Issuu on Google+

YGP CARRIÈREGIDS 2007


WELKOMSTWOORD

Ontplooi je talenten! Het nieuwe toverwoord van bedrijven is talentmanagement. Als ik het naar mezelf vertaal, ben ik elke dag bezig met het (her)ontdekken van mijn eigen talenten. Waar ben ik goed in, hoe benut ik dat optimaal en waar heb ik hulp bij nodig? Dat laatste is natuurlijk ook een talent, weten waar je NIET goed in bent. Het heeft een tijdje geduurd voordat ik mijn eigen talenten kon benoemen. En nog iets langer voordat ik een manier had gevonden om daar mijn brood mee te verdienen. Het ontwikkelen van mijn eigen talenten ging gepaard met veel vallen en opstaan. Het wiel telkens opnieuw uitvinden kost veel energie. In mijn optiek is dat één van de voornaamste doelen van Young Global People (YGP): multiculturele studenten niet telkens het wiel opnieuw laten uitvinden, maar deze studenten coachen, begeleiden en hun persoonlijke- en zakelijke ontwikkeling bevorderen. Een jaar geleden is YGP begonnen met het verenigen, begeleiden, coachen en inspireren van hoogopgeleid multicultureel talent. In alle arbeidsmarktcommunicatie strategieën geven bedrijven aan dat hun organisatie dé plek is waar talent het beste tot uiting komt. Talent is immers het fundament en een van de bouwstenen van elke organisatie. Bedrijven beseffen maar al te goed dat ze alleen maar kunnen groeien als ze talentvolle werknemers in huis hebben. Doordat een steeds groter gedeelte van potentiële talentvolle werknemers multicultureel is, richten bedrijven zich steeds meer op deze doelgroep. Bedrijven kunnen deze talenten echter moeilijk bereiken. Daarnaast worden er in het algemeen voor de werving & selectie gangbare selectiecriteria gehanteerd, zonder te letten op verschillen in culturele afkomst. Het aantrekken van multicultureel talent, jij en je vrienden en medestudenten, vraagt dus een andere benadering van de arbeidsmarkt. Deze benadering houdt ook in dat bedrijven contact zoeken met een multicultureel netwerk zoals Young Global People (YGP). YGP brengt vervolgens de bedrijven binnen dit netwerk met jou in contact. Daarnaast helpt YGP, als maatschappelijke campus recruitment organisatie, jou met alle aspecten van je carrière. Want uiteindelijk draait het om jou, de professional achter de mens en de mens achter de professional. YGP representeert jou en al die andere multiculturele wereldburgers die hun talenten willen ontplooien op de Nederlandse arbeidsmarkt. Door deze culturele verbroedering op sociaal en zakelijk gebied tot stand te brengen, kunnen wij de maatschappij in zijn geheel beter laten functioneren. Pas als we dit hebben bereikt, hebben we onze talenten als samenleving optimaal benut. Als je eenmaal bij YGP je netwerk- en professionele skills hebt verfijnd en (via YGP) je droombaan hebt gevonden vergeet dan niet dat het niet alleen maar draait om jouw leerproces. De organisatie van jouw keuze kan, op zijn beurt, ook veel van jou leren! Die interactie zorgt ervoor dat jij, het bedrijf, de samenleving en toekomstige generaties multicultureel talent kunnen groeien. Na het wiel voor de zoveelste keer opnieuw uitgevonden te hebben, vielen de puzzelstukjes bij mij in elkaar en ontstond YGP. Leg dat halfvoltooide wiel dus weg en benut je YGP lidmaatschap optimaal. Maak gebruik van alles wat deze dynamische netwerkorganisatie je kan bieden en ontplooi je talenten!

Melvin Tjoe Nij Directeur Young Global People

3


LEVENSMOTTO’S

“Iedereen is de moeite waard om mee om te gaan.” Ankie Verlaan, Lid college van bestuur UvA en HvA (pag. 126)

4

“I don’t mind saying sorry, but I do mind having regrets about things not done.” Dorothe´ Alfrink, Programmamanager Culturele Diversiteit GITP (pag. 90)

“Leef!” John Jaakke, Consultant en partner Boer & Croon en Ajax voorzitter (pag. 82)


VOORWOORD

Doe maar gek Ik weet nog dat we op de basisschool de betekenis van bekende Nederlandse spreekwoorden uitgelegd kregen; ‘Wat de boer niet kent, eet hij niet’, ‘Beter één vogel in de hand dan tien in de lucht’ en ‘De pot verwijt de ketel dat die zwart ziet’, allemaal kwamen ze voorbij. De betekenis van de meeste spreekwoorden was snel begrepen, ook die van ‘Doe maar normaal dan doe je al gek genoeg’. Het was pas jaren later dat ik echt over dit spreekwoord, dat voor velen een lijfspreuk is, ging nadenken. Waarom mag je niet anders of gek zijn? Met je hoofd boven het maaiveld uitsteken? De grijsheid kleuren met rare invallen, leuke ideeën en een flinke dosis impulsiviteit? Het mag, het kan, alles wordt immers getolereerd maar je wordt wel minder serieus genomen. Omdat ik denk dat het spreekwoord ‘Doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg’, ons als samenleving niet verder zal brengen, pleit ik hier voor een vervangend spreekwoord; ‘Doe maar gek, dan doe je al normaal genoeg’. Als een ruime meerderheid het woord gek te zwaar vindt klinken, kan het spreekwoord veranderd worden in ‘Doe maar anders, dan doe je al normaal genoeg’. Maar dat is dan ook meteen de enige concessie die ik wil doen op dit punt. Waarom zouden we gek of anders moeten doen, is de vraag die je jezelf nu ongetwijfeld stelt. Omdat we het nodig hebben. De mentaliteitsverandering waar ik voor pleit is noodzakelijk om te slagen in de snel veranderende mondiale economie. In deze roerige en tegelijkertijd dynamische tijden moeten we het als Nederland niet hebben van onze productiecapaciteiten, hetzelfde werk doen ze in andere landen immers tegen veel lagere kosten, maar van onze creatieve en innovatieve vermogens. En hoe je het ook wendt of keert, goede creatieve en innovatieve ideeën ontstaan niet in teams van gelijkgestemden. We hebben teams, bedrijven, non-profit organisaties en overheidsinstanties nodig waar de diversiteit vanaf stroomt en de creativiteit en dynamiek vanaf straalt. Het wordt tijd om boven de zeespiegel uit te stijgen en het maaiveld achter ons te laten.

Daarvoor heb je een maatschappij nodig die de kracht van het ‘anders’ zijn erkent en omarmt. De maatschappij, dat zijn al die organisaties die nu, op zoek naar antwoorden met betrekking tot de toekomst, peinzend in hun glazen bol turen. Maar de maatschappij dat zijn ook jij en ik, wij. Ook wij moeten de kracht van ons ‘anders’ zijn omarmen en voor ons laten werken. Wij, jonge ambitieuze wereldburgers, zijn het antwoord op de vraag wat de toekomst gaat brengen. Het enige wat we hoeven te doen is dat achterhaalde spreekwoord overboord gooien en ons wentelen in onze kracht. In deze carrièregids vind je interviews met professionals die aan de hand van hun krachten en kwaliteiten hun loopbaan hebben uitgestippeld. Laat je hierdoor en door al die andere artikelen vol carrièretips motiveren om je eigen pad uit te stippelen! Het eerste wat ik aan mijn ouders na die spreekwoordenles op school vroeg, was of er ook Marokkaanse spreekwoorden bestonden. Dat was zo en ze gaven me ook meteen vier spreekwoorden mee; ‘Hij die gebeten is door een slang is voor altijd bang voor een touw’, ‘Vraag het de ervarene liever dan de geleerde’, ‘Hij die honing wil moet bijensteken leren verdragen’, ‘Elke dag in je leven is een bladzijde uit je geschiedenis’. Ik interpreteer dat als: laat je niet leiden door angst, luister en leer van mensen die veel hebben meegemaakt en van hun ervaringen hebben geleerd, accepteer dat je de nodige obstakels moet overwinnen om je doelen te bereiken en leef je leven bewust. Dit wil ik, naast deze 186 pagina’s vol praktische en theoretische wijsheid en het nieuwe spreekwoord ‘Doe maar gek dan doe je al normaal genoeg’, aan jullie meegeven. Veel leesplezier en maak iets moois van je leven en carrière! Najiba Abdellaoui Projectmanager

5


COLOFON

De YGP Carrièregids 2007 is een uitgave van Young Global People BV Van Baerlestraat 55 1071 AR Amsterdam Tel: 020 671 17 61 Fax: 020 671 17 63 E-mail: info@ygp.nl Website: www.ygp.nl Directeur Melvin Tjoe Nij Projectmanager Najiba Abdellaoui Met medewerking van Bouchra Abdellaoui, Ali El Yahiaoui, Michelle de Koning, Fred Krautwurst, Jorien de Lege, Rajae el Mouhandiz, Wilma Schild, Ton Wallast, Naomi van Westerop 6

Fotografie & illustraties Liesbeth Dingemans, Hindulife, Jeroen Oerlemans, Yassine Salihine, Tjitte Swart, Norbert Voskens Vormgeving FVM Design, Francien van Maasdijk 020 6700 200 Verspreiding Op de Nationale YGP Carrièredag 2007, het YGP Diversity Square tijdens het Sp!ts Careerevent en via hogescholen, universiteiten, de media, HR managers en de politiek Oplage 2.000 exemplaren Heb je na het lezen van deze gids opmerkingen of suggesties voor de YGP Carrièregids 2008? Mail dan naar info@ygp.nl De redactie van de YGP Carrièregids heeft getracht alle rechtmatige eigenaren van het bronmateriaal te achterhalen. Mocht u van mening zijn dat u aanspraak kun maken op bepaalde bronnen, neem dan contact op via info@ygp.nl


INHOUD

Welkomstwoord Levensmotto’s Voorwoord Colofon YGP CAMPUS Carrière zonder Barrière Persoonlijk Leiderschap: JIJ staat centraal Bedrijfsprofiel ABN AMRO Netwerken, werkt het net wel of niet? Authentiek Solliciteren Bedrijfsprofiel NUON Sollicitatiebrief Curriculum Vitae Outfit met een boodschap Alles over Assessments De wereldburger ontrafeld De meest gestelde sollicitatievragen Attack of the Clones Inspiratie als Motivatiebron Salarisonderhandelingen: Tips en trucs Work hard, Play hard Prashant Swami Persaud Een baan, en dan? Bedrijfsprofiel Delta Lloyd DIVERSITY Culturele diversiteit: de motieven Globalisatie begint thuis Bedrijfsprofiel KPMG De multiculturele beroepsbevolking in kaart gebracht FINANCE & CONSULTANCY Onbegrensde carrièremogelijkheden Kijken met een andere bril Robert Charlier, ABN AMRO Werken om te leven Naveed Haider De tijd is nu George van Houtem, 4Goals Leer de spelregels kennen Mohamed el Achkar, TNT Live life to the fullest Angela Sardjoe Plezier hebben John Jaakke, Boer & Croon Levensmotto’s Stijg boven je ego uit Rolando Jessurun, FourM Elke dag is een leerdag Imran Rana Maak je ambities kenbaar Dorothé Alfrink, GITP Ontwikkel een brede interesse Khalid Boutachekourt, Van de Bunt Nee heb je, ja kun je krijgen Andjemie Rampadarath Succesvol zijn Sjorstun Paula, Stageplaza Uit de comfortzone Jos Nijhuis, PricewaterhouseCoopers

3 4 5 6

10 14 17 18 22 27 28 29 30 32 36 38 40 44 46 49 50 53

56 58 63 64

68 70 73 74 78 81

LEGAL Rechten, slaapverwekkend? Behulpzaam en niet veroordelend Tjitske Cieremans, NautaDutilh Wees vrij Bart van Reeken, De Brauw Blackstone Westbroek Door kleur heenkijken Yvonne Rosina, Rosina Eising Advocaten GOVERNMENT & NON-PROFIT De ‘stiefzusters’ van het bedrijfsleven De multi-etnische samenleving is een gegeven Marilyn Haimé, DCIM Geniet van ieder moment Naïma Zemmouri Bedrijfsprofiel GITP Je kunt vermenigvuldigen zonder te delen Ad de Ruijter, DIV Pluk de dag! Birgül Özmen Leer iedere dag Ankie Verlaan, UvA en HvA Levensmotto’s Creëer een prettig land Sadik Harchaoui, FORUM Gaan voor kwaliteit Soufian El Mrabet Investeer in je sterke punten Edith Snoey, ABVAKABO FNV MEDIA & CULTURE Kiezen voor een carrière in de media & cultuur Analyseer jezelf Tanja Jadnansing, NOS Headlines Volg je hart Abdel Azzaoui Bedrijfsprofiel Ernst & Young Wees servicegericht Ton aan de Stegge, PCM Uitgevers Denk nooit dat je er bent Chrada Sheoratan Durf je plek op te eisen Peggy Brandon, MOCCA

104 106 108 110

114 116 119 121 122 125 126 128 130 133 134

138 140 143 145 146 149 150

82 85 86 89 90 94

ENTREPRENEURSHIP Het perfecte ondernemingsplan Studeer én onderneem Rishi Kartaram, Gameworld Leer en lees Rocky Tuhuteru, Tuhuteru & Partners Jij bepaalt je toekomst Michelle Kimberley Cooper Vallen, opstaan en weer doorgaan Al-Noor Ladhani, Forward Thinking

154 156 160 163 164

97 Dankwoord 98 100

168

7


YGP CAMPUS


Regelmatig lees je berichten over recruiters die moeite hebben met het bereiken van hoogopgeleide multiculturele jongeren voor hogere functies. Omdat alle voorspellingen erop wijzen dat er binnen nu en een aantal jaren een krapte op de arbeidsmarkt zal zijn ontstaan, zijn bedrijven meer dan ooit toegespitst op het rekruteren van goede werknemers. Als je daarbij de toename van hoogopgeleide (HBO/WO) multiculturele jongeren die op zoek zijn naar een uitdagende baan optelt, is de match snel gemaakt. Campus recruitment netwerk Young Global People (YGP) is opgericht om deze match zo goed en soepel mogelijk te laten verlopen.

10

Young Global People (YGP) is ruim een jaar geleden ontstaan uit de wens om de business skills van jonge multiculturele talenten te verbeteren en hen de juiste baan te helpen vinden. Een baan waarin ze het beste tot hun recht komen en zichzelf kunnen ontplooien. YGP heeft oog voor de toekomst van jonge wereldburgers, jouw toekomst dus! Het unieke aan YGP is dat de organisatie zich niet alleen bezig houdt met werving & selectie maar ook met het aanscherpen van de professionele skills van de leden. Daarnaast organiseert YGP ook dynamische netwerkevents waar bedrijven en ambitieuze jongeren elkaar kunnen ontmoeten en leren kennen. Op de volgende pagina’s kun je meer lezen over wat YGP voor jou kan betekenen en wat een YGP lidmaatschap inhoudt.

Bouw je eigen netwerk op, leer van professionals bij YGP en vind zo je droombaan! Ontmoet je toekomst bij YGP YGP organiseert gemiddeld vijf events per jaar. Deze events staan in het teken van netwerken, het overdragen van business skills en fun! Behalve dat er interessante presentaties worden gegeven door professionals over hun carrière of over hoe ze hun bedrijf hebben opgezet, kun je ook vakinhoudelijke workshops volgen. Daarbij hoor je praktijkverhalen van jonge, net afgestudeerde trainees om een indruk te krijgen van hoe het er in de praktijk aan toe gaat. Uiteraard kun je op de events tijdens de banenmarkt ook kennismaken met de bedrijven waar wij mee samenwerken. Daarnaast gaat YGP in de toekomst ook de krachten bundelen met non-profit organisaties en goede doelen als het Rode kruis. Deze zullen ook op de events aanwezig zijn. Van al deze ervaringen kun je goed gebruikmaken in je verdere carrière. Natuurlijk moet netwerken ook leuk zijn. Vandaar dat elk De samenwerkingspartners YGP werkt samen met grote bedrijven, zoals Capgemini, ABN AMRO, KPMG, Ernst & Young en NUON. Multinationals dus waarvan een aantal AEX- genoteerd zijn. Het gaat veelal om de zakelijke dienstverlening, maar ook om de energiebranche en (semi) overheid. Daarbij gaat YGP in de nabije toekomst haar dienstverlening uitbreiden naar andere branches. Al deze bedrijven zijn zich bewust van de veranderende samenleving en de kracht van diversiteit. Met deze kracht kunnen bedrijven investeren in de toekomst. Men kan daarmee markten aanboren die nu nog niet of nauwelijks bereikbaar zijn. Door intensieve traineeships, coaching, opleidingen en praktijkcases wordt je klaargestoomd voor een belangrijke functie binnen een bedrijf dat graag intensief in jouw talenten wil investeren.

YGP bestuurs- en commissieleden op de landelijke YGP carrièredag


YGP CAMPUS

De landelijke YGP carrièredag 2006

event wordt afgesloten met entertainment in een multiculturele sfeer. Alle YGP events van afgelopen jaar waren met een opkomst van gemiddeld 270 studenten en een

Matching De events hebben uiteraard naast het vergroten van je netwerk tot doel dat jij je toekomstige werkgever ont-

Carrière zonder Barrière goede sfeer een succes! In 2006 heeft YGP naast de vaste netwerkevents ook voor het eerst een landelijke carrièredag georganiseerd. Deze carrièredag op 2 juni 2006 in de Jaarbeurs in Utrecht was met circa 500 bezoekers een succesvol unicum. Naast interessante sprekers en een paneldiscussie werden er workshops gegeven en was er een banenmarkt met verscheidene bedrijven. Op 16 en 17 februari 2007 kreeg deze carrièredag een vervolg. Op deze twee dagen organiseerde YGP onder de noemer ‘YGP Diversity Square’ haar landelijke carrièredag in samenwerking met Sp!ts Careerevent.

moet. Wanneer je YGP lid bent, zoekt YGP op basis van jouw voorkeur een interessante functie voor je bij een van de bedrijven waarmee het samenwerkt. Met de YGP inlogcode kun je zelf ook inloggen op de vacature/stagebank die onderdeel vormt van de website. In deze database wordt een overzicht gegeven van alle openstaande vacatures per branche en opleiding zodat je gemakkelijk kunt zoeken naar geschikte stages en uitdagende functies.

YGP uitgaves YGP geeft sinds 2006 jaarlijks zowel de YGP Carrièregids als de YGP collegeagenda uit. De carrièregids, een naslagwerk vol informatie over potentiële werkgevers, interviews, carrièretips en onderzoeken met betrekking tot culturele diversiteit, houd je nu in je handen en komt jaarlijks in het kader van de YGP Carrièredag uit. De collegeagenda komt in het najaar uit en biedt naast de gebruikelijke agendafuncties ook praktische informatie over netwerken, carrière, studiebeurzen en stages in het buitenland. De agenda wordt gratis onder YGP leden en studenten van hogescholen en universiteiten in Amsterdam, Utrecht, Rotterdam en Den Haag verspreid.

11


12

Het YGP lidmaatschap Als lid van YGP heb je niet alleen toegang tot alle netwerkevents maar kun je ook gratis deelnemen aan de leadership trainingen, sollicitatieworkshops en masterclasses die periodiek georganiseerd worden. Tevens ontvang je, om jouw professionalisering te faciliteren, als nieuw lid ook een business starters pakket bestaande uit:

Deze YGP e-mailbox is dé oplossing voor je zakelijke correspondentie. Je kunt je e-mail wereldwijd ophalen via je eigen webbased e-mailaccount, met 25 MB ruimte en de laatste virus- en spamfilters. Daarnaast accentueert de schrijfmap jouw professionele uitstraling waardoor je duidelijk maakt dat jij de instelling hebt waarnaar men op zoek is.

• Een luxe lederen schrijfmap; • Een pen; • En een zakelijk e-mailadres (voornaam.achternaam@ygp.nl)

Tegen het eenmalige bedrag van € 25,- ben je al YGP lid en kun je voor zolang je wilt gebruikmaken van alle voordelen. Kijk voor meer details over aanmelding en lidmaatschap op www.ygp.nl

De cultuuronafhankelijke test In veel onderzoeken naar de ingrediënten voor succes op de werkplek staat leervermogen bovenaan. Daarmee wordt de snelheid bedoeld waarmee men nieuwe kennis kan opnemen en vervolgens kan toepassen. De conventionele testmethodes om het leervermogen in kaart te brengen gaan (vaak onbedoeld) uit van de reeds geleerde vaardigheden of van een specifieke culturele achtergrond. Kandidaten met een (van oorsprong) andere cultuur worden daarom benadeeld door deze testmethodes. In Zuid Afrika is het probleem van ongelijke ontwikkelingskansen erg actueel. Daaruit is de behoefte ontstaan aan een testmethode, die iedereen een gelijke kans geeft op een goede score. Deze methode is ontwikkeld, getest en Workshops, Masterclasses & Trainingen YGP vindt jouw professionele ontwikkeling erg belangrijk. Daarom organiseert YGP naast de events onder anderen de sollicitatie workshops ‘Succesvol solliciteren’. Elke workshop behandelt een ander thema op het gebied van solliciteren en wordt gegeven door een van de YGP partners. De sollicitatieworkshop wordt gemiddeld eens in de zes weken gegeven en duurt een dagdeel. Daarnaast verzorgt YGP masterclasses speciaal voor studenten die geïnteresseerd zijn in een bepaald bedrijf. Deze workshops voor maximaal 25 personen waarbij YGP samen met het desbetreffende bedrijf de voorselectie doet, worden in-house georganiseerd. Het thema wordt door de organisatie bepaald. Verder organiseert YGP in samenwerking met de Baak, een erkend leiderschapsinstituut met een grote expertise op het gebied van training- en coachingtrajecten, coachingsessies. Kijk op pagina 14 en 15 voor een verslag van de eerste coachingsessie met het thema ‘Leiderschap’.

gevalideerd door de firma Aprolab in Johannesburg en kent een grote schare van gebruikers. In Zuid Afrika wordt deze test onder meer gebruikt door: • Oracle • PricewaterhouseCoopers • KPMG • South African Airways Wanneer YGP een interessante vacature voor jou heeft gevonden, wordt er, indien relevant, contact met je opgenomen over het afnemen van een cultuuronafhankelijke test.

YGP houdt de leden via de website en de periodieke digitale nieuwsbrief op de hoogte van de data en locaties van de verschillende workshops en trainingen. Houd de website en/of je (YGP) mailbox dus goed in de gaten! Wat YGP bijzonder maakt is dat het niet alleen de skills van de leden verfijnd maar ook, aan de hand van diversiteit-trainingen, organisaties informeert over culturele diversiteit. Diversiteit-trainingen zijn van belang voor organisaties om bewust te worden van de kracht van diversiteit en om te leren hoe deze kracht efficiënt en effectief aangewend kan worden bij de bedrijfsvoering. Voor deze training werkt YGP samen met Abell & Erselina Consultancy. Dit is een onderzoeks- en adviesbureau op het gebied van diversiteitsmanagement met meer dan 20 jaar ervaring. De organisatie adviseert de overheid, de non-profit sector en het bedrijfsleven in binnen- en buitenland over het vormgeven en uitvoeren van hun diversiteitsbeleid op het gebied van visie, strategie en implementatie.


YGP CAMPUS

De YGP matching procedure werkt als volgt: • Je melt je aan voor het lidmaatschap en upload je CV via de website; • Bij ontvangst van jouw aanmelding, ontvang je een bevestiging; • Na controle van de door jouw ingestuurde gegevens kun je het business- starterspakket op een YGP event of bij ons op kantoor ophalen; • Aan de hand van jouw CV, wordt er naar een passende functie gezocht;

• Op het moment dat we een interessante functie voor je hebben gevonden, wordt er, indien relevant, contact met je opgenomen over het afnemen van een cultuuronafhankelijke test. • Na afloop van de test ontvangen jij en de eventuele werkgever hier een rapport van; • Vervolgens verzorgen wij een sollicitatiegesprek bij het betreffende bedrijf; • Na het sollicitatiegesprek wordt de vervolgprocedure bepaald.

13

De YGP netwerkevents

Actief worden bij YGP? Als je niet alleen lid wilt zijn van de organisatie maar ook actief je steentje bij wil dragen als commissie of bestuurslid dan kan dat. Het YGP bestuur bestaat uit zeven bestuursleden met verschillende etnische- en studie achtergronden, die geografisch verdeeld zijn over de hele randstad. Elk bestuurslid heeft de verantwoordelijkheid over zijn eigen portefeuille. De portefeuilles zijn: Promotie, Organisatie Events, Media/ Communicatie, Externe contacten, Beleid en Strategie en Bedrijven. Naast bestuursleden heeft YGP ook commissieleden die vooral op uitvoerend niveau actief zijn. YGP heeft dit bestuur geïnstalleerd om aan de wensen en behoeften van de leden te voldoen en is dé denktank

van YGP. Het bestuur adviseert de organisatie over de uit te zetten strategie en vertaalt de wensen van de achterban naar concreet beleid. Hierdoor is YGP nog beter in staat haar doel te verwezenlijken; namelijk multiculturele HBO/WO studenten helpen bij hun instroom op de arbeidsmarkt! Wil jij je kwaliteiten en organisatietalent verder ontwikkelen als YGP commissie- of bestuurslid? Neem dan contact op via de website. Kortom, YGP is een organisatie voor en door studenten die graag het beste in multiculturele jongeren naar boven haalt.

Kijk op www.ygp.nl voor meer YGP!


‘Vraag jij je wel eens af wat die ene persoon succesvoller, meer aansprekend, slimmer, ondernemender of meer deskundig maakt dan de ander? Vraag jij je ook wel eens af hoe jij het maximale uit je talenten kunt halen? Hoe je dat kunt inzetten om goede resultaten te behalen en hoe je dat aan de wereld kunt tonen?’ Met deze tekst werden de YGP leden opgeroepen om op 20 oktober 2006 deel te nemen aan een door de Baak aangeboden coachingsessie over persoonlijk leiderschap.

14

Jezelf kennen, weten hoe je reageert in werksituaties en vanuit dit zelfbewustzijn kunnen kiezen voor werkwijzen die aansluiten bij jouw (werk)omgeving en begrijpen wat maakt dat je een bepaalde indruk bij de ander achter laat. Wat maakt dat je persoonlijke presentatie de ander aanspreekt en wat maakt dat anderen graag met

jou samen werken. Daar draaide het allemaal om bij de workshops die door een groep enthousiaste YGP leden werden bezocht. Aan het begin van de middag werd de groep in twee kleinere groepen verdeeld die parallel twee workshops volgden over de hiervoor genoemde aspecten van persoonlijk leiderschap. Hieronder vind je de impressies van een aantal deelnemers. Als je zelf integer bent, straal je dat uit “Ik vond het een erg nuttige training. Voor zo’n korte training zijn de brede onderwerpen goed behandeld. Het was een erg inzichtelijk en effectieve introductie op het onderwerp. Wat er voorbij kwam in één van de workshops is dat de manier waarop je iets communiceert, sturing geeft aan de reactie die je krijgt. Ik heb zelf binnen mijn studie veel geleerd over management. Wat ik mooi vond om te horen is dat je pas een goede manager bent als je jezelf goed kunt leiden. Dit was erg herkenbaar want dat geloof ik zelf ook. Als je zelf integer bent, straal je dat uit. Want je kunt geen dingen als leider verkondigen als je die niet toepast op jezelf.” Maarten Brieffies

Positieve feedback “Ik vond het erg interessant en leerzaam. We hebben oefeningen gedaan om te zien hoe je overkomt en om erachter te komen hoe je dat positief kunt ontwikkelen. Het goede aan zo’n coachingsessie is ook dat je ziet hoe anderen zichzelf presenteren. En omdat het interactief is ontvang je ook positieve feedback vanuit de groep. Ook hebben we de manieren behandeld waar-


YGP CAMPUS

op je een ander het beste kunt overtuigen en het beste met elkaar kan omgaan zonder elkaar te kwetsen. Ik voel me door deze coachingsessie niet meer een leider dan daarvoor, maar ik weet nu wel hoe ik beter controle kan krijgen over bepaalde situaties.” Soumia

Verschillende rollen “Qua inhoud was het heel professioneel maar ik had wel meer praktische toepassingen verwacht. Bij de

Anders naar jezelf kijken “Ik vond het zinvol en sluit me absoluut aan als er nog een coachingsessie komt. Het mooie vond ik dat je anders naar jezelf en naar zaken die je als vanzelfsprekend ervaart gaat kijken. Ik heb veel geleerd van de workshop waarin je bewust werd gemaakt van hoe je overkomt. Het was erg leuk om met al die verschillende

Persoonlijk Leiderschap: JIJ staat centraal 15

workshop over hoe je overkomt op anderen was er vrij weinig ruimte om te reageren op het gezegde, dat was wel jammer. Maar bij de workshop over de verschillende rollen die je aan kunt nemen binnen een gesprek, kon je goed je ideeën kwijt. Daar werd getoond in welke rol jij zit en in welke rol je gesprekspartner zit en hoe je dat kunt sturen. Wat wel jammer was, is dat we niet behandeld hebben hoe je van de ene in de andere rol kunt stappen. Het voelde dus vooral als een introductie. Ik hoop dat we in vervolgsessies hierop voort gaan borduren.”

jonge mensen in één groep te zitten. We streven toch allemaal een beetje soortgelijke doelen na. We zijn allemaal heel ambitieus. Ik besef dat ik nog veel meer moet leren om een echte leider te zijn, maar die bewustwording is wel een voorwaarde om je een leider te voelen. Het is een stappenplan.” Suzan Taoufik

Kortom, deze coachingsessie was een mooi begin van een vruchtbare samenwerking tussen de Baak en YGP. Wil je deelnemen aan een van de komende coachingsessies? Houd dan de YGP website in de gaten!

Ralph Go

“Je bent pas een goede manager als je jezelf goed kunt leiden”


BEDRIJFSPROFIEL

Meer mogelijk maken ABN AMRO is een ambitieus bedrijf.Voor een succesvolle toekomst vertrouwen we op het voortdurend overtreffen van onze eigen doelstellingen én die van onze klanten. Om dit voor elkaar te krijgen hebben we mensen nodig met de juiste mentaliteit. Mensen die niet alleen ambities hebben maar ook de daadkracht om ze zelf te realiseren. Als jij jezelf hierin herkent, onderzoek dan eens wat ABN AMRO jou te bieden heeft. Starten met een stage

ABN AMRO investeert veel in de opleiding en de persoonlijke ontwikkeling van jong talent. Daarom kun je bij ons al voor je afstuderen als stagiair aan de slag. Een stage is dé manier om jouw talent in de praktijk te bewijzen en ABN AMRO écht te leren kennen.Wij bieden zowel meewerkstages voor derde- en vierdejaars bachelors en masters, als afstudeerstages voor laatstejaars studenten. Daarbij draait het niet alleen om het opdoen van praktijkkennis, maar ook om het vergroten van je netwerk. CASt, de Club ABN AMRO stagiairs, organiseert regelmatig lezingen en informele bijeenkomsten waar je elkaar en de bank goed leert kennen. Traineeships

Heb je een bachelor- of mastertitel? Ben je afgestudeerd in Bedrijfseconomie, Bedrijfskunde, Rechten, Politicologie of iets heel anders? Heb je affiniteit met financiële dienstverlening en ben je klant- en resultaatgericht? Solliciteer dan naar een van de traineeships bij ABN AMRO.

Branche : Medewerkers nationaal : Medewerkers internationaal : Aantal instromers via recruitment centre per jaar : Jaarsalaris trainees :

Mogelijkheden

Jouw ambities, interesses en talenten bepalen welke kant je uitgaat. In het traineeship krijg je alle ruimte en begeleiding om jezelf te ontwikkelen. Er zijn drie traineeships: Het Management Traineeship, op maat gemaakt voor masters die het leiderschap in hun bloed hebben. Het is van belang dat je flexibel bent, aangezien je snel van functie kunt wisselen. Het Professional Traineeship is speciaal ontwikkeld voor bachelors en masters die hun specialistische kennis in een ambitieuze en resultaatgerichte omgeving willen inzetten. Als professional trainee heb je vooraf al een aardig idee van de richting waarin je wilt excelleren. Het Investment Banking Traineeship is op het lijf geschreven van masters die uitblinken in numerieke vaardigheden en diepgaande inhoudelijke kennis willen opdoen. Groeien, jezelf ontwikkelen, niet stilstaan

De traineeships sluiten goed aan op de praktijk en geven je een vliegende start binnen ons bedrijf.Trainees worden begeleid door een talentmanager of een senior manager en hebben daarnaast een mentor uit de business. Meer weten?

Wil je meer weten over onze organisatie, jouw carrièremogelijkheden en de evenementen die we voor je organiseren? Ga dan snel naar www.abnamro.nl/werken. Hier vind je meer informatie over stages, traineeships en kun je direct solliciteren via onze vacaturebank.

Financiële dienstverlening 27.000 98.000 ca. 240 is afhankelijk van opleiding en functie en ligt rond de € 30.000,-

17


Door Fred Krautwurst Netwerken heeft in Nederland een wat negatieve lading. Een van de redenen is dat tijdens veel netwerkbijeenkomsten de verhouding tussen echte netwerkers en “schijnnetwerkers” scheef is. Schijnnetwerkers zijn alleen aanwezig om hun eigen producten of diensten te promoten. Echte netwerkers daarentegen stellen interactie tussen de aanwezigen boven dit korte-termijn eigenbelang.

18

Schijnnetwerkers kijken met een andere bril naar de deelnemers van een bijeenkomst dan de echte netwerkers. Ze willen verkopen en kijken of er potentiële klanten zijn en stellen daartoe gerichte vragen. Ze praten vaak alleen over hun producten en diensten en luisteren alleen als er koopsignalen zijn. Als blijkt dat een gesprek niet meteen tot directe of indirecte verkoop kan leiden, haken ze af en vragen je visitekaartje. De kans is dan groot dat er binnen enkele dagen een elektronische nieuwsbrief in je mailbox verschijnt. Vaak hebben ze een tegeltje aan de muur met ‘Voor wat hoort wat’.

Wie zaait zal oogsten Echte netwerkers denken meer op langere termijn. Ze stellen ook vragen, maar dat zijn meer vragen ter verduidelijking. Zelf praten ze niet zoveel, ze luisteren liever aandachtig naar wat anderen te bieden hebben. Indien mogelijk proberen ze actief mensen met elkaar in contact te brengen, wetende dat dit op den duur bij hen terug komt. De kans is dus groot dat je de volgende dag geen nieuwsbrief maar een persoonlijke e-mail met bruikbare informatie krijgt. Het tegeltje dat bij deze groep past heeft als tekst ‘Wie zaait zal oogsten’. Door je bewust te zijn van deze twee hoofdgroepen (al komen ze natuurlijk ook in gradaties voor), ben je beter in staat om je effectiever door netwerkland te begeven. Aangezien je dit artikel leest zul je hoogstwaarschijnlijk al meer tot de echte netwerkers dan de schijnnetwerkers behoren. Wees je er dan wel van bewust dat alles wat je vandaag doet vaak geen effect heeft op wat er morgen of overmorgen gebeurt. Echt netwerken is een methode die pas op (veel) langere termijn zijn vruchten afwerpt. Het is te vergelijken met akkerbouw. Het land moet eerst goed bewerkt worden. Dan pas kan er worden gezaaid. Als de condities goed zijn geweest, heb je maanden later een mooie oogst. Bij akkerbouw kunnen we dat nog wel begrijpen. Maar om de een of andere reden haken veel mensen bij netwerken vroegtijdig af. Niet de echte netwerkers die het door hebben maar de schijnnetwerkers die veel liever elke dag met een pijl en boog het bos in gaan om te jagen. Omdat ze dan lekker snel en direct resultaat hebben. Wat ze echter vergeten is dat ze dat dan wel elke dag moeten doen want anders ligt er ’s avonds geen eten op tafel. Echte netwerkers zijn zich ervan bewust dat men het ene niet hoeft te laten om het andere te doen. Sterker nog, het versterkt elkaar. Alleen moet men niet verwachten dat altijd alles tot direct wederzijds resultaat leidt. De kans dat als ik iets voor jou doe en dat jij tege-

Echte netwerkers stellen interactie boven eigenbelang


YGP CAMPUS

Netwerken moet je consequent doen, wil het doeltreffend zijn lijkertijd iets voor mij zou kunnen doen is immers vrij klein. Meestal zijn er meerdere relaties en een portie geduld voor nodig om dit resultaat te bereiken.

toepasselijk zijn, willen we over toeval praten. Als je struikelt over een steen, noem je dat pech. Als je struikelt over een mapje met een stapel visitekaartjes, waarvan het bovenste kaartje van een jeugdvriend blijkt te zijn, heet dat plotseling toeval. Toeval raakt iets fundamenteels in de mens. Sommige mensen zeggen dat toeval niet bestaat, anderen weer dat alles juist toeval is. Hoe dan ook, echte netwerkers gaan uit van het principe dat toeval af te dwingen, of op zijn minst te sturen, is.

Netwerken, werkt het net wel of niet? 19

Juist omdat het langer duurt dan het menselijk (on)geduld kan opbrengen, gaan we vaak voorbij aan de relevantie en interactiviteit van gebeurtenissen. We spreken dan van geluk of toeval. Er is immers geen directe verklaring voor. Feit is wel dat de echte netwerkers aanmerkelijk meer toeval tegenkomen dan de schijnnetwerkers die het moeten hebben van directe verkoop en iedereen ‘vergeten’ die niet in hun straatje past. Toeval Toeval is de rode draad van netwerken. Het kan worden gezien als het voorkomen van gebeurtenissen waarvoor geen rationele oorzaak te vinden is. Veel wat als toeval wordt gezien, is dat echter niet. We zijn het verband simpelweg vergeten of kunnen het niet (meer) achterhalen. Zo ontstaan ‘toevallige’ reeksen gebeurtenissen die op een of andere wijze een verborgen relatie met elkaar lijken te hebben. De psycholoog Jung noemde dit verschijnsel synchroniciteit. En juist deze synchroniciteit is vaak het toeval dat we vaak bij netwerken ontdekken. Een gebeurtenis op zich is nog geen toeval. Toeval moet

Wat is een netwerk eigenlijk? Net zoals er verschillende definities zijn voor netwerken, zijn er ook verschillende typen netwerken. Het meest simpele netwerk bestaat bijvoorbeeld uit twee personen, A en B, en een enkele relatie of band die hen verbind. De relatie kan bijvoorbeeld zijn dat zij zich op dat moment in dezelfde lift bevinden en elkaar aardig vinden. Maar alleen aardig vinden is nog geen band. Er moet een stroming zijn tussen hen. Aardig vinden kan bijvoorbeeld leiden tot een gesprek. De stroming is dan communicatie. Uit de banden blijkt pas hoe mensen verbonden zijn met een netwerk. Als dezelfde personen elkaar ook nog zouden treffen in de bar van het hotel zijn er twee verschillende banden tussen dezelfde mensen en spreekt men van een multiplexe relatie. Een multiplexe relatie die in de loop der jaren is uitgebouwd kan tientallen of zelfs honderden banden hebben. Hoe meer banden, des te steviger de verbinding. Complexe netwerken zoals bijvoorbeeld een multinational en de mensen die daarbinnen werken zijn moeilijk te beschrijven. De standaard wijze waarop een organisatie een beschrijving geeft van zichzelf is door middel van een organigram, een weergave van de hiërarchische


structuur. Dit is echter vaak een verkeerde voorstelling van de werkelijke banden binnen de organisatie, want het is niet altijd de CEO die aan de werkelijke touwtjes trekt...

20

Hoe werkt een netwerk? Om te beginnen kun je jezelf in het middelpunt van jouw eigen netwerk plaatsen. We spreken dan van een egocentrisch netwerk. Dat is niet negatief bedoeld, maar een term die aanduidt dat je jezelf in het centrum van jouw eigen omgeving plaatst. De mensen met wie je interpersoonlijke relaties hebt, maken samen de eerste schil van jouw relatiekring uit. De eerste schil bestaat dus uit mensen waarmee je banden heeft. De grootte van de eerste schil is voor iedereen verschillend. Sommige mensen kennen slechts een handjevol anderen. Terwijl andere mensen een contactenkring van duizenden hebben. Wel is het een feit dat in beide gevallen de hoeveelheid echt sterke schakels niet zo ver uiteenloopt en dat het verschil met name in de zwakke schakels ligt. Sommige mensen zijn nu eenmaal vlotter in het aangaan van nieuwe contacten. Zoals jouw eerste schil opgebouwd is uit relaties om je heen, heeft natuurlijk ieder individu in jouw eerste schil zelf ook relaties om zich heen. Voor zover die niet overlappen spreken we dan van jouw tweede schil. Dat zijn dus mensen die indirect met jou verbonden zijn via jouw eerste schil. Jouw tweede schil is dus aanmerkelijk groter dan jouw eerste schil. Hoe groot jouw tweede schil is, is afhankelijk van wie er zich in jouw eerste schil bevindt.

Het is niet altijd de CEO die aan de werkelijke touwtjes trekt... Een eenvoudige rekensom leert ons dat, als iedereen minimaal vijftig contacten in de eerste schil heeft, de wereld via zes schakels met elkaar in verbinding staat. We spreken dan van de ‘kleine wereld’. Iedereen staat dus met elkaar in verbinding. In werkelijkheid zullen de meeste mensen meer dan vijftig contacten hebben. Er zijn twee manieren om jouw contacten in jouw tweede en volgende schil te maximaliseren. De eerste is om jouw eerste schil uit te breiden. De tweede is om mensen in jouw eerste schil te kiezen die een groter dan gemiddelde contactenkring hebben. Stroming De banden die mensen met elkaar hebben bestaan uit de gratie van stroming. Deze stroming bestaat uit richting en sterkte. Met richting bedoelen we dat de banden in meer of mindere mate wederkerig zijn of juist niet. In een militaire organisatie is de communicatie vaak hiërarchisch van opzet. De kapitein zegt de luitenant wat te doen en die vertelt het dan aan de sergeant. De sergeant laat vervolgens de soldaten het werk doen. De richting is dus van boven naar beneden. Een ander voorbeeld is als je iets doet voor een ander, zonder dat deze iets terug doet. De stroming beweegt zich in dat geval slechts in één richting.

Banden kunnen soms zeer sterk zijn. Denk daarbij bijvoorbeeld aan directe familie, goede vrienden, collega’s op het werk, adviseurs en trouwe klanten. Ze kunnen echter ook zeer zwak zijn. Met mensen met wie je jaarlijks alleen een kerstkaart uitwisselt, zonder verder contact te hebben, heb je een zwakke band. Tussen zeer sterke en zeer zwakke banden bevindt zich een scala aan verschillende mogelijkheden.


YGP CAMPUS

De sterkte of zwakte van een band geeft aan hoe sterk of zwak de schakel is tussen jou en de ander. Daarnaast zijn er latente schakels. Mensen waarmee je, als je er enige moeite voor doet, snel in contact kunt komen. Denk daarbij aan mensen in een businessclub of sportvereniging waar je lid van bent. Ze staan, net als jij, op de ledenlijst waardoor je dus betrekkelijk eenvoudig contact kunt maken. Hoe netwerk ik doeltreffend? Om uit te leggen wat doeltreffend netwerken is, moeten we eerst kijken naar wat in de volksmond onder netwerken wordt verstaan. Borrels en recepties, volgens velen speelt het netwerken zich daar af. Maar is dat werkelijk zo? Natuurlijk, het opdoen van nieuwe contacten is een belangrijk aspect van netwerken. Hoe groter immers jouw eerste schil, des te groter de kans dat je met anderen in contact kunt komen via jouw netwerk. Dit aspect, dat je via jouw tweede of zelfs derde schil, met andere mensen in contact kunt komen, is echter het wezen van doeltreffend netwerken. Dus niet de directe gevolgen van netwerken zijn het doel. Natuurlijk, het is leuk als iemand in de eerste schil direct zaken met je wilt doen. Maar de werkelijke toegevoegde waarde van netwerken ligt hem in het feit dat anderen jou naar voren schuiven als dat nodig of opportuun is. Dan gaat ‘toevallig’ op donderdag om tien over vier de telefoon en krijgt je het volgende te horen: ‘Ik heb jouw naam van ABC doorgekregen en volgens hem kun je iets voor mij betekenen.’ Dat zijn de mooiste telefoontjes om te krijgen. We praten dan van warme acquisitie in plaats van koude acquisitie (het zelf bellen van koude leads uit bijvoorbeeld het telefoonboek of een ander adressenbestand).

Het woord toeval is al een aantal keer naar voren gekomen. Effectieve netwerkers praten in dit kader van afgedwongen toeval. Je zodanig gedragen dat de kans op toeval toeneemt. Dat synchroniciteit regel wordt in plaats van uitzondering. Om dat te bereiken moet je beseffen dat er een langdurig proces aan vooraf gaat. De meeste mensen gaan pas netwerken als het slecht gaat.

Zoals de interim manager die zijn netwerk rondbelt op het moment dat een klus is afgelopen in de hoop dat iemand hem ergens naar binnen kan loodsen. Dat is niet de manier om te voorkomen dat een opdrachtportefeuille er niet als een aaneenschakeling van drukke en slappe periode uit zal zien. Netwerken moet je consequent doen, wil het doeltreffend zijn. In slechte maar ook in goede tijden moet je jouw eerste schil niet alleen uitbreiden, informeren en voorlichten, maar ook actief stroming op gang brengen en houden. Alleen op deze wijze zal er ook structureel iets uit het netwerk naar voren komen. Netwerken is niet meer dan vanuit jezelf zo veel mogelijk laten gebeuren. Dr. Fred Krautwurst is ondernemer, auteur, docent en spreker. Hij als cofounder en CEO verbonden aan NetPlusWork (www.netpluswork.nl), een van de snelst groeiende netwerkorganisaties in Nederland met meer dan 5000 leden en 1400 geplande bijeenkomsten voor 2007. Zijn eerste boek ‘Afgedwongen toeval…en andere geheimen van succesvol netwerken’ kwam in 2006 uit. Zijn motto is:‘Eerst geloven, dan zien...’. Fred Krautwurst is te bereiken via www.krautwurst.nl

21


Door Bouchra Abdellaoui Als je op zoek gaat naar een baan kun je twee dingen doen. Je kunt je laten leiden door wat je ziet aan vacatures, advertenties, carrièremarkten en flitsende filmpjes over flitsende banen. Of je kunt beginnen bij jezelf door jezelf vragen te stellen als: Wat wil ik? Wat is mijn doel? Wil ik werk of wil ik mezelf als mens ontwikkelen via werk? Waar wil ik mijn energie op richten en wat geeft mij energie? Wat kan ik en wat zijn mijn capaciteiten om datgene wat ik wil te bereiken? Welke kansen zie ik, hoe grijp ik ze en hoe ga ik uitdagingen aan? Oftewel, begin met een grondige zelfanalyse voordat je met jezelf naar buiten treed. 22

Jouw uniciteit Om te beginnen: Ieder mens is uniek. Niemand anders lijkt 100% op jou. Jouw vingerafdrukken en DNA zijn uniek. Jij functioneert op een unieke manier en levert een unieke bijdrage aan de wereld. Maar ieder mens heeft zijn of haar eigen soort uniciteit. De vraag is dus: wat maakt jou uniek? Wat is de unieke combinatie van eigenschappen, spirituele, mentale en emotionele talenten die alleen jij bezit? Dat is wat jouw meerwaarde bepaald. In de reclamewereld spreekt men van een unique selling point, het unieke verkoopargument. Iets in het product, in dit geval in jou, dat jou onderscheidt van anderen. Multiculturaliteit en multi-etniciteit kunnen een meerwaarde zijn. Je bent in staat de werkelijkheid met meerdere brillen te bekijken en opgegroeid in meerdere culturen heb je geleerd daartussen te schakelen. Bedrijven hebben ook te maken met meerdere (bedrijfs)culturen dus in die zin heb je een meerwaarde. Maar wat nog meer? Er zijn veel meer talentvolle multiculturelen, wat onderscheid jou van hen? Dat is de combinatie tussen jouw unieke persoonlijkheid en wat deze te bieden heeft. Ga dus op zoek naar jouw authentieke ik, zoals je bent zonder masker en de manier waarop jij bezit

‘Cultiveer de deugd in jezelf dan wordt deze echt’ Tekst uit de Tao

neemt van de ruimte die jou geboden wordt. Cultiveer dit en zet jezelf daarmee duidelijk op de kaart.

Jouw kwaliteiten Vaak kunnen we onze eigen kwaliteiten moeilijk benoemen. We zijn geneigd ze vanzelfsprekend te vinden omdat het inzetten ervan ons makkelijk afgaat. Dit zijn de kwaliteiten waar andere mensen ons op wijzen en waar wij onze schouders over ophalen. Maar ze zijn niet zo vanzelfsprekend, zij bepalen namelijk voor een deel wie wij zijn. Het gaat erom jouw kwaliteiten te ontdekken en te benoemen. Vaardigheden zijn aan te leren maar kwaliteiten komen van binnenuit. Ze behoren tot jouw kern en in de loop van je leven kun je ervoor kiezen om ze wel of niet te ontwikkelen. Als je jouw kwaliteiten gaat onderzoeken, kun je ze onderverdelen in drie soorten. Manifeste kwaliteiten, half-latente kwaliteiten en latente kwaliteiten. Manifeste kwaliteiten zijn de kwaliteiten die je volop hebt ontwikkeld. Ze horen helemaal bij je en je denkt er niet meer bij na. Daarom ben je je er vaak niet van bewust maar als iemand anders ze zou moeten beschrijven, zou diegene deze kwaliteiten noemen. De halflatente kwaliteiten heb jij je al een stuk eigen gemaakt maar je hebt ze nog niet ten volle ontwikkeld. Als jij je ergens veilig voelt zet je ze in, in andere situaties durf je dit deel van jezelf nog niet te laten zien. Latente kwaliteiten heb je wel in je maar je hebt ze nog niet ontwikkeld. Ze zijn als een gewas dat nog in de grond zit. Er is dus potentie en als je het gewas aandacht en water geeft, zal het groeien. In je latente en half-latente kwaliteiten zitten je groeimogelijkheden.


YGP NETWORK CAMPUS

Jouw missie en visie Wat wil je bereiken in je leven? Waar krijg je inspiratie van? Kortom, wat is je missie? Een baan drukt een aanzienlijke stempel op je dagelijks leven. Je zult je collega’s meer gaan zien dan je familie en vrienden. Mensen die met passie hun werk doen of van hun passie werk hebben gemaakt veren overeind en hun ogen lichten op als ze hierover praten. Ze zijn bezig met iets wat voor hen groots is. Je missie omvat daarom zowel je werk als je privé-leven als ook je visie op het leven. Het klinkt mis-

dat bereikt en heeft dus succes maar als je missie vanuit je diepste wezen komt dan zal blijken dat succes vooral een reis is en geen bestemming. Jouw passie en kracht Zit er passie in jouw doel? Als je een bepaalde baan als droombaan ziet en zaken als collega’s, salaris en secundaire arbeidsvoorwaarden blijken tegen te vallen dan blijft die passie je kracht. Er zijn mensen die precies weten wat hun doel is. Het is niet alleen hun doel, nee het

Authentiek Solliciteren schien vergezocht maar sommige banen kunnen aspecten bevatten die indruisen tegen wie je bent en waar je voor staat. Als je voor jezelf een heldere missie en visie hebt geformuleerd, gaat dit werken als een filter. Hoeveel fantastische vacatures er ook op je afkomen, je gaat ze scannen op basis van wat jij belangrijk vindt. Er is wat werk aan vooraf gegaan maar je weet waar je alles tegen afzet, namelijk tegen datgene wat jou definieert. Daarbij komt dat een duidelijke missie en visie werken als een magneet, als je mensen gaat vertellen wat je wilt dan zullen ze je geloven want uit je hele verhaal, je enthousiasme en motivatie spreekt hetzelfde; dit is wat jij wilt. Maar als je dat doel hebt bereikt, kun je jouw visie en missie niet vervolgens vergeten. Het is iets wat je constant voor ogen moet houden en bij je moet dragen. Daarom is het belangrijk dat het allesomvattend is en uit je diepste wezen komt. Tegenwoordig denken we voornamelijk in termen van succes. Die persoon heeft

harmonie bestaat tussen wat je denkt, zegt en doet’ Mahatma Gandhi

Illustratie: Yassine Salihine

‘Geluk ontstaat wanneer er

23


24

Een instrument bij het sollicitatieproces dat je op jezelf kunt toepassen en dat in de marketing wordt gebruikt is de marketingmix, ofwel de 5 P’s. Product, Plaats, Promotie, Prijs en Personality. Het product is datgene wat je te bieden hebt, namelijk jezelf en je kwaliteiten. Daarvoor moet je weten wie je bent, wat je kan en waar je de nadruk op wilt leggen. Dit komt tot uiting in je sollicitatiebrief en CV. De sollicitatiebrief is jouw visitekaartje. Het CV is je leven in een notendop. Dan de plaats waar je product nodig is.Welke plek op de arbeidsmarkt, past het beste bij jou? Om welke branche, bedrijf en functie gaat het? Presentatie en promotie van je product betekent jezelf zo neerzetten dat al je kwaliteiten en talenten ruimschoots aan het licht komen. Dit kan tijdens een sollicitatiegesprek zijn. Maar als je daarvoor al weet wat je wilt; vertel het dan aan iedereen die je kent, je weet nooit waar dat toe kan leiden. De prijs die je waard bent, heeft niet alleen te maken met de materiële kant maar ook met een kosten-/batenanalyse van de voor- en nadelen van de baan. Personality is hoe je jezelf onderscheidt door je persoonlijke kenmerken. Dit is een moeilijk te definiëren factor die sterk samenhangt met wat je uitstraalt en hoe je op de ander overkomt. Eigenlijk is solliciteren de uitvoering van bovenstaand marketingplan. Zelfmarketing dus. Het begint bij jezelf, als je jezelf als product niet kent dan zul je je als een ongeleid projectiel op de sollicitatie- en arbeidsmarkt bewegen.Voorkom dit door goed na te denken over jouw 5 P’s.

‘Je bent wat je diepe, bezielende wens is Zoals je wens is, zal je wil zijn Zoals je wil is, zullen je daden zijn Zoals je daden zijn, zal je lot zijn’ Brihadaranyaka Upanishad

is hun pad en daarin lijkt alles samen te vallen. Zodra je je eerste baan hebt (gehad) zul je merken dat werk leuke kanten en uitdagingen kent maar dat er ook mindere kanten zijn. De meeste banen vergen aanpassing aan de heersende regels. Je daaraan aanpassen terwijl je er eigenlijk niet achter staat, kan ervoor zorgen dat je jezelf kwijtraakt op het moment dat je je in die menigte collega’s begeeft. Zijn de doelen en dromen die je had niet teveel naar de achtergrond verdwenen? Flexibiliteit en souplesse worden bij iedere baan gewenst maar teveel daarvan kan jouw krachtige kern en de daarbij horende kwaliteiten verzwakken. Kracht en zelfvertrouwen ontstaan uit een evenwicht tussen kracht en flexibiliteit. Als jouw kracht een te kleine rol speelt dan is het evenwicht weg en komt je persoonlijke integriteit in het geding. Er zijn veel mensen die hun kracht, plezier, en persoonlijke integriteit niet kwijt kunnen in hun werk. Dit zorgt voor stress wat weer kan leiden tot burn-out verschijnselen. Jouw verwachtingen Wellicht heb je te maken met verwachtingen van je familie en omgeving. Psychiater en psycholoog Carl Jung zei: ‘Niets beïnvloed de leefomgeving van een kind zo diepgaand als het niet geleefde leven van zijn ouders’. Soms is daar mee te leven, soms is het lastig maar het belangrijkste is dat je moet uitzoeken welke verwachtingen wel of niet echt bij jou passen. Dat is een van de belangrijke keuzes op weg naar het vormgeven van je eigen leven. Als je er helemaal over uit bent en je


YGP CAMPUS

een vacature tegenkomt die je aanspreekt, vraag jezelf dan af: Waarom spreekt dit mij aan? Wat stel ik mij hierbij voor en wat verwacht ik hiervan? Het kan zijn dat je uitkomt op het aantrekkelijke salaris en de status. Dat kan, maar dan weet je in ieder geval waarom je het doet. Jouw presentatie Jouw indrukwekkende CV en superbrief zijn met lof ontvangen, dan komt het moment dat je wordt uitgenodigd en je jezelf ‘live’ mag presenteren tijdens een gesprek. Weet je het nog, wat jou definieert, jouw kwaliteiten, jouw missie en passie? Vroeg of laat in het gesprek wordt de vraag: ‘Waarom wil je hier werken?’ gesteld en dan mag je uitleggen hoe al die zaken samenvallen met deze baan en dit bedrijf. Een onderdeel van jouw presentatie is Google. Als jouw potentiële werkgever jou googled, wat zal hij of zij dan tegenkomen? Google is steeds meer een soort registratiesysteem van wat je in je openbare leven (onder je echte naam althans) doet en schrijft. Wat roep je op Om erachter te komen wat je belangrijk vindt, kun je kijken waar jij je mee omringt, welke muziek, boeken, televisieprogramma’s, kledingmerken en krant? Stel, je draagt alleen kleren van Tommy Hilfiger.Waarom? Wat is het in het karakter of de kwaliteit van dat merk dat jou aanspreekt? Wat roept het bij jou op? Zo is het ook met mensen, wat roep jijzelf op? Wees je hiervan bewust.Wil je dat wel oproepen? De manier waarop wordt nagedacht over de invulling van een merk, is ook toe te passen op jezelf. Wat past bij je, welke sfeer, welke waarden maar ook welke baan? Het verschil tussen een merk en een mens is echter dat een merk zich makkelijker in een hokje laat stoppen dan een mens.

Vergeet niet dat jij niet alleen jezelf moet presenteren maar dat het bedrijf zich nu ook fysiek aan jou presenteert. Neem daar notie van, je kunt er bijvoorbeeld voor zorgen dat je iets vroeger bent zodat je al wachtende wat van de sfeer kunt proeven. Jouw beslissing Tenslotte zal het moment aanbreken waarop je de beslissing moet maken of je bij het bedrijf in dienst wilt treden. Denk daarbij aan je vertrekpunt; jezelf. Na de introspectie is nu het moment gekomen om te bepalen of deze baan bij je past. Ga, als check, bij jezelf het volgende rijtje af:

Als je jezelf bent en er is geen klik: is niet erg Als je niet jezelf bent en er is een klik: is lastig Als je niet jezelf bent en er is geen klik: is niet erg Als je jezelf bent en er is een klik: wordt het leuk! 25

Bouchra Abdellaoui is trainer/coach i.o.

Bronnen & leestips: Beter naar een nieuwe baan, Beckhoven en De Weerd-Veltmans Uw missie, Laurie Beth Jones Trainershandleiding, KB&K Reinvent yourself, Fiona Harrold


BEDRIJFSPROFIEL

Nuon: de energie van een markt in beweging Nuon is met zo’n 10.000 medewerkers een van de grootste energieconcerns van Nederland. Onze kernactiviteit is de in- en verkoop, distributie en marketing van energie en aanverwante producten. Zowel in Nederland als in het buitenland.

de AEX met aandelen gebeurt. Door ons scherpe in- en verkoop beleid kunnen wij onze klanten niet alleen de beste prijzen bieden, maar weten wij de energiemarkt ook steeds weer te verrijken met innovatieve producten. Bijzondere eigenschappen

De energiemarkt is constant in beweging. Politiek en de ontwikkeling van de olieprijs zijn van grote invloed op de huidige energiemarkt. Nuon loopt in die veranderende markt voorop. Dit betekent volop kansen, uitdagingen en carrièremogelijkheden voor HBO’ers en academici.Terugvallen op gebaande paden kan niet. Dus je moet kwaliteiten hebben om zelfstandig richting te geven aan veranderingen.

De kans om te werken in een omgeving waar veranderingen elkaar zo snel opvolgen als nu in de energiemarkt, krijg je niet vaak.Wie die kans wil grijpen, moet wel over bijzondere eigenschappen beschikken. Lef en ondernemerschap bijvoorbeeld. Je moet risico’s durven nemen, resultaten boeken en daarvoor de verantwoordelijkheid nemen. Daar staat veel vrijheid tegenover. Je kunt je eigen weg uitstippelen en zaken naar je hand zetten.

Innovatieve marketing

Corporate Management Traineeship

De energiemarkt vraagt steeds om nieuwe marketingconcepten op een zo goed als ontgonnen terrein.We moeten iedereen in Nederland ervan overtuigen dat ze voor hun energie het beste bij Nuon kunnen zijn. En dat lukt natuurlijk alleen met een duidelijke toegevoegde waarde en een heldere propositie.We kunnen je verzekeren dat dit complex, maar daardoor natuurlijk ook een grote uitdaging is.

Voor recent afgestudeerden met toekomstvisie heeft Nuon een tweejarig traineeprogramma. Op drie verschillende plaatsen binnen ons bedrijf neem je de verantwoordelijkheid voor een project of een team, of je vervult tijdelijk een staffunctie. Het traineeprogramma is er om de toekomstige topmanagers van Nuon op te leiden. Het traineeship is niet makkelijk. Het stelt je behoorlijk op de proef, zowel persoonlijk als professioneel. Maar het is wel een geweldige start van je carrière.

Energie op maat

Voor de groot- en midzakelijke markt ontwikkelt Nuon energieoplossingen op maat. Om onze klanten de beste en voordeligste oplossingen te kunnen bieden, handelen wij continu in energie op onze trading floor. Zoals dat op

Branche Medewerkers internationaal Aantal instromers per jaar WO Aantal instromers per jaar HBO

: : : :

Meer informatie?

Wij zijn regelmatig op zoek naar starters voor uiteenlopende functies. Kijk voor meer informatie en een vacatureoverzicht op www.nuonjobs.nl

energiebranche 10.000 70 70

Nuon Werving & Selectie Postbus 41920 1009 DC Amsterdam recruitment@nuon.com

27


Young Professional & Co Afdeling:YGP Campus T.a.v. Mw. H. Potential Wereldburgerstraat 37 1073 VN Amsterdam Amsterdam, 16 februari 2007 Betreft: Hoe schrijf ik een goede sollicitatiebrief Geachte mevrouw Potential, Wat doe je als je een vacature hebt gevonden die alles verwoord wat jij zoekt in een baan? Dan schrijf je een sterke sollicitatiebrief. Het doel van een sollicitatiebrief is om uitgenodigd te worden voor een gesprek. De brief moet de aandacht van de lezer zodanig trekken dat deze nieuwsgierig wordt naar jou en met jou wil kennismaken. In de brief moet je jouw motivatie, ervaring, kennis en kwaliteiten vertalen naar voordelen voor de werkgever. Een middel dat je hierbij kunt toepassen is de AIDA- formule, een tool uit de marketing. Algemene tips: Neem de lezer(s) van de brief als vertrekpunt in plaats van jezelf, wat is voor hen belangrijk? Open de brief met een pakkende zin, kom snel tot de kern van de zaak, gebruik korte actieve zinnen, schrijf in de ik-vorm, gebruik je eigen taal, probeer niet te imponeren met onnodig moeilijke woorden, vermijd standaardformuleringen en gebruik krachtige werkwoorden. Lees de brief tot slot nog een paar keer goed door en laat het ook door anderen lezen, want het is algemeen bekend; ĂŠĂŠn taalfout in je brief en hij wordt weggeschoven. Aandacht trekken De A in de AIDA- formule staat voor aandacht trekken. Zoals gezegd wil je door middel van je sollicitatiebrief opvallen tussen alle anderen sollicitanten. Zorg er daarom voor dat de brief netjes verzorgd is.Als je jouw brief daarnaast op een originele en pakkende manier begint, trek je meteen de aandacht van de lezer.Vergeet niet in de eerste alinea te vermelden waar je de vacature hebt gevonden. Interesse wekken Als je de aandacht van de lezer hebt getrokken, is het tijd om de verwachtingen die je hebt gewekt waar te maken. Dit doe je door in de tweede alinea je unieke verkooppunten te benoemen. Ook geef je aan wat jou aanspreekt in de aangeboden functie en noem je positieve argumenten met betrekking tot de nieuwe functie en organisatie. Desire opwekken De D staat voor het opwekken van desire of verlangen bij de lezer. Bij een sollicitatiebrief gaat het om het verlangen naar een gesprek. In de derde alinea benoem je daarom jouw geschiktheid als kandidaat door de overeenkomsten tussen de functie-eisen en jouw opleiding en werkervaring te benadrukken.Verwijs hierbij naar je CV maar herhaal niet klakkeloos wat daarin staat. Noem in plaats daarvan relevante prestaties zonder arrogant over te komen. Aanzetten tot actie Je eindigt je brief met een goede slotzin waardoor de lezer jou wil uitnodigen voor een gesprek. Probeer in plaats van een (onderdanige) standaardzin een krachtige en overtuigende slotzin te schrijven waardoor de lezer nog meer overtuigd raakt van jouw capaciteiten en nieuwsgierig wordt naar de persoon achter de sollicitatiebrief. Onderaan de brief vermeld je de bijlagen, zoals je curriculum vitae. In de meeste gevallen hoef je verder niets mee te sturen.Alleen als het gevraagd wordt of als het een duidelijke toegevoegde waarde heeft, maak je hier een uitzondering op. Bijvoorbeeld als je een artikel hebt geschreven dat relevant is voor de functie.Tot slot, wens ik je veel succes bij het solliciteren! Met vriendelijk groeten, S.Tips Bijlagen: - Kijk voor meer brieven en CV-tips op www.ygp.nl - www.leren.nl/cursus/solliciteren - www.carrieretijger.nl/carriere/solliciteren


Curriculum Vitae Personalia: Naam Achternaam: Adres: Postcode: Telefoonnummer: E-mail: Geboortedatum: Geboorteplaats: Woonplaats: Nationaliteit: Burgerlijke staat: Rijbewijs: Opleiding: Periode (mnd-jr)

Periode (mnd-jr)

Opleiding, opleidingsinstelling, plaats opleidingsinstelling Afstudeerrichting Relevante vakken: in bulletpoints Opleiding, opleidingsinstelling, plaats opleidingsinstelling Afstudeerrichting Relevante vakken: in bulletpoints

Overige opleidingen en cursussen: Periode (mnd-jr) Opleiding/cursus, instelling, plaats instelling Omschrijving Werkervaring: Periode (mnd-jr) Periode (mnd-jr)

Werkgever, functie, plaats Werkzaamheden: bulletpoints Werkgever, functie, plaats Werkzaamheden: bulletpoints

Overige ervaring: Periode (mnd-jr)

Omschrijving

Periode (mnd-jr)

Omschrijving

Nevenactiviteiten: Periode (mnd-jr)

Instelling Werkzaamheden Betaald of onbetaald

Overige Vaardigheden: Persoonlijke kenmerken: Talen:

Taal 1: mondeling: uitstekend; schriftelijk: uitstekend Taal 2: mondeling: uitstekend; schriftelijk: uitstekend Taal 3: mondeling: uitstekend; schriftelijk: gemiddeld

Computervaardigheden: Hobby’s:

29


Iedereen weet dat jij je van je beste kant moet laten zien tijdens een sollicitatiegesprek. Een net outfit dat bij je past en waarin jij je prettig voelt is daarbij minstens even zo belangrijk als een goede voorbereiding. Immers, als jij je niet prettig voelt, komen je boodschap en motivatie vaak ook niet goed over. Wat veel mensen niet weten of vergeten is dat kleuren ook een boodschap afgeven. Hieronder kun je lezen wat de kleuren van jouw favoriete sollicitatieoutfit zeggen.

30

Wit De kleur wit heeft een pure, frisse en schone uitstraling. De keerzijde is de koude en steriele indruk die deze kleur kan achterlaten. Het is goed om wit te dragen als je een smetteloze indruk wilt wekken of om een contrast te creëren met bijvoorbeeld donkerblauwe of zwarte kleding. Zwart Zwart geeft je een formele, chique en gedistingeerde uitstraling. Het negatieve aspect van deze kleur is dat je hiermee afstandelijk, negatief en triest kunt overkomen. Zwart kun je het beste dragen als je ‘met de vuist op tafel’ wilt slaan, als je afstand wilt bewaren of als je status wilt tonen ten opzichte van je opponent. Grijs De kleur grijs heeft een respectabele en evenwichtige uitstraling. Grijs kan echter ook nietszeggend en onoprecht overkomen. Het is goed om deze kleur te dragen als je op zeker wilt spelen en als je een onpartijdige en evenwichtige indruk

wilt maken. Combineer het dan wel met een intense kleur, zoals rood of blauw, anders maakt het wel een erg saaie indruk. Blauw Blauw komt betrouwbaar en ordelijk over. De keerzijde is dat deze kleur saai, voorspelbaar en conservatief kan overkomen. Draag blauw als je integriteit en betrouwbaarheid wilt uitstralen, vertrouwen wilt winnen of als je op de achtergrond wilt blijven. Als je gezag wilt uitstralen kun je dat het beste doen met intens blauwe kleuren, zoals kobaltblauw. Groen De kleur groen geeft je een rustgevende, vasthoudende en betrouwbare uitstraling. Het negatieve aspect van deze kleur is dat het ook saai en voorspelbaar kan overkomen. Draag groen als je veel stress hebt, deze kleur heeft namelijk een rustgevende werking. Het is niet verstandig om groen te dragen als je vernieuwend wilt overkomen, deze kleur suggereert namelijk een verouderde denkwijze.


YGP CAMPUS

Wat veel mensen niet weten is dat kleuren ook een boodschap afgeven Bruin De kleur bruin straalt huiselijkheid, gezelligheid en warmte uit. Deze kleur kan echter ook saai overkomen.

Geel De kleur geel komt vrolijk, optimistisch en actief over. De keerzijde is dat je met deze kleur de kans loopt dat je niet serieus genomen wordt. Deze kleur kun je het beste dragen als je jezelf een boost wilt geven, als je wilt opvallen of als je een brainstormsessie hebt, geel heeft namelijk een extra activerende werking op de hersenen.

Outfit met een boodschap Draag dus geen bruin als je een leidinggevende functie ambieert en daarop aan het solliciteren bent of bij onderhandelingen waarin jij het voor het zeggen wilt hebben. Rood De kleur rood straalt optimisme en zelfverzekerdheid uit. Het negatieve aspect van rood is dat het ook agressief en dominant kan overkomen. Draag rood als je de aandacht wilt trekken, erkend wilt worden of als je vermoeid bent, rood geeft namelijk energie. Rood is ook een goede kleur als je gezag wilt uitstralen, het is dan wel verstandig om het met een neutrale kleur te combineren, anders kun je bedreigend overkomen. Oranje Oranje komt vitaal, enthousiast en gezellig over. Aan de andere kant heeft deze kleur ook een oppervlakkige, goedkope en wispelturige uitstraling. Oranje kun je het beste dragen als je zeker weet dat het je staat en als je een stimulerende kleur wilt dragen. Deze kleur kun je beter niet dragen als je een diepgaand gesprek met iemand moet voeren.

Violet Met de kleur violet kom je fantasierijk, gevoelig en origineel over. Deze kleur kan echter ook een onpraktische, onvolwassen en arrogante uitstraling hebben. Draag violet als je vertrouwen en persoonlijkheid wilt uitstralen en als men zelfstandigheid van je verwacht. Roze Als je roze draagt kom je vriendelijk en toegankelijk over. Aan de andere kant kan deze kleur ook uitstralen dat je weinig zelfvertrouwen hebt. Het is goed om roze te dragen als je strenge, zakelijke kleding wilt verzachten of als je sympathie wilt winnen.

Het is handig om deze betekenissen van verschillende kleuren in gedachten te houden bij het samenstellen of kopen van je sollicitatieoutfit. Het belangrijkste is echter dat je de kwaliteiten en karaktereigenschappen die je daadwerkelijk bezit, uitstraalt door middel van je verbale en non-verbale communicatie. Je outfit is geen wondermiddel waarmee jij je een heel nieuwe ik kunt aanmeten, het is enkel een manier om je eigenschappen te versterken. Kies dus niet aan de hand van kleuren en hun betekenis de persoonlijkheid die je graag zou willen hebben maar zoek aan de hand van je persoonlijkheid de kleuren en outfit die bij je passen.

31


Als je solliciteert bij een organisatie is het steeds gebruikelijker dat je uitgenodigd wordt om mee te doen aan een assessment. Voor jou als sollicitant is een assessment spannend, maar ook een kans om jezelf beter te leren kennen en je ontwikkeling gericht vorm te geven. Een assessment is een objectieve meetmethode gericht op het verkrijgen van inzicht in de geschiktheid van een kandidaat voor een functie. Een assessment onderscheidt zich van een psychologisch onderzoek, doordat er simulatieoefeningen gedaan worden. In deze oefeningen wordt gedrag opgeroepen dat relevant is voor het succesvol vervullen van de baan die het bedrijf aanbiedt.

32

Competenties Ieder bedrijf dat werknemers zoekt en selecteert heeft nagedacht over de eisen die ze aan sollicitanten stellen. Deze eisen worden tegenwoordig vaak competenties genoemd. Zo zal een internationale bank aan zijn academische management trainees andere eisen stellen dan een universiteit aan een promovendus. De bank zal bijvoorbeeld duidelijk commerciĂŤle vaardigheden vragen, terwijl de universiteit meer beoordeelt op analytische vaardigheden. Het is overigens aan te raden van te voren te achterhalen waarop je wordt beoordeeld in een assessment. Vaak zijn deze eisen van te voren op papier gesteld in een functie- of competentieprofiel dat ook door jou als sollicitant is op te vragen. Verschillende vormen Er zijn verschillende assessmentvormen. Het is mogelijk dat een bedrijf of organisatie grote groepen sollicitanten tegelijkertijd uitnodigt om deel te nemen aan een assessment in een assesmentcenter. Je ontmoet dan medesollicitanten en vaak ook medewerkers uit het bedrijf, in de rol van beoordelaar. Je moet de medesollicitanten niet als concurrent zien, want bijna altijd zijn er meerdere vacatures binnen de organisatie waar verschillende mensen op reageren. Een andere vorm van assessment

is die waarbij je individueel wordt uitgenodigd. Dit gebeurt meestal door een adviesbureau. Bij dit type assessment ontmoet je adviseurs die in opdracht van het bedrijf waarbij je solliciteert, werken. Het is niet waarschijnlijk dat je ook medesollicitanten ontmoet, zeker niet als het maar om ĂŠĂŠn vacature gaat. Rollenspelen Bij iedere assessmentvorm, zowel binnen het bedrijf als bij een adviesbureau, krijg je te maken met verschillende soorten (simulatie)oefeningen ook wel rollenspelen genoemd. Voorbeelden van simulatieoefeningen zijn het oplossen van een klacht van een klant of het houden van een presentatie voor een aantal beoordelaars. Ook bestaan er groepsoefeningen, waarbij een aantal sollicitanten een gezamenlijke opdracht krijgt. Zo kun je als groep bijvoorbeeld de opdracht krijgen om een bepaald geldbedrag te verdelen binnen een bepaalde tijd. Hierbij speelt dan zowel de gewenste groepsconsensus als het verdedigen van je eigen belang een belangrijke rol. Naast deze simulaties kunnen er op de dag dat je een assessment doet, ook interviews plaatsvinden. Ook is het mogelijk dat een assessment wordt gecombineerd met een of meerdere psychologische tests. Wat zijn de assessmentoefeningen? Een assessmentoefening -rollenspel of schriftelijke oefening- is in feite een simulatie, een nabootsing van taken en situaties in je toekomstige functie waarbij jouw gedrag centraal staat. Aan de hand van vooraf vastgestelde gedragscriteria, competenties, beoordeelt de adviseur het waargenomen gedrag.

Voorbeeld Als toekomstig manager moet je besluitvaardig zijn. Als jij manager wilt worden dan is besluitvaardigheid dus een vereist gedragscriterium in jouw toekomstige functie. Besluitvaardigheid wordt gedefinieerd als: beslissingen nemen door het ondernemen van acties of zich vastleggen door het uitspreken van meningen. Indicatoren van besluitvaardigheid zijn: knopen doorhakken, lastige beslissingen niet onnodig uitstellen, een standpunt


YGP CAMPUS

innemen, een oordeel uitspreken, actie ondernemen, een juist aantal besluiten nemen en het besluit nemen om op dat moment niet zelf te beslissen. Aan de hand van deze indicatoren observeert, registreert, classificeert, waardeert en evalueert de assessor je gedrag. Andere oefeningen kunnen zijn: Groepsdiscussies Tijdens een groepsdiscussie wordt er altijd gelet op de balans tussen het behalen van je eigen doelen en het

het altijd goed te doen. Maar bedenk wel dat als je iets presenteert men vooral let op houding. Richt je op je publiek en bedenk wat je zult doen met eventuele vragen en opmerkingen. De eerste indruk die je maakt, mooi uitgedrukt in: ‘You never get a second chance to make a first impression’ gaat voor een assessment niet helemaal op. In een assessment word je beoordeeld op je totale prestaties. Je krijgt dus de kans om je eerste indruk te verbeteren.

Alles over Assessments gezamenlijke resultaat. Neem tijdens een groepsdiscussie de ruimte, zorg dat je aan het woord komt, maar laat ook de ander aan het woord. Hoe je dat precies aanpakt hangt van je eigen communicatiestijl af. Maar het is goed om te onthouden dat je vaak op beide elementen wordt beoordeeld. Gesprekssimulatie De situatie is zo gekozen dat je in een simulatie gedrag kunt laten zien dat in de praktijk ook belangrijk is en van je verwacht wordt in een bepaalde functie. In dit geval gaat het om de bespreking van een klacht. Er zijn geen algemene tips over hoe je het er in zo’n oefening goed vanaf kunt brengen. Wees vooral jezelf maar wees ook alert op het gedrag van je gesprekspartner. Ga niet alleen maar op je eigen spoor door maar probeer ook door te vragen naar de wensen van je klant. Kortom, luister goed. Presentatieoefening Voor dit type rollenspel zijn er geen algemene tips om

Capaciteitentesten Er zijn verschillende testen om verstandelijke capaciteiten, het denkniveau waarop mensen functioneren, te meten. Iedere test meet vaak een bepaald aspect van intelligentie, zoals numerieke aanleg, verbale aanleg of abstract denkvermogen. Capaciteitentesten zijn bijna altijd aan tijd gebonden, dat wil zeggen dat je moet stoppen als een bepaalde tijd verstreken is. Het is niet erg als je in die tijd de test niet helemaal af krijgt, maar je moet wel proberen om zo ver mogelijk te komen. Je mag bij de meeste testen, tenzij anders vermeld, een opgave overslaan als je niet direct het antwoord weet. De uitslag wordt bepaald door je invulsnelheid en de juistheid van je antwoorden. Het is dus mogelijk dat je dezelfde score behaalt als je niet alle vragen hebt ingevuld, maar wel allemaal goed als dat je alle vragen hebt ingevuld, maar deels incorrect. Multiculturele mensen kunnen in het nadeel zijn bij verbale capaciteitentesten. Een goede adviseur houdt hier rekening mee bij de interpretatie van de resultaten.

33


34

Persoonlijkheidstest Mensen verschillen in hun dagelijkse doen en laten. De manier waarop wij ons gedragen heeft niet alleen te maken met de wisselende omstandigheden waarin wij ons bevinden, maar hangt ook in belangrijke mate samen met onze persoonlijke aard. Om uitspraken te kunnen doen over iemands persoonlijkheid gaan we te rade bij de persoon zelf. Mensen blijken over het algemeen een goed beeld van zichzelf te kunnen geven. Een persoonlijkheidsvragenlijst is een hulpmiddel om de informatie die je over jezelf geeft op een systematische en betrouwbare manier te verzamelen. Zo’n vragenlijst bestaat uit een groot aantal gedragsbeschrijvende Advies & tips ter voorbereiding - Een assessment is geen examen, maar een selectiemiddel om te bepalen of het vanuit de kant van het bedrijf en jouw kant verstandig is om een langdurige verbintenis aan te gaan. Zet dus je beste beentje voor, maar wel je eigen beste beentje.Wees jezelf en kom uitgerust naar een assessment. - Bereid je thuis voor: Het loont om te oefenen. Mensen kunnen door oefening nooit beter gaan presteren dan ze kunnen maar mensen die niet geoefend hebben kunnen wel nadeel ondervinden. Als je geoefend hebt, heb je vaak ook minder last van spanning. - Denk van tevoren na over de houding die je gaat aannemen en wees je bewust van de effecten daarvan. - Maak vooraf een sterkte/zwakte-analyse van jezelf. - Oefen van tevoren lastige gesprekssituaties. - Fris je taal- en rekenvaardigheid op als deze is weggezakt en het relevant is. - Ga naar het assessment toe om iets over jezelf te leren. - Zorg dat je fysiek in goede conditie bent. - Trek iets representatiefs aan waarin jij je comfortabel voelt.

zinnen die steeds samenhangen met persoonlijkheidseigenschappen. Door aan te geven in welke mate die zinnen op jou van toepassing zijn, geef je een beeld van jouw persoonlijkheid. Bij het invullen van deze vragenlijsten gaat het voornamelijk om je eerste indruk. Probeer niet te lang na te denken over je keuze, jouw eerste indruk is meestal de beste. Probeer de vragen/stellingen echter wel te benaderen vanuit een zakelijk perspectief. Het interview Een interview maakt ook deel uit van het assessmentprogramma. De adviseur bespreekt met jou een aantal onderwerpen. Denk daarbij aan opleiding(en), loopbaan, eventuele werkervaring, je visie op jouw persoonlijke kwaliteiten en vaardigheden, nevenactiviteiten en jouw interesses voor de toekomst. Tijdens het interview kun je jouw mening geven over de nieuwe functie of andere relevante onderwerpen aan de orde stellen. Het is duidelijk een tweerichtingsgesprek waarbij jij een actieve rol dient te spelen. - Kom op tijd, zodat je niet met een gehaast gevoel begint. - Geef een stevige hand en probeer geen verpletterende eerste indruk te maken. - Zie het interview als een dialoog, waarbij je de interviewer helpt aan optimale informatie over jouw persoon. - Ga adequaat in op vragen; vertel relevante zaken, wees bondig maar niet kortaf. - Laat je tijdens het assessment niet afleiden door perikelen binnen je huidige baan of studie. - Beoordeel jezelf niet zwart-wit tijdens de dag, denk niet in termen van goed of slecht. - Wanneer je een onderdeel minder goed hebt uitgevoerd, betekent dat nog niet dat je meteen een negatief eindadvies krijgt. Het is dan ook de kunst om niet te lang stil te staan bij een minder onderdeel. Laat het gevoel los en probeer je te concentreren op de volgende opdracht. - Mocht de bedoeling van de test je niet geheel duidelijk zijn, schroom dan niet en vraag de begeleider om extra uitleg. Immers, pas als je begrijpt wat de bedoeling is, kun jij je van je beste kant laten zien.


STAR Veel adviseurs maken tijdens het interview gebruik van de STAR-techniek om het (recente) verleden in kaart te brengen. Om inzicht te krijgen in hoe jij in bepaalde situaties hebt gehandeld, zou de adviseur je de volgende vragen kunnen stellen: Situatie, in welke situatie verkeerde je? Taak, wat werd er in die situatie van jou verwacht? Actie, wat deed je? Resultaat, wat voor effect had dat?

Tijdens het interview wordt de volgende vraag naar sterke en relatief minder sterke kwaliteiten vaak gesteld: ‘Geef een voorbeeld van de kwaliteiten die jij sterk vindt aan jezelf en de kwaliteiten waarvan jij vindt dat je ze nog verder zou kunnen ontwikkelen’. Deze vraag doet een beroep op je zelfinzicht. Wees zo eerlijk mogelijk, maar zorg wel voor een goede balans tussen sterke en minder sterke kwaliteiten. Noem ook geen minder sterke kwaliteiten die eigenlijk toch positief zijn, zoals: ‘Ik ben heel perfectionistisch’. Denk vooraf na over voorbeelden uit een recent verleden die dit ondersteunen. Denk ook goed na over jouw motivatie en onderbouw deze met steekhoudende argumenten. Eerder getest Als je al eerder bent getest dan kun je ervoor kiezen om de resultaten in de beoordeling mee te nemen. Een voorwaarde is dat je vorige assessment niet langer dan twee jaar geleden heeft plaatsgevonden. Heb je dat assessment bij hetzelfde bureau gedaan, dan mag de adviseur het rapport alleen gebruiken als je daar toestemming voor geeft.

Literatuur en website tips * Assessment doen, hoe werkt het voor jou? Bas Kok & Ferry de Jongh, ISBN 9027492514. * Het psychologisch onderzoek Wim Bloemers, ISBN: 90 263 1578 3 * www.gitp.nl Op deze website staan filmpjes met rollenspelen, groepsoefeningen, presentaties en intelligentietesten, persoonlijkheidsvragenlijsten en andere tips en adviezen.

Terugkoppeling Bij veel assessmentbureau´s is het gebruikelijk dat de adviseur na de assessment een afspraak maakt voor een terugkoppeling. Deze kan telefonisch of in een persoonlijk gesprek plaatsvinden. Tijdens dit gesprek neemt de adviseur de assessmentresultaten met je door, onderbouwt zijn conclusies en reikt eventuele ontwikkelpunten aan. Uiteraard krijg je een kopie van de rapportage toegestuurd. Het rapport is een afspiegeling van wat er op de onderzoeksdag aan het licht is gekomen. De ervaring leert dat de conclusies in vrijwel alle gevallen herkenbaar zijn en handvatten bieden om door te praten over verdere ontwikkelingen. Herken jij je toch niet (volledig) in het rapport, dan kun je dat met de adviseur bespreken en de opties overleggen. Jouw rechten Als je bij een adviesbureau dat aangesloten is bij het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP), deelneemt aan een assessment dan heb je het recht om als eerste de uitslag te horen. Dus nog voordat de organisatie waarbij je solliciteert het weet. Je kunt dan zelfs eisen van de adviseur dat de rapportage niet aan de opdrachtgever wordt verstuurd. De adviseur dient zich hier aan te houden. In de praktijk betekent dit echter dat het bedrijf waarbij je solliciteert niet verder zal gaan met je sollicitatie. Is het bedrijf of bureau niet aangesloten bij het NIP dan kun je van tevoren navraag doen naar je rechten als het gaat om inzage in de rapportage. Mocht het bedrijf waarbij je solliciteert jou om de een of andere reden uiteindelijk toch niet willen aannemen dan heb je dankzij het assesment toch veel over jezelf geleerd. Maak gebruik van die kennis. De content van dit artikel is (deels) verzorgd door HRadviesbureau GITP dat zich bezighoudt met het beoordelen en ontwikkelen van mens en organisatie.

35


Wat ben jij, is een vraag die makkelijk gesteld en ook makkelijk beantwoord is. Veel mensen beantwoorden deze vraag met hun afkomst bijvoorbeeld, Marokkaans, Nederlands, Surinaams, Turks, Antilliaans, Chinees, of een combinatie hiervan. Steeds meer mensen en dan met name jongeren noemen zichzelf tegenwoordig echter wereldburger.

36

We weten het allemaal; we leven in een sterk globaliserende wereld waarin niet alleen de fysieke en economische grenzen steeds meer vervagen maar ook de culturele grenzen aan erosie onderhevig zijn. In deze sterk veranderende wereld is wereldburgerschap een positieve term die bewoners van verschillende landen onder een noemer vangt. Maar wat maakt iemand nu tot een wereldburger? Heeft het te maken met het aantal stempels in je paspoort, is het meer gerelateerd aan je blik op de wereld of spelen andere factoren een rol? Ware wereldburgers Volgens Wikipedia is wereldburger een term met een scala aan betekenissen die vaak refereert naar een persoon die de traditionele geopolitieke verdeling die afgeleid is van nationaal burgerschap afkeurt en die de implementatie van een wereldwijde overheid en democratie goedkeurt. Deze definitie is dan wel een hele mond vol maar raakt niet echt de essentie van wereldburgerschap. Wereldburgerschap heeft meer te maken met hoe

jij je plek op deze wereld ervaart dan met welk politiek systeem jij voor ogen hebt. Als je de, wat ben jij vraag beantwoordt met het noemen van je etnische of religieuze achtergrond plaats je jezelf (onbedoeld) in een hokje. Natuurlijk is dat het geval bij ieder antwoord maar het voordeel van jezelf wereldburger voelen en noemen is dat je jezelf in een veel groter hokje plaatst, een hokje dat letterlijk de wereld beslaat. Je roept jezelf uit tot kosmopoliet, man of vrouw van de wereld. Iemand die zich verbonden voelt met gebeurtenissen en mensen van over de hele wereld en door het Internet en buitenlandse reizen contact heeft met verschillende mede- wereldburgers. Maar ook als je nooit in China bent geweest, nooit hebt gebackpackt in Zuid-Amerika, nooit aan een ontwikkelingsproject in Afrika hebt meegewerkt of hebt gestudeerd in Amerika en geen mailvrienden in alle uithoeken van de wereld hebt, kun jij je wereldburger noemen. Het belangrijkste is namelijk dat je openstaat voor andere culturen in buiten- ĂŠn binnenland. Dit houdt in dat je de hokjesgeest van je afschudt en het hokjes denken achter


YGP CAMPUS

je laat. In de ogen van de ware wereldburger vervagen namelijk niet alleen fysieke en culturele grenzen maar ook de grenzen van de hokjes die wij in gedachten vormen en die wij vullen met vooroordelen. Interesse en betrokkenheid De beste manier om vooroordelen overboord te werpen is door andere culturen aan den lijve te ondervinden. Je kunt natuurlijk in het buitenland gaan werken of studeren maar als je de mogelijkheid noch het geld

Verantwoordelijkheid Reizen wordt door wereldburgers als dé manier gezien om andere culturen en andere wereldburgers te leren kennen. Bij deze tripjes draait het niet (alleen maar) om zonnebaden op het strand en uitgaan maar (ook) om het absorberen van de lokale cultuur. Bij deze reizen draait het niet om het fotoalbum dat bij terugkomst gevuld moet worden maar om de ervaring en de verrijking. Een anonieme ansichtkaart verandert dan in een persoon, een verhaal, een potentiële vriend of vriendin.

De wereldburger ontrafeld hebt, kun je jezelf ook openstellen voor alle andere culturen die Nederland herbergt. Een groot misverstand is dat als je zelf een andere culturele achtergrond hebt, je alles weet over het hebben van een andere culturele achtergrond en andere culturen. Dat is uiteraard niet waar. Tussen bijvoorbeeld Surinaamse, Chinese, Turkse en Marokkaanse- Nederlanders bestaan er namelijk evenzoveel vooroordelen die geslecht moeten worden. Wereldburgers uit deze groepen weten dit en doen er iets aan. Dit doen zij niet vanuit een vooropgezet plan om de meest multiculturele vriendenkring te hebben maar uit interesse en betrokkenheid. Het mooiste aan het leren kennen en omgaan met mensen met een andere culturele achtergrond is dat je voorbij culturele grenzen leert kijken. Je ontdekt, bijvoorbeeld, dat je als Antilliaanse meer gemeen kunt hebben met een Chinees- Amerikaans leeftijdsgenote dan met iemand die in dezelfde buurt als jij is opgegroeid, op dezelfde school heeft gezeten en dezelfde culturele achtergrond heeft. Je gaat als het ware de dwarsverbanden tussen de hokjes ontdekken waardoor het fundament en de mentale grenzen waarop deze gebaseerd zijn langzaam vervagen.

Als zelfbenoemde wereldburger noem je de wereld je thuis. Een huis waarvan je de bewoners wilt leren kennen om goed te kunnen samenleven. Door de wereld je huis te noemen maak je jezelf ook verantwoordelijk voor de staat van het huis. Je haalt de ver van mijn bed show als het ware naar je toe. Het is daarom niet vreemd dat veel wereldburgers een grote verantwoordelijkheid voor de wereld voelen, ze willen daadwerkelijk iets veranderen. Epidemieën, hongersnood, oorlogen en natuurrampen gaan als het aan de wereldburger ligt niet enkel hen die het overkomt aan, maar zijn het probleem van ons allemaal. Het is immers ons huis, onze wereld die aangetast wordt. Wie nu denkt dat wereldburgers softe socialisten zijn die op geitenwollen sokken de revolutie prediken, heeft niet goed opgelet. Ware wereldburgers vind je overal; in de politiek, de kunst en cultuur sector, de advieswereld, het zakenleven, in de sport, de media enzovoort. Ieder op hun plek, en ieder op hun eigen manier proberen zij door anderen te leren kennen mentale grenzen uit te gummen en door de wereld te leren kennen deze te verbeteren. De vraag is nu niet meer: ‘Wat ben jij?’ en zelfs niet: ‘Ben jij een wereldburger?’ maar: ‘Wat draag jij (als wereldburger) bij aan de wereld?’

37


Een goede voorbereiding is het halve werk, helemaal als het om een sollicitatiegesprek gaat. Om die voorbereiding goed te laten verlopen, vindt je hieronder de meest gestelde sollicitatievragen. Leer de antwoorden op deze vragen niet woord voor woord uit je hoofd, maar denk wel na over mogelijke antwoorden, zodat deze er tijdens het gesprek vloeiend en spontaan uitrollen.

38

Personalia • Kun je in het kort iets over jezelf vertellen? • Wat zijn je drie sterkste punten? • Wat zijn je drie zwakste punten? • Wat doe je in je vrije tijd? • Wat is jouw passie? • Hoe omschrijven anderen jou als collega? • Kun je eens kort vertellen wat voor persoonlijkheid je bent? • Kun je een voorbeeld geven van een persoonlijke prestatie? • Kun je kort jouw CV doorlopen en je belangrijke keuzes toelichten? • Hoe heb je afgelopen jaren jouw persoonlijke doelen bereikt? • Wat was het grootste probleem dat je hebt moeten overwinnen? • Heb je wel eens je principes aan de kant moeten zetten om een doel te bereiken? • Men zegt: de aanhouder wint. In welke recente situatie heb je dat over jezelf kunnen zeggen? Opleiding • Als je morgen opnieuw met je studie zou kunnen beginnen, zou je dan voor dezelfde richting kiezen? Waarom? • Welke vakken/projecten vond je tijdens jouw opleiding leuk? • Welk vak heeft je op school/opleiding de meeste moeite gekost? Wat heb je daaraan gedaan? • Welke onderzoeksactiviteiten heb je tot nu toe gedaan?

Functie/Organisatie • Waarom wil je juist bij onze organisatie werken en niet bij onze concurrent? • Wat hoop je aan te treffen bij ons? • Wat zijn je verwachtingen van deze functie en onze organisatie? • Wat weet je over onze organisatie? • Wat spreekt je het meeste aan binnen deze functie? • Waarom heb je op deze stage/functie gesolliciteerd? • Hoe lang wil je binnen deze functie werkzaam zijn? • Welke ontwikkelingen zijn je de laatste tijd opgevallen in de branche en in de markt van deze organisate? • Waar wil je over vijf jaar staan? • Wat vind je belangrijk in de samenwerking met collega’s? • Waarom ben je de juiste persoon voor ons bedrijf?


YGP NETWORK CAMPUS

• Kun je jouw motivatie uit de brief nader toelichten? • Kun je aangeven wat jouw loopbaanplannen zijn? • Welke algemene ontwikkelingen denk je dat het belangrijkst zijn voor een organisatie als deze? • Wat is jouw toegevoegde waarde? • Wat voor manager ben je? Wat is jouw managementstijl? • Ben je creatief? Geef twee voorbeelden. • Ben je assertief? Geef twee voorbeelden. • Ben je ondernemend? Waar blijkt dit uit? • Ben je commercieel? Geef drie voorbeelden.

• Ben je ook nog bij andere bedrijven aan het solliciteren? • Heb je nog vragen aan ons? Werk/Stage • Waarom wil je weg bij je huidige werkgever? • Kun je goed samenwerken en waaruit blijkt dat? • Kun je met conflicten omgaan? Kun je een voorbeeld geven? • Kun je improviseren? Geef twee voorbeelden.

De meest gestelde sollicitatievragen • Ben je ambitieus? Waar blijkt dit uit? • Waaruit blijkt dat je goed kunt luisteren? • Leg je gemakkelijk contact? • Hoe neem je nieuwe informatie op? • Hoe verwerk je gegevens? Kun je hier een voorbeeld van geven? • Hoe controleer je jouw eigen werk op fouten? • Welke omstandigheden maken dat je goed kunt werken? • Met welk probleem heb je het afgelopen jaar te maken gehad en hoe heb je dat opgelost? • Wanneer ben je het minst actief en het minst produktief? • Wat doe je om er zeker van te zijn dat de klant tevreden is? Kun je hier een voorbeeld van geven? • In welke situatie heb je gestreefd naar perfectie? Kun je twee voorbeelden geven? • Wanneer was het voor jou nodig om een beslissing uit te stellen en meer bedenktijd te nemen? Hoe vaak overkomt dit je? • Hoe stel je prioriteiten als het gaat om de keuze tussen lopende en toekomstige werkzaamheden? • Hoeveel tijd denk je nodig te hebben om ingewerkt te raken? • Hoe belangrijk is geld voor jou? Kun je een voorbeeld geven waaruit dit blijkt?

• We missen een jaar werk in je CV. Wat heb je toen gedaan? • Ben je in staat om onder stress te werken? Waar blijkt dit uit? • Ben je wel eens geconfronteerd met werkzaamheden die niet je persoonlijke belangstelling hadden? Hoe ging je hiermee om? • Wanneer ben je tevreden over je werk? Nevenactiviteiten/Hobby’s • Kun je aangeven hoe jij jouw ervaringen als bestuurslid kunt gebruiken in je nieuwe functie? • Kun je iets meer vertellen over je hobby’s? • Wat vind je leuk aan je nevenactiviteiten?

Tip: Denk goed na over goede vragen die je zelf kunt stellen! Hier spreekt namelijk een stuk interesse voor de organisatie uit.

39


Door Bouchra Abdellaoui Hier worden tegenwoordig do’s aan gekoppeld als: Kleed je beter iets te formeel dan informeel. En don’ts als: Niet met je armen over elkaar zitten want dat straalt geslotenheid uit. Deze tips gaan uit van een Westerse setting. Wil je het in Japan gaan maken, dan kun je meestal meteen doorbladeren of verder scrollen. Zo relatief kunnen communicatieregels dus zijn. Misschien is het daarom ook dat ik, opgegroeid met meerdere culturele en etnische waarden soms wat bevreemd raak door al die tips. Elevator pitch Neem het moment dat je samen met diegene met wie je het sollicitatiegesprek gaat voeren de trap oploopt of in de lift staat. Dit noemt men de elevator pitch en wordt gezien als het moment waarop jij je verpletterende eerste indruk maakt. Een verkooppraatje dus. Zwijgen is geen optie want initiatiefrijke mensen worden in een werksetting meer gewaardeerd dan afwachtende mensen. De elevator pitch is slechts een klein voorbeeld

Illustratie: Yassine Salihine

40

Stel, je bent net afgestudeerd en je begeeft je op de sollicitatiemarkt, dan ben je vast al eens artikelen tegengekomen over hoe belangrijk het is dat je een goede eerste indruk maakt op je potentiële werkgever. We kennen ze allemaal; de communicatieregels en tips die in hapklare brokken onder elkaar worden gezet. Er wordt daarbij vaak gerefereerd aan het onderzoek dat de Amerikaan Mehrabian in 1967 deed. Hieruit werd geconcludeerd dat 93% van hoe je op de ander overkomt wordt bepaald door je lichaamstaal en stem en maar voor 7% wordt bepaald door wat je zegt. Mehrabian stelde ook dat de eerste indruk in de eerste veertig seconden wordt bepaald. Dit gebeurt op basis van je gedrag, houding, kleding, haardracht, stem en de mate waarin je oogcontact maakt.


YGP NETWORK CAMPUS

van de talloze richtlijnen die er bestaan voor het maken van een goede eerste indruk bij een sollicitatiegesprek. Als ik zoiets lees komen er reusachtige vraagtekens bij mij op. Als ik nou, al lopend, gewoon naar de kunst aan de muur wil kijken en verder niets te zeggen heb, wat dan? En zou je niet juist bij een eerste ontmoeting helemaal jezelf moeten zijn? Stel, je hebt je volgens de gangbare tips voorbereid en je gaat op weg naar je sollicitatiegesprek met het volgende briefje:

maniertjes. Daarbij komt dat op deze manier jonge, net afgestudeerde mensen niet worden aangemoedigd tot originaliteit, creativiteit en out of the box denken. Ze worden aangemoedigd tot hokjes denken en blind conformisme. Dresscode De huidige sollicitatietips scheppen verder een tendens die afleidt van waar het echt om gaat. Jezelf verdiepen in de dresscode van het bedrijf en zorgen dat je hierop

Attack of the Clones Hoe sollicitatietips iedere kandidaat tot hetzelfde poppetje kneden 41

Stevige handdruk geven = zekerheid! Bij enthousiasme, dit uitstralen = energie! Glimlachen! Bij kamer inlopen, niet meteen ergens gaan zitten maar wachten! Bij trillende handen, niks te drinken nemen! Niet als eerste beginnen met tutoyeren! Non-verbale communicatie van ander spiegelen! Mensen in ogen blijven kijken en mijzelf in de ogen laten kijken. Ook als het eng wordt (anders opgevat als oneerlijkheid, desinteresse, onrust)

‘Most people are other people.

In or out of the box En stel je eens voor dat alle andere sollicitanten bovenstaande tips ook hebben gelezen en gaan toepassen omdat ze nu eenmaal zo vaak zijn afgedrukt en zo vaak op het internet zijn gezet dat je ze wel voor waar moet aannemen. Dat betekent dat al die sollicitanten zich zo zullen proberen te gedragen! Allemaal kandidaten die dezelfde ‘missers’ proberen te voorkomen en dezelfde houding aannemen. De vraag is dan: waar blijven de individuen tussen de aangepaste uitstraling en dezelfde

je kleding afstemt, wordt bijvoorbeeld vaak genoemd als belangrijk aspect van je uiterlijke presentatie. Het bedrijf waar je vervolgens solliciteert kan een van die bedrijven zijn die weer wil inspelen op de eerste indruk van de klant en dit in alles laat terugkomen. Dat gaat ongeveer zo: Alle werknemers worden geacht een donkerblauw pak te dragen, geen ribpak of andere stoffen want dat maakt geen zakelijke indruk. Het overhemd is lichtblauw met een effen stropdas met misschien een enkel lijntje, geen figuurtjes want dat maakt geen serieuze indruk. De

Their thoughts are someone else’s opinions. Their lives a mimicry. Their passions a quotation.’ Oscar Wilde


werknemer krijgt een Duitse leasewagen, geen Japanse auto want een Duitse maakt een betrouwbaarder indruk. Hier kun je je inderdaad in verdiepen en jezelf aan aanpassen maar is het niet vooral belangrijk dat je als bedrijf en werknemer zakelijk, serieus en betrouwbaar bĂŠnt in plaats van die indruk te willen wekken? Casual fridays In de jaren negentig tijdens de internethype, toen bedrijven werden opgericht door jongens in t-shirts, voerden gevestigde bedrijven casual fridays in. Dagen waarop de werknemer zelf mocht uitkiezen wat hij of zij aantrok omdat dat werd geassocieerd met innovatie en genialiteit. Deze associatie klopt in zoverre dat succesvolle bedrijven als Google en Microsoft zeer innovatieve bedrijven zijn. Maar de oprichters daarvan zijn exponenten van de hippiecultuur, een tegencultuur dus. Een cultuur die indruiste tegen de gevestigde orde en tegen de heersende regels. De managementcultuur is juist de gevestigde orde van nu met de bijbehorende mores.

Naast sollicitatieregels zijn assesments een andere uiting van het willen aantrekken van hetzelfde type mensen. Vanuit de managementcultuur is dit gericht op conformisme, conflict vermijding, stabiliteit en het bewaren van de rust.

Frictie Sollicitatietips, zoals ze nu worden geformuleerd zijn bovenal een uiting van middelmatigheid, terwijl het bedrijfsleven maar ook overheidsinstellingen zich geen middelmatigheid meer kunnen permitteren. Processen verlopen steeds sneller, de wereld wordt kleiner en er lopen hier simpelweg teveel mensen uit teveel verschillende windstreken van de wereld rond. Dit zijn eclectische mensen die uit alle stelsels en stijlen de dingen overnemen die hen het meest aanspreken. Daarbij komt dat er wat dit betreft weinig is veranderd sinds de internethype. De bedrijven met de meest losse bedrijfscultuur, zijn nog steeds het meest innovatief omdat de meest originele en creatieve oplossingen daar waar frictie en zelfs conflict kan ontstaan tussen verschillende denkbeelden en stijlen, worden bedacht. Dit kan alleen als deze denkbeelden en stijlen ook worden uitgedragen. Kortom, als je binnenkort gaat solliciteren, draag jezelf dan uit! Bouchra Abdellaoui is trainer/coach i.o.


LEVENSMOTTO’S

“Het leven is één groot feest, maar je moet wel zelf de slingers ophangen.” Robert Charlier, Directeur HR ABN AMRO Nederland (pag. 70)

“Je bent niet alleen voor jezelf op de wereld gezet.” Rocky Tuhuteru, Oprichter en directeur Tuhuteru & Partners (pag. 160)

“Pluk de dag en het liefst elke dag een paar keer.” Rolando Jessurun, Directeur en grootaandeelhouder FourM (pag. 86)

43


Een mooie quote of gedicht, een ontroerende scène in een film, zomaar een gesprek tussen vreemden in de supermarkt, of een liedje. Op ieder moment van de dag kun je geïnspireerd raken, daarvoor hoef je geen muzikant, dichter, schilder of schrijver te zijn. Inspiratie is overal, zelfs in dat grijze kantoorpand, en voor iedereen die er open voor staat, dus ook voor mensen die geen creatief beroep beoefenen.

44

Inspiratie betekent letterlijk inademen. En net zoals je zuurstof nodig hebt om te leven, heb je inspiratie nodig om tot bepaalde acties te komen. Een schrijver die urenlang stadsteegjes doorkruist op zoek naar dan ene idee, dat sprankje inspiratie is niet anders dan de junior consultant die uit het raam van haar kantoor staart op zoek naar een goede zin die het rapport kan inleiden of de kern van het rapport kan vatten. Als dat sprankje inspiratie er eenmaal is, is het hek van de dam, dan volgen de acties elkaar op en groeit de motivatie. Inspiratie is daarmee niet meer dan een deksel die de motivatiebron bedekt. In een klein hoekje Inspiratie wordt vaak gezien als iets ongrijpbaars, iets vaags waar je niet echt de vinger op kunt leggen. Dat is in zekere zin ook zo, maar als je alert bent op inspiratie is de kans groot dat je vaker geïnspireerd raakt. Als je met een open blik in het leven staat en verder kunt kijken dan het gezegde of het getoonde, kunnen er mooie ideeën ontstaan. Een startende ondernemer die een gat in de markt heeft ontdekt en besluit om er ook daadwerkelijk iets mee te gaan doen is niet anders dan iemand die door inspiratie zijn motivatiebron heeft weten aan te boren. Inspiratie zit in een klein hoekje. Zo kun je middenin een winkelstraat opeens op de oplossing van een ingewikkeld probleem dat op je werk speelt, komen. (On)bewust ben je ergens door getriggerd, als jij je vervolgens naar huis haast om het idee uit te werken, is dat in actie omgezette motivatie. Wat overigens ook vaak

gebeurt is dat mensen in de veronderstelling dat ze het toch niet zullen vergeten, het idee of datgene dat het sprankje inspiratie heeft opgewekt niet opschrijven om het vervolgens toch te vergeten. Draag daarom altijd een klein opschrijfboekje bij je, je weet nooit wanneer je het nodig zult hebben. Vergeten is overigens niet de enige manier om de vruchten van inspiratie om zeep te helpen. Demotivatie Net zoals je als je zuurstof inademt, automatisch kooldioxide uitademt, is het ook zaak om als je inspiratie inademt, demotivatie en negatieve gedachtes uit te ademen. Helaas gaat dit niet zo automatisch als bij het uitademen van kooldioxide. Om nogmaals het voorbeeld van de schrijver aan te halen: als de schrijver eenmaal geïnspireerd is geraakt door, bijvoorbeeld, een mysterieuze graffititekening in de metro, volgt het echte werk pas. De motivatie die door inspiratie is aangeboord moet nu goed aangewend worden om ook daadwerkelijk een leuk verhaal of column tot resultaat te hebben. De grootste obstakels hierbij zijn echter eigen negatieve en demotiverende gedachtes zoals: ‘Dit is geen goed idee’ of ‘Ik zit mijn tijd te verspillen, ik kan beter iets anders gaan doen’. Deze gedachtes kunnen je motivatie de nek omdraaien. Om dit te voorkomen is het belangrijk om je het moment van inspiratie weer voor de geest te halen. Net als geluk gaat dit vaak enkel om een vluchtig moment. De meeste mensen kunnen zich echter meestal wel herinneren hoe zij zich op dat moment voelden en hoe gemotiveerd ze waren. De kunst is om dit vast te houden en er ook echt iets mee te doen. Multiculturele creativiteit Van mensen met een multiculturele achtergrond wordt soms gezegd dat ze creatiever zijn. Creativiteit hangt samen met inspiratie en motivatie. Zonder sprankje inspiratie geen creativiteit en zonder een flinke dosis motivatie geen creativiteit die tot duurzame ideeën leidt. Als wij zouden geloven dat multiculturele mensen creatiever zijn, zou dit ook kunnen beteken dat zij meer of eerder geïnspireerd raken. Zo op het eerste gezicht


YGP CAMPUS

Als je verder kunt kijken dan het gezegde of het getoonde, kunnen er mooie ideeën ontstaan

zou dat kunnen kloppen. Iemand die in verschillende culturen is opgegroeid, heeft verschillende referentiekaders, verplaatst zich in verschillende kringen en zou dus mits hij of zij ervoor openstaat vaak geïnspireerd kunnen raken door, bijvoorbeeld, overeenkomsten, verschillen en alles wat ertussenin ligt. Zo iemand zou nieuwe ideeën naar de ‘brainstormtafel’ kunnen brengen, mits de inspiratie en motivatie geen langzame dood zijn gestorven door negatieve en demotiverende gedachtes.

Inspiratie als motivatiebron Brainstormtafel Sommige bedrijven hebben al lang door dat het in een snelveranderende economie, waarbij het Westen het moet hebben van goede ideeën, creativiteit en innovaties, vooral draait om wat er ontstaat aan de ‘brainstormtafel’. Deze bedrijven richten lounges en ontspanning- en inspiratieruimtes in voor hun medewerkers om de inspiratie een handje te helpen. De bedrijven die dit soort initiatieven ontplooien, bevinden zich op dit moment nog veelal in de creatieve industrie. Maar het is niet helemaal uit de lucht gegrepen om te beweren dat ook de andere sectoren spoedig zullen volgen. We hebben die ideeën die nu nog ergens rondzweven nou eenmaal hard nodig. Besef je daarom bij ieder sprankje inspiratie dat je ontvangt en ieder vaag idee dat in je hoofd resoneert dat jij en jouw mate van motivatie het enige zijn dat tussen dat ene idee en de verwezenlijking ervan instaan. Doe dus, binnen of buiten je professionele carrière iets met je ideeën zonder je opschrijfboekje te vergeten natuurlijk.

45


Door Ton Wallast Wat ga ik verdienen? Wat wil ik verdienen? Wat ben ik waard? Na een succesvolle sollicitatieprocedure volgt onherroepelijk een arbeidsvoorwaardengesprek. Belangrijkste inzet is het salaris. Maar ja, hoe haal je daar nu het maximale resultaat uit? Het kat en muisspel van de salarisonderhandelingen wordt door starters vaak voor het eerst, maar door de werkgever voor de zoveelste keer gespeeld. Om je wat wapens in handen te geven, bespreken we hieronder wat jij kunt doen om dat droomsalaris binnen te halen. Tegenpartij is Jan-Pieter Bood. Hij voert als kantoordirecteur en vennoot bij een belastingadviesbureau vele gesprekken en geeft de visie van de werkgever. 46

Onderhandelen Over arbeidsvoorwaarden (en dus ook het loon) wordt onderhandeld. Dat is niets om bang voor te zijn, onderhandelen doen we iedere dag. Bijvoorbeeld bij de aankoop van een tweedehandse wasmachine of een auto. Koper en verkoper wisselen net zo lang biedingen uit totdat beide partijen tevreden zijn. Maar je onderhandelt ook met je vrienden als er wordt besproken welke kroeg wordt bezocht. De onderhandelingen tussen jou en je werkgever zijn niet veel anders. De laatste wil zo min mogelijk geld uitgeven, jij wilt een zo hoog mogelijk loon. Aan de andere kant heeft de werkgever aangegeven jou graag te willen hebben en heb jij – door te solliciteren – aangegeven graag voor het bedrijf te willen werken. Het gaat daarom niet om winst of verlies. Goede onderhandelingen geven beide partijen een tevreden gevoel. Maar juich niet te vroeg: meestal zijn de onderhandelingen een formaliteit. Veel werkgevers willen gewoon betalen wat ‘normaal’ is in de markt. Bood: “Er is heel veel standaard. Slechts als de marktprijs moeilijk te bepalen is, is er echt sprake van onderhandeling. Maar dat komt op startersniveau nauwelijks voor, dat begint pas bij hogere functies.”

Kijk naar jezelf Goed onderhandelen over een tweedehandse auto kan alleen als je weet wat die auto ongeveer kost. Bij salarisbesprekingen is het niet anders. Weet daarom wat je waard bent! Onderzoek goed wat het juiste salaris van een functie is. Dit is vaak eenvoudig te achterhalen via het internet. Maar met alleen een bedrag ben je er nog niet. Het is ook van belang om je persoonlijke, secundaire belangen te laten meewegen. Dat kan van alles zijn. Kinderen kunnen een reden zijn om voor meer vrije dagen te pleiten. Veel reistijd is een reden om een auto van de zaak te vragen. Pas wel je salariseisen aan op deze extra wensen. Ten slotte is het belangrijk ook naar de toekomst te kijken. Voor je eigen ontwikkeling is het soms verstandig om tijdelijk genoegen te nemen met wat minder. Bijvoorbeeld als je in een functie veel kunt leren, of als er veel doorgroeimogelijkheden zijn. Bood: “Op secundair niveau valt er meestal nog wel wat te halen. Toch zullen bonussen vaak pas nadat een goede prestatie is geleverd worden uitgedeeld. Voor starters geldt hetzelfde. Doen ze het goed, dan krijgen ze wat extra. Mensen moeten ook niet te moeilijk doen over het salaris van vandaag. Ga niet onderhandelen over een paar tientjes. Perspectief is belangrijk. De uitdaging en kwaliteit van het werk, plus een eventuele opleiding, daar heb je veel meer aan.”


YGP NETWORK CAMPUS

Positie Bij een goede voorbereiding hoort ook het bepalen van je positie. Een starter heeft vaak een zwakkere positie dan een persoon die al vanuit een andere baan solliciteert. De laatste heeft namelijk veel minder te verliezen als de salarisonderhandelingen stuk lopen. Toch wil dat niet zeggen dat een starter maar klakkeloos moet accepteren wat een werkgever aanbiedt. Vergeet niet dat de werkgever heeft aangegeven dat hij juist jou wil hebben! Ook een starter heeft aantrekkelij-

Bij een goeddraaiende economie en weinig concurrentie heb je logischerwijs een luxepositie. Maar pas op, ook hier kun je je hand overspelen. Als een werkgever je echt te duur vindt, kan hij nog steeds voor een andere mogelijkheid kiezen. Tenslotte, kun je ook als werknemer kiezen tussen verschillende werkgevers. Je onderhandelingspositie is dan sterker, maar aan de andere kant is kiezen lastig en veroorzaakt het stress. Dat kan invloed hebben op het maken van de juiste keuze.

Salarisonderhandelingen: Tips en trucs 47

ke kanten. Een talentvolle, leergierige beginner kan op termijn veel waarde hebben voor een bedrijf. Bovendien zijn starters goedkoop en goed kneedbaar. Erg belangrijk is daarom het inschatten van je concurrentie. Als de economie slecht draait zijn er meer mensen die op een baan solliciteren en kan een werkgever vaak kiezen tussen meerdere, min of meer gelijke, kandidaten. Voor sommige functies hebben werknemers nu eenmaal veel keus. Niet te hoog inzetten is dan het advies, maar vergeet ook hier niet dat de werkgever al heeft aangegeven jou te willen hebben.

Bood: “Het kan nooit kwaad om verschillende partijen tegen elkaar uit te spelen of bij meerdere bedrijven te gaan kijken.” Het spel Salarisonderhandelingen zijn een spel, bedenk dus een strategie. Voorbereiding is cruciaal. Wat zijn je minimale eisen? Je moet ergens een grens trekken om te kunnen bepalen of je goed onderhandeld hebt of niet. Ook je toekomstige werkgever heeft zo’n grens. Als beide grenzen dichtbij elkaar liggen is er vaak weinig


48

ruimte voor onderhandeling. Het kan zelfs voorkomen dat een werkgever niet eens bereid is om je minimale eis te betalen. Onderhandelingen kunnen dan vastlopen. Let op: blijf altijd beleefd en beheerst, zelfs als het gesprek stroef verloopt. Het is belangrijk dat je weet wie je tegenover je hebt. Is het de baas of een ondergeschikte? De laatste heeft vaak strikte instructies meegekregen, waardoor er minder ruimte voor onderhandelen is. Verrast worden is slecht voor je positie. Je raakt in de war, moet heel snel nadenken waardoor je vaak eerder een verkeerde keuze maakt. Dus bereidt je voor op een harde ‘nee’ of een heel laag salarisaanbod. Bedenk van tevoren al wat je in zo’n situatie gaat doen. Een belangrijk hulpmiddel om verrassingen te voorkomen is inleven. Wat wil de ander? Wat kan hij? Dat kan alleen door heel goed te luisteren en oprechte interesse te tonen voor zijn standpunten. Je moet er met elkaar uitkomen. Door goed te luisteren en goed op te letten kun je bovendien inschatten waar de grens van de ander ligt. Ondanks alle voorbereiding en minimumeisen, blijft het geven en nemen. Door halsstarrig vast te houden aan een bepaalde eis wordt de ander vaak ook minder toeschietelijk. Bood: “Wij proberen altijd een marktconform salaris aan te bieden. Over het algemeen vind ik het niet plezierig als daar hard tegenin wordt gegaan.” Trucs en tactieken Ervaren onderhandelaars hebben vele manieren om te krijgen wat ze willen. Vertragen is een belangrijke. Door opzettelijk heel laat in het gesprek ter zake te komen geeft een werkgever jou weinig tijd om je punt te maken. Laat je nooit opjagen, jij hebt net als de werkgever het recht om goed te beargumenteren waarom je een bepaald salaris wilt verdienen. Je kunt altijd aangeven dat je een vervolgafspraak wilt maken. Ben jij op jouw beurt in gesprek met meerdere partijen, dan kun je ook besluiten te vertragen tot je weet welke werkgever jou het meest te bieden heeft. Een goede onderhandelaar weet bovendien wanneer hij moet bluffen. Misschien wil iemand je wel hebben tegen

Salarisonderhandelingen zijn een spel, bedenk dus een strategie je minimale eisen, maar laat hij toch de onderhandelingen vastlopen. Houd bij vastgelopen onderhandelingen daarom altijd je positie in gedachten. Hoe sta ik ervoor? Hoe hard hebben ze mij nodig? Tenslotte is het belangrijk om zelf wat achter de hand te houden. Begin altijd boven je minimale eisen te onderhandelen en zorg dat je een troefkaart kunt uitspelen om het gesprek een andere wending te geven. Bijvoorbeeld een aanbieding van een andere werkgever. Kom daar niet aan het begin van het gesprek mee, maar pas als het echt nodig is. Bood: “Een echte tactiek gebruik ik eigenlijk niet. Of het moet een grondige voorbereiding zijn. Met een informatievoorsprong blijf je onderhandelingen eigenlijk altijd de baas.” Ervaring Tot slot, onderhandelen is niet alleen een kwestie van voorbereiding, maar ook van ervaring. Bij je eerste onderhandeling zul je vermoedelijk niet het maximale behalen. Wees daarom altijd zelfkritisch en beoordeel je eigen gesprek. Wat had ik beter kunnen doen? Welke tactieken zijn er gebruikt? Leer ervan en gebruik het in een volgend gesprek. Bood: “Wij gaan er van uit dat starters een salarisaanbod gewoon accepteren. Ben je wat langer in dienst dan kun je ook wat meer gaan vragen. Aan de andere kant wordt je daar voor ook beloond.”


YOUNG PROFESSIONAL

Naam: Prashant Swami Persaud Leeftijd: 24 jaar Studie: Master of Science (MSc) Accountancy aan de Universiteit van Amsterdam en Master of Laws (LLM) Financieel Recht aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam.

zaken waar je geen invloed op hebt maar zeker ook van een aantal zaken waar je wel invloed op hebt, bijvoorbeeld wel of niet hard werken of wel of niet de kansen aanpakken die je geboden worden. Ik hoop uiteraard wel dat mijn top ook de top is.

Work hard, play hard Wat wilde je worden toen je jonger was? Accountant. Hoe ben je bij je huidige werkgever terechtgekomen? Ik stond op een mailinglist van de Financiële Studievereniging Amsterdam. Zij sturen regelmatig mailtjes met werkgevers die op zoek zijn naar (bijna) afgestudeerde studenten. Een van de werkgevers was de ING Groep die op zoek was naar management-trainees Finance. Ik heb me aangemeld voor een Inhouse-Day en ben daarvoor uitgenodigd. Na kennis gemaakt te hebben met de organisatie en de recruiters heb ik een gerichte sollicitatiebrief geschreven. Vervolgens heb ik de sollicitatieprocedure doorlopen en na ongeveer zes weken ben ik aangenomen. Hoe heb jij je baan tot nu toe er varen? Leuk en uitdagend. Als trainee krijg ik volop mogelijkheden om me te ontwikkelen en daar maak ik gretig gebruik van, onder andere door het volgen van trainingen. Waar heb je het meeste van geleerd? Een van de zaken waar ik veel van heb geleerd, is mijn culturele achtergrond. Het is bij ons altijd belangrijk geweest om iets te bereiken. Dit heeft mij enorm gemotiveerd om doelen te stellen en (hard) te werken om deze te bereiken. Wat wil je uiteindelijk bereiken? Mijn top. Ik wil het beste uit mezelf halen, het hoogst haalbare bereiken. Het is nog te vroeg om te zeggen dat mijn top ook de top is. Dit hangt af van een aantal

Welke tips heb je voor multiculturele jongeren? Bereid je goed voor. Als je een opleiding hebt afgerond, bezit je reeds het kennis/intelligentieniveau dat een werkgever zoekt. Probeer je echter te onderscheiden van je ‘concurrenten’ door zoveel mogelijk relevante zaken te vermelden die je naast je studie hebt gedaan. Noem bijvoorbeeld het baantje in de winkel van je ouders, de belastingaangiftes die je voor je familie doet, de familiefeesten die je hebt georganiseerd. Iedereen heeft wel wat naast zijn studie gedaan, wees creatief. Het is goed om dit te doen omdat een werkgever op zoek gaat naar bepaalde vaardigheden en competenties, zoals organiseren of plannen. Bedenk ook bij elke opleiding, bijbaan en nevenactiviteit welke vaardigheid of competentie hieruit blijkt. Wees trots op de dingen die je hebt bereikt, maar bereid je ook voor op vragen over tegenslagen en dilemma’s. Ga ook zoveel mogelijk naar netwerkbijeenkomsten en open dagen. Zo leer je het bedrijf en de recruiter kennen, waardoor je een gerichte sollicitatiebrief kunt schrijven. Vraag op zulke gelegenheden de recruiters de oren van het hoofd, daarvoor zijn ze daar aanwezig. Wat is je levensmotto? Work hard, play hard. Alleen maar door hard te werken zul je het maximale uit jezelf, je baan en studie halen. Echter, er moet een balans zijn, daar waar inspanning is, moet er ook ontspanning zijn. Werk hard, maar maak vooral ook veel plezier.

49


Er zijn boeken vol geschreven over hoe je je tijdens een sollicitatiegesprek moet opstellen om de baan van je dromen te krijgen. Maar wat doe je als je de baan krijgt en voor het eerst jouw afdeling betreedt en je nieuwe collega’s ontmoet? Wij geven je een aantal do’s en don’ts om succesvol de eerste werkweken door te komen.

50

Op de eerste werkdag is alles nieuw, het pand, je kantoor, jouw bureau en je collega’s. Je wordt door iemand rondgeleid, schudt veel handjes en vertelt keer op keer wat je hebt gestudeerd en wat je precies komt doen. Er wordt deze kennismakingsdag nog niet veel van je verwacht behalve dat je zoveel mogelijk namen onthoudt en aandachtig luistert als het computersysteem en het intranet je worden uitgelegd. In de dagen en weken daarna begint het echte werk pas. Goede band In je inwerkperiode heb je het meeste contact met de persoon die je inwerkt. Deze persoon maakt je wegwijs in het bedrijf en kan al je vragen beantwoorden. Aarzel

niet om veel vragen te stellen, want daar is deze inwerkperiode voor. Het komt minder goed over als je na deze periode dingen niet weet, en fouten maakt, dan als je in deze periode om verduidelijking vraagt. Omdat de persoon die je inwerkt voor jou wordt uitgekozen en je deze persoon vaak niet vooraf kent, bestaat de kans dat je het niet met hem of haar kunt vinden. Dit komt overigens niet heel vaak voor, aangezien deze persoon vaak speciaal voor deze taak geselecteerd is en in de meeste gevallen meer ervaring heeft met het inwerken van starters. Do: Bouw een zo goed mogelijke band op met de persoon die je inwerkt, ook als je het niet heel goed met hem of haar kunt vinden. Vergeet hierbij niet dat hij of zij vooral in het begin jouw kennis- en informatiebron is en een belangrijke rol speelt bij jouw ontwikkeling binnen het bedrijf. Bedrijfscultuur Het bedrijf waar je net bent begonnen bestond al ver voordat jij daar binnenstapte en zal waarschijnlijk nog lang nadat jij –op zoek naar een andere uitdaging- vertrekt, voortbestaan. Binnen het bedrijf is in de loop van


YGP CAMPUS

tijd een bepaalde cultuur ontstaan. Deze is deels te distilleren uit de missie, visie en rituelen die het bedrijf kent maar pas als je er echt werkzaam zijn zul je de bedrijfscultuur in al haar facetten leren kennen. Hoe gaan werknemers met elkaar om? Hoe is de macht verdeeld? Wordt er veel geroddeld? Dit zijn allemaal vragen waar je langzaam antwoord op krijgt. Omdat er in de inwerkperiode afgezien van informatie absorberen nog niet veel van je wordt verwacht, is het het moment bij uitstek om goed te observeren en de bedrijfscultuur en

dit en dat onderzoek zou je wel eens van een koude kermis thuis kunnen komen. Do: Neem de tijd om erachter te komen waarom binnen de organisatie zaken aangepakt worden zoals ze worden aangepakt. Als je het (op bepaalde punten) niet eens bent met de gang van zaken en je er ook na verloop van tijd een afwijkende mening op na houdt, kaart het dan aan. Doe dat echter wel alleen als je met gegronde redenen en goede argumenten kunt komen.

Een baan, en dan? dynamiek op je te laten inwerken. Don’t: De meeste medewerkers die een starter op sleeptouw nemen zijn vrij discreet, maar mocht je net iemand getroffen hebben die graag zijn of haar (ware) mening spuit over collega’s, roddel dan niet mee. Trek een neutraal gezicht, bevestig noch ontken het gezegde en verander het gespreksonderwerp. Het laatste wat je wil is dat jouw (goed bedoelde) woorden anders uitgelegd worden waardoor je meteen vijanden creëert en bestempeld wordt als roddelaar. Vermijd dit door niet te praten over anderen. Koude kermis De meeste starters hebben jeukende handen en kunnen niet wachten om de geleerde theorieën toe te passen in de praktijk en zich te bewijzen binnen hun nieuwe baan. Het is echter verstandig om niet te hard van stapel te lopen. De theorie is immers anders dan de praktijk dus in het begin zul je vooral (weer) veel moeten leren. Dit betekent niet dat je passief moet toekijken totdat je een concrete opdracht krijgt maar dat je rustig de tijd neemt om je plek te vinden zodat je kansen herkent als ze voorbijkomen. Als je in het begin als een wijsneus je mening gaat verkondigen omdat datgene wat je ziet niet overeenkomt met de resultaten van

Don’t: Loop jezelf in al je enthousiasme voor je nieuwe baan, niet voorbij. Daar heb jij noch de werkgever iets aan. Het is niet erg om af en toe over te werken omdat anders de deadlines niet gehaald worden maar overdrijf het niet. Durf ook nee te zeggen tegen een opdracht van je werkgever als de werkzaamheden zich te hoog opstapelen, jij bent immers de enige die jouw grenzen kan bewaken. Tenslotte is het beter om een aantal (belangrijke) zaken goed af te handelen dan om veel half werk te verrichten. Er is geen enkele professionele werkgever die het hier niet mee eens is. Uitdaging De eerste dagen en weken op een starterfunctie kunnen een mijnenveld van geschreven en ongeschreven regels lijken, maar dat valt best mee. Het belangrijkste is dat jij jezelf blijft, veel leert, goed omgaat met je collega’s en alert blijft op mogelijk kansen. Na een paar weken zul je merken dat jij je helemaal thuis voelt en dat de tijd voorbij vliegt. Gebeurt dit echter niet of heb je al snel het gevoel dat je jouw plafond hebt bereikt, dan is het misschien tijd om op zoek te gaan naar een betere of grotere uitdaging.

51


De Hindoestaanse Faisal Setoe (25) begon na zijn studie Facility Management als Management Trainee bij Delta Lloyd Groep. Mireille Goos (24) is na haar studie Personeelwetenschappen als Campus Recruiter bij Delta Lloyd Groep begonnen. Delta Lloyd Groep is een klant- en servicegerichte financiële dienstverlener. Met drie sterke merken (OHRA, ABN AMRO Verzekeringen en Delta Lloyd), acht divisies, circa 6.500 medewerkers en activiteiten in onder meer Nederland, België en Duitsland, is de Groep een toonaangevende speler in deze bedrijfstak. Delta Lloyd Groep richt zich op het ontwikkelen en aanbieden van kwalitatief hoogstaande producten die onze maatschappelijke betrokkenheid en integriteit weerspiegelen. Met oog voor ontwikkelingen in de markt en met hart voor de samenleving.Voor het realiseren van onze ambities zijn we sterk afhankelijk van goed gekwalificeerde en gemotiveerde medewerkers. De Groep wil daarom een inspirerende werkomgeving bieden, die voortdurend in beweging is. Mensen die uitgedaagd worden door veranderingen krijgen de kans zich verder te ontwikkelen. Door nieuwe ideeën te presenteren en verantwoordelijkheid te dragen kunnen zij bovendien zelf veranderingen in gang zetten. Kernwoorden zijn hierbij ondernemerschap en samenwerken. Bovendien biedt Delta Lloyd Groep jaarlijks tien academici een traineeship aan met volop ruimte voor persoonlijke en professionele ontwikkeling.Vanzelfsprekend voor die academici die graag een uitdaging aangaan en niet bang zijn om fouten te maken.Voor ons is de perfecte trainee zelfreflectief, sociaal vaardig, proactief en durft hij of zij verantwoordelijkheid te nemen. We dagen trainees uit hun grenzen te verkennen en ze te overschrijden. Het resultaat is wederzijdse groei: ambitieuze mensen kunnen bij ons groeien en tegelijkertijd het bedrijf helpen verder groeien.


ADVERTORIAL

Diversiteit staat hoog in het vaandel bij Delta Lloyd Groep. Naast het werken aan meer vrouwen in de top, is er ook aandacht voor jonge WO-talenten van ‘allochtone’ afkomst. Die zijn er nog te weinig binnen het bedrijf. Mireille Goos en Faisal Setoe werken aan dit speerpunt en geven uitleg. F(aisal Setoe): Eerste indruk toen ik aan de slag ging? (lacht) Wit. Een erg wit management. Als Management Trainee heb ik logischerwijs veel met hen van doen.Toch heb ik me hierdoor nooit uit het veld laten slaan, zag het trouwens ook nooit als een belemmering. Het klinkt een beetje cliché, maar het feit dat je anders bent…daar kun je ook je kracht van maken. M(ireille Goos): Ik herken wel wat je zegt.Tijdens mijn studie werd ik voornamelijk omringd door autochtone Nederlanders. Ik had dus eigenlijk een beetje een vertroebeld beeld, aangezien de hele samenleving compleet verandert. Het is belangrijk daar als bedrijf in mee te gaan. Daarnaast vind ik het persoonlijk ook interessant om met werknemers te praten die een andere afkomst hebben. Dit geldt eigenlijk wel voor het gehele bedrijf, of heb jij een ander idee? F: Nee, er is uitermate veel interesse in mijn cultuur en dat is natuurlijk erg geruststellend. Het is leuk dat mijn collega’s één en al oor zijn als ik vertel over de diverse tradities en feesten. Ik voel me daardoor geaccepteerd en als trainee eigenlijk een vis in het water. Ik ben een jaar in Brussel geweest, doe superveel ervaring op en krijg veel kansen. En het is belangrijk te werken aan een nog diverser bedrijf.

“EERSTE INDRUK? DESTIJDS EEN WIT, EEN ERG WIT MANAGEMENT. MAAR EEN UITDAGING EN EEN KANS OM MIJZELF TE ONDERSCHEIDEN” M: Kijk, de klant staat binnen ons concern op één en die wordt steeds diverser. Als je daarin als Delta Lloyd Groep meegaat, kun jij je als bedrijf met deze klant identificeren. En dat is waar het om gaat. F: Een stap in de goede richting is bijvoorbeeld de be-

noeming van de secretaris van de Raad van Bestuur. Zij is van allochtone afkomst en binnen Delta Lloyd Groep nu een ambassadrice op dit gebied. M: Ja, maar het kan natuurlijk altijd nog beter. Er moet nog altijd een omslag plaatsvinden, meer diversiteit in de gehele organisatie. Daarom zit Faisal nu ook in een werkgroep, waar onder andere uitgebreid naar voren komt hoe Delta Lloyd Groep nog interessanter te maken voor talenten van een allochtone afkomst. F: Leuke werkgroep, is groepsbreed. Ik zit daar in met mensen van onder andere OHRA en ABN AMRO Verzekeringen en op die manier is er draagvlak naar de directie toe. En zij staan positief tegenover dit issue. Hierdoor kunnen wij ook samenwerken met organisaties als YGP en is er zo’n werkgroep ontstaan.

“HET IS BELANGRIJK OM ALS BEDRIJF QUA MENSEN EEN AFSPIEGELING VAN DE MAATSCHAPPIJ TE ZIJN” M: En we staan op evenementen. Zo staan we samen met andere bedrijven op het YGP Diversity Square tijdens het Sp!ts Careerevent en ondernemen we allerlei activiteiten op het gebied van, logisch, diversiteit. F: En dus merk je dat Delta Lloyd Groep niet alleen over het probleem praat, maar het ook aanpakt. Er is communicatie naar buiten toe, we durven boegbeelden naar voren te schuiven die ‘ anders’ zijn. Hier wordt naar je geluisterd. Dat merkte ik al tijdens mijn selectietraject. Ik kon in dialoog treden en mijzelf op die manier goed profileren. Het is toch wel erg prettig, als je weet dat men je serieus neemt.

53


Stel je voor dat je direct na je afstuderen aan een leuke, uitdagende baan geholpen wordt. Dat je tijdens je professionele loopbaan ook nog eens constant gecoached en begeleid wordt. En dat je onderdeel wordt van een dynamisch netwerk van (aankomende) jonge multiculturele professionals. Dit is geen luchtspiegeling maar de de essentie van Young Global People hét netwerk voor de ambitieuze jonge professional! Ben jij een ambitieuze wereldburger? Neem een kijkje op onze website: www.ygp.nl Meld je aan Bezoek onze events En ontdek wat YGP jou nog meer te bieden heeft!

Young Global People Carrière zonder Barrière!


DIVERSITY


Culturele diversiteit is mede door de aankomende vergrijzingsgolf en andere demografische veranderingen een hot topic. Organisaties die het vergroten van de culturele diversiteit nog niet op hun agenda hebben staan, schrikken wakker en de organisaties met een meer vooruitziende blik scherpen hun kennis en werving- en selectiemethodes verder aan om (nog) meer multicultureel talent binnen te halen. Veel professionele organisaties zijn hier dus mee bezig, maar wat zijn nu eigenlijk de motieven om culturele diversiteit te willen vergroten?

56

Volgens de onderzoekers Ely en Thomas (2001) kun je culturele diversiteit benaderen vanuit drie perspectieven: het Gelijkheidsperspectief, het Marktperspectief en het Normperspectief. De perspectieven Het gelijkheidsperspectief gaat heel erg uit van de overtuiging dat een bedrijf een afspiegeling moet zijn van de samenleving. Het gelijk behandelen van ieder mens ongeacht geslacht of culturele achtergrond speelt hierbij een belangrijke rol. Een bedrijf dat vanuit dit perspectief naar de (multiculturele) arbeidsmarkt kijkt, wil sociale rechtvaardigheid bevorderen en de eerlijke verdeling van kansen vergroten. Een actie als positieve discriminatie vindt haar oorsprong in dit perspectief. Het marktperspectief handelt meer vanuit de handelsgeest. De wetenschap dat Nederlands op dit moment 1,7 miljoen niet- Westerse allochtonen heeft en in 2020 waarschijnlijk 2,1 miljoen niet-westerse allochtonen zal tellen, zet organisaties die vanuit het marktperspectief handelen ertoe aan om actie te ondernemen om meer culturele diversiteit binnen de organisatie te krijgen. Deze organisaties redeneren vanuit de gedachte dat meer culturele diversiteit ook meer kennis van de multiculturele markt met zich mee zal brengen die nodig is om de markt goed te bedienen en marktaandeel te verwerven.

Het Normperspectief, tot slot, waardeert diversiteit als norm. Diversiteit wordt binnen dit perspectief gezien als een manier om meer innovativiteit en creativiteit te bewerkstellingen. De nadruk ligt hier op de waardevolle synergies die tussen mannen en vrouwen met verschillende culturele achtergronden kunnen ontstaan. Dit perspectief waardeert diversiteit als een op zichzelf staande kracht. Vruchten van culturele diversiteit Omdat het normperspectief het beste van het gelijkheids- en het marktperspectief combineert zullen organisaties die vanuit dit motief de culturele diversiteit willen vergroten, in theorie, de minste obstakels tegenkomen. Het normperspectief is ook het meest positieve perspectief omdat het niet uitgaat van een sociale (gelijkheidsperspectief) of pragmatische (marktperspectief) reden maar vanuit kracht. Organisaties die vanuit dit perspectief handelen geloven immers in de op zichzelf staande kracht van diversiteit en de toegevoegde waarde van verschil. Ze werken vanuit deze overtuiging, zonder het belang van gelijke kansen voor iedereen uit het oog te verliezen. Daarbij gaat een organisatie die vanuit het normperspectief werkt uit van de individuele kwaliteiten, talenten en ervaringen van iedere medewerker ongeacht afkomst, geslacht of leeftijd. Deze combinatie zorgt ervoor dat de complexiteit van de markt intern wordt gespiegeld waardoor er beter op de ontwikkelingen in de (internationale) markt kan worden ingespeeld. Zo’n organisatie is er over het algemeen zelf ook klaar voor om te veranderen. Diversiteit komt net


DIVERSITY

als integratie van twee kanten. Organisaties die van de daken schreeuwen dat culturele diversiteit bij hen de norm is of gaat worden maar intern werknemers met andere culturele achtergronden liever kwijt dan rijk zijn, zullen niet snel de vruchten van culturele diversiteit plukken. Een organisatie dient klaar te zijn en open te staan voor de kansen en uitdagingen die diversiteit biedt alvorens een cultureel divers imago naar de buitenwereld toe te presenteren. Organisaties waarvan de woorden niet gebaseerd zijn op daden vallen al snel door de

onderneming kan het marktperspectief een aantrekkelijk motief zijn om (culturele) diversiteit te omarmen. Een non-profit organisatie zou zich echter meer kunnen vinden in het gelijkheidsperspectief terwijl een reclamebureau weer meer waarde kan hechten aan het normperspectief als motief voor (culturele) diversiteit. Dit is heel zwart-wit geschetst, organisaties kunnen immers ook meerdere motieven hebben om culturele diversiteit te omarmen. Het hangt maar net af van het pad dat de organisatie op dat moment bewandelt en de

Culturele diversiteit: de motieven mand. Verhalen van (ex)medewerkers met negatieve ervaringen vinden vanzelf hun weg naar de arbeidsmarkt. Een quote van Deepak Chopra luidt: ‘De gemakkelijkste manier om te krijgen wat je wilt, is anderen te helpen krijgen wat ze willen’. Dit geldt niet alleen voor mensen maar ook voor organisaties. Door de klanten goed te bedienen, ze te geven wat ze willen, en talenten oprecht de kans te bieden om zich te ontplooien en hun ambities te verwezenlijken, zul je als organisatie eerder vroeg dan laat je doelen bereiken. Het beste motief Ondanks het feit dat het normperspectief het meest ideale, en volgens sommige ook het meest idealistische motief weergeeft is het moeilijk om te zeggen vanuit welke overtuiging of perspectief een organisatie het beste kan handelen. Iedere organisatie is immers verschillend. Voor een winst gedreven commerciële

doelen die het zich stelt. Er zijn tot op heden organisaties die culturele diversiteit geen noodzaak vinden omdat dat (nog niet) strookt met hun behoeftes en doelen. Dit begint echter steeds meer uitzondering dan regel te worden. Niemand kan goed voorspellen wat de toekomst gaat brengen maar als het aankomt op culturele diversiteit op de arbeidsmarkt lijkt de toekomst rooskleurig, of beter gezegd; veelkleurig. Voorwaarde voor zo’n veelkleurige toekomst is echter een open houding van zowel organisaties en werknemers als werkzoekenden. Culturele diversiteit is niets nieuws, Nederland is al heel lang multicultureel. Vergrijzing, globalisatie en concurrentie zijn echter nieuwe uitdagingen die een open en vooral leergierige houding van ons allen vereisen. Op de komende pagina’s kun je over twee interessante onderzoeken lezen waaruit deze noodzaak impliciet en expliciet spreekt.

57


Door Rajae el Mouhandiz & Najiba Abdellaoui De experts zijn het er over eens dat het meer divers maken van een organisatie een lange adem en veel volharding vergt omdat mensen nou eenmaal sceptisch staan tegenover verandering. Maar wat moet je als professionele organisatie doen als het mondiale bedrijfsleven verandert? En de globalisering aan de deur klopt? Je speelt in op die veranderingen. En dat is helemaal niet zo moeilijk als je thuismarkt multicultureel is. De Nederlandse samenleving biedt bedrijven de kans om globalisering thuis te laten beginnen. De vraag is of het bedrijfsleven die kans tijdig grijpt.

58

Global Impact, een internationaal adviesbureau gespecialiseerd in corporate social responsibility, heeft op 18 oktober jongsleden het 1001macht onderzoek naar de arbeidsparticipatie van hoogopgeleide jongeren met een multiculturele achtergrond uit de grootstedelijk gebieden in Nederland, gepresenteerd. Het onderzoek onder 200 respondenten uit deze doelgroep bevestigt het beeld van uitsluiting en minder kansen op het vinden en/of behouden van een baan. Zere plek De politiek, noch het bedrijfsleven weet de vinger op de zere plekken te leggen. Het hiervoor genoemde onderzoek toont wat jonge high potentials zelf kunnen doen om hun kansen op een

Nederland heeft een inhaalslag te maken in vergelijking met andere immigratielanden

goede stage en/of baan te vergroten en wat het bedrijfsleven kan doen om hun instroom succesvol te laten verlopen. Zij vinden dat werkgevers op de volgende vijf gebieden maatregelen kunnen nemen: gelijke behandeling, het creÍren van kansen, erkenning, sfeer, beeldvorming en structuur op het werk. De volgende zes factoren liggen volgens de respondenten in hun eigen handen: werkhouding, competenties, zelfbeeld, x-factor, ambitie en omgeving/netwerk. Uit het onderzoek komt naar voren dat de doelgroep het moeilijk vindt om aansluiting te vinden met Nederlandse collega’s en met de heersende bedrijfcultuur. Interessant is dat de onderzochte groep netwerken het minst belangrijk vindt en een gelijke behandeling wordt aangeduid als doorslaggevende factor bij het vinden van een baan. Bij Nederlandse hoogopgeleiden daarentegen is netwerken essentieel en vaak met de paplepel ingegoten of aangeleerd op een studentenvereniging of cursus. Vanwege dit duidelijke verschil in visie en startpositie is er dus een andere aanpak nodig om van wijdverbreide culturele diversiteit een feit te maken. Er is dus een andere aanpak nodig. Bedrijven zijn hier echter niet altijd voldoende van doordrongen. Scheve verhoudingen Uit een serie gesprekken met bedrijven is gebleken dat diversiteit voor veel van hen een andere betekenis heeft. Voor het ene bedrijf is het glazen plafond het aandachtspunt, bij anderen is dat leeftijd of homoseksualiteit. Diversiteitmanagement is van oudsher in Nederland vooral gericht op het creÍren van gelijke kansen voor vrouwen. Culturele diversiteit is een vrij nieuw aandachtspunt. Deze beperkte aandacht zorgt ervoor dat sommige bedrijven cultuurafhankelijke competentietesten niet verwijderen. Dit heeft veelal een financieel motief maar het komt ook vaak voor dat de bedrijfcultuur nog niet klaar is voor culturele diversiteit en anders kijkt naar etiquette en competenties. Nederland heeft hierin nog een inhaalslag te maken in vergelijking met immigratielanden waar men multiculturele mensen uit alle lagen van de bevolking heeft binnengehaald en waar hoogopgeleide migranten


DIVERSITEIT NETWORK

makkelijker aansluiting vinden met de heersende internationale bedrijfscultuur. In Nederland zijn door de geschiedenis van migratie en de taalbarrière de verhoudingen nogal scheef. Een goed voorbeeld zijn de Nederlandse corpora die geen weerspiegeling zijn van de huidige Nederlandse samenleving, maar landelijk wel een grote en belangrijke groep hoogopgeleide studenten representeren. Deze verenigingen zijn gevormd door een generaties oude hiÍrarchische corpscultuur die niet altijd vrouw- en rasvriendelijk is. Bestaande homo-

gene (nationalistische) culturen met een sterke Europese identiteit zijn niet gemakkelijk te veranderen. Helemaal niet als politici met een korte termijn agenda nationale gevoelens aanwakkeren om stemmen te winnen. Het zou pas echt constructief zijn als men de doelgroep gaat trainen in sollicitatietechnieken en het halen van de, nu nog cultuurafhankelijke, competentietesten. Deze testen worden op grote schaal gebruikt en houden dus de uitsluiting van de doelgroep in stand. Dit is een pijnlijk gegeven waar de regering aandacht aan zou moeten

Globalisatie begint thuis

Illustratie: Reza Abedini

besteden, niet in de laatste plaats omdat deze testen in andere Europese landen inmiddels wettelijk verboden zijn. Ook is het belangrijk dat er wetten komen die het verplicht maken om vacatures publiekelijk aan te bieden. Dit om besloten netwerken als die van corporale disputen open te breken, omdat daar goede vacatures tot op de dag van vandaag intern ingevuld worden. Scherp contrast De passiviteit van de politiek in deze staat in scherp contrast met de 200 jongeren uit het onderzoek die het bedrijfsleven juist oproepen om hen als geboren en getogen wereldburgers een leidende rol te geven in hun globaliseringproces. Een proces dat niet alleen AziĂŤ of Amerika betreft maar ook gewoon, thuis, op Nederlandse bodem plaatsvindt. Denk aan het implementeren van meertaligheid, de halal markt, de retailmarkt, zorg, onderwijs, cultuur, IT en de media. Daarbij zorgt een loopbaan op het juiste niveau voor persoonlijke ontwikkeling, een goed inkomen en een sterke worteling in de Nederlandse samenleving. Deze high potentials zullen daardoor weer rolmodellen worden voor de lager opgeleide jongeren uit dezelfde doelgroep. De binding en sociale en economische groei die hieruit zou kunnen ontstaan is effectiever dan iedere privacy schadende

59


DIVERSITEIT

61

terreurwet. De uitroeiing van xenofobie, islamofobie en fundamentalisme begint daadwerkelijk bij gelijke kansen. Echter, om dit te realiseren hebben deze talenten, net zoals de van oorsprong Nederlandse studenten, coaches en kruiwagens nodig bij het vormen van sterke netwerken. Voorbeelden die hen op een positieve en inspirerende manier helpen bij het vinden van een plek in de Nederlandse maatschappij: opdat zij leren werken in hiërarchische organisaties, excelleren en zich leren organiseren. Dit is geen vorm van binnenlandse ontwikkelingssamenwerking, ‘slachtofferhulp’ of pure filantropie maar bedrijfsmatig en idealistisch denken en economisch verantwoord handelen. De cijfers spreken voor zich. In 2015 zal de westerse bevolking in de leeftijdscategorie van 20 tot 40 jaar met 7% zijn afgenomen, in dezelfde periode zal de groei van de van oorsprong niet westerse bevolking met 7% zijn gestegen. Het bedrijfsleven heeft dus al vrij snel deze getalenteerde en diverse mensen nodig die getuige hun oproep al heel goed doorhebben waar de wereld zich naartoe beweegt.

Stilstaan om vooruit te komen De overheid en het bedrijfsleven zetten nu de eerste stappen naar diversiteitmanagement gericht op etniciteit en dat doen ze niet alleen vanwege de vergrijzing maar ook vanwege de commerciële kansen. Het staat buiten kijf dat het bedrijfsleven getalenteerde en diverse mensen nodig heeft, nu en vooral in de toekomst. Het staat ook buiten kijf dat het bedrijfsleven de deur heeft opengezet voor globalisering en nieuwe markten. Het wordt echter tijd dat meer organisaties om vooruit te komen, stilstaan bij het multiculturele potentieel, wereldburgers in een notendop, die door de mazen van de huidige wervingsmethoden glippen. Zet die deur écht open en kijk naar wat je in ‘huis’ hebt. Als je durft. Een bewerkte versie van dit artikel is eerder verschenen in de Volkskrant van 25/11/2006


BEDRIJFSPROFIEL

Interesse brengt je verder Voor KPMG is het van levensbelang dat een medewerker zich goed voelt en zich kan ontwikkelen. Het zijn immers de mensen – de accountants en organisatieadviseurs – die het verschil maken. De cultuur speelt hierbij een prominente rol. Een informele cultuur met professionele integriteit als basis, en interesse als drijfveer. Oprechte interesse. In het vak, het werk en de samenleving, maar vooral ook in collega’s en klanten. Nederlands maar tóch internationaal

ben je liever bezig met het behandelen van strategische en organisatorische vraagstukken? Waar je hart ook ligt, bij KPMG staat je werkweek bol van klantcontact, organisatieadvies, multidisciplinaire samenwerking en persoonlijke ontwikkeling. Wie ben je?

Voor KPMG is het belangrijker wie je bent, dan wat je gedaan hebt.Weliswaar zijn er bepaalde opleidingen nodig voor een functie, maar veel relevanter is dat je enthousiast, ambitieus en sociaal bent. Ben je daarnaast ook nog analytisch, zelfverzekerd en communicatief vaardig? Dan is KPMG op zoek naar jou!

Wereldwijd staat KPMG bekend als toonaangevende organisatie op het gebied van accountancy en organisatieadvies. Het van oorsprong Nederlandse bedrijf is inWat hebben we te bieden? middels actief in 144 landen Of je nu aan de slag gaat als juVOOR KPMG IS HET en heeft meer dan 100.000 nior adviseur of trainee, een BELANGRIJKER medewerkers.Werken bij ding is zeker: de weg naar de WIE JE BENT, KPMG betekent dan ook top ligt voor je open. KPMG is DAN WAT JE meteen een enorm internakoploper in de branche als het GEDAAN HEBT tionaal netwerk met ongeligaat om budgetten voor cursusmiteerde expertise en sen en opleidingen en biedt je jarenlange ervaring. alle kansen om je eigen carrière uit te stippelen. Dankzij brede klantenpakketten, uitsteAdvies of accountancy kende begeleiding, samenwerking met collega’s en klanAls starter met een relevante afgeronde hbo- of univerten uit verschillende disciplines en van uiteenlopende sitaire opleiding kun je bij KPMG direct aan de slag als niveaus, ben je in de kortste tijd verzekerd van een schat trainee in de accountancypraktijk (Audit). Daarnaast kun aan kennis en ervaring. je als academicus ook beginnen als junior adviseur in de adviestak (Advisory). Dus wat wil je? Wil je (inter)nationale organisaties helpen bij de financiële rapportage? Of

63


Door de toenemende aandacht voor culturele diversiteit binnen organisaties beginnen steeds meer bedrijven zich te interesseren voor het arbeidsmarktgedrag van multiculturele werkzoekenden. Dit jaar voerde onderzoeksbureau Intellligence Group voor het derde jaar op rij het Minderheden Onderzoek op de Arbeidsmarkt (MOA) uit. Dit onderzoek gaat over de arbeidsmotieven, beleving, motivatie en mediagedrag van Turken, Marokkanen, Surinamers en Antillianen/Arubanen (TMSA) op de Nederlandse arbeidsmarkt.

64

Uit het onderzoek komt naar voren dat salaris de belangrijkste reden is voor allochtonen om voor een werkgever te kiezen. Na het salaris worden werksfeer, een vast contract, en doorgroeimogelijkheden als de belangrijkste redenen genoemd.

De belangrijkste redenen om voor een werkgever te kiezen (2006) TMSA Totaal Salaris Werksfeer Vast contract Doorgroeimogelijkheden Flexibele werktijden Betrouwbare werkgever Inhoud van het werk Makkelijk te bereiken Opleidingsmogelijkheden Afwisseling in het werk Goede secundaire arbeidsvoorwaarden Uitdaging van het werk Mogelijkheid om parttime te werken Zelfstandigheid Acceptabele werkdruk Verantwoordelijkheid

68% 47% 38% 34% 27% 26% 23% 23% 22% 21% 19% 18% 15% 14% 11% 11%

Salaris en doorgroeimogelijkheden In het MOA 2005 werden de resultaten van de vraag wat de belangrijkste reden is om voor een werkgever te kiezen vergeleken met de resultaten van dezelfde vraag maar dan gesteld aan de (potentiĂŤle) autochtone beroepsbevolking tot en met 35 jaar. Hieruit komt naar voren dat het salaris voor allochtonen significant meer van belang is dan voor autochtonen in de keuze van een werkgever. Een opvallende uitkomst uit het MOA 2005 is dat de verschillen tussen allochtonen en de autochtone beroepsbevolking het grootst zijn op de belangrijkste beweegredenen. Op de minder belangrijke aspecten is het verschil veel kleiner tot nihil. Werksfeer, inhoud en uitdaging van het werk zijn voor de autochtonen belangrijker. Doorgroeimogelijkheden (en salaris) zijn dat voor de allochtonen. Een vast contract vinden beide groepen even belangrijk. Arbeidsvoorwaarden Als organisaties meer inzicht in de belangrijkste arbeidsvoorwaarden van hun allochtoon arbeidspotentieel hebben, kunnen zij naar de overeenkomsten en verschillen met hun eigen arbeidsvoorwaarden pakketten kijken om te bepalen of deze wel goed aansluiten bij de wensen van TMSA-doelgroep. Nu de arbeidsmarkt krapper wordt, zullen ook de (secundaire) arbeidsvoorwaarden bepalen welke organisatie de beste medewerkers kan binnenhalen. Uit het onderzoek blijkt dat de TMSAdoelgroep de reiskostenvergoeding en de mogelijkheid tot het volgen van een opleiding de belangrijkste arbeidsvoorwaarden vindt. Dit wordt gevolgd door de 13de maand, de bonusregeling, de mogelijkheid om parttime te werken en een pensioenregeling.


DIVERSITY

Belangrijkste arbeidsvoorwaarden (2006) TMSA Totaal reiskostenvergoeding het volgen van opleidingen 13de maand bonusregeling mogelijkheid om parttime te werken pensioenregeling onregelmatigheidstoeslag/overwerkvergoeding tegemoetkoming in de ziektekostenverzekering mogelijkheid om thuis te werken auto van de zaak tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang ouderschapsverlof winstdelingsregeling

51% 45% 38% 29% 28% 28% 23% 21% 21% 20% 18% 17% 11%

Het gebruik van Netwerken Het inschakelen van je netwerk wordt als een effectieve manier gezien om een baan te vinden. Uit het MOA 2006 onderzoek blijkt echter dat jonge hoogopgeleide allochtonen niet alleen multiculturele netwerken gebruiken. Afgaande van de resultaten uit de onderstaande grafiek kunnen we stellen dat de multiculturele (potentiĂŤle) beroepsbevolking nog niet helemaal doordrongen is van de rol van (multiculturele) netwerken bij het vinden van een glansrijke baan. Hierbij moet echter als kanttekening geplaatst worden dat je niet per se lid hoeft te zijn van een (multiculturele) netwerkorganisatie om een netwerk op te bouwen. Uit deze resultaten komt tevens naar voren dat Young Global People, van de gebruikte multiculturele netwerken, het meeste door de TMSA wordt gebruikt.

De multiculturele beroepsbevolking in kaart gebracht Daarnaast wordt uit het MOA 2004 onderzoek onder meer duidelijk dat Turken meer waarde hechten aan onregelmatigheidstoeslag/overwerkvergoeding en een pensioenregeling en minder waarde hechten aan de mogelijkheid om parttime te werken. Marokkanen hechten meer waarde aan de mogelijkheid om zorg en werk met elkaar te combineren. Dit blijkt uit de hogere score op de tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang en het opnemen van ouderschapsverlof. Antillianen hechten meer waarde aan de mogelijkheid om parttime te werken en het volgen van opleidingen. Surinamers zitten als het gaat om hun voorkeuren tussen de Antillianen en Turken/ Marokkanen in.

Gebruik van multiculturele netwerken door jonge hoogopgeleide allochtonen

65


Maatschappelijke relevantie Organisaties die met culturele diversiteit aan de slag willen of aan de slag zijn, kunnen waardevolle conclusies trekken uit dit onderzoek. De resultaten zijn echter niet alleen interessant voor (commerciële) organisaties maar ook voor de maatschappij in zijn geheel. Zo is de groep die zich in 2006 allochtoon (CBS definitie) voelde 19 procent terwijl dat in 2004 en 2005 respectievelijk 13 en 18 procent was. Dit is vermoedelijk te wijten aan de verharding ten opzichte van allochtonen in Nederland.

Hieruit blijkt wederom dat er nog veel gedaan moet worden om van de Nederlandse samenleving én de Nederlandse arbeidsmarkt een goed functionerend multicultureel geheel te maken. De wil en kennis zijn er, tijd en inzet zullen de rest doen. Bronnen: - MOA 2004, ‘Kleur!’ - MOA 2005, ‘Cultureel Diversiteitsbeleid’ - MOA 2006 - www.cbs.nl Met dank aan Intelligence Group

Voel jij je allochtoon? (2006)

66

In totaal zijn 1.590 personen ondervraagd. De uitkomsten zijn representatief gemaakt voor de gehele, maar ook afzonderlijke groepen uit de TMSA doelgroep tussen de 15 en 35 jaar. Deze gegevens zijn door Intelligence Group gewogen op basis van CBS gegevens. De respondenten verdeling was: Verdeling respondenten In Nederland vormen de Turken de grootste groep. In Nederland wonen 366.722 Turken gevolgd door de groep Surinamers, Marokkanen en Antillianen/Arubanen met respectievelijk 332.538, 326.587 en 129.201 personen.


FINANCE & CONSULTANCY


Flitsende pakken, snelle leasewagens en leuke buitenlandse reisjes is waar de financiële en consultancy wereld om bekend staan. Dit is echter enkel de buitenkant, het imago dat deze sectoren hebben. Wie verder dan deze buitenkant kijkt, ziet onbegrensde carrièremogelijkheden en lange uitdagende werkdagen.

68

Er wordt vaak gedacht dat je alleen met een economische opleiding een carrière binnen de financiële of consultancy sector kunt opbouwen. Niets is echter minder waar, steeds meer bedrijven zijn juist op zoek naar generalisten, mensen die een brede kennis en interesse hebben. Dit betekent dat je ook als je bijvoorbeeld Geschiedenis of Sociale Wetenschappen hebt gestudeerd een baan kunt bekleden in de zakelijke wereld. Het enige vereiste is dat je gemotiveerd bent om bij zo’n bedrijf te werken en dat je bereid bent om vooral in het begin veel te leren. Nu kun je je afvragen waarom bedrijven niet alleen op zoek zijn naar de bedrijfseconomen en management studenten. De reden hiervoor is dezelfde als waarom organisaties meer culturele diversiteit op hun kantoren willen; als je mensen met verschillende culturele en opleidingsachtergronden samen laat werken, ontstaan er synergies en wordt er sneller buiten kaders gedacht. Zaken worden vanuit verschillende perspectieven bekeken en de creativiteit groeit. Nu we vast hebben gesteld dat je niet noodzakelijk een economische of management opleiding hoeft te hebben om aan de slag te kunnen in een van deze sectoren rijst de vraag welke functies je dan kunt bekleden. Creatieve oplossingen De meest voor de hand liggende baan binnen de consultancy of het adviesvak is die van consultant of adviseur. Als adviseur of consultant adviseer je organisaties die interne problemen hebben of die iets willen verbeteren. Je kunt op allerlei gebieden consultant zijn. Het ligt er maar net aan in welk werkveld jij je wilt speciali-

seren. Het vak van adviseur is een erg veelzijdig maar ook veeleisend beroep. Je klanten verwachten namelijk dat je hun problemen goed en effectief oplost. Bij dit beroep gaat het er echter niet om dat je alles weet, maar dat je snel aan de juiste informatie kunt komen en deze overtuigend kunt overbrengen aan de opdrachtgever. Daarnaast moet je over overtuigingskracht, ambitie, goede sociale en communicatieve vaardigheden, flexibiliteit en een goed analytisch vermogen beschikken.


FINANCE & CONSULTANCY

De werkzaamheden van een consultant bestaan uit het zorgen voor naamsbekendheid, acquisitie doen en het schrijven van offertes. Je strijdt als adviseur vaak met meerdere bureaus om een opdracht. In een presentatie aan de klant verkoop je jezelf en je bureau op de best mogelijke manier. Als starter op een junior adviseursfunctie hoef je dit nog niet te doen maar ook dan moet je je binnen het adviesbureau profileren om ervoor te zorgen dat je door senior adviseurs gevraagd wordt voor projecten. Goed advies geven, begint altijd met het voeren van een goed intakegesprek. Hierin maakt de

kunnen verbeteren of kosten kunnen besparen. Meestal ben je daarbij verantwoordelijk voor de verkoop van een aantal producten of diensten. Om deze aan de man te brengen, moet je alle eigenschappen en kenmerken van de producten of diensten van je bedrijf kennen. Je houdt je kennis op peil door bijvoorbeeld de markt goed in de gaten te houden, nieuwe ontwikkelingen op te sporen, of een vakgerichte cursus te volgen. Ook ontwikkel je beleid naar nieuwe klanten toe, benader je prospecten en onderhoud je intensief contact met je accounts.

Onbegrensde carrièremogelijkheden klant duidelijk wat het probleem is. Luisteren, goed doorvragen en letten op non-verbale signalen zijn hierbij de manieren om dieper tot het probleem door te dringen. Je probeert in dit gesprek ook goed in te schatten wat zal werken in de organisatie. Maar daarnaast ben je ook bezig met jezelf te verkopen. Als de opdracht eenmaal binnen is ga je onderzoek doen bij de klantorganisatie om zo tot een goede creatieve oplossing en sterke aanbevelingen te komen. Na de onderzoeksfase schrijf je een concreet uitvoeringsplan dat je bespreekt met de klant. Als deze het eens is met het plan kun je je oplossingen in de praktijk brengen. Je organiseert bijvoorbeeld bijeenkomsten bij je opdrachtgever om de nieuwe werkwijze toe lichten en binnen het bedrijf aan de man te brengen. Als je keer op keer opdrachten met succes weet te voltooien dan staat je een glansrijke carrière te wachten binnen het adviesvak. Intensief contact Een van de belangrijkste functies binnen de financiële wereld is die van accountmanager. De accountmanager is verantwoordelijk voor een aantal klanten van het bedrijf en denkt met deze klanten mee. Vaak word de accountmanager hierbij ondersteund door een accountteam. In de functie van accountmanager geef je jou klanten advies over hoe zij bijvoorbeeld hun prestaties

Bij een nieuw account doe je allereerst onderzoek naar het bedrijf. Door deze accountanalyse krijg je een goed beeld van de bedrijfsorganisatie. Op deze analyse baseer je vervolgens je accountplan. In het accountplan staat, onder meer, hoe de communicatie verloopt, wat de kosten zijn en hoe groot de verwachte omzet is die dit account zal binnenbrengen. De eigenschappen die ervoor nodig zijn om de functie van accountmanager goed te vervullen zijn stressbestendigheid, commercieel inzicht, een klantgerichte instelling, creativiteit en goede communicatieve vaardigheden. Herken je jezelf in deze opsomming? Dan is een carrière als accountmanager in de financiële wereld wellicht iets voor jou. Op de volgende pagina’s kun je lezen hoe, onder anderen, Robert Charlier, Rolando Jesserun, Jos Nijhuis en Khalid Boutachekourt hun carrière binnen de consultancy of financiële wereld ervaren. Bron en website tip: - www.carrieretijger.nl

69


70

“Van trainee ben ik doorgegroeid naar HR-functies in Nederland en later ook internationaal. Ik ben verantwoordelijk voor HR-Nederland en eindverantwoordelijk voor personeel. Binnen mijn functie stuur ik de HR-professionals aan. Binnen de HRafdeling vertalen wij de doelstelling van de bank naar HR-beleid. Als wij in onze uitingen aangeven dat de klant centraal staat, dan moeten we bij HR kijken welke trainingen het personeel nodig heeft om dit doel te realiseren. We regelen dus de personele processen, de ontwikkeling en de beloning. We zijn daarin heel innovatief. We gaan binnenkort bijvoorbeeld een ‘Benefit shop’ openen waarbij je als werknemer je eigen secundaire arbeidsvoorwaardenpakket kunt samenstellen op basis van wat jij belangrijk vindt. Het is ons doel om werknemers als klanten te bedienen. We vinden dat als de klanttevredenheid stijgt, de medewerkertevredenheid met hetzelfde niveau moet stijgen. Het draait uiteindelijk allemaal om mensen, die maken het verschil. Mensen houden van flexibiliteit en persoonlijke ontwikkeling en dat bieden wij. De reden dat we vaak als beste werkgever van Nederland genoemd worden, heeft met onze arbeidsvoorwaarden te maken. Maar dat vind ik geen goede reden. Je moet hier ook willen werken omdat je het leuk vindt om met mensen te werken. De klanten merken heus wel waarom je daar zit.”

Robert Charlier (38), directeur HR ABN AMRO Nederland In eerste instantie begint Robert Charlier aan een stage bij ABN AMRO omdat het bedrijfspand handig tussen zijn huis en de instelling waar hij personeelswetenschappen studeert, staat. Maar de bank bevalt zo goed dat hij er zeventien jaar later nog werkt. “Er is hier veel te doen.”

Geen extra aandacht “De allochtone ondernemer wil gewoon als klant worden behandeld. En bi-culturelen willen vaak ook geen extra aandacht op de arbeidsmarkt. Ze willen niet apart behandeld worden, maar gewoon met respect. Bij ABN


INTERVIEW FINANCE

“Het is ons doel om werknemers als klanten te bedienen”

AMRO zien we steeds meer instroom van bi-culturele professionals. We zien ook dat het een verrijking is. Meer diversiteit geeft bestaande organisaties andere invalshoeken en meer creativiteit. De bank stelt de klant centraal, maar je moet de klant als bank wel kunnen begrijpen. Er is daarom ook veel vraag naar meer kennis

de waarheid van de ander probeert te begrijpen. En dat je probeert te begrijpen waarom die waarheid is wat die is. Je moet dus bewust met de verschillen omgaan, dat maakt het ook interessant.” Grote broer en zus “Voorheen was het profiel waarop we iemand aannamen gericht op studie en nevenactiviteiten. Maar veel Marokkanen en Chinezen werken in familiebedrijven, ook dit moet je als recruiter op waarde kunnen schatten. Er was weinig kennis over mensen met een andere culturele achtergrond. Die bewustwording en dat leerproces is nu in gang gezet. Er zijn dingen die je heel snel kunt verbeteren, profielen kun je makkelijk aanpassen, je

Kijken met een andere bril en kunde van de multiculturele samenleving en markt. Hoe diverser je bent als organisatie, hoe beter je deze markt kunt bedienen. De kennis is dan in je eigen organisatie aanwezig. Met andere woorden hoe diverser je personeelbestand, hoe hoger je bedrijfsresultaat. Daarnaast zie je dat de arbeidsmarkt in de grote steden verandert. Er zal een schaarste op de arbeidsmarkt ontstaan waardoor we ons breed richten en ook mensen met een andere culturele achtergrond, vrouwen en 50-plussers aanspreken. De culturele diversiteit binnen ABN AMRO kan nog veel beter. We ondernemen daar actie op door bijvoorbeeld aan het imago een aantal dingen te verbeteren. We willen in de topdrie van favoriete werkgevers voor bi-culturelen komen te staan. De vraag die je je dan moet stellen als bedrijf is: ‘Hoe wordt je gezien door de ogen van bi-culturelen?’ We gaan dus met een andere bril naar onze marketing en reclamecampagnes kijken. Persoonlijk vind ik diversiteit erg leuk. Het houdt je scherp en het confronteert je met hoe Nederlands, Marokkaans of Amerikaans je bent. Het gaat erom dat je

kunt awareness trainingen geven aan leidinggevenden die werken met bi-culturelen om te voorkomen dat er een grote uitstroom is en je kunt de werving en selectiemethodes verbeteren. Maar er is meer dan dat. Er zijn namelijk heel veel dingen die we niet weten. Daarom hebben we ook sinds kort een diversity recruiter in dienst. Hij gaat ook mij daar een beetje in coachen. Zo heb ik geleerd dat de familie en dan vooral de grote broer of zus een belangrijke rol speelt in bi-culturele gezinnen. Als een net afgestudeerde bi-cultureel tussen twee bedrijven kan kiezen om voor te werken, dan speelt de mening van de grote broer of zus vaak een doorslaggevende rol. Dit hebben we vertaald naar ons mentorprogramma, wij zetten nu eerste en vierdejaars bij elkaar zodat ook zij van elkaar kunnen leren.” Geduld “Ik heb een tijdje in India gewerkt. Ik ben normaal redelijk ongeduldig, maar daar heb ik geleerd dat hoe meer je duwt, hoe meer tegendruk je krijgt. Soms heeft het hebben van meer geduld meer effect. Dat pas ik nu ook toe in Nederland. Bij grote organisaties duurt het altijd

71


“Behandel mensen zoals ze behandeld willen worden”

72

even voordat een verandering effect sorteert. Het heeft geen nut om na twee maanden al de stekker uit een project te trekken. Wat je vooral leert tijdens een ervaring in het buitenland is hoe Nederlands je in sommige dingen bent. Wij staan bekend als direct, maar directheid komt niet altijd even vriendelijk over. In Nederland hebben we ook geen gevoel voor service. In Azië is dat heel anders, daar heb je echt het gevoel dat je te gast bent. Juist dat service-element is belangrijk als je bankiert. Het is een wezenlijk onderdeel van je dienstverlening. Vroeger dacht ik dat ik andere mensen moest behandelen zoals ik zelf behandeld wilde worden. Nu heb ik geleerd dat je andere mensen moet behandelen zoals ze zelf behandeld willen worden. Toon dus gemeende interesse in andere culturele waarden. Als sollicitant moet je je goed voorbereiden als je naar een bedrijf gaat. Praat vooraf met mensen die daar al werken zodat je je een beeld van de bedrijfscultuur kunt vormen. Blijf jezelf, wees authentiek en toon de kracht van je bi-culturaliteit. Probeer ook mensen die niet even handig omgaan met bi-culturaliteit te vergeven. Maar zeg er wel iets van: daarvan leert die persoon ook weer.” Ambitie “Mijn ambitie met ABN AMRO is om de nummer 1 van Nederland te zijn en de beste service te geven. Dit straalt ook weer af op de medewerkers. Mijn HR droom is om zo goed te worden in wat we doen, dat we ook onze eigen klanten kunnen adviseren over hun

HR-beleid. Dus dat de afdeling HR een profitcenter op zich wordt dat de beste HR mensen in het hele land aantrekt. Ik zou het geweldig vinden als HR mensen gaan zeggen dat je een tijdje bij de ABN moet gaan werken om de beste in je vak te worden. Goede mensen aantrekken en behouden, daar draait het uiteindelijk om.”

Wie zou je zelf wel willen interviewen… Job Cohen vind ik wel een interessante man. Hij is rustig, bescheiden, treedt nooit op de voorgrond, maar wordt wel door iedereen herkend als goede bestuurder en sterke leider. Waar krijg je energie van… Leuke, inspirerende mensen. Drijfveer… Het maximale uit mezelf en uit de mensen in mijn omgeving halen. Ik kan niet tegen mensen die dat niet doen. TV zender… Nederland 2 daar zit Nova nu. Ik kijk niet zoveel televisie, alleen soms naar nieuws en actualiteitenprogramma’s. Lied… ‘Where the streets have no name’ van U2. Wat zou je meenemen naar een onbewoond eiland... Mijn vrouw, kinderen en leuke gezelschapsspelletjes of zonnebrandcrème. Een dagje in de schoenen staan van… De directeur van een zorginstelling, een ziekenhuis. Omdat zij vergeleken met het bedrijfsleven relatief weinig middelen hebben, maar wel veel verantwoordelijkheid dragen. Dat is een uitdaging. Favoriete dag van de week… De vrijdag omdat het dan lijkt alsof het nooit maandag wordt. Het is een heerlijke dag die wat relaxter aanvoelt, een echte transitie dag. Ochtend- of avondmens… Ik ben een ochtendmens, ik sta altijd vroeg op. Dier dat het beste aansluit bij je persoonlijkheid… De dolfijn omdat het een vrolijk dier is en het symbool staat voor optimisme. En de olifant omdat het een grote betrouwbare lobbes is.


YOUNG PROFESSIONAL

Naam: Naveed Haider Leeftijd: 27 jaar Studie: Afgestudeerd Msc. Business and Economics aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam

ken over waar ik wil gaan starten. Wat mij ook meteen opviel is dat de bank heel duidelijk met diversiteit bezig is. Je ziet alle ‘kleuren’ in de organisatie. Dit bevestigt voor mij de reden waarom ABN AMRO tot de beste werkgevers behoort.

Werken om te leven Wat wilde je worden toen je klein was? Al van jongs af aan ben ik gefascineerd door vliegtuigen. Er is voor mij niets leukers dan hoog in de lucht te zitten, de wereld over te vliegen en nieuwe ‘werelden’ te ontdekken. Het bezoeken van vliegshows vroeger was een ‘must’ en een dagje naar Schiphol vliegtuigen kijken was voor mij net als een bezoek aan de Efteling. Ik wilde dus piloot worden. Tijdens mijn middelbare school periode bleek echter dat de opleiding tot verkeersvlieger onder andere financieel gezien niet voor mij was weggelegd en ontstond er geleidelijk een interesse in economische vraagstukken. De studie economie bood raakvlakken op alle hedendaagse gebieden. Ik ging uiteindelijk bedrijfseconomie studeren omdat ik daarmee later alle kanten op zou kunnen. Hoe ben je bij je huidige werkgever terechtgekomen? Ik heb toen ik 17 jaar was eens vakantiewerk gedaan bij de ABN AMRO en was al een beetje bekend met de organisatie. Op de banenmarkt van YGP kwam ik ABN AMRO weer tegen. Ik ben in contact gekomen met een recruiter en van daaruit is mijn sollicitatie gaan lopen. Hoe heb je je baan tot nu toe er varen? Het traineeship van ABN AMRO waar ik voor ben aangenomen is een zeer intensief en leerzaam opleidingsprogramma waarbij er veel van je wordt verwacht maar waaruit je ook veel terugkrijgt. Er wordt veel tijd, geld en inspanning in je (persoonlijke) ontwikkeling gestoken. Daarnaast biedt ABN AMRO mij ook de mogelijkheid om tijdens het traineeship op verschillende afdelingen rond te kijken om zo een goede keuze te kunnen ma-

Waar heb je het meeste van geleerd? Ik heb altijd geleerd om in mezelf te blijven geloven en altijd door te zetten in het leven. Ik heb moeilijke tijden meegemaakt maar met veel steun en doorzettingsvermogen heb ik veel kunnen bereiken. Wat wil je uiteindelijk bereiken? Mijn ambitie is om mijzelf als persoon heel breed te ontwikkelen en het beste uit mijzelf te halen. Naast carrière maken en me persoonlijke ontwikkelen, wil ik klaar staan en iets terug doen voor mijn omgeving. Ook zou ik ooit met de kennis en ervaring die ik dan heb terug willen naar Pakistan om daar te werken. Misschien zelfs voor de ABN AMRO daar! Welke tips heb je voor multiculturele jongeren? Durf en laat je niet afschrikken! Ik denk dat veel multiculturele jongeren onderschatten wat voor toegevoegde waarde zij hebben door de dubbele culturele achtergrond. Haal het beste uit beiden culturen en laat zien wat jouw meerwaarde is voor bedrijven. Wie zijn jouw rolmodellen? Mijn ouders zijn mijn rolmodellen. Als ik kijk hoe en in welke tijd ze naar Nederland zijn gekomen en wat ze allemaal hebben moeten opofferen om hun kinderen op te voeden tot wat ze nu zijn, heb ik daar echt respect voor. Wat is jouw levensmotto? Geniet van elk moment in het leven. Zorg dat je werkt om te kunnen leven en niet leeft om te kunnen werken.

73


“Overtuigen is niet makkelijk. Mensen die net afgestudeerd zijn richten zich vooral op de inhoudelijke argumenten als ze iemand willen beïnvloeden, bijvoorbeeld bij een sollicitatie. Ze willen vaak gelijk krijgen door anderen met een duwende stijl van communiceren te overtuigen van hun gelijk. Maar daarnaast is het ook van belang hoe flexibel je bent, hoeveel zelfkritiek je hebt en hoe bewust je bent van je eigen gedrag en het effect daarvan op anderen. Dit soort procesvaardigheden zijn misschien wel even belangrijk als inhoudelijke deskundigheid. Je onderscheidende vermogen zit vaak op gedragsflexibiliteit, hoe gemakkelijk je van stijl kunt wisselen al naar gelang de persoon en de situatie. Dit is bij veel mensen nauwelijks ontwikkeld. Maar ook al ben je het slimste jongetje, als je de ander niet weet te raken, heb je nog niets.”

74

Originele scherpe geesten “Culturele diversiteit is een van de belangrijkste issues van de komende tijd, voor zover het dat nog niet is. Als organisaties dit onderwerp niet op de kaart zetten en ermee aan de slag gaan, dan zullen ze de slag verliezen. Diversiteit is niets nieuws in Nederland, kijk maar naar onze ontstaansgeschiedenis. De invulling van het begrip Nederlander verandert, net zoals de samenstelling van organisaties, afdelingen, teams en medewerkers. Maar dit gaat niet zomaar, er zijn culturele verschillen die overbrugd moeten worden. Als je goed met die culturele verschillen omgaat, stijgt de creativiteit en performance binnen de organisatie. Originele, scherpe geesten zijn goed voor de innovatie omdat ze nieuwe invalshoeken meebrengen. Je hoeft de wereld niet op zijn kop te zetten om de diversiteit te vergroten

George van Houtem (37), Partner en directeur van 4Goals Niet lang na zijn rechtenstudie kwam George van Houtem erachter dat het in beweging brengen van mensen hem meer aansprak dan een juridisch carrièrepad. Zo was hij eerst een aantal jaar manager in een groothandel, kwam daarna in de advieswereld terecht en begeleide vervolgens bij Holland Consulting Group allerlei adviestrajecten. Nu is hij naast mededirecteur van het Onderhandelingsinstituut, mededirecteur van 4Goals, een consultancy- en detacheringsbureau. “Ik vind het leuk om vanuit deskundigheid mensen en organisaties te beïnvloeden en hun performance te vergroten.”


INTERVIEW FINANCE & CONSULTANCY

in je bedrijf. Het gaat erom dat je een andere bril opzet en kwaliteit aanboort. Wanneer de nieuwe aanwinsten goed worden begeleid, kunnen ze een grote meerwaarde hebben voor het bedrijf. Om te zeggen dat jongeren met een dubbele cultuur te bescheiden zijn, is wat te kort door de bocht. Maar ze mogen wel wat zichtbaarder zijn. Laat maar zien dat je tweebenig bent. Het Nederlandse bedrijfsleven staat te springen om nieuw talent met feeling voor de ‘nieuwe markt’. Daarom gaat 4Goals in het eerste kwartaal van 2007 een onderscheidend traject opzetten waardoor jonge high potentials en organisaties die diversiteit succesvol op de agenda willen zetten, zich beter kunnen profileren op de arbeidsmarkt. Door dit traject willen we de bewustwor-

“In goed geformuleerde vragen zit ook intelligentie”

mogen. Je moet zo snel mogelijk het gevoel krijgen dat je een thuiswedstrijd speelt, zodat je optimaal kunt presteren. Je moet de spelregels kennen en kwaliteit hebben zodat de arbeidsmarkt niet om je heen kan. Als je er op de juiste manier mee omgaat dan wordt je een tweebenige

De tijd is nu ding van klanten en organisaties maar ook van mensen met een dubbele cultuur stimuleren. De tijd is nu, als we dit goed aanpakken dan kunnen er hele mooie dingen ontstaan.” Thuiswedstrijd “Op de arbeidsmarkt is er zeker een verschil tussen autochtonen en mensen met een andere culturele achtergrond, al zie je wel een nivellering. Om te spreken in een voetbalmetafoor: je speelt toch anders als je een thuiswedstrijd speelt dan als je de gastspeler bent. Het spelen van een uitwedstrijd is anders. Dat heeft niet met de kwaliteit van je spel te maken - soms heb je zelfs meer kwaliteiten - maar het heeft met de regels die je moet kennen te maken. Je moet een bepaalde sensitiviteit en scope hebben voor de Nederlandse cultuur - voor zover je kunt spreken van de Nederlandse cultuur. Expats, bijvoorbeeld, beginnen overal met een achterstand, maar door meer ervaring te vergaren weten ze dit om te buigen naar een voordeel, een soort van flexibiliteit. In hun flexibiliteit ligt hun onderscheidend ver-

speler met uitzonderlijke kwaliteiten. De wijze waarop de begeleiding is georganiseerd speelt hierin uiteindelijk wel een cruciale rol.” Gaten verkopen “Bij onderhandelen heb je overtuigingskracht nodig. Hierbij is het belangrijk dat je jezelf niet vast zet op een bepaalde concrete gewenste uitkomst. Raadzamer is het om te denken in belangen. Als je bijvoorbeeld jouw belangen ten aanzien van je gewenste arbeidsbeloning kent dan heb je speelruimte. Als je jezelf vastbijt op een bepaald geldbedrag dan zet je jezelf klem en verspeel je jouw speelruimte. Het is goed om jezelf de vraag te stellen wat je werkelijk belangrijk vindt in een baan. Is dat het ontwikkelen van je expertise, geld, mobiel zijn, de internationale ervaring? Als je dit helder hebt dan kun je er vervolgens prioriteiten aan verbinden. Als jij je meer op belangen dan op concrete eisen richt en zo de onderhandelingen ingaat, stel je jezelf ook professioneler en meer flexibel op. Dit vergroot je onderhandelingsruimte, want niemand kan het oneens zijn met belangen. Later kun je praten over de specifieke invulling op

75


INTERVIEW FINANCE & CONSULTANCY

basis van de belangen en de prioriteit die je eraan hebt gehangen. Dan krijg je als het ware een package deal waarbij je op een bepaald terrein wellicht meer hebt gekregen en op een ander vlak wat minder. Als je belangen maar overal recht gedaan is.” Begrijpen om begrepen te worden “Over het algemeen denk ik dat men te makkelijk denkt over carrière maken. Carrière maken is hard werken en vergt veel offers. Als je je carrière aan het opbouwen bent, moet je jezelf niet voortdurend ‘duwend’ verkopen. Veel mensen zijn alleen daarmee bezig. Ze spreken en zenden alleen zonder te luisteren of te ontvangen. Senioriteit zit ‘m ook in rust en kennis. Je kunt ook af en toe scherpe vragen stellen in plaats van constant te praten. In goed geformuleerde vragen zit ook intelligentie. De organisatie wil weten wat jij kunt betekenen. In het verlengde daarvan zou ik willen zeggen: verdiep je in het bedrijf waar je naar toe gaat. Wat speelt daar, wat speelt zich af in de markt van de organisatie, welke ontwikkelingen zie je? Zorg dat je op de hoogte bent en ontwikkel een eigen visie en mening. Het hoeft niet per se te matchen, maar het feit dat jij je erin hebt verdiept en je een eigen mening hebt gevormd, spreekt wel aan. Je moet eerst begrijpen om begrepen te worden. Verder valt het mij op dat een aantal basiszaken te vaak over het hoofd wordt gezien. Met wie zit ik aan de tafel? Wat kan ik voor die persoon betekenen? Wanneer is hij of zij tevreden? Veel mensen kunnen zichzelf niet in een minuut op zodanige wijze presenteren dat ze blijven hangen in het hoofd van de luisteraar. Wat zijn je ambities, wat zijn je kwaliteiten, wat onderscheid je, wie ben je? Op al deze vragen moet je antwoord kunnen geven. Denk ook na voordat je een antwoord geeft. Mensen reageren soms te snel, neem de tijd. Straal zelfbewustzijn uit. Als je de tijd neemt voor een antwoord, laat je ook zien dat je rustig kunt nadenken en dat je zaken goed afweegt.”

Wens… Mijn kinderen gelukkig zien. Stad… Amsterdam en Miami, daar heb ik een jaar als exchange student gewoond. Beste uitvinding… De scheiding van riolering en drinkwater. Dit heeft de meeste mensenlevens gered, meer nog dan de geneeskunde. De geneeskunde werkt curatief, terwijl dit preventief werkt. Het heeft de grootste impact gehad op de wereldgezondheidszorg. Krant… Het NRC handelsblad. Drankje… Een biertje ter ontspanning of als ik met vrienden ben en een rode wijn bij het eten. Dier dat het beste aansluit bij je persoonlijkheid… Adelaar vanwege de helicopterview, omdat die dingen overziet. Het is een krachtig en betrouwbaar dier met oog voor detail, een dier dat stevigheid uitstraalt en niet bedreigend is voor de meesten. Uitspraak… ‘Just do it’ van Nike. Je moet te allen tijde voorkomen dat je spijt krijgt van dingen die je niet gedaan hebt maar wel had willen doen. Ik heb een hekel aan de uitspraak:‘Had ik maar…’. Je moet het gewoon doen! Unique Selling Point… Ik kan krachtig interveniëren in management- of conflictsituaties maar daarbij toch een veilig klimaat weten te behouden. Mooiste jeugdherinnering… In de jaren ’80 kwamen we met een groep vrienden telkens aan een grote plas water bij elkaar. We zijn langzaam samen volwassen geworden met alles wat erbij hoort, meisjes, uitgaan etc. Het spannende, dynamische, sociale en onbekommerde is mooi. Wat zou je meenemen naar een onbewoond eiland… Zo gauw ik er zou wonen is het niet meer onbewoond.

77


“Bij een groot bedrijf is het leiderschap meer verdeeld dan in een klein bedrijf. Als verandermanager moet je dingen in beweging krijgen. Als consultant heb je het niet voor het zeggen, je moet mensen verleiden. Terwijl je als manager de hiërarchie mee hebt. Echter, als jij je te vaak opstelt als de baas, gaat dat tegen je werken. Je kunt mensen namelijk moeilijk tegen hun zin dingen laten doen. Vanuit de consultancy heb ik geleerd om mensen te overtuigen zonder mijn machtspositie te gebruiken. Bij Alons & partners, het consultancy bureau waar ik na mijn studie civiele techniek aan de TU Delft terechtkwam, heb ik veel opgestoken over het consultancy vak. Ik heb geleerd om alles wat je doet nog beter te doen dan de klant zou willen. Ik had een keer een rapport geschreven dat de klant wel goed vond, maar waar de baas niet tevreden over was. Ik heb het rapport toen herschreven.Zo leer je alles tot in de finesses te doen. Details zijn heel belangrijk.”

78

Verschillende waarheden “Civiele techniek aan de Technische Universiteit Delft stond als zwaarste en moeilijkste onderwijsinstelling aangeschreven, daarom wilde ik er studeren. En ook omdat ik met een ingenieursdiploma wereldwijd aan de slag kon. Ik kwam er echter tijdens mijn studie achter dat ik vooral veel energie haal uit de organisatie- en de menskant. Daardoor ben ik naast mijn werk en studie heel actief betrokken geraakt bij netwerken en jongerenorganisaties. Daarnaast ben ik ook altijd bezig met hoe je zaken betekenis kunt geven door uit te gaan van positieve

Mohamed el Achkar (33), Change Manager Diversity TNT Hij vond de consultancy branche zo interessant dat hij zijn eigen adviesbureau Achkar consultancy opzette. Deze ervaring nam Mohamed el Achkar vervolgens mee naar TNT waar hij als change manager de grootste particuliere werkgever van Nederland in beweging houdt. “Leiderschap is inspiratie en mensen in beweging krijgen.”


INTERVIEW FINANCE & CONSULTANCY

krachten. Ik merkte een aantal jaren terug dat wij, mensen met een andere culturele achtergrond, onszelf soms een probleem aan zaten te praten. Toen ben ik gaan nadenken over hoe je vanuit een positieve grondhouding een verschil kunt maken. Als ik nu terugkijk, merk ik dat ik na mijn studie altijd bezig ben geweest met veranderkunde. Tijdens de Master Change Management (MCM) kwam ik erachter dat er twee moderne stromingen in de veranderkunde zijn, appreciative inquiry en sociaal constructionisme. Beide had ik onbewust al toegepast binnen mijn werk als verandermanager maar ook binnen de maatschappelijke activiteiten die ik naast mijn werk ontplooide. Appreciative inquiry zegt dat als je een verandering wilt realiseren je vooral uit moet gaan van de

“Details zijn heel belangrijk”

dan een talent in zichzelf ontdekken dat ze daarvoor niet zagen. Ik heb bij een vereniging gezeten waar we een keer een van de leden hebben gevraagd om een jongerenpanel te leiden. Die jongen deed dat bijna op Nova-niveau. Het is mooi om te zien hoe zo iemand op zo’n moment zijn talent ontdekt. Na drie jaar Achkar consultancy wilde ik het bedrijfsle-

Leer de spelregels kennen plekken in de organisatie of in de samenleving waar het wel goed gaat. Dit geeft energie en stimuleert en activeert de andere gebieden. Sociaal constructionisme zegt dat er verschillende waarheden zijn. Iedereen heeft een eigen waarheid en wij moeten onze weg vinden in de waarheden die de wereld rijk is. Je moet dus niet op zoek naar dé oplossing, want dat is voor verschillende mensen verschillend. Dit zijn twee theorieën waar ik helemaal achter sta en die ik ook toepas.” Talent ontdekken “Ik zag een gat in de markt en besloot mijn eigen consultancy bureau op te richten. Diversiteit was eind jaren ‘90 nog onderbelicht dus daar ging ik mee aan de slag. We deden grote trajecten voor de overheid en het bedrijfsleven. Dit was heel leerzaam, als ondernemer wordt er namelijk een beroep gedaan op hele andere competenties. Zowel als zelfstandig ondernemer als actief vrijwilliger heb ik geleerd hoe ik mijn visie kan overdragen op andere mensen en hen kan motiveren. Het is ook wel eens goed om mensen fouten laten maken en niet alles zelf te willen doen. Soms zie je dat mensen

ven meer van binnenuit leren kennen. Ik had het na 11 september ook een beetje gehad met diversiteit. Ik was zolang bezig geweest met het onderwerp en nu was voor mijn gevoel alles als een kaartenhuis ingestort. Al die avonden en dagen werk voor niets. Bij TNT ontdekte ik dat ik een people manager ben. Mensen coachen en stimuleren vind ik leuk. Ik moet ook zitten op een plek waar ik mijn energie en drive kwijt kan. Mijn boodschap is: ‘Diversiteit is een businesscase, het is geen liefdadigheid’. We proberen de businesscase te vertalen in acties op verschillende terreinen. Ik ben er heilig van overtuigd dat om innovatie te krijgen, je verschillende partijen bij elkaar moet brengen. Bij verandering moet je mensen dichter bij elkaar brengen en raken door bijvoorbeeld kunst en cultuur. De algemene boodschap is dan: ‘Diversiteit helpt ons onze prestaties te verbeteren’. Dat spreekt iedereen aan.” Hoog op de agenda “Door mijn functie als change manager diversity ben ik toch weer teruggekeerd bij diversiteit. Het is een rode draad in mijn leven, het omgaan met verschillen en

79


80

overeenkomsten. Ik ben avonden en dagen bezig geweest met diversiteit. En in tegenstelling tot mij gevoel net na 11 september kan ik nu de betekenis van al die moeite en activiteiten wel weer zien. TNT is aardig cultureel divers, maar we zijn er nog lang niet. Ik wilde dat het anders was, dan zou mijn eigen functie overbodig zijn. Wil je de diversiteit op de werkvloer goed managen dan dien je ook op managementniveau een goede afspiegeling van de maatschappij te zijn. De afdeling Graduate Recruitment van TNT is hiermee aan de slag gegaan. Het heeft ertoe geleid dat in de afgelopen twee jaar de instroom van high potentials een goede afspiegeling van de maatschappij was. Daarnaast zij we er in geslaagd om het onderwerp culturele diversiteit hoog op de agenda te krijgen. Binnen de directie zetten Peter Bakker, CEO van TNT, en Herna Verhagen, Commercieel directeur van TNT Post, zich hiervoor in. Dat is een commitment op hoog niveau. We zijn ook bezig met projecten om talent op de werkvloer te ontdekken en naar een hogere functie te begeleiden. Maar ook commercieel moet je rekening houden met deze doelgroep, er zijn bijvoorbeeld een miljoen moslims in Nederland waar je je producten ook op moet laten aansluiten.”

Afspraken en prioriteiten “Als multiculturele high potential moet je gaan voor topkwaliteit. Let op details, vooral als je aan het begin van je carrière staat. Probeer je aan je afspraken te houden. Doe je werk, maar kijk ook uit naar kansen om je te profileren. Zie je culturele afkomst niet als een probleem, maar als een verrijking. Er zijn verschillende eigenschappen die je kunt relateren aan je culturele achtergrond zoals flexibiliteit, relativeringsvermogen, minder stressgevoelig en het kunnen switchen van prioriteiten. Als een collega me nodig had, stond ik altijd voor hem of haar klaar, maar andersom was dat vaak niet het geval. Dan werd ik boos. Zo heb ik geleerd dat bij veel mensen met een andere culturele achtergrond de prioriteit of de relatie belangrijker is dan de afspraak, terwijl het bij Nederlanders andersom is. De keerzijde hiervan is dat je de afspraak soms niet nakomt omdat de prioriteit dan net ietsje is veranderd. Dit maakt een slechte indruk, daar moet je op letten. Maar het allerbelangrijkste is dat je de spelregels leert kennen.”

Wens… Dat iedereen in de wereld beseft dat zijn/haar waarheid maar een van de vele waarheden is. En dat iedereen leert de waarheden van anderen te respecteren. Dus dat iedereen in de wereld inziet dat wij verschillend zijn en dat die verschillen gewaardeerd moeten worden. Stad… Adouz, mijn geboortedorp in de buurt van Al Hoceima in Marokko en New York, smeltkroes van culturen. Reclamecampagne… De Calvé pindakaasreclames. Ik vind het leuk hoe ze die switch hebben gemaakt van ‘Wie is er niet groot mee geworden’ naar ‘Hoe groot wil je worden’. Dat geeft ook aan hoe Nederland veranderd is. Beste uitvinding… Het vliegtuig en het internet. Het zijn de snelste manieren om andere culturen te leren kennen. De wereld is er kleiner door geworden. Dag in de schoenen staan van… Ik zou wel een dag mee willen lopen met Job Cohen. Ik zou wel willen zien hoe hij dat doet, zo’n stad met zoveel verschillen managen.

Mooiste jeugdherinnering… De dag dat ik als tienjarige eerste werd bij de Goudse kampioenschappen tafeltennis. Dat had ik niet verwacht, ik was net begonnen met tafeltennissen. Maar ik kwam verder en verder in dat toernooi totdat ik de hoofdprijs won. TV zender... De Engelse Al Jazeera omdat ze de wereld weten te verrassen. Vijftig procent van de redactie is vrouw, uitgaande van topkwaliteit gooien ze de beeldvorming die er bestaat van de Arabische wereld in een klap om. Ze geven ook toe dat ze verschillende waarheden naast elkaar laten zien en pretenderen dus niet dé waarheid te vertellen. Wat wilde je vroeger worden… Journalist, vanuit nieuwsgierigheid. Ik wilde de wereld rondreizen en stukken schrijven. Ik heb in mijn studententijd ook een tijdje als freelancer stukken geschreven voor de Goudsche Courant. Grootste vijand… De klok.


YOUNG PROFESSIONAL

Naam: Angela Sardjoe Leeftijd: 23 jaar Studie: Technische Wiskunde – Applied Mathematics aan de Technische Universiteit Delft

vakken, je eigen studiepakket kon samenstellen met eventueel een stage. Waar heb je het meeste van geleerd? Ik vind persoonlijk dat alles wat je meemaakt in je leven een les is. Uit alles wat je meemaakt in je leven leer je.

Live life to the fullest Beschrijf jezelf in vijf woorden. Eerlijk, behulpzaam, direct, kritisch en gedreven en gemotiveerd. Wat wilde je worden toen je klein was? Dat varieerde van secretaresse, ik vond typen heel erg leuk, tot piloot, stewardess, kapster en ga zo maar door. Ik dacht niet direct in de financiële of wiskundige richting, wat mij nu wel heel erg boeit. Hoe heb jij je studie gekozen? Aan het einde van mijn VWO in Suriname wist ik niet goed welke vervolgopleiding ik wilde volgen. Wiskunde 1 en 2 waren mijn leukste en tegelijkertijd ook beste vakken. Ik had eens van een kennis van de familie gehoord over het beroep actuaris, dus ben ik daar meer informatie over gaan opzoeken. Mijn broer studeerde Technische Informatica op de TU-Delft en vertelde mij over de studie Technische Wiskunde. Met mijn interesse voor het actuariaat en wiskunde, ben ik gaan kijken of er aansluiting was tussen het actuariaat en de studie Technische Wiskunde. Dat was er gelukkig. Hoe heb jij je studie tot nu toe er varen? Het eerste jaar van de studie viel erg mee. Veel van de wiskunde stof had ik al gehad tijdens mijn laatste jaar VWO. Het mindere van de studie was dat het volgen van een minor niet mogelijk was. We moesten hierop wachten tot het vierde jaar waarbij je ook de mogelijkheid kreeg om keuzevakken te volgen op een andere faculteit. Dat was naar mijn mening veel te laat. Het leuke was wel dat je in het vierde jaar, naast vier verplichte

Je maakt zelf de keuze of je een les meeneemt of links laat liggen. Dit maakt je tot wie jij bent, zo ontwikkel je jezelf. Wat erg belangrijk is, is openstaan voor andere meningen, culturen en je eigen mening kunnen vormen en ervoor durven uit te komen. Wat wil je uiteindelijk bereiken? Een leuke, interessante, uitdagende carrière, een gezin, genieten, veel van de wereld zien, een goede balans zien te vinden tussen privé en werk en nooit stoppen met leren. Welke tips heb je voor multiculturele jongeren? Onderneem actie! Verwacht niet dat er uit het niets een baan voor je klaar zal liggen of dat de banen voor het oprapen zijn. Ik vind persoonlijk dat als je iets graag genoeg wilt, je ervoor moet gaan. Dan zul je het ook bereiken. Het is nooit te vroeg om te beginnen met netwerken, met trainingen volgen of een bijbaantje te hebben. Behalve dat dit goed staat op je CV, is het ook zo dat deze aspecten zowel je business als sociale skills helpen ontwikkelen. Wees ook trouw aan jezelf, trouw aan jouw eigen normen, waarden en tradities. Maar doe vooral datgene wat je doet met passie. Wat is je levensmotto? ‘Carpe diem’, ‘Enjoy life’ en ‘Live life to the fullest’. Het belangrijkste is dat je geniet van ieder moment, van het leven, de mensen om je heen en je werk. Probeer dus plezier te hebben in alles wat je doet.

81


“Ik zat een keer tegenover Ed van Tijn, oud-burgemeester van Amsterdam. Ik wist niet dat hij in de commissie zat die een nieuwe voorzitter voor Ajax aan het zoeken was. Ze wilden iemand van buiten, iemand met een nieuwe frisse blik. Hij vond mij wel geschikt en zodoende ben ik Ajax voorzitter geworden. Ik combineer mijn functie bij Boer & Croon met mijn voorzitterschap door mijn tijd goed in te delen en hard te werken. Voorzitter van Ajax ben ik op vrijwillige basis, maar als echte Ajax fan doe ik dat graag.” “Bij Boer & Croon leid ik een groep procesmanagers. We geven advies en begeleiding bij moeilijke besluitvormingstrajecten zoals de samenwerking tussen gemeentes en fusies van zorginstellingen. Daarnaast proberen wij ideeën te ontwikkelen voor nieuwe projecten. We proberen dus naast advies te geven ook nieuwe dingen te creëren. Dat maakt de projecten nogal divers.”

82

Gemixt team “Culturele diversiteit wordt nu behandeld alsof het iets bijzonders is. Aan de ene kant denk ik; die extra aandacht is terecht, maar aan de andere kant vind ik dat diversiteit vanzelfsprekend zou moeten zijn. Kijk maar naar Amsterdam en Nederland en de invloed die andere culturen op ons hebben gehad; dat is het summum van diversiteit. Nederland is letterlijk en figuurlijk rijk geworden door diversiteit. Ajax en het Nederlandse elftal zijn een goed voorbeeld van een gemixt team. We zijn nu bij Ajax bezig met het veranderen van het ledenbeleid. Ik heb mezelf toen we daarmee begonnen afge-

John Jaakke (52), Consultant en partner Boer & Croon en Ajax voorzitter Na 21 jaar in de advocatuur vond John Jaakke dat de tijd rijp was voor een verandering. Hij kwam in de advieswereld terecht waar hij nu nog werkt als partner en consultant bij Boer & Croon. Daarnaast rolde hij ook nog ‘toevallig’ in de functie van voorzitter van Ajax.


INTERVIEW FINANCE & CONSULTANCY

vraagd waarom er alleen witte mannen op de tribunes zitten, terwijl 70% van de spelers een andere culturele achtergrond heeft. Het antwoord heeft met traditie te maken. De voetbalwereld is vrij conservatief, die gaat niet zo snel met zijn tijd mee. Hetzelfde gold vroeger trouwens ook voor de vrouwen, die waren tot voor kort ook geen lid van Ajax.” “Ook in de advieswereld zie je weinig culturele diversiteit. Maar in de advocatuur zie je het wel steeds meer. Bij Boer & Croon heb je vogels van heel diverse pluimage. Er werken mensen met verschillende politieke oriëntatie en interesses en we hebben vrouwen op partnerniveau. Vroeger waren alleen maar mannen part-

“Ontwikkel jezelf niet alleen binnen je vak maar ook als mens.”

Plezier hebben ner binnen een advocatenkantoor, dat is nu geleidelijk aan het veranderen. Maar er werken hier nog niet veel mensen met een andere culturele achtergrond. Wat je merkt is dat de club een andere cultuur krijgt als de samenstelling verandert. Wat je ook krijgt met diversiteit is dat als mensen van diverse pluimage samen aan het werk gaan je andere denk- en besluitvormingsprocessen krijgt. Dat heb ik gezien bij de NPS, daar ben ik negen jaar voorzitter van geweest. De NPS zet zich in voor multiculturaliteit, ze maken programma’s voor verschillende culturen. Dat komt door de opdrachten die ze krijgen, maar ook door de mensen die daar zitten, dat is een heel diverse groep.” Doorzettingsvermogen “Ik kom niet uit een academisch of welgesteld milieu. Ik heb eerst de mulo, toen de mavo en daarna de havo gedaan. Vervolgens heb ik overdag als taxichauffeur gewerkt en op de avondschool 5 en 6 vwo gevolgd, waardoor ik rechten kon gaan studeren. Daarvan heb ik wel geleerd dat je veel van wat je wilt, kunt bereiken met doorzettingsvermogen. Doorzettingsvermogen is essen-

tieel. Daarbij moet je jezelf niet alleen binnen je vakgebied ontwikkelen, maar ook als mens. Ik zie veel mensen die ’s avonds naar de televisie zitten te koekeloeren. Dan denk ik, ga eens wat doen. Bij een bezoek aan de Westerkerk werd mij door de dominee gevraagd of ik wilde helpen bij de restauratie ervan. Ik had makkelijk kunnen zeggen dat ik het te druk had of iets dergelijks maar ik heb het acht jaar gedaan. Probeer jezelf onderdeel te maken van de samenleving. Ik heb altijd nevenactiviteiten gehad. Nederland lijkt wel gesneden koek en open, maar dat is niet zo. Word dus lid van iets, een bestuur, een vereniging of iets dergelijks.” Geen grijs leven “Heel belangrijk is dat je dingen doet die je leuk vindt. Dat betekent niet dat je alleen leuke dingen moeten doen. Dat hoor je nu ook vaak: dat het leven een groot feest is en dat je alleen leuke dingen moet doen. Maar dat bedoel ik niet. Je moet simpelweg plezier hebben in datgene wat je aan het doen bent. Je merkt pas dat je dat mist als het er niet meer is. Zoek je kracht. Als je die vindt en aanwendt in je werk,

83


“Een club krijgt een andere cultuur als de samenstelling verandert”

“Mijn ambitie met Ajax is dat we ooit nog de Champions League winnen, dat zou fantastisch zijn. Maar we moeten nu maar eerst proberen om landskampioen te worden, dat is al moeilijk genoeg. Mijn ambitie voor Boer & Croon is dat het Schiphol- project succesvol van de grond komt. We willen een Europe City park bouwen rond Schiphol waar reizigers uit het buitenland alvast een indruk kunnen krijgen van Europa. Net zoals je the Holland Village hebt in Japan waar je de sfeer van Nederland kunt proeven. Zoiets moet dit ook worden, maar dan voor heel Europa. Als we dat voor elkaar kunnen krijgen, zou dat een unieke landmark zijn.”

krijg je er ook plezier in. Ik kan heel geïnspireerd raken van mensen die met passie ergens voor gaan, die geen grijs leven hebben.” 84

Wens… Gelukkig en gezond zijn. Met wie zou je een dag willen ruilen… Als hij nog zou leven met Karel Appel, omdat ik wel zou willen ervaren hoe het creatieve proces van het maken van een schilderij werkt. Zo’n schilder gebruikt een hele andere hersenhelft dan ik, ik zou wel willen weten hoe dat gaat. Land… Italië Verborgen talent… Koken Grootste ergernis… Hufterigheid

Drijfveer… Vooruitkomen, mezelf ontwikkelen. Besteed meeste geld aan… Mijn gezin. Film… ‘Dog day afternoon’ met Al Pacino en Dustin Hoffman. Waar kan iemand je ’s nachts voor wakker maken… Voor een goede Italiaanse maaltijd. Wie zou premier van Nederland moeten zijn… Diegene die we nu hebben, Balkenende, ik vind dat hij het prima doet.


LEVENSMOTTO’S

“Er is meer in het leven dan werk alleen, ook al werk je veel.” Edith Snoey,Voorzitter vakbond ABVAKABO FNV (pag. 134)

“Think big, act small.” Sadik Harchaoui, Directeur FORUM, Instituut voor multiculturele ontwikkeling (pag. 130)

“Haal alles eruit wat erin zit.” Sjorstun Paula, Manager Sales & PR Stageplaza (pag. 98)

“Today I’m moving clouds. Tommorow I’ll try mountains.” Khalid Boutachekourt, Directeur grootaandeelhouder Van de Bunt (pag. 94)

85


“In de eindfase van mijn opleiding HTS bouwkunde is het me door de docenten afgeraden om verder te studeren. Ze zeiden: ‘Dan moet je weer de boeken in, je wordt ouder en dus voor de arbeidsmarkt minder aantrekkelijk’. Dit gaf mij echter juist de focus om er helemaal voor te gaan. En dat betaalde zich ook uit: ik heb op de TU geen enkel tentamen niet gehaald. Dit is een voorbeeld van afgaan op je eigen intuïtie. Datzelfde geldt voor ondernemerschap. Als jonge ondernemer moet je goed leiderschap kunnen tonen. Dit kan alleen als je echt en authentiek bent en vanuit je eigen waarden opereert. Heb durf, toon lef en geniet. Sta ook open voor argumenten van collega’s en con-collega’s. Trots en eer zijn vaak een barrière voor succes, stijg dus boven je ego uit. Daarnaast moet je ook goed voor al je stakeholders zorgen. Zowel intern als extern moet je die contacten goed managen. En wees vooral niet bang om fouten te maken.”

86

Open cultuur “Na mijn studie Bouwmanagement en Vastgoedbeheer aan de TU in Delft leerde ik tijdens een zomerbaan programmeren. Dit verdiende goed, dus ik begon al vrij snel te kijken naar banen in die richting. Na verschillende banen bij Intermodulair, Computer Associates, Quality & Results en Anite was het tijd voor een nieuwe uitdaging. Ik wilde iets voor mezelf beginnen. Zo kwam ik in contact met FourM en de rest is geschiedenis. Ik heb me in 2001 ingekocht als partner. Dit is goed bevallen, binnen een paar jaar tijd groeiden we uit van 6 naar 25 man. In 2006 hebben mijn zakelijke partner Marc Albert en ik het bedrijf - dat inmiddels zestien jaar bestaat - van de

Rolando Jessurun (36), Directeur en grootaandeelhouder FourM Rolando Jessurun bouwt als ondernemer aan het succes van FourM, een bemiddelingsbureau in de IT sector. Maar als klein kind wilde hij architect worden. “Mijn stappen lijken weloverwogen, maar het is ook een samenloop van omstandigheden waarbij ik mezelf heb gedwongen om te kiezen.”


INTERVIEW ENTREPRENEURSHIP

oprichter gekocht. We doen onder anderen zaken met Shell international, Google, TomTom, Capgemini en ASML. Zelf ben ik verantwoordelijk voor Sales & Marketing. Mijn zakelijke partner houdt zich bezig met Interne Zaken en Financiën. FourM heeft een open cultuur, de medewerkers krijgen veel ruimte en kansen om zichzelf te ontwikkelen. Het is ontzettend leuk om te ondernemen. Binnen mijn functie probeer ik ondernemerschap bij mijn collega’s te stimuleren. Ik neem de taak van coach graag op me omdat ik het belangrijk vind dat mensen zich ontplooien.” Harde ervaring “Waar ik in mijn carrière tot nu toe absoluut het meeste van heb geleerd, is mijn periode bij Computer

Maar het werk was zwaar, er moest een continuïteit zitten in je resultaten. Je kon niet een keer pieken en dan de rest van het jaar achteroverleunen. Er moest constant op het hoogste niveau gepresteerd worden. Als ik iets over mocht doen dan zou het dat zijn. Wat ik er wel uit heb meegenomen is dat ik zelf de controle over mijn eigen carrière wil houden. Dat kan alleen als je vanuit je eigen waarden blijft opereren. Als je uitgaat van wat je zelf wilt en niet van wat anderen wellicht voor of van je willen.” Pousada in Brazilië “Ik put inspiratie uit verschillende dingen. Mijn familie bijvoorbeeld, waar aardig wat ondernemers in zitten. In het bedrijfsleven heb ik met een aantal mensen goed

Stijg boven je ego uit Associates. Dit was een grote speler; wat Microsoft doet voor de particuliere markt doen zij voor de zakelijke markt. Daar ben ik als sales executive begonnen. De cultuur was heel erg gericht op het naar de zin maken van de medewerkers zodat zij goed konden presteren. Iedere morgen stond er een luxe ontbijt klaar zodat je fris en energiek aan de dag kon beginnen. Alles was gericht op de resultaten, daar werd je keihard op afgerekend. Daar heb ik op een harde manier heel veel geleerd. Ik was jong, het was mijn tweede echte baan. Het was de eerste keer dat ik benaderd werd door een headhunter. Ik was trots, klopte mezelf op de borst.

contact, waar ik ook van leer. Daar horen ook mensen in mijn netwerk bij. En ik bewonder wat iemand als Bill Gates heeft neergezet. Microsoft is gewoon onderdeel van de samenleving geworden. Voor Google, opgericht door Larry Page en Sergey Brin geldt hetzelfde. Daar lees ik veel over en daar leer ik van. Mijn grote droom is om op mijn veertigste te emigreren naar Brazilië, daar een pousada (motelletje) te runnen en te genieten van het buitenleven. Of ik FourM zou verkopen weet ik niet, dat ligt aan de omstandigheden. Je weet nooit welke keuzes je nog zult gaan maken.”

Stad… Rio de Janeiro Uitspraak… Je moet nooit dingen uitsluiten. Positie van Nederland in de toekomst… Moeizaam, Nederlanders roepen dat Nederland een handelsnatie is maar ik betwijfel dat. Als je kijkt naar de ontwikkeling van de AEX ten opzichte van beurzen in de rest van de EU dan is deze minder goed. Dit is een afgeleide van de handelsgeest die heerst. Deze is verwaterd, er moet weer leven in geblazen worden, we kiezen nog te veel voor zekerheid. Drijfveer… Zakelijk succes. Mooiste jeugdherinnering…

De indrukken die ik te verwerken kreeg toen ik in 1979 van Suriname naar Nederland kwam. Alles was nieuw en anders en vooral spannend. Politieke partij… VVD Tijdschrift… Als ontspanning, Quote en voor zakelijk gebruik, Management Team. Meest overschatte Nederlander… Dat zijn er een heleboel, maar ik zou zeggen Wouter Bos. Drankje… Caipiriña, een Braziliaanse cocktail. Dier dat het beste past bij je persoonlijkheid… De stier, dat is ook mijn sterrenbeeld.

87


YOUNG PROFESSIONAL

Naam: Imran Rana Leeftijd: 25 jaar Studie: HBO Financial Services Management aan de HES in Amsterdam

Wat wil je uiteindelijk bereiken? Ik wil een leidinggevende functie vervullen binnen de bank. Verder zou ik graag projecten willen opzetten in ontwikkelingslanden.

Elke dag is een leerdag Beschrijf jezelf. Ik ben Pakistaans en studeer aan de HES Amsterdam. Ik zit in het laatste jaar van de studie Financial Services Management. Naast mijn studie vervul ik als nevenactiviteit een bestuursfunctie bij Young Global People en in het weekend werk ik op de Service afdeling van IKEA. Wat wilde je worden toen je jonger was? Een marinier, maar mijn ouders vonden dat geen goed idee vanwege al die oorlogen. Het zou me ook geen goed hebben gedaan op het moment dat ik een gezin zou willen stichten omdat ik dan vaak ver van huis zou zijn. Hoe heb jij je studie gekozen? Toen ik geen marinier kon worden, wilde ik graag een studierichting kiezen waarbij ik zeker zou zijn van een baan. Dat was en is voor mij nog steeds de financiële dienstverlening. Naast het feit dat het me zekerheid gaf vond ik het ook een heel interessante sector. Tijdens mijn MEAO studie begon ik steeds meer affiniteit te krijgen met het bank en verzekeringswezen. Hoe heb jij je studie er varen? Ik heb het als leuk en leerzaam ervaren. Waar heb je het meeste van geleerd? Naar mijn mening is elke dag een nieuwe leerdag of je deze nou op school, op je werk of thuis doorbrengt.

Welke tips heb je voor multiculturele jongeren? Het feit dat je uit twee werelden kunt putten is een voorrecht omdat je dan bepaalde dingen vanuit twee of meer perspectieven kunt bekijken. Maak dus gebruik van dit voorrecht. Laat de meerwaarde van je dubbele culturele achtergrond ook blijken uit je brief en tijdens het sollicitatiegesprek. 89

Wat inspireert jou? De Islam. Wie zijn je rolmodellen? Mijn ouders. Wat is je levensmotto? ‘It’s better to be hated for what you are, then to be loved for what you’re not.’ Want vroeg of laat kom je jezelf toch tegen.


“We zien dat mensen met een andere culturele achtergrond minder snel instromen en doorstromen. Binnen GITP wordt daarom hard gewerkt aan het doorontwikkelen en implementeren van een modulair instroomprogramma en doorstroommodules voor organisaties. GITP wil betere instrumenten ontwikkelen ten behoeve van de doorstroom door te kijken hoe functionerings- en beoordelingsgesprekken verlopen. Zo zien we bijvoorbeeld dat mensen met een andere culturele achtergrond niet zo snel aangeven dat ze promotie willen maken binnen hun organisatie. Mensen met een dubbele cultuur werken hard en presteren goed, maar maken hun ambitie onvoldoende kenbaar. Als manager moet jij je daar bewust van zijn.

90

Het ambitieuze streven van GITP is dat het thema culturele diversiteit over enkele jaren geen maatschappelijk issue meer is. Om deze ambitie te realiseren staat culturele diversiteit binnen GITP hoog op de agenda. Zo krijgen alle adviseurs cultural awareness trainingen en worFoto: Tjitte Swart den er specialisten getraind en geschoold op onder andere het afnemen van interculturele assessmentprogramma´s en coaching. Wij zijn ons ervan bewust dat we anders naar mensen moeten kijken. Daarom hebben we programma´s ontwikkeld waarbij niet wordt gekeken naar de geschiktheid van iemand maar naar de inzetbaarheid. Organisaties veranderen snel, een werknemer moet mee kunnen bewegen, je moet dus mensen hebben die dát kunnen. De vragen zijn dan: welke competenties zijn belangrijk voor een organisatie en welke mensen heb je nodig om die

Dorothé Alfrink (37), Programmamanager Culturele Diversiteit, GITP Dorothé Alfrink is ervan overtuigd dat culturele diversiteit draait om het benoemen van de kracht van het anders zijn. “Het loopt fout bij het presenteren en het kenbaar maken van de ambities.” Afgelopen periode heeft Dorothé naast haar andere werkzaamheden onderzoek gedaan naar de vraag hoe culturele diversiteit het beste aangepakt kan worden.


INTERVIEW CONSULTANCY

“Een 100% cultuurvrije test bestaat niet”

voor de komende jaren in te vullen. Een voorbeeld van zo’n competentie is ondernemerschap. Maar het is niet genoeg om die competentie te hebben, de competentie moet ook ontwikkelbaar zijn. Dit houdt de mobiliteit van de organisatie groot.”

gaming, praktijksimulaties en diepte-interviews. Het is bewezen dat de resultaten van tests verschillend zijn voor mensen die niet opgegroeid zijn met de Nederlandse taal en testcultuur. Een 100% cultuurvrije test bestaat echter niet. Om een voorbeeld te geven, Belgen zijn minder extravert dan Nederlanders, door verschillende normgroepen te maken wordt dit rechtgetrokken. Maar als het bij een bepaalde functie extra belangrijk is dat je extravert bent dan wordt toch de Nederlander aangenomen. De vraag is, hoe pas je zulke tests goed toe? Het antwoord is onder andere door de interviews te laten afnemen door mensen die culturele verschillen goed kunnen interpreteren.”

Maak je ambities kenbaar Passie en kracht “Als je diversiteit benadert vanuit het standpunt dat het staat voor meer creativiteit, innovatie en winst is het makkelijker te accepteren voor organisaties. Maar het vergt ook culturele en organisatorische veranderingen van diezelfde organisatie en haar medewerkers, gedragen vanuit de top. Waarom stromen studenten met een dubbele cultuur moeilijker in? Dat komt door het communicatie- en sollicitatiegedrag van de studenten. Maar ook door recruiters die moeite hebben met het loslaten van eigen normen en standaarden en onvoldoende kijken naar en zich verdiepen in het talent van de persoon die bij ze aan tafel zit. Verderop in het selectieproces liggen er ook knelpunten bij de intellectuele capaciteitentest en de persoonlijkheidsvragenlijst, daar zijn we nu een programma voor aan het ontwikkelen. We zijn assessmentprogramma’s aan het ontwikkelen waar we culturele verschillen zichtbaar maken en de kwaliteiten van de mensen aantonen ongeacht de culturele achtergrond. In een dergelijk programma zal de nadruk meer liggen op

Sneeuwbal effect “Volgens de wetenschappers R.J. Ely en D.A. Thomas kun je culturele diversiteit vanuit drie verschillende perspectieven benaderen. Het eerste perspectief is het gelijkheidsperspectief, bij gebleken geschiktheid nemen we je aan, dit wordt vaak alleen gedragen door de diversiteitmanager. Het tweede is het marktprincipe, Bijna 50% van de Amsterdamse bevolking heeft een andere culturele achtergrond daarbij is er een arbeidsmarktschaarste op komst, er moeten dus gaten gevuld worden. De twee voorgaande perspectieven redeneren allebei niet vanuit kracht. Het laatste perspectief is het normatieve perspectief, dat zegt wij als bedrijf geloven in anders zijn en de toegevoegde waarde daarvan. Dat is redeneren vanuit kracht. Een cultureel divers team is winstgevender en effectiever mits de gezamenlijke doelstellingen duidelijk zijn. Een homogeen team boekt constante resultaten maar kan op termijn minder effectief en winstgevend zijn, omdat de wereld verandert. Naar mijn mening vinden er op dit moment nog te veel zogenaamde ‘one night stands’ plaats. Bedrijven maken een

91


INTERVIEW CONSULTANCY

praatje met multiculturele werkzoekenden, heel vrijblijvend, maar gaan niet snel een duurzame relatie aan omdat ze toch liever ‘veilig’ willen zitten. Mijn vak bestaat uit observeren. Op een carrièrebeurs van de Haagse Hogeschool realiseerde ik me dat ík het exotische snoepje ben geworden. Dat is de realiteit, daarom moeten we niet over discriminatie, maar over kracht praten en out of the box denken. Met GITP willen we een sneeuwbal effect sorteren, een verandering teweeg brengen. Maar je moet dit wetenschappelijk wel goed onderbouwen om anderen over de streep te trekken.” Onafhankelijkheid van geest “Ik heb zelf International Business Administration gestudeerd op de HEAO in Utrecht. Als klein kind wilde ik fotograaf of journalist worden. Ik vond mijn wereld niet groot genoeg, ik wilde observeren en vastleggen. Ik was een wereldverbeteraar, dat komt ook nu terug in mijn carrière. Ik wilde graag fotografe worden, maar door de economische recessie ben ik toch gaan studeren. Het is er ook met de paplepel ingegoten dat ik op mijn 18de voor mezelf moest kunnen zorgen. Via verschillende banen – waaronder in de werving & selectie – ben ik uiteindelijk terechtgekomen bij GITP. Ik heb hier veel

Waar kan iemand je ’s nacht voor wakker maken… Een leuk reisje naar een onbekende bestemming, zo van;‘pak je paspoort we gaan’. Krant… Het NRC. Boek… ‘Knielen op een bed violen’ van Jan Siebelink Drankje… Een glas champagne. Stad… Barcelona en Amsterdam. Lied… ‘Drops of Jupiter’ van Train.

“Er vinden op dit moment nog teveel ‘one night stands’ plaats” verschillende dingen gedaan, ik houd niet van één ding doen. De beste les die ik heb geleerd is: wees loyaal naar je klanten en je bedrijf maar nooit ten koste van jezelf. Hoe verleidelijk de maatschappelijke status en de macht ook is. Laat je vooral leiden door je eigen kracht en durf daarin ook keuzes te maken. Doe dingen waar je energie van krijgt. Zorg dat je onafhankelijk van geest bent, laat je niet verleiden door status en materiele zaken en maak ook plezier. Het is mijn persoonlijke ambitie om gewoon gelukkig te zijn dat is de moeilijkste taak van het leven. Ik wil in een bewegende omgeving telkens iets nieuws in de wereld ontdekken.”

Unique Selling Point… Passie, energie, grote loyaliteit en humor. Ik kan alles altijd wel weer relativeren en in perspectief zetten. TV zender… Ik ben een zapper die weinig tv kijkt, ik ben niet gebonden aan een zender. Maar ik kan de VARA als omroep wel waarderen. Voertuig… Vliegtuig en fiets. Blunder… Ik heb wel eens een mailtje naar iemand gestuurd dat niet voor die persoon bestemd was maar dat wel over die persoon ging.

93


94

“Door organisaties een spiegel voor te houden confronteer je ze met de vraag: ‘Wil je stilstaan, vooruit of achteruit?’ Ik zie diversiteit als een manier om te overleven. Als organisatie moet je letten op de veranderingen in de samenleving en in de pas lopen met die veranderingen. Wil je klanten goed bedienen, dan moet je vooruit denken. Het gaat er niet om dat je alle etniciteiten in je werknemersbestand hebt, maar vooral dat je de kwaliteit hebt om de verschillende klantgroepen goed te bedienen en zich prettig te laten voelen. Diversiteit moet je dan ook meer bekijken vanuit rendement, zowel economisch als maatschappelijk, dan vanuit een moralistisch perspectief. Diversiteit werkt op de lange termijn alleen als het zowel door de directie als het middenmanagement gedragen wordt. Als je uitgaat van het maatschappelijke rendement dan redeneer je vanuit de maatschappelijke impact die organisatie hebben. In de missie van veel bedrijven staat dat ze willen bijdragen aan een betere maatschappij. Om dit te bereiken, moet je de maatschappij beter bedienen, dus zorgen dat mensen meedoen en de dienstverlening krijgen die past bij hun leefstijl. Om je doelstellingen en missie waar te maken, moet je zorgen voor een meetbare vertaalslag in budgetten, personele capaciteit, inzet en creativiteit. Daarom redeneren we bij Van de Bunt altijd vanuit rendement en relateren we dat aan de missie van de organisatie. Dat heeft meer effect dan dat we als een groep believers op organisaties afstappen en hun proberen te bekeren. Idealisme speelt deels een rol maar in onze benadering naar organisaties toe hebben we het vooral

Khalid Boutachekourt (33), Directeur grootaandeelhouder Van de Bunt Op zijn 27ste richtte hij zijn eigen adviesbureau op dat hij na een paar jaar verkocht aan Van de Bunt, adviseurs voor organisatie en beleid. Toen hij zich vervolgens bij Van de Bunt inkocht als partner werd Khalid Boutachekourt de jongste aandeelhouder van het oudste Nederlandse adviesbureau ooit. Over diversiteit zegt hij: “Wat wij als adviseurs kunnen doen is organisaties een spiegel voorhouden, ze bepalen zelf de snelheid waarin ze willen veranderen.”


INTERVIEW CONSULTANCY

over het economische en maatschappelijk rendement van diversiteit.” Bedrijvendokter “Als klein kind wilde ik architect worden, omdat het mij interessant leek om vanuit het niets iets te maken. Ik ben altijd een bouwer en ontwikkelaar geweest. Ik vind het fascinerend hoe iets wat op een leeg blad ontstaat, en uit lijntjes wordt opgebouwd na een tijdje werkelijkheid wordt. Maar de architectuur was niets voor mij. Ik ben namelijk niet zo technisch, ik ben meer een generalist. Die eigenschap past goed bij ondernemers. Vanaf mijn 11de tot het derde jaar van mijn studie heb ik ieder weekend op de Grand Bazaar van Beverwijk gestaan. Ik

Vertrouwen “Op de markt in Beverwijk verkochten we onder andere stof voor Marokkaanse en Oosterse jurken. Toen ik 13 jaar was, kwam er een analfabete man naar mijn kraam. Die man kwam wel vaker even buurten om de tijd te doden. Op een van zijn bezoeken zei hij dat hij dacht dat hij me niets kon leren, maar dat hij me wel iets mee wilde geven. Hij zei toen: ‘Verkopen is iemand helpen inkopen’. Dat ben ik nooit vergeten. Iemand helpen inkopen betekent bouwen aan een vertrouwensrelatie, actief luisteren, niet voor de korte klap gaan en soms ook nee durven verkopen. Vertrouwen is erg belangrijk. Ik ben snel omhooggeschoten door mijn manier van klantbenadering. Ik heb vaak te maken met klanten

Ontwikkel een brede interesse hielp mijn vader. Daar heb ik het ondernemerschap meegekregen. Dat heeft me gestimuleerd om voor mezelf te beginnen. Binnen mijn huidige werk moet ik soms ook van niets iets maken. Je moet daarbij als buitenstaander je licht laten schijnen op een bepaalde kwestie. Iets nieuws opzetten vind ik leuk, maar ik vind het tegenwoordig ook leuk om bestaande zaken aan te pakken. Om de plekken binnen een onderneming waar problemen ontstaan weer gezond te maken. Je bent dan als het ware een bedrijvendokter.”

“Verkopen is iemand helpen inkopen”

die als 20, 25, 30 jaar in het vak zitten. Dat zijn beleidsadviseurs, gemeentesecretarissen en andere professionals die zelf al heel veel expertise in huis hebben. Door deze aanwezige kennis te combineren met je eigen frisse blik kun je naar een goede oplossing zoeken. Ik ben geen adviseur die ‘wel even komt vertellen hoe het is’. Ik ben een zakelijke maar ook betrokken adviseur. Dit maakt dat mensen je opdrachten gunnen. Dat is ook belangrijk in het adviesvak.” Blik verbreden “Het is belangrijk om je als multiculturele jongere ook buiten je eigen groep te bewegen. Probeer in netwerken te komen waarvan je aanvankelijk denkt dat ze een blok vormen, waar je niet tussenkomt, in plaats van de vanzelfsprekende netwerken op te zoeken. Doe aan extra curriculaire activiteiten die verrassend zijn, die je diversiteit in denken laten zien. Als je als Marokkaanse rechtenstudent lid bent van een Marokkaanse studentenvereniging en in het Marokkaanse café van je vader werkt dan ben je minder interessant voor werkgevers dan als je bij een roeivereniging én een Marokkaanse

95


studentenvereniging bent aangesloten. Dit toont een brede interesse en laat zien dat je je op je plaats voelt in veel verschillende omgevingen, een belangrijke eigenschap voor managers. Je moet ook dingen doen die niets met integratie te maken hebben om je blik te verbreden. Je moet dit natuurlijk niet gemaakt of heel krampachtig doen, maar vanuit jezelf. Een specifieke focus is pas na je studie van belang, waneer je je carrière gaat uitstippelen. Recruiters kijken kritisch naar jou en jouw CV als je hebt gejobhopt in verschillende richtingen. In de advieswereld moet je op je 35ste al een stevig netwerk hebben en over goede acquisitievaardigheden beschikken. Je moet iets meenemen. Als je op die leeftijd besluit om het adviesvak in te gaan ben je eigenlijk wel een beetje te laat.”

96

Waar kan iemand je ’s nacht voor wakker maken… Als mijn kinderen aandacht vragen of huilen. Krijgt energie van… Opdrachten die slagen. Best beursgenoteerde fonds… Ik haal veel plezier uit Fallen Angels, fondsen die in het verleden goed gepresteerd hebben maar die door een schandaal zijn gevallen. Dan heb ik het bijvoorbeeld over Laurus, Ahold, Hagemeijer, KPN, Corus en van der Moolen. Dan zie je toch dat hoe veel groei je ook doormaakt, er altijd momenten komen dat het bijna afgelopen kan zijn. De grote vraag is dan: ‘Wordt er karakter getoond, uit het ivoren torentje gestapt om vanuit nul weer op te trekken of niet?’ Ik heb altijd hoop dat het lukt om weer omhoog te krabbelen. Als je in de aandelen stapt, kun je niet een grote slag slaan als je alleen maar populaire aandelen koopt. Krant… Trouw en NRC, die zijn niet zo rellerig. Lied… ‘Elf lila ou lila’ oftewel ‘1001 nacht’ van Oum Kaltoum. In Beverwijk verkocht ik ook bandjes en dan draaide ik de-

ze meestal. Wat zit er nu in je cd- of mp3 speler… Abdelhalim Hafiz, een Egyptische zanger die op jonge leeftijd stierf. Hij was zo populair dat heel veel jonge meisjes zelfmoord hebben gepleegd toen hij stierf. Welke acteur moet jou spelen in de film over jouw leven… Denzel Washington, hij is een van mijn favoriete acteurs. In wiens schoenen zou je een dag willen staan… Ik zou wel een dag willen meemaken welk krachtenveld zich om de koning van Marokko beweegt. Het lijkt me heel lastig om beweging te krijgen in zo’n complex krachtenveld zodat de burger er ook iets van merkt en er profijt van heeft. Ik geloof niet zo in de maakbaarheid van de samenleving, maar ik vind die belangen en krachten wel boeiend. Parfum… Boss van Hugo Boss. Geluksgetal… 7


YOUNG PROFESSIONAL

Naam: Andjemie Rampadarath Leeftijd: 22 jaar Studie: Commerciële Economie aan de Haagse Hogeschool

Wat wil je uiteindelijk bereiken? Ik wil hierna graag nog verder studeren. Uiteindelijk zou ik mijn ideale baan willen combineren met een gezin. Welke tips heb je voor multiculturele jongeren? Laat je niet tegenhouden door de ‘downs’ deze maken

Nee heb je, ja kun je krijgen Beschrijf jezelf in vijf woorden. Spontaan, gedreven, sociaal, ambitieus en koppig Wat wilde je worden toen je jonger was? Volgens mij wilde ik ieder voor de hand liggend beroep wel beoefenen, zoals juffrouw, dokter, verpleegster, rechter of advocate.

je sterker en een ervaring rijker. Kijk naar de positieve punten in zulke situaties en vraag jezelf af wat je de wereld te bieden hebt. Wat inspireert jou? De realisatie van mijn doelen en de mensen die dichtbij mij staan en die mij steunen en motiveren. 97

Hoe heb jij je studie gekozen? Toen ik tijdens de havo de keus moest maken voor een vervolgopleiding is dat na veel wikken en wegen Commerciële Economie geworden. Ik wilde toen eigenlijk Fashion Management studeren, maar ik was bang dat ik toch van gedachten zou veranderen en deze opleiding dan niet breed genoeg zou blijken. Uiteindelijk ben ik inderdaad van gedachten veranderd, dus ik ben heel tevreden over mijn keuze. Hoe heb jij je studie tot nu toe er varen? Ik zit inmiddels alweer in mijn laatste jaar en de tijd is echt voorbij gevlogen. Af en toe is de ‘uitdaging’ ver te zoeken in de lesstof die aan bod komt. Wel leer je veel door de vele projecten waar je aan meewerkt en kun je een groot deel van je creativiteit kwijt. Waar heb je het meeste van geleerd? Samenwerken met anderen en wat je daarbij wel en niet kan doen. Daarnaast heb ik ook mijn stageperiode bij de ING als heel leerzaam ervaren.

Heb je een rolmodel? Nee, ik heb geen rolmodel. Er zijn veel mensen die het gemaakt hebben en die een voorbeeldfunctie uitoefenen. Van deze mensen neem ik het advies mee dat ik denk te kunnen gebruiken. Wat zou je, in een ideale wereld, op dit moment aan het doen zijn? Genieten van een welverdiende vakantie ergens in de tropen. Heerlijk liggend in een hangmat of op het strand genietend van de zon! Wat is je levensmotto? Het is niet echt mijn levensmotto, maar het spreekwoord: ‘Nee heb je, ja kun je krijgen’, heb ik vaak in mijn achterhoofd. Ik vind dat je al je mogelijkheden moet benutten zodat je geen spijt krijgt van gemiste kansen.


“Stageplaza is ontstaan uit de ontevredenheid van een van de huidige directeuren met het stageaanbod. Het is eigenlijk een uit de hand gelopen schoolproject uit 1998. Nu telt het bedrijf tussen de veertig en vijftig man die alles in het werk stellen om jongeren aan een stage te helpen. Met een stagiair heb je er een frisse blik bij, ook kan een stagiair het werk van andere werknemers verlichten. Daarnaast zijn stagiaires de werknemers van de toekomst. Steeds meer bedrijven raken daarvan doordrongen. Met de aankomende arbeidskrapte zullen er ook meer stagiaires ingezet worden. Stageplaza zal hierdoor dus alleen maar groeien.

98

Gelukkig komen we bij Stageplaza niet al te vaak bedrijven of klanten tegen die specifiek op zoek zijn naar een Nederlands persoon. Als ik ze wel spreek dan vraag ik door: ‘Waarom wil je alleen een Nederlander aannemen? Waar ligt de behoefte? Gaat het om de taal, om de achtergrond of gaat het om een specifieke opdracht waarbij een autochtoon Foto: Liesbeth Dingemans vereist is?’ Ik probeer daar duidelijkheid in te krijgen. Het is interessant om te weten waarom mensen daarnaar vragen. Bij Stageplaza zelf maken we geen onderscheid op basis van achtergrond, maar wel op basis van kwaliteiten en niveau.”

Sjorstun Paula (39), Manager Sales & PR Stageplaza Na een carrières in de financiële- en telecombranche heeft Sjorstun Paula nu als manager Sales & PR van Stageplaza een baan die het beste bij zijn opleiding marketing management aansluit. “Ik wil meer mensen kennis laten maken met Stageplaza en zodoende een groter marktaandeel creëren.”

Geen onderscheid “Stageplaza is heel divers. Zelf ben ik Antilliaan, maar hier werken ook Surinaamse, Indische en Portugese mensen. Of je met meer culturele diversiteit ook creatiever bent als bedrijf, weet ik niet. We kennen bij Stageplaza ook niets anders dan multicultureel, het is nooit een wit Nederlands bedrijf geweest. We hebben nooit het onderscheid gemaakt, we kijken alleen naar competenties. Als


INTERVIEW MARKETING & SALES

ik kijk naar mijn loopbaan dan kwam er bij alle bedrijven waar ik heb gewerkt een moment dat mensen een verschil benoemden tussen allochtonen en autochtonen. Ik moet dan oppassen dat ik niet ontken dat er een verschil is. Er zijn natuurlijk ook verschillen zoals gewoontes en tradities. Bij sommige werkgevers wordt er toch meer van je verwacht als allochtoon zijnde. Zelf dacht ik: ‘Dat zal wel meevallen’. Maar soms valt het niet mee. Bij Stageplaza heb ik dat moment nog niet meegemaakt. Ik weet dat hier puur naar prestaties wordt gekeken, dat is het succes van Stageplaza.” Leren en teruggeven “Bij sollicitaties moet je op je best zijn, ook als het om een stage gaat. Jongeren die solliciteren op een stageplek

leven, al gaat het om een tijdelijke fase. Als het een leuk bedrijf is en je maakt een goede indruk dan kan het best zijn dat het je in de toekomst een baan oplevert. Dus laat zien waar je voor staat. Dit geven we de studenten die via Stageplaza op een stage reageren ook altijd mee.” Succesvol zijn “Ik vind niet zozeer een persoon inspirerend als wel de kreet ‘succesvol zijn’. Daar ga ik mee slapen en daar word ik mee wakker. Dat is mijn drive. Ik vind het waanzinnig als ik verhalen hoor van mensen, bedrijven of ondernemers die ondanks alle tegenslagen succesvol zijn geworden. Ik houd dan wel voor ogen dat hun verhaal niet de mijne is. Maar ik haal er wel een bepaalde drang uit. Ik wil het maximale uit mijn baan halen en succesvol

Succesvol zijn onderschatten vaak de situatie waarin ze verkeren. Het is niet ‘gewoon een sollicitatie voor een stage’, het is een belangrijk moment waarbij je een goede indruk moet achterlaten. Of je nou aangenomen wordt of niet, de indruk die je achterlaat zal altijd bij dat bedrijf blijven bestaan. Je moet nooit zeggen: ‘Het is maar een stage, ik zit nog op school’. Ook op je stageplek moet je laten zien waar je voor staat. Je moet leren, maar ook iets teruggeven. Je moet een actieve rol spelen, actie ondernemen, scherp zijn en meedenken. Het is een serieuze fase in je

zijn. Ik stel mezelf vaak de vraag: ‘Hoe graag wil je het?’. Je kunt alle obstakels aan als je het maar graag genoeg wilt. Je moet uitgaan van je eigen kracht en een sportieve winnaarsmentaliteit hebben. Rijk zijn is voor mij een vertaling van wat je bereikt hebt of niet. Met de drive die ik heb, kan ik niet definiëren wat ik uiteindelijk wil bereiken. Ik kijk altijd naar de volgende mijlpaal. Nu zit ik in de Stageplaza trein, we liggen op koers, we groeien. Ik heb mijn woord gegeven om daaraan bij te dragen en alles eruit te halen wat erin zit.”

Waar kan iemand je ’s nachts voor wakker maken… Eten, ik vind uit eten gaan leuk. Slechtst geregeld in Nederland… Het openbaar vervoer, kijkend naar andere landen zie je dat die het beter geregeld hebben. Wie zou je zelf het liefst willen interviewen… Beatrix, omdat het toch wel de koningin is. Ik weet niet of haar visie goed vertaald wordt via de overheid. Er wordt vooral veel gekibbeld, maar ik zou willen weten wat ze zelf wil zien, wat haar eigen standpunten zijn. Wat wilde je vroeger worden… Professioneel honkballer. Ik was een goede speler op de Nederlandse Antillen. Ik kreeg daar ook de kans om naar de Verenigde Staten naar school te gaan en honkbal te spelen op een professioneel niveau. Ik kon daarvoor kiezen of ik kon naar Nederland gaan waar ik ook meer kennissen en familieleden had en waar ik een studie kon volgen. Ik

heb gekozen voor het laatste, maar er waren momenten dat ik daar wel spijt van heb gehad. Stad… Den Haag, ik woon in Zoetermeer. Welke acteur moet jou spelen in de film over jouw leven… Will Smith, ik heb humor maar ik kan ook heel serieus en gefocused zijn. Besteed meeste geld aan… Vakanties en reizen, uit eten gaan, kleding en horloges. Uitspraak… Whatever. Gerecht… Japans of kip met kouseband en rijst. Best geregeld in Nederland… De zorgvoorziening, ook weer in vergelijking met andere landen.

99


“Ik vind de term kennisland nog niet van toepassing op Nederland. Het onderwijs is nog niet op niveau. Er zijn veel te weinig toppers op de Nederlandse universiteiten. Daar mag best veel meer op gestuurd worden. De universiteiten zijn te veel gericht op het gemiddelde. De uitdrukking ‘doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg’ is typisch Nederlands. Wat schiet je daar nu mee op? Je moet als student de beste van de klas willen zijn. Er zijn zeker mensen met ambitie, maar minder dan in de ons omringende landen. Studenten worden niet voldoende uitgedaagd. Selectie aan de poort bij universiteiten heeft ook nadelen, maar je werkt zo wel de ‘zesjes-cultuur’ op middelbare scholen weg. Daar wordt nu gedaan alsof een 6 bijna een 8 is. We moeten de ambitie aanwakkeren.”

100

Meerwaarde “Er bestaat een correlatie tussen meer diversiteit en meer succes. Dat bleek ook uit Amerikaans onderzoek naar Canadese en Amerikaanse beursfondsen. De onderzoekers keFoto: Jeroen Oerlemans ken naar de prestaties van beursfondsen met veel en die met weinig diversiteit aan de top. Het bleek dat beursfondsen met meer diversiteit aan de top betere beursresultaten boekten. Maar je kunt niet zeggen dat meer diversiteit per definitie meer succes betekent, daar is meer voor nodig. Ik ben een jaar lang de voorzitter geweest van het Ambassadeursnetwerk, een jaarlijks wisselende groep topbestuurders die zich inzetten om de doorstroming van vrouwen naar hogere en topfuncties een extra impuls te geven. Diversiteit is geen quick fix maar gaat over barrières weghalen, organisatiecultuur veranderen en bovenal dui-

Jos Nijhuis (49), Voorzitter Raad van Bestuur PricewaterhouseCoopers Jos Nijhuis ging naar PricewaterhouseCoopers (PwC) om zich te kunnen ontwikkelen. Hij begon als trainee en werkt er nog steeds, maar dan als voorzitter van de Raad van Bestuur. “Ik leer veel van mensen die slimmer zijn dan ik.”


INTERVIEW CONSULTANCY

“Meer diversiteit betekent niet per definitie meer succes”

delijk maken dat meer diversiteit leidt tot betere kwaliteit. Binnen PwC richten wij ons vooral op gender diversiteit, maar we hopen dat ook de culturele diversiteit zal groeien. Meer diversiteit is absoluut een strategisch speerpunt en noodzakelijk om vernieuwing te bereiken.

teiten bij onze Nederlandse kantoren. Dat werkt goed. Als je dat als organisatie kunt creëren dan moet culturele diversiteit door Nederlanders met een dubbele culturele achtergrond aan te nemen, ook geen probleem zijn. We worden echter nog onvoldoende als aantrekkelijke werkgever gezien door HBO en WO-studenten met een andere culturele achtergrond.” Impact creëren “Ik draag de verantwoordelijkheid van alles wat er gebeurt in de organisatie. Ik houd contact met de markt door bij klanten en relaties langs te gaan. Wat speelt er? Zijn er zorgen? Zo krijg je een beeld van wat er aan de hand is. Vervolgens kun je bepalen hoe je daar als orga-

Uit de comfortzone De kwaliteit van een organisatie wordt beter wanneer de mensen die er werken niet allemaal op elkaar lijken. Dankzij diversiteit, in gender, cultuur maar ook in opleidingsachtergrond, ga je je markt beter begrijpen. Onze organisatie is nu nog te homogeen. Vaktechneuten hebben vaak de neiging om vanuit het vak naar de markt te kijken, dat is inside out. Terwijl je juist een outside in benadering nodig hebt. We merken dat teams die divers zijn samengesteld, problemen vanuit diverse invalshoeken benaderen. Dat is absoluut een meerwaarde.” Ambitieuze studenten “In het buitenland zoeken we ambitieuze studenten op. Dan hebben we het over de top vijf van hun klas of jaar. De gemiddelde Nederlandse student heeft andere eigenschappen dan de buitenlandse student. De gemiddelde Nederlandse student is veel mondiger, veel meer eigengereid, die moet overtuigend worden en neemt niet zomaar iets voor waar aan. Dat zijn goede eigenschappen, die mix is juist voor ons als organisatie belangrijk. Omdat we veel mensen van buiten Nederland rekruteren, werken er zo’n dertig tot veertig nationali-

nisatie op in wilt spelen. We meten de klanttevredenheid en gaan met de verbeterpunten aan de slag. Het leukste aspect van mijn werk vind ik bezig zijn met de markt. Je hebt dan met de klanten, met het toekomstige talent, met de publieke opinie en met de reputatie van het bedrijf te maken. Dit maakt het werk heel interessant. Mijn ambitie is dat de markt over een paar jaar spreekt van PwC en de rest. We zitten nu in een markt met vier grote bedrijven, inclusief onszelf. Ik wil dat PwC gezien gaat worden als de thought leader in het vakgebied. Dat we daadwerkelijk een impact creëren bij klanten en dat klanten bewust kiezen voor PwC. Marktleider zijn houdt voor mij niet in dat je de grootste bent, maar dat je de beste bent. Ik vind ons de beste.” Ambitie tonen “Als jonge professional is het belangrijk dat je je ambitie toont. Houd dat niet voor je als het best bewaarde geheim. Stel je niet te verlegen op. Maak jezelf zichtbaar, maar doe dat niet op een negatieve manier. Stap uit die onzichtbaarheid en onderscheid je. Besteed aandacht

101


aan je netwerk. Het is een modewoord maar in wezen is je netwerk niets anders dan je vrienden- en kennissenkring. Zorg dat je jouw netwerk gebruikt. Kijk naar wat anderen goed doen en leer daarvan. Dit kunnen collega’s, studiegenoten of klanten zijn. Vraag jezelf ook af: ‘Waarom is iemand goed daarin?’ Het kan zijn omdat die persoon goed zaken kan aanvoelen of klantvriendelijk is. Blijf open voor dagelijkse lessen. Een goed inlevingsvermogen helpt ook, daarmee kun je analyseren waarom iemand op een bepaalde manier denkt.”

102

De volgende stap “Ik heb zelf het meeste geleerd van de momenten waarop iemand zei: ‘Het is tijd voor de volgende stap’. Momenten waarop ik uit de comfortzone gehaald werd. De comfortzone is gemakkelijk, je hebt je bewezen in die positie, mensen zijn onder de indruk, je voelt je er goed bij. Maar op een gegeven moment moet je de volgende stap zetten. Ik probeer ook anderen te stimuleren om verder te komen. Ik ben niet altijd aardig, maar heb wel altijd het beste met de persoon voor. Het is

Unique Selling Point… Het uitstralen van enthousiasme en daardoor mensen in beweging brengen. Positie van Nederland in de toekomst… Ik denk dat die niet zo goed zal zijn. De grote onzekerheid als gevolg van de politieke instabiliteit zal zijn weerslag hebben op de economie. Daarbij wordt er te weinig geïnvesteerd in het onderwijs. Er wordt geen burning platform gevoeld. We denken allemaal, het gaat wel goed. Er wordt geen extra inspanning geleverd, omdat daar de noodzaak niet van wordt ingezien. Daardoor zal het denk ik alleen maar slechter gaan. Drijfveer… Lol hebben in de dingen die ik doe. Dier… Hond, we hebben er zelf twee. Grootste teleurstelling… Ik koester geen grote teleurstellingen, zo zit ik niet in el-

“ Ik vind mensen die goed onderbouwd tegengas geven inspirerend”

belangrijk om een coach of mentor te hebben aan wie je je regelmatig kunt spiegelen. Maar dat zijn niet de enige mensen naar wie je moet kijken. Je kunt van iedereen iets leren. Ik vind mensen die goed onderbouwd tegengas geven inspirerend. Ik heb ook respect voor andere gedachtestromen en uitgangspunten. Het heeft een tijd geduurd voordat ik daarvoor openstond. Ik was eerder ook te veel een vaktechneut, ik redeneerde vanuit mijn eigen vak. Nu ben ik meer een generalist. Als accountant kies je voor een bepaalde vaktechniek maar op een gegeven moment moet je je toch breed gaan ontwikkelen.”

kaar. Ik heb ook geen extreme dips, ik trek mijn les eruit en ga weer verder. Drinkt koffie… Sterk met suiker en melk. Een dag ruilen met… Paul de Leeuw, dan zou ik ook zijn programma willen presenteren. Waar kan iemand je ’s nachts voor wakker maken… Voor een goede grap. Wens… Dat er gesproken wordt over ‘PwC en de rest’. Wat zou je meenemen naar een onbewoond eiland… Communicatieapparatuur, een bootje om terug te komen en een zwembroek.


ENTREPRENEURSHIP

LEGAL


Door Ali El Yahiaoui Bij een eerste kennismaking worden de gebruikelijke vragen gesteld, zoals hoe oud je bent, waar je woont, wat je hobby’s zijn, maar natuurlijk ook wat je studeert. Bij het noemen van rechtsgeleerdheid worden de wenkbrauwen vaak gefronst. ‘Ooh, dus je weet niet echt wat je wilt’. Of: ‘Jeetje wat saai’. Op een gegeven moment waren deze reacties zo normaal geworden dat ik standaard in de verdediging schoot. Zelfs toen iemand een compliment wilde maken over het feit dat rechtenstudenten erg communicatief zijn. Bij het schrijven van dit stuk heb ik mij zelf tot doel gesteld om kort te vertellen wat mijn ervaring is met een de studie rechten en duidelijk te maken hoe het recht een rol speelt in ons leven. 104

Mijn keuze om rechten te gaan studeren was, in tegenstelling tot die van velen anderen, weloverwogen. De uitspraak van een van mijn eerste docenten klopte dan ook als een bus; bijna de helft van mijn medestudenten vielen na het eerste tentamen weg. Dit had denk ik weinig te maken met de moeilijkheidsgraad maar eerder met motivatie en de wil om de studie af te maken. Ongetwijfeld zijn deze mensen goed terecht gekomen en hebben zij een geschikte studie of baan gevonden. De beginfase van mijn studie heb ik als zwaar ervaren. Maar wie heeft het niet moeilijk gehad aan het begin van zijn of haar studie? Het zelfstandig studeren, de vrijblijvendheid, de balans tussen fun en serieus zijn, is in het begin lastig. Vooral je weg proberen te vinden in de hoeveelheden stof die je voorgelegd krijgt is moeilijk. Maar alles went. Op een gegeven moment begon ik het zelfs normaal te vinden dat ik honderden bladzijden literatuur en jurisprudentie moest doorspitten. Ik zie het nu zelfs als een uitdaging!

Dynamisch en complex De rechtenstudie omvat veel meer dan wetten uit het hoofd leren en kennen, alhoewel de wet natuurlijk wel een belangrijke rechtsbron is. Het recht is een centraal onderdeel van het maatschappelijke leven. Het is even dynamisch maar ook even complex. Veel mensen realiseren zich niet dat het recht van belang is voor veel dagelijkse handelingen waar wij niet bij stil staan. Bijvoorbeeld het kopen van het nieuwste mobieltje bij die bekende winkel. Stel dat het mobieltje niet functioneert. Op dat moment is het recht niet meer saai. Je wilt dan namelijk het fijne ervan weten en te weten komen wat je rechten zijn. Je gaat je afvragen wat het recht daadwerkelijk is en wat het voor je kan betekenen. Universeel Recht is een universeel verschijnsel. Hoe verschillend landen, volken en culturen ook zijn, ze kennen allemaal hun eigen recht. Voor het bestaan van het recht bestaan er minstens een drietal redenen. Namelijk: • C o rdinatie van maatschappelijk handelen. Verkeersregels zijn hier een goed voorbeeld van. Het is belangrijk om te weten of wij links of rechts moeten rijden en of de smalle straat alleen in de ene richting of alleen in de andere richting bereden mag worden. • Precisering van maatschappelijk moraal. Hierbij moet je denken aan gedragsregels waar in brede lagen van de bevolking nu heel normaal over wordt gedacht. Deze gedragsregels worden in ethisch opzicht zo belangrijk gevonden, dat er een straf opgelegd wordt wanneer zij worden overtreden. Deze normen zijn zowel ethische normen als


LEGAL

rechtsnormen. Moord, diefstal, verkrachting en discriminatie wegens ras of geslacht zijn voorbeelden van dergelijke rechtsnormen. • Realiseren van collectieve doeleinden. Men spreekt tegenwoordig van de calculerende burger, oftewel de burger die nauwkeurig uitrekent welke handelwijzen voor hemzelf het voordeligst zijn en zich daar dan ook naar gedraagt. Als wij als calculerende burgers allemaal onze gang zouden gaan worden we er allemaal slechter van. Burgers hebben behoeften

• De Jurisprudentie Dit is de rechtspraak. Recht wordt uiteraard gesproken door rechters. Uitspraken van het hoogste college in Nederland, de Hoge Raad zijn ook een bron van recht. • De gewoonte De gewoonte, ten slotte, kan ook als een bron van recht fungeren. Uiteraard moet er wel aan bepaalde voorwaarden worden voldaan. Het feit dat iedereen er een gewoonte van maakt ’s avonds de tanden te

Rechten, slaapverwekkend? aan dijken, wegen en lantaarnpalen, aan een adequate gezondheidszorg en een goed onderwijssysteem. Dit soort zaken zijn slechts collectief, door samenwerking te realiseren. Als het recht zoveel met het maatschappelijke leven te maken heeft, is het van groot belang te weten waar we het recht kunnen vinden. Deze plekken zijn: • De wet Bij de ‘wet’ denken de meeste mensen aan strafwetten. Eigenlijk niet gek als je bedenkt dat dit een van de meest tot verbeelding sprekende rechtsgebieden is. Dat blijkt onder andere uit de aandacht die eraan geschonken wordt in de media. Er zijn echter veel meer wetten dan alleen strafwetten. Zoals het privaatrecht, het staatsrecht, maar ook het bestuursrecht. • Het verdrag Niet alleen in wetten treffen we het recht aan, ook verdragen behelzen rechtsregels. Een verdrag is een afspraak, een overeenkomst, gesloten tussen twee of meer staten. Verdragen worden vanwege de toenemende internationalisering van samenleving en markt tegenwoordig steeds belangrijker.

poetsen, heeft niet tot gevolg dat deze gewoonte daarom ook recht is. Wat zijn dan de voorwaarden? Allereerst moet er sprake zijn van een vaste gedragslijn: binnen de groep in kwestie handelt men conform de gegroeide opvatting. Daarnaast moeten de betrokkenen het als hun rechtsplicht beschouwen in overeenstemming met die regel te handelen. Is er aan deze voorwaarden voldaan, dan is er sprake van gewoonterecht. De regel behoort dan tot de rechtsbron gewoonte waardoor men er voor de rechter een beroep op kan doen. Slaapverwekkend? Binnen een rechtenstudie leer je hoe je recht kunt toepassen in de samenleving. Je wordt klaargestoomd voor een carrière temidden van de dynamiek en complexiteit van het recht. Als je voorgaande hebt gelezen en slaapverwekkend vond, dan is een rechtenstudie of carriere in deze branche wellicht niet voor jou weggelegd. Wat overigens niet wil zeggen dat er niet iets anders inspirerend of groots op jou zit te wachten. Ben je anderszijds een rechtenstudent of heb je grote afiniteit met het recht, dan nodig ik je uit om de volgende inspirerende interviews met topadvocaten te lezen!

105


Door Ali El Yahiaoui

“Voor mij is iedere dag een uitdaging. De ambitie om advocaat te zijn en te blijven voel ik elke dag. Verder wil ik veel met jonge mensen blijven samenwerken, maar natuurlijk ook met beroepsgenoten. En ik wil mensen van diverse pluimage blijven leren kennen.”

106

Ambitieus “Ik kom uit een warm gezin waar mij altijd duidelijk werd gemaakt dat ik kon worden wat ik wilde. Mijn moeder, vader maar ook zeker mijn grootvader hebben een belangrijke rol in mijn leven gespeeld. Zij zijn warme persoonlijkheden die altijd in positieve zin iets hebben verwacht. Het maakte eigenlijk niet uit wat, zolang ik maar het beste uit mijzelf haalde. Mijn grootvader zei ook altijd: ‘Wees behulpzaam en niet veroordelend’. Na mijn vwo ben ik eerst aan de universiteit van Leiden begonnen met de studie Arabische Taal- en letterkunde. Voor mij was het een logische keuze, aangezien het Midden-Oosten de ontstaansplek is van de drie grote wereldgodsdiensten. Een enorm interessant vakgebied. Deze studie gaf mij een veel ruimere blik op de wereld. Hierdoor kwam ik in aanraking met het vak van tolk/vertaler. Mij werd duidelijk dat ik geen solist ben, ik vind het prettig om met een groep mensen samen te werken. Op dat moment heb ik besloten om Rechten te gaan studeren. Wat ook meespeelde, is dat ik echt een vak wilde leren. Overigens heb ik wel beide studies afgemaakt. Om een goed beeld te krijgen van wat juridische ondersteuning daadwerkelijk voor mensen betekent, ben ik naast mijn studie in een Rechtswinkel gaan werken. Hier heb ik

Tjitske Cieremans (42), Partner en advocaat bij NautaDutilh In een prachtig kantoor in Rotterdam werkt Tjitske Cieremans als een van de partners/advocaten van NautaDutilh. In 1991 trad ze aan als advocaat en precies tien jaar later werd ze partner.


INTERVIEW LEGAL

ontzettend veel geleerd, want het ‘echte’ werk doe je toch in de praktijk. Dus het analyseren van feiten, het toepassen van het recht, hoofd- van bijzaken leren onderscheiden, partijdig kunnen zijn etc. De stage als advocaat beviel mij goed. Stage is een gemakkelijke voorzetting van je studietijd, vanwege de soepele overgang tussen werk en studie. Ik werkte namelijk vier dagen per week en volgde een dag college. De link tussen praktijk en theorie werd hierdoor erg duidelijk.”

mand moet wel over de juiste capaciteiten beschikken. Ik zie culturele diversiteit als een verrijking voor onze samenleving. Mensen moet stoppen dit als problematisch te zien. Problemen zullen er altijd zijn, ongeacht de samenstelling van de bevolking. Hiermee bedoel ik niet dat wij terug moet keren naar een situatie waar wij niet met elkaar over bepaalde onderwerpen durven discussiëren. Alleen moet dit wel gebeuren op basis van respect, tolerantie, feiten en waarheid.”

Een verrijking “Historisch bekeken is Rotterdam altijd een stad geweest waar veel verschillende soorten mensen bij elkaar wonen. Dat is nu niet anders denk ik. De samenstelling

Comfort zone “Probeer altijd eerst te luisteren en dan pas actie te ondernemen. Wees dus niet impulsief en creëer altijd een moment van overweging. Blijf niet in je comfort zone

Behulpzaam en niet veroordelend van de bevolking is nu inderdaad anders dan vroeger. Dat wil niet per definitie zeggen dat dit problemen met zich meebrengt. Van belang is dat iedereen weet dat wij respectvol met elkaar moeten omgaan, elkaars verschillen moeten accepteren en meer voor elkaar moeten zorgen. Juist dit zie je veelvuldig terug in de niet westerse culturen. Hier kunnen wij veel van leren, denk bijvoorbeeld aan de omgang met en zorg voor ouders. De diversiteit van Rotterdam vind je ook terug bij ons op kantoor. We streven er ook naar om een afspiegeling te zijn van de samenleving. Dat wil niet zeggen dat wij zomaar mensen aannemen om diverser te worden. IeLievelingscomponist… Debussy Favoriete stad… Rotterdam Favoriete restaurant… Rosso in Rotterdam. In te voeren wet… Meer verplichte lesuren in het onderwijs. Favoriete dier… Konijn Favoriete film… Rainman

zitten. Ga direct op je doelen af. Weet wat je leuk vindt en wat jou gelukkig maakt. Bovendien is het van belang om niet te bescheiden en onzeker over jezelf te zijn. Durf te zeggen wat je aantrekt in een bepaald bedrijf. Twijfelen is niet negatief. Dit geeft alleen aan dat je bezig bent met het maken van een juiste keuze. Ook een stage kan je vertellen wat het beste bij je past. Verder is het niet erg om niet alles te weten, als je open en spontaan bent, zal iedereen je een kans geven. Tot slot: je kunt echt met iedereen praten zonder dat het meteen een sollicitatie is. Durf dus ook gewoon bij een bedrijf binnen te stappen.” Grootste wens… Gezondheid voor iedereen die ik lief heb. Favoriete sport… Schaatsen Meenemen naar een onbewoond eiland… Het boek ‘Sneeuw’ van Orhan Pamuk, mijn telefoon en een zwempak. Raakt onder de indruk van… Verdriet en genegenheid.

107


Door Ali El Yahiaoui

“Wij volgen de maatschappelijke ontwikkelingen op het gebied van pluriformiteit. De Brauw Blackstone Westbroek wordt in toenemende mate divers. Voor de soort zaken die wij behandelen, biedt het bovendien ook echt wat extra’s als er mensen met verschillende karakters en invalshoeken aan werken. Onze dienstverlening wordt er beter van.

108

Mijn belangrijkste drijfveer? Ik vind het van groot belang om me met anderen verbonden te voelen, niet te veel langs elkaar heen te leven. Ik vind het leuk om me in anderen te verdiepen, ook als ik niet meteen wat met ze gemeen heb. Door me niet te richten op het ‘anders zijn’, maar me te verdiepen in de ander, kan ik zien hoe interessant en leuk iemand eigenlijk is. Alleen zo creëer je begrip en betrokkenheid voor elkaar. Zoek de oorzaak bij jezelf, dat is mijn levensmotto. Laatst wilde ik ergens heen fietsen, maar ik kon de weg niet vinden. Ik sprak een andere fietser aan, een met van die doppen in zijn oren. Hij deed ze uit en wees me de weg. Hij leek dezelfde kant op te gaan en ik vroeg of dat klopte. Dat bleek zo te zijn en hij vroeg of ik samen op wilde fietsen. Ik wilde dat wel en vervolgens hadden we een bijzonder leuk gesprek. Waarom ik dit voorbeeld geef? Alleen doordat we beiden kleine stapjes naar elkaar toe deden, ontstond er een leuk gesprek. Zonder actie van hem en mij was er niets gebeurd. Zo ontdekte ik ook pas toen ik met mijn compagnons over onze diversiteit begon te praten, dat dat veel meer leeft dan ik dacht.”

Bart van Reeken (43), Advocaat en partner bij De Brauw Blackstone Westbroek Bart van Reeken heeft onlangs 43 verjaardagskaarsen mogen uitblazen. Als advocaat is hij sinds 1988 verbonden aan De Brauw Blackstone Westbroek. Bovendien is hij sinds 1997 officieel partner. “Mee veranderen met de maatschappij is niet meer dan logisch”


INTERVIEW LEGAL

Ieder mens zijn talent “Toen ik jong was vond ik het al erg leuk om mijn klasgenootjes verder te helpen. Zo gaf ik veel bijles in wis-, natuur- en scheikunde. Ik vond het vooral leuk om ze te leren hoe ze het zelf konden doen én ze te laten zien dat het ook leuk was. Dat geeft me nog steeds het meeste plezier, mensen in staat stellen dingen zelf te doen. Een rolmodel heb ik eigenlijk nooit gehad. Ik kijk meer naar individuele aspecten van mensen, de eigenschappen waar ik veel van kan leren. Die zie ik bij mijn secretaresse, bij cliënten, maar ook in mijn dochter, zoon en vrouw, en bij de bakker om de hoek. Ieder mens heeft wel een aantal bijzondere krachten of talenten. Geluk is ook niet iets abstracts. Ik geniet van mijn fan-

vakken zoals communicatiewetenschappen en economie. Tijdens het wedstrijd-debatteren ontstond mijn interesse voor het recht. Na een jaar keerde ik terug in Nederland waar ik aan de Erasmus Universiteit aan de studie economie begon. Pas in de loop van het doctoraal economie ben ik overgestapt naar rechten. Gestimuleerd door mijn toenmalige vriendin heb ik gesolliciteerd naar een student-stage bij De Brauw & Westbroek (nu De Brauw Blackstone Westbroek). Ik deed dit parttime, omdat er toen nog niet voor een stage werd betaald en ik ook nog geld moest verdienen. Achteraf eigenlijk wel gek om me te realiseren, dat ik toen zo verlegen was, dat ik alleen bij De Brauw ben gekomen doordat mijn omgeving me sti-

Wees vrij tastische gezin en mijn heerlijke baan. Zo zie ik elke dag weer opnieuw, dat het de moeite waard is om het maximale uit het leven te halen.” Unieke kans “Voordat ik met mijn carrière begon, studeerde ik aan verschillende universiteiten. Na het afronden van mijn VWO B (bèta), kreeg ik de kans om aan de Clarion University of Pennsylvania in Amerika te gaan studeren. Dit was mijn eerste multiculturele ervaring, er waren verder twee andere Europese studenten en studenten uit Nigeria, Zuid-Amerika en natuurlijk de VS aanwezig. De sfeer was er bijzonder gastvrij. Ik volgde Slechtst geregeld in Nederland… De regeldruk in Nederland is absurd, hoe voorkomen we dat er steeds meer wordt geregeld? Beste uitvinding… Het wiel. Favoriete uitspraak… Wij zijn allen naar God’s evenbeeld geschapen. Dus, ieder mens is mooi, wij hebben ongelooflijk veel gemeenschappelijk. Krijgt energie van… Omgaan met inspirerende mensen. Favoriete tv serie… Hill Street Blues, West Wing.

muleerde om te solliciteren, eerst als student-stagiair en later als advocaat-stagiair.” Wees realistisch “Het is belangrijk als jonge professional om goed na te gaan tijdens welke activiteiten je het gelukkigst bent. Zoek dus een baan die bij jou past. Wees bovendien realistisch: studie en praktijk verschillen. Of een vak leuk is of niet, zegt weinig over het bijbehorende werk. Maar geef niet op als het niet meteen lukt de juiste baan te vinden, of als het in het begin zwaar is. Alle begin is moeilijk. Blijf je ontwikkelen, tijdens je studie, maar ook daarna.” Drinkt koffie het liefst… Met veel melk en suiker. Mooiste jeugdherinnering... Hoe liefdevol ik werd verpleegd in het voormalige Joegoslavië, nadat we een auto-ongeluk hadden gehad. Als je maar één boek mocht kiezen… Dat moet de Bijbel zijn, het is een heerlijk dik boek, met vele mooie inspirerende verhalen. Favoriete land… Nederland Lievelingscomponist… Händel. Bij het horen van zijn composities word ik vrolijk. Hij maakt van de meerstemmigheid van mensen iets ongelooflijk moois.

109


“Voor Stibbe werkte ik enige tijd in New York en dáárvoor studeerde ik ruim een jaar in Rome. Je denkt andere culturen te kennen, maar als je langere tijd in een ander land bent zie je pas echt hoe mensen hun dagelijks leven leiden, hoe hun cultuur is. In Rome genieten de mensen bijvoorbeeld veel meer van het leven. Zij weten hoe je naast hard werken kunt genieten. Amerikanen ben ik gaan bewonderen om hun professionaliteit en drang om te presteren en verder te komen. Door mijn internationale ervaring ben ik ook Nederland meer gaan waarderen om alles wat hier zo fantastisch geregeld is. Je stelt dus constant je beeld bij en pikt dingen op die kunnen bijdragen aan je eigen ontwikkeling en aan je eigen leven.”

110

Beter “Mijn compagnon Mark Eising en ik hebben Rosina Eising Advocaten opgericht omdat we vonden dat het anders kon. Een advocaat hoeft niet iemand te zijn die op afstand zijn cliënt bedient; dat heeft iets onpersoonlijks. We hadden beiden bij gerenommeerde advocatenkantoren gewerkt – Mark bij NautaDutilh - en we besloten om dezelfde professionaliteit en kwaliteit die de cliënt gewend is van een groot kantoor, in een kleinere setting aan te bieden. Daardoor zijn er kortere lijnen en is er ook meer aandacht voor de cliënt. Het is inmiddels ruim twee jaar geleden dat wij Rosina Eising Advocaten oprichtten en ik kan volmondig zeggen dat ons concept en onze visie goed werken. Als je je goed verplaatst in je cliënt dan kun je hem ook beter bijstaan. Of het nu een kleine ondernemer betreft of een multinational; bij ons zijn beide in goede handen.

Yvonne Rosina (35), Compagnon en advocaat bij Rosina Eising Advocaten Advocatenkantoor Stibbe was voor Yvonne Rosina een tussenstap naar een grotere droom, een eigen advocatenkantoor. Sinds twee jaar is ze een van de twee compagnons van het succesvolle kantoor Rosina Eising Advocaten. “Door verschillende culturen te ervaren, ontwikkel je jezelf als wereldburger.”


INTERVIEW LEGAL

“Als je denkt dat je een bepaalde kans niet verdient, dan straal je dat ook uit”

je die ook uit. Maar als je denkt dat je een bepaalde kans niet verdient, dan straal je dat ook uit; dat kan tegen je werken. Als je afgewezen bent, moet je gewoon op naar de volgende sollicitatie. Er worden zoveel mensen afgewezen. Blijf vooral in jezelf geloven; je doet die studie niet voor niets.” Maatschappelijke bijdrage “De advocatuur trok mij altijd aan omdat het veel verschillende aspecten heeft. Maar vooral ook omdat je als advocaat vaak op hele creatieve wijze mensen of bedrijven helpt. Naast mijn werk probeer ik een maatschappelijke bijdrage te leveren. Ik ben bijvoorbeeld bestuurslid van de multiculturele netwerkorganisatie The

Door kleur heenkijken De verdere ontwikkeling van dit kantoor is erg uitdagend, het is een voortdurend proces.” Obstakels “Ik vind het onnatuurlijk om mensen in groepjes te plaatsen op basis van kleur en afkomst. Voor mij met mijn Arubaanse afkomst is dat wellicht wat gemakkelijker; ik kijk door kleur heen. Een sollicitant bijvoorbeeld moet gewoon een goed CV hebben. Zijn geboorteplaats doet er niet toe. Daarbij moet vervolgens zijn verhaal goed zijn, hij moet passie uitstralen. Het wel of niet krijgen van een goede baan als multiculturele afgestudeerde hangt ook af van je mentaliteit. Als je denkt: ‘Die baan krijg ik toch niet, ze nodigen me toch niet uit vanwege mijn afkomst’, dan kom je zeker niet aan de bak. Ikzelf denk: ‘Ik ben in de eerste plaats mens, dan vrouw en dan een heleboel andere dingen waaronder een persoon met een andere culturele achtergrond’. Als ik niet zo had gedacht was ik nooit zo ver gekomen. Het is belangrijk dat je in jezelf gelooft. Werp niet onnodig obstakels op. Als je gelooft in je eigen kracht straal

Other Network en coach ook een aantal jongeren. Ik heb vroeger ook bij Roteract, de jongeren variant van de Rotary gezeten. Daar organiseerden we allerlei projecten voor goede doelen. Op dit moment begeleid ik jongeren veelal één – op – één bij het maken van hun loopbaankeuze. Op termijn zou ik wel de tijd en ruimte vrij willen maken om mijn maatschappelijke ambities verder uit te breiden.” Menselijke maat “De belangrijkste les die ik ooit leerde, is dat je bij jezelf moet blijven. Werk hard, wees ambitieus, maar doe alles wel met een menselijke maat. Er zijn veel mensen die ten koste van anderen hun doelen bereiken. Ik bereik mijn doelen door hard te werken. Als ik het dan vervolgens niet haal dan was het gewoon niet voor mij weggelegd. Zakelijk wordt er niet altijd goed omgegaan met mensen. Daar pas ik voor, ik wil mezelf nog wel in de spiegel kunnen blijven kijken. Ik zie ook dat deze visie werkt. Ons kantoor is succesvol en de cliënten zijn tevreden. Cliënten zijn ook mensen die niet altijd alleen maar za-

111


“Zakelijk wordt er niet altijd goed omgegaan met mensen”

112

kelijk benaderd willen worden, soms moet jij je kwetsbaar opstellen, als mens tot mens. Dat zorgt ook voor vertrouwen bij de ander. Bij deze manier van zakendoen voel ik mij heel prettig. Het is echt. Mijn drive komt van binnenuit. Wat me keer op keer inspireert zijn ontmoetingen met bijzondere mensen. Mensen die grote tegenslagen hebben overwonnen of die goede dingen doen. Ik kom bruisend van energie terug op kantoor als ik zo’n ontmoeting heb gehad. Het mooie aan mijn vak is dat ik veel van zulke mensen tegenkom.”

Positie van Nederland in de toekomst… Of de economische positie van Nederland zal verbeteren is mede afhankelijk van het kabinet dat we hebben. Het beleid van het kabinet kan grote invloed hebben op de economische positie van, vooral, ondernemers in Nederland. Een vereiste voor welvaart is wel dat het onderwijs uitstekend is en er voldoende in het onderwijs wordt geïnvesteerd. Op langere termijn vrees ik echter dat Nederland op dit gebied zal achterlopen, met alle consequenties van dien. Uitvinding… De benutting van elektriciteit, daarmee is alles begonnen. Slechtst geregeld in Nederland… De kwaliteit van het onderwijs, in verhouding tot het belang ervan voor de economie, moet en kan beter. Waar kan iemand je ’s nachts voor wakker maken… Roti Grootste ergernis… Oneerlijkheid Parfum… Prada Muziek… De ‘Mondschein sonate’ (cis-moll op. 27 Nr.2) van Beethoven; prachtig! Auto… Sinds kort een blauwe Volvo XC 70. Stad… Rome én New York, ik kan niet kiezen. Unique Selling Point… Ik ben een doorzetter, ik geef nooit op!


GOVERNMENT & NON-PROFIT


Voor veel afgestudeerden is het duidelijk; ze willen carrière maken in het bedrijfsleven, veel geld verdienen en hun dromen verwezenlijken. De arbeidsmarkt heeft echter veel meer te bieden dan banen in het bedrijfsleven. Zo zijn er bijvoorbeeld ook nog de publieke en de non-profit sector.

114

Binnen deze sectoren gaat het dan wel niet om het commerciële rendement maar wel om de maatschappelijke opbrengst. Wat zal de impact zijn van dit beleidsplan op de samenleving? Hoe kunnen we dit geld het beste en op de meest effectieve manier aanwenden? Zijn vragen die werknemers binnen, respectievelijk, de publieke en non-profit sector zichzelf regelmatig stellen. De maatschappelijke relevantie van de werkzaamheden binnen deze sectoren is dan ook erg groot. Je verkoopt dan wel geen product maar in het geval van de publieke sector, ‘verkoop’ je wel advies en beleidsstukken aan de hogergeplaatste ambtenaar en op termijn de minister die vervolgens de kamer zal moeten overtuigen van het waarom en hoe van de gekozen koers voor de samenleving. In het geval van de non-profit ‘verkoop’ je vaak een goed doel of een project aan de sponsoren en potentiële donateurs. Er zit dus veel meer dynamiek in deze sectoren dan op eerste gezicht gedacht wordt. Maar welke carrièremogelijkheden bieden deze ‘stiefzusters’ van het bedrijfsleven eigenlijk? Beleidsmedewerker Het bekendste beroep binnen de publieke sector is dat van beleidsmedewerker. Omdat de maatschappij veel verschillende kanten heeft waarvoor allemaal beleid uitgezet moet worden, zijn er verschillende vakgebieden waar je als beleidsmedewerker deels of volledig verantwoordelijk voor kunt zijn. Zo werk je aan de oplossing van maatschappelijke problemen. Als beleidsmedewerker moet je op de hoogte blijven van alles wat er gebeurt op jouw beleidsterrein. Je bezoekt bijvoorbeeld congressen om op de hoogte te blijven van de nieuwste kennis. Ook overleg je met belangengroepen en verza-

mel je al overleggend ideeën en wensen. Daarnaast ontwikkel je beleid door problemen te analyseren en plannen voor verbetering te schrijven en voor te leggen aan je leidinggevende. Als het plan is goedgekeurd zorg je tevens voor de uitvoering en adviseer je anderen over de toepassing ervan. Na verloop van tijd kijk je dan hoe het beleid gerealiseerd is en wat de resultaten van de uitvoering zijn. De werkdruk bij de overheid is vaak hoog. Daarbij is bedrijfsmatig werken nu een trend binnen deze sector. Dat houdt in dat je als beleidsmedewerker resultaat- en doelgericht moet werken en steeds meer wordt afgerekend op je resultaten. Middenweg De eigenschappen en vaardigheden die je moet hebben om ook dan goed werk te leveren zijn de volgende. Je moet maatschappelijk betrokken zijn. Als beleidsmedewerker ben je meestal in overheidsdienst. Je werkt dus met het geld van anderen, daar is integriteit voor nodig. Daarnaast moet je veel affiniteit hebben met de politiek en weten wat er speelt. Omdat je als beleidsmedewerker veel analyses maakt en plannen schrijft zul je een goed analytisch vermogen moeten hebben. Daarbij moet je, om jouw beleid zowel door de politiek als door diegenen die het moeten uitvoeren geaccepteerd te krijgen, de belangen van de verschillende partijen kunnen onderscheiden, daar rekening mee houden en er een middenweg in zien te vinden. Tot slot, zul je, omdat het beleid van veel partijen afhankelijk is, om zo goed mogelijk te kunnen samenwerken zo min mogelijk vooroordelen moeten koesteren. Herken je jezelf in voorgaande kwaliteiten? Dan is een baan als beleidsmedewerker jou misschien wel op het lijf geschreven. Zonder geld, geen projecten Lijkt het je helemaal niets om te werken in de publieke sector maar heb je wel een hele grote maatschappelijke betrokkenheid? Dan is een baan binnen de non-profit sector wellicht iets voor jou. De twee bekendste functies binnen deze sector zijn die van fondsenwerver en projectmanager. Binnen veel non-profit organisaties is de functie van fondsenwerver de belangrijkste. Immers,


GOVERNMENT & NON-PROFIT

zonder geld, geen projecten. Als fondsenwerver stel je sterke projectplannen met een solide begroting op die je naar fondsen en sponsoren stuurt. Maar daar blijft het niet bij, je belt ook achter het plan aan en houdt, indien noodzakelijk, een presentatie waarbij je nogmaals het project beschrijft en de begroting staaft. Ook netwerk je veel tijdens bijeenkomsten met thema’s die binnen het gebied waarin jouw non-profit organisatie opereert, liggen. Dit doe je om een bekende te worden van de verschillende fondsen en sponsoren. Uiteraard moeten de plannen die je schrijft gewoon goed zijn maar het helpt

steed is. Hierbij werk je nauw samen met de projectmanager. Die is tenslotte als spin in het web en coördinator van het project op de hoogte van alle details. Stressbestendig De projectmanager is verantwoordelijk voor de uitvoering van het projectplan. Als projectmanager onderhoud je het contact met mogelijke samenwerkingspartners en stuur je de projectmedewerkers aan. Voor de duur van het project ben jij het eerste aanspreekpunt. Ook houd je de uitgaven in de gaten en zorg je ervoor dat de me-

De ‘stiefzusters’ van het bedrijfsleven 115

dewerkers constant op de hoogte zijn van de voortgang van het project. Als projectmanager moet je vooral heel stressbestendig zijn. Het kan namelijk gebeuren dat je met onvoorziene obstakels geconfronteerd wordt of dat er iets gebeurt waardoor het hele project in een ander daglicht komt te staan. Flexibiliteit en stressbestendigheid zijn dus naast organisatie en communicatieve vaardigheden er belangrijk binnen deze functie. Als starter begin je vaak in de functie van projectmedewerker en kun je doorgroeien naar de functie van projectmanager.

als de mensen die beslissen of het projectplan gefinancierd gaat worden uit de eerste hand weten waar jij en jouw organisatie voor staan. Als fondsenwerver moet je dus over de nodige netwerkkwaliteiten beschikken. Daarnaast zijn verkoop en communicatieve vaardigheden en financiële kennis zo goed als onmisbaar binnen deze functie. Als het geld toegekend is en het project gerealiseerd is, schrijf je vervolgens een rapport ter verantwoording waarin je laat zien waar het toegekende geld aan be-

Kortom, je kunt met jouw kennis, kwaliteiten en talenten verschillende functies vervullen binnen de publieke en non-profit sector. Op de volgende pagina’s kun je lezen hoe Marilyn Haimé, Ad de Ruijter, Sadik Harchaoui en Edith Snoey hun carrière binnen deze sectoren hebben vormgegeven. Bronnen en website tips - www.carrieretijger.nl - www.binnenlandsbestuur.nl - www.minbzk.nl/onderwerpen/overheidspersoneel


116

“Toen de vacature van directeur DCIM vrijkwam moest ik goed nadenken. Durf ik het wel aan? Ik was toch zeventien jaar jurist geweest. Dit was een grote beleidsdirectie met behoorlijk zware financiële aspecten en met veel meer soorten deskundigheid dan alleen de juridische. Aan de andere kant lag dit beleidsterrein mij na aan het hart. Het was een mooie kans om meer managementervaring op te doen. Maar vooraf wist ik niet wat me boven het hoofd hing. Na mijn afstuderen heb ik mij een half jaar georiënteerd op de arbeidsmarkt, de werkeloosheid was erg hoog. Uiteindelijk kwam ik terecht bij het ministerie van Binnenlandse zaken. Daar heb ik drie jaar gewerkt als jurist. Het was een spannende tijd, er gebeurde veel. We moesten brieven voor de toenmalige minister opstellen waarin hij aan de Tweede Kamer verantwoording moest afleggen over het politieoptreden bij rellen en ontruimingen van gekraakte panden. Toen ik een keer een ingewikkeld juridisch vraagstuk tot op de bodem had uitgezocht en dat verFoto: Tjitte Swart volgens bij de juridische directie terechtkwam, zeiden ze daar: ‘Hé, dat is een goede jurist’. Toen mocht ik bij die juridische directie gaan werken die ook over de Grondwet ging. Voor mij was dat het neusje van de zalm. Ik ben van juridisch medewerker tot sectorhoofd en daarna plaatsvervangend directeur doorgegroeid. Ik heb daar alle terreinen van het recht gezien, dat was fantastisch.”

Marilyn Haimé (52), Directeur Directie Coördinatie Integratiebeleid Minderheden (DCIM) Ze vond haar rechtenstudie zo leuk dat ze wel in alle richtingen wilde afstuderen en dat terwijl ze in eerste instantie helemaal niet naar de universiteit wilde. Als directeur van de Directie Coördinatie Integratiebeleid Minderheden heeft Marilyn Haimé de politieke dieptepunten van de afgelopen jaren van dichtbij meegemaakt. “Als ik vooraf had geweten wat er op me af zou komen, had ik me wel drie keer achter de oren gekrabd voor ik de moed zou hebben gehad om de functie te accepteren.”

Megaveranderingsproces “De aanslagen op 11 september, Pim Fortuyn, Theo van Gogh, een LPF-minister verantwoordelijk voor integratie, dat waren grote veranderingen op het terrein van


INTERVIEW GOVERNMENT & NON-PROFIT

integratie. En daarmee voor de directie. Als directeur van DCIM is dat niet eenvoudig. Maar als je er eenmaal voor staat dan moet je wel en gaat het haast vanzelf. Er kwam een megaveranderingsproces op gang. Er kwam een omslag in het denken over integratie. Het multiculturele ideaal had afgedaan. Politiek was men van mening dat de integratie was mislukt en er werd naar DCIM gekeken met de blik van: ‘Jullie hebben gefaald’. We hebben moeten laten zien dat hier professionals zitten met gedegen kennis en inzicht in het proces van integratie en sociale samenhang.” Niet ontevreden “Wij zijn er niet alleen om aandacht te vragen voor de

woon negatief in de Kamer werd ontvangen, terwijl het bedoeld was om de positieve dingen, datgene wat wel goed gaat bij integratie, over het voetlicht te brengen. De campagne werd vooral gezien als een dure beeldvormingscampagne, terwijl het om daadwerkelijk positieve voorbeelden ging.” Dosis relativeringsvermogen “Het is een gegeven dat we in een multi-etnische samenleving leven, daar moet je mee dealen. Daarbij moeten we niet enkel de positieve kant idealiseren, maar ook de negatieve aspecten aandacht geven en aanpakken. Je kunt niet volstaan met het beschuldigen van gemeenschappen omdat ze in een achterstandssituatie

De multi-etnische samenleving is een gegeven positie van migranten. Wij werken ook in het belang van sociale samenhang in een diverse samenleving. Als ik kijk naar waar we nu staan, ben ik niet ontevreden. Door de koppeling van het vreemdelingendossier aan het integratiedossier wordt er nu veel meer rekening gehouden met de gevolgen van migratie voor integratie. Wel is het jammer dat het integratiebeleid naar buiten toe in de schaduw van het vreemdelingenbeleid is komen te staan. Door vooral het als hard ervaren asielbeleid werd alles op het terrein van integratie - waarvoor dezelfde minister verantwoordelijk was - met scepsis bekeken. Het dossier Radicalisering, bijvoorbeeld, was goed bedoeld en puur bestemd om de weerbaarheid van de moslimgemeenschap tegen radicalisering te vergroten. Pas na de moord op Theo van Gogh ging de buitenwereld onze zorg delen terwijl de minister er al wel zorg voor droeg. We willen voorkomen dat jongeren gemarginaliseerd raken, dat is niet goed voor de sociale samenhang en kan op termijn gevaarlijk uitwerken.” Een ander voorbeeld is de &-campagne die buitenge-

verkeren. Je kunt het mensen niet kwalijk nemen dat ze in een ontwikkelingsproces zitten. Maar beleidsmatig moet jij je afvragen hoe je zo een proces kunt bevorderen en versnellen. Je zult het met elkaar moeten doen. Er moet een gemeenschappelijke basis zijn voor acceptatie. Nederland is ongeduldig, we hebben decennialang over de vrouwen- en homo-emancipatie gedaan, waarom denken we dan dat migranten uit plattelandsgebieden met een druk op de knop zich kunnen aanpassen aan een westerse samenleving? Het is van belang dat we maatschappelijk en politiek meer bindend gaan denken en handelen, in plaats van beschuldigend en angstvoedend. Dit gaat niet zomaar, het zal heel wat moeilijke discussies vergen. Wat is de gemeenschappelijke basis in onze samenleving en wat rekenen we ertoe? Waneer is een cultureel diverse uiting als de hoofddoek en de burqa belemmerend en waneer niet? De discussie is alleen vruchtbaar als we deze open kunnen voeren. We moeten openstaan voor argumenten.”

117


118

Relativeringsvermogen “Als jonge multiculturele professional moet je vooral vertrouwen op je eigen kracht. Maar naast een flinke dosis zelfvertrouwen heb je ook een dosis relativeringsvermogen nodig. Je ervoor zorgen dat mensen geïnteresseerd raken in je kwaliteiten voordat je ze kunt tonen. Dan moet je dus niet op alles als door een wesp gestoken reageren, daarmee bevestig je juist negatieve beelden. Sta open voor kritiek, kruip niet meteen in de slachtofferrol. Voel je niet te snel gediscrimineerd of beledigd, geef met humor en relativeringsvermogen weerwoord. Alleen dan laat je de kracht van culturele diversiteit zien.”

wel de ratio blijven gebruiken en oog houden voor het effect dat jouw woorden kunnen sorteren. Na 11 september hebben we de samenwerkingsverbanden afgebeld met de vraag: ‘Wat is je standpunt?’. Dan kreeg je te horen: ‘Wij zijn ook burgers van Nederland, waarom moeten wij een standpunt hebben?’ Het antwoord was: ‘Omdat de samenleving moet weten waar jullie staan’. Daar is lering uit getrokken. Na de moord op Theo van Gogh brachten de samenwerkingsverbanden meteen een persbericht uit en was er om 14.00 uur diezelfde dag al overleg. Er klonken alarmbellen. We willen allemaal voorkomen dat jongeren marginaliseren dus moet er nog harder aan het beleid worden getrokken.”

Emotie en ratio “Ik vraag me vaak af hoe ik mensen het beste kan raken. Wat kan ik gebruiken om iemand of een groep te triggeren? Hoe kan ik als ambtenaar bereiken dat de minister de kamer kan overtuigen en recht in het hart kan raken? De combinatie tussen ratio en hart zit hem in de taal en het hebben van een goede relatie met de minister. Na de moord op Theo van Gogh was de vraag hoe we emotie en ratio bij elkaar moesten houden zodat we niet alleen op een van beide zouden varen. Je moet kunnen omgaan met emotie in de samenleving en je er niet door laten meeslepen. Maar tegelijkertijd moet je

Mooie ideeën “Talentvolle mensen inspireren mij. Ik vind politiek fantastisch om naar te kijken, maar niet om aan mee te doen. Ik blijf liever achter de schermen. Neutraal en objectief adviseren is mijn kracht. Als mensen met mooie ideeën komen en ergens voor gaan, ben ik geïnspireerd om hen daarin te steunen. Van sterke mensen leer ik graag. Ik geniet ervan als ik anderen kan inspireren tot het schrijven van goede speeches en als ik een minister goed kan adviseren. Ik heb altijd werk gewild waar ik mij met hart en ziel in kan verliezen. Dat heb ik nu.”

Wens… Dat mijn dochter iets moois bereikt in het leven, dat ze haar talenten goed kan benutten. Blunder… Toen ik een keer gedachteloos uit een parkeerplaats reed, heb ik een auto van achteren aangereden. Ik was vergeten dat er een auto achter me stond. Verborgen talent… Ik kan heel goed koken. Lekker eten en lekker koken is een van mijn passies. Ik heb vroeger heel veel gekookt met een studiegenootje.We zeiden altijd dat als het niets werd met de studie, we altijd nog een restaurant konden beginnen. Helaas werd het wel wat met de studie… Waar kan iemand je ’s nachts voor wakker maken… Echt goed nieuws. Reclamecampagne… Onze eigen & campagne waarin reclame wordt gemaakt

voor de multiculturele samenleving. De ‘Even Apeldoorn bellen’ spotjes zijn ook altijd leuk. Lied… Ik hou van soul en blues, ‘Sitting on the dock of the bay’ van Otis Redding is een van mijn favorieten. Geur met de mooiste herinneringen… De geur van het oerwoud. Als je op het vliegveld Zanderij landt in Suriname komen de vochtige dampen en geuren van het bos letterlijk op je af. Ik ben erg gevoelig voor geur. Ik hou van de geur van bloemen, rozen, jasmijn, lelietjes van Dalen. Ik steek graag mijn neus in een bloem. Unique Selling Point… Mijn charme en stille kracht. Dier… Onze poes, Pien. Welke plant past het beste bij je persoonlijkheid… Bamboe, ik buig mee maar kom wel altijd overeind.


YOUNG PROFESSIONAL

Naam: Naïma Zemmouri Leeftijd: 24 jaar Studie: Rechtsgeleerdheid aan de Universiteit van Amsterdam

met mijn studie. Ik heb vervolgens op een klein advocatenkantoor gewerkt. Na 3,5 jaar had ik daar mijn plafond bereikt. Ik besloot vervolgens de uitdaging aan te gaan bij een groot commercieel advocatenkantoor, NautaDutilh. Ik heb stage gelopen op dit kantoor en er ook drie maanden aan een project gewerkt. Uiteindelijk heb

Geniet van ieder moment Beschrijf jezelf in vijf woorden. Extravert, vriendelijk, openzinnig, consciëntieus en eerlijk.

ik gesolliciteerd op een functie na mijn afstuderen. Ik had het ontzettend naar mijn zin waardoor het besluit om er te willen werken een logische vervolgstap was.

Wat wilde je worden toen je jonger was? Toen ik jong was, wilde ik arts worden maar toen ik in 3 VWO zat en merkte dat ik biologie, natuur- en scheikunde helemaal niet leuk vond, kon ik moeilijk nog langer volhouden dat ik arts wilde worden.

Welke tips heb je voor multiculturele jongeren? Je moet er gewoon voor gaan. Maak niet uit wat ze zeggen en hoe vaak je bent afgewezen. Uiteindelijk weet jij alleen wat je in huis hebt. Dit zul je moeten laten zien in één gesprek, je zult mensen daarvan moeten overtuigen. Bij een sollicitatiegesprek gaat het uiteindelijk niet om je capaciteiten, maar meer om de vraag of je een prettig persoon bent om mee samen te werken.

Hoe heb jij je studie gekozen? Mijn keuze voor rechten was meer een ‘Wat doe je als je het niet meer weet’ keuze. Maar naarmate de tijd verstreek begon ik rechten echt leuk te vinden en raakte ik er steeds meer van overtuigd dat dit was wat ik wilde. Hoe heb jij je studie tot nu toe er varen? Naarmate je ouder wordt kun je je studie echt waarderen en er echt voor gaan. Als je net van het VWO komt gaat er een wereld voor je open; al die vrijheid die je krijgt, je eigen rooster samenstellen en zelf je vakken kiezen. Dat vergt veel discipline. In het begin laat je je dan nog snel verleiden. Ook de mogelijkheden op creatief en sociaal niveau zijn niets vergeleken met het VWO. De mogelijkheden om als student voor een spotprijs cursussen als fotografie, sportduiken en tango te volgen, zijn echt super. Daarvan heb ik dan ook optimaal gebruik gemaakt. Daarnaast heb ik altijd gewerkt om mijn studie te bekostigen. In het tweede jaar heb ik besloten een bijbaan te zoeken die meer te maken had

Wie is je rolmodel? Mijn moeder is mijn voorbeeld, zij is een sterke persoonlijkheid, eerlijk en rechtvaardig. Zij is degene die mij altijd heeft geïnspireerd en gepusht om te studeren en alles eruit te halen wat erin zit. Zij kan dingen ook altijd relativeren en steunt mij in de keuzes die maak. Verder is een collega bij NautaDutilh ook een voorbeeld voor mij. Als ik net zo goed als haar word, ben ik heel tevreden. Wat is je levensmotto? Geniet van ieder moment, voordat je het weet is het voorbij. Je kunt uren zitten tobben over hoe je dingen anders had moeten aanpakken of over hoe je dingen zou willen aanpakken, maar daar heb je niets aan. Spijt ligt in het verleden. Probeer dus te genieten en te leren van iedere stap die je neemt. Ken je verleden, leer je heden dan weet je je toekomst…

119


BEDRIJFSPROFIEL

GITP International GITP is een adviesbureau dat zich richt op het beoordelen en ontwikkelen van de talenten van mensen. GITP stelt zich tot doel om mensen sterker, zelfbewuster, authentieker en autonomer te maken zodat deze meer regie krijgen over hun persoonlijke ontwikkeling. Het is onze opvatting dat mensen langs deze weg hun potentieel volledig kunnen benutten.We zijn ervan overtuigd dat individuen die zich bewust zijn van hun persoonlijke kracht, talenten en ambities het best functioneren ongeacht de omgeving waarin zij zich begeven. Diensten

Assessment, loopbaanontwikkeling & counseling, werving & selectie, organisatieadvies, executive coaching, executive matching, interim-management, medezeggenschap, trainingen & opleidingen, OR consulting, corporate governance en research. Bedrijfscultuur

De bedrijfscultuur van GITP is informeel en mensgericht. Maar tegelijkertijd ook zakelijk, gezien de hoge targets van de adviseurs. Medewerkers krijgen veel ruimte om nieuwe initiatieven te ontplooien en hun werk in te vullen. Op alle niveaus zijn de medewerkers betrokken bij het werk, klanten en collega’s. Ondanks de soms hoge werkdruk is er tijd voor andere activiteiten. Bijvoorbeeld voor professionele en persoonlijke ontwikkeling of voor gezelligheid en ontspanning. Vrijheid in verbondenheid

Professionaliteit, collegialiteit en ondernemerschap staan centraal in de GITP-stijl van werken. Uiteraard zijn er verschillen tussen en binnen de adviesgroepen en stafafBranche Medewerkers Instroom 2006 Startsalaris WO-ers Startsalaris HBO-ers Man/vrouw verdeling

: : : : : :

delingen. Dat mag ook.Want vrijheid in verbondenheid is een groot goed bij GITP. HR- beleid

Als toonaangevend HR-bureau zorgt GITP prima voor zijn eigen mensen. Onderzoek heeft uitgewezen dat de salarissen en secundaire en tertiaire arbeidsvoorwaarden bij GITP zeer concurrerend zijn in vergelijking tot andere marktpartijen. HR Academy

Een keuze voor GITP betekent ook een loopbaan lang leren. Leren in aansluiting met eigen ambities en gericht op ontwikkelingen in samenleving en markt. De GITP HR Academy biedt leergangen aan en organiseert seminars en trainingen op maat voor alle medewerkers, in alle fasen van hun loopbaan. Een groot voordeel hierbij is dat GITP zelf veel opleidingen ontwikkelt en op de markt brengt. Daarnaast treedt de GITP HR Academy of het nu gaat om een externe opleiding, ontwikkelplannen of de benodigde literatuur op als adviseur. Internationaal

De dienstverlening van GITP strekt zich uit over heel Europa. Zo hebben we eigen vestigingen in België en in Frankrijk werken we nauw samen met diverse buitenlandse partners. Profiel van de GITP adviseur

• Universitaire opleiding (A&O Psychologie, Bedrijfskunde, Onderwijskunde) • Teamplayer, maar kan ook zelfstandig opereren • Drive om de beste te willen zijn • Ervaring als consultant in de commerciële dienstverlening

HR adviesbureau GITP international heeft in totaal 340 medewerkers in dienst 58 medewerkers (waarvan 30 WO en 16 HBO) € 2131,- bruto per maand € 1.856,- bruto per maand 118 mannen en 207 vrouwen

121


“Veel mensen blijven op hun kennis zitten en denken, dit is mijn waarde. Zij beseffen niet dat je alleen door je kennis te delen deze kunt vermenigvuldigen. Je zult je doelstellingen niet bereiken als je niet bereid bent om je netwerk en expertise te delen. Het is een grote illusie dat kennis macht is. Zo’n visie werkt voor even, maar als jij je kennis niet met anderen wilt delen, zullen mensen ook niets met jou willen delen. Uit onderzoek blijkt dat je er zonder netwerken niet komt. De helft van de topfuncties wordt ingevuld door middel van het viavia circuit. Als je daar dus niet in zit, mis je de helft van de vacatures. De andere helft van de vacatures wordt ingevuld met behulp van wervingsmethodes die veelal ook al door de ‘ouders en voorouders’ van de wervers werden gebruikt. Deze mensen leven over het algemeen in ‘witte wijken’ en komen weinig Nederlanders tegen met een bi-culturele achtergrond.

122

Ik heb zelf sinds mijn 18de niet gesolliciteerd. Ik kwam via mijn buurman, Foto: Tjitte Swart die bij de politie zat, bij de politie terecht en in 2001 werd ik via een Marokkaanse dame die ik kende, aangenomen bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken, op de afdeling arbeidscommunicatie. Binnen mijn huidige baan wil ik door ‘intelligent te netwerken’, de ‘buurman’ zijn van de doelgroep. Jonge mensen en het gelijkheidsprincipe inspireren mij. Onbewust hebben wij, autochtone Nederlanders, ondanks de goede bedoelingen, iets ongelijks georganiseerd. Dat wil ik stukje bij beetje veranderen.”

Ad de Ruijter (52), Directeur DIV, Landelijk Netwerk Diversiteitsmanagement Zijn interesse voor culturele diversiteit werd in 1988 gewekt toen hij in aanraking kwam met een Surinaamse jongen die zijn draai niet kon vinden bij de politie. Nu is Ad de Ruijter projectmanager bij DIV, het Landelijk Netwerk Diversiteitsmanagement. DIV heeft tot doel werkgevers bewust te maken van de voordelen van diversiteit in personeelsen bedrijfsbeleid.


INTERVIEW GOVERNMENT & NON-PROFIT

“Hoe hoger je komt, des te meer je kunt doen voor de samenleving” Deur openzetten “Je hebt mensen die weten wat ze doen en anderen die dat niet weten. Ze zeggen: ‘Wij discrimineren niet’, maar als je allochtonen binnen je bedrijf wilt hebben dan moet je meer doen dan alleen de deur openzetten. Mijn ervaring is dat hoe hoger je komt, hoe meer je kunt doen voor de samenleving. Tijdens mijn baan bij het mi-

men, dan als eerste moeten vertrekken. Ik ben van mening dat dat vanwege hun specifieke kwaliteiten juist éxtra slecht zou zijn voor de economie. Allochtone Nederlanders worden nu vaker aangenomen door bedrijven dan een jaar geleden. De meeste grote bedrijven raken nu snel overtuigd van de noodzaak van diversiteit, maar bij het MKB vergt dit wat meer tijd. Er zijn 280.000 MKB bedrijven in Nederland. Diversiteit heeft vaak nog geen hoge prioriteit bij deze bedrijven. Als MKB’er wil je allereerst de orderportefeuille gevuld houden, anders ga je failliet. Vaak doet de directeur bij de kleinere bedrijven zelf het P&O-werk. Pas vanaf ongeveer tachtig medewerkers nemen bedrij-

Je kunt niet vermenigvuldigen zonder te delen nisterie van Binnenlandse Zaken organiseerde ik meetings met bijvoorbeeld negentig HBO en WOafgestudeerde ‘allochtone Nederlanders’. Iemand van een ministerie was positief verrast; die dacht dat er maximaal tien tot vijftien jongeren aanwezig zouden zijn. De ministeries pakken dat nu zelf op. Daar ligt mijn taak. Ik wil mensen van ‘onbewust-onbekend’ naar ‘bewustonbekend’ brengen. DIV is ontstaan omdat het bedrijfsleven erom vroeg. Uit een onderzoek van KPMG bleek dat er behoefte was aan een expertise centrum. Wij zijn het loket voor de eerste informatie en adviezen en hebben de expertise waardoor we bedrijven naar goede, gedegen bureaus kunnen leiden die hen verder kunnen helpen.” De boot missen “Er is nu aandacht voor diversiteit, omdat het economische tij meezit. Ik ben benieuwd hoe het zal gaan als het slechter gaat met de economie. Het is de vraag of de multiculturele werknemers die er het laatst zijn bijgeko-

ven een eigen personeelsfunctionaris in dienst. Dan kan er meer aandacht voor diversiteit ontstaan. DIV probeert door te dringen tot bedrijven door het belang van diversiteit aan de zakelijke belangen van de organisatie te koppelen. In de jaren ’80 heerste er een ‘allochtonen zijn zielig en moeten geholpen worden’mentaliteit. Maar nu is het vanuit bedrijfseconomisch opzicht dom als je culturele diversiteit niet omarmt. Je mist een enorme kans. In 2005 hadden allochtone Nederlanders veertien miljard euro te besteden. Dit bedrag stijgt per jaar met gemiddeld twee miljard. Eerder ging er ‘per hoofd’ nog veel geld terug naar het thuisland, maar dat zal dalen. Bedrijven die dit doorhebben zullen een graantje meepikken, andere zullen uiteindelijk de boot missen.” Valkuilen “Bij werving en selectie gaat het om verdere bewustwording. Iedere ‘schakel’ is van belang: van het opstellen van het profiel en de vacaturetekst tot aan het eindge-

123


“Het is een grote illusie dat kennis macht is” sprek. Op ieder punt kunnen er valkuilen zijn waardoor een autochtone Nederlander er beter vanaf komt dan de allochtone Nederlander. Iedere ‘schakel’ is gebaat bij actie. In vacatureadvertenties worden gemiddeld 25 competenties gevraagd. Hoe meer competenties gevraagd worden, hoe meer er gereageerd zal worden door vooral witte mannen. Zij overschatten zichzelf, ze zien de functiebenaming, het salaris, kloppen zichzelf op de borst en denken: ‘Dat kan ik’. Terwijl vrouwen en allochtonen zichzelf onderschatten, ze zien het aantal competenties dat gevraagd wordt en denken: ‘Dat kan ik waarschijnlijk niet’.”

124

Eerste indruk “Sinds 1990 weten we door de commissie Hofstede dat psychologische testen niet altijd een goed beeld geven. Sindsdien worstelen we met de werving- en selectiemethodes. Wens… Gezond en gelukkig blijven. Dier dat het beste aansluit bij je persoonlijkheid… Een jachtluipaard, dit dier kan zich uren concentreren, plotseling ontzéttend accelereren en in 9 van de 10 keer hebben ze ‘beet’. Dat vertaal ik terug naar weten wat je wilt, uitdagende, realistische doelen stellen en ervoor gáán. Maar een ‘spin in het web’ sluit ook aan bij mij. Voertuig… Motor Grootste ergernis… Window dressing, veinzen dat je een bepaalde mening bent toegedaan, terwijl je iets heel anders vindt. Met zulke mensen denk je dat je er bent, terwijl je zo iemand niet eerlijk is over wat hij of zij precies wil. Ik hou meer van duidelijkheid. Televisieprogramma… Iedere zondag: Buitenhof op Nederland 1. Beursgenoteerd fonds… Het is geen beursgenoteerd fonds, maar ik vind de Rabobank wel sympathiek. Meest onderschatte Nederlander… Job Cohen en Henk Kamp. Zij hebben een goede balans

Als jongere kun je je – om een betere kans te maken op de arbeidsmarkt – aansluiten bij YGP of een andere organisatie die een brugfunctie vervult. Maak daar gebruik van. Het begint al op school. Als je pas op het moment dat je afgestudeerd bent de arbeidsmarkt gaat benaderen, dan ben je te laat. Autochtonen hebben een groot informeel netwerk, zorg dat je ook zo’n netwerk om je heen creëert. Het is ook belangrijk om je goed te oriënteren op een stageplek. Weet ook hoe je je moet presenteren tijdens een sollicitatiegesprek. Vraag aan allochtone Nederlanders die het al ‘gemaakt hebben’ en aan autochtone vrienden en medestudenten hoe zij dat doen. De eerste indruk is belangrijk, in vijf seconden is het gedaan. Wees je dus goed bewust van je verschijning.”

tussen cognitieve en sociale intelligentie, waarmee ze meer voor Nederland zouden kunnen betekenen dan dat ze nu al doen. Boek… ‘De Da Vinci Code’ van Dan Brown. Slecht geregeld… Het feit dat al ruim zestien jaar – sinds het rapport van de commissie Hofstede – bekend is dat er geen sprake is van gelijke kansen voor iedereen zoals dat in artikel 1 van de grondwet beschreven staat. Onlangs werd dit door nieuw onderzoek* bevestigd. Desondanks worden nog vaak oneerlijke testen gebruikt. Ik neem dit niet de opdrachtgevers, maar de testbureaus kwalijk; zij zouden beter moeten weten. Unique Selling Point… Ik probeer altijd snel het beste antwoord te geven, waar de vraagsteller écht mee verder kan. *Onderzoek door de Nederlandse Vereniging voor Psychologen en Landelijk Bureau ter bestrijding van Rassendiscriminatie.


YOUNG PROFESSIONAL

Naam: Birgül Özmen Leeftijd: 23 jaar Studie: Master Islam in de moderne wereld en Bachelor Arabische, Nieuw Perzische en Turkse Talen en Culturen aan de Universiteit van Utrecht

doen, stukken schrijven, vergaderen, discussiëren en omgaan met collega’s, zijn een paar voorbeelden. Wat wil je uiteindelijk bereiken? Vanaf juni start mijn detacheringperiode van een half jaar. Het Rijkstraineeprogramma biedt de kans om naar

Pluk de dag! Wat wilde je worden toen je jonger was? Stewardess. Hoe ben je bij je huidige werkgever terechtgekomen? Via een bezoek aan een medewerker van Instituut Forum in Utrecht. Hij wees mij op het bestaan en de mogelijkheden van het Rijkstraineeprogramma. Dit sprak mij enorm aan waarna ik meteen heb gesolliciteerd. De aanmeldingsprocedure bestond uit een aantal rondes verspreid over twee maanden. Dit proces was erg spannend, maar ook heel leerzaam. Uiteindelijk is het me gelukt; ik ben Rijkstrainee! Hoe heb jij je baan tot nu toe er varen? Ik ben sinds september gestart als Rijkstrainee bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Dit traineeship duurt twee jaar, inclusief een detachering van een half jaar, verschillende opleidingsmodules en natuurlijk ook veel informele activiteiten zoals de beruchte Rijkstrainee-borrels! De eerste paar weken waren heel hectisch, je leert veel nieuwe mensen kennen, je wordt ingewerkt op je dossier, alles is nieuw. Tot nog toe heb ik het enorm naar mijn zin bij de overheid. Waar heb je het meeste van geleerd? Van mijn afstudeerstage op Instituut Clingendael in Den Haag heb ik veel geleerd. Ik kwam daar als 21-jarige studente vers uit de collegebanken binnen. Eigenlijk weet je dan, behalve je theoretische kennis, nog niets. Dankzij de begeleiding van Midden-Oostendeskundige Maurits Berger heb ik veel geleerd van de praktijk. Onderzoek

een willekeurige ambassade wereldwijd, de Europese Commissie of een ander ministerie in Den Haag te gaan. Mijn voorkeur gaat uit Brussel, voornamelijk door de internationale sfeer en de complexiteit van de onderwerpen die er behandeld worden. Vanaf januari ga ik me oriënteren op de verschillende mogelijkheden, ik hoop zo een weloverwogen keuze te kunnen maken. Mijn indruk van de overheid tot nog toe is overwegend positief, maar ik werk er nog te kort om nu al te kunnen zeggen of ik hier de rest van mijn leven zou willen blijven werken. Ik heb immers ook al ervaring met de minder positieve zijdes van mijn werkplek; de vergadercultuur en al het papierwerk. Wie is je rolmodel? Mijn moeder, als analfabete vrouw van een gastarbeider kwam zij begin jaren ´80 naar Nederland. Zij heeft mij laten zien dat je veel kunt bereiken, ook als het even niet mee zit, als je er maar voor de volle 100% voor gaat. Wat is je levensmotto? Pluk de dag! Een lange termijn planning maken is natuurlijk nooit verkeerd, maar dat kan ook tot frustraties leiden wanneer zaken niet helemaal volgens die planning verlopen. Wees je bewust van wat je wilt, maar laat onverwachte kansen die je pad kruisen niet liggen, grijp ze.

125


“Op de officiële opening van een vorig collegejaar werd ik aangesproken door een meisje. Ze had eerst MBO op het ROC van Amsterdam gedaan, toen het HBO en nu ging ze een Master doen aan de universiteit. Zulke verhalen zijn fantastisch. Zelf heb ik Algemene Literatuurwetenschappen gestudeerd in Leiden en mijn lesbevoegdheid Nederlands gehaald. Ik kwam uit een arbeidersgezin en moest als student hard werken om mijn studie te bekostigen. Je had toen nog geen studiefinanciering.

126

Universitair onderwijs vergt onderzoek: je moet met je hoofd werken. Maar toen ik een tijdje op de Letteren Faculteit werkte, wilde ik toch iets anders. Van mijn ouders had ik meegekregen dat je het onderwijs in moest om de wereld te verbeteren en de mensen te verheffen. En dus ik ging op zoek naar iets anders; ik deed een stap terug in mijn carrière, en ging lesgeven op een LEAO. Ik kwam met de moeilijkste groepen in aanraking. Maar ik vond het geweldig. Dat heb ik een paar jaar gedaan. Ik dacht al snel: de kaders en de regels Foto: Tjitte Swart voor dit onderwijs deugen niet. Ik kreeg de kans om er iets aan te veranderen, toen ik op het departement van Onderwijs Cultuur en Wetenschap ging werken. Uiteindelijk heb ik er 12 jaar gewerkt, om de twee jaar op een andere positie. Ik maakte daarna de overstap naar het ROC en later naar het college van bestuur van de UvA en HvA. Ik vind het goed om terug te zijn in de wereld van het onderwijs.

Ankie Verlaan (58), Lid college van bestuur UvA en HvA Ankie Verlaan houdt ervan iets nieuws op te bouwen of iets bestaands te veranderen. “Na de veranderaar moet er iemand komen die stabiliteit en rust in de tent kan brengen, dan is het voor mij tijd om iets nieuws te zoeken.” Nadat Ankie een ROC in Amsterdam had opgezet, werd ze lid van het college van bestuur van de UvA en HvA.

Het grote verschil tussen een ROC en de universiteit is dat binnen een ROC allerlei vormen van beroepsonderwijs ondergebracht zijn. Bij het departement heb ik met


INTERVIEW GOVERNMENT & NON-PROFIT

“Een carrière in het onderwijs begint bij onderwijs geven”

de verschillende vormen van onderwijs te maken gehad. De cultuur binnen een ROC is ook: ‘Hoe passen we ons aan de maatschappelijke context aan?’ Terwijl de universiteit en hogeschool veel meer ambtelijk en statisch zijn. Ze opereren niet zo in de omgeving.”

je ook ziet – en waar lang niet genoeg aandacht aan wordt besteed – is de grote inhaalslag die door de tweede generatie gemaakt is. Ik ben een echte cabareten toneelfanaat. Ik weet nog dat ik jaren geleden met mijn dochter naar de eerste voorstelling van Najib Amhali ging. Hij begon toen geluidjes met zijn mond te maken en mijn dochter deed mee, hij ging daarop in en er ontstond een heel leuk stuk improvisatie. Die eerste keer zaten we met alleen witte Nederlanders in de zaal en de jaren erna ook. We zijn naar iedere nieuwe voorstelling gegaan en twee jaar geleden zaten er ook Marokkanen in de zaal die heel enthousiast waren. Dat is een stap.”

Leer iedere dag Cabaret “Ik heb nu onder andere diversiteitsbeleid en studentenzaken in mijn portefeuille. Diversiteit is niet een discussie van na 2000. Het besef dat we er iets mee moeten doen, is veel ouder. We zouden ook op de juiste manier naar de gouden eeuw moeten kijken, dus niet op de VOC-manier van Balkenende. Waar is Amsterdam groot door geworden in de gouden eeuw? Door diversiteit. Door handel te voeren met mensen uit verschillende streken binnen Nederland, Brabant bijvoorbeeld – hoewel dat toen buitenland was – en buiten Nederland. Zo nam de rijkdom toe. Het probleem van Nederland op dit moment is niet de culturele diversiteit maar de sociaal economische situatie. Als ik kijk naar de huidige onderwijspraktijk dan zie ik dat de onderzoeksprijzen het vaakst gaan naar Marokkaanse meisjes. Die werken enorm hard en doen leuke onderzoeken. Het probleem ligt in de achterstandwijken, de sociaaleconomisch arme wijken. Om de achterstand in te lopen en ontwikkeling binnen het onderwijs te stimuleren moet je jongeren langere onderwijstrajecten aanbieden, herkansingen geven en kopklassen aanbieden. Maar wat

Carrière in het onderwijs “Qua diversiteit in het personeelsbestand doen de UvA en de HvA het heel slecht. Er werken nu al wel Surinamers, maar die zijn hier wat langer. Er is jaren geleden een programma ontwikkeld waarbij hoogopgeleide allochtonen met behoud van hun uitkering een lerarenopleiding konden volgen. Dit is uiteindelijk afgeschaft omdat de minister toen vond dat er geen lerarentekort was. Daar zal zij nu wel anders over denken, want er is een enorm lerarentekort. Net als de arbeiders in de jaren ’50 gaan mensen met een andere culturele achtergrond voor de banen met status en zekerheid. Ze gaan niet voor een baan in het onderwijs, omdat het niet meer dezelfde status heeft als dat het vroeger had. Een carrière in het onderwijs begint echter bij het onderwijs geven; daarna kun je doorgroeien naar management functies. Als je kijkt naar de studenten, zie je dat het beter gaat met de diversiteit. De HvA kleurt goed mee, de UvA ook maar nog iets minder. Dit is dezelfde ontwikkeling als in de jaren ’50 met de arbeiders, toen veranderde de samenstelling van de universiteiten ook langzaam.

127


LEVENSMOTTO’S

“Laat niet voor de dag van morgen waar je ook vandaag voor kan zorgen.” ´ Directeur Directie Coordinatie Marilyn Haime, Integratiebeleid Minderheden (DCIM) (pag. 116) ‹

128

“Doe alles wat je doet met oprechte interesse of doe het niet.” Tanja Jadnanansing, Projectmanager externe betrekkingen en plaatsvervangend eindredacteur NOS headlines (pag. 140)

“Je kunt niet vermenigvuldigen zonder te delen.” Ad de Ruijter, Directeur DIV, Landelijk Netwerk Diversiteitsmanagement (pag. 122)


INTERVIEW GOVERNMENT & NON-PROFIT

Eerst studeerden alleen de kinderen uit de hogere klassen, maar geleidelijk aan gingen ook de arbeiderskinderen meer en verder doorstuderen.”

“Wat je hoort van jongeren zelf, kun je niet leren uit een boekje”

Niet blijven zitten “Zoek voordat je gaat solliciteren iemand op uit het bedrijfsleven. Iemand die iets te maken heeft met de baan die je zoekt en laat die persoon je advies geven en je brief en CV checken. Veel mensen uit het bedrijfsleven vinden het leuk om op te treden als mentor of tutor. Bij de ING doen ze veel van dit soort werk. Je kunt zo het hoofd P&O bellen en zeggen dat je een mentor zoekt. Ik doe vaak zo’n mentorschap en leer er zelf ook van. Als mentor leer je hoe deze generatie tegen bepaalde zaken aankijkt, wat ze verwacht van deze maatschappij. Dit is voor mensen bij een bank bijvoorbeeld heel belangrijk om te horen, want de volgende generaties zijn tenslotte de toekomstige klanten. Wat je hoort van de jongeren zelf kun je immers niet leren uit een boekje. Als je eenmaal een baan hebt, is het belangrijk dat je niet blijf zitten als je uitgekeken bent of het niet meer naar je zin hebt. Dan moet je op zoek naar de volgende stap. Als je toch blijft zitten kan het slecht uitwerken, je kunt een burn out krijgen of iets anders. Je hebt je lot zelf in handen. Beschouw alles wat je doet als een vorm van leren. Leer iedere dag, wees je daar ook bewust van en vraag jezelf iedere dag af: Wat heb ik vandaag geleerd?”

Auto… Een zwarte Honda CRV, maar ik rij niet zo vaak. Krijgt energie van… Hardlopen Grootste ergernis… Bureaucratie Beste politicus… Niemand is perfect maar Job Cohen vind ik toch wel erg goed. Wie zou de premier van Nederland moeten zijn… Niet Jan Peter Balkenende. Herman Wijffels zou ik wel graag als premier willen zien. Beste beursgenoteerde fonds… ING Radioprogramma… Dat is op de zaterdagochtend de Tros nieuwsshow met Mieke van der Weij. Kledingstuk… Spijkerbroek Acteur… Ik vind Pierre Bokma heel goed, hij is lichtelijk gestoord wat misschien wel de reden is dat hij zo goed is. Parfum… In de winter gebruik ik parfum dat een beetje naar chocola ruikt, in het najaar parfum dat een beetje naar kaneel ruikt en in de zomer parfum dat een beetje naar frisse bloemen of citroen ruikt.

129


“Ik begon niet heel lang na 11 september 2001 bij FORUM. Er waren spanningen, je had Pim Fortuyn, je had de overheid die op een bepaalde manier omging met maatschappelijke organisaties. Er waren veel bezuinigingen. Ik moest veel aan crisismanagement doen, interveniëren. Al met al een zeer complexe situatie waarin inhoud en organisatie vernieuwd moesten worden. Daarbij kwam dat het beeld heerste dat FORUM voor de belangen van allochtonen opkomt. FORUM is echter geen belangenbehartiger in de strikte zin van het woord. We zijn geen instituut dat opkomt voor de belangen van alleen allochtonen, we zijn een instituut dat opkomt voor de belangen van de Nederlandse samenleving.

130

Sadik Harchaoui (33), Directeur FORUM, instituut voor multiculturele ontwikkeling Rechter, dát wilde Sadik Harchaoui worden. Maar de functie van officier van Justitie, bleek uitdagender. En nu is hij directeur van FORUM, Instituut voor multiculturele ontwikkeling. “De rechtstaat kan alleen voortleven als je burgers hebt die de rechtstaat aangeleerd krijgen.”

Ik wilde denken en doen combineren. Kennis is voor mij relevant als het ergens toe kan leiden, een verschil kan maken in het leven van mensen. De combinatie wetenschap en beleid vind ik mooi. Daarnaast had ik het gevoel dat ik wel een aantal belangrijke onderwerpen naar voren kon brengen. Het was al met al een intuïtieve stap. Ik doe niet aan loopbaanplanning. Ik heb altijd al veel verschillende interesses gehad. Ik ben een harde werker en schep eer in mijn werk, ik wil het zo goed mogelijk doen. De kennisontwikkeling binnen FORUM is op een hoger peil komen te staan, we hebben al eind 2003 belangrijke onderwerpen als radicalisering, religie en identiteit kunnen agenderen. Ik denk dat we qua kennis op een hoger niveau zitten dan een paar jaar geleden. We zijn een van


INTERVIEW GOVERNMENT & NON-PROFIT

de weinige organisaties geweest die ook toen het moeilijk was diversiteit tot kernactiviteit bleef houden. Het uitgangspunt van een multiculturele samenleving hebben we niet losgelaten - ook niet in de tijd van heftige polemieken. We zijn nu misschien wat stiller, maar wel veel effectiever. We willen niet meedoen aan de incidentenhype. Het leidende motto is dat er hard gewerkt moet worden. In alle debatten, dialogen en het mediacircus wordt wel eens vergeten dat er ‘meters gemaakt moeten worden’. We blijven vakbonden, bedrijfsleven, gemeenten en overheden adviseren, maar we combineren ook kennis en katalyseren projecten. Dat combineren van verschillende rollen is best bijzonder. Het is een uitdagende missie.”

“Multiculturele jongeren moeten de lat veel hoger leggen” We hebben alle levels nodig, VMBO, MBO, HBO en WO. We hebben de lage levels nodig om de innovatie te ondersteunen. Maar als je talent niet de mogelijkheid geeft om zich te ontwikkelen dan zal het niet gelukkig zijn, dit leidt tot spanningen, de sociale cohesie komt

Creëer een prettig land De noodzaak van diversiteit “FORUM is al een jaar of tien bezig met culturele diversiteit. Ik ben blij dat anderen waaronder bedrijven zich hier nu ook veel intensiever mee gaan bemoeien. Diversiteit betekent dat je je goed kunt omgeven met verschil. Dit is belangrijk. Het is het fundament van de rechtstaat en de democratie. De rechtstaat bemiddelt tussen verschil terwijl de democratie verschil organiseert. Daarom hebben rechtstaat en democratie geen baat bij assimilatie, alles draait juist om verschil. Diversiteit is een bittere noodzaak. Tegenwoordig gaat het niet om de goede afspiegeling of om het zogenaamd verlenen van een gunst, maar om de noodzaak. Door de inkrimping van de samenleving moet je veelzijdig talent aan je koppelen om te kunnen blijven innoveren. Dit betekent dat de overheid en het bedrijfsleven ook aantrekkelijk moeten zijn voor de multiculturele professional om op lange termijn het welvaartsniveau te behouden. Dit is in ons aller belang. Vroeger werd je gezien als heel verantwoordelijk als je je bezig hield met culturele diversiteit nu ben je heel onverantwoordelijk als je, je er niet mee bezighoudt.

onder druk te staan en er ontstaat een onprettige sfeer.” Een prettig land creëren “Als een land als onprettig wordt gezien voor studenten, gezinnen en anderen dan zal het land niet aantrekkelijk zijn voor bedrijven. Dan organiseer je als het ware een leegloop. Omgaan met culturele diversiteit is lastig maar het moet wel gebeuren. De eerste toespraak die ik hield als directeur van FORUM in 2003 ging over hoogopgeleide jonge allochtonen. Nu roepen bedrijven – gelukkig - in de strijd om goed personeel dat ze deze snel uitbreidende groep hard nodig hebben. De samenleving heeft bedrijven die jonge allochtonen aannemen nodig om de sociale cohesie te bewerkstelligen en om de emancipatie van nieuwe Nederlanders te bevorderen. Het is een vorm van welbegrepen eigenbelang. Dat vind ik het beste motief achter diversiteitsbeleid. Ik hou niet van dreig- en kanseltaal. Dat is niet effectief. Je ziet nieuwe ontwikkelingen als Chinese universiteiten die toptalenten uit Nederland halen om daar te gaan studeren, je ziet Turken die in Istanbul gaan studeren,

131


“Welbegrepen eigenbelang is het beste motief achter diversiteitsbeleid”

132

Marokkanen die naar Frankrijk en Spanje gaan. Het is dus van belang om een prettig land te creëren waar mensen graag willen blijven en waar bedrijven zich willen vestigen. Als mens wil je niet blijven in een land waar ze je liever niet willen hebben; zeker niet als je de nodige alternatieven hebt op een goede toekomst elders. Op de korte termijn zullen de bedrijven die culturele diversiteit omarmen winst maken, op de langere termijn zullen ze een prettiger land creëren om in te wonen. Daar moet ook aan gedacht worden.” Think big, act small “Mensen nemen je het meest serieus als je authentiek bent. Dus probeer authentiek te blijven als jonge professional, werk aan je zelfvertrouwen, maar blijf bescheiden.

Beste uitvinding… Penicilline Reclamecampagne… De Rabobank reclames met Jochem. Of Fatima dát kan evenaren is de vraag. Best geregeld in Nederland… De democratie. Unique Selling Point… Ik kan er wel een paar noemen, maar dat kan ik niet over mijzelf zeggen dat moet een ander doen, vind ik. Waar kan iemand je ’s nachts voor wakker maken… Voor een kop koffie en als ik op dat moment van wezenlijke betekenis voor iemand kan zijn.

De combinatie zelfverzekerdheid en bescheidenheid is mooi. Sta er ook voor open dat je kunt leren van anderen. Jongeren zeggen vaak: ‘Ik weet het wel’, terwijl ze het nog helemaal niet weten. Dienstbaarheid is ook belangrijk, je doet dingen ergens voor, wees je daarvan bewust ook als het niet populair is. Positivisme is een opdracht. Het geeft je meer energie en daardoor ben je effectiever. Het hebben van een bepaalde luchtigheid en vrolijkheid is veel belangrijker dan het zoveelste netwerkgesprek voeren. Weet wie je bent, ken je kracht en maak er dan werk van. Doe mee en participeer in programma’s van FORUM, YGP of andere organisaties. Tegelijkertijd moet je blijven werken aan je CV. Niet omdat je hoog wilt eindigen op de maatschappelijke ladder, maar omdat je jezelf wilt blijven ontwikkelen. Als je een mentor wilt, zoek een mentor. Als je een coach wilt, zoek een coach. Ga niet met mensen in gesprek omdat ze tot rolmodel zijn uitgeroepen, maar omdat je ze echt interessant vindt. Ik vind dat multiculturele jongeren de lat veel hoger moeten leggen. Het ambitie niveau is te laag. Think big, act small, dat is ook mijn levensmotto.”

Wens… Dat er een einde komt aan het conflict in het MiddenOosten en dat mijn zoontje een mooie, gelukkige en gezonde toekomst tegemoet gaat. Dier dat het beste aansluit bij je persoonlijkheid… Een vis, ik voel me overal thuis. Een dag in de schoenen van… Mijn vrouw om te kijken of ik Sadik begrijp, of ik hem zie zoals hij zichzelf ziet en om te ontdekken of zij gelijk heeft. Auto… Een diepblauwe Audi. Wat zou je meenemen naar een onbewoond eiland… Mijn vrouw, zoontje en heel veel boeken.


YOUNG PROFESSIONAL

Naam: Soufian El Mrabet Leeftijd: 25 jaar Studie: Business & Communication aan Business School Notenboom in Maastricht.

wikkeling. Door veel op reis te gaan zie je veel zaken die je in eigen land mist, je leert buiten kaders te denken en open minded te zijn. Wat wil je uiteindelijk bereiken? Mijn ambitie is om zelfstandig ondernemer te worden.

Gaan voor kwaliteit Beschrijf jezelf. Een mens met veel energie en een krachtige geest. Ik houd van mensen in ieder hoedanigheid. Ik leer van de verschillende culturen en verschijningen in dit land.

Idealiter wil ik bijdragen aan de ontwikkeling van onderontwikkelde landen. Ik zou producten en diensten die moeilijk te krijgen zijn in deze onderontwikkelde landen toegankelijker willen maken voor het ‘volk’.

Wat wilde je worden toen je jonger was? Ik wilde eerst piloot worden totdat ik de film ‘Delirious’ zag met Eddy Murphey als marketing directeur van een grote uitgeverij in New York. De media leek me daarna de ideale werkgever.

Welke tips heb je voor multiculturele jongeren? Wees jezelf, laat je niet demotiveren door kritiek maar gebruik die kritiek juist om jezelf te verbeteren. Tegenslagen dien je te beschouwen als een leerpunt voor een volgende baan of sollicitatiegesprek.

Hoe heb jij je studie gekozen? Ik heb mijn economie studie gekozen vanwege een zeer inspirerende economie leraar op de middelbare school. Ik herinner me de man als gedisciplineerd en overtuigend. Hij dwong respect af bij pubers. Hulde aan dhr. Ummels.

Wat inspireert jou? Ik wordt geïnspireerd door godsdiensten en door intellectuele mensen. Mensen met inhoud en kennis van zaken, mensen die in het leven niet gaan voor kwantiteit maar kwaliteit.

Hoe heb jij je studie tot nu toe er varen? Mijn studie heb ik ervaren als een middel om op een bepaalde manier te gaan denken. Het gaat vooral om het je eigen maken van een leergebied. Je leert als het ware leren. Waar heb je het meeste van geleerd? Het meest heb ik geleerd van mijn ouders. Zij hebben mij altijd gestimuleerd om te blijven studeren. De stap van Maastricht naar Amsterdam heeft een volwassen persoon van mij gemaakt. Wat carrière betreft vind ik dat je je ambities moet volgen en gelukkig moet zijn met wat je doet. Uiteindelijk draait het om zelfontwikkeling. Reizen heeft ook veel invloed gehad op mijn ont-

Wie is je rolmodel? Dat is bij uitstek mijn vader! Hij kwam op 22-jarige leeftijd op verzoek van de Nederlandse en Marokkaanse autoriteiten naar Nederland. Hij begon met niks in een vreemd land. Vervolgens heeft hij keihard gezwoegd voor de Nederlandse economie en voor zichzelf. Nu, 35 jaar later, is hij met pensioen, maar hij heeft nog steeds genoeg pit en energie om in zijn eigen land te ondernemen. Hij is een waardevolle man. Wat is je levensmotto? Omring je niet met veel te veel kennissen die je eigenlijk helemaal niet kent. Het wordt helaas vaak belangrijker gevonden om veel mensen een beetje te kennen dan weinig mensen goed te kennen.

133


“Als klein kind wilde ik heel veel dingen worden. Verpleegster of geschiedenisjuf waren mijn favorieten, maar ik wilde ook wel varen omdat ik neven had die dat deden en ik het wel spannend vond klinken. Maar mijn carrière is anders gelopen. Toen ik na mijn studie Vormingswerk aan de Sociale Academie de advertentie voor het bondsjongerenwerk zag, vond ik dat een uitgelezen kans. Het leek mij fantastisch om bij een vakbond te werken en daar volop bezig te zijn met de belangenbehartiging van werknemers. Ik ben nooit meer weggegaan, ik kon niets verzinnen wat leuker was dan dat wat ik op dat moment deed. Iedere keer dat ik dacht ‘ik ga weg’, kwam er weer een kans voorbij. Zo werd ik langzaam vice-voorzitter en nu voorzitter. Ik doe niet bewust aan carrièreplanning, de sneeuwbal kan net zo hard de andere kant op rollen. Dat plannen past ook niet bij mij.”

134

Harde woorden “De politiek heeft de laatste jaren bijgedragen aan de polarisatie, terwijl het eigenlijk zou moeten zorgen Foto: Norbert Voskens voor eenheid. Ik hoop dat het de goede kant op gaat. Ik zou bijvoorbeeld graag een goed nieuws krant willen zien. Een krant zonder al die ellende, maar met alles wat wel goed gaat. Als ik kijk naar het Sinterklaasfeest in Ahoy, dan zie ik al die culturen, al die kleine kinderen feest vieren. Dat is geweldig, zoiets integreert meer dan alle harde woorden, dan alle Verdonks. De mensen moeten inzien dat de multiculturele samenleving de realiteit van vandaag is. Deze samenleving brengt heel veel mooie dingen voort en de problemen die er soms mee gepaard gaan, moe-

Edith Snoey (50), Voorzitter vakbond ABVAKABO FNV Ze had nooit gedacht dat ze vakbondvoorzitster zou worden. Nu is Edith Snoey het gezicht van de ABVAKABO FNV en beheert ze de belangen van 353.000 leden uit de publieke sector. “Je moet je niet té bewust zijn van de carrièrestappen die je wilt nemen. Want dan ga je teleurstellingen tegemoet.”


INTERVIEW GOVERNMENT & NON-PROFIT

ten we samen oplossen. Mensen met een andere culturele achtergrond maken een enorme inhaalslag in het onderwijs en op de arbeidsmarkt. Het is nu aan ons om hen ook goede kansen te bieden op de arbeidsmarkt.” Witte organisatie “De vakbond telt vijfhonderd betaalde werknemers maar het is ook deels een vrijwilligersorganisatie omdat de leden ook initiatieven ontplooien en een bijdrage leveren. In de werkorganisatie behartigen wij zowel individuele als collectieve belangen. We zijn dus een vereniging en werkorganisatie in een. Maar in beide functies zijn wij geen goede afspiegeling van de maatschappij. We zijn te veel een witte organisatie en er zit-

“De multiculturele samenleving is de realiteit van vandaag”

Investeer in je sterke punten ten ook te weinig jongeren onder onze leden. Ik heb regelmatig tegen de directie gezegd dat we hier voorrang aan moeten geven. We willen meer jonge leden en meer leden met een andere culturele achtergrond trekken. Dit moeten we bewerkstelligen om onze eigen legitimiteit te waarborgen. Het kan niet zo zijn dat je als vakbond geen goede afspiegeling bent van de sector die je bedient. De meerwaarde zit ‘m niet alleen in de individuele mens met een andere culturele achtergrond maar ook in het collectief. Het is raar dat allochtonen – terwijl er zoveel werkzaam zijn in de publieke sector – niet gehoord worden binnen de vakbond. Als je geen mensen met een andere culturele achtergrond aan je bindt, ben je bezig met eenzijdig beleid en dat is nooit goed.” Juridische bijstand “Er zijn drie redenen om lid te worden van de vakbond. De eerste reden is commercieel. De vakbond sluit CAO’s af voor sectoren waar jij bijvoorbeeld onder valt. Dit doen we voor alle werkende mensen, maar een

goede cao komt er niet vanzelf. We hebben leden nodig die hun waardering voor de vakbond omzetten in een lidmaatschap zodat we zoveel mogelijk invloed kunnen uitoefenen. Daarnaast staat de vakbond je bij met juridische bijstand als je een geschil of conflict hebt met je werkgever, dus als er problemen zijn. En tot slot, en deze reden is het minst bekend, is de vakbond er ook om met je mee te denken over jouw carrière. Wij behandelen dus niet alleen problemen, maar zijn er ook voor loopbaanbegeleiding. Het mooie aan de vakbond is dat wij geen belang hebben bij het advies of de tips die wij geven. Wij praten puur vanuit de kennis die wij hebben van de publieke sector, werk en inkomen en denken mee.” Bij jezelf blijven “We hebben behoefte aan jongeren in de publieke sector dus wees overtuigd van je kwaliteiten en laat je toegevoegde waarde zien op de arbeidsmarkt. We zitten nu op een omslagpunt. De meerderheid van het bedrijfsleven begint langzaam in te zien dat het misgaat

135


“We hebben behoefte aan jongeren in de publieke sector”

136

met de economie als het cultureel divers potentieel onbenut blijft. Als starter op de arbeidsmarkt is het belangrijk dat je bij jezelf blijft. Op een gegeven moment weet je wat je wel en niet kunt. Ik heb geleerd dat je meer moet investeren in je sterke dan in je zwakke kanten. Als je op een goed niveau zit, kun je mensen om je heen verzamelen die jouw zwakke kanten kunnen opvangen. Als ik kijk naar mezelf, ik ben goed in de sociale omgang met mensen. Ik hou van het verbinden van mensen. Dat zijn mijn sterke punten. Maar wat ik in het begin deed, was vooral letten op mijn zwakke punten. Dan doe je jezelf tekort waardoor je onvoldoende plezier in je werk hebt. Daar moet je op letten.”

Meenemen naar een onbewoond eiland… Mijn echtgenoot, een hele grote stapel boeken en een zwembril. Kledingstuk… Een mooi broekpak met mooie blouses. Oftewel goedverzorgde en lekker zittende kleding. Sport… Zwemmen. Film… ‘The remains of the day’ met Anthony Hopkins. Positie van Nederland in de toekomst… Redelijk stevig, ik denk wel dat we de toets der kritiek kunnen doorstaan, ik ben niet somber gestemd. Blunder… Ik heb wel eens op een receptie, zonder het vooraf te weten, aan een burgemeester van een klein dorp gezegd dat het me helemaal niet leuk leek om de burgemeester van een klein dorp te zijn omdat je dan niets hoefde te doen en alleen een beetje op het dorpsplein of op de marktplaats praatjes met mensen moest maken. De burgemeester in kwestie was niet zo blij met mijn opmerking. Radioprogramma… ‘Met het oog op morgen’ en in de kerstperiode ‘de Top 2000’. Mooiste dag… Ik hoop dat die nog komt. Reclamecampagne… Ik kijk bijna geen reclame. Maar wat me wel is opgevallen in de kerstperiode is een billboard waarop het Donald Duck abonnement werd gepromoot. Daar stond op: ‘Heb je geen zin in kalkoen, neem dan een Duck’. Heel leuk ook omdat het jeugdsentiment en herinneringen aan mijn eigen Donald Duck tijd opwekt. Wens… Gezond blijven.


MEDIA & CULTURE


Een carrière in de media of cultuur is voor veel multiculturele jongeren niet een voor de hand liggende keuze. De media wordt vaak als ‘de vijand’ gezien en de cultuur sector is volgens velen vooral iets voor artistieke figuren. De realiteit is echter anders; de media heeft multicultureel talent juist nodig en de cultuursector kent veel meer functies dan de uitvoerende.

138

Kansen in de cultuursector Het belang van een goed draaiende cultuursector wordt vaak onderschat. Wat niet beseft wordt is dat de cultuur dé inspiratiebron van een samenleving is en dat het, als het ware, het visitekaartje van een land is. Buitenlandse toeristen bezoeken vrijwel altijd musea, historische gebouwen en bijzondere monumenten. Daarnaast zijn vernieuwende toneel- en dansvoorstellingen en professionele filmproducties twee van de manieren om jezelf als land in de internationale kijker te spelen. Om een artistieke functie te kunnen bekleden in de cultuursector is het handig als je de toneelschool of de (klein)kunstacademie hebt doorlopen of een opleiding als Kunstgeschiedenis of Cultuur en Letteren hebt gedaan. De cultuursector biedt echter meer dan alleen artistieke functies. Net als in iedere andere organisatie moet er, bijvoorbeeld, in een museum, theater en poppodium veel geregeld, gemanaged en georganiseerd worden. Hiervoor is organisatie en management talent nodig met een passie voor kunst en cultuur. Zoals Peggy Brandon, directeur expertisenetwerk cultuureducatie MOCCA, in het interview op pagina 150 zegt, moet je

je als bijna of net afgestudeerde niet blind staren op het bedrijfsleven. Er zijn andere sectoren die evenveel kansen bieden om jouw talent te ontplooien. De media sector is hier een ander voorbeeld van. Media ambities Iedereen heeft wel een mening over de media. De media zouden teveel macht hebben, teveel ons beeld vertroebelen en ons een subjectieve waarheid voorspiegelen. Dé manier om erachter te komen in hoeverre deze beweringen waar zijn is om zelf carrière te maken in de media. Uiteraard kun je jouw keuze om de media in te gaan niet enkel baseren op de hiervoor genoemde reden; je moet het ook echt graag willen, gemotiveerd zijn en die ambitie hebben. Volgens Sulay Reval, presentator van het KRO programma ‘Puberruil XL’ moet je in eerste instantie kijken of werken in de media je trekt en of je iets kunt toevoegen aan die sector. “Zelf ben ik al van jongs af aan geboeid door televisie. Ik keek naar mensen als Paul de Leeuw en dacht, ja dat wil ik ook. Ik wil goede en leuke programma’s maken.” Talloze mogelijkheden De mogelijkheden binnen de media zijn net als binnen de cultuursector talloos. Zowel voor als achter de schermen zijn er verschillende interessante en uitdagende functies te bekleden. Sulay: “Als je gewoon goed bent in wat in wat je doet en heel hard werkt dan zijn er altijd mogelijkheden. Men ziet gelukkig steeds meer in dat het Nederland van na de oorlog anders is dan het Nederland van voor de oorlog. Waardoor steeds meer andere Nederlanders, ook in de media, een kans krijgen.” Meer nog dan in andere sectoren is het belangrijk dat het personeel in de media een goede afspiegeling vormt van de maatschappij. Wil je


MEDIA & CULTURE

namelijk als nieuwsbron het nieuws in de juiste context kunnen plaatsen en brengen dan moet je wel inzicht hebben van de dynamiek en de complexiteit van de multiculturele samenleving en deze in zijn volledigheid kunnen bedienen. Ton aan de Stegge, bestuursvoorzitter van mediagroep PCM Uitgevers, in het interview op pagina 146: “Het is belangrijk dat Nederlanders met een niet-Nederlandse achtergrond zich ook in onze journalistieke producten gaan herkennen.”

te tillen, een goede voorbereiding is altijd het halve werk. Weet waarom je die functie wil en verdiep je in de sector en het bedrijf. Tanja Jadnanansing, projectmanager externe betrekkingen en plaatsvervangend eindredacteur van NOS headlines, verwoordt dit in het interview op pagina 140 als volgt: “Wat is je drive? Wat maakt jou anders? Als je nu al weet dat je bij de NOS terecht wilt komen dan moet je nu al veel nieuws consumeren, de krant lezen, radio luisteren.”

Kiezen voor een carrière in de media & cultuur 139

Eerlijke blik Maar over welke kwaliteiten moet je als aanstormend multicultureel mediatalent, naast een relevante studie zoals Communicatie wetenschappen, Journalistiek of Media en Cultuur, beschikken om het te kunnen maken in de media? Doorzettingsvermogen en nieuwsgierigheid zijn belangrijk maar je moet ook goed met mensen kunnen werken; een goed televisieprogramma, radio uitzending, krant of tijdschrift maak je immers niet in je eentje. Daarvoor werk je zowel binnen als buiten de organisatie samen met mensen. Maar naast doorzettingsvermogen, nieuwsgierigheid en sociale- en communicatieve vaardigheden is het ook belangrijk dat je met een eerlijke blik naar jezelf kunt kijken zodat jij je goed verder ontwikkelt. Sulay: “In de korte tijd dat ik nu werkzaam ben in de media heb ik geleerd dat het belangrijk is dat je altijd jezelf bent, hard werkt en kritisch naar jezelf kijkt.” De vijand opvoeden Of je nou besluit om ‘de vijand’ te gaan opvoeden en bij een (sensatiebeluste) krant gaat werken of besluit om de culturele sector van Nederland naar een hoger plan

Kortom, er is nog een hele weg af te leggen tussen het maken van YouTube filmpjes of het publiceren op je blog en een mooie media toekomst. Maar aan de andere kant, wat is het nut van ambitieuze doelen als je op de weg ernaartoe niet uitgedaagd, getest en onderwezen wordt? Lees op de volgende pagina’s hoe Peggy Brandon, Ton aan de Stegge en Tanja Jadnanansing hun media of cultuur droom hebben verwezenlijkt.

Sulay Reval (22) is een levensgenietende Surinaamse Amsterdammer. Hij maakte deel uit van het Jongeren Lagerhuis en presenteerde het kinderprogramma in ontwikkelingslanden ‘Overleven’ voor Teleac/NOT. Van 3 januari tot 14 februari presenteerde Sulay iedere woensdagavond voor de KRO het programma ‘Puberruil XL’. Kijk voor meer informatie over dit programma op www.puberruil.kro.nl of www.uitzendinggemist.nl


Foto: Hindulife

140

Tanja Jadnanansing (39), Projectmanager externe betrekkingen en plaatsvervangend eindredacteur NOS headlines Na een studie Rechten en een management opleiding brengt Tanja Jadnanansing nu als plaatsvervangend eindredacteur bij NOS headlines nieuws dat gerelateerd is aan jongeren. “De publieke omroep vond het moeilijk om talent te vinden.”

“Toen ik de hoofdredacteur van het NOS Journaal Hans Laroes tegenkwam, vertelde hij dat ze bezig waren met een jongerenproject waar ze nog iemand voor zochten. Neem mij maar aan, zei ik. En dat deed hij. Dat project was NOS headlines. Ik heb daar het hele voortraject voor gedaan. Dat was geweldig. Nu word ik jongeren-trendwatcher genoemd. Maar wat ik feitelijk doe is plekken bezoeken waar jongeren vaak komen om met hen te praten over het nieuws en wat hen bezighoudt. Tegenwoordig geef ik ook les aan jongeren. We nemen het nieuws als uitgangspunt en houden dan actualiteitendebatten. NOS headlines is heel divers omdat we werken met jonge mensen. Bij het NOS Journaal werd er eerder alleen geworven op de school van de journalistiek waar niet zoveel multiculturele mensen op zaten. Maar nu heb je ook andere opleidingen zoals MBO communicatie die ook geschikt zijn. Er is recent vanuit NOS headlines een multiculturele jongen doorgestroomd naar het Journaal. Je ziet dat NOS headlines een kweekvijver wordt, dat is een goede ontwikkeling en mooi om te zien. Maar dat ‘buiten kaders denken’, waar diversiteitmanagement volgens mij om hoort te draaien, gebeurt nog veel te weinig.”

Twee waarheden “Het poldermodel draait om het eens worden of zijn maar dat hoeft niet. Ik hoef het niet met jou eens te zijn maar ik wil wel weten wat je denkt, wat je voelt. De focus moet op beide kanten liggen. Er zijn twee waarheden. De waarheid die je echt wilt en die je uitroept, de


INTERVIEW MEDIA & CULTURE

waarheid van woorden en de waarheid van daden, die dieper gaat en afhangt van in hoeverre je het echt wilt. Het bedrijfsleven ziet nu het nut van diversiteit. Het is een enorm braakliggend terrein. Maar diversiteitmanagers hebben vaak niet hun hart bij diversiteit. Ik heb met veel mensen in het bedrijfsleven en in de publieke sector gesproken. Zij kijken vaak vanuit een westers perspectief naar de ander. Ze willen niet inspireren maar hélpen. Het gaat er dan niet om in hoeverre iemand meerwaarde kan hebben voor een bedrijf, maar hoe zij willen dat iemand bijdraagt. Als iemand niet bevalt, wordt er heel snel gezegd: ‘Hij past niet in het team, hij moet weg’. In plaats van dat er een open gesprek wordt gevoerd en er gepraat wordt over oplos-

Olijke tweeling “Als klein kind wilde ik mijn vader worden. Hij is mijn voorbeeld, het toonbeeld van intelligentie, creativiteit en welbespraaktheid. Mijn vader was notaris in Suriname. Ik heb rechten gestudeerd om de praktijk over te nemen maar ik vond notarieel recht te saai. Ik wilde iets meer sociaals doen. Mijn liefde voor het maatschappelijke is groot. Ik hoef niet rijk te worden in de financiële zin maar ik wil wel rijk worden aan verhalen en ervaringen. Stiekem wilde ik ook altijd wel journaliste worden. Op mijn twaalfde heb ik op mijn school een schoolkrant opgezet omdat ik in een Olijke Tweeling-boek had gelezen dat zij ook een schoolkrant hadden. De school waar ik op zat in Suriname had er eigenlijk geen geld voor.

Analyseer jezelf singen. Er worden andere eisen gesteld vanuit het niet kennen, vanuit onwetendheid. Andere mensen worden benaderd vanuit het eigen referentiekader. Terwijl een ander referentiekader ook heel nuttig zou kunnen zijn voor het bedrijf. Dat wordt te weinig gezien, dat is een gemiste kans.” De kunst van het borrelen “Ik verwijt het de onderwijsinstellingen dat ze jongeren niet triggeren om verder te denken dan studieresultaten. Het belangrijkste naast de studie is kennis. Kennis van de maatschappij, van kunst, van cultuur. En het is essentieel dat je de kunst van het netwerken beheerst. Maak dan ook niet de fout om niet naar borrels te gaan omdat je niet drinkt. En als je dan op een borrel bent, zorg dan dat je iets te vertellen hebt. Bij borrels wordt er immers ook gepraat over kunst en cultuur, die algemene kennis moet je hebben, die maakt het netwerken ook makkelijker. Bereid je ook goed voor, doe onderzoek, Google en weet vooral waarom je ergens naartoe gaat.”

Dus ik ben zelf sponsoren gaan zoeken. De eerste editie heb ik zelf helemaal volgeschreven maar daarna begonnen steeds meer vriendjes en vriendinnetjes mee te doen. De krant bestaat nog steeds. Mijn vader zei altijd dat ik niet alleen aan mijn studieresultaten moest denken. Ik heb veel gedaan aan mijn CV. Ik heb zes jaar over mijn studie gedaan omdat ik ook in allerlei studentenraden heb gezeten. Door mijn CV heb in mijn hele leven maar één sollicitatiebrief hoeven schrijven. Mijn studieresultaten waren normaal, niet uitzonderlijk maar ik heb het gecompenseerd met alles wat ik erbij deed.” Verkoop jezelf “Ik geloof in het hebben van een bestemming en dat we met een doel en niet alleen voor onszelf op aarde zijn. In materiele zin heb ik alles gekregen wat mijn hartje begeerde. Dat is de basis, daarom wil ik iets voor anderen doen. Niet om te helpen, want dat is ‘koloniaal’ en vaak meer bedoeld om achteraf te kunnen zeggen: ‘Ik heb die en die geholpen’. Ik wil anderen inspireren om zichzelf te helpen. Als je inspireert maak je anderen

141


142

sterk. Jongeren kunnen het zelf. Als mentor hoef je enkel vertrouwen te geven en je dienstbaar op te stellen. Een belangrijke les die ik heb geleerd is dat je wel heel veel kunt doen en heel veel kunt organiseren, maar pas als je jezelf kent, weet waar je voor staan, kun je het ware succes bereiken. Het is een kwestie van bij je eigen kern blijven. Jezelf afvragen, ‘Wat kan ik echt, waar ben ik goed in en hoe kan ik daar meer mee doen?’, in plaats van jezelf te scholen in iets dat je niet kent of kunt. Informeer jezelf goed, vergaar kennis over jezelf en analyseer jezelf. Zet je plus- en minpunten op een rij. Vergaar ook kennis over je potentiële werkgever en wees goed voorbereid. Zeg nooit tijdens een sollicitatiegesprek: ‘Het lijkt me wel leuk om hier te werken’. Maar zeg iets over je persoonlijke motivatie, wat is deze? Wat zijn jouw persoonlijke kwaliteiten die onmisbaar zijn voor het bedrijf? Als je zegt: ‘Het lijkt me wel leuk’, dan kan de recruiter jou niet leren kennen, je moet dieper gaan. Verkoop jezelf. Wat is je drive? Wat maakt je anders? Als je nu al weet dat je bij de NOS terecht wilt komen dan moet je nu al veel nieuws consumeren, de krant lezen, radio luisteren. Bereid je nu al voor.” Accentje “Mensen als Felix Rottenberg inspireren mij. Alle boeken van Edward de Bono vind ik ook inspirerend, hij is een managementgoeroe. Zijn boeken inspireren je om out of the box te denken, buiten de geijkte kaders. En natuurlijk Oprah Winfrey. Mijn allergrootste inspiratiebron is Krishna. Ik lees iedere morgen de Bhagvad Gita. In het leven komen er heel veel dingen op je af, ook lelijke dingen. Je hebt dan iets nodig dat hoger dan de mens is om dat te relativeren. Vroeger was ik bang om ‘dat vrouwtje met het accentje’ genoemd te worden, maar door tv-persoonlijkheden als Jörgen Raymann en Prem Radakishun is dat verdwenen. Ze vervullen mij met trots. Hetzelfde geldt voor Najib Amhali en Ali B. Ik vind ook dat we elkaar meer moeten gunnen, meer voor elkaar moeten applaudisseren en onszelf niet moeten laten verblinden door afgunst en jaloezie, dat brengt ons nergens. Het is mijn droom om ooit een programma te maken dat mensen inspireert om het ultieme uit zichzelf te halen.”

Restaurant… Ik houd van uit eten gaan. Mijn favorieten zijn Pakhuis de Zwijger in Amsterdam, daar maken twee Marokkaanse koks hele simpele gerechten, maar ze doen dat met zoveel plezier dat het bijna te proeven is. Daarnaast houd ik ook van Warung Mini en Mayur in Amsterdam en Bazar in Rotterdam. Krijgt energie van… Verhalen van echte, authentieke mensen. Dit kan iedereen zijn van de president tot aan de trambestuurder. Beste vriend(in)… Mijn zus Indira, ze is genoemd naar Indira Ghandi. Sport… Ik doe niet veel aan sport. Ik loop veel en ik doe aan yoga om rustig te worden. Boek… Een boek dat me in het hart heeft geraakt is ‘Little Women’ van Louisa May Alcott. Dat is een hartverwarmend boek. Een boek dat ik steeds lees en herlees is de Bhagvad Gita wat letterlijk ‘Het lied der wijsheid’ betekent. Gerecht… Ik ben dol op versgebakken Marokkaans of Turks brood met roomboter. De geur van versgebakken brood houdt een belofte in zich. Meest veelbelovend bedrijf… De ING, omdat ik vind dat ze de laatste tijd veel doen op het gebied van culturele diversiteit. Ik heb het idee dat daar wel een goede intentie achter zit. Ergste dag van je leven… Heb ik niet. Dat zou de dag zijn dat ik op een onbewoond eiland zou zitten zonder mensen. Wat zou je meenemen naar een onbewoond eiland… Een stapel spirituele boeken waaronder de Gita, warm brood met boter en een foto van mijn zus en mijn vriend als ze niet mee mogen. Dag in de schoenen van… Prinses Máxima. Ik zou wel willen weten hoe het voelt om die power te hebben. Hoe het voelt om prinses van Nederland te zijn en zoveel goede dingen te kunnen doen. Het gaat me niet om de titel, ik vind haar ook een inspirerende persoon.


YOUNG PROFESSIONAL

Naam: Abdel Azzaoui Leeftijd: 24 jaar Studie: Marketing management aan HBO Nederland

jongeren begeleid worden door jongeren met een soortgelijk referentiekader er eerder resultaten worden geboekt. We moeten elkaar ook helpen op dit gebied. Wat wil je uiteindelijk bereiken? Ambitie, focus, doelen, drive etc. blijven termen waar je

Volg je hart Beschrijf jezelf in vijf woorden. Direct, open in de omgang en flexibel van aard. Wat wilde je worden toen je jonger was? Ik wilde graag advocaat worden omdat ik vond dat ik daar de juiste kwaliteiten voor had. Zoals, communicatieve vaardigheid, overtuigingskracht en doorzettingsvermogen. Daarnaast was ik erg geïnteresseerd in de wet en het justitiële aspect dat daar aan vast zit. Hoe heb jij je studie gekozen? Mijn studie heb ik gekozen door te kijken naar mijn capaciteiten en wat ik daarmee wil doen. Ik heb gekeken naar een studie waar ik het zakelijke en commerciële aspect van een bedrijf kan combineren met het menselijke aspect, zoals het ondersteunen van het personeel bij het verwezenlijken van hun doelen. Hoe heb jij je studie tot nu toe er varen? Ik heb de opleiding Marketing management tot nu toe als zeer goed ervaren. De opleiding is tegen mijn verwachting in erg op de praktijk gericht waardoor je het geleerde ook direct kunt toepassen. De praktijktraining is zeer intensief en erg professioneel. Ik heb de afgelopen zes maanden al een grote innerlijke groei en verandering gemerkt bij mezelf. Ik ben ervan overtuigd dat ik met deze opleiding mijn doel; het helpen ontwikkelen van anderen en mijzelf zal bereiken. Waar heb je het meeste van geleerd? Tijdens mijn werkzaamheden als ING business coach op een (v)mbo school is me opgevallen dat wanneer

zeker over moet nadenken. Het belangrijkste voor mij is dat je voor jezelf een zo helder mogelijk beeld schetst van waar je nu staat en waar je wilt komen binnen een bepaalde realistische tijdspan. Als het gaat om mijn ambities dan hoop ik dat ze niet tot teleurstellingen zullen leiden. Het is mijn ambitie om een eigen marketing/reclamebureau op te richten. Ook vind ik het belangrijk om datgene wat ik doe, goed en met plezier te doen. Ik wil mijn boterham verdienen en voldoende tijd overhouden voor mezelf en familie en vrienden. Ik wil wel doorgroeien en zoveel mogelijk bereiken, maar niet ten koste van de rest. Wie is je rolmodel? Ik ben van mening dat een rolmodel vaak een positieve bijdrage kan leveren aan een individu. Maar daarnaast geloof ik ook erg sterk in de eigen kracht van een persoon. Mijn rolmodel is mijn vader, die zonder veel middelen veel heeft opgebouwd en mij heeft opgevoed tot wie ik nu ben! Wat is je levensmotto? Mijn levensmotto is: ‘Je kunt beter spijt hebben van de dingen die je hebt gedaan, dan spijt hebben van de dingen die je niet hebt gedaan’. Volg je hart en doe het! Spijt hebben van dingen die je niet hebt gedaan impliceert een verkeerde keuze; je had het anders willen doen. Dat geldt ook bij spijt hebben van iets wat je wel hebt gedaan, maar daar heb je in iedere geval iets van kunnen leren.

143


“PCM is een relatief oude onderneming, het is cultureel erfgoed dat mee moet gaan in een snel veranderende omgeving. Daarnaast speelt het politieke spel ook een rol. De buitenwereld vindt dat er een verandering moet plaatsvinden, maar er zijn veel krachten binnen en buiten het bedrijf die de ontwikkeling beïnvloeden. Het is geen gemakkelijke onderneming. Ik kan niet zeggen: ‘Omdat ik de baas ben, moet dit of dat ook gebeuren’. Je moet met veel dingen rekening houden, maar dat maakt het ook leuk. Van PCM wil ik een bedrijf maken waar mensen met plezier werken. Daarnaast wil ik ook zorgen voor continuïteit, het bedrijf een toekomst geven. Ik heb geen enkel ander belang bij PCM dan het succes van de onderneming. Ik doe het niet voor het geld, de status of voor mezelf. Dat geeft me een krachtige positie in het ondernemingsproces.”

146

Verrassende wending “Na het atheneum wilde ik zowel geld verdienen als studeren. De enige mogelijkheid was om een accountancy-opleiding te volgen waarbij je ook kon werken. Toen ik na die opleiding mijn diensplicht ging vervullen, besefte ik dat accountancy het toch niet helemaal was voor mij. De automatisering trok mij wel en zo kwam ik bij Volmac, de voorloper van Capgemini terecht. Volmac was een marktleider waarbij iedere nieuwe werknemer dezelfde opleiding moest doorlopen. Zo kon je laten zien hoe goed je was. Ik ontwikkelde me snel. Na verloop van tijd kon ik leidinggevende en managementfuncties bekleden. Als manager moest je alle aspecten van het vak beheer-

Ton aan de Stegge (51), Bestuursvoorzitter mediagroep PCM Uitgevers Ton aan de Stegge schopte het via een carrière in de automatisering en de telecombranche tot topman van PCM uitgevers. “Veel mensen zeiden dat aan deze baan geen eer te behalen viel.”


INTERVIEW MEDIA & CULTURE

sen. De financiële kant was geen probleem door mijn accountancy-achtergrond, maar in marketing en sales moest ik me echt verdiepen. Het vreemde is dat ik nu juist als een marketing en sales persoon wordt gezien, terwijl ik oorspronkelijk meer financieel onderlegd ben. Ik had altijd respect voor mensen die een podium opstapten en een verhaal begonnen te vertellen en nu doe ik het zelf ook. Die externe rol past beter bij mij dan de rol van inhoudelijke financiële man. In je carrière is het dus mogelijk om zo’n verassende wending te maken. Na zestien jaar bij Volmac werd ik door de directeur van Getronics, Ton Risseeuw, gevraagd om daar te komen werken. Ton Risseeuw is een dominante leider

“Het is altijd lek uk als je meer kunt dan je dacht” in de maatschappij moeten er stappen gezet worden om dit te veranderen. Het is belangrijk dat Nederlanders met een niet-Nederlandse achtergrond zich ook in onze journalistieke producten gaan herkennen. In alle PCM verandertrajecten is dit een punt, maar er wordt nog geen concrete actie op ondernomen. We hebben bijvoorbeeld geen targets met het aantal allochtonen

Wees servicegericht en ik schijn zelf ook enigszins dominant te zijn als het gaat om zaken waarvan ik vind dat ze moeten gebeuren. Die combinatie werkte niet, dus ben ik binnen een jaar vertrokken. Het was wel het meest vormende jaar in mijn carrière. Daarna kwamen Ericsson en Telfort op mijn pad. Bij het laatste bedrijf heb ik zeven jaar gewerkt. Uiteindelijk is het bedrijf verkocht aan KPN. Op financieel gebied was dat een goede zaak, maar het was toch een beetje mijn kindje dat verkocht werd terwijl het nog niet volgroeid was. En toen kwam PCM.” Geen targets “Een onderneming hoort naar mijn mening een afspiegeling te zijn van de maatschappij. Binnen Telfort hebben we veel gedaan aan gender diversiteit. We hadden een goede man/vrouw-verhouding tot het bedrijf in handen kwam van de investeerders en het er allemaal wat harder aan toeging. Veel vrouwen voelden zich daar niet prettig bij. Door zo’n cultuuromslag verandert dus ook de samenstelling van een onderneming. PCM is een heel ‘wit’ bedrijf en gezien de rol van PCM

dat wij aan moeten nemen. Maar het is wel een onderwerp bij ons – zoals bij heel veel andere ondernemingen.” Denk onafhankelijk “Als jonge professional is het belangrijk dat je een duidelijke eigen mening hebt; denk onafhankelijk en combineer dit met een hoge mate van bezieling en servicegerichtheid. De sigarenwinkel van mijn ouders was tot zeven uur open, maar na die tijd kon je ook achterom bij ons terecht en om je spullen te kopen. De klant was letterlijk koning, dat mis ik tegenwoordig. Mensen die de hogere hotelschool hebben gedaan, hebben wel een sterk servicegevoel. Dit zou een basiseigenschap van iedereen moeten zijn, gecombineerd met eigenzinnigheid en de wil dingen goed te doen.

Als ik specifiek naar allochtonen kijk, dan valt me de grote bescheidenheid op. Hetzelfde geldt voor vrouwen. Als hun een promotie wordt aangeboden, hebben ze de neiging om te twijfelen en te zeggen dat ze er nog niet

147


klaar voor zijn. Terwijl een man die kans meteen grijpt. Wees dus vooral overtuigd van je eigen kwaliteiten en wees niet te bescheiden. Maak de juiste stappen als je daaraan toe bent. Bij Volmac kreeg je nooit de klus die je aankon, maar wel altijd de klus die net boven je niveau lag. Dat is de beste manier om te groeien. Het is altijd leuk als je beseft dat je meer kunt dan je dacht. Je moet die kans echter wel willen grijpen. Binnens mijn eigen carrière heb ik iedere keer de uitdaging gezocht. Door niet de dingen te blijven doen waarvan ik weet dat ik ze kan, maar door de uitdaging aan te gaan. Zo heb ik me goed kunnen ontwikkelen.”

“Servicegerichtheid zou een basiseigenschap moeten zijn” 148

Waardevolle leermomenten “De grootste les die ik heb gehad was tijdens mijn tijd met Ton Risseeuw bij Getronics. Ik ben altijd onafhankelijk in mijn denken geweest en lichtelijk eigenwijs, maar altijd vanuit een positieve overtuiging. Bij Getronics botste dit, daar heb ik veel van geleerd. Je moet goed kijken naar je omgeving en de mensen met wie je gaat werken. Bepaal of je met ze door een deur kan voordat je een baan accepteert. Toch, als ik dit advies zelf had opgevolgd dan was ik niet bij Getronics terechtgekomen, dan had ik niet samengewerkt met iemand die het niet altijd met mij eens was en dan had ik ook niet zoveel geleerd. Als je alles van tevoren bedenkt, maak je ook niet altijd de juiste keuze. Je kunt jezelf op die manier namelijk ook waardevolle leermomenten ontnemen.”

Waar kan iemand je ’s nacht voor maken... Dat lukt niet maar stel dat het zou lukken, dan voor een kroketje. Best beursgenoteerd fonds... KPN Wens... Gezond blijven. Sport... Voetbal Stad... New York Beste politicus... Karien van Gennip (CDA) Unique Selling Point... Goede communicator. Restaurant… Royal Manderin in Hilversum. Televisiezender… De publieke omroep. Slechts geregeld in Nederland… Het verkeer.


YOUNG PROFESSIONAL

Naam: Chrada Sheoratan Leeftijd: 24 jaar Studie: Kinder- en jeugdpsychologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam

Wat wil je uiteindelijk bereiken? Op dit moment leid ik een dansschool. Als ik afgestudeerd ben, wil ik dit grootschaliger aanpakken. Welke tips heb je voor multiculturele jongeren? Neem op sociaal gebied actief deel in Nederlandse or-

Denk nooit dat je er bent Beschrijf jezelf. Bescheiden, perfectionistisch en sociaal. Wat wilde je worden toen je jonger was? Ik wist niet zo goed wat ik wilde worden. Dit was afhankelijk van de leeftijdsfase waarin ik zat. In bepaalde periode wilde ik arts worden, dan weer danseres. Hoe heb jij je studie gekozen? Als jong meisje wist ik niet zo goed wat ik wilde worden. Ik had verschillende ideeÍn en verwachtingen over mezelf. Op een gegeven moment moest ik een keuze maken en ben ik in de voetsporen van mijn moeder getreden. Ik ben de sociale kant opgegaan. Daarnaast kom ik uit een muzikale familie. In mijn gezin is er altijd veel aan muziek en dans gedaan. Ik heb de dansopleiding Indiase klassieke dans gevolgd. Na het voltooien van mijn dansopleiding ben ik danslerares geworden. Waar heb je het meeste van geleerd? Het meest heb ik geleerd van mijn danscarrière. Een belangrijke les die ik zelf heb ervaren is dat je nooit een gevoel moet hebben van volmaaktheid. Want hoe verder ik ging in het dansen, des te meer ik besefte dat er nog veel te leren viel. Deze les geldt voor alle aspecten in het leven. Een mens moet zich nooit verheven voelen boven een ander. Wat ik ook geleerd heb, is om tolerant te zijn naar andere mensen. In de danswereld heb ik geleerd dat ieder mens heel anders in elkaar steekt. Ieder mens heeft zijn eigen tekortkomingen, de vraag is hoe flexibel je zelf hiermee om kunt gaan.

ganisaties en blijf niet vaststeken in je eigen hokje. Probeer je aan te passen maar behoud wel je eigen identiteit. Leer je eigen competenties kennen, weet wie je bent en wat je kunt. Wat inspireert jou? Mensen met een andere culturele afkomst die het heel ver geschopt hebben in de Nederlandse samenleving. Heb je een rolmodel? Op dit moment ben ik heel erg gefocust op de danswereld. Binnen deze wereld heb ik een aantal rolmodellen. Dat zijn topdansers die daarnaast ook sociaal actief zijn en minderbedeelden helpen. Door middel van het dansen proberen ze iets voor hun medemensen te betekenen. Levensmotto? Denk nooit dat je er bent, van elke situatie en ieder mens valt iets te leren.

149


150

“Mensen nemen vaak mensen aan die ze direct of indirect kennen. De MOCCA vacature had ik uit de krant, maar ik was wel vooraf getipt. Dus zorg goed voor je netwerk. Het is onzin om te zeggen dat alleen witte mensen een netwerk hebben. We hebben elkaar allemaal nodig. Je moet er alleen wel voor zorgen dat je onderdeel van iets bent, dat je mensen kent die in jouw veld werkzaam zijn of betrokken zijn bij de branche waarin jij graag wilt werken. Maar het is ook belangrijk om breder te kijken dan het bedrijfsleven. Je ziet relatief weinig multiculturele mensen in de kunst en cultuur en de non-profit sector. Ik maak me ook zorgen om de toegang van nieuwe generaties tot de plekken waar content gemaakt wordt. De nieuwe generatie content-makers moet de Nederlandse kunst en cultuur naar een hoger plan tillen. Jongeren denken minder snel dat ze daar een bijdrage aan kunnen leveren en willen vaak snel het bedrijfsleven in. Maar je krijgt in andere sectoren, in de politiek, bij ministeries en bij gemeentes vaak even goed betaald. Daarbij moet je als je invloed wilt uitoefenen in het land waar je woont vaak aan de smaakmakers of beleidsmakers kant zitten. Als eerste zwarte museum directeur ben je dan wel misschien niet zo zichtbaar als CEO van een grote onderneming, maar de onzichtbare pioniers zijn even belangrijk. Staar je dus niet blind op het bedrijfsleven.”

Peggy Brandon (45), Directeur expertisenetwerk cultuureducatie MOCCA Als klein kind was ze al gefascineerd door Japan en de verstilde schoonheid binnen musea. Na een studie Japanologie, een carriere in de PR, media en marketing en de succesvolle totstandbrenging van het Japan museum is Peggy Brandon nu directeur van MOCCA, een expertisenetwerk.

Onderdeel van de stad “Ik ben bij MOCCA gaan werken omdat ik het belangrijk vind om iets voor de volgende generaties te doen.


INTERVIEW MEDIA & CULTURE

Met MOCCA bezoeken we basisscholen in de Amsterdam en binnenkort ook scholen binnen het voortgezet onderwijs om te bekijken hoe ze het beste cultuureducatie kunnen inpassen binnen hun beleid. Het doel is om alle kinderen in Amsterdam cultuur te laten beleven zodat zij ook onderdeel worden van wat er in de stad gebeurt. De cultuursector wordt gevoed door de belastingcenten van iedere burger, dan moet ook iedere burger ervan kunnen genieten. De kinderen, waarvan een groeiend deel een andere culturele achtergrond heeft, moeten zich thuis kunnen voelen in de stad. Door cultuuruitingen te absorberen leer je op een andere manier je gedachten vormen. En door bezig te zijn met theater leer je presenteren en op een natuurlijke ma-

“Staar je niet blind op het bedrijfsleven”

Durf je plek op te eisen nier met taal omgaan. De scholen die minder geld hebben, hebben vaak ook meer kinderen met een taalachterstand en minder betrokken ouders. Hier probeert MOCCA wat aan te doen. Het moet niet zo zijn dat je – omdat je toevallig in een bepaalde wijk woont – niet naar het concertgebouw of het theater kunt. Je moet als je goed je best doet daar terecht kunnen komen waar je wilt komen.” Applaus ontvangen “Door cultuureducatie maak je kinderen op een creatieve manier zeker van zichzelf. Als kinderen op het podium staan en applaus ontvangen dan hebben ze het gevoel dat ze iets gepresteerd hebben, iets hebben gedaan om trots op te zijn. Hun zelfverzekerdheid groeit. Als je kinderen onderdeel maakt van de stad leren ze ook met elkaar omgaan en gaat er zich een eenheid vormen. Het heeft ook weer een positief effect op de ouders van de kinderen. Als ze zien wat het kind gepresteerd heeft, of het nou om een theaterstuk of een schilderij gaat, dan gaan ze anders naar hun kind kijken.

Ze gaan mogelijkheden zien voor het kind die ze eerder niet zagen. Maar waar het op neerkomt is dat je je – of je nou een goede verpleegster of fietsenmaker wordt – niet buitengesloten voelt.” “Het mooie aan kunst en cultuur is dat op een gegeven moment kleur er niet meer toe doet. Mijn beleving bij Suriname en Surinaamse kunst betekent niet dat ik me hier of in Japan niet prettig kan voelen. Je moet niet bang zijn voor de cultuur van anderen, cultuur is juist een bindmiddel.” Een stapje meer “Ik heb nooit het gevoel gehad dat ik iets niet zou kunnen doen door mijn huidskleur. Als museumdirecteur heb ik geleerd dat niet iedereen je aardig kan vinden, gedonder komt er toch. Tegen de toekomstige generatie professionals zou ik daarom willen zeggen; durf je plek op te eisen en te nemen en geloof in je eigen kracht. Gebruik het feit dat je meer weet van meerdere culturen als sterkte. En als je gaat solliciteren is het belangrijk

151


152

om er zelf ook nog een keer achteraan te gaan. Bel dus nog een keer na, zorg dat je opvalt en laat zien dat je de beste voor die plek bent. Denk niet, die baan krijg ik toch niet of het is toch niets voor mij, want je weet nooit helemaal wat ze willen. Misschien hebben ze jou juist nodig. Doe een stapje meer, probeer je breed te ontwikkelen en zorg ervoor dat je iets extra’s hebt. Dit kun je bereiken door verschillende bijvakken te volgen tijdens je studie. Ik heb hetzelfde gedaan en het heeft mij verrijkt. Sla daarnaast je vleugels uit, ga naar het buitenland. Het is als Marokkaan niet zo gek om bij een bedrijf in Marokko of ergens anders op de wereld te gaan werken. De wereld ligt aan je voeten, zeker als je jong en flexibel bent. Voor een buitenlands bedrijf ben jij Nederlands, ongeacht je afkomst, en Nederlanders staan helemaal niet slecht bekend in het buitenland. Als onze voorouders het hier vonden, kunnen wij het ook ergens anders vinden. Dat je uit een ander land afkomstig bent en in Nederland bent opgegroeid, is maar een stukje van wie je bent.”

Bewondering “Ik heb bewondering voor mensen die iets voor een ander doen. Ik heb bijvoorbeeld respect voor de persoon Bill Clinton, niet de president, omdat hij nu datgene wat hij tijdens zijn presidentschap heeft laten liggen, probeert goed te maken. Ik vind sowieso dat we allemaal wel wat meer verantwoordelijkheid mogen nemen. Ik zou wel iets voor Suriname terug willen doen. Daarom heb ik ook vier pleegkinderen genomen, zo verbindt je je lot aan elkaar. Ik zou wel een kindertehuis willen leiden. Het liefst in Suriname, maar uiteindelijk maakt het niet uit waar. Daar waar het, het meeste nodig is. Er zijn zoveel kinderen waar geen plek voor is.”

Auto… Geen Besteed meeste geld aan… Reizen, ik ben bijvoorbeeld niet lang geleden in één maand van Suriname, Curaçao via Nederland en Curaçao weer in Nederland geland. Beste tv-zender… Het doc kanaal. ‘s Nachts voor wakker maken… Sushi of een wandeling in het Vondelpark met mijn drie chihuahua’s; Fufu, Missy en Hamilton. Een dagje in de schoenen van… De directeur van stichting Doen omdat je in die rol heel veel positieve invloed kunt uitoefenen op het culturele speelveld in Nederland en daarbuiten.

USP... Dat ik de dingen die ik doe met heel mijn hart doe. Als ik het niet meer voel, ga ik weg. Sport... Geen, maar ik zwem wel graag in zee. Held(in)... Susan Sontag Beste reclamecampagne... Hier.nu over milieu en duurzaamheid en wat je nu kunt doen en kunt veranderen aan hoe de wereld eruit ziet. En Wehkamp en NUON vanwege de chihuahua’s in de reclame. Grootste wens... Vroeger was dat het hebben van een groot gezin maar nu is dat het hebben van veel honden.


ENTREPRENEURSHIP


Zelfstandigheid is een groot goed vooral in onze geïndividualiseerde maatschappij. De ultieme vorm van zelfstandigheid is het starten van je eigen bedrijf. Niet meer hoeven werken voor een baas, flexibele werktijden en veel eigen input, dat klinkt ideaal. Maar eigen baas zijn betekent ook keihard werken, veel leren en anticiperen en soms tegen de stroom in zwemmen. Jouw succes als zelfstandige ondernemer staat of valt bij een goed ondernemingsplan.

154

Een ondernemingsplan vergemakkelijkt het realiseren van je onderneming. Ten eerste, kan de financiële instelling of de persoon waarbij je geld wilt lenen in een oogopslag zien wat je van plan bent met dat geld en ten tweede krijg je zelf bij het maken van het ondernemingsplan inzicht in je plannen, doelen en de haalbaarheid hiervan. Omdat een ondernemingsplan niet wettelijk verplicht is bestaan er ook geen officiële voorschriften voor de inhoud. Een goed ondernemingsplan bestaat echter uit de volgende onderdelen: Je onderneming Dit eerste onderdeel toont de samenvatting van je plan. Alle aspecten van jouw ondermening worden benoemd en er wordt kort ingegaan op vragen als: Wie ben je, welke motivatie en doelstellingen heb je? Wat gaat je aanbieden en waarom? Aan wie? Hoe gaat jij je onderscheiden in de markt? Wat is je plan van aanpak? Wat kost het? Wat moet het opleveren? In de andere onderdelen van het plan wordt er dieper op deze vragen ingegaan. De ondernemer In dit onderdeel staan je persoonsgegevens, een analyse van jouw ondernemerskwaliteiten, goede en minder goede eigenschappen, motivatie en doelstellingen. Naast vakmanschap spelen andere kwaliteiten een grote rol. Durf, doorzettingsvermogen, creativiteit, organisatievermogen, financieel inzicht en communicatieve vaardighe-

den zijn van wezenlijk belang als je zelfstandig wilt gaan ondernemen. Als ondernemer doe je er dus goed aan je sterke en zwakkere kanten te kennen. Daardoor krijg je beter inzicht in welke punten van belang zijn voor het bedrijf en hoe je hiermee om moet gaan. Bedenk hierbij wel dat karaktereigenschappen verschillen van aan te leren vaardigheden. Een gebrek aan commercieel of financieel inzicht kun je nog bijspijkeren. Dit geldt echter niet of nauwelijks voor een eigenschap als doorzettingsvermogen. Je minder sterke punten kun je versterken door het volgen van een cursus, door samen te werken en/of anderen in te schakelen. Boekhouders en belastingadviseurs kunnen daarbij een rol spelen. Probeer wel zelf de vinger aan pols te houden om te voorkomen dat je volledig afhankelijk wordt van een adviseur. Het marketingplan In je marketingplan vertaal je jouw visie op je product en je klanten in een concreet actieplan. Je besteedt hier aandacht aan: - Je markt Als je als ondernemer op een specifieke markt begeeft is het van belang te weten wat daar speelt. Probeer gegevens te verzamelen over de branche waarin je wilt gaan starten, je omgeving, klanten en concurrenten. - De marketingmix De informatie uit je marktonderzoek geeft je aanwijzingen over jouw toekomstige eigen bedrijf. Je kunt vervolgens jouw onderneming zo vormgeven dat het bedrijf een duidelijk onderscheidend karakter heeft. Dat het herkenbaar is voor de buitenwereld en aansluit op de wensen van jouw klanten. Hierbij maak je gebruik van marketinginstrumenten, Product, Prijs, Plaats, Promotie, Presentatie, Personeel, ook wel de P’s van de marketing genoemd. - Je bedrijfsformule De bedrijfsformule is een kernachtige samenvatting van jouw marketingmix. Jouw bedrijfsformule geeft in ieder geval antwoord op de volgende vragen: Wat gaat je aanbieden en aan wie? Welke klantbehoeften vervul je?


ENTREPRENEURSHIP

Hoe onderscheidt jij je van de belangrijkste concurrenten? De bedrijfsformule wordt vaak voorin het uitgewerkte marketingplan geplaatst. Zo weet de lezer direct in hoofdlijnen hoe het bedrijf kan worden gekarakteriseerd. Het financiële plan Het financiële plan bestaat uit vijf onderdelen. - Investeringsplan Dit plan biedt een overzicht van wat je nodig hebt om de onderneming te kunnen beginnen en wat dat kost.

Je kunt je voorstellen dat een bank een startende ondernemer geen geld leent als deze starter zijn persoonlijke uitgaven niet enigszins in de hand houdt. Maar wees wel reëel. Starters zijn bijvoorbeeld snel geneigd om de vaste lasten maar wat terug te schroeven omdat dat nu eenmaal beter oogt. Maar vaste lasten zijn niet voor niets ‘vaste’ lasten. Het is moeilijk om die naar beneden te brengen. Als je jouw vaste lasten te optimistisch inschat, kan dat negatief uitpakken. - Liquiditeitsbegroting Deze begroting maakt duidelijk hoe je wekelijks of

Het perfecte ondernemingsplan - Financieringsplan In het financieringsplan zet je op een rijtje hoe je al deze aanloopkosten wilt financieren. Als je het wat groter aanpakt kom je er waarschijnlijk niet met eigen geld. Maar misschien heb je ouders, familie of kennissen die bereid zijn je wat te lenen. Als dat zo is kunnen zij in aanmerking komen voor belastingvoordeel. Soms is het ook mogelijk om subsidie te krijgen. Vraag ernaar bij je Kamer van Koophandel. Er zijn vaak meer mogelijkheden dan je denkt. Tenslotte zul je wellicht geld moeten lenen bij een bank. - Exploitatiebegroting Hierin zet je omzet, kosten en winst op een rij. Je moet aan de hand hiervan kunnen beoordelen of de omzet voldoende is om de bedrijfskosten te dekken, je privéuitgaven te doen en leningen af te lossen. De omzetberekening in het marketingplan is het uitgangspunt voor de exploitatiebegroting. Door de inkoop en alle andere bedrijfskosten van de geschatte omzet af te trekken, krijgt je een beeld van de verwachte winst (voor belastingen). De exploitatiebegroting kan het beste met een vaste indeling worden opgesteld. Dat vergroot jouw overzicht in de financiële gang van zaken. - Privé-uitgaven Zeker voor de bank is dit een belangrijke post. Hoe royaal ben jij de eerste periode van plan te gaan leven?

maandelijks met je geld uitkomt. Zeker als je maar weinig opdrachten hebt maar wel vaak rekeningen krijgt, moet je goed voor ogen hebben hoe je die rekeningen kunt betalen als je inkomsten nog even op zich laten wachten. De rechtsvorm en andere zakelijke aspecten In dit onderdeel geef je aan wat je gaat beginnen; een BV, NV, eenmanszaak, maatschap of VOF? Op de website van de Kamer van Koophandel kun je lezen wat de voor- en nadelen van de verschillende rechtsvormen zijn. Hersenspinsel Als het ondernemingsplan staat en de financiering geregeld is dan kun je daadwerkelijk vorm gaan geven aan jouw onderneming en werken aan de groei van jouw hersenspinsel. Lees op de volgende pagina’s hoe een aantal multiculturele entrepreneurs hun ondernemersdroom invulling hebben gegeven en het hebben van een eigen onderneming ervaren. Bronnen en tips: - www.leren.nl/cursus/ondernemen/ondernemingsplan - www.kvk.nl

155


156

Foto: Liesbeth Dingemans

Rishi Kartaram (33), Oprichter en directeur Gameworld BV Tijdens zijn studie economie aan de Erasmus Universiteit richtte hij letterlijk vanuit een zolderkamer zijn bedrijf Gameworld op. In december 2006 werd de kroon op zijn werk gezet: Rishi Kartaram werd uitgeroepen tot beste multiculturele ondernemer en mocht de The Other Businessman Award 2006 in ontvangst nemen.

“Als je studeert, leer je voor je tentamen. Als je daarbij ook onderneemt, leer je voor de praktijk. Ik had heel veel fiscale vakken als bijvak genomen, niet omdat ik ze leuk vond, maar omdat ik de praktijk wilde begrijpen. Omdat ik mijn rechten wilde kennen en niet bang wilde zijn voor de blauwe envelop. De studie versterkt op die manier het ondernemerschap. De meeste studenten gaan na de universiteit meteen werken. De praktische invulling van een universitaire studie is echter heel gering. De dingen die ik heb meegenomen waren bewust gekozen en gekoppeld aan mijn ondernemerschap. Daar heb ik veel aan gehad. Als je je realiseert dat je de materie nodig hebt, studeer en presteer je beter. Als je alles volgens de wetten van de universiteit doet, red je het niet. Er wordt een basis gelegd, maar out of the box denken, wordt niet gestimuleerd. De universiteit is een box op zich. Je moet je daar tegen verzetten. Alleen door innovatief en creatief te zijn, wordt je succesvol.�

De wereld veranderen “Ik speelde zelf veel games als student, maar ik vond ze te duur, ik kon het niet betalen. Dus ging ik kijken wat de goedkoopste manier was om aan goede games te komen. Ik ging ze zelf importeren en verhandelen en zo is het balletje gaan rollen. Toen ik een beetje met het verkopen van games was begonnen, wilde ik ondernemer worden. Ik wilde niet voor iemand anders werken. Het ondernemerschap zit me denk ik ook een beetje in het bloed.


INTERVIEW ENTREPRENEURSHIP

Jaren geleden was ik er al van overtuigd dat iedereen zou gaan gamen, dat het de toekomst zou worden. Toen kwam er een moment waarop ik moest bepalen of ik wilde investeren in een compleet nieuw IT-systeem. We zaten toen middenin de internet boom, het ging om een grote investering. Ik heb het uiteindelijk toch gedaan omdat we op die manier de organisatie klein en persoonlijk konden houden, maar wel konden groeien qua omzet. Dat is goed uitgepakt. Als ik deze stappen niet had genomen dan was ik nooit zover gekomen. We zijn nu als totaalleverancier marktleider in Nederland, maar op de korte termijn wil ik marktleider zijn in de Benelux.

“Durf zonder handleiding te werken” de import en export naar China, maar ook als het gaat om andere landen in de wereld kunnen allochtonen met een dubbele cultuur bruggen bouwen. Met als resultaat meer handel en begrip voor elkaar.

Studeer én onderneem Mede door het winnen van de The Other Businessman award wordt ik veel door jongeren aangesproken en om advies gevraagd. Deze rol van ondernemers adviseren zou ik wel willen uitbreiden. Het gaat erom mensen hun grenzen te laten bereiken en er voor zorgen dat ze die dan zelf wegnemen. Ik kan mensen inspireren die misschien wel iets groots gaan bewerkstelligen. Dat is mooi. Ik ben ervan overtuigd dat ieder mens de kracht heeft om de wereld te veranderen.” Over de grens kijken “We moeten ons nog realiseren dat Nederland geen Nederland meer is. De globalisering is een feit, mensen met een andere culturele achtergrond zijn overal. We moeten meer gaan naar een visie van wereldburgers die allemaal bijdragen aan de maatschappij. We moeten over de grens kijken en een binding tussen werelden tot stand brengen. Jongeren zijn al internationaal dus daar ligt het probleem niet. De crux ligt ook niet zozeer bij de autochtoon als wel bij de allochtoon die zich niet bewust is van zijn eigen kracht. Iedereen heeft het over

Het integratiedebat draait voor sommige Nederlanders om de multiculturele bakker, maar er zijn steeds meer allochtonen die succesvol zijn in het bedrijfsleven of die als ondernemer goede resultaten boeken. Ik vind het kwalijk dat zoveel goede voorbeelden van integratie niet zichtbaarder zijn. Het hebben van een multiculturele achtergrond is een kracht. Nederlandse studenten moeten reizen om van verschillende culturen te proeven, als multiculturele jongere heb je dat al in je. Je moet je niet schamen voor je afkomst, maar er juist iets mee doen. Als multiculturele jongere ben je vaak creatiever en innovatiever. Barrières zul je altijd proberen te overwinnen door de situatie van alle kanten te bekijken en de beste oplossing te kiezen. Deze barrières, hoe moeilijk ook, verhogen je waarde als mens. Je bent niet snel creatief en innovatief in dat wat je doet als je nooit uitdagingen hebt gekend.” Meer verantwoordelijkheid “Als afgestudeerde moet je niet alleen kijken naar traineeships, maar ook de mogelijkheden binnen het MKB

157


VidiNova is anders ! Kies voor films met gevoel ... VidiNova maakt diverse videoproducties op DVD, van reportages tot korte krachtige internetfilms, van “emo” tot “techno”. Kijk op de site en lees over het “Nieuwe Video”!

VidiNova Productions Edu de Rijck van der Gracht Rijksstraatweg 86 F 2022 DC Haarlem The Netherlands Phone/Fax (+31) 23 527 2284 Mobile (+31) 6 2825 4394 Edu.de.Rijck@vidinova.nl www.vidinova.nl


INTERVIEW ENTREPRENEURSHIP

“Ieder mens de kracht heeft om de wereld te veranderen” onderzoeken. Binnen het MKB kun je vaak sneller groeien omdat je veel meer verantwoordelijkheid krijgt. Dit betekent dat je veel obstakels moet overwinnen en problemen moet oplossen waardoor je jezelf ontwikkelt en doorgroeit. Hoe snel krijg je binnen een grote onderneming een verantwoordelijkheid waarbij je zowel het product als de markt kunt beïnvloeden? Niet snel. Binnen een klein bedrijf is de impact die je maakt veel

meer meetbaar. Als je impact groot is, geeft dat een enorme kick. Met deze ervaring heb je later meer waarde voor een multinational. Veel studenten realiseren zich niet dat dit wellicht de weg van de minste weerstand en de meeste eer is. Ook al maakt het niet veel indruk bij je mede- afgestudeerden, tóch zou je ervoor moeten gaan. Bij veel bedrijven ben je een van de zoveel trainees. Je moet je bewijzen, soms je ellebogen gebruiken, dat is niet prettig. Als je direct na je studie gaat ondernemen en dat een paar jaar probeert, loop je niet veel vertraging op in je carrière. Daarbij ben je ook een betere werknemer als je ondernemerschapervaring op je CV hebt staan. Je weet gewoon meer. Het heeft vrijwel alleen maar voordelen, het enige nadeel is het risico en het gebrek aan salariszekerheid. Toch zou ik zeggen; probeer het. Kijk verder dan je neus lang is en durf zonder handleiding te werken. 159

Verborgen talent… Mensen gelukkig maken. Waar kan iemand je ’s nachts voor wakker maken… Een potje Pro-evolution Soccer. Restaurant... Lulu in Rotterdam. Grootste ergernis... Mensen die zich niet voor de 100% inzetten. Besteed meeste geld aan… Kleding Beste bestuursvoorzitter… Richard Branson van Virgin. Wens… Dat was vroeger een onderneming leiden van 100 miljoen gulden. Nu wil ik een onderneming leiden van 45 miljoen euro.

Slechtst geregeld in Nederland… Het verkeer, dat kan veel makkelijker. Boek... ‘From good to great’ van Jim Collins. Het gaat over wat er nodig is om een succesvol bedrijf te hebben. Ik heb het gelezen omdat ik met de vraag liep of ik het wel goed deed. In mijn bedrijf deed ik veel evaluatiegesprekken maar niemand evalueerde mij. In het boek staan leuke dingen zoals dat de meest charismatische leider niet de meest succesvolle of beste is in de praktijk. Andere, meer rustige leiders, zoeken goede mensen om zich heen. Dat is goed, zelf heb ik dat ook. In Amerika is dit boek verplicht lesmateriaal op de universiteit, een aanrader. Reclamecampagne… De ‘Even Apeldoorn bellen’ reclames van Centraal Beheer Achmea.


“Frits Spits heeft in de jaren ’80 tegen mij gezegd: ‘Het Nederlands is een prachtige taal, zorg dat je het benut in je presentatie. Taal is een tool waarmee jij je kunt onderscheiden van je collega’s en concurrenten’. In het begin van mijn loopbaan heb ik platen af- en aangekondigd op Radio 3. Om dat iedere keer weer op een andere manier te doen, moet je de taal goed beheersen. Verdiep je in Nederland en de Nederlandse samenleving, dat vraag je immers ook van autochtone Nederlanders; kennis van andere culturen. Leer ook de geschiedenis van Nederland zo goed mogelijk begrijpen. Verdiep je in het land om te begrijpen waarom het is zoals het is en waar het heen gaat. Maak je wereld zo groot mogelijk. Probeer in je doen en denken zo soepel mogelijk te zijn. Zeg niet te snel dat het bedrijfsleven alles is of niets. Of dat de non-profit sector alles of niets is.

160

Ik voel me nu niet alleen gewaardeerd maar ook veilig in het ondernemerschap. Dit is breder dan de journalistiek of de functie van programmamaker. Ik geloof niet in loopbaanplanning. Wees een generalist, sowieso als je de journalistiek in wilt. Zelfs als je sportjournalist wilt worden moet je de samenleving goed kennen. De historie van de schaatssport verklaart waarom het schaatsen zo populair is in Nederland. Dat moet je weten. Bouw daar waar je kunt kennis op, dan ben je ook zorgvuldiger in je afwegingen en maak je betere keuzes. Leer en lees.”

Rocky Tuhuteru (47), Oprichter en directeur Tuhuteru & Partners Rocky Tuhuteru is naast zijn mediawerkzaamheden sinds drie jaar directeur van Tuhuteru & Partners, een advies- & projectbureau. “Mijn loopbaan heeft zich zo ontwikkeld omdat ik me breed oriënteerde. Zoals jij je soepel tussen culturen beweegt moet je ook soepel naar je toekomst kijken.”


INTERVIEW ENTREPRENEURSHIP

Radio als bindmiddel “Ik ben op vrij vroege leeftijd bij de NOS terechtgekomen. Ik werd in 1980 gevraagd, toen was ik 20, bijna 21 jaar. Ze waren op zoek naar een verslaggever. Ik had zelf veel interviews gegeven over de Molukse kwestie en vervolgens hebben ze me een stemtest gegeven om te zien of ik geschikt was. Ook kreeg ik een vraaggesprek waar ik totaal niet op voorbereid was. Maar ik ben aangenomen. Op 8 juni 1980 deed ik mijn eerste radioprogramma over en voor de Molukse gemeenschap. Dat was heel zwaar maar ook heel dankbaar werk. Het doel van de NOS was om ook de Molukse jongeren te bereiken. Het was nog geen twee jaar na de laatste gewelddadige Molukse actie, dat was in 1978. Molukkers in

“We leren op school wat over andere culturen, maar daar houdt het op.”

Leer en lees Nederland zaten in een diepe crisis. Toen was er eindelijk, in de vorm van dit radioprogramma, een platform waar je vraagstukken die speelden aan kon kaarten. Dit heeft zeker een bijdrage geleverd aan de emancipatie van Molukkers. Het radioprogramma was een bindmiddel, een inspirator. Wat FunX nu doet deden we bij de KRO in 1985 met Radio Thuisland waar je populaire muziek uit je land van herkomst kon beluisteren. En op dit moment hebben ook omroepen zoals BNN en NPS oog voor multiculturele jongeren.” Echt besef “Je ziet op professioneel niveau een tendens waarbij culturele diversiteit verwordt tot het allochtonen vraagstuk. Terwijl culturele diversiteit, naar mijn mening meer een uitdaging is voor de autochtone Nederlander. De bi-culturele of multiculturele mens beweegt zich soepel in andere kringen en heeft een bepaald aanpassingsvermogen dat de autochtone Nederlander nog niet heeft. De grote vraag is of autochtone Nederlanders dit ook kunnen. Daar ligt de uitdaging. Ik ben optimistisch noch

pessimistisch. Het zakelijke belang van culturele diversiteit wordt steeds duidelijker. Zo is het bijvoorbeeld de oplossing voor vergrijzing. Bedrijven omarmen culturele diversiteit meer uit zakelijk besef dan uit echt besef. Terwijl het laatste motief op de lange termijn toch echt wel beter en effectiever is.” Subjectieve media “Tuhuteru & Partners bestaat nu drie jaar. We produceren mediaprojecten, geven media-advies, maken communicatiestrategieën en communicatieproducten en initiëren en adviseren op het gebied van diversiteitbeleid en integratie. Allochtone high-potentials zijn ook onderdeel van een aantal van onze projecten. We organiseren bijvoorbeeld panelgesprekken voor of ontmoetingen met HR-specialisten die meer willen weten over multiculturele high-potentials. We noemen onszelf beeldvormingspecialisten. We proberen de heersende beeldvorming te beïnvloeden door de kennis en kunde die we hebben vanuit de media in te zetten om het beleid te vormen. Dat de media veel macht hebben is een

161


feit. Het is ook een feit dat de media een aanzienlijke rol spelen in wat we van elkaar vinden en wat we van elkaar willen vinden. De media maken keuzes en daar zit zeker een stuk sturing en subjectiviteit in. De keuzes worden gemaakt op basis van enthousiasme, verontwaardiging en nieuwsgierigheid. Er zit vaak een persoonlijke betrokkenheid in het selectiemechanisme aan de bron. Ik weet dat de beeldvorming van de media en de communicatiemiddelen die ons omringen van invloed zijn op de relaties tussen mensen. Ik word zelf gezien als de Molukkers–specialist, maar ik heb ook een expertise opgebouwd op andere terreinen.”

162

Herkenning en erkenning “De soepelheid en veerkracht van mijn eigen familieleden inspireert mij. Je moet beschikken over veerkracht ook als je onjuist bejegend wordt, het is belangrijk om niet verbitterd te raken. Ik haal ook inspiratie uit de prestaties van topsporters of mensen die iets terugdoen voor de samenleving, die ontspoorde jongeren helpen bijvoorbeeld. Dit was voor mij ook een van de redenen om dit bedrijf op te richten. Ik wil wat meegeven aan de jongeren want zij gaan de verbindingen maken in de toekomst. Als mede door mij jonge multiculturele professionals die plekken krijgen die ze willen krijgen, dan is mijn belangrijkste ambitie gerealiseerd. Grote groepen autochtone Nederlanders hebben geen contact met succesvolle allochtonen. We leren op school wat over andere culturen maar daar houdt het op. Er is geen integratieacademie in Nederland. Dus nemen wij met ons bureau daarin het initiatief. Je hoort het cultureel sensitief zijn mee te krijgen op scholen, het moet verweven worden in het lesplan. En dan moet het geen doelgroepenproject worden maar echt ingebed zijn. Mensen met een andere culturele achtergrond voelen onderling wel herkenning maar deze herkenning is er niet als het gaat om de media. Het zou mooi zijn als de herkenning en erkenning overal zou bestaan, of het nou gaat om producten, diensten of de media. Hier wil ik een bijdrage aan leveren.”

Wie zou je zelf het liefst willen interviewen…. Koningin Beatrix naar aanleiding van haar Kersttoespraak van 2006. Wens… Dit bedrijf succesvol maken. Beste bestuursvoorzitter… Peter Bakker, de CEO van TNT, fascineert mij. Radioprogramma… ‘NOS Langs de Lijn’ Tijdschrift… Ik ben een grote mediaconsument. Ik lees sowieso alle kranten via internet maar voor de rest varieert het. Lied… Een Moluks lied dat Rumah Bapa heet, dat betekent het Huis van de Vader. Verborgen talent… De bal hoog houden, ik heb een goede balbeheersing. Lievelingsgetal… 9 Held(in)… Mijn peetvader en anders Sophia Loren of Nigella Lawson, de kookgoeroe van de BBC. Uitgaansgelegenheid… Ik kom graag in Paradiso in Amsterdam.


YOUNG PROFESSIONAL

Naam: Michelle Kimberly Cooper Leeftijd: 25 jaar Studie: Vrijetijdsmanagement aan Hogeschool InHolland in Diemen

Welke tips heb je voor multiculturele jongeren? Zelfvertrouwen is belangrijk. Probeer je aan te passen maar aanpassen houdt niet in dat je moet veranderen wie je bent of hoe jij denkt. Wat inspireert jou?

Jij bepaalt je toekomst Beschrijf jezelf in vijf woorden. Spontaan, levendig, betrouwbaar, hardwerkend en leergierig. Wat wilde je worden toen je jonger was? Ik wilde heel graag advocaat of psycholoog worden. Hoe heb jij je studie uitgekozen? Mijn studie heb ik uitgekozen op grond van mijn ervaring met het organiseren van evenementen. Dit beviel mij wel. Door een kennis van mij kwam ik erachter dat er in Nederland een studie was die zich richtte op het opzetten van evenementen. Waar heb je het meeste van geleerd? Ik leer van alles, maar het meeste van de mensen in mijn naaste omgeving. Soms kunnen mensen weinig vertrouwen hebben in je capaciteiten. Dat kan deels liggen aan de manier waarop je overkomt of aan de mensen zelf. Maar je moet altijd op een positieve manier het tegendeel bewijzen. Wat wil je uiteindelijk bereiken? Wat ik wil bereiken en ga bereiken met de zegen van God natuurlijk is een goede baan die het mogelijk zal maken om zelfstandig en financieel onafhankelijk te leven en te sparen. Een baan waarbij doorgroei en verdere scholing mogelijk is. Wat ook wel een wens van mij is, is om zelfstandig ondernemer te worden.

Het feit dat er mensen op aarde zijn die alles zouden geven om dit eenvoudige leven dat ik leid te kunnen leiden. Gezond opstaan, een dak boven je hoofd, naar school kunnen gaan en kunnen werken. Dat is mijn inspiratie. Met weinig genoegen kunnen nemen bij alles wat er komt kijken is dan een zegen. Wie zijn je rolmodellen? Mijn ouders. Zij hebben hard gewerkt om mij alles te kunnen geven. Zij hebben ervoor gezorgd dat ik naar Nederland kon komen om te studeren. Wat veel geld kost. Maar wat mij het meeste inspireert is dat zij ondanks het harde werken tijd voor zichzelf en voor ons gezin hebben gemaakt. De balans vinden tussen een goede baan waarbij je alles moet geven en een privĂŠleven waarbij je tijd moet maken voor jezelf, je kind en je partner is lastig. Wat is je levensmotto? Mijn levensmotto is niet echt een motto maar meer een feit: Jij bepaalt je toekomst. Vaak krijg je commentaar van mensen uit je omgeving die de mening zijn toegedaan dat het niet goed is hoe jij je leven aanpakt. Maar ik ben van mening dat je je eigen fouten moet maken en zelf moet bepalen wat voor jou de beste manier is om je leven te leiden. Je kunt altijd datgene wat de ander zegt overwegen maar als je fouten maakt, maak je jouw eigen fouten. Wat werkt voor een ander hoeft nog niet voor jou te werken.

163


164

“Forward Thinking heeft een netwerkstructuur. We gebruiken de moderne communicatiemiddelen voor het dagelijkse contact. Voor het face tot face contact gaan we samen sporten. Dat werkt heel efficiënt, we vergaderen bijvoorbeeld veel minder dan bij andere organisaties. Deze structuur werkt goed tot twintig werknemers, daarna wordt het lastig managen. Ik heb Forward Thinking in 2003 opgericht. Ik had al eerder een bedrijf opgezet, 3D interfaces dat gebruiksvriendelijke website user-interfaces voor bedrijven als ABN AMRO, AMEV, KPN en AEGON bouwde. Dat bedrijf is met inhoudelijke hulp van de Universiteit Twente ontstaan. Daarnaast heb ik ook hulp gehad van een mentor vanuit het bedrijfsleven die me heel goed heeft geholpen via zijn contacten. Door het succes kwam er op een gegeven moment belangstelling van automatiseerder Ordina. Ik heb 3D interfaces in 2000 aan hen verkocht. Ik ben twee jaar in de directie blijven zitten van het bedrijf, dat was inbegrepen in de deal. Ik vervulde een management functie, iets heel anders dus. Door de drukte kwam ik niet aan de inhoud toe. Mijn eigen ideeën begonnen te kriebelen. Ik heb de twee jaar vol gemaakt en toen een jaar vrijaf genomen om me te verdiepen in de inhoud. Zo is in 2003 Forward Thinking ontstaan.”

Al-Noor Ladhani (41), Directeur en oprichter Forward Thinking BV Hij heeft 10 jaar op de Technische Universiteit Twente gezeten, waar hij elektrotechniek en informatica studeerde en promoveerde op Toegepaste Onderwijskunde, voordat hij de stap naar het zelfstandige ondernemerschap waagde. Nu is Al-Noor Ladhani directeur van Forward Thinking, een software engineeringbedrijf zonder bedrijfspand, maar wel met breedband internet, Skype en MSN. “Als Nederlandse bedrijven voor de helft minder zouden vergaderen, zouden ze dubbel zo productief zijn.”

Meer evoluties en minder revoluties “Innovatie is binnen een groot bedrijf erg moeilijk. Veel mensen bemoeien zich ermee. Overal moet een businessplan voor geschreven worden. Dat is de slechtste weg naar innovatie. Je moet wel wat op papier zetten,


INTERVIEW ENTREPRENEURSHIP

“Een Google ontstaat niet onder een Rita Verdonk”

het internet, een idee dat al sinds 1999 bestaat, maar dat wij oppakten en tot een commercieel succes maakten. Turnpages is door het voortdurende internationale succes nog steeds een thema. Onze klanten zijn grote nationale en internationale bedrijven. Daarnaast hebben we net een nieuwe BV opgericht in Slowakije. Dat internationale karakter maakt het nog leuker.” Open maatschappij “Ik ben geboren in Oeganda mijn ouders ook, maar mijn grootouders kwamen uit India. In Nederland heb ik nooit een onderscheid op basis van mijn afkomst gevoeld. Nederland heeft haar handelseconomie te danken aan de open maatschappij. Ik denk dat de economie

Vallen, opstaan en weer doorgaan want dat dwingt je tot dieper nadenken. Maar daarna moet je dat businessplan wegleggen en gewoon beginnen. In een klein bedrijf kun je de klant mee laten denken. Dat kan in een groot bedrijf ook, maar grote bedrijven luisteren er minder naar omdat ze vast moeten houden aan hun meerjarenplan. De machine dendert door, er is veel overleg, meer bemoeienis waardoor er of chaos of een grijs compromis ontstaat. Het gevolg is dat er meer evoluties en minder revoluties zijn. De grootste IT-veranderingen zijn de afgelopen jaren voortgekomen uit kleine bedrijven. Een goed voorbeeld is Google, zo’n idee ontstaat misschien wel bij een IBM, maar kan nooit snel en succesvol tot uitvoering worden gebracht. Zo kan megaconcern Google nu op haar beurt niet zelf YouTube maken, maar moet ze deze opkopen voor een astronomisch bedrag. Bij Forward Thinking bedenken we ieder jaar vijf thema’s, bij succes nemen we sommige thema’s over van het vorige jaar. Vier mogen er mislukken, zolang er maar eentje een groot succes wordt. We zijn sterk in creativiteit en marketing. In 2003 was Turnpages de grote knaller. Dat is als het ware bladeren door een catalogus of magazine op

Nederland zal dwingen om te depolariseren. De handelseconomie kan alleen groeien als je goed omgaat met je handelscontacten. Nederland vergrijst, de poorten gaan zodadelijk weer open. Nu al worden de regels om hoogopgeleide mensen uit het buitenland hier te werk te stellen flink versoepeld. De wetgeving is wat dat betreft weer 180 graden gekeerd. Het is jammer dat we een dergelijk jojo-beleid hebben. Het ondernemersklimaat heeft juist balans en stabiliteit nodig. Als je weet waar je aan toe bent, ben je bereid meer ondernemersrisico te nemen. Het ondernemersklimaat heeft dus geen baat bij een constant veranderend beleid. Nederland heeft profijt bij een open economie. Als je kijkt naar de toekomst dan gaan we verschuiven van een productie economie naar een marketing economie die afhankelijk is van innovatie en creativiteit. Innovatie en creativiteit gedijen beter in een open maatschappij. Daar waar homoseksuelen bijvoorbeeld makkelijker worden geaccepteerd en zich prettig voelen, zijn de bedrijven creatiever. Dit geldt ook voor buitenlanders. Een klein denkende maatschappij laat talent liggen terwijl we deze vernieuwers en handelaren juist nodig hebben. Ook de

165


INTERVIEW ENTREPRENEURSHIP

Chinezen hebben de Nederlandse en Europese marketingbedrijven nodig om hun producten aan de man te kunnen brengen. Vooral de Nederlandse en Scandinavische bedrijven kunnen hier een belangrijke pioniersrol in spelen want deze landen zijn van oudsher erg goed in marketing en talen.” Leren van de meester “Ik heb zelf zowel grote als kleine bedrijven van binnen gezien. Mijn ervaring is dat kleine bedrijven een ander soort mensen aantrekken. Mensen die minder oog hebben voor leaseauto’s en andere materiele zaken. Wij werken zelf veel met studenten omdat daar veel innovatie vandaan komt. Als je bij een groot bedrijf gaat werken, kom je in een grote machine terecht terwijl je bij een klein bedrijf het vak vaak rechtstreeks van de meester leert. Bij grote bedrijven is er minder ruimte voor inhoud daarbij heb je daar ook niet echt een meester. Je hebt dan wel misschien een coach, maar daar leer je het vak niet van. In mijn eigen starttijd had ik een goede bedrijfsmentor die ik nog steeds af en toe spreek. Hij is een heel erg succesvolle ondernemer die het leuk vindt om jonge mensen vooruit te helpen. Hij gaf me visitekaartjes van anderen en zei: ‘Bel maar’. Het was een proces van vallen en opstaan, maar je mag ook best vallen als je daarna maar wel opstaat en doorgaat. Dat doorzettings-

Auto… Een donkerblauwe BMW 7, dezelfde als Balkenende eerst had. Wens… Meer tijd hebben om met meer gadgets te kunnen spelen. Ik ben gek op technologische innovaties. Drijfveer… Mijn enthousiasme. Reclamecampagne… De Postbank reclames met die oude knar met het frisse meisje met de blauwe ogen. Website… Natuurlijk www.fthink.nl en www.turnpages.com Wat zou je meenemen naar een onbewoond eiland… Een laptop met breedband internet, mijn vrouw en een flink stel vrienden. Politieke partij… Ik zit links van het midden, het wisselt tussen D66, Groen-

“Het gras lijkt alleen maar groener aan de overkant”

vermogen moet je hebben. Anders kun je beter geen ondernemer worden. Het is ook belangrijk om iedere dag nieuwe dingen te leren en daar open voor te staan. Ik verbaas me er elke keer over hoeveel ik leer ieder jaar, dat is ook wel een beetje inherent aan de IT branche. Als ondernemer moet je niet klagen en je kansen grijpen. Je moet geen lange tenen hebben, tegen kritiek kunnen, uitgaan van je eigen kracht en niet te veel naar anderen kijken. Het gras lijkt misschien wel groener aan de overkant, maar dat is niet zo. Als je leert van je fouten dan zul je het beter doen in de toekomst. Denk ook vooral internationaal, Nederland heeft 16 miljoen inwoners, Europa heeft er 350 miljoen, dat is een enorme markt.”

Links en de PvdA. Dit zijn in mijn ogen de partijen die het beste zijn voor de creatieve industrie. Innovatie en creativiteit gedijen het beste in een links klimaat. Op energie gebied hoop ik dat de reddende innovaties vanuit kleine bedrijven zullen komen. Rechts heeft vooral oog voor het kapitaalbehoud van grote bedrijven. Een Google ontstaat niet onder een Rita Verdonk. Unique Selling Point… Inhoudelijk enthousiasme. Positie van Nederland in de toekomst… Ik denk dat die wel goed zal zijn. Nederland is vrij adaptief. Het past zich aan aan de ontwikkelingen in de wereld, meer dan Duitsland of Frankrijk dat doen. Dit adaptieve vermogen geldt nog meer voor de Scandinavische landen, daar kan Nederland nog wat van leren. Het dier dat het beste aansluit bij je persoonlijkheid… De leeuw.

167


DANKWOORD

‘ De Young Global People Carrieregids 2007 had niet tot stand kunnen komen zonder de steun en medewerking van een aantal mensen en bedrijven. Mijn dank gaat uit naar: ABN AMRO, Gemeente Amsterdam, de Baak, Delta Lloyd, Ernst & Young, FVM Design, GITP, Global Impact, Intelligence Group, KPMG, Manpower, NUON, Ormit, Topa, Tuhuteru & Partners, VidiNova. Ali El Yahiaoui; de coördinator en man van het eerste uur, Michelle de Koning; onze redactie koningin, Wilma Schild; mijn steun en toeverlaat, Naomi van Westerop en Sonia Oueslati; onze sterren op recruitment, Francien van Maasdijk; je hebt er weer iets moois van gemaakt, je bent een true artist, Angela Sardjoe; thanks Gudu, Ferry Houterman; as always my mentor, Dorothé Alfrink; bedankt voor al je wijze raad, Imran Rana; u the man, Hatim Chebti; mi mokro brada, Rolando Jessurun; bedankt! Bouchra Abdellaoui, Mohamed el Achkar, Khalid Boutachekourt, Peggy Brandon, Robert Charlier, Tjitske Cieremans, Liesbeth Dingemans, Naveed Haider, Marilyn Haimé, Sadik Harchaoui, George van Houtem, John Jaakke, Tanja Jadnanansing, Rishi Kartaram, Fred Krautwurst, Al-Noor Ladhani, Jorien de Lege, Rajae el Mouhandiz, Jos Nijhuis, Sjorstun Paula, Andjemie Rampadarath, Bart van Reeken, Yvonne Rosina, Ad de Ruijter, Yassine Salihine, Edith Snoey, Ton aan de Stegge, Prashant Swami Persaud, Tjitte Swart, Rocky Tuhuteru, Ankie Verlaan, Ton Wallast. 168

En de YGP bestuurs- en commissieleden: Astrid Abdoelkarim, Priscilla Abas, Abdel Azzaoui, Mouna Ben Snaiba, Michelle Kimberely Cooper, Hajar Echaikh, Abdessalam Es-Saghir, Hafida Farouk, Bilal Ghoudan, Michel Gravenbeek, Tanika Henar, Jose Antonio Juliana, Karim Kalai, Davinia Kroes, Fatima Moumni, Soufian el Mrabet, Birgül Özmen, Latif Rahmanzadeh, Andjemie Rampadarath, Imran Rana, Rion Rijker, Angela Sardjoe, Chrada Sheoratan, Caroline Stella, Soumia Takhssit, Sueh Ying Fung, Naïma Zemmouri, Halima Zerri. Jullie ook allemaal bedankt! Zonder jullie zou YGP niet zijn wat het nu is. Met jullie is ‘the sky the limit’! Ik ben trots op jullie inzet, jullie kracht en de commitment die jullie tot nu toe hebben getoond! And last but not least, Najiba Abdellaoui. Wat een klus heb je weer geklaard. Schrijvend op eerste én tweede Kerstdag, vechtend tegen onmogelijke deadlines, en toch krijg je het weer voor elkaar! Je bent een topper en we gaan samen mooie dingen doen! Bigie Brasa! Melvin


YGP Carrièregids 2007