Issuu on Google+

ΠΕΡΙΟ∆ΙΚΗ ΕΚ∆ΟΣΗ - ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ ΜΕ ΤΟΝ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΤΥΠΟ

τευχος 6 - 30 oktωβριου 2010

Aφιέρωµα: Οι Ελληνες κυνηγοί θησαυρών και το µυστικό του Αλή Πασά

προσεγγίζοντας τα αινίγµατα του κοσµου µας

Αρκτική ζαριές

για ενα νεο ψυχρο πολεµο

οι αινιγµατικές σπηλαιογραφίες του Λασκό Τι θα έλεγε ο Ιπποκράτης για το ΕΣΥ Υπάρχει για κάθε άνθρωπο το άλλο του µισό;

Βγήκε φωτό το τέρας του Λοχ Νες; φαινοµενα

#

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  25 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2010


EDITO

Μητροκτόνοι και ασεβείς Η µεγαλύτερη ασέβεια των ανθρώπων είναι ο τρόπος µε τον οποίο ασελγούν στον πλανήτη που τους φιλοξενεί, δηλαδή τη συµπαντική κατοικία τους, την οποία καταστρέφουν περιφρονώντας την, πιστεύοντας αλαζονικά και άστοχα ότι είναι σε θέση να την γκρεµίσουν συθέµελα και να την επαναπροσδιορίσουν. Του Απόστολου Χρ. Αντωνάκη | aantonakis@e-typos.com

Η αντίθεση

ως προς τη σκέψη του σύγχρονου ανθρώπου µε τον αρχαίο πρόγονό του είναι η κοσµοθέαση για την έννοια της ζωής και του συµπαντικού κόσµου. Ο πρόγονός µας θεωρούσε ως αναπόσπαστο κύτταρό του το χθόνιο πλανήτη στον οποίο γεννήθηκε και κατοικούσε και προς αυτήν την κατοικία απέδιδε τιµές και την προσωποποιούσε.

Οι ανοικτές πληγές του πλανήτη µας είναι πολλές και αιµορραγούν ακατάπαυστα, καθώς εκείνοι που µε ευκολία τις δηµιούργησαν αδιαφορούν να τις επουλώσουν. Τα γεωπολιτικά παιχνίδια θα παραµένουν η βασικότερη αιτία για την αύξηση των τραυµάτων της Γης όσο οι άνθρωποι θα διακατέχονται από µισαλλοδοξία.

Η Magna Mater των αρχαίων Λατίνων δεν είναι διαφορετική από τη Μεγάλη Μητέρα, τη Γαία των Ελλήνων, προς την οποία ιερουργούσαν, προφανέστατα από αίσθηµα αυτογνωσίας για τη σηµαντικότητά της ως λίκνου της ανθρώπινης ύπαρξης και της ζωής. Η «θεοποίηση» εκείνων που είχαν την ευθύνη για την προστασία της, η ∆αµήτηρ ή ∆ήµητρα για τα αναφερόµενα εις τον επάνω κόσµο και η Περσεφόνη, η κόρη της, για εκείνα που αφορούσαν τον κάτω κόσµο, δεν αποτελεί καµία ειδωλολατρική σκέψη όπως άστοχα έχει αναφερθεί. Εκφράζει τη βαθύτατη πεποίθηση των αρχαίων Ελλήνων για τις ζωτικές λειτουργίες του πλανήτη µας, τόσο στην εξωτερική επιφάνεια όσο και στο εσωτερικό του, από την ισορροπία των οποίων εξαρτάτο η ειρηνική και δηµιουργική πορεία της ανθρωπότητας. Παρ’ όλα αυτά, η Γη, από τότε µέχρι σήµερα, παραµένει ένα αινιγµατικό αλλά και άγνωστο επί της ουσίας πλανητικό σπίτι που λεηλατείται βάναυσα από εκείνους που συνεχίζουν να πιστεύουν, µε ανόητο τρόπο, ότι έχουν τη δύναµη να το κατακτήσουν. φαινοµενα

07

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  25 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2010


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010

φαινοµενα

04

ΠΕριεχ 04

03

05

Γράµµα του εκδότη περιεχοµενα

11 Kosmo news

19 γεωπολιτική

28

29

36

αποτυπώµατα

εΙΚΟΝΕΣ

εΙΚΟΝΕΣ

44

45

ανεξηγητο

παραξενος ταξιδιωτης

15

γεωπολιτική

23

θησαυροθηρια

θησαυροθηρια

40

47

παραξενος ταξιδιωτης F... for Fantasy

γεωπολιτική

θησαυροθηρια

33

41

34

42

σηµειο αληθειες σηµειο βρασµου θεοι αρχαιοι θεοι και ψεµατα αρχαιοι βρασµου

46

γεωπολιτική

26

θησαυροθηρια

32

18

ο αυλός του πανος αποτυπώµατα αποτυπώµατα αποτυπώµατα

39

eT science

17

25

θησαυροθηρια

10

Kosmo news Kosmo news

γεωπολιτική γεωπολιτική

31

αναζητησεις

09

16

24

30

38

37

43

14

Eνδοτερα

αναζητησεις αναζητησεις

08 δουρειος ιπποσ Kosmo news

data files

22 ελλαδα

h µηχανη του χρονου

35

Eνδοτερα

ελλαδα

27

07

13

21

20

06

προσωπο

12

µενα

48 διαδικτυο

βιβλιοθηκη

49

ανεξηγητο

50

βιβλιοθηκη ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Μονιµεσ στηλεσ ΠΡΟΣΩΠΟ 5 DATA FILES 6 ∆ΟΥΡΕΙΟΣ ΙΠΠΟΣ 7 KOSΜΟ NEWS 811 ΕΝ∆ΟΤΕΡΑ 1213 ΕΛΛΑ∆Α 2021 H ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ 27 Ο ΑΥΛΟΣ ΤΟΥ ΠΑΝΟΣ 31 ΕΙΚΟΝΕΣ 3637 ΕΤ SCIENCE 38 ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΨΕΜΑΤΑ 39 ΣΗΜΕΙΟ ΒΡΑΣΜΟΥ 4041 ΠΑΡΑΞΕΝΟΣ ΤΑΞΙ∆ΙΩΤΗΣ 4445 F... FOR FANTASY 46 ∆ΙΑ∆ΙΚΤΥΟ 47 ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ 4849 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 50

Θεµατα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ 1419 Ο ΝΕΟΣ ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΞΕΚΙΝΑΕΙ ΣΤΗΝ ΠΑΓΩΜΕΝΗ ΑΡΚΤΙΚΗ; ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΪΜΠΑΚΗΣ 2226 ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΚΥΝΗΓΟΙ ΘΗΣΑΥΡΩΝ: ΕΛΛΗΝΕΣ INDIANA JONES! ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΙΣ 2829 ΑΛΗ ΠΑΣΑΣ Ο ΤΕΠΕΛΕΝΛΗΣ: Υ∆ΩΡ Ο ΘΗΣΑΥΡΟΣ! ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΑ 3235 ΣΠΗΛΑΙΟΓΡΑΦΟΙ: ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΙ ΤΑΞΙ∆ΕΥΤΕΣ ΤΩΝ ΑΣΤΡΩΝ ΑΝΕΞΗΓΗΤΟ 4243 ΑΓΑΠΗ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΧΡΟΝΟ


Προσωπο

PERCY HARRISON FAWCETT

Ενας από τους λιγοστούς γνήσιους εξερευνητές των τελευταίων αιώνων. Οντας απεσταλµένος της βρετανικής κυβέρνησης για τη χαρτογράφηση των ζωνών της Νοτίου Αµερικής, ο Fawcett γοητεύτηκε από το µαγικό κόσµο των πυκνών δασών του Αµαζονίου.

Τα ίχνη του χάθηκαν το 1925 κατά τη διάρκεια µιας εξερευνητικής αποστολής που σκοπό είχε την ανακάλυψη µιας χαµένης πόλης, αποµεινάρι ενός χαµένου και ανεπτυγµένου πολιτισµού της λευκής φυλής. Το εάν τα κατάφερε ίσως δεν θα το µάθουµε ποτέ…

Στις 6 Μαρτίου του 1908 επιβιβάστηκα στο Εϊβον στο Σαουθάµπτον µε προορισµό το Μπουένος Αϊρες και στο πλοίο συναντήθηκα µε τον κύριο Φίσερ, το νέο µου βοηθό. Η γυναίκα µου και ο Τζακ είχαν έρθει να µε αποχαιρετήσουν και όταν χτύπησε η σειρήνα ένα µέρος της καρδιάς µου έφυγε µαζί τους από τη σανιδόσκαλα κάτω στην αποβάθρα. Ο πόνος ενός ακόµη χωρισµού ήταν δυνατός, αλλά κάτι µε τραβούσε, µε τραβούσε επίµονα, ακατανίκητα, πέρα µακριά προς τα δυτικά. φαινοµενα

05

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 OKTΩΒΡΙΟΥ 2010

φαινοµενα

06

ΣΕ ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ∆Α

data files

Φακελοι Nτα Βιντσι Τ δεύτερο DVD της σειράς Το Ανοσιουργηµα: τα µυστικά τησ µονα λιζα

Hector Berlioz

Το έκτο CD της σειράς ΤΑ ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

Σαν Σήµερα (30/10 - 5/11) 30/10/1938: Ο Ορσον Ουέλς πείθει 2/11/1789: Ενώ η Γαλλική Επανά- 5/11/1956: Ερευνα που διεξάγεται µέσω ραδιοφώνου τους Αµερικανούς ότι η Γη δέχεται επίθεση από Αρειανούς!

σταση βρίσκεται σε εξέλιξη, δηµεύεται η περιουσία της γαλλικής Εκκλησίας.

31/10/1517: Ο Λούθηρος εκφράζει 3/11/1507: Ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι δηµόσια 95 θέσεις του στην εκκλησία του Βίτενµπεργκ. Ακολουθεί το µεγάλο σχίσµα στην Καθολική Εκκλησία.

14/10/1892: ∆ηµοσιεύεται η συλλο-

ολοκληρώνει το πορτρέτο που λέγεται ότι ανήκε στη Λίζα Γκεραρντίνι, γυναίκα Βενετού εµπόρου. Ο πίνακας είναι σήµερα γνωστός ως Μόνα Λίζα.

γή «Οι περιπέτειες του Σέρλοκ Χολµς» από τον Αρθουρ Κόναν Ντόιλ.

στη χώρα µας αποκαλύπτει ότι 2 εκατοµµύρια Ελληνες δεν ξέρουν να βάζουν την υπογραφή τους.

Γνωρίζατε ότι… — Τα κουκούτσια του µήλου περιέχουν υδροκυάνιο;

ΕΝΘΕΤΗ ΕΚ∆ΟΣΗ καθε σαββατο στα περιπτερα µαζι µε τον ελευθερο τυπο ∆ιεύθυνση έκδοσης Απόστολος Χρ. Αντωνάκης Σύµβουλος έκδοσης Χρήστος Γ. Κτενάς Αρχισυντάκτης Μηνάς Παπαγεωργίου Σύνταξη Ειρήνη Φ. Κουτσαύτη, Θεανώ Καρούτα, Στέλιος Φωκάς, Μαρία Μακρίδου, Αλίκη Κοτζιά, Νικόλαος Κουµαρτζής, Ράνια Ιωάννου, Τάσος Χαλιός, Θοδωρής Κεφαλόπουλος, Κώστας Μαυραγάνης Ειδικοί συνεργάτες Αγγελος Βιαννίτης, Αποστόλης Χειρδάρης Art director Σοφία Λιβιεράτου Υπεύθυνη διόρθωσης κειµένων Μαρία Πορφύρη Iδιοκτησία DBAS ΕΚ∆ΟΤΙΚΗ Α.Ε. Εκδότες ∆ηµήτρης Μπενέκος, Αλέξης Σκαναβής ∆ιευθυντής Γιάννης Μιχελάκης Creative Director ∆ηµήτρης Φωτόπουλος ∆ιεύθυνση εµπορικής ανάπτυξης «ELSE AGENCY» Εµπορική διεύθυνση Ελσα Σοϊµοίρη ∆ιεύθυνση διαφήµισης Λουκάς Παπανικολάου Υποδοχή διαφήµισης Φωτεινή Αναστασίου Οικονοµική διευθύντρια Μαριάννα Θαρενάκη Νοµικός σύµβουλος Ανδρέας Αγγελίδης Φωτογραφικό αρχείο Φανή Νικολαΐδου Φωτό Αρχείο Ελεύθερου Τύπου, Shutterstock, Ideal image, Visual Photos, ΑΠΕ, Eurokinissi Υπεύθυνος κυκλοφορίας Κώστας Μπαλής Εκτύπωση ΤΥΠΟΕΚ∆ΟΤΙΚΗ Α.Ε. ∆ιανοµή ΑΡΓΟΣ Α.Ε. ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ Αγίας Λαύρας 2 & Σαρανταπόρου, Νέο Ηράκλειο, Τ.Κ. 14121 Τηλ.: 210-8113000, Fax: 210-8113001, Site: www.e-typos.com, e-mail: Fenomena@e-typos.com

— Σε προάστιο της Βιέννης υπάρχει νεκροταφείο του αγίου Μαρξ; — Η πρώτη χώρα που έδωσε δικαίωµα ψήφου στις γυναίκες ήταν η Νέα Ζηλανδία το 1893; — Ο αστερίας δεν έχει εγκέφαλο; — Ο Νείλος έχει παγώσει µόνο τον 9ο και τον 11ο µ.Χ. αιώνα; — Ο Ολυµπος του πλανήτη Αρη είναι το µεγαλύτερο ηφαίστειο και βουνό στο ηλιακό µας σύστηµα;


εναλλακτική µατιά στην επικαιρότητα

Από τoν Μηνά Παπαγεωργίου mpapageorgiou@e-typos.com

Η Θράκη στο µικροσκόπιο Κανοντας

και αυτή την εβδοµάδα Το µεγαλύτερο µέρος όσων προτίµησαν να παραµείνουν ένα ταξίδι στο χρόνο, στα προγονικά τους εδάφη εξισλαµίστηκε µε την πάροδο των µεταφερόµαστε στην ευρύτερη περιοχή της σηµερινής Θράκης, αιώνων, όπως ήταν φυσικό. Παρ’ όλα αυτά, διατήρησαν τα ήθη, κάπου στα µέσα του 14ου αιώνα. Η βυζαντινή αυτοκρατορία (ή, τα έθιµα και τη χαρακτηριστική ενδυµασία τους, ενώ είναι γεγοπιο σωστά, αυτοκρατορία της Ανατολικής Ρωµυλίας) βρίσκεται νός πως µετά τη λήξη του Β’ Παγκοσµίου Πολέµου ζήτησαν από ένα βήµα πριν από την κατάρρευσή της. Εχουν προηγηθεί, εδώ τους Αµερικανούς την ένωση της ευρύτερης περιφέρειας της και µερικούς αιώνες, οι επιδροµές των Αβάρων, Ροδόπης µε την Ελλάδα, λόγω της φυλετικής των Αράβων, των Γότθων και των Σταυροφό- Η λανθασµενη συγγένειας των κατοίκων της. Οι άνθρωποι αυρων, που εξασθενίζουν την κεντρική διοίκηση. πολιτική όλων τοί που, ως επί το πλείστον, ζουν στις µέρες µας Τη δεκαετία 1354-1364, τουρκικά φύλλα ανεξαιρέτως των στα ορεινά χωριά της Ξάνθης και του Εβρου ονοµάζονται Ποµάκοι. Οι περισσότεροι από εγκαθίστανται στις περιοχές της Καλλίπολης, αυτούς διαθέτουν δορυφορικά πιάτα στραµτης Αδριανούπολης και του ∆ιδυµοτείχου. Πρό- κυβερνήσεων µένα στην Τουρκία και στέλνουν τα παιδιά τους κειται για µισθοφορικά στρατιωτικά τάγµατα έχουν να σπουδάσουν στη γείτονα. Για ποιο λόγο που έχουν προσλάβει διάφοροι διεκδικητές συµβαίνει αυτό; δηµιουργήσει στις της εξουσίας του παλατιού. Οι µουσουλµάνοι αυτοί πολέµαρχοι εξαπλώνονται σταδιακά στις µέρες µας ένα Η λανθασµενη πολιτική -εκ των αποπ��διάδες της Θράκης. Λίγο αργότερα θα τους τελεσµάτων- όλων ανεξαιρέτως των κυβερνήακολουθήσουν και εξισλαµισµένοι Αθίγγανοι. περίεργο κλίµα σεων, που βρέθηκαν στο τιµόνι της χώρας τις Είναι η περίοδος που το ισλαµικό στοιχείο κάνει στη Θράκη τελευταίες δεκαετίες, έχουν δηµιουργήσει στις για πρώτη φορά την εµφάνισή του στην περιοχή. µέρες µας ένα περίεργο κλίµα στη Θράκη. Ενα Μετά το 1390 ολόκληρη αυτή η περιφέρεια έχει κλίµα που σχετίζεται µε τη «µετάλλαξη» της υποταχθεί στους Οθωµανούς µε εξαίρεση την Κωνσταντινούπολη µουσουλµανικής µειονότητας σε τουρκική και µε πιθανά µελλοκαι ορισµένες παραλιακές πόλεις. Σε αυτό είχε βοηθήσει προηντικά σενάρια για προσάρτησή της στους γείτονες. Πολλά έχουν γουµένως και η συµµαχία που έχουν συνάψει οι Τούρκοι µε τους ειπωθεί και ακουστεί το τελευταίο διάστηµα µέσα από σχετικά ντόπιους µισθοφόρους ακρίτες Παυλικιανούς και Βογόµιλους. Οι κείµενα στον Τύπο και τηλεοπτικές εκποµπές, όµως υπάρχει ένα τελευταίοι ήταν πρώην ορθόδοξοι χριστιανοί που µόλις αλλαξοσηµαντικό ζήτηµα το οποίο δεν έθιξε σχεδόν κανείς. πίστησαν θεωρήθηκαν εχθρικοί προς την κεντρική εξουσία και Είναι ανεπίτρεπτο για ένα υποτίθεται πολιτισµένο και σύγέχασαν τα προνόµιά τους. Βλέπετε η «κερκόπορτα» είχε ανοίξει χρονο κράτος του δυτικού κόσµου να διαχωρίζει και να κατηγοεκ των έσω αρκετές δεκαετίες πριν από το 1453… ριοποιεί τους πολίτες του ανάλογα µε το θρήσκευµά τους. Να Στην περιοχή παρ’ όλα αυτά βρίσκονταν και απόγονοι πανάρ- θεωρεί, εδώ και δεκαετίες, τους Ελληνες µουσουλµάνους ως χαιων θρακικών φύλλων που είχαν εγκατασταθεί εκεί τουλάχιπολίτες δεύτερης κατηγορίας, αντί να τους αγκαλιάσει, δίνοντάς στον από το 12ο αιώνα π.Χ. Οι Βυζαντινοί τούς χρησιµοποιούσαν τους µάλιστα περισσότερα κίνητρα να νιώσουν αυτή τη χώρα ως φύλακες των περασµάτων, δίνοντάς τους τη χαρακτηριστική και δική τους. Με λίγα λόγια, να χρησιµοποιεί τις ίδιες ακριβώς ονοµασία «κλειδορράχηδες». Μετά την επικράτηση των Οθωµαπρακτικές που εφάρµοσαν κάποτε οι θεοκράτες Βυζαντινοί µε νών, µέρος του πληθυσµού αυτού εκδιώχθηκε στη Μ. Ασία, ενώ τους Παυλικιανούς και τους Βογόµιλους. Τα αποτελέσµατα ένα µεγάλο κοµµάτι διέφυγε στα ορεινά της Θράκης. γνωστά…

φαινοµενα

07

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 OKTΩΒΡΙΟΥ 2010


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010

φαινοµενα

08

KOSM ΝEWS Επιµέλεια: Ειρήνη Φ. Κουτσαύτη, Θεανώ Καρούτα

Και φαντάσµατα και µύγες; Πάει πολύ! Αν φαντάζεστε το Pluckley, το γνωστό «πιο στοιχειωµένο χωριό» στη Βρετανία, ως µια ήρεµη κοινότητα 1.050 κατοίκων που κάνουν παρέα µε τα 14 ντόπια φαντάσµατα, είστε απλά γελασµένοι! Εδώ και λίγο καιρό τα πνεύµατα και οι κάτοικοι ζουν µαζί µε χιλιάδες µύγες που έχουν κάνει επέλαση. Οι ντόπιοι δεν ξέρουν πώς να αντιµετωπίσουν την «έφοδο», ενώ ιδιαίτερο προβληµατισµό τούς προκαλεί το γεγονός ότι δεν γνωρίζουν ούτε καν την αιτία για την οποία έχουν συµβεί όλα αυτά. «Φοβάµαι πως τα φαντάσµατα µας τιµωρούν που δεν τα θέλαµε στην αρχή», είπε στον Τύπο µια ηλικιωµένη γυναίκα, ενώ ένας άντρας τόνισε πως είναι αδύνατον ακόµη και να οδηγήσουν λόγω των χιλιάδων µυγών που πετούν παντού. «Ζούµε µέσα στη φρίκη», είπε µια κάτοικος του χωριού. «Κάθε µέρα σκοτώνω εκατοντάδες µύγες». Καλό κουράγιο και καλά ξεµπερδέµατα!

99χρονος στο θρανίο Ο 99χρονος Ινδός Μπχολαράµ Ντας από το χωριό Γκουγουαχάτι, συνταξιούχος δικαστικός τα τελευταία 39 χρόνια, εγγράφηκε στο πανεπιστήµιο! Ο ίδιος δήλωσε πως ναι µεν είναι ευχαριστηµένος από τα παιδιά του, τα εγγόνια και τα δισέγγονά του, όµως η ζωή του είχε γίνει πλέον βαρετή. «Αλλωστε, ποτέ δεν είναι αργά για να µορφωθεί κανείς». Ο ηλικιωµένος ήταν µέλος του κόµµατος του Κογκρέσου το 1945, ενώ στη συνέχεια έγινε δικαστής και πήρε σύνταξη το 1971. Ο Ινδός, µάλιστα, έχει αποφασίσει από τώρα το θέµα του διδακτορικού του, το οποίο είναι «Το χωριό Γκουγουαχάτι και ο ρόλος του στη διάδοση του Ινδουισµού». Μόνο µην του πείτε να τα εκατοστίσει…


Ου γαρ έρχεται µόνον… και για τις µέλισσες Ακόµα και αν δεν είστε άριστοι γνώστες των γενετικών χαρακτηριστικών της µέλισσας, µάλλον θα γνωρίζετε για το… ταλέντο του συγκεκριµένου εντόµου να προσανατολίζεται και να βρίσκει το δρόµο του. Παρ’ όλα αυτά, πρόσφατες µελέτες από τα Πανεπιστήµια Arizona State και Norwegian University of Life Sciences κατέληξαν στο συµπέρασµα ότι οι µέλισσες έπειτα από κάποια ηλικία (υπολογίζεται κατά το µέσον της ζωής τους και µετά) δυσκολεύονται να βρουν τη διαδροµή για την κυψέλη τους. Η ικανότητα του εγκεφάλου τους να προσαρµόζεται στις διαδροµές ανάµεσα στα λου-

λούδια µειώνεται µε την πάροδο των ηµερών και δεν είναι απίθανο, ύστερα από µια «µετακόµιση» σε νέα κυψέλη, οι γηραιότερες να µη φτάνουν στον προορισµό τους. Τα πειράµατα έγιναν σε ειδικά διαµορφωµένους εργαστηριακούς χώρους, όπου οι µελετητές κατέγραφαν τις αντιδράσεις των µελισσών όταν έκλεισαν την πρώτη τεχνητή φωλιά τους και έφτιαξαν σε άλλο µέρος εντός του εργαστηρίου µια δεύτερη. Το αποτέλεσµα ήταν οι µεγαλύτερες µέλισσες, ακόµα και αφότου είχαν εντοπίσει την καινούργια κυψέλη, όταν πετούσαν µόνες επέστρεφαν στην παλιά.

∆εινόσαυροι στη Νέα Υόρκη; Ενας καθηγητής Λυκείου από το Ν. Jersey, ο Chris Laskowich, ανακάλυψε κάτι που όχι µόνο είχε σηµασία για την επιστηµονική κοινότητα, αλλά άφησε έκπληκτους τους µαθητές του, κάνοντάς τους να δουν µε άλλο ενδιαφέρον το µάθηµα. Είκοσι πέντε χιλιόµετρα από το Empire State Building, σε µια περιοχή γεµάτη βράχους και λάσπη που ισοπεδωνόταν προκειµένου να χτιστεί συγκρότηµα κατοικιών, ο καθηγητής τυχαία εντόπισε ένα απολιθωµένο ίχνος δεινοσαύρου της Ιουρασικής Περιόδου. Το αποτύπωµα είχε διατηρηθεί σε ένα µεγάλο βράχο από λάβα και αµµόλιθο και ήταν θαύµα που δεν καταστράφηκε από τις µπουλντόζες. Οι επιστήµονες που ανέλαβαν να µελετήσουν το απολίθωµα των 30,48 εκ. µε τα τρία δάχτυλα κατέληξαν στο συµπέρασµα ότι ανήκε σε ένα ∆ιλοφόσαυρο της προαναφερόµενης περιόδου. φαινοµενα

09

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010

φαινοµενα

10

KOSM ΝEWS

Ζωντανή νεκρή; Οταν στο µεριλαντ των ΗΠΑ οι γείτονες κατάλαβαν ότι η 89χρονη Ruth Shillinglaw Johnson δεν είχε βγει από το σπίτι της για 4 µέρες, ενώ ταυτόχρονα δεν απαντούσε στα τηλέφωνα και δεν µάζευε την αλληλογραφία της, αποφάσισαν να καλέσουν την αστυνοµία. ∆ύο αστυνοµικοί έφτασαν στο σπίτι της και µπήκαν από µια ξεκλείδωτη πίσω πόρτα. Μια έντονη µυρωδιά αποσύνθεσης ήταν διάχυτη στο χώρο και αυτό τους έκανε να υποψιαστούν ότι η γυναίκα ήταν νεκρή. Οταν έφτασαν στο µπάνιο αντίκρισαν τη Ruth πεσµένη στο πάτωµα, ακίνητη και χωρίς να αναπνέει. Το γεγονός ότι το δέρµα της είχε αρχίσει να παίρνει µια µπλε απόχρωση επιβεβαίωσε τις υποψίες τους πως ήταν νεκρή και έτσι κανένας από τους δύο δεν ερεύνησε το γεγονός αν είχε σφυγµό. Στην αναφορά τους κατέγραψαν ότι πρέπει να είχε πεθάνει τουλάχιστον 2 µέρες νωρίτερα και αφού επικοινώνησαν µε το γιο και το γιατρό της, συµπέραναν ότι ο θάνατος οφειλόταν σε κάποιο από τα πολλά προβλήµατα υγείας που αντιµετώπιζε. Η εκλιπούσα είχε φροντίσει µετά το θάνατό της να δοθεί το σώµα της για επιστηµονικές µελέτες. Ετσι ο υπεύθυνος γιατρός έφτασε στο σπίτι και προσπάθησε να τη σηκώσει, µόνο που τότε η Ruth πήρε µια βαθιά ανάσα και κούνησε το χέρι της! Οι γιατροί δεν κοινοποίησαν λόγω ιατρικού απορρήτου τις αιτίες αυτής της νεκροφάνειας και ακόµα και όταν η ίδια ρωτήθηκε από τους αστυνοµικούς τι συνέβη, απάντησε µε αφοπλιστική ειλικρίνεια ότι το τελευταίο που θυµόταν ήταν το να κάθεται στον καναπέ της.

Είδαν το θεό στο Google Street View; Σίγουρα έχετε ακούσει φράσεις του τύπου «είδα το θεό µε τα µάτια µου» ή «κατέβηκε ο θεός κάτω». Τώρα µπορείτε να προσθέσετε σε αυτές µια νέα: «Είδα το Θεό στο PC µου». Τουλάχιστον στην Ελβετία ισχυρίζονται ότι αυτό µπορεί να συµβεί, καθώς εντόπισαν στο Google Street View µια µορφή που µοιάζει µε εκείνη που έχουµε συνήθως στο µυαλό µας για το θεό. Η µορφή εµφανίστηκε σε εικόνες από µια λίµνη στο Κουάρτεν και όσοι την είδαν έκαναν το συνειρµό, χωρίς βέβαια να µπορούν να αποδείξουν του λόγου το αληθές. Πολλοί είπαν ότι πρόκειται για κάποιο παιχνίδι του φωτός µε το φακό της κάµερας ή κάτι παρεµφερές. Πάντως, δεν είναι το µόνο περίεργο που έχουν «συλλάβει» οι κάµερες του Google. Κατά καιρούς έχουν υπάρξει αναφορές, όπως, µεταξύ άλλων, για ιπτάµενα αυτοκίνητα, ανθρώπους σε αφύσικες στάσεις και πτώµατα σε διάφορα σηµεία. Στη συγκεκριµένη περίπτωση η Google δεν έχει πάρει ακόµα θέση.


Ο Doctor Da Vinci ανέλαβε δράση Μια τυπική εγχείρηση αφαίρεσης προστάτη κατάφερε να προκαλέσει στον ασθενή περισσότερο άγχος και νευρικότητα απ’ ό,τι αν ετοιµαζόταν για εγχείρηση ανοιχτής καρδιάς. Πριν βιαστείτε να ρίξετε την ευθύνη στην υπερβολική φοβία του εγχειριζόµενου, να σας ενηµερώσουµε ότι η επέµβαση πραγµατοποιήθηκε εξ ολοκλήρου από ροµπότ. Στο γενικό νοσοκοµείο του Μόντρεαλ οι γιατροί έκριναν ότι πλέον υπάρχει το απαιτούµενο υπόβαθρο ώστε η πρώτη ολοκληρωτικά από ροµπότ εγχείρηση να γίνει πραγµατικότητα. Ετσι ο ροµποτοαναισθησιολόγος Mc Sleepy ανέλαβε να κοιµίσει τον ασθενή, ενώ ο Dr Da Vinci (το κυρίως ροµπότ-χειρουργός) ανέλαβε όλα τα υπόλοιπα. Η προστατεκτοµή στέφθηκε µε απόλυτη

επιτυχία και οι γιατροί του νοσοκοµείου, αφού εξήγησαν κάποιες τεχνικές λεπτοµέρειες, είπαν ότι προς το παρόν δεν υπάρχει περίπτωση τα ροµπότ να αντικατ��στήσουν τους ιατρούς χειρουργούς, απλά τους βοηθούν να κάνουν κάποιες ευαίσθητες εγχειρήσεις µε πιο λεπτεπίλεπτες και ελεγχόµενες κινήσεις. Ξεκαθάρισαν, δε, ότι χωρίς να χειρίζεται το µηχάνηµα ο ειδικός γιατρός, επέµβαση δεν γίνεται. Πάντως, ο συγκεκριµένος ασθενής, του οποίου το όνοµα δεν δηµοσιεύτηκε λόγω του ιατρικού απορρήτου, θα µπορεί να περηφανεύεται ότι έκανε αφαίρεση προστάτη χωρίς στην κυριολεξία να τον ακουµπήσει άνθρωπος.

Ανατόµος πουλά µέλη ανθρώπων και ζώων

O Gunther von Hagens, ο Γερµανός ανατόµος που

έγινε διάσηµος µετά την αµφιλεγόµενη έκθεση Body World, εκθέµατα της οποίας αποτελούσαν ταριχευµένα ανθρώπινα σώµατα «παγωµένα» σε διάφορες στάσεις και κινήσεις µε το µυϊκό τους σύστηµα σε κοινή θέα, τώρα άρχισε να πουλά µέσω ∆ιαδικτύου µέλη ανθρώπων και ζώων. Οπως και στην περίπτωση της έκθεσης, έτσι και τώρα, δέχθηκε

έντονη κριτική αλλά συνεχίζει ακάθεκτος. Στην προκειµένη περίπτωση, µέσω της ιστοσελίδας του www.plastinationproducts.com, πουλάει µέλη ζώων τα οποία έχει «παγώσει». Η µέθοδός του περιλαµβάνει αφαίρεση του δέρµατος και αντικατάσταση των υγρών του σώµατος (αίµα, νερό) µε ένα ειδικό µίγµα πλαστικού µέσω του οποίου δίνεται στο µέλος ή σε ολόκληρο το σώµα η επιθυµητή στάση-κίνηση. Τα µέλη µπορούν να χρησιµοποιηθούν ως κοσµήµατα ή διακοσµητικά χώρου. Μάλιστα, έχει και τιµολόγιο: η τιµή ολόκληρου ανθρώπινου σώµατος φτάνει περίπου τις 70.000 ευρώ, ο θώρακας 55.644 ευρώ και το κεφάλι περίπου τις 22.000 ευρώ. Βεβαίως, υπάρχουν και… οικονοµικές λύσεις για µικρότερα βαλάντια, όπως κοµµάτια που ξεκινούν από 115 ευρώ. Οι τιµές δεν περιλαµβάνουν πακετάρισµα και έξοδα αποστολής… φαινοµενα

11

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010


eλευθεροσ tυποσ - 30 οκτωβριου 2010

φαινομενα

12

Τα 4 βασικά στοιχεί


ενδότερα

Όταν το ταξίδι για την Ιθάκη ταυτίζεται µε το γνώθι σαυτόν

Από τον Θοδωρή Κεφαλόπουλο, theod.kef@gmail.com

χεία και η πεµπτουσία Σχεδόν σε όλες τις εσωτερικές παραδόσεις γίνεται συχνά αναφορά στα τέσσερα βασικά στοιχεία του ορατού κόσµου που χρησιµοποιούνται ως µέσο κατανόησης της δοµής όσων µας περιβάλλουν. Τα δοµικά αυτά υλικά είναι: ο αέρας, η γη, το ύδωρ και το πυρ.

Στην αρχαία

ελληνική σοφία γίνεται επίσης ενδελεχής αναφορά στα τέσσερα βασικά στοιχεία, που ονοµάζονταν «αρχές» του Σύµπαντος. Φυσικά, οι σχετικές αναφορές είναι πολλές ανά τον κόσµο, ακόµη και κατά τους αρχαίους χρόνους, και µάλιστα χωρίς ιδιαίτερες παραλλαγές µεταξύ τους, αν και αυτές οι παραδόσεις έχουν εκδηλωθεί σε εξαιρετικά αποµακρυσµένες µεταξύ τους περιοχές. Επίσης, η εκτενής χρήση του συµβολισµού των στοιχείων αυτών αποτελεί βασικό τµήµα αρκετών τελετουργικών δρώµενων τόσο σε συγκλήσεις εσωτερικών ταγµάτων όσο και σε µαγικά δρώµενα, όπου τα τέσσερα στοιχεία ορίζονται «υπερβατικοί» εκπρόσωποι που θεωρείται ότι αλληλεπιδρούν µε τον τελετουργό. Οι συσχετισµοί αφορούν σε κοσµογονικά στοιχεία (δηµιουργία, καταστροφή, επαναγέννηση, κίνηση, ακινησία, συστολή, διαστολή), σε διάφορες ψυχολογικές µας εκφάνσεις (ενθουσιασµός, πάθος, δηµιουργικότητα, επιβολή, σοφία, διαίσθηση, φαντασία κ.ά.), στην αρσενική-δηµιουργική και τη θηλυκή-δεκτική δύναµη, σε διάφορα χρώµατα, σε ηλικιακές περιόδους κ.λπ. Πραγµατικά, µέσω του οραµατισµού και της νοητής σχέσης στοιχείου-ανθρώπου παρατηρείται µια αποτελεσµατική χρήση των βασικών αυτών των παραγόντων που απαντώνται παντού ως φορείς συµβολισµού αναλόγως του πεδίου εφαρµογής των. Η συµβολική αντιστοιχία των τεσσάρων στοιχείων µε διάφορες εκδηλώσεις γίνεται µε βάση τις φυσικές ιδιότητες αυτών. Για παράδειγµα, ο αέρας διαρκώς κινείται και εισχωρεί παντού, έτσι το νερό θερµαίνεται και παγώνει (κάτι που έχει τις αναλογίες του στις συµπεριφορές µας), η γη θεωρείται πως είναι η δεκτική αρχή και δρα ως φορέας γέννησης (συµβολισµός του θηλυκού στοιχείου αλλά και του κατά περιπτώσεις δεσµού µας µε υλικές απολαύσεις), ενώ το πυρ ενσωµατώνει κυρίως την ιδιότητα της κάθαρσης, του εξαγνισµού και της καθοριστικής αλλαγής ή µετάβασης από

ένα στάδιο-κατάσταση σε µια νέα. Φυσικά αυτά είναι µερικά µόνον παραδείγµατα αποσυµβολισµών καθώς οι αντιστοιχίες είναι πολύ περισσότερες, όµως θεωρώ ότι ο τρόπος και λόγος χρήσης τους έχει γίνει κατανοητός. Εκτός όµως από τα τέσσερα βασικά στοιχεία που αναφέρθηκαν, υπάρχει κι ένα επιπλέον, το πέµπτο στοιχείο, που θεωρείται ανώτερο των τεσσάρων και ονοµάζεται «πεµπτουσία» ή «αιθέρας» κατά τους αρχαίους φιλοσόφους µας. Eίναι το στοιχείο που θεωρείται πως «γεµίζει» το κενό του Σύµπαντος και συνδέει µεταξύ τους τα πάσης φύσεως δηµιουργήµατά του. Το πέµπτο στοιχείο έχει χρησιµοποιηθεί ως συµβολικός όρος σε πολλές εκδοχές, οι οποίες υπό τον όρο «πεµπτουσία» µπορεί να εκφράζουν υπεροχή, ανωτερότητα, τη µέγιστη σοφία, κάποια ενδόµυχη αλήθεια κ.ά. Θεωρείται ότι η πεµπτουσία ενώνει τα τέσσερα βασικά στοιχεία, ενώ παράλληλα συµπληρώνει και συνεπικουρεί στην ολοκλήρωση όπου συµµετέχουν τα στοιχεία αυτά. Στο σύνολό τους, τα τέσσερα βασικά στοιχεία, και µαζί τους η πεµπτουσία, θεωρείται πως αποδίδουν µια ολοκληρωµένη αποτύπωση των δοµικών υλικών του Σύµπαντος (µακρόκοσµος) αλλά ταυτόχρονα έχουν εφαρµογή και σε επίπεδο αµιγώς ανθρώπινο (µικρόκοσµος), επαληθεύοντας έτσι το σηµαντικότερο ίσως ερµητικό νόµο, εκείνον που ορίζει πως «όπως επάνω (στα ουράνια/συµπαντικά), έτσι και κάτω (στον άνθρωπο)».

Who is who O Θοδωρής Κεφαλόπουλος είναι γεωτεχνικός και ζει στην Αλεξάνδρεια Ηµαθίας. Ασχολείται µε τη Φιλοσοφία, τη Μεταφυσική και τις δυτικές Εσωτερικές Παραδόσεις περισσότερο από 25 χρόνια και είναι µέλος της Κοινότητας του Μεταφυσικού και συντονιστής στο φόρουµ του Μεταφυσικού.

φαινοµενα

13

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010

φαινοµενα

14

Ο νέος Ψυχρός

Πόλεµος ξεκινά στην παγωµένη

Αρκτική;


γεωπολιτική Πετρέλαιο, φυσικό αέριο, διαµάντια και χρυσός. Ολα σε τεράστιες ποσότητες και θαµµένα στο βυθό κάτω από τους αιώνιους πάγους της Αρκτικής. Τώρα όµως που λιώνουν οι πάγοι και η τεχνολογία επιτρέπει και την πιο βαθιά εξόρυξη, οι υπερδυνάµεις του πλανήτη τεντώνονται επιδεικτικά η µια προς την άλλη διεκδικώντας το νέο τίτλο του «Μίδα της Αρκτικής». Ο πόλεµος είναι προς το παρόν δηλώσεων και εντυπώσεων, αλλά µέχρι πότε θα µείνει έτσι; Της Λαµπρινής Νικολοπούλου, labrini.nikolopoulou@ gmail.com

Η Αρκτική

είναι µια

η πεποίθηση ότι υπάρχουν πλούσια κοιτάσµατα χρυσού, ασηµιού και διαµαντιών.

απόλυτα παρθένα και ανεκµετάλλευτη περιοχή, καλύπτει πάνω από 30 εκατοµµύρια τ.χλµ. και είναι ίση µε το 1/6 του συνολικού εδάφους της γης. Ο πληθυσµός της είναι περίπου 4 εκατ., συµπεριλαµβανοµένων πάνω από 30 διαφορετικών λαών και δεκάδων γλωσσών. Το εύθραυστο οικοσύστηµά της προστατεύεται από το πολύ καθαρό περιβάλλον της που οφείλεται στην έλλειψη της ανθρώπινης παρουσίας και της βιοµηχανικής της εκµετάλλευσης.

Από την πλευρά τους, Ρώσοι γεωλόγοι εκτιµούν ότι ο βυθός της Αρκτικής κρύβει τουλάχιστον 9 µε 10 δισ. τόνους ισοδύναµου καυσίµου, περίπου όσο το σύνολο των αποθεµάτων πετρελαίου της Ρωσίας. Σε µια γενικότερη εικόνα ο Αρκτικός Ωκεανός µπορεί να διαθέτει 90 δισ. βαρέλια, περίπου το ένα τρίτο του παγκόσµιου αποθέµατος φυσικού αερίου.

Ολα αυτά όµως πριν από το Φαινόµενο του Θερµοκηπίου, καθώς οι κλιµατολογικές αλλαγές αφήνουν ακάλυπτο όλο και µεγαλύτερο µέρος των πολικών υδάτων. Η αποχώρηση του πάγου ανοίγει νέα υδάτινα περάσµατα µεταξύ του Ατλαντικού και του Ειρηνικού κάνοντας ευκολότερη την πρόσβαση στην παγωµένη Αρκτική και δηµιουργεί µια νέα παγκόσµια τάξη πραγµάτων. Οι άλλοτε αχανείς και απροσπέλαστες παγωµένες θάλασσες έχασαν, σύµφωνα µε επιστηµονικές µετρήσεις, την παγωµένη τους µορφή έως και 39% τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Ως εκ τούτου, µεγάλα πλοία θα µπορούν ανενόχλητα να διαπλέουν τα αρκτικά ύδατα τους καλοκαιρινούς µήνες. Πέρα όµως από τις νέες οδούς του εµπορίου, πολυετείς έρευνες (άλλοτε πιο ανοιχτές στο φως της δηµοσιότητας και άλλοτε κρυµµένες στην οµίχλη… του ψύχους) καταδεικνύουν ότι η περιοχή κρύβει έναν ανεκτίµητο θησαυρό πλουτοπαραγωγικών πηγών. Σύµφωνα µε αµερικανική γεωλογική έρευνα του 2007, η Αρκτική µπορεί να διαθέτει 412 δισ. βαρέλια ακατέργαστου πετρελαίου, περίπου το 10% των παγκόσµιων ανεκµετάλλευτων κοιτασµάτων! Επίσης, αναφέρεται συγκεκριµένα ότι στο υπέδαφος στα ανοιχτά της Γροιλανδίας κρύβονται 110 δισ. βαρέλια πετρέλαιο, ποσότητα ίση µε το 42% των τωρινών αποθεµάτων της Σαουδικής Αραβίας! Ταυτόχρονα, υπάρχει

Η προσβασιµότητα, λοιπόν, σ’ αυτά τα

ύδατα γεννά νέες προοπτικές που, σε συνδυασµό µε τα εντυπωσιακά δεδοµένα της περιοχής, ανοίγουν ένα είδος «Γεωπολιτικής Μονόπολης» που µπορεί να αλλάξει τελείως τις ισορροπίες µεταξύ των µεγάλων δυνάµεων όπως τις γνωρίζαµε µέχρι τώρα.

Η ∆ΙΕΘΝΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Αυτό που κάνει το παιχνίδι ακόµη πιο ενδιαφέρον είναι η διεθνής νοµοθεσία. Ο βασικός νόµος που διέπει την Αρκτική είναι η Σύµβαση των Ηνωµένων Εθνών για το ∆ίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) που καθορίστηκε στη Σύνοδο του ΟΗΕ το 1982, κάτι λογικό εφόσον η περιοχή αποτελείται κυρίως από παγωµένο ωκεανό. Οι χώρες που συνορεύουν από θαλάσσης και οι διεκδικήσεις τους έχουν να κάνουν µε το θαλάσσιο υπέδαφος ή τα ύδατα. Το UNCLOS ρητά αναφέρει ότι ο Βόρειος Πόλος δεν ανήκει σε καµία χώρα. ∆ίνει όµως το δικαίωµα εκµετάλλευσης του γεωφυσικού πλούτου µέσω των Αποκλειστικών Οικονοµικών Ζωνών και της υφαλοκρηπίδας. Οι έρευνες

φαινοµενα

15

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010


eλευθεροσ tυποσ - 30 οκτωβριου 2010

φαινομενα

16

Πώς η Αρκτική «ανήκει» στις γειτονικές χώρες; Η Αποκλειστική Οικονομική

Ζώνη (ΑΟΖ) είναι μια ζώνη θαλάσσιας δικαιοδοσίας και δικαιωμάτων των παράκτιων κρατών, που φτάνει τα 200 ναυτικά μίλια από τις ακτές. Περιλαμβάνει τα ύδατα, το βυθό και το υπέδαφος της περιοχής της κάθε χώρας και αρχίζει μετά το τέλος της αιγιαλίτιδας ζώνης.

Η ΑΟΖ περιέλαβε και συγχώνευσε στο καθεστώς της τον προϋφιστάμενο θεσμό της υφαλοκρηπίδας, που ταυτίστηκε πλέον με το βυθό της ΑΟΖ (τουλάχιστον μέχρι το όριο των 200 μιλίων από την ακτή). Η τεράστια ευκαιρία που προσφέρει το Διεθνές Θαλάσσιο Δίκαιο είναι η δυνατότητα που δίνει ο ίδιος ο νόμος για επέκταση της υφαλοκρηπίδας μέχρι τα 350 ναυτικά μίλια, εφόσον αποδειχθεί ότι ο γεωφυσικός χαρακτήρας της έχει φυσική συνέχεια βάσει ειδικών μετρήσεων. Δίνει έτσι το πάτημα για νέες «ανεξάρτητες» διεκδικήσεις, καθώς και τη δυνατότητα στην κάθε εμπλεκόμενη χώρα να εξαπλωθεί μέσω της επέκτασης της υφαλοκρηπίδας της. Η οριοθέτηση των υφαλο-

κρηπίδων θα ξεκαθαρίσει και άλλα θέματα, όπως αυτό της αποκλειστικής αλιείας και των θαλάσσιων περασμάτων. Σε αυτό προστίθενται τα δικαιώματα αλιείας, του διάπλου από θαλάσσια περάσματα και τα έργα υποδομής, όπως η τοποθέτηση αγωγών και καλωδίων. Είναι λοιπόν στο συμφέρον κάθε χώρας να μπορεί να επεκτείνει τα σύνορά της προς τη θάλασσα.

δείχνουν ότι το μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών αποθεμάτων βρίσκεται σε αδιαμφισβήτητα εδάφη/ύδατα των γειτονικών χωρών. Ενα μεγάλο μέρος του πλούτου αυτού όμως παραμένει σε διεθνή ύδατα, κάτι που αφήνει ανοιχτό το παιχνίδι των διεκδικήσεων.

ΤΟ ΑΡΚΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Ποιες χώρες θα έχουν άμεσα οφέλη

από το λιώσιμο των πάγων; Πώς θα μοιραστεί αυτός ο υποθαλάσσιος πλούτος; Οι χώρες που έχουν άμεσα δικαιώματα και σύνορα στην Αρκτική περιοχή είναι οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Ρωσία, η Νορβηγία και η Δανία (μέσω της Γροιλανδίας και των Νησιών Φερόες). Οι πέντε αυτές χώρες δημιούργησαν το 1996, μαζί με τη Φινλανδία, την Ισλανδία και τη Σουηδία, το Αρκτικό Συμβούλιο. Αυτό έχει το ρόλο ενός υψηλά ιστάμενου διακυβερνητικού φόρουμ φαινομενικά για την προώθηση της συνεργασίας, διαχείρισης και διάδρασης μεταξύ των Αρκτικών Χωρών.

Το Αρκτικό Συμβούλιο χρήζει ιδιαίτερης προσοχής διότι ενώ είναι το βασικό διακρατικό όργανο ελέγχου της Αρκτικής, δρα με έναν αποκλειστικό και ιδιαίτερο τρόπο. Κατά το πλείστον, υιοθετεί τους

Στην αβέβαιη γεωπολιτική πραγματικότητα, η Ρωσία ήδη προσπαθεί να δημιουργήσει de facto καταστάσεις και από εδάφους και από αέρος, καθώς και στα κοντινά χωρικά της ύδατα νόμους του Διεθνούς Θαλάσσιου Δικαίου αλλά το ΝΑΤΟ επιχειρηματολογεί ότι το Αρκτικό Συμβούλιο δρούσε μέχρι τώρα σαν μια λέσχη μελών για το προσωπικό συμφέρον μεγάλων δυνάμεων, όπως η Ρωσία. Με τον ενεργειακό πλούτο της περιοχής μπορεί κανείς να δει τη μετεξέλιξη του Αρκτικού Συμβουλίου σε ένα νέο OPEC, κυρίως από υπερδυνάμεις που θα εισάγουν νέα δεδομένα στο χρηματιστήριο της ενέργειας. Αναγνωρίζοντας λοιπόν τον κυρίαρχο ρόλο του στην Αρκτική, οι Κίνα, Ε.Ε., Ιταλία και Ν. Κορέα έχουν κάνει αίτηση μόνιμου παρατηρητή… αλλά δεν έγινε δεκτή!

ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΤΟΥ ΘΗΣΑΥΡΟΥ Ο χρόνος όμως πιέζει γιατί το νέο Ελντοράντο θα δώσει τα σκήπτρα σε όποιον προλάβει πρώτος να εκμεταλλευτεί την περιοχή. Ο αχανής Αρκτικός Ωκεανός αρχίζει ξαφνικά να στενεύει και οι διαμάχες ξεκινούν. Οι εντάσεις αυξάνονται διότι στα χιλιάδες μέτρα βάθος, οι δυνατότητες ερμηνειών βάσει συμφέροντος είναι άπειρες και έτσι συνοριακά δημιουργούνται αλληλοσυγκρουόμενες διεκδικήσεις. Και στη νέα τάξη πραγμάτων, το ράλι για τις οικονομικές διεκδικήσεις θα είναι εντυ-


γεωπολιτική πωσιακό καθώς κάθε χώρα έχει κάτι να µοιράσει ή να διεκδικήσει από τη γείτονά της. Εδώ ακριβώς ξεκινούν οι θεωρίες συνωµοσίας!

Οι τεράστιες τεχνικές δυσκολίες

στην εκµετάλλευση των πηγών ενέργειας, καθώς και το ασύλληπτο κόστος για τη δηµιουργία υποδοµών οδηγούν σε «αναγκαστική» συνεργασία και βοηθούν να κρατηθούν οι ισορροπίες. Το κέρδος βέβαια παραµένει µεγάλο, οπότε οι επενδύσεις θα πραγµατοποιηθούν, κατά πάσα πιθανότητα, µέσω συνεργασιών που θα κρίνουν κατά πολύ τις νέες παγκόσµιες κατατάξεις. Είναι πολύ πιθανόν οι υπόλοιπες χώρες να συνεργαστούν για να αντισταθµίσουν την τοπική υπερδύναµη της Ρωσίας, ενώ και η Ρωσία θα πρέπει να συνεργαστεί για να µην αντιµετωπίσει οµαδικές έχθρες. Σ’ αυτά προστίθεται η ανάγκη για ανταλλαγή µεταξύ κρατών της τεχνογνωσίας και της πείρας του καθενός, καθώς και στοιχείων έρευνας. Ετσι, στο φαινοµενικά ήρεµο αρκτικό περιβάλλον οι διαµάχες που υποκρύπτονται, εάν δεν λυθούν, θα αποτελέσουν λόγο µεγάλων τριβών, ίσως και συρράξεων.

Οι µεγάλοι παίκτες ΡΩΣΙΑ Στην ισορροπία των δυνάµεων, η

Ρωσία φαίνεται να ηγείται του παιχνιδιού µε τη διπλωµατική επίθεση που ασκεί. Τον περασµένο Σεπτέµβριο, ο πρωθυπουργός Βλαντιµίρ Πούτιν καλωσόρισε ως οικοδεσπότης τους υπόλοιπους 7 του Αρκτικού Συµβουλίου στο Φόρουµ που πραγµατοποιήθηκε στη Μόσχα µε τίτλο: «Η Αρκτική: Εδαφος ∆ιαλόγου». Μίλησε για την ανάγκη για συνεργασία και για τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος στην περιοχή, αλλά και για τις νέες οικονοµικές δυνατότητες που δίνουν το Φαινόµενο του Θερµοκηπίου και το λιώσιµο των πάγων. Ο Πούτιν έχει ήδη αναλάβει το ρόλο του προστάτη της Αρκτικής και διεκδικεί ηγετικό ρόλο µε το «αµυντικό» επιχείρηµα της

ανάγκης για προστασία της «γειτονιάς» του και του περιβάλλοντος. Ασπίδα του στο πατρονάρισµα είναι ήδη η υπάρχουσα ρωσική επιστηµονική οµάδα RGS (Russian Geographical Society), την οποία ο Πούτιν αναδιοργάνωσε και µετέτρεψε σε οδηγό του στην κατάκτηση της περιοχής µε βασικό στόχο την εύρεση στοιχείων για εδαφικές διεκδικήσεις.

Εάν η Ρωσία καταφέρει να διεκδι-

κήσει και να εκµεταλλευτεί τον αρκτικό πλούτο που της «αντιστοιχεί», θα καταλήξει να έχει ένα σύνολο ενεργειακού κεκτηµένου ίσο µε 110 δισ. τόνους πετρελαίου, δηλαδή τα 2/3 της ετήσιας παγκόσµιας κατανάλωσης! Ηδη η Ρωσία µε το µακρύτερο αρκτικό σύνορο και το στόλο από τεράστια πυρηνικά παγοθραυστικά που διαθέτει, κατά κάποιον τρόπο «κατέχει» την Αρκτική. Αν επεκταθεί και η υφαλοκρηπίδα της, θα έχει το 45% του συνολικού αρκτικού θαλάσσιου υπεδάφους, οπότε θα γίνει η πιο µεγάλη δύναµη στο συγκεκριµένο χώρο και ίσως παγκοσµίως.

Στην εποχή της διακυβέρνησης

Πούτιν και µετά τις πρόσφατες περιπέτειες της Ουκρανίας και της Γεωργίας, για την υπερίσχυση σε πολιτικά εδαφικά και οικονοµικά θέµατα, όλη η διεθνής κοινότητα πήρε µια γεύση του τι θα πει να ελέγχει µια χώρα σηµαντικές πηγές ενέργειας. Στην αβέβαιη γεωπολιτική πραγµατικότητα, η Ρωσία ήδη προσπαθεί να δηµιουργήσει de facto καταστάσεις και από εδάφους και από αέρος, καθώς και στα κοντινά χωρικά της ύδατα. Ως µόνοι σοβαροί ανταγωνιστές, η Κίνα και οι ΗΠΑ, µένει να δούµε πόσο έλεγχο θα αφήσουν να αποκτήσει ο αινιγµατικός Ρώσος ηγέτης.

ΗΠΑ Οι ΗΠΑ υπήρξαν µεν άπραγες τα τελευταία χρόνια στην περιοχή και, όσο και αν φαίνεται παράξενο, έµειναν πίσω

Στους χάρτες προβάλλονται τα πιθανά κοιτάσµατα πετρελαίου (µε πράσινο χρώµα) και φυσικού αερίου (µε κόκκινο χρώµα) στην περιοχή της Αρκτικής και των γειτονικών χωρών.

στις εξελίξεις. Πάντως, ξέρουν να κάνουν αισθητή την παρουσία τους. Σε αυτό το πλαίσιο, το Πολεµικό Ναυτικό και η Αεροπορία τους πραγµατοποίησαν µια τεράστια επιχείρηση στη θάλασσα Chukchi στην Αρκτική από τη µεριά της Αλάσκας στα σύνορα µε τα χωρικά ύδατα της Ρωσίας. Το µέρος που επιλέχθηκε για εντυπωσιασµό είναι άκρως στρατηγικό γιατί εκεί υπολογίζεται ότι υπάρχουν 15 δισ.

φαινοµενα

17

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010

φαινοµενα

18

Νορβηγία Η πετρελαιοπαραγωγός αυτή χώρα

Το λιώσιµο των πάγων ανοίγει καινούργιους εµπορικούς θαλάσσιους δρόµους που θα αλλάξουν τελείως το κόστος της µετακίνησης αγαθών µεταξύ των µεγάλων χωρών του πλανήτη.

βαρέλια εξορύξιµου πετρελαίου και 76 τρισ. κυβικά πόδια φυσικού αερίου. Αλλωστε, ως µέλος του Αρκτικού Συµβουλίου, είναι η µόνη δύναµη που µπορεί να εξισορροπήσει τη Ρωσία.

Καναδάς Η συγκεκριµένη χώρα είναι η πιο

ενδιαφέρουσα περίπτωση από την άποψη ότι για δεκαετίες δεν έκανε τίποτα για το βόρειο τµήµα της. Ξαφνικά πρέπει να διεκδικήσει κεκτηµένα και να φερθεί επιθετικά εάν θέλει να κερδίσει έναν τίτλο αρκτικής υπερδύναµης, κάτι που µπορεί να αποκτήσει ισχυρή διαπραγµατευτική ικανότητα και νέους «φίλους» όπως η Κίνα. Μια άλλη πραγµατικότητα είναι οι νέες θαλάσσιες εµπορικές οδοί. Εάν καθιερωθεί το Βορειοδυτικό Πέρασµα που περνά πάνω από τον Καναδά, η χώρα θα αναδειχθεί σε µια εµπορική υπερδύναµη ελέγχου του εµπορίου µε κοµβικά και διεθνή λιµάνια που θα γνωρίσουν τεράστια κίνηση.

επιζητά µια πολιτικά σταθερή Αρκτική όπου θα µπορούσε να προετοιµάσει και να εφαρµόσει την επέκταση της παραγωγής της σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Αυτό είναι άµεση και απαραίτητη ανάγκη για την εξασφάλιση της ευηµερίας της. Ηδη κατέχει µεγάλη τεχνογνωσία και τεχνολογία για την εκµετάλλευση του αρκτικού υπεδάφους και µπορεί να επωφεληθεί και από συνεργασίες µε τη Ρωσία που α��οκτά επίσης µεγαλύτερες ανάγκες. Για να έχει όµως το κεφάλι της ήσυχο, µεταφέρει τις στρατιωτικές της βάσεις βορειότερα, κοντά στον Αρκτικό Κύκλο, και συζητά µε το ΝΑΤΟ για την επέκταση του ρόλου της συµµαχίας στην περιοχή.

Γροιλανδία (∆ανία) Η Γροιλανδία, που αντιπροσωπεύεται

από τη ∆ανία, έχει ακολουθήσει µια αντικρουόµενη πολιτική. Από τη µία δείχνει να ακολουθεί όλες τις νόρµες της συνεργασίας και ειρηνικής επίλυσης των διαφορών και από την άλλη «τρέχει» ένα µεγαλεπήβολο πρόγραµµα έρευνας για την όσο το δυνατόν µεγαλύτερη επέκταση των συνό-

ρων της στην περιοχή, φτάνοντας µέχρι τον ίδιο το Βόρειο Πόλο. Αυτό τη φέρνει αντιµέτωπη µε Ρωσία και Καναδά. Για την ίδια τη Γροιλανδία ο ενεργειακός πλούτος είναι ευχή και κατάρα. Υπάρχει ο φόβος για αρνητικές επιρροές στο ευαίσθητο περιβάλλον αλλά ίσως είναι και µια µοναδική ευκαιρία να διεκδικήσει την πλήρη αυτονοµία της.

Κίνα Η πολυπληθέστερη χώρα του κόσµου θα διεκδικήσει επίσης το ότι βρίσκεται σε διεθνή ύδατα αλλά θέλει να παίξει ενεργό ρόλο στην πολιτική διαµόρφωση του νοµικού πλαισίου κανόνων στη διαχείριση της περιοχής ανεβάζοντας το ρόλο της ως παγκόσµιας υπερδύναµης. Υπάρχουν σχέδια συµµετοχής στην εκµετάλλευση των πηγών ενέργειας βοηθώντας οικονοµικά στην εξόρυξή τους και προσεγγίζει τις χώρες µε τις εδαφικές διεκδικήσεις που αδυνατούν να αναλάβουν το κόστος για την εκµετάλλευση των πηγών. Υπάρχει επίσης τεράστιο εµπορικό ενδιαφέρον λόγω διάνοιξης νέων θαλάσσιων οδών: Η διέλευση µέσω ρωσικών υδάτων προς τη Γερµανία π.χ. ελαττώνει κατά 6.000 χλµ. την κλασική διαδροµή µέσω Σανγκάης και


γεωπολιτική διώρυγας του Σουέζ, κάτι απόλυτα κρίσιµο για την Κίνα, που είναι ο µεγαλύτερος εξαγωγέας του πλανήτη.

Ευρωπαϊκή Ενωση Το οξύµωρο µε την Ε.Ε. είναι ότι ενώ

χώρες-µέλη της έχουν άµεση σχέση µε την κλειστή λέσχη του Αρκτικού Συµβουλίου, προωθεί περιβαλλοντικές πολιτικές που έρχονται σε πλήρη αντιπαράθεση µε τις Αρκτικές Χώρες. Από την προώθηση νόµου που θα απαγορεύει τα προϊόντα φώκιας έως τις απαγορεύσεις για νέες υποβρύχιες γεωτρήσεις, διεκδικεί µεν το ρόλο του «πράσινου» προστάτη, αποτυγχάνει δε στην προσέγγιση των αρκτικών κρατών. Η ψυχρότητα µε τον Καναδά και τη Γροιλανδία κατάφερε µεγάλο πλήγµα στη γεωπολιτική της ατζέντα. Το veto του Καναδά τον Απρίλιο «πάγωσε» την αίτησή της για θέση παρατηρητή επ’ αόριστον. Εχασε λοιπόν την ευκαιρία να συµµετάσχει στο Φόρουµ που διοργανώθηκε στη Μόσχα τον Σεπτέµβριο. Επιπλέον, αυτό ήταν ένα καίριο χτύπηµα για την Ε.Ε. γιατί δυσχεραίνονται οι σχέσεις της και µε τη Νορβηγία που έχει άµεσα δικαιώµατα στις ενεργειακές πηγές της Αρκτικής. Παρ’ όλα αυτά δεν παύει να είναι µια από τις µεγάλες οικονοµικές και πολιτικές οντότητες παγκοσµίως και αναµένεται ότι θα παίξει αποφασιστικό ρόλο στις εξελίξεις στην περιοχή.

ΤΟ ΑΒΕΒΑΙΟ ΨΥΧΡΟ ΜΕΛΛΟΝ Θα γίνει άραγε στην Αρκτική και στο

Βόρειο Πέρασµα ό,τι έγινε στη Μέση Ανατολή µε τη ∆ιώρυγα του Σουέζ το 19ο αιώνα; Θα ξεκινήσει δηλαδή µια κούρσα των εθνών για πετρέλαιο, ψάρια, διαµάντια και ναυτικά περάσµατα; Η ∆ιακήρυξη του Ilulissat, που υπεγράφη από τους πρωθυπουργούς του Αρκτικού Συµβουλίου τον Μάιο του 2008, καλεί για τη δια-

Τον Αύγουστο του 2007 ρωσικά βαθυσκάφη καταδύθηκαν σε βάθος τεσσάρων χιλιοµέτρων και άφησαν τη ρωσική σηµαία στο βυθό σε µια συµβολική κίνηση διεκδίκησης των υποβρύχιων θησαυρών. Η Ρωσία διεκδικεί µεγάλο µέρος της Αρκτικής, καθώς ισχυρίζεται ότι η υφαλοκρηπίδα της Σιβηρίας εκτείνεται και κάτω από την Αρκτική.

τήρηση της ειρήνης και της συνεργασίας κανόνες δίνει δυνατότητα για διάφορα στην περιοχή και τη νηφάλια διευθέτηση σενάρια. Ο ναύαρχος του ΝΑΤΟ, James G. όλων των αντικρουόµενων εδαφικών διStavridis, µιλά για λεπτές ισορροπίες και εκδικήσεων. Μέχρι τώρα όµως δεν έχει διασταυρούµενα συµφέροντα που µπορεί δηµιουργηθεί κάποιος θεσµικός µηχανα οδηγήσουν στο νέο Ψυχρό Πόλεµο, νισµός που να µπορέσει να οδηγήσει σε έναν πόλεµο που στην Αρκτική µπορεί να αυτά τα αποτελέσµατα. µην είχε καν αρχίσει… Η σκακιέρα του νέου παγκόσµιου γεωπολιτικού παιχνιδιού φαίνεται να έχει τοποθετηθεί στο Βορρά. Το Who is who µέλλον φαίνεται να έχει έρθει ήδη H Λαµπρινή Νικολοπούλου έχει πολύχρονη κάτω από τη µύτη µας και να κρύεµπειρία ως στέλεχος µεγάλων επιχειρήσεων βεται κάτω από ένα λεπτό στρώµα σε θέσεις µάρκετινγκ και δηµοσίων σχέσεων, πάγου που πρόκειται γρήγορα να τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Εχει λιώσει. σπουδάσει στη Γαλλία, στις ΗΠΑ και τη ΓερµαΚαι µόνο η άµεση εµπλοκή των τρινία, µιλά επτά ξένες γλώσσες και έχει αρθροών υπερδυνάµεων σε µια περιοχή γραφήσει για θέµατα διεθνών οικονοµικών που δεν διέπεται ακόµη από σαφείς σχέσεων στον ηµερήσιο Τύπο.

φαινοµενα

19

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010


eλευθεροσ tυποσ - 30 Οκτωβριου 2010

φαινομενα

20


ελλαδα Βυζαντινός θησαυρός Εάν το όνοµα Κατακουζηνός σάς θύµιζε µέχρι σήµερα µόνο τον ήρωα της επιτυχηµένης τηλεοπτικής σειράς, ήρθε η στιγµή να αναθεωρήσετε. Στο χωριό Πύθιο του Εβρου, και πολύ κοντά στα ελληνοτουρκικά σύνορα, θα συναντήσετε το κάστρο του Ιωάννη Κατακουζηνού. Ο Βυζαντινός αυτοκράτορας το χρησιµοποίησε ως απόρθητο φρούριο και θησαυροφυλάκιο κατά το 14ο αιώνα.

φαινοµενα

21

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010

φαινοµενα

22

α ωµ ρ έ ι Αφ

υ θη α σοι ρ

Οι σύγχρονοι κυνηγοί θησαυρών

Eλληνες «Indiana Jones»!


Γιαννης Μπαϊµπακης

Θησαυροθηρια

Από την εποχή του Ηρακλή, των Αργοναυτών, των Μυκηναίων και των Μινωιτών, οι Eλληνες ταξίδευαν σε ολόκληρη την υφήλιο µε σκοπό να εντοπίσουν πολύτιµους λίθους και µεταλλεύµατα που θα έκαναν τη ζωή τους ευκολότερη. Η θησαυροθηρία αποτελεί κατά κάποιον τρόπο τη µοντέρνα εκδοχή αυτού του είδους της έρευνας. Και στη χώρα µας δεν είναι λίγοι οι συµπολίτες µας που δραστηριοποιούνται, είτε φανερά είτε κρυφά, σε αυτόν τον τοµέα. Τα «Φαινόµενα» ήρθαν σε επαφή µε το συγγραφέα και ερευνητή κ. Γιάννη Μπαϊµπάκη. ∆ιαχειριστής της δηµοφιλέστερης ελληνικής ιστοσελίδας για το κυνήγι θησαυρών, ο κ. Μπαϊµπάκης δίνει τις δικές του οδηγίες και κατευθύνσεις προς τους επίδοξους Ελληνες «Indiana Jones»! Του Μηνά Παπαγεωργίου  Θα µπορούσατε να κατηγοριοποιήσετε τους ανθρώπους που ασχολούνται µε το κυνήγι θησαυρών στη χώρα µας;

Με το κυνήγι του χαµένου θησαυρού στη

χώρα µας ασχολούνται άτοµα κάθε ηλικίας, φύλου και κοινωνικής διαστρωµάτωσης. Στο πρώτο βιβλίο µου είχα αναφερθεί σε τρεις βασικές κατηγορίες. Αυτοί που τρέχουν σε κάθε είδους πληροφορία χωρίς καµία αξιολόγηση, αυτοί που επιλέγουν να ψάξουν σε χαρακτηριστικά σηµεία, όπως κάστρα, γεφύρια, κρήνες κ.ά., και αυτοί που αξιολογούν τα πάντα, κάνουν ιστορική έρευνα, συγκεντρώνουν µαρτυρίες, στοιχεία, χάρτες και ό,τι άλλο θεωρούν απαραίτητο και προχωρούν οργανωµένα. Ακόµη µία κατηγορία, η σηµαντικότερη θα έλεγα, είναι αυτοί που αναζητούν και εντοπίζουν σηµάδια φτιαγµένα σε βράχια, δέντρα ή οπουδήποτε αλλού και έπειτα ανιχνεύουν την περιοχή σε µια προσπάθεια εντοπισµού του θησαυρού στον οποίο θεωρούν ότι παραπέµπουν τα σηµάδια.

Εναλλακτικά, θα µπορούσαµε απλώς να αναφερθούµε στους καλούς και τους κακούς θησαυροκυνηγούς. ∆ηλαδή, σε αυτούς που σέβονται το περιβάλλον, δεν κάνουν ζηµιές σε ιστορικά κτίρια και κατασκευές, δεν καταστρέφουν βραχογραφίες και γενικά σέβονται την πολιτιστική τους κληρονοµιά και τους ανθρώπους γύρω τους. Και από την άλλη, σε εκείνους που επιδίδονται σε καταστροφές, στρέφονται

ενίοτε στην αρχαιοκαπηλία, οπλοφορούν και γενικά είναι επικίνδυνοι.

Ακόµη πιο απλά θα µπορούσαµε να τους κατατάξουµε σε νόµιµους και παράνοµους θησαυροκυνηγούς. Στην πραγµατικότητα, τα πράγµατα είναι αρκετά σύνθετα, µιας και πολλοί είναι αυτοί που κατά τη διάρκεια της θησαυροθηρικής τους «καριέρας» θα περάσουν από όλες, ή σχεδόν όλες, τις κατηγορίες που αναφέρθηκαν.  Ποια είναι τα κριτήρια που καθορίζουν το πόσο σηµαντικός είναι ένας θησαυρός; Μέσω ποιας διαδικασίας γίνεται η εκτίµηση αυτή;

Με εξαίρεση περιπτώσεις όπου υπάρχει πρωτογενής πληροφόρηση, κανείς δεν µπορεί να γνωρίζει το περιεχόµενο του θησαυρού που αναζητά και αν αυτός ο θησαυρός εξακολουθεί να βρίσκεται θαµµένος. Στην πραγµατικότητα, ακόµη και αν υπάρχουν χάρτες και ντοκουµέντα που αναφέρονται στο είδος και την ποσότητα µιας απόκρυψης, δεν µπορούµε να είµαστε σίγουροι ότι αυτά τα στοιχεία ανταποκρίνονται στην πραγµατικότητα ή αποτελούν κωδικοποιηµένες πληροφορίες που µας λένε κάτι άλλο. Από κει και έπειτα, σηµαντικός θησαυρός για κάποιον µπορεί να είναι µια µεγάλη ποσότητα χρυσών λιρών, για παράδειγµα, τέτοια που θα τον κάνει να λύσει το πρόβληµα φαινοµενα

23

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010

φαινοµενα

24

 Πείτε µας λίγα λόγια για τους σηµαντικότερους θησαυρούς που έχουν βρεθεί τα τελευταία 30 χρόνια, αλλά και για εκείνους που αναζητούνται από τους σύγχρονους Ελληνες «Indiana Jones». της ζωής του. Για κάποιον άλλον µπορεί να θεωρείται σηµαντικότερη η εύρεση ντοκουµέντων µέσα στα οποία αναλύονται τα κωδικά σύµβολα που χρησιµοποιούσε µια οµάδα στις αποκρύψεις της.  Με ποιους τρόπους αποκρυπτογραφούνται µυστικοί κώδικες ή σηµάδια που σχετίζονται µε θησαυρούς;

Στους κύκλους των θησαυροκυνηγών

κυκλοφορούν διάφορα έγγραφα που αναφέρονται στην ερµηνεία των διάφορων σηµαδιών. Κανείς δεν µπορεί να ξέρει αν αυτές οι ερµηνείες ισχύουν και σε τι βαθµό. Εµπειρικά, από τη µελέτη των σηµαδιών στο πεδίο της έρευνας, επιβεβαιώνουµε κάποιες εξηγήσεις ή απορρίπτουµε άλλες. Το θέµα είναι γενικά σύνθετο γιατί τα ίδια σηµάδια κατασκευασµένα σε διαφορετικές ιστορικές περιόδους, αλλά και από διαφορετικές οµάδες ή άτοµα κατά την ίδια περίοδο, έπαιρναν και διαφορετικές ερµηνείες. Για τα αντάρτικα σηµάδια από την εποχή της Κατοχής και του Εµφυλίου υπάρχουν οι µαρτυρίες κάποιων εκ των πρωταγωνιστών εκείνων των αποκρύψεων που µίλησαν σε άλλους ανθρώπους ή στα παιδιά τους και ανέλυσαν ορισµένα σηµάδια. Οσον αφορά στους κώδικες, αυτοί είναι διάφορων ειδών και βαθµού δυσκολίας. Κάποιοι είναι σχετικά εύκολο να σπάσουν (απλοί αναγραµµατισµοί, αρκτικόλεξα κ.ά.) και κάποιοι άλλοι είναι από πολύ δύσκολο έως αδύνατο να αποκρυπτογραφηθούν (κρυπτογράφηση µε κλείδες, κρυπτογραφικά λεξικά κ.ά.).

Βάσει των διαθέσιµων στοιχείων, για όσες έρευνες έχουν γίνει διά της νοµίµου οδού, µε εξασφάλιση δηλαδή της απαιτούµενης αδείας από τους ενδιαφεροµένους, φαίνεται ότι δεν έχει βρεθεί ποτέ ή σχεδόν ποτέ τίποτε. Αυτό οι θησαυροθήρες το αποδίδουν σε ενδεχόµενες συµφωνίες των ανθρώπων που εποπτεύουν µια ανασκαφή και αυτών που τη διενεργούν, ώστε να µοιραστούν µεταξύ τους τυχόν ευρήµατα και επίσηµα να καταγραφεί ότι δεν βρέθηκε τίποτε. Προσωπικά κάτι τέτοιο το θεωρώ πολύ δύσκολο, αν όχι αδύνατο, γιατί κάθε νόµιµη ανασκαφή γίνεται παρουσία ανθρώπων από διαφορετικές υπηρεσίες και αυτό λειτουργεί κατά κάποιον τρόπο ως δικλίδα ασφαλείας.  Εκτός από τις νόµιµες ανασκαφές υπάρχουν και οι παράνοµες. Σε αυ-

τές τις περιπτώσεις κανενός είδους στατιστικά δεν µπορούν να κρατηθούν. Σηµάδια πλουτισµού, κυρίως στην επαρχία, από ανθρώπους που ως εκείνη τη στιγµή ζούσαν φτωχικά υποδηλώνουν πιθανή εύρεση θησαυρού ή τουλάχιστον αυτό πιστεύει ο πολύς κόσµος. Κάποιες φορές έχουν δίκιο. Ωστόσο, ακόµη και αν είναι έτσι, πώς θα µπορούσαµε να ξέρουµε τι βρήκε ο καθένας ώστε να κρίνουµε πόσο σηµαντικό ήταν;

Θα έλεγα ότι οι περισσότεροι θησαυροί που έχουν βρεθεί είναι κατά τύχη. Υπάρχουν καταγεγραµµένα περιστατικά απ’ όλη την Ελλάδα. Π.χ. χρυσές λίρες, ναπολεόνια και φιορίνια βρέθηκαν στην οδό Φυλής στην Αθήνα τον Σεπτέµβρη του 1900, από εργάτες της εταιρίας αεριόφωτος. Ενα κιούπι γεµάτο χρυσά φλωριά, µαχµουτιέδες, ντούπιες, ισπανικά και αυστριακά τάλιρα και πολλά άλλα νοµίσµατα ποικίλου µεγέθους και αξίας ανακαλύφθηκε από εργάτες σε χωράφι στον Μαραθώνα τον Φεβρουάριο του 1928. Στα Τρίκαλα Θεσσαλίας βρέθηκαν από οικοδόµους τον Αύγουστο του 1969 δύο χρυσά άρµατα 50 εκατοστών έκαστο,

H νοµοθεσία στην Ελλάδα  Ποιες νοµοθετικές ρυθµίσεις υπάρχουν στη χώρα µας σε περίπτωση εύρεσης ενός θησαυρού; Υπάρχουν διαφορές µε άλλες χώρες της Ε.Ε. και, αν ναι, ποιες είναι αυτές;

Σύµφωνα µε το Εµπράγµατο ∆ίκαιο, τρίτο βιβλίο, τέταρτο κεφάλαιο, κτήση κυριότητας, άρθρο 1093, κτήση θησαυρού: «Εκείνος που βρήκε και πήρε στη νοµή του κινητό πράγµα αξίας, κρυµµένο µέσα σε άλλο πράγµα, κινητό ή ακίνητο, τόσο καιρό ώστε να µην µπορεί να εξακριβωθεί ο κύριός του (θησαυρός), γίνεται κύριος του µισού θησαυρού. Ο άλλος µισός ανήκει στον κύριο του πράγµατος όπου ήταν κρυµµένος ο θησαυρός». Οταν λοιπόν κάποιος ανακαλύψει έναν θησαυρό σε έδαφος που ανήκει στο ∆ηµόσιο, παίρνει το 50% αυτός (χρηµατική αποζηµίωση) και το άλλο 50% το ∆ηµόσιο. Στο εξωτερικό (π.χ. Αγγλία) τα ευρήµατα ανήκουν σε αυτόν που τα ανακαλύπτει και µάλιστα σε περιπτώσεις εύρεσης σηµαντικών θησαυρών τα µουσεία κονταροχτυπιούνται ποιο θα κάνει τη µεγαλύτερη προσφορά ώστε να τους εκθέσει.


Γιαννης Μπαϊµπακης ζευγµένα µε δύο ίππους που έφεραν στολισµό από πολύτιµους λίθους. Τα χρυσά άρµατα τα οδηγούσαν φτερωτοί δράκοι. Βρέθηκαν ακόµη ένα χρυσό περιδέραιο που κατέληγε σε δύο κεφαλές αίγας και φύλλα χρυσού που έφεραν χαραγµένα επάνω τους δύο µισοφέγγαρα, παραστάσεις της Σελήνης, έναν αµφορέα και ένα τριαντάφυλλο. Επίσης, βρέθηκαν 16 πολύτιµοι λίθοι, καθώς και 40 φύλλα χρυσού σε σχήµα φύλλων δρυός και χουρµαδιάς. Θα µπορούσα να αναφερθώ σε πολλές περιπτώσεις ακόµη, καλύπτοντας µια περίοδο από την επανάσταση έως σήµερα.

Οι θησαυροί που αναζητούνται σήµερα αφορούν κυρίως σε αποκρύψεις χρυσών λιρών διάφορων καπεταναίων από την περίοδο της Κατοχής και του Εµφυλίου, αποκρύψεις Τούρκων µπέηδων, αγάδων και πασάδων, µε κορυφαίο όλων το θησαυρό του Αλή Πασά, πειρατικούς θησαυρούς, αλλά και θησαυρούς λήσταρχων, δυναστών της Ελλάδας, αυτοκρατόρων, βασιλιάδων, πλούσιων ανθρώπων και ό,τι άλλο µπορείτε να φανταστείτε. ­ Η χώρα µας έχει εισέλθει στην περίφηµη οικονοµική κρίση. Εχετε παρατηρήσει αύξηση του ενδιαφέροντος για την αναζήτηση θησαυρών από ανθρώπους που δεν σχετίζονταν µε τέτοια ζητήµατα προηγουµένως;

Με το κυνήγι του κρυµµένου θησαυρού ασχολούνται πάρα πολλοί Ελληνες έτσι κι αλλιώς, κάποιοι εκ των οποίων δεν είχαν ποτέ κανενός είδους οικονοµικό πρόβληµα. Το αν η κρίση θα δηµιουργήσει και νέους θησαυροθήρες πιστεύω ότι είναι λίγο νωρίς ακόµη να το ξέρουµε.

Κάποτε αποφασίσαµε να φτιάξουµε έναν σύλλογο ο οποίος θα εκπροσωπούσε τους υγιείς κυνηγούς θησαυρών και θα έκανε ενέργειες για τη βελτίωση κάποιων συνθηκών, ενώ παράλληλα θα έδινε βαρύτητα στην ιστορική και λαογραφική έρευνα. Σκεφτόµασταν τη δηµιουργία µιας βιβλιοθήκης µε βιβλία ειδικού ενδιαφέροντος απ’ όλο τον κόσµο, θα κάναµε χορηγίες για τη συνέχιση αρχαιολογικών ανασκαφών, διάφορες εκδηλώσεις κ.λπ. Ανακοινώσαµε τις προθέσεις µας στο site coinsmania.gr και όπως συµβαίνει σε όλες τις περιπτώσεις που κάποιοι διαβλέπουν κέρδος για τον εαυτό τους, εµφανίστηκε από το πουθενά κάποιος παντελώς άγνωστος, ένα άτοµο χωρίς τιµή και ηθική και έκανε καθετί δυνατό να χειραγωγήσει αυτή µας την προσπάθεια. Τότε έγινε το εξής απίθανο: κατάφερε να πείσει µια µερίδα ατόµων, τα περισσότερα από τα οποία ήταν παλιά µας µέλη, ότι έχει τον τρόπο να κάνει πολλά πράγµατα, ότι θα ιδρύσει εικονικά σωµατεία ώστε να φτιάξει οµοσπονδία µέσω της οποίας θα ασκεί πολιτική επιρροή και διάφορα τέτοια. Ολοι αυτοί ξεσηκώθηκαν και πήραν το µέρος του τη στιγµή που εµείς του είχαµε δείξει ξεκάθαρα την πόρτα της εξόδου. Οσα ακολούθησαν µας έκαναν να καταλάβουµε ότι οι συνθήκες δεν ήταν ακόµη ώριµες για τη δηµιουργία ενός συλλόγου και ότι χρειάζεται δρόµος ώστε να καταφέρει να ξεφύγει από το «µεσαίωνα» που ζει η µεγάλη µερίδα των Ελλήνων θησαυροκυνηγών και να αποβάλει την ψυχολογία όχλου που διαθέτει. ­ Σε τι βαθµό µπορεί να βοηθήσει η τεχνολογία τους επίδοξους κυνηγούς θησαυρών;

Θησαυροθηρια ­ Πείτε µας λίγα λόγια για το coinsmania.gr και τους σκοπούς του. Το coinsmania.gr είναι η πρώτη και µοναδική ιστοσελίδα που σκοπό έχει τη γνώση και καταγραφή της θησαυροθηρικής ιστορίας της χώρας µας. Αποτελεί δε τόπο συνάντησης και ανταλλαγής απόψεων ανθρώπων µε κοινά ενδιαφέροντα και συνεπώς έναν ζωντανό λαογραφικό παράδεισο που αναδεικνύει τις παραδοσιακές εκφράσεις ενός κοινωνικού συνόλου. Ουδέποτε στην Ελλάδα υπήρξε έρευνα αποκλειστικά και µόνο για το αντικείµενο αυτό. Στις 20 Νοεµβρίου 2010, συµπληρώνουµε τα δέκα χρόνια παρουσίας µας στο ∆ιαδίκτυο.

ράµετροι που δυσκολεύουν τα πράγµατα ακόµη περισσότερο, όπως η σύσταση του εδάφους, το βάθος απόκρυψης, το δύσβατο µιας περιοχής, τα µεταλλικά σκουπίδια που βρίσκονται διάσπαρτα στα βουνά µας κ.ά. Το απολύτως πιο εξελιγµένο µηχάνηµα αυτή τη στιγµή είναι η σωστή πληροφορία. ­ Ας υποθέσουµε ότι κάποιος έρχεται σε επαφή µε µια σηµαντική πληροφορία ή αποκτά έναν χάρτη σχετικά µε έναν θησαυρό. Ποια τα βήµατα που πρέπει να ακολουθήσει;

Πρώτα απ’ όλα θα πρέπει να ελεγχθούν τα στοιχεία της πληροφορίας τόσο σε ιστορικό όσο και σε γεωγραφικό επίπεδο και να γίνει µια αξιολόγηση της πηγής. Εφόσον ο ενδιαφερόµενος πειστεί για την αυθεντικότητα της πληροφορίας και

Σπάνια οι ανιχνευτές κάνουν όλα ­ Υπάρχει κάποιο οργανωµένο σωµατείο κυνηγών θησαυρού στην Ελλάδα; Αν όχι, υπάρχουν κάποιοι άγραφοι κώδικες που ακολουθούνται;

αυτά που υπόσχονται, ενώ υπάρχουν πα-

φαινοµενα

25

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010

φαινοµενα

26

Θεωρείτε πως όλα αυτά έχουν βάση;

διαπιστώσει ότι δεν πρόκειται για µια διαδεδοµένη ιστορία, η οποία µε τον καιρό έχει αλλοιωθεί, τότε κάνει µια αίτηση στην Κτηµατική Υπηρεσία του ∆ηµοσίου για άδεια ανασκαφής, άλλη µία αίτηση στην αρµόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων για χρήση ανιχνευτή µετάλλων (αν επιθυµεί κάτι τέτοιο) και εφόσον εγκριθούν οι αιτήσεις, προχωρά στην έρευνά του. Οτιδήποτε άλλο είναι παράνοµο.

∆υστυχώς εδώ και πολλές δεκαετίες υπάρχει µια βιοµηχανία κατασκευής πλαστών χαρτών και οδοιπορικών σε Ελλάδα, Βουλγαρία, Τουρκία και αλλού που αναφέρονται σε αποκρύψεις µεγάλων θησαυρών. Πολλές περιουσίες χάθηκαν από αφελείς που πίστεψαν ότι αγοράζοντας τέτοια χαρτιά θα λύσουν το πρόβληµα της ζωής τους. € Θα θέλατε να µας διηγηθείτε την πιο περίεργη εµπειρία που βιώσατε εσείς ή κάποιος γνωστός σας κατά την αναζήτηση ενός θησαυρού;

Προσωπικά δεν έχω βιώσει καµιά

περιπετειώδη εµπειρία και αυτό γιατί δεν είµαι θησαυροκυνηγός. Απλά µελετώ και καταγράφω οτιδήποτε αφορά στο χώρο της θησαυροθηρίας, τίποτε περισ��ότερο. Θα σας αναφέρω όµως κάτι που µου συνέβη όταν υπηρετούσα τη στρατιωτική µου θητεία ως έφεδρος αξιωµατικός στο 535 Τ.Π., στις Φέρες του Εβρου. Ενα βράδυ του 1988, που έκανα βάρδια επόπτη, µε ξύπνησε ο λοχίας της περιπόλου και µου ανέφερε ότι στη βόρεια πύλη πλησίασαν κάποιοι το σκοπό και του ζήτησαν µε επίµονο τρόπο να τους αφήσει να µπουν στο τάγµα να σκάψουν γιατί είχαν σίγουρες πληροφορίες ότι σε κάποιο σηµείο βρίσκεται κρυµµένος µεγάλος θησαυρός από χρυσές λίρες. Του έταξαν µάλιστα και µε-

Οι θησαυροί που αναζητούνται σήµερα αφορούν κυρίως σε αποκρύψεις χρυσών λιρών διάφορων καπεταναίων από την Κατοχή και τον Εµφύλιο, αποκρύψεις Τούρκων πασάδων, πειρατικούς θησαυρούς και ό,τι άλλο µπορείτε να φανταστείτε ρίδιο. Ο σκοπός δεν τους άφησε και είπαν ότι θα ξαναέρχονταν να µιλήσουν µε τον επόµενο. Ξύπνησα το βοηθό µου, πήραµε τα όπλα µας και τρέξαµε στο σηµείο γιατί δεν ξέραµε µέχρι πού ήταν διατεθειµένοι να φτάσουν. Είχε αρκετά στοιχεία περιπέτειας το όλο σκηνικό. Ο βοηθός µου, ένας λοχίας πενταετούς υποχρέωσης, διέσχισε µια µεγάλη χορταριασµένη αλάνα έρποντας µέχρι να φτάσει απέναντι από τη σκοπιά ώστε να µε καλύψει αν χρειαστεί, ενώ εγώ µε όλες τις προφυλάξεις έφτασα και κρύφτηκα πίσω από τη σκοπιά. Ο σκοπός ήταν ενήµερος. Οι επίδοξοι θησαυροθήρες επανήλθαν και αγνοώντας τα προστάγµατα του σκοπού να σταµατήσουν, έφτασαν προκλητικά µέχρι την πύλη και κινήθηκαν για να περάσουν µέσα. Τότε εµφανίστηκα απότοµα οπλίζοντας ταυτόχρονα το όπλο µου. Τους έδωσα δύο επιλογές, να τους συλλάβω ή να εξαφανιστούν. Φυσικά προτίµησαν το δεύτερο. Το περίεργο της υπόθεσης είναι ότι την άλλη µέρα παρουσιάστηκα προσωπικά στο διοικητή να του αναφέρω το συµβάν και αυτός έδειξε ενοχληµένος και αδιαφόρησε. € ∆εν είναι λίγες οι φορές που διάφοροι µύθοι, θρύλοι και παράξενες διηγήσεις αποτελούν το συνοδευτικό «περιτύλιγµα» ιστοριών που αναφέρονται σε χαµένους θησαυρούς.

Από τα αρχαία χρόνια υπάρχει η δοξασία ότι τους κρυµµένους θησαυρούς τους φυλάνε τα πνεύµατα των νεκρών, διάφορα µυθικά πλάσµατα (γρύπες, δράκοντες κ.ά.), καθώς και δαιµονικές οντότητες που παίρνουν διάφορες µορφές, όπως αυτή του φιδιού. Ο λαός µας πιστεύει επίσης στα «διαβασµένα» λεφτά, στα µάγια δηλαδή που έκαναν όσοι έθαβαν έναν θησαυρό ώστε να τον προφυλάξουν, αλλά και στις ανάλογες πρακτικές προς εξευµενισµό των πνευµάτων ώστε να επιτρέψουν να αρθεί ένας θησαυρός. Αποψή µου είναι ότι όλα αυτά αποτελούν λαϊκές δεισιδαιµονίες, πολλές από τις οποίες οφείλονται σε ευφυή κατασκευάσµατα ανθρώπων, όπως οι αποτρεπτικές γραφές - κατάρες, ώστε να φοβίσουν τους παρείσακτους. Μια όµορφη και χαρακτηριστική ιστορία είναι αυτή που αναφέρεται στον πειρατή «Σούσουρα» και τους θησαυρούς που έκρυψε σε µια σπηλιά, την οποία όποιος καταφέρει να ανακαλύψει για να µπει µέσα θα πρέπει πρώτα να αντιµετωπίσει ένα χρυσό στοιχειωµένο φίδι που τα λέπια του είναι από φλουριά και τα µάτια του από σµαράγδια που λάµπουν στο σκοτάδι. Πολλές φορές µια αφήγηση παίρνει θρυλικές διαστάσεις ή ανάγεται στη σφαίρα του µύθου λόγω της σπουδαιότητας του πρωταγωνιστή της που στα µάτια του λαού φαντάζει υπεράνθρωπος. Who is who Ο Γιάννης Χ. Μπαϊµπάκης είναι συγγραφέας - ερευνητής και διαχειριστής της ιστοσελίδας coinsmania.gr. Βασικό αντικείµενο της έρευνάς του είναι οι χαµένοι θησαυροί και το φαινόµενο της θησαυροθηρίας στην Ελλάδα. Από τις εκδόσεις Αρχέτυπο κυκλοφορούν τα βιβλία του «Χαµένοι θησαυροί στην Ελλάδα» και «Κρυµµένοι θησαυροί στην Ελλάδα και στα Βαλκάνια». Επίσης, έχει συµµετάσχει στο συλλογικό έργο «Μυθικοί Θησαυροί» των ίδιων εκδόσεων. Αυτό το διάστηµα συγγράφει το τρίτο βιβλίο του.


η µηχανή του χρονου Από τoν Στέλιο Φωκά

Αν νοµίζετε

ότι το κυνήγι του αµύθητου θησαυρού του Αλή Πασά, που έληξε άδοξα στα Τρίκαλα, δεν έχει προηγούµενο, κάνετε λάθος. Πρόσφατα έπεσε στα χέρια µας ένα άρθρο της αυστραλιανής εφηµερίδας «The Argus», µε ηµεροµηνία 21 Ιουλίου 1937, το οποίο αναφέρεται σε ένα από τα πρώτα ίσως κυνήγια που έγιναν ποτέ για το συγκεκριµένο θησαυρό.

Το δηµοσίευµα ξεκινά µε µια εδαφική διαµάχη µετα-

ξύ Ελλάδας και Αλβανίας για µια έκταση πολύ κοντά στα Ιωάννινα. Αιτία της διαµάχης αυτής, την οποία κλήθηκε να διαιτητεύσει το 1921 η Κοινωνία των Εθνών (πρόδροµος του ΟΗΕ), ήταν το γεγονός ότι στην επίµαχη περιοχή υποτίθεται ότι βρισκόταν καλά κρυµµένος ο θησαυρός Εφηµερίδα του Αλή Πασά. Οπως αναφέρεται, η αξία του θησαυρού Ακρόπολις κάπουείχε στα τότε τέλη εκτιµηθεί ότι άγγιζε τα 2 εκατοµµύρια λίρες Αγτουγλίας, 1969 ιλιγγιώδες ποσό για την εποχή.

∆ύο χρόνια αργότερα, ξεκίνησαν έρευνες στα Γιάν-

µα ρω έ ι Αφ

υ θη α σοι ρ

νενα όπου βρέθηκε τότε σε κάποια περιοχή (το όνοµά της δεν αναφέρεται στο δηµοσίευµα) ένα υπόγειο πέρασµα µήκους περίπου ενός χιλιοµέτρου, το οποίο είχε δεκάδες διαδρόµους. Ουσιαστικά επρόκειτο για έναν λαβύρινθο ο οποίος, σύµφωνα µε τις φήµες που πολύ γρήγορα διαδόθηκαν, αποτελούσε την είσοδο για το θησαυροφυλάκιο του Πασά. Της ανασκαφής ηγήθηκε ένας αινιγµατικός άνθρωπος µε το όνοµα Μ. Λάµπρος, ο οποίος δήλωνε 100% σίγουρος ότι είχε βρει το θησαυρό αλλά τελικά δεν βρήκε τίποτα ιδιαίτερο, εκτός από 27 (!) ανθρώπινους σκελετούς. Οι ειδικοί τότε αποφάνθηκαν ότι επρόκειτο για σκελετούς ανθρώπων που κατά καιρούς χάθηκαν στο λαβύρινθο, ενώ κάποιοι από αυτούς ήταν µαχαιρωµένοι. Πέραν τούτου δεν βρέθηκε κάτι άλλο, έτσι η ιστορία ξεχάστηκε πολύ γρήγορα.

* Το άρθρο είναι διαθέσιµο στην ιστοσελίδα της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Αυστραλίας στη διεύθυνση http://trove.nla.gov.au/ ndp/del/page/582428?zoomLevel=1&junk=3.

φαινοµενα

27

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010

φαινοµενα

28

Αλή Πασάς

o Τεπελενλή Τεπελενλής

Υδωρ ο θησαυρός!


αναζητήσεις Υπάρχει ο θησαυρός του Αλή Πασά; Αν όντως υπάρχει, πού βρίσκεται; Στην Ελλάδα ή στην Αλβανία; Και ποια είναι η σηµερινή αξία του; Απαντήσεις στα ερωτήµατα αυτά φιλοδοξούσε να δώσει µέχρι πριν από λίγες ηµέρες ο Ελληνοαυστραλός χρυσοθήρας Βαγγέλης ∆ήµας, επικεφαλής της ανασκαφής στη Βασιλική Τρικάλων, µέρος στο οποίο διατεινόταν ότι βρίσκεται ο πολυθρύλητος θησαυρός του πασά των Ιωαννίνων. Και χτύπησε φλέβα. Μόνο που από αυτή ανάβλυσε… νερό. Του Στέλιου Φωκά, sfokas@e-typos.com

Μέχρι πριν από λίγες ηµέρες στη Βασιλική Τρικάλων επικρατούσε µια ευχάριστη αναστάτωση. Αιτία µια ανασκαφή, η επιτυχής έκβαση της οποίας υποτίθεται ότι θα έκρινε όχι µόνο το µέλλον της περιοχής αλλά ίσως να επηρέαζε και εκείνο της χώρας συνολικά. Η ανασκαφή ξεκίνησε σε µια έκταση µεταξύ των Αγίων Θεοδώρων και της Θεόπετρας. Η ονοµασία του δήµου δεν είναι τυχαία, πήρε το όνοµά του από την κυρα-Βασιλική, τη γυναίκα του Αλή Πασά. Αντικείµενο της ανασκαφής ο εντοπισµός του πολυθρύλητου θησαυρού του τελευταίου. Ακριβής εκτίµηση για την αξία του δεν υπάρχει, οι κατά καιρούς κυνηγοί του όµως µιλούν για εκατοµµύρια ευρώ, µέρος των οποίων (εφόσον βρεθεί) θα πάει στο δήµο της περιοχής και στο κράτος. Αλλά αυτό δεν πρόκειται να γίνει σύντοµα, καθώς το γεωτρύπανο αντί του υπογείου µε τα 80 διαµερίσµατα γεµάτα από σεντούκια µε χρυσό κι ασήµι (νοµίσµατα, κοσµήµατα κ.λπ.), που ο Βαγγέλης ∆ήµας διατεινόταν ότι υπήρχε, έπεσε σε φλέβα νερού, δίνοντας άδοξο τέλος στην προσπάθεια. Κατόπιν τούτου η ανασκαφή σφραγίστηκε και ο κ. ∆ήµας αποχώρησε δηλώνοντας ότι θα επιστρέψει σύντοµα, ίσως µετά τις εκλογές, καθώς είναι πεπεισµένος ότι ο θησαυρός είναι εκεί, κάτι που εύχονται και οι κάτοικοι της περιοχής. Αξίζει να σηµειωθεί ότι το θέµα έχει µονοπωλήσει τις συζητήσεις στα καφενεία των Τρικάλων, παρά την αποτυχία, ενώ ο ελληνικός και ο

αυστραλιανός Τύπος δεν έµειναν αδιάφοροι.

Πιο πασάς κι από τους πασάδες Ο Αλή υπήρξε πασάς των Ιωαν-

νίνων για 40 χρόνια, κυβέρνησε την Ηπειρο µε σιδηρά πυγµή, µε πολιτική επιρροή που ξεπερνούσε κατά πολύ τα όρια του πασαλικιού του καθώς αλληλογραφούσε ακόµα και µε τον ίδιο τον Ναπολέοντα. Εµαθε στους αρµατολούς να πολεµούν, εξόντωσε τους Σουλιώτες, έπνιξε την κυρα-Φροσύνη µαζί µε άλλες 16 γυναίκες στη λίµνη των Ιωαννίνων, δολοφόνησε τον πεθερό και το γαµπρό του.

Ο βίος του Αλή Πασά, που διεκόπη απότοµα από τους απεσταλµένους της Υψηλής Πύλης στις 25 Ιανουαρίου 1822, υπήρξε πράγµατι πολυτάραχος. Οι ιστορίες για τα πλούτη που απέκτησε κατά τη διάρκεια της «θητείας» του στην Ηπειρο άγγιξαν τα όρια του µύθου

Ακριβής εκτίµηση για την αξία του θησαυρου του αλη πασα δεν υπάρχει, οι κατά καιρούς κυνηγοί του όµως µιλούν για εκατοµµύρια ευρώ

α ωµ ρ έ ι Αφ

υ θη α σοι ρ

και από ό,τι φαίνεται, µετά τις τελευταίες εξελίξεις, θα µείνουν εκεί. Οµως, το σίγουρο είναι ότι από τα πάθη του, εκείνο για το χρυσό ξεπερνούσε ακόµη και την αδυναµία του στις γυναίκες.

Μαζεύοντας γρόσια και όχι µόνο Η αλήθεια στην όλη ιστορία είναι ότι ο πασάς των Ιωαννίνων χρησιµοποιούσε την επιρροή του αλλά και τη δύναµη των όπλων του για να συσσωρεύει τεράστια κέρδη.

Αν και άνθρωπος µε πρωτόγονη σκέψη, είχε την ικανότητα να αντιλαµβάνεται τα παιχνίδια των µεγάλων δυνάµεων της εποχής, τις αδυναµίες της οθωµανικής διοίκησης και γενικότερα έπαιζε το διπλωµατικό παιχνίδι της εποχής στα δάχτυλα. Φρόντιζε να διευρύνει συνεχώς τη σφαίρα επιρροής του και να διατηρεί καλές σχέσεις µε τις µεγάλες ευρωπαϊκές δυνάµεις. Από κάποιο σηµείο και έπειτα,

όταν είχε πλέον αντιληφθεί ότι η Υψηλή Πύλη δεν θα του χαριζόταν άλλο, άρχισε να υποστηρίζει κρυφά την ελληνική επανάσταση, θεωρώντας ότι αν οι Ελληνες επικρατούσαν εκείνος θα έβρισκε την ευκαιρία όχι µόνο να γλιτώσει από την οργή του σουλτάνου, την οποία είχε προκαλέσει µε τα καµώµατά του και κυρίως µε την κατάχρηση εξουσίας, αλλά και να διατηρήσει τα πλούτη που τόσα χρόνια είχε αποκοµίσει.

Ο πανούργος Αλή για να µαζέψει τα πλούτη του µετερχόταν κάθε µέσου. Σκληρή φορολογία, που υπερέβαινε

φαινοµενα

29

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010

φαινοµενα

30

Ο Κ. Βαγγέλης ∆ήµας στην άκαρπη αναζήτηση στα Τρίκαλα.

εκείνη που επέβαλε η Πύλη µε τη διαφορά να καταλήγει στο δικό του κορβανά, δωροδοκίες, επιβολή κεφαλικού φόρου κατά τη διάρκεια πολεµικών επιχειρήσεων, ήταν στο µόνιµο ρεπερτόριό του.

Στην ανάπτυξη της περιουσίας του συνέβαλαν και τα 119 τσιφλίκια που µε τον ένα ή τον άλλο τρόπο είχε βάλει στο χέρι, είτε µέσω υφαρπαγής είτε µέσω οικειοποίησης κληρονοµιών. Στη συνέχεια εκµεταλλευόταν την παραγωγή και γενικότερα την περιουσία των τσιφλικιών για λογαριασµό του κάνοντας και εµπόριο.

Ο θησαυρός Ολη αυτή η δραστηριότητα εύλογα δηµιούργησε µια φιλολογία για την ύπαρξη ενός θησαυρού τον οποίο ο πασάς άρχισε να περιφέρει από µέρος σε µέρος, προετοιµάζοντας τη φυγή του βλέποντας ότι τα πράγµατα ζορίζουν. Κάπου στη διαδροµή τα ίχνη του υποτίθεται ότι χάθηκαν, οι άνθρωποι που συνόδευαν το θησαυρό και έχτιζαν τις κρυψώνες εκτελούνταν και την τοποθεσία ήξερε πάντα µόνο ο ίδιος για λόγους ασφαλείας. Μόνο που ακόµα και έτσι να ήταν, το µυστικό το πήρε για πάντα µαζί του. Αυτό όµως δεν στάθηκε ικανό να απο-

Το σίγουρο για τον αλη πασα είναι ότι από τα πάθη του, εκείνο για το χρυσό ξεπερνούσε ακόµη και την αδυναµία του στις γυναίκες

τρέψει την καλλιέργεια ευσεβών πόθων στο µυαλό διάφορων κυνηγών θησαυρών, οι οποίοι έψαξαν και προφανώς θα συνεχίζουν να ψάχνουν κάνοντας εικασίες και εµφανίζοντας χάρτες και διάφορα στοιχεία που βρίσκουν, που τους στρέφουν άλλοτε στην Αλβανία και τη γενέτειρα πόλη του, το Τεπελένι, κι άλλοτε πιο νότια. Συνήθως βρίσκουν πέτρες, προ ηµερών βρήκαν νερό. Αύριο ποιος ξέρει τι. Αλλά µην ανησυχείτε. Για όσους καταλαβαίνετε τα υποκρυπτόµενα στις γεωπολιτικές ανακατατάξεις και το νερό κάποια µέρα χρυσός θα είναι…


ο αυλ σ του πανοσ

Οι αρχαιοι φιλοσοφοι µας επισκεπτονται

Από τoν Τάσο Χαλιό, tasoschalios@yahoo.gr

Ο Ιπποκράτης για το σύστηµα Υγείας Η µεγάλη αγωνία που µε κυρίευε τις εποχές που τα

Αβδηρα υπέφεραν από λοιµό ήταν το εάν στους κατοπινούς καιρούς θα κατάφερνε ποτέ η τέχνη της ίασης να βρει αυτή την πολυπόθητη ισορροπία µεταξύ των στοιχείων που συνέχουν τον άνθρωπο. Για κάθε νόσο που βασανίζει τη σάρκα και τη ζωή του ανθρώπου ευθύνεται η ανισορροπία των θεµελιωδών στοιχείων µεταξύ του γαιώδους και του υδατώδους τµήµατος της ζωής. Καµία θεραπεία δεν µπορούσε για τα δικά µας δεδοµένα να εφαρµοστεί αποκλειστικά και µόνο στο σηµείο της πάθησης, χωρίς να λάβουµε υπόψη την ανάγκη για ισορροπία.

Ελαβα γνώση ότι σε αυτές εδώ τις εποχές, οι θεραπευτές του πόνου και της νόσου µε ανακήρυξαν πατέρα της Τέχνης τους και λαµβάνουν έγκριση για την άσκησή της, προφέροντας τον όρκο που άφησα στους µαθητές µου. Επίσης, ότι η προτοµή µου δεσπόζει στα Ασκληπιεία(1) και τα ιδιαίτερα δωµάτια των ιατρών και ότι στο όνοµά µου πίνουν οίνο οι θεραπευµένοι, γλεντώντας την υγειά τους.

Μεγάλη τιµή για θνητό το να σε ευγνωµονούν

γενιές, αλλά και µεγάλο βάρος το να χαράζεις δρόµους και οι κατοπινοί σου να αποκλίνουν. Γιατί άλλο το να θεραπεύεις για τον άνθρωπο και άλλο για το κέρδος. Αλλο το να µελετάς και να επιµένεις για την πρόληψη και άλλο το να περιµένεις τον ασθενή όπως ο πωλητής της αγοράς τον πελάτη.

Μου έλαχε να τριγυρίζω ώρες εδώ, σε αυτό το µεγα-

λειώδες Ασκληπιείο που το χαρακτηρίζουν η ένταση, ο

Who is who

Ο Τάσος Χαλιός γεννήθηκε στην Αθήνα το 1981 και σπούδασε Οικονοµικά. Ασχολείται µε τη Φιλοσοφία, τις Αρχαίες Παραδόσεις, την Πολιτική Αρετή και την Ελευθερία της Εκφρασης. Πειραµατίζεται µε το Λόγο στο ∆ιαδίκτυο και τον Τύπο. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

πόνος και η αγωνία. Η αγωνία των πονεµένων, µα εξίσου και η αγωνία των συνοδών τους. Αυτές οι µορφές που συνοδεύουν τα αποστεωµένα κορµιά, στα οποία και χαράζονται διπλά ο πόνος των ασθενών και η αγωνία για το µέλλον, στοιβάζονται πίσω από τις θύρες που κρύβουν τους λευκοντυµένους ιατρούς.

Με ένα ζωγραφισµένο ερώτηµα στα πρόσωπά τους

αναµένουν δυο λόγια για τον άνθρωπό τους. Η απόσταση που τους χωρίζει από τους ιατρούς δεν είναι µόνο αυτή της θύρας, αλλά κάτι πιο βαθύ. Θυµίζει λίγο τους ικέτες του Πέρση βασιλιά, που όταν η Λάχεσις(2) τους έριχνε στη δικαιοδοσία του, περίµεναν από αυτόν την εύνοιά του για να συνεχίσουν να ζουν, στη µοναδική περίπτωση όµως που θα είχαν και αυτοί κάτι να του προσφέρουν ως αντάλλαγµα.

Ετσι και σε αυτές τις νέες εποχές, ορισµένοι από τους ιατρούς µοιάζουν να έχουν κάτι από τους Πέρσες βασιλείς. Θαρρείς και χωρίζουν τους ανθρώπους σε έχοντες και µη έχοντες και προσφέρουν υπηρεσίες αναλόγως των απολαβών. Η Τέχνη µοιάζει να έγινε εργασία και να παζαρεύεται πίσω από κλειστά δωµάτια σαν τα φρέσκα ψάρια στο καλάθι του ψαρά. Οι ασκούντες την Τέχνη µου σήµερα ίσως να µη µοιράζονται πλέον το ίδιο πάθος µε τους Ασκληπιάδες ιατρούς που αφιέρωναν τη ζωή τους στον άνθρωπο, ωσάν να την αφιέρωναν σε Θεούς. Ισως οι ανάγκες, ίσως οι αξίες, ίσως ακόµα και η φιλοσοφία των σηµερινών καιρών να τους έχουν αλλάξει τόσο. Μπορεί και η ίδια η ζωή να έχουν αλλάξει, αµφιβάλλω όµως για το εάν άλλαξε ποτέ η αξία της... (1)Ασκληπιεία: Χώροι λατρείας του Ασκληπιού, θεού της Ιατρικής, όπου

εκεί λάµβανε χώρα η θεραπεία των ασθενών, παρόµοια µε τα σύγχρονα νοσοκοµεία. (2) Λάχεσις: Μία εκ των Μοιρών, η υπεύθυνη για το πλαίσιο στο οποίο κινείται η ζωή των θνητών.

φαινοµενα

31

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010

φαινοµενα

32

Σπηλαιογράφοι Προϊστορικοί ταξιδευτές των άστρων


αποτυπώµατα Το σπήλαιο Λασκό στην κεντρική Γαλλία δεν κρύβει µόνο εκπληκτικές σπηλαιογραφίες της προϊστορικής εποχής, αλλά ίσως και την αρχαιότερη έκφραση της ανθρώπινης κοσµοαντίληψης. Του Νίκου Κατσινόπουλου, nsegundos@yahoo.com

Το

σπήλαιο Λασκό (ένα σύµπλεγµα σπηλαίων στην πραγµατικότητα) ανακαλύφθηκε τυχαία το 1940 από τέσσερις εφήβους που έψαχναν το σκύλο τους, σε έναν δασώδη λόφο κοντά στο χωριό Μοντινιάκ της κεντρικής Γαλλίας. Οι εκπληκτικές σπηλαιογραφίες του, ηλικίας 16.500 ετών, άρχισαν να προσελκύουν πλήθη επισκεπτών και σε µικρό χρονικό διάστηµα οδήγησαν στην τουριστική αξιοποίηση της περιοχής, η οποία όµως είχε καταστροφικά αποτελέσµατα για τα προϊστορικά καλλιτεχνήµατα. Η διάνοιξη της εισόδου του σπηλαίου (αρχικά ήταν ένα άνοιγµα στο έδαφος), ο τεχνητός φωτισµός και οι ανάσες των χιλιάδων επισκεπτών άρχισαν να προκαλούν ανεπανόρθωτες αλλοιώσεις στις σπηλαιογραφίες, οι οποίες είχαν διατηρηθεί σχεδόν ανέπαφες για χιλιάδες χρόνια. Ετσι, το 1963, απαγορεύτηκε η πρόσβαση του κοινού και οι µόνοι επισκέπτες του µέχρι σήµερα είναι οι ειδικοί που ελέγχουν την ατµόσφαιρα µέσα σε αυτό και ελάχιστοι επιστήµονες, µε ειδική άδεια, που µελετούν τις σπηλαιογραφίες.

Το εντυπωσιακότερο στοιχείο όσον αφορά σ’ αυτά τα προϊστορικά καλλιτεχνήµατα του Λασκό (αλλά και πολλών άλλων σπηλαίων που έχουν βρεθεί στη Γαλλία, στην Ισπανία και σε άλλες περιοχές της ∆υτικής Ευρώπης) είναι ότι παρέµειναν αναλλοίωτα για χιλιάδες χρόνια. Αυτό οδήγησε στην άποψη ότι µετά τη διακόσµησή τους µε βίσωνες, κοπάδια αλόγων, ρινόκερους και άλλα ζώα από την πανίδα της προϊστορικής εποχής εκείνων των περιοχών, οι «καλλιτέχνες» σφράγιζαν τις εισόδους των σπηλαίων. ∆εν τα χρησιµοποιούσαν ούτε ως κατοικίες ούτε ως καλλιτεχνικά εκθετήρια, όπως θα λέγαµε σήµερα. Για ποιο λόγο όµως να υποβληθούν σε µια τέτοια κοπιαστική εργασία στα σκοτεινά «έγκατα της γης» για να δηµιουργήσουν τις σπηλαιογραφίες, η τεχνική των οποίων εντυπωσιάζει ακόµη και τους σύγχρονους ειδικούς; Το σίγουρο είναι ότι επρόκειτο για ιερούς χώρους, τους οποίους οι προϊστορικοί άνθρωποι χρησιµοποιούσαν για κάποιες τελετουργίες. Εξαιτίας της απουσίας γραπτού λόγου, τέτοιου που

να µας επιτρέπει σήµερα να ερµηνεύσουµε τόσο τη σηµασία αυτών των σπηλαίων όσο και το να προσδιορίσουµε τις τελετουργίες που πραγµατοποιούνταν σε αυτά, ο µόνος τρόπος για να προσεγγίσουµε την ιερότητα που τους απέδιδαν οι προϊστορικοί άνθρωποι και τη λειτουργία τους είναι µέσω των σύγχρονων µελετών, οι οποίες αφορούν στις κοσµοαντιλήψεις των σαµάνων, των µάγων-γιατρών, των θρησκευτικών αρχηγών διάφορων λαών του κόσµου(1).

Τα κεντρικά πρόσωπα µιας φυ-

λής (όπως υποδεικνύουν οι µελέτες µη τεχνολογικά ανεπτυγµένων φυλών σε ολόκληρο των κόσµο, αλλά και οι δοµές των σύγχρονων κρατών-κοινωνιών, σε αρχετυπικό επίπεδο βέβαια) είναι δύο: ο αρχηγός της φυλής, ο οποίος έχει την εξουσία των γήινων πραγµάτων, και ο σαµάνος, ο οποίος έχει την ικανότητα της επικοινωνίας µε τον αόρατο κόσµο, είτε πρόκειται για εκείνον των νεκρών είτε για τον κόσµο των θεών και των δυνάµεων που καθορίζουν την τύχη της φυλής. Για να προσεγγίσει αυτές τις δυνάµεις, να ταξιδεύσει σε

φαινοµενα

33

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010

φαινοµενα

34

διαφορετικά επίπεδα, στο χώρο και το χρόνο, και να µάθει περισσότερα για τον κόσµο, ο σαµάνος θα πρέπει να µπει σε ένα σπήλαιο.

Λόγω της διαµόρφωσής τους, τα σπήλαια γενικά θεωρούνται ως η µήτρα της Γης, τα σηµεία όπου δηµιουργούνται ο χώρος και ο χρόνος. Ταυτόχρονα, είναι οι τόποι της γέννησης, του θανάτου και της αναγέννησης, οι κοσµικές µήτρες απ’ όπου προέρχονται όλα τα πλάσµατα και η ζωή του πλανήτη. (Στην πορεία του χρόνου τα σπήλαια αντικαταστάθηκαν από υπόγειες τεχνητές κρύπτες, ναούς, τεµένη και άλλους κλειστούς ιερούς χώρους). Σ’ αυτά, λοιπόν, ο σαµάνος µπορεί να έλθει σε επαφή µε τα πνεύµατα των προγόνων, ώστε να επαναπροσδιορίσει την πορεία της φυλής. Μπορεί όµως να έλθει σε επαφή και µε τις δηµιουργικές δυνάµεις τις φύσης και τις ουράνιες δυνάµεις, εκείνες που επηρεάζουν την εξέλιξη των πραγµάτων στον πλανήτη, ώστε να εναρµονίσει µε αυτές την πορεία της φυλής.

Ερµηνεία των εικόνων Με βάση τα παραπάνω, οι σπηλαιογραφίες έχουν µεγάλη σπουδαιότητα και πολυεπίπεδη ερµηνεία. Η εικόνα ενός ζώου, για παράδειγµα, το οποίο έχει κάποια σηµασία για την επιβίωση της φυλής, ή διαθέτει κάποιες εξαίρετες φυσικές ικανότητες, αποτυπώνεται στη «µήτρα των πραγµάτων και του χρόνου» για να εξακολουθήσει να υπάρχει. Ταυτόχρονα, όµως, το ζώο αυτό µπορεί να είναι ένα τοτέµ, ένας φύλακας ή συνοδός του σαµάνου στα ταξίδια του, ή µπορεί ακόµη να συµβολίζει και κάποιον αστερισµό. Αυτές οι τελευταίες ερµηνείες µπορούν να εφαρµοστούν, σύµφωνα µε το δρα Μάικλ Ράπενγκλουκ, στις σπηλαιογραφίες που βρίσκονται στο «διάδροµο του νεκρού», στο Λασκό. Το κλειδί για την αποκρυπτογράφησή τους, όπως αναφέρει ο δρ Ράπενγκλουκ, είναι

η ανθρώπινη καρικατούρα του άνδρα µε κεφάλι πουλιού και το ραβδί µε το πουλί στην κορυφή του. Οι δύο αυτές σπηλαιογραφίες παραπέµπουν ξεκάθαρα σε σαµανιστικά σύµβολα και µύθους. Εξαιτίας του ότι το πουλί µπορεί να πετάξει προς τον ουρανό, συµβολίζει τον ουράνιο χώρο, το ∆ιάστηµα, όπως επίσης και ουράνια σώµατα, όπως τον Ηλιο, τη Σελήνη, τα άστρα ή τους αστερισµούς.

Βλέποντας τις δύο σπηλαιογραφίες από το έδαφος, ο άνδρας δείχνει σαν να είναι σχεδόν ξαπλωµένος, ενώ το ραβδί είναι εντελώς κάθετο προς το έδαφος, υποδηλώνοντας έτσι το κέντρο του χώρου και, κατ’ επέκταση, το κέντρο της Γης και του ουρανού. Οι σαµάνοι όλων των φυλών του κόσµου ορθώνουν στύλους -ξύλινους ή πέτρινους-, η κορυφή των οποίων απεικονίζει κάποιο ζώο, τις περισσότερες φορές κάποιο πουλί που µπορεί να είναι αετός, κοράκι, κόκορας, κούκος, γερανός ή κάποιο άλλο συνδεδεµένο πάντα µε τη µυθολογία της φυλής. Οι στύλοι αυτοί συµβολίζουν τον άξονα ο οποίος συνδέει τους κατώτερους µε τους ανώτερους κόσµους (εκείνο των ανθρώπων µε τον κόσµο των νεκρών και των θεών) και βρίσκονται συνήθως στο κέντρο µιας ιερής περιοχής. Μικρογραφία αυτού του συµβόλου

είναι το ραβδί ή το σκήπτρο µε το πουλί, το οποίο υποδηλώνει ότι ο κάτοχός του είναι ένα ιερό πρόσωπο, το οποίο µπορεί να έλθει σε επαφή µε τα πνεύµατα, τις δυνάµεις τις φύσης και τους θεούς.

Αλλάζοντας τώρα προοπτική, βλέ-

ποντας δηλαδή τις σπηλαιογραφίες από την οροφή του σπηλαίου, η οποία είναι ελαφρώς επικλινής, διαπιστώνουµε ότι ο άνδρας δείχνει όρθιος, ενώ το ραβδί έχει µια κλίση. Θεωρώντας ότι τα πόδια του όρθιου άνδρα και η µύτη του ραβδιού ορίζουν ένα επίπεδο, η γωνία που σχηµατίζει το ραβδί ως προς αυτό το επίπεδο είναι 45,3 µοίρες. Ο αριθµός αυτός είναι πολύ σηµαντικός, δεδοµένου ότι το σπήλαιο Λασκό βρίσκεται σε γεωγραφικό πλάτος 45,01 µοιρών. Με άλλα λόγια, στην περίπτωση αυτή το ραβδί στοχεύει προς το βόρειο πόλο του ουρανού.

Ανατρέχοντας στις µυθολογίες και

τις τελετουργίες διάφορων λαών µπορούµε να διαπιστώσουµε ότι τα πουλιά συνδέονται µε τους αστερισµούς που βρίσκονται γύρω από τον πόλο και ιδιαίτερα γύρω από το άστρο που σηµατοδοτεί τον ουράνιο πόλο της εποχής. Κατά συνέπεια, το ραβδί µε το πουλί δείχνει όχι µόνο το βόρειο πόλο, αλλά και τη δυναµική του Σύµπαντος, εφόσον συµβολίζει τον άξονα του ουρανού γύρω από τον οποίο περιστρέφονται οι αστερισµοί.


αποτυπώµατα Η θέση του στον ουράνιο θόλο ως

Το «ταξίδι» του σαµάνου στο Σύµπαν

αστερισµός δεν είναι τυχαία. Οι σαµάνοι αποτελούν την προσωποποίηση ή απογόνους του θεϊκού ανθρώπου-πουλιού που συναντούµε σε διάφορες µυθολογίες, ο ρόλος του οποίου είναι να προστατεύει τον άξονα του κόσµου και τις γονιµοποιές δυνάµεις που πηγάζουν από αυτόν.

Ενδιαφέρον όµως έχει και ο συµ-

βολισµός του ανθρώπου µε το κεφάλι πουλιού. Σε πρώτο επίπεδο αποτελεί βέβαια τη συµβολική απεικόνιση του σαµάνου, του ανθρώπου που, έχοντας κεφάλι πουλιού, µπορεί να ταξιδεύσει στον κόσµο τους. Πατώντας σταθερά στη Γη µε τα δύο πόδια του καταφέρνει να προσεγγίσει στα ανώτερα ύψη του ουρανού, στο κέντρο του Σύµπαντος, µε το στροβιλισµό του. Το ίδιο ακριβώς υποδηλώνουν και τα φτερά στο κεφάλι των σύγχρονων σαµάνων. Σε βαθύτερο επίπεδο, ο άνθρωπος-πουλί είναι αυτός που συγκρατεί τον ουράνιο θόλο.

Ωστόσο, το ταξίδι στον ουρανό δεν είναι εύκολη υπόθεση και ο σαµάνος χρειάζεται κάποιους οδηγούς-προστάτες, οι οποίοι απεικονίζονται πολλές φορές κοντά του. Εχουν συνήθως τη µορφή κάποιων πουλιών ή ζώων µε εξαιρετικές φυσικές ικανότητες (λιοντάρι, αρκούδα, ταύρος) και ταυτόχρονα αποτελούν απεικόνιση των αστερισµών που βρίσκονται γύρω από τον πόλο προς τον οποίο ταξιδεύει. Οι οδηγοί-προστάτες, λοιπόν, του σαµάνου στο Λασκό, όπως υποστηρίζει ο δρ Ράπενγκλουκ, βρίσκονται µαζί του. Είναι οι σπηλαιογραφίες του βίσωνα στα δεξιά, του τριχωτού ρινόκερου στα αριστερά και ενός αλόγου, το οποίο βρίσκεται στο απέναντι τοίχωµα του διαδρόµου.

Ο υπόγειος αστρικός χάρτης Μπορούµε όµως να υποθέσουµε

ότι οι συγκεκριµένες σπηλαιογραφίες αποτελούν ταυτόχρονα και απεικονίσεις αστερισµών, όπως τους έβλεπαν οι άνθρωποι εκείνης της εποχής;

Και πάλι ο δρ Ράπενγκλουκ υποδεικνύει τα στοιχεία που µπορούν να στηρίξουν αυτή την υπόθεση. Σύµφωνα µε

την άποψή του, το µάτι του βίσωνα, του ανθρώπου µε το κεφάλι πουλιού και του πουλιού στο ραβδί σχηµατίζουν ένα τρίγωνο, το οποίο αντιστοιχεί στο αστρονοµικό Θερινό Τρίγωνο. Με άλλα λόγια, τα µάτια τους αντιστοιχούν στη θέση που είχαν τα άστρα Αλτάιρ (α’ Αετού), Ντενέµπ (α’ Κύκνου) και Βέγα (α’ Λύρας) την περίοδο που δηµιουργήθηκαν οι σπηλαιογραφίες του Λασκό.

Στο «διάδροµο του νεκρού»,

όπως υποστηρίζει ο δρ Ράπενγκλουκ(2), υπάρχει µια απεικόνιση των αστερισµών του βόρειου ουράνιου ηµισφαιρίου. Με δεδοµένο ότι πριν από 16.500 έτη το δ’ του Κύκνου ήταν το πολικό άστρο, ο βίσωνας και ο ρινόκερος θα πρέπει να σχηµατίζονταν από τµήµατα των σύγχρονων αστερισµών του Κύκνου, της Λύρας, του ∆ελφινιού και του Αετού. Ο αστερισµός του Λέοντος θα πρέπει να αντιστοιχούσε στο άλογο. Οµως, και ο ίδιος ο άνθρωπος-πουλί είναι αστερισµός, ο οποίος σχηµατιζόταν από τµήµα των σύγχρονων αστερισµών του Κύκνου, της Αλεπούς, του Αετού, του Οφιούχου, του Ηρακλή και του Βέλους.

Οπως φαίνεται, λοιπόν, ο προϊστορικός σαµάνος που χρησιµοποιούσε το Λασκό για να ταξιδεύσει προς τα βάθη του γαλαξία, αναζητώντας τη γνώση και συµβουλές ή προβλέψεις για την πορεία της φυλής του, είχε στη διάθεσή του έναν ουράνιο χάρτη, ο οποίος ήταν πιθανόν έργο µιας σειράς σαµάνων που είχαν «ταξιδεύσει» εκεί. Αυτός ο χάρτης αποτελούσε παράλληλα και ένα σηµαντικό εργαλείο για την µύηση των διαδόχων του στα µυστικά του ουρανού και των κοσµικών δυνάµεων. Υποσηµειώσεις 1. Από τις πιο ενδιαφέρουσες µελέτες σε τέτοια θέµατα είναι του Μιρσέ Ελιάντ («Σαµανισµός») και του Τζέιµς Τζορτζ Φρέιζερ («Χρυσός Κλώνος»). 2. Το site του δρος Ράπενγκλουκ είναι το www.infis.org. Μέχρι πριν από λίγους µήνες υπήρχε µια πολυσέλιδη περίληψη της µελέτης του σχετικά µε τις σπηλαιογραφίες του Λασκό στα αγγλικά. Προφανώς, όµως, εξαιτίας της αναδιοργάνωσης του site, δεν είναι πλέον διαθέσιµη και πιθανόν να προστεθεί αργότερα. Μπορείτε όµως να το επισκεφθείτε για την πλούσια βιβλιογραφία και τα links που προτείνονται.

Who is who Ο Νίκος Κατσινόπουλος είναι συγγραφέας στο χώρο της έρευνας του ανεξήγητου και αρθρογράφος επί σειράν ετών σε πολλά περιοδικά του χώρου. φαινοµενα

35

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010


eλευθεροσ tυποσ - 30 Οκτωβριου 2010

φαινομενα

36


εικονες Η «πυραµίδα» της Βοσνίας Στα τέλη του 2005 ο Αµερικανοβόσνιος αρχαιολόγος Semir Osmanagic υποστήριξε ότι ανακάλυψε µια γιγαντιαία πυραµίδα - µεγαλύτερη από αυτές της Γκίζας. Η πυραµίδα υποτίθεται ότι βρισκόταν θαµµένη κάτω από το λόφο του χωριού Visoko, περίπου 30 χιλιόµετρα βορειοδυτικά του Σεράγεβο. Παρά την τεράστια προώθηση της υπόθεσης από τα διεθνή Μέσα, µε τη βοήθεια και του επίσηµου βοσνιακού κράτους, ο… θησαυρός αποδείχτηκε «άνθρακας» παρά την προσπάθεια των γειτόνων µας για µεγαλύτερη τουριστική προβολή.

φαινοµενα

37

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 OKTΩΒΡΙΟΥ 2010

φαινοµενα

38

et Science

Στο µεταίχµιο των επιστηµονικών εξελίξεων και της έρευνας του αγνώστου Από τoν Κώστα Μαυραγάνη, kostas.mavraganis@yahoo.gr

Ενα βήµα πιο κοντά στα όπλα-λέιζερ

Είναι από

τα πλέον κλασικά «όνει-

ρα» της επιστηµονικής φαντασίας, για την ακρίβεια είναι σχεδόν τόσο παλιό όσο και η (σύγχρονη) επιστηµονική φαντασία: ο λόγος φυσικά για το λέιζερ, το οποίο σε ένα συντριπτικό ποσοστό των σχετικών ιστοριών υιοθετεί ρόλο «ακτίνας θανάτου». Ωστόσο, αν και χρησιµοποιείται στις Ενοπλες ∆υνάµεις εδώ και αρκετά χρόνια, η χρήση του µάλλον διαφέρει, καθώς έχει να κάνει περισσότερο µε σκόπευση/κατάδειξη στόχου παρά µε (άµεση) καταστροφή του.

O λόγος που τα λέιζερ-«ακτίνες θανάτου» δεν έχουν εµφανιστεί ακόµα στα οπλοστάσια είναι ότι υπάρχουν περιορισµοί λόγω των διαστάσεων που απαιτούνται από µια γεννήτρια για να εξασφαλίζεται η απαραίτητη καταστρεπτική ισχύς. Ωστόσο, η Lockheed Martin ίσως έχει µια λύση, µε τη µορφή ενός λέιζερ ινών, το οποίο ουσιαστικά λειτουργεί ως κάτοπτρο.

Αυτή η µοντέρνα έκδοση των «κοίλων κατόπτρων» του Αρχιµήδη που είχαν χρησιµοποιήσει οι Συρακούσιοι εναντίον του ρωµαϊκού στόλου αποτελεί την πρόταση της εταιρίας σε έναν διαγωνισµό που έχει κηρύξει ο αµερικανικός στρατός, στο πλαίσιο της Robust Electric Laser Initiative, που αποσκοπεί στη βελτίωση των επιδόσεων των λέιζερ. Τα λέιζερ ινών είναι αποδοτικά, αλλά µέχρι τώρα ήταν πιο αδύναµα από άλλα είδη (όπως τα χηµικά).

Ο στόχος του προγράµµατος είναι ουσιαστικά η ενίσχυση των λέιζερ, ενώ παράλληλα µειώνονται το µέγεθος και οι απαιτήσεις από πλευράς ψύξης, έτσι ώστε να είναι δυνατή η τοποθέτηση σε αεροσκάφη και πλοία. Το λέΪζερ της Lockheed Martin είναι το πρώτο λέιζερ ινών

υψηλής ισχύος ικανό να παράξει 100 κιλοβάτ και άνω. Χρησιµοποιεί οπτικές ίνες για να εκπέµψει σχεδόν τέλειες ακτίνες. Επίσης, η ακτίνα περιορίζεται στη δοµή της ίνας, χωρίς την επιπλέον χρήση ανακλαστήρων. Ουσιαστικά το όπλο λειτουργεί σαν ένα αντεστραµµένο πρίσµα: λέιζερ διαφορετικού µήκους κύµατος εισέρχονται σε έναν «συµπυκνωτή» και παράγεται µια ενιαία, ισχυρή ακτίνα.

Το σύστηµα φαίνεται να υπόσχεται πολλά και η Lockheed έχει ήδη κερδίσει ένα συµβόλαιο 14 εκατοµµυρίων δολαρίων για να αναπτύξει περαιτέρω την εν λόγω τεχνολογία. Στη λίστα των ανταγωνιστών συµπεριλαµβάνονται επίσης µεγάλα ονόµατα της αµυντικής βιοµηχανίας, όπως η General Atomics, η Raytheon και η Northrop Grumman.

Who is who Ο Κώστας Μαυραγάνης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Είναι κάτοχος πτυχίου του Τµήµατος ∆ηµοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ και Master (Newspaper Journalism) του Nottingham Trent University. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.


Αλήθειες και Ψέµατα Αναµφίβολα αποτελεί ένα από τα µεγαλύτερα διαχρονικά µυστήρια της κρυπτοζωολογίας. Οι αρχικές αναφορές για την εµφάνιση της θρυλικής Nessie στη λίµνη Loch Ness των Highlands της Σκοτίας ξεκινούν τον 7ο αιώνα µ.Χ. και συνεχίζονται έως σήµερα.

myth busters

Για περισσότερα από 60 χρόνια, η πασίγνωστη φωτογραφία, γνωστή και ως «Φωτογραφία του Xειρουργού», θεωρείτο ως η µοναδική απόδειξη της εµφάνισης -άρα και ύπαρξης- του θρυλικού τέρατος. Οµως, το 1994 αποδείχθηκε πως επρόκειτο για µια καλοστηµένη απάτη...

Απάτη η πιο διάσηµη φωτογραφία

ΓΙΑ ΤΟ ΤΕΡΑΣ ΤΟΥ ΛΟΧ ΝΕΣ... Της συντακτικής οµάδας του weirdnews.gr

Η απάτη...

...και η αλήθεια

Το 1934, ο Robert Kenneth Wilson, δόκτωρ Γυναικολογίας από το Λονδίνο, παρατηρούσε τη λίµνη Loch Ness όταν ξαφνικά είδε κάτι να ταράζει τα ήσυχα νερά της. Αµέσως έπιασε τη φωτογραφική του µηχανή και απαθανάτισε τη σκηνή. Μία από τις φωτογραφίες που τράβηξε έδειχνε τη χαρακτηριστική µορφή ενός πλάσµατος µε µικρό σχετικά κεφάλι, µεγάλο λαιµό και µακρύ σώµα, καθώς και κυκλικούς σχηµατισµούς γύρω του στο νερό, κάτι που σηµαίνει ότι βρισκόταν εν κινήσει. Η φωτογραφία πρωτοδηµοσιεύτηκε στην εφηµερίδα «Daily Mail» στις 21 Απριλίου του 1934 αλλά ο Wilson αρνήθηκε να χρησιµοποιηθεί το όνοµά του και πρότεινε να της δοθεί η ονοµασία «Surgeon’s Photograph» («Φωτογραφία του Χειρουργού»). Εκτοτε, πλήθος σχετικών φωτογραφιών και µικρού µήκους ταινίες είδε το φως της δηµοσιότητας, ενώ αρκετές ήταν οι προσπάθειες ερευνητών για τον εντοπισµό της θρυλικής Nessie, δίχως όµως τα προηγούµενα να συνοδεύονται µε απτές αποδείξεις.

Το 1994, όµως, αποδείχθηκε ότι η φωτογραφία ήταν ψεύτικη! Ο ίδιος ο Wilson αποκάλυψε όλες τις λεπτοµέρειες της καλοστηµένης απάτης του και οι D. M. Martin και A. Boyd τις παρουσίασαν στο βιβλίο τους «Nessie - the Surgeon’s Photograph Exposed», που κυκλοφόρησε τo 1999. Ουσιαστικά, αυτό που απεικονίζεται στη φωτογραφία είναι µια πλαστική ξύλινη κατασκευή που δηµιούργησαν φίλοι και συνεργάτες του Wilson, κάνοντάς τη να µοιάζει µε θαλάσσιο τέρας!

Υπήρξε/υπάρχει τελικά το διάσηµο τέρας; Κανείς δεν µπορεί να απαντήσει µε ασφάλεια στο ερώτηµα αυτό. Οι αναφορές για εµφανίσεις της Nessie από ντόπιους και διάφορους τουρίστες που επισκέπτονται την περιοχή συνεχίζονται έως σήµερα. Οι έρευνες στη λίµνη µπορεί να έχουν σταµατήσει εδώ και αρκετά χρόνια, αρκετοί είναι όµως οι ερευνητές που πιστεύουν ότι κάτι υπάρχει

ακόµη στα παγωµένα νερά της σκοτσέζικης λίµνης. Ισως κάτι «µεγάλο» έζησε εκεί στο παρελθόν και συνεχίζει να υπάρχει ακόµη, λένε. Ισως, πάλι, να µην υφίσταται τίποτα από όλα αυτά και ο σκοπός της δηµιουργίας του τέρατος να εξυπηρετούσε τουριστικούς και εµπορικούς λόγους! Το σίγουρο είναι ότι ο µύθος της θρυλικής Nessie συνεχίζει να γοητεύει...

Who is who: Το weirdnews.gr είναι η ελληνική πύλη για

όλα τα παράξενα και αλλόκοτα νέα που συµβαίνουν στον κόσµο. Είναι ένα από τα κοµµάτια που συνδέουν την οικογένεια των εξειδικευµένων blogs του Meta-∆ικτύου υπό την αιγίδα της Ελληνικής Κοινότητας του Μεταφυσικού.

φαινοµενα

39

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ 30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010


eλευθεροσ tυποσ - 30 οκτωβριου 2010

φαινομενα

40

Eνα e-mail ειναι αρκ


σηµειο βρασµου φαινοµενα κοινωνικής αλλαγης

Από τον Γιώργο Μαυρίδη, giorgosmavridis@yahoo.gr

Ενα µήνυµα ηλεκτρονικού ταχυδροµείου ήταν αρκετό για να προκαλέσει ανεπανόρθωτη ζηµιά στη διαφηµιστική καµπάνια της Nike και να φέρει στο φως της δηµοσιότητας άγνωστες και σκοτεινές πτυχές της συγκεκριµένης αθλητικής βιοµηχανίας.

ρκετο

Ολα

ξεκίνησαν όταν η γνωστή εταιρία αθλητικών ειδών Νike ξεκίνησε µια διαφηµιστική εκστρατεία, η οποία καλούσε τους καταναλωτές να αγοράσουν τα αθλητικά υποδήµατα της όπου πάνω θα αναγράφονταν το όνοµά τους ή κάποιο σλόγκαν της αρεσκείας τους. Ο φοιτητής του ΜΙΤ Jonah Pereti ζήτησε από την εταιρία να του κατασκευάσει ένα ζευγάρι παπούτσια, πάνω στα οποία να αναγραφόταν η λέξη «sweatshop», που στα αγγλικά σηµαίνει το εργοστάσιο µε άθλιες συνθήκες εργασίας, µια άµεση αιχµή για την Nike που παρήγαγε πολλά προϊόντα της σε τέτοιες εγκαταστάσεις. Η Nike αρνήθηκε το συγκεκριµένο αίτηµα ισχυριζόµενη πως η λέξη αυτή δεν αρµόζει στη φιλοσοφία της εταιρίας.

Η απάντηση του Pereti ήταν άµεση και αποτε-

λεσµατική. Αφού πρώτα προµηθεύτηκε µια φωτογραφία ενός νεαρού κοριτσιού από το Βιετνάµ, το οποίο εργαζόταν σε εργοστάσιο της Nike, ξεκίνησε µια ακτιβιστική δράση κατά της εταιρίας. Συγκεκριµένα, σε πρώτη φάση, ταχυδρόµησε ηλεκτρονικά όλη την αλληλογραφία του µε τα στελέχη της Nike, καθώς και το φωτογραφικό του ντοκουµέντο σε φίλους του. Οι φίλοι του, µε τη σειρά τους, ταχυδρόµησαν το επίµαχο ηλεκτρονικό µήνυµα στους γνωστούς τους.

Μέσα σε ελάχιστα 24ώρα είχε ξεκινήσει µια

διαδικτυακή εκστρατεία κατά της Nike, η οποία κατηγορούσε ευθέως την εταιρία για απάνθρωπες συνθήκες εργασίας και κακοµεταχείριση του εργατικού της δυναµικού. Η δράση αυτή δεν πέρασε απαρατήρητη από τα παραδοσιακά Μέσα Ενηµέρωσης, µε τους «Financial Times», «USA Today» και «NBC» να κάνουν αναφορά προκαλώντας ισχυρές οικονοµικές δονήσεις στη Nike.

Του συγκεκριµένου περιστατικού είχε προ-

ηγηθεί µια ολόκληρη εκστρατεία κατά της εταιρίας το 1997, από διάφορα µη κυβερνητικά δίκτυα, η οποία παρουσίαζε στους καταναλωτές του ανεπτυγµένου κόσµου τις άθλιες συνθήκες εργασίας και κατασκευής των προϊόντων της. Οι οργανώσεις που συµµετείχαν στην εκστρατεία (Global Exchange, Transnational Resource and Action Center, Campaign for Labor Rights, United Students Against Sweatshops) εξέθεσαν µια σειρά από στοιχεία, σύµφωνα µε τα οποία κοπέλες ηλι-

κίας 13-14 ετών εργάζονταν υπό άθλιες συνθήκες σε εργοστάσια στην Ινδονησία, µε ηµεροµίσθιο 1,3 δολάρια. Παράλληλα, αποκάλυψαν πως οι εργάτες στα εργοστάσια της Nike στο Βιετνάµ ήταν αναγκασµένοι να εισπνέουν τοξικές αναθυµιάσεις, µε αποτέλεσµα το 80% να αντιµετωπίζει σοβαρά αναπνευστικά προβλήµατα.

Ολα αυτά τα γεγονότα, κυρίως µέσω του

∆ιαδικτύου, κατάφεραν να ενηµερώσουν αρκετούς σύγχρονους καταναλωτές για το καθεστώς που επικρατεί πίσω από τη λαµπερή εικόνα των αθλητικών προϊόντων. Η σκοτεινή πλευρά της Nike βρήκε το δρόµο προς τη δηµοσιότητα και οι πολίτες άρχισαν σιγά σιγά να ευαισθητοποιούνται για το τι κρύβεται τελικά πίσω από τα φανταχτερά αθλητικά τους ρούχα. Χαρακτηριστικό παράδειγµα αποτελεί η εκστρατεία που ξεκίνησε τον Μάιο του 2004, µε τίτλο «Play Fair at the Olympics», η οποία καλούσε τις εταιρίες αθλητικής ένδυσης αντί να δαπανούν υπέρογκα χρηµατικά ποσά προσπαθώντας να συνδέσουν τα προϊόντα τους µε τα αθλητικά ιδεώδη, να βελτιώσουν τις συνθήκες εργασίας των υπαλλήλων στα εργοστάσιά τους.

Η συντονισµένη και οργανωµένη χρήση του

∆ιαδικτύου αποδείχτηκε πιο αποτελεσµατική από τα δισεκατοµµύρια διαφηµιστικών δαπανών της Nike και άλλων αθλητικών βιοµηχανιών, στον αγώνα της πλουραλιστικής ενηµέρωσης και επαγρύπνησης των πολιτών. Τελικά, ακόµη και ένα µήνυµα ηλεκτρονικού ταχυδροµείου µπορεί να συµβάλει αποτελεσµατικά στον εκδηµοκρατισµό της παγκόσµιας επικοινωνίας και στη συµµετοχή των πολιτών. Και µπορεί να βοηθήσει αποτελεσµατικά στην αποκάλυψη του τι βρίσκεται πίσω από την ωραιοποιηµένη και καλοκατασκευασµένη εικόνα των σύγχρονων µονάδων µαζικής παραγωγής.

Who is who Ο Γιώργος Μαυρίδης γεννήθηκ�� και κατοικεί στην Ξάνθη. Αποφοίτησε από το τµήµα ∆ηµοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ και εργάστηκε κατά καιρούς σε διάφορα Μέσα της Θεσσαλονίκης και της Θράκης. Σήµερα εργάζεται στην εφηµερίδα «Ακρίτας» και στο ραδιοφωνικό σταθµό FM100 στην Ξάνθη. φαινοµενα

41

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010

φαινοµενα

42

Μπορούν δύο ψυχές να δεθούν µε δεσµά πέρα από τα όρια του χρόνου και του χώρου; Μπορεί µια δυνατή αγάπη να νικήσει τους περιορισµούς του χρόνου; Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν στην ύπαρξη µιας «αδελφής ψυχής», πως κάπου υπάρχει ένας άνθρωπος που µπορεί να είναι ο τέλειος, ο µοναδικός και αιώνιος σύντροφος. Του Αγγελου Βιαννίτη

αγαπη πέ Μια

συναρπαστική ιστορία αγάπης, που φαίνεται να δικαιώνει αυτή τη θεωρία, αναφέρει στο βιβλίο του «Πέρα από τα όρια» ο Σκοτσέζος ψυχίατρος και ερευνητής του Παραφυσικού, Μπεν Μακλίντοκ. Η ιστορία αφορά σε µια Ιταλίδα οδοντίατρο, την Γκαµπριέλα Τορντίνι, η οποία ζούσε στη Γένοβα, παντρεµένη και µητέρα δύο παιδιών.

Η ζωή της πήρε τελείως διαφορετική τροπή

όταν σ’ ένα ταξίδι της, στη Βοστόνη της Αµερικής, συνάντησε τον Σέρτζιο Παλάρντι, έναν Αµερικανό ιταλικής καταγωγής. Γνωρίστηκαν σε µια έκθεση ιατρικών και οδοντιατρικών µηχανηµάτων, όπου ο Σέρτζιο είχε την επιµέλεια ενός περιπτέρου της έκθεσης, µιας και εργαζόταν σε µια εταιρία που κατασκεύαζε και προωθούσε ανάλογα µηχανήµατα. Ο Σέρτζιο ήταν ένας γενικά ντροπαλός άντρας, χαµηλών τόνων και στα 38 του χρόνια ήταν ανύπαντρος, χωρίς ποτέ του να είχε µια σοβαρή σχέση.

Η εξέλιξη της γνωριµίας της Γκαµπριέλα µε τον Σέρτζιο ήταν τελείως απρόσµενη. Αν και η Γκαµπριέλα ποτέ δεν σκεφτόταν να απατήσει τον άντρα της, που υπεραγαπούσε και σεβόταν, κάτι µέσα στην ψυχή της άλλαξε δραµατικά όταν γνώρισε τον Σέρτζιο. Από τη µεριά του, ο Σέρτζιο, που ζούσε µε τη µητέρα του, είχε αποδεχτεί ότι δεν ήταν γραφτό του να γνωρίσει µια σύντροφο για

να µοιραστεί µαζί της τη ζωή του. Ολα αυτά όµως έγιναν καπνός όταν είδε την Γκαµπριέλα να πλησιάζει στο περίπτερο της έκθεσης.

Η επαφή και για τους δύο ήταν δυνατή και κεραυνοβόλα. Είχαν και οι δύο την έντονη αίσθηση ότι γνωρίζονταν από παλιά και µάλιστα ο Σέρτζιο ανέφερε: «Ηξερα από την πρώτη στιγµή που την είδα να πλησιάζει ότι αυτή τη γυναίκα την έχω ξαναδεί στα όνειρά µου πολλές φορές. Την αναγνώρισα όπως αναγνωρίζεις ένα οικείο πρόσωπο που έχεις να το δεις πολλά χρόνια και µόλις το ξαναδείς, νιώθεις ότι δεν πέρασε ούτε ένα λεπτό από την ώρα του χωρισµού». Επειτα από αρκετό καιρό και πολλές περιπέτειες, κατάφεραν να ζήσουν µαζί στο Μιλάνο. Προηγουµένως, η Γκαµπριέλα είχε πάρει διαζύγιο, ενώ ο Σέρτζιο ανέλαβε την αντιπροσωπία της εταιρίας του εκεί. Οταν γνωρίστηκαν µε το δρα Μακλίντοκ, που ερευνούσε τέτοιες περιπτώσεις κεραυνοβόλου έρωτα που µπορεί να φέρει δραµατικές αλλαγές στη ζωή αυτών που τον βιώνουν, δέχτηκαν να υποβληθούν σε µια αναδροµή µέσω ύπνωσης.


ανεξήγητο

πέρα από το χρονο Τα αποτελέσµατα ήταν εκπληκτικά. Και οι

δύο αναγνώρισαν ότι σε µια προηγούµενη ζωή ήταν πάλι ζευγάρι, είχαν παντρευτεί και ζούσαν ευτυχισµένα κάπου στη Μέση Ανατολή. Η γυναίκα πέθανε νέα, πάνω στη γέννα του πέµπτου τους παιδιού, ενώ ο άντρας, αν και µουσουλµάνος στο θρήσκευµα, δεν ξαναπαντρεύτηκε ποτέ ούτε αναπλήρωσε το κενό της µητέρας των παιδιών του µε µια άλλη γυναίκα. Είχε την ακράδαντη πεποίθηση ότι µια µέρα θα ξαναβρεί την αγαπηµένη του σύντροφο, µε τον έναν ή τον άλλον τρόπο.

Φαίνεται λοιπόν ότι οι δεσµοί που έδεναν αυτές τις δύο ψυχές ήταν τόσο δυνατοί, που κατάφεραν να νικήσουν τους περιορισµούς του χρόνου και πράγµατι να ξανασυναντηθούν σε άλλο χρόνο, σε άλλες συνθήκες, σε άλλες περιστάσεις. Τι γίνεται όµως αν η πραγµατικότητα διαψεύδει αυτή την προσδοκία και δεν συναντηθούµε ποτέ µε αυτή την «αδελφή ψυχή», µε αυτόν

τον τέλειο σύντροφο; Οπως λένε αυτοί που υποστηρίζουν την ύπαρξη αυτού του µοναδικού για µας ανθρώπου, όλα εξαρτώνται από το κάρµα µας και το σκοπό για τον οποίο ήρθαµε σε αυτή τη συγκεκριµένη ζωή. Ετσι, υποστηρίζουν, ενώ είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα συναντήσουµε αυτή την «αδελφή ψυχή», µια και µαζί της µας δένουν καρµικοί δεσµοί, δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα την αναγνωρίσουµε µε την προσωπικότητα που έχει σε αυτή τη ζωή.

Η αναγνώριση και η επαφή εξαρτώνται από τις ιδιαίτερες συνθήκες της συγκεκριµένης ζωής µας και από άλλους παράγοντες, όπως ο βαθµός της πνευµατικής µας εξέλιξης, της εσωτερικής µας ανάπτυξης, το µέτρο της επαφής µας µε τον πραγµατικό µας, ανώτερό µας εαυτό.

Who is who Ο Αγγελος Βιαννίτης είναι ψυχολόγος, ψυχοθεραπευτής και κλινικός υπνοθεραπευτής και έχει ειδικευτεί στην Ανάλυση Ονείρων και στις εφαρµογές DreamWork. Από το 1998 έχει ιδρύσει και διευθύνει το Ονειρικό Εργαστήρι, διοργανώνοντας σεµινάρια και εργαστήρια µε θέµα την ανάλυση και ερµηνεία των ονείρων, το συνειδητό ονείρεµα και τη Θιβετανική Ονειρική Γιόγκα (Mi-Lam).

φαινοµενα

43

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010

φαινοµενα

44

Ρουµανία

Ενα Χαρούµενο Νεκροταφείο! Μπορεί ανά την υφήλιο ο θάνατος να προκαλεί θλίψη, όχι όµως και σε ένα µικρό χωριό της Ρουµανίας, για τους κατοίκους του οποίου αποτελεί το δρόµο προς έναν καινούργιο κόσµο. Μάλιστα, φρόντισαν να κάνουν ξεκάθαρη τη διαφορετική τους αυτή αντίληψη ονοµάζοντας το τοπικό νεκροταφείο Happy Cemetery (Χαρούµενο Νεκροταφείο).

Τι το διαφορετικό όµως έχει; Εδώ τα ταφικά µνηµεία δεν είναι µουντά και πένθιµα αλλά γεµάτα µε ζωντανά χρώµατα, αναπαραστάσεις µε αισιόδοξα µηνύµατα, επιγραφές µε έντονο το ρουµανικό χιούµορ. Ο ταξιδιώτης που θα επισκεφθεί το χώρο θα δει 800 και πλέον ταφόπλακες ζωγραφισµένες µε την τοπική παραδοσιακή αισθητική (κατασκευασµένες από το 1935 και έπειτα, από τον ντόπιο καλλιτέχνη Ioan Stan Patras) φέροντας αναπαραστάσεις από τις καλύτερες στιγµές της επίγειας ζωής του εκλιπόντος, ενώ µηνύµατα γραµµένα σε πρώτο πρόσωπο (σαν να τα έχει γράψει δηλαδή ο νεκρός) συµπληρώνουν τη σουρεαλιστική διάθεση: «Ενας κακός άνδρας µε πυροβόλησε στην πλάτη!», «Τώρα θα σου πω κάτι καλό, τρελαίνοµαι για την plum tuica (τοπικό brandy), την έπινα µε φίλους στην pub και συνήθιζα να ξεχνώ γιατί βρισκόµουν εκεί!».

Θέλετε λοιπόν να δείτε από κοντά το µοναδικό παγκοσµίως Χαρούµενο Νεκροταφείο; ∆εν έχετε παρά να ταξιδέψετε στη Ρουµανία (µε αυτοκίνητο, τρένο ή αεροπλάνο) και να κατευθυνθείτε βορειοδυτικά στα σύνορα µε την Ουκρανία.

Εικοσιπέντε χιλιόµετρα µακριά από την τουριστική πόλη Vadu Izei βρίσκεται το χωριό Sapanta (οικισµός µε ιστορία από το 14ο αιώνα), όπου ρωτώντας τους ντόπιους θα οδηγηθείτε στο νεκροταφείο Cimitirul Vesel που λειτουργεί σήµερα ως µουσείο.

Παράξενος Ταξιδιώτης Παράξενος Ταξιδιώτης: 1. Αυτός που ταξιδεύει σε αλλόκοτα, παράξενα, ασυνήθιστα µέρη. 2. Αυτός που αναγνωρίζει το αλλόκοτο, το παράξενο, το ασυνήθιστο σε µέρη όπου ταξιδεύουν όλοι.

Tαξίδι αυστηρώς ακατάλληλο για τουρίστες! Επιµέλεια: Νικόλαος Κουµαρτζής

Who Is Who Ο Νικόλαος Κουµαρτζής είναι συντονιστικό µέλος της Ελληνικής Κοινότητας του Μεταφυσικού, συγγραφέας αρκετών βιβλίων και υποψήφιος διδάκτορας στο τµήµα ∆ηµοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ. Είναι ο εµπνευστής της ιδέας του «Παράξενου Ταξιδιώτη» και κύριος µοχλός εξέλιξής του.


Τουρκια

∆ενδρόσπιτα στον Ολυµπο της… Τουρκίας; Πώς θα σας φαινόταν αν µπορούσατε επί βδοµάδες ολόκληρες να αποκοπείτε πλήρως από τον πολιτισµό, να ζήσετε εναλλακτικά και να βρεθείτε σε µια κατάσταση «χαλαρότητας» που ακόµα και ένας Θεσσαλονικιός θα ζήλευε;

Ο λόγος για έναν αποµονωµένο οικισµό δενδρόσπιτων στα νότια παράλια της Τουρκίας, µέσα σε ένα αχανές δάσος, που τελεί, µε ειδική νοµοθεσία, υπό προστασία από τις ορδές των τουριστών.

Ανάµεσα στα άλλα, θα έχετε την ευκαιρία να επισκεφθείτε τα ξεχασµέ-

να -αν και καλοδιατηρηµένα- ερείπια ενός αρχαιοελληνικού οικισµού ονόµατι «Ολυµπος», να δείτε ιδίοις όµµασι τη γη να ξερνάει φωτιά στην περιοχή Χίµαιρα (σε ένα σπάνιο γεωλογικό φαινόµενο), να εξερευνήσετε τεράστιες εκτάσεις παρθένας φύσης, ενώ παράλληλα να χαλαρώσετε πίνοντας ελληνικό ή τουρκικό καφέ και ναργιλέ ξαπλωµένοι σε κιλίµια ή στην άµµο µιας µοναχικής παραλίας στις παρυφές του δάσους.

Αν τα παραπάνω φαντάζουν ιδανικά, αλλά κυρίως έχετε αρκετές µέρες ελεύθερες για ένα πραγµατικά παράξε-

νο καλοκαιρινό ταξίδι, ταξιδέψτε έως την Antalya (προτιµήστε αεροπλάνο) και ανεβείτε σ’ ένα λεωφορείο προς το Fethiye ή το Kas. Επειτα από περίπου µιάµιση ώρα ταξιδιού κατεβείτε στον κεντρικό σταθµό του Ολύµπου.

Από εκεί πλέον µπορείτε να επιλέξετε σε ποιο tree house θα κατευθυνθείτε, ενώ τα χρήµατα είναι το λιγότερο που πρέπει να σας απασχολήσει, µιας και 10 ευρώ είναι αρκετά για κάθε µέρα (διαµονή συν δύο γεύµατα!). Μην ξεχάσετε να «κλείσετε» κάποιο από τα δενδρόσπιτα πριν ξεκινήσετε.

Θέλω να Γίνω Παράξενος Ταξιδιώτης!

Ο πρώτος ταξιδιωτικός οδηγός του «Παράξενου Ταξιδιώτη» («Εξερευνώντας τη Μυστική Ελλάδα Παράξενος Ταξιδιώτης», εκδόσεις Αρχέτυπο) είναι γεγονός: 4 ταξιδιωτικοί συγγραφείς, περισσότεροι από 70 φωτογράφοι από ολόκληρο τον κόσµο και ένας illustrator συνεργάστηκαν και σας ταξιδεύουν σε 200 τοποθεσίες, µε παραπάνω από 600 εξαιρετικές έγχρωµες φωτογραφίες και γεωγραφικά στίγµατα για να µη χάνετε το δρόµο σας, καθώς και πρακτικές συµβουλές και άγνωστες παράξενες πληροφορίες για τη χώρα µας. Θέλατε πάντα να γίνετε παράξενος ταξιδιώτης; Η παράξενη Ελλάδα είναι πλέον στα χέρια σας! Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την επίσηµη ιστοσελίδα του «Παράξενου Ταξιδιώτη», στο www.strangler.gr. φαινοµενα

45

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 OKΤΩΒΡΙΟΥ 2010

φαινοµενα

46

F… for Fantasy Από τη Ράνια Ιωάννου, melian_i@hotmail.com

Γιορτάζοντας το Halloween! Το Χάλοουιν µπορεί να µην αποτελεί µια από τις γιορτές που συνηθίζουµε στην Ελλάδα, παρ’ όλα αυτά φαίνεται πως έχει πολλούς θαυµαστές και στη χώρα µας. Με αφορµή λοιπόν τον αυριανό εορτασµό του, σκεφτήκαµε να επιχειρήσουµε ένα µικρό αφιέρωµα σε αγαπηµένες ταινίες τρόµου που στοίχειωσαν τα εφηβικά µας όνειρα. Πώς θα µπορούσαµε να µην αναφερθούµε αρχικά

στη σειρά ταινιών «Halloween: Η Νύχτα µε τις Μάσκες» και στο µασκοφόρο δολοφόνο Μάικλ Μάγιερς; Οι σινεφίλ τον γνώρισαν για πρώτη φορά στην πρεµιέρα του φιλµ στις 25 Οκτωβρίου 1978. ∆ηµιουργός της πρώτης ταινίας που έµελλε στο µέλλον να γνωρίσει αρκετές συνέχειες, αλλά και αρκετά ριµέικ, ήταν ο µετρ του είδους, Τζον Κάρπεντερ.

Η πρώτη ταινία γυρίστηκε ως ανεξάρτητη παραγωγή µε όσες δυσκολίες ενέχει ένα τέτοιο εγχείρηµα, γεγονός που υποδεικνύει επιπλέον και το χαµηλό κόστος παραγωγής. Με το πέρασµα όµως των χρόνων και µε την αγάπη που έδειξε το κοινό στη συγκεκριµένη ταινία, η περσόνα του Μάικλ Μάγιερς κατάφερε να κερδίσει την αγάπη του κόσµου, µε αποτέλεσµα ακόµα και σήµερα η «Νύχτα µε τις Μάσκες» να αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγµα των αντίστοιχων ταινιών τρόµου. Μέσα στο 2011 αναµένεται µάλιστα να δούµε και την 3D εκδοχή της.

Μετά τον ΜάΪκλ Μάγιερς ας θυµηθούµε έναν ακόµα

εφιαλτικό τύπο που και το άκουσµα µόνο του ονόµατός του µπορεί να κάνει πολλούς από εµάς να ανατριχιάσουµε. Ο λόγος φυσικά για τον Φρέντι Κρούγκερ, τον πρωταγωνιστή των κλασικών ταινιών τρόµου «Ο Εφιάλτης στο ∆ρόµο µε τις Λεύκες», που µας συστήθηκε για πρώτη φορά στην οµώνυµη ταινία του Γουές Κρέιβεν το 1984.

Οι κριτικοί, αλλά και οι θεατές εντυπωσιάστηκαν ιδιαί-

τερα µε τον τρόπο µε τον οποίο κατάφερε ο σκηνοθέτης να συνδέσει την πραγµατικότητα µε τον ονειρικό κόσµο, δηµιουργώντας ένα άκρως ανησυχητικό σκηνικό. Και όπως συµβαίνει µε τις περισσότερες ταινίες αυτού του είδους, ο «Εφιάλτης στο ∆ρόµο µε τις Λεύκες» δεν θα µπορούσε να αποτελέσει την εξαίρεση, πράγµα που σηµαίνει ότι εξαρ-

γύρωσε την επιτυχία της πρώτης ταινίας µε µια σειρά από συνέχειες, αλλά και µε ένα πρόσφατο ριµέικ που παρόλο που διαφηµίστηκε αρκετά δεν φάνηκε να πείθει ιδιαίτερα τους θαυµαστές της κλασικής ταινίας.

Θα κλείσουµε τη µικρή αυτή ανασκόπηση στις ταινίες

τρόµου που µας σηµάδεψαν στα νεανικά µας χρόνια αναφέροντας µια ακόµα ταινία που βγήκε στις αίθουσες τη δεκαετία του 1980, την «Παρασκευή και 13». Ακολουθώντας το δρόµο που χάραξε η «Νύχτα µε τις Μάσκες», η σειρά εκείνη έµελλε να αφήσει επίσης ανεξίτηλο το σηµάδι της στον κινηµατογραφικό κόσµο. Παρόλο που οι κριτικές που έλαβε ήταν ανάµικτες, έφτασε να µετράει µέχρι στιγµής γύρω στις δέκα συνέχειες (sequels), ενώ το 2009 επανακυκλοφόρησε σε µια έκδοση «killer cut» στην οποία περιέχονται και σκηνές που είχαν κοπεί κατά την αρχική διαδικασία το 1980.

Μπορεί, λοιπόν, στην Ελλάδα να µη γιορτά-

ζεται το Χάλοουιν, τίποτα ωστόσο δεν σας εµποδίζει να το γιορτάσετε στο σπίτι σας, µόνοι ή µε την παρέα σας. Και ως απαραίτητο συνοδευτικό, τι καλύτερο από τις κλασικές ταινίες τρόµου που, όσα χρόνια και αν περάσουν, πάντα θα συνεχίζουν να µας «τροµοκρατούν» ξυπνώντας τους παιδικούς µας εφιάλτες… Ξέρετε, εκείνον τον µπαµπούλα που κρύβεται κάτω από το κρεβάτι τις νύχτες!

Who is who

Η Ράνια Ιωάννου είναι µέλος της Οµάδας Gateway και της Ελληνικής Κοινότητας του Μεταφυσικού (www.metafysiko.gr). Εχει αποφοιτήσει από το τµήµα Αγγλικής Φιλολογίας του ΑΠΘ, διαθέτοντας µεταπτυχιακές σπουδές στη µετάφραση στο ίδιο πανεπιστήµιο. (www.metafysiko.org), (www.fantasmagoria.gr)


Φαινόµενα στο ∆ιαδίκτυο

H έρευνα

για την καταγραφή και την προέλευση των Αγνώστου Ταυτότητας Ιπτάµενων Αντικειµένων (γνωστότερων και ως UFOs) αποτελεί από τα µέσα του περασµένου αιώνα την κλασικότερη ίσως ενασχόληση των κυνηγών του Παράξενου. Το ∆ιαδίκτυο αποτέλεσε µια πρώτης τάξεως ευκαιρία για την «αναβάθµιση» του κλάδου. Στις µέρες µας έχουν δηµιουργηθεί ιστοσελίδες -ελληνικές και ξένεςµέσω των οποίων έχουµε τη δυνατότητα να ενηµερωθούµε για όλες τις νέες εξελίξεις (θεάσεις, συνέδρια, αναλύσεις,

επιστηµονικές ανακοινώσεις κ.ά.) των κεφαλαίων των ιπτάµενων δίσκων και της αναζήτησης εξωγήινης νοηµοσύνης, δίχως τα δύο προηγούµενα να συνδέονται απαραίτητα. Αξίζει να σηµειώσουµε ότι το µεγαλύτερο µέρος του οπτικοακουστικού υλικού

που κυκλοφορεί στα σχετικά sites είναι συνήθως πλαστό. Γι’ αυτό και οι χρήστες θα πρέπει να εξετάζουν προσεκτικά τις πηγές της ενηµέρωσής τους. Παρακάτω παραθέτουµε ενδεικτικά πέντε εξειδικευµένους σε αυτόν τον τοµέα ιστότοπους.

www.huforc.gr: Το Hellenic UFO Reporting Center αποτελεί

την παλαιότερη ελληνική ιστοσελίδα που σχετίζεται µε την καταγραφή θεάσεων Αγνώστου Ταυτότητας Ιπτάµενων Αντικειµένων σε Ελλάδα και εξωτερικό. Αναζητήστε πληροφορίες στο πολύ αξιόλογο αρχείο του.

για τη µελέτη των UFOs. Η ΜUFON ιδρύθηκε το 1969 και αποτελεί ένα τεράστιο δίκτυο καταγραφής και ανάλυσης δεδοµένων που σχετίζονται µε τους παράξενους επισκέπτες των ουρανών. Εκδίδει µηνιαίο journal και πραγµατοποιεί κάθε χρόνο συνέδρια µε συµµετοχή γνωστών επιστηµόνων.

ufotruth-gr.blogspot.com: Το νέο και πολλά υποσχόµενο

www.latest-ufo-sightings.net: Ενα χρηστικό ξενόγλωσσο

blog σχετικά µε τη µελέτη του εξωγήινου ζητήµατος. Ο δηµιουργός του, Χάρης Κουτσιαύτης, ενηµερώνει τον ιστόχωρο τακτικά τόσο µε ειδήσεις επικαιρότητας όσο και µε πλούσιο οπτικοακουστικό υλικό από το παρελθόν.

www.hyper.net/ufo.html: Η συγκεκριµένη ιστοσελίδα

µπορεί να χρησιµοποιεί την αγγλική γλώσσα, πλην όµως ανήκει σε Ελληνα ερευνητή. Ο ∆ηµήτρης Χατζόπουλος έχει καταφέρει να συγκεντρώσει έναν αξιόλογο όγκο δεδοµένων που αφορά όλα όσα θα θέλατε να γνωρίζετε για το «Φαινόµενο UFO» από την αρχή της εµφάνισής του.

www.mufon.com: Μια διεθνής οργανωµένη προσπάθεια

blog που σας ενηµερώνει για όλες τις εµφανίσεις UFOs στον κόσµο. Εδώ θα βρείτε ένα χρηστικότατο µενού που κατηγοριοποιεί τα δεδοµένα ανά χώρα, ενώ οι µπάρες στο πάνω µέρος της σελίδας περιέχουν ειδικές θεµατικές ενότητες σχετικές µε τους εξωγήινους, µε εξειδικευµένα ντοκιµαντέρ και µε γνωστά ufo-περιστατικά.

Status ↘ Προσθέστε µας στο facebook αναζητώντας το λογαριασµό ΠΕΡΙΟ∆ΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

↘ Αναζητάτε πληροφορίες για τα µυστικά της Αρκαδικής Φιλοσοφικής Σχολής; Ψάξτε την οµάδα Αρκαδικός Κύκλος

daytonajamie Neanderthal children were supersized Technology & science - Science http://t.co/k8twxSP φαινοµενα

47

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ 30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010

φαινοµενα

48

Bιβλιοθηκη

Ο Αδης Συγγραφέας: Μενέλαος Γ.

Τσικλίδης

Η αποκάλυψη της Αρχαίας Ελληνίδας

Συγγραφέας: ∆ρ. Παναγιώτης

Κυριακόπουλος

■ Εκδόσεις: Νόηση ■ Τιµή: 15 €

■ Εκδόσεις: Εύανδρος

Το βιβλίο αυτό, αν και όχι µυστηριακού περιεχοµένου -πρόκειται άλλωστε για µια εξονυχιστική έρευνα υψηλής τεκµηρίωσης, ακρίβειας και εξαντλητικής διασταύρωσης και επεξεργασίας των αρχαίων και νεότερων παραδόσεων πάνω στο θέµα που πραγµατεύεται-, κατορθώνει να προβληµατίσει βαθιά τον αναγνώστη µε την αλλόκοτη πραγµατικότητα του ζοφερού Αδη. Να τον µυήσει στα εντυπωσιακά -και µερικές φορές διφορούµενα- µυστικά του, να τον καταδύσει στις αλήθειες που κρύβονται πίσω από τους θρύλους του και να τον περιπλανήσει στις αληθινές τοποθεσίες της Χώρας των Νεκρών στην Ελλάδα.

■ Τιµή: 26 €

Ο συγγραφέας του βιβλίου, µε άφατη αγαλλίαση, συνάντησε ζωντανές τις αρχαίες Ελληνίδες. Πανέµορφες, δυναµικές, πρωταγωνιστούσες. Ποια ήταν τελικά η πραγµατική θέση των γυναικών στον αρχαίο κόσµο; ∆ιαβάστε για τις Ελληνίδες ποιήτριες, αοιδούς, ζωγράφους, Σίβυλλες µυσταγωγούς, ιέρειες, φιλοσόφους και επιστήµονες, αστρονόµους και µαθηµατικούς του ένδοξου παρελθόντος µας. (Η διάθεση του βιβλίου γίνεται αποκλειστικά από το βιβλιοπωλείο Εύανδρος, Ακαδηµίας 88, 5ος όροφος).

Feng Shui & κινέζικη αστρολογία 2011 Συγγραφέας: Γεωργία Κιάφη ■ Εκδόσεις: GK Publishing ■ Τιµή: 10 €

Το βιβλίο περιλαµβάνει συµβουλές Φενγκ Σούι για τις ετήσιες και µηνιαίες επιδράσεις του 2011, καθώς επίσης και όλες τις προβλέψεις για το προσεχές έτος βασισµένες στην κινέζικη αστρολογία. Βελτιώστε την επίδραση που έχει ο χώρος στη ζωή σας.


Αλλαξε το DNA σου Αλλαξε τη Ζωή σου!

Το Σφύριγµα της Λεπίδας Συγγραφέας: Ερικ Ντούρσµιντ

Συγγραφέας: Robert V. Gerard

■ Εκδόσεις: Ενάλιος ■ Τιµή: 18,50 €

■ Εκδόσεις: Εσοπτρον ■ Τιµή: 13,50 €

Eίναι επιστηµονικά επιβεβαιωµένο ότι η σκέψη, η φαντασία, το συναίσθηµα και η πρόθεση λειτουργούν σε κυτταρικό επίπεδο, επηρεάζοντας το ίδιο το DNA και κατά συνέπεια τη ζωή µας. Mέσω των τεχνικών και των ασκήσεων που παρατίθενται σε αυτό το βιβλίο, η διαδικασία αυτή µπορεί να γίνει συνειδητά και στοχευµένα. H ενεργοποίηση του DNA αποκαθιστά την αµφίδροµη επικοινωνία ανάµεσα στο νου και το σώµα λειτουργώντας ως ένα µοναδικό εργαλείο προσωπικής ενδυνάµωσης και ανάπτυξης.

Με το συναρπαστικό και ξεχωριστό του στιλ ο συγγραφέας µάς καλεί να διεισδύσουµε στην ιστορία της επανάστασης. Να εξερευνήσουµε τη ζωή και τα χρονικά των γιγάντων που επέφεραν τεράστιες και σαρωτικές αλλαγές στις χώρες τους και τους λαο��ς τους. Ξεκινώντας από το δέκατο όγδοο αιώνα και φτάνοντας στον εικοστό, αυτές οι δυνατές αφηγήσεις µάς παρουσιάζουν µια ιστορία που περιλαµβάνει από πατριωτικά ιδανικά και επαναστατικό ζήλο µέχρι απάτη και ψυχρές δολοφονίες.

Ο Πάνας «Απέθανεν» αλλά ο Πάνας Ζει Συγγραφέας: Αντώνης

Μπουσµπούκης ■ Εκδόσεις: ∆ίον ■ Τιµή: 17 €

Ο καθηγητής της Γλωσσολογίας Αντώνης Μπουσµπούκης έχει συγκεντρώσει ένα πλήθος επώνυµων µαρτυριών και εµπειριών που αφορούν σε µια απαγορευµένη ζώνη ζωής, που εκτείνεται σε παράλληλους κόσµους τους οποίους σήµερα αρχίζουν να µελετούν οι νέες θεωρίες των φυσικών επιστηµόνων. Κύριο αντικείµενο του βιβλίου είναι η ψυχή και οι εκδηλώσεις της στον αλλόκοσµο της Μεταφυσικής, πέρα από την ορατή µας φύση.

Η Γωνιά του Ψαγµένου ΜετάφρασηΠρόλογοι:

Γιώργος Μπαλάνος

H παρέλαση των ηλιθίων Μια εξαιρετική ανθολογία επιστηµονικής φαντασίας που θέτει καυτούς προβληµατισµούς σχετικά µε την εξέλιξη του ανθρώπινου είδους και της θέσης του στον κόσµο. Οπως αναφέρει και ο µεταφραστής του έργου, «η νοηµοσύνη είναι το βασικό διακριτικό γνώρισµα και η µόνη ουσιώδης διαφορά µεταξύ ανθρώπου και ζώου. Με αυτή τη δι-

ευκρίνιση υπόψη, όλα τα διηγήµατα αυτής της συλλογής είναι απολύτως εχθρικά προς τα ζώα - συγγνώµη, προς τα πλάσµατα χαµηλής νοηµοσύνης ήθελα να πω». (Η αγορά του βιβλίου γίνεται αποκλειστικά µέσα από το locus7.gr) ■ Εκδόσεις: Locus 7 ■ Τιµή: 20,50 €

φαινοµενα

49

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ ‡ 30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010

φαινοµενα

50

επικοινωνια επειδη καθε προσωπικη εµπειρια ειναι µοναδικη και πολυτιµη

Αγαπητέ κ. Αντωνάκη, Με µεγάλη µου έκπληξη και χαρά ανακάλυψα το περασµένο Σάββατο την επανέκδοση των «Φαινοµένων» µε το 4ο ήδη τεύχος. Συγχαρητήρια! Επιτέλους! Αµέσως έτρεξα και βρήκα τα άλλα τρία από την αρχή της επανέκδοσης. Οταν επανεκδόθηκε ο Ελεύθερος Τύπος ρώτησα για τα «Φαινόµενα» και είχα πάρει διφορούµενες και µάλλον αρνητικές απαντήσεις για την επανέκδοσή τους. Ετσι και εγώ σταµάτησα να παίρνω την εφηµερίδα, µέχρι το περασµένο Σάββατο. Αυτό εδώ είναι το µήνυµα που είχα ετοιµάσει να σας στείλω, αλλά µε πρόλαβαν τα γεγονότα. Σας το στέλνω τώρα µε σχεδόν ενάµιση χρόνο καθυστέρηση, το οποίο αναφερόταν στο τελευταίο -εκ των πραγµάτων- τότε τεύχος σας: «Χθες πήρα µε αγωνία τα “Φαινόµενα” για να δω τη στήλη των αναγνωστών για σχετικά σχόλια αλλά ξεφυλλίζοντας το περιοδικό µε τα άλλα πολύ ενδιαφέροντα άρθρα, τα οποία θα τα απολαύσω µε την ησυχία µου ένα ένα, βρέθηκα προ απρόσµενης εκπλήξεως βλέποντας και το δεύτερο άρθρο µου “Ο πλανήτης Γη σκληρός δίσκος;” επίσης δηµοσιευµένο. Σας ευχαριστώ πολύ για την τιµή την οποία µου κάνατε µαζί µε τους συνεργάτες σας». Oπως είχα σκοπό να κάνω και τότε, σας στέλνω και το τρίτο και τελευταίο σκέλος αυτής της «τριλογίας» µου από το βιβλίο µου, το οποίο µάλιστα θεωρώ και το πλέον σηµαντικό, επειδή -κατά

τη γνώµη µου- τιµά ιδιαίτερα το αρχαίο ελληνικό πνεύµα για τη δοµή του (της) αλφαβήτου και το µήνυµα, το οποίο περιλαµβάνει. Το αφήνω στην κρίση σας αν αξίζει δηµοσίευσης ή όχι. Εγώ, βέβαια, πιστεύω ότι αξίζει να το µάθει ο κάθε Eλληνας αυτό. Είµαι στη διάθεσή σας για οποιοδήποτε σχετικό σχόλιο. Ευχαριστώ και πάλι Μετά τιµής Γιώργος Μιχ. Βαϊκούσης

Καλή δύναµη και καλή συνέχεια σε

αυτό το υπέροχο περιοδικό που πιστεύω πέρασε από χίλια κύµατα για να είναι ξανά µαζί µας! Αλέξανδρος Ιωαννίδης

Ελπίζω αυτή η προσπάθεια να είναι επι-

τυχηµένη και να αφήσουν το περιοδικό να υπάρχει. Το µόνο που µε προβληµατίζει και ελπίζω να βγω λάθος είναι ότι τώρα κυκλοφορεί κάθε εβδοµάδα αντί κάθε 15ήµερο και φοβάµαι επιπτώσεις στη θεµατολογία. Καλή συνέχεια! Μάνος Γαβαλάς

Αγαπητέ κ. Βαϊκούση, Ευελπιστούµε από εδώ και στο εξής να γίνετε τακτικός αναγνώστης µας. Επίσης, ευχαριστούµε για το κείµενο που µας στείλατε. Θα προσπαθήσουµε να το δηµοσιεύσουµε σε κάποιο από τα επόµενα τεύχη µας.

Αγαπητοί φίλοι, σας ευχαριστούµε για τα καλά λόγια και τις ευχές σας. Σε ό,τι αφορά τις ανησυχίες σου, Μάνο, ο χρόνος είναι ο καλύτερος κριτής. Θέλουµε να πιστεύουµε ότι οι όποιοι φόβοι σου θα διαψευστούν!

Θέλoυµε να τα λέµε... Τα «Φαινόµενα» επιθυµούν να αναπτύξουν και αυτή τη φορά µια αµφίδροµη επαφή µε τους αναγνώστες τους. Η γνώµη σας, οι συµβουλές σας, αλλά και οι πληροφορίες σας είναι όχι µόνο ευπρόσδεκτες, αλλά µπορούν να αποτελέσουν και αφορµή για την πραγµατοποίηση και παρουσίαση σχετικών ερευνών µέσα από τις σελίδες του περιοδικού. Γι’ αυτό και σας καλούµε να µας στείλετε εµπειρίες, φωτογραφίες και τυχόν απορίες σας στο fenomena@e-typos.com.


ΜΗ ΧΑΣΕΤΕ ΣΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ ΤΕΥΧΟΣ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

7

προσεγγίζοντας τα αινίγµατα του κοσµου µας

«THE SECRET»

Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΗ ΠΟΥ Ο∆ΗΓΕΙ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΥΧΙΑ

ΓΕΩΚΕΝΤΡΙΣΜΟΣ «Υ∆ΑΤΙΝΟΣ ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΩΝ ΠΟΛΕΜΟΣ» ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΣΤΙΣ ΗΠΑ ΑΜΦΙΣΒΗΤΕΙ ΕΥΘΕΩΣ ΤΟΝ ΓΑΛΙΛΑΙΟ

+ΑΡΘΡΑ, ΣΤΗΛΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΠΟΥ ΡΙΧΝΟΥΝ ΦΩΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΟΥ ΜΥΣΤΗΡΙΟΥ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙ∆ΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΣΤΟΥΣ Υ∆ΑΤΙΝΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΤΟΥ ΠΛΑΝΗΤΗ ΜΑΣ

ΑΝΟΙΞΑΜΕ ΤΟΥΣ ΦΑΚΕΛΟΥΣ

ΤΟ 3ο DVD

ΣΕ ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ∆Α

RICHARD WAGNER

ΤΟ 7ο CD ΤΗΣ ΣΕΙΡΑΣ TA ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

φαινοµενα

#

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  25 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2010


eλευθεροσ tυποσ - 25 σεπτεμβριου 2010 φαινομενα

#


Φαινόμενα - Τεύχος 6