה בר אלעאי )ד(‬ ‫אי די פריערדיגע בלעטער האב מיר דערציילט איבער די לעב פו ‬ ‫רבי יהודה בר אלעאי‪ .‬לאמיר געוואויר ווער נא עטליכע איינצלהייט ‬ ‫איבער אי‪.‬‬ ‫ֲ‪%‬ה ְ ָח ִסיד ֶא ָחד"‪ ,‬דאס מיינט‬ ‫עטליכע מאל דערציילט די גמרא‪ַ " :‬מע ֶ‬ ‫מע רבי יהודה בר אלעאי אדער רבי יהודה ב בבא‪ .‬פאלגענד איז איינע‬ ‫פו די מעשיות‪ :‬א מעשה מיט א חסיד וואס האט איי שבת באמערקט‬ ‫אז די צוי ארו זיי פעלד איז אויפגעבראכ ‪ .‬פאר א מינוט האט ער‬ ‫זי פארגעס אז עס איז שבת היינט או ער האט געטראכט אז ער דאר‪0‬‬ ‫פארמאכ דע צוי‪ .‬דערנא האט ער זי דערמאנט אז עס איז שבת‬ ‫היינט‪ ,‬או ער האט באשלאס ‪" :‬אי וועל קיינמאל נישט צומאכ דע‬ ‫צוי!"‬ ‫פארוואס? ווייל עס פאסט נישט צו טראכט שבת וואכעדיגע זאכ ‪,‬‬ ‫כאטש וואס עס איז נישטא קיי איסור דערביי‪ .‬מע טאר טאקע נישט‬ ‫רעד וואכעדיגע רייד ‪ /‬אבער טראכט מעג מע ‪ .‬או ווייל ער האט יא‬ ‫געטראכט אי שבת‪ ,‬האט ער זי בארעכנט אז ער וועט עס דווקא נישט‬

‫‪https://telegram.me/Publications_MM‬‬

‫צומאכ ‪ .‬שפעטער האט דער אייבערשטער געמאכט א נס אוי‪ 1 0‬‬ ‫אנדער וועג‪ ,‬או אויפ' ארט וואו עס איז געווע אויפגעבראכ ‪ ,‬האט‬ ‫ארויסגעשפראצט א צוי‪ ,‬או אזוי איז עס פארמאכט געוואר ‪.‬‬ ‫נאכמער‪ ,‬אוי‪ 0‬דע בוי האב אנגעהויב וואקס פרוכט‪ ,‬פו וועלכע‬ ‫ער האט געשפייזט זי או זיי משפחה‪.‬‬ ‫רבי יהודה בר אלעאי האט געדינט אלס "מורה הוראה" אינע הויז‬ ‫פונע נשיא‪ .‬ווע זיי האב געהאט שאלות אי הלכה‪ ,‬האב זיי זי‬ ‫געוואנד צו אי ער זאל זיי זאג וואס צו טו ‪.‬‬ ‫מער פו זעקס הונדערט הלכות ווער דערמאנט אי די משניות אי ‬ ‫נאמע פו רבי יהודה‪ .‬אויסער אי ַמ ֶס ֶכת ִקנִ י‪ ,‬איז נישטא א מסכתא‬ ‫וואו זיי נאמע ווערט נישט דערמאנט‪.‬‬ ‫הדה זענע געווע די לעצטע דור פו די‬ ‫די תלמידי פו ַר ִי יְ ָ‬ ‫‪2‬רה זענע ‪:‬‬ ‫תנאי‪ .‬צוויש די חכמי וואס האב געלערנט פו אי ָ‬ ‫הדה ַהנ ִ‬ ‫ַר ִי יְ ָ‬ ‫י‪2‬חאי או ַר ִי‬ ‫ָ‪%‬יא‪ַ ,‬ר ִי ֶא ְל ָעזָר דער זו פו ַר ִי ִ‪ְ 3‬מע‪ַ 2‬ר ָ‬ ‫י‪2‬סי‪.‬‬ ‫יִ ְ‪ָ 3‬מ ֵעאל דער זו פו ַר ִי ֵ‬


‫‪óã‬‬ ‫÷"‪æ‬‬

‫‪úáè à"é - éçéå âàèðàî‬‬

‫‪åøéáçî äãù ìá÷îä  'è ÷øô  àòéöî àáá úëñî‬‬

‫דער ויכוח‬ ‫אי די סוגיות וואס ווער געלערנט אי די טעג‪ ,‬רעדט די גמרא וועג ‬ ‫ירה איז ענלי צו ְ‪ִ %‬כירת‪ .‬צו ביישפיל‪ ,‬א מענטש גייט צו‬ ‫ירה"‪ֲ .‬ח ִכ ָ‬ ‫" ֲח ִכ ָ‬ ‫‪ 1‬אייגנטומער פו א פעלד או ער מאכט מיט אי אפ‪ ,‬אז ער זאל אי‬ ‫געב די פעלד פאר א יאר‪ ,‬או אנשטאט דע וועט ער באצאל פאר' ‬ ‫בעל‪/‬הבית פינ‪24 0‬ר וויי"‪.‬‬ ‫איינער האט אמאל אויסגעדונגע א פעלד פו זיי חבר‪ .‬איי טאג‬ ‫גייט דער אייגנטומער פונע פעלד‪ ,‬או ער זעט אז איידער' איינזייע ‬ ‫רייסט נישט דער דינגער ארויס די שלעכטע גראז וואס געפונע זי אי ‬ ‫זיי פעלד ‪ /‬איר ווייסט זיכער אז איידער מע זייט איי אי א פעלד‪,‬‬ ‫רייסט מע ארויס די שלעכטע גראז פו די פעלד‪ ,‬צו ביישפיל די‬ ‫דערנער אד"ג‪ ,‬אז דער גאנצער כח פו די פעלד זאל גיי צו די תבואה‪,‬‬ ‫או נישט צו די אנדערע סארט צווייגעלע וואס מע דאר‪ 0‬נישט האב ‪.‬‬

‫דער אייגנטומער פונע פעלד האט זי געוואנד צו דע אויסדונגער‬ ‫או ער פרעגט אי‪" :‬פארוואס רייסטו נישט ארויס די שלעכטע גראז‬ ‫פו דע פעלד?"‬ ‫ענטפערט אי דער דינגער‪" :‬וואס גייט דיר ‪ ? 5‬אי האב דיר‬ ‫צוגעזאגט פינ‪24 0‬ר ְב‪5‬ה‪ ,‬דו וועסט באקומע דיי פינ‪24 0‬ר! אבער‬ ‫ארויסרייס וויל אי נישט‪".‬‬ ‫ח‪2‬כר איז נישט גערעכט‪.‬‬ ‫אינע היינטיג בלאט לערנע מיר‪ ,‬אז דער ֵ‬ ‫פארוואס? ווייל אויב ער וועט נישט אויסרייס די שלעכטע‬ ‫צווייגעלע או גראזעלע פו די פעלד‪ ,‬וועט דער בעל‪/‬הבית פונע‬ ‫פעלד צוריקבאקומע קומענדיגע יאר א שלעכטע פעלד‪ ,‬פול מיט‬ ‫ח‪2‬כר זיי‬ ‫דערנער או פארפוילטע צווייגעלע‪ ,‬או דעריבער דאר‪ 0‬דער ֵ‬ ‫ארויסרייס ‪.‬‬

‫‪óã‬‬ ‫÷"‪ç‬‬

‫‪úáè á"é - éçéå âàèñðéã‬‬

‫‪åøéáçî äãù ìá÷îä  'è ÷øô  àòéöî àáá úëñî‬‬

‫די קנאבל וואס איז נישט געוואקס‬ ‫פאריגע ווא האב מיר גערעדט איבער ‪ 1‬ארויסגעדונגענע פעלד‪.‬‬ ‫וואס איז דער הלכה‪ ,‬אויב די תבואה אי די געדונגענע ערד האט‬ ‫נישט מצליח געווע ‪ .‬צו ביישפיל‪ ,‬עס איז באפאל געוואר פו ‬ ‫היישעריק או זיי האב אויפגעגעס די גאנצע תבואה‪ ,‬אדער אויב עס‬ ‫האט געבלאז א שטארקע שטורע ווינט או האט קאליע געלייגט די‬ ‫גאנצע תבואה‪ .‬צי קע דער דונגער זאג פאר' אייגנטומער פונע פעלד‪:‬‬ ‫"קוק אהער‪ ,‬אי האב נישט מצליח געווע מיט די תבואה‪ ,‬או דעריבער‬ ‫וויל אי דיר נישט באצאל די געלט פו די רענט"?‬ ‫איז אזוי‪ ,‬עס ווענדט זי‪ .‬אויב נאר אי יענער ערד האט די תבואה‬ ‫נישט מצליח געווע ‪ ,‬דא קע דער אייגנטומער פונע פעלד טענה' צו‬ ‫אי‪" :‬נאר ביי דיר איז די תבואה נישט געלונגע ‪ ,‬מוז זיי אז דו האסט‬ ‫א שלעכטער מזל‪ ,‬או אי בי גארנישט שולדיג דערי ‪ .‬אי האב דיר‬ ‫געגעב א גוטע פעלד‪ ,‬וואס קע ארויסגעב גוטע תבואה ‪ /‬זיי מוחל‪,‬‬ ‫באצאל דאס געלט וואס מיר האב אפגעשמועסט‪ ".‬אבער אויב אלע‬ ‫פעלדער פונע געגנט האב נישט מצליח געווע מיט די תבואה ‪ /‬דא ‬

‫דאר‪ 0‬דער שוכר טאקע נישט באצאל דאס געלט‪.‬‬ ‫אי פארבינדונג דערמיט דערציילט די גמרא א מעשה מיט איינער‬ ‫וואס האט ארויסגעדונגע א פעלד ביי ברעג פו טיי וואס איז‬ ‫אנגערופ געוואר " ַמ ְל ָ‪4‬א ַס ָא" )‪ /‬דער אלטער קעניג( צו איינזייע ‬ ‫דערי "קנאבל"‪ ,‬וואס נויטיגט זי אי פיל פייכטקייט‪ ,‬אוי‪ 0‬צו קענע ‬ ‫גוט וואקס ‪ .‬דער דונגער האט געטראכט צו זי‪' :‬די וואקסונגע וועל ‬ ‫זיכער מצליח זיי ‪ ,‬ווייל די ערד געפונט זי ביי ברעג פו טיי‪ ,‬וואו עס‬ ‫איז זייער פייכט; או אזא פלא" דאר‪ 0‬אי דא האב ‪ '.‬נא א וויילע‬ ‫האב די שכני פונע " ַמ ְל ָ‪4‬א ַס ָא" טיי אויסגעגראב א קוואל נעב ‬ ‫איר‪ ,‬או די טיי האט אנגעהויב שטראמע אי ‪ 1‬אנדער ריכטונג או ‬ ‫די געדונגענע פעלד האט זי אויסגעטרוקנט‪ .‬פארשטייט זי אז די‬ ‫קנאבל איז קאליע געוואר ‪ .‬ווע די מעשה איז אנגעקומע צו ָר ָבא‪ ,‬האט‬ ‫ער גע'פסק'נט אז דער דונגער מוז נישט באצאל פאר' אייגנטומער‬ ‫פונע פעלד‪ ,‬ווייל אלע פעלדער אונט פונע בערג זענע געשעדיגט‬ ‫געוואר ‪ ,‬או נישט נאר זיינע‪.‬‬

‫‪óã‬‬ ‫÷"‪è‬‬

‫‪úáè â"é - éçéå êàååèéî‬‬

‫‪åøéáçî äãù ìá÷îä  'è ÷øô  àòéöî àáá úëñî‬‬

‫זי איינגעוואוינע צו רעד אמת‬ ‫או אויב וועט ער איינזייע דארט וויי‪ ,2‬דא מאכט ער שאד פאר'‬ ‫ירה‪.‬‬ ‫אוי אינע היינטיג בלאט רעדט די גמרא פו ִה ְלכת ֲח ִכ ָ‬ ‫די גמרא רעדט פו א דונגער וואס האט אפגעשמועסט מיט' אייגנטומער פונע פעלד‪ .‬אבער אויב האט ער אפגעשמועסט מיט‬ ‫אייגנטומער פונע פעלד‪ ,‬אז ער וועט איינזייע אינע פעלד א אי איינצוזייע דארט וויי‪ ,2‬מעג ער יא איינזייע גערשט‪ ,‬ווייל‬ ‫געוויסע סארט תבואה‪ ,‬או שפעטער האט ער חרטה געהאט או דערמיט וועט דער אייגנטומער פונע פעלד נאר פארדינע‪.‬‬ ‫איינזייע אנדערע סארט תבואה‪ .‬צי מעג ער?‬ ‫יאל זאגט‪ ,‬אז אוי אי אזא פאל זאל ער‬ ‫ַמ ִל ֵ‬ ‫אבער ַר ָ‪ְ (ִ /‬מע ֶ‪ /‬ג ְ‬ ‫נישט טו אנדערש ווי מע האט אפגעשמועסט‪ַ .‬רב ִח ְס ָדא האלט אז‬ ‫איז אזוי‪ ,‬לויט די מיינונג פו די חכמי ווענדט זי עס‪:‬‬ ‫יאל איז‪ ,‬ווייל מע דאר זי‬ ‫ַמ ִל ֵ‬ ‫דער טע פו ַר ָ‪ְ (ִ /‬מע ֶ‪ /‬ג ְ‬ ‫"אויב ער האט אפגעשמועסט מיט' ַ‪ַ /‬על ַה ַ‪/‬יִ ת איינצוזייע דארט‬ ‫דערווייטער פו ליגנט זאג‪ ,‬או אויב האט ער אזוי געזאגט  זאל‬ ‫‪3‬‬ ‫ערי ) גערשט(‪ ,‬טאר ער נישט איינזייע דערי ִח ִטי ) וויי‪(2‬‬ ‫ְ ִ‬ ‫ער אזוי טו‪ .‬ער זאל זי‪ ,‬חס ושלו‪ ,‬נישט צוגעוואוינע צו זאג‬ ‫‬ ‫וויי‪2‬‬ ‫אז‬ ‫‪,‬‬ ‫איז‬ ‫נאטור‬ ‫די‬ ‫פו‬ ‫סדר‬ ‫דער‬ ‫ווי‬ ‫ווייל‬ ‫‪,‬‬ ‫ערלויבעניש‬ ‫זיי‬ ‫ליגנט‪.‬‬ ‫תבואה מאכט שווא דע כח פו דער ערד מער ווי גערשטתבואה‪.‬‬

‫‪https://telegram.me/Publications_MM‬‬


‫‪óã‬‬

‫÷"‪é‬‬

‫‪åøéáçî äãù ìá÷îä  'è ÷øô  àòéöî àáá úëñî‬‬

‫‪úáè ã"é - éçéå âàèùøòðàã‬‬

‫בר מיצרא‬ ‫געווענלי מעג א מענטש פארקויפ זיינע חפצי או זיינע פארמעגנס‬ ‫פאר ווער עס וויל זיי‪ .‬צו ביישפיל‪ ,‬איינער וואס וויל פארקויפ א ֵח ֶפ"‬ ‫או ער האט עטליכע ק‪2‬נִ י‪ ,‬קע ער באשליס וועמע ער וויל עס‬ ‫פארקויפ ‪.‬‬ ‫אינע היינטיג בלאט לערנע מיר‪ ,‬אוי‪ 1 0‬אויסערארנדליכ פאל‪,‬‬ ‫וואס דער פארקויפער דאר‪ 0‬זי רעכענע מיט איינער פו די קויפער‪ ,‬או ‬ ‫ער מעג עס פארקויפ נאר פאר יענע‪ .‬עס רעדט זי פו א מענטש וואס‬ ‫וויל פארקויפ א פעלד או עס זענע דא עטליכע ק‪2‬נִ י וואס וויל דע‬ ‫מ‪2‬כר ‪ /‬ס'הייסט‬ ‫פעלד‪ ,‬או איינער פו זיי איז א ָ‪ֵ 3‬כ צו פעלד פונע ֵ‬ ‫אז דער פעלד נעב דע פעלד וואס מע פארקויפט יעצט‪ ,‬איז זיי פעלד‪.‬‬ ‫דער שכ טענה'ט פאר די אנדערע קוני‪" :‬איר האט נישט קיי ‬ ‫פראבלע צו קויפ ‪ 1‬אנדערע פעלד‪ ,‬אבער אי קע זייער אסא‬ ‫פארדינע אויב וועל אי אפקויפ דע פעלד‪ ,‬ווייל עס איז דא נעב ‬ ‫מיי פעלד‪ ,‬או אזוי קע אי מאכ איי גרויסע פעלד פו זיי ביידע‪ .‬איר‬

‫ווייסט ווי גרינג אי וועל קענע באארבעט מיינע ביידע פעלדער ווע ‬ ‫זיי וועל זי געפינע נאנט‪ ,‬איר ווייסט ווי לייכט אי וועל זיי ביידע‬ ‫קענע אנטרינקע ?‬ ‫"אבער אויב וועל אי קויפ ‪ 1‬אנדערע פעלד‪ ,‬וועל אי דארפ ‬ ‫יעדעס מאל ארבעט אוי‪ 0‬איי פעלד‪ ,‬זי אפשטעל ‪ ,‬פאר צו אנדער ‬ ‫פעלד או אהינשלעפ אלע מיינע ארבעטס‪/‬געצייג‪ .‬ביטע‪ ,‬אי וויל‬ ‫אפקויפ דע פעלד‪ ,‬או מיר קומט עס פריער‪".‬‬ ‫אינע היינטיג בלאט לערנע מיר‪ ,‬אז ער האט א גערעכטע טענה‬ ‫מ‪2‬כר איז מחוייב צו פארקויפ דע פעלד דווקא פאר יענע‬ ‫או דער ֵ‬ ‫מענטש‪.‬‬ ‫דער הלכה ווערט אנגערופ " ַר ֵמי ְצ ָרא" ‪ֵ ֵ /‬מ ַצר‪ֵ ,‬מ ַצר טייטשט א‬ ‫"גרעני"" או א ַר ֵמ ְצ ָרא איז דער מענטש וואס וואוינט ביי גרעני"‪,‬‬ ‫ס'הייסט‪ :‬דער ָ‪ֵ 3‬כ ‪.‬‬

‫ע סגולה ‪ /‬די אייגנארטיגע מנהגי‪ ,‬סגולות בדוקות או פריערדיגע מסורות פו די אידישע וועלט‬ ‫נס לשושני‬ ‫מיר וועל אנהייב פו די הלכה ‪ -‬די קנויט וואס זענע פארבליב פו חנוכה‪ ,‬דאר מע‬ ‫פארברענע‪ ,‬ווייל זיי זענע מוקצה געוואר פאר זייער מצוה‪ .‬אבער דער הלכה האט אוי‬ ‫אי זי א סגולה או א טע‪ ,‬או די חסידי האב שוי געטראפ טעמי דערצו אי די הלכה‪.‬‬ ‫אי די ספרי ווערט געברענגט אז על‪-‬פי סוד איז דא א ספעציעלער עני ביי 'פארברענע‬ ‫די קנויט'‪ ,‬או דעריבער מאכט מע דאס ברוב ע אי א גרויסע צערעמאניע‪ .‬עס זענע דא‬ ‫וואס פיר זי צו פארברענע די קנויט אינאיינע מיט די חמ ערב‪-‬פסח ‪ -‬אבער לויט דער‬ ‫'משנה ברורה' איז דאס שטיקל א פראבלע‪ :‬ווע די אויל איז נא ראוי צו נוצ‪ ,‬פאסט נישט‬ ‫עס אוועקצולייג פאר אזא לאנגע צייט‪ ,‬אלס א חשש אז אפשר וועט מע זי באנוצ‬ ‫דערמיט פאר וואכנדיגע נוצ‪.‬‬ ‫או פארוואס איז דאס מסוגל? אינע סידור 'תהילת אברה יצחק'‪ ,‬וואס געהערט צו‬ ‫דער קהילה 'תולדות אברה יצחק'‪ ,‬ווערט געברענגט בש דע סידור פו הרה"ק רבי‬

‫‪:ì"æç òâéìééä òøòæðåà ïåô ïòâðåìééöøò‬‬

‫שבתי מראשקוב‪ ,‬אז דער מנהג איז אוועקצולייג די קנויט ביז זאת חנוכה‪ ,‬או נאכדע‬ ‫וואס ער צינדט דע אכט ליכטל זאל ער צוזאמנעמע די קנויט או זיי אנצינד מיט די‬ ‫איבעריגע שמ‪-‬זית‪ ,‬כדי צו געראטעוועט ווער פו מיתה‪.‬‬ ‫בשעת' פארברענע די קנויט זאל מע זאג דע מזמור 'למנצח בנגינות'‪ ,‬או עס איז‬ ‫איינגעפירט עס צו טו מיט א שמחה או טענ‪ ,‬או מע ליינט אינאיינע דע פסוק 'וכל‬ ‫הרשעה כולה כעש תכלה‪ ,‬להבה תלהט רשעי‪ '.‬דער מנהג פו 'תולדות אהר' שטאמט‬ ‫פו האדמו"ר רבי אהר ראטה זיע"א בעל 'שומרי אמוני'‪ ,‬אבער איז אוי איינגעפירט אי‬ ‫נא פלעצער‪.‬‬ ‫אי טאלנא טוט דער רבי מייע זיי די חסידי צו ברענגע צו מעמד שריפת‪-‬‬ ‫הפתילות אלע נישט‪-‬גוטע חשבונות‪ ,‬או זיי ברענגע דאס‪ .‬איינער ברענגט א פארקינג‪-‬‬ ‫טיקעט או ַא אנדערער א שטייער‪-‬קלאגע‪ ,‬או מע פארברענט דאס‪ .‬חסידי דערצייל‬ ‫איבער גרויסע נסי וואס פאסיר מיט יענע חובות אי דער זכות פו עס פארברענע‬ ‫צוזאמע מיט די קנויט‪ ,‬צו די געזאנג פו א ניגו קעג די רשעי‪.‬‬

‫דער כח פו תפילה‬

‫דער נביא ישעיהו קומט באזוכ דע קעניג חזקיהו‪ ,‬ווע ער האט זי נישט גוט געשפירט‪.‬‬

‫"אי פיל זי נישט גוט‪ ",‬האט דער קעניג שווער אפגעזיפצט‪" .‬מיי קרענק‬ ‫שטארקט זי פו טאג צו טאג‪ ...‬צו באדויער טרעפ די דאקטוירי נישט צו‬ ‫מיט זייערע פיל מיטלע‪"...‬‬ ‫דער נביא ישעיהו איז געשטאנע פאר' קייסער‪ .‬זיי הייליגע צורה האט‬ ‫פארכטיג געשיינט‪.‬‬ ‫"אי נבואה איז מיר געזאגט געוואר‪ ",‬האט ער געזאגט צו קעניג‪" ,‬אז דיינע‬ ‫טעג זענע געציילטע‪ .‬דו וועסט שטארב אוי דער וועלט‪ ,‬אבער דו וועסט אוי‬ ‫נישט לעב אי עול הבא!‪"...‬‬ ‫דער געזיכט פו קעניג האט געטוישט קאליר‪ ,‬זיי שטימע האט געציטערט‪.‬‬ ‫מיט ביטערניש האב זיינע פארטרוקנטע ליפ געשעפטשעט‪" :‬מיט וואס האב‬ ‫אי זי אזוי שווער פארזינדיגט?"‬ ‫"ווייל דו ביסט א צדיק‪ ",‬האט זי געהערט דע נביא'ס שארפע שטימע‪" ,‬או‬ ‫מיט זיינע צדיקי רעכנט זי דער באשעפער 'כחוט השערה'‪ .‬ער מאנט פו זיי‬ ‫אוי יעדע קלייניגקייט‪ ,‬דעריבער ווארט דיר אפ אזא שווערע שטרא‪ .‬פארוואס‬ ‫האסטו עובר געווע אויפ' באשעפער'ס געבאט או נישט חתונה‪-‬געהאט מיט א‬ ‫פרוי‪ ,‬כדי עס זאל געבויר ווער ביי דיר קינדער?"‬ ‫חזקיהו האט שווער געזיפצט‪" :‬ווייל אי האב געזע מיט רוח‪-‬הקודש‪ ,‬אז עס‬ ‫וועל געבויר ווער ביי מיר שלעכטע קינדער‪ ,‬וועלכע וועל זינדיג או‬ ‫שלעכטס טו‪ .‬דעריבער האב אי געדענקט אז עס איז בעסער אי זאל פארלאז‬ ‫די וועלט קינדערלאז‪ ,‬איידער עס זאל נא מיר בלייב רשעי וועלכע וועל‬ ‫ווידערשפעניג אי באשעפער או מיר פארשאפ עגמת‪-‬נפש‪".‬‬

‫"פארוואס טראכסטו וועג די פארהוילענע או באהעלטעניש וואס‬ ‫געהער נישט פאר' מענטש?" האט דער נביא אי גע'מוסר'ט‪" ,‬אונזער‬ ‫אויפגאבע איז צו פאלג דע באשעפער'ס מצוות‪ ,‬או זי פארלאז אוי‬ ‫זיינע חסדי‪ .‬אזויווי דער באשעפער וויל‪ ,‬אזוי זאל ער טו‪".‬‬ ‫"אי וויל תשובה טו‪ ",‬האט דער קעניג געזאגט מיט א ווייינענדיגע‬ ‫שטימע‪" ,‬אפשר וואלסטו באוויליגט צו געב דיי ערליכע טאכטער צו מיר‬ ‫פאר א פרוי‪ ,‬אפשר אי די זכותי פו אונז ביידע ‪ -‬דיי או מיי ‪ -‬וועט‬ ‫דער באשעפער העלפ או מיינע קינדער וועל זיי צדיקי‪".‬‬ ‫"דו האסט שוי פארשפעטיגט‪ ",‬איז געווע דע נביא'ס אנטווארט‪ ,‬או‬ ‫שוואכע זו‪-‬שטראל האב אראפגענידערט אויפ' וואנט‪.‬‬ ‫"אזוי‪ ",‬האט חזקיהו המל אויסגעשריג‪" ,‬אי האב שוי‬ ‫פארשפעטיגט?!‪ ...‬ניי‪ ,‬עס קע אזוי נישט זיי! כל‪-‬זמ א מענטש לעבט‬ ‫איז נאכנישט שפעט! אזוי האט מיר געלערנט מיי זיידע דוד המל‪...‬‬ ‫אפילו ווע א שארפער שווערד ליגט שוי אויפ' האלז‪ ,‬זאל מע זי נישט‬ ‫מייאש זיי‪ ,‬ווייל דער באשעפער'ס רחמנות איז גרויס‪"...‬‬ ‫חזקיהו המל האט אויסגעדרייט זיי פני צו וואנט או מיט א‬ ‫געבראכ האר זי צעוויינט‪" :‬גאט ‪ -‬מיי גאט האט זי ארויסגעריס א‬ ‫געבעט פו זיי האר ‪ -‬געדענק מיר צו גוט‪ ,‬מיי דינע צו דיר מיט אמת‬ ‫או ריי‪-‬האר‪ ,‬געדענק מיינע אלע גוטס וואס אי האב געטו אי מיי‬ ‫לעב!‪"...‬‬ ‫חזקיהו'ס הארציגע תפילה האט געשפאלט הימלע‪ ,‬די גזירה איז בטל‬ ‫געוואר או השי"ת האט אי געשאנקע נא פופצ לעבעדיגע יאר‪.‬‬ ‫גארנישט קע שטיי קעג דער כח התפילה‪.‬‬

‫להערות והארות ‪985.464.9446‬‬

‫‪https://telegram.me/Publications_MM‬‬

‫|ב‬

א בלאט גמרא יתרו  
Advertisement