Page 1

ΠΕΡΙΟ∆ΙΚΗ ΕΚ∆ΟΣΗ - ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ ΜΕ ΤΟΝ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΤΥΠΟ

η «µαυρη τρυπα» του τριγωνου των µεγαλων λιµνων τευχος 24 - 12 µαρτιου 2011

προσεγγίζοντας τα αινίγµατα του κοσµου µας

φαντάσματα σκιεσ αναµεσα µασ ΕΧΟΥΝ ΟΛΟΙ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΨΥΧΗ;

γιατι ο καθενας εχει το δικο του θεο;

οι αρχαιες αντιληψεις για τη µεταθανατια ζωη φαινοµενα

κατοικιες δρακων στην ελλαδα

#

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  25 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2010


EDITO

Ψυχή αόρατη, µα υπαρκτή Αφού, λοιπόν, ο ∆ηµιουργός συλλογίσθηκε, διαπίστωσε ότι στη φυσική τάξη των ορατών πραγµάτων δεν θα µπορούσε ποτέ να προκύψει ένα σύνολο χωρίς νου που να είναι ωραιότερο από ένα σύνολο µε νου. Κι επειδή νους χωρίς ψυχή δεν µπορεί να υπάρξει, αποφάσισε να συνθέσει το Σύµπαν τοποθετώντας το νου στην ψυχή και την ψυχή στο σώµα. (Πλάτωνος «Τίµαιος» - 30b). Του Απόστολου Χρ. Αντωνάκη | aantonakis@e-typos.com

Η έννοια

της ψυχής είναι κάτι που απασχόλησε όχι µόνο το σύγχρονο άνθρωπο, αλλά και τον αρχέγονο πρόγονό του. Eυρήµατα που ανάγονται στους πρώιµους αρχαϊκούς χρόνους, αλλά και στην προϊστορική περίοδο, και αφορούν σε υπολείµµατα των πρώτων ανθρώπινων κοινωνιών, οδηγούν στο συµπέρασµα ότι ο τρόπος µε τον οποίο τιµούσαν τους νεκρούς τους δείχνει ότι είχαν µεταφυσική αντίληψη για το θάνατο. Οτι, δηλαδή, πέρα από το θνητό σώµα συνυπάρχει µε αυτό και κάτι άλλο, άυλο και προφανώς άφθαρτο, εκείνο που οι µεταγενέστεροι φιλόσοφοι αποκάλεσαν ψυχή.

Οι ερµηνείες που αυθαίρετα δόθηκαν από ορισµένους για τα όσα ειπώθηκαν από επιφανείς λογίους, διανοητές και φιλοσόφους σχετικά µε την ψυχή, τη ζωή και το θάνατο, το ίδιο αυθαίρετα θα µπορούσαν να χαρακτηριστούν ως παρερµηνείες. «∆εν πιστεύω σε τίποτα, δεν ελπίζω σε τίποτα, είµαι ελεύθερος…», έγραψε ο Νίκος Καζαντζάκης, όµως το βαθυστόχαστο νόηµα του µηνύµατός του έγινε έµβληµα των µηδενιστών.

Ο ορισµός της ψυχής είναι πολυσήµαντος και κατά τον Αριστοτέλη «είναι η κατεξοχήν αιτία της ζωής και η βασική αρχή ζωής του ανθρώπινου σώµατος». Ο Οµηρος τη χαρακτηρίζει «αερώδη», όµοια µε την αναπνοή, αλλά και εκδηλούµενη µ’ αυτή. Κατά την ίδια οµηρική περιγραφή, η ψυχή όταν αποχωρίζεται από το σώµα εξέρχεται από το στόµα ή το τραύµα, αποκαλείται δε «είδωλον» το οποίο έχει ευδιάκριτο το περίγραµµα του σώµατος, ακριβώς σαν «σκιά», αποφεύγοντας την επαφή µε τους ζώντες για να οδηγηθεί σταδιακά στον Αδη. Η φιλοσοφική άποψη για την αθανασία της ψυχής, δηλαδή της ουσιώδους ζωτικής ενέργειας που γεννά τη ζωή, θεµελίωσε τα βασικά κριτήρια σχετικά µε την άποψη ότι ο θάνατος δεν είναι το τέλος αλλά η αιτία για τη µετάβαση του άυλου Εαυτού µας στο χώρο απ’ τον οποίο προήλθε. Η συγκεκριµένη άποψη, µε τις όποιες διαφοροποιήσεις της, αποτέλεσε τη βάση στην οποία στηρίχθηκαν τα θρησκευτικά δόγµατα τα οποία υιοθέτησαν µεγάλο µέρος των φιλοσοφικών θέσεων. Από αυτές τις θέσεις απουσιάζει εκείνη της σύγχρονης επιστήµης που εξετάζει τον άνθρωπο µόνο ως υλική υπόσταση και ως τµήµα του υλικού κόσµου που τον περιβάλλει, εκτιµώντας ότι τόσο ο ίδιος όσο και κάθε έµβια ζωή προήλθαν από µια τυχαία φυσική εξέλιξη του υλικού Σύµπαντος. Κι αυτή η χαώδης διάσταση απόψεων µεταξύ Φιλοσοφίας και επιστήµης εκ των πραγµάτων είναι αδύνατον να γεφυρωθεί, αποστερώντας -µε τη µη συµφιλίωσή τουςαπό τον άνθρωπο σηµαντικές πληροφορίες και υπηρεσίες. φαινοµενα

07

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  25 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2010


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 MAΡΤΙΟΥ 2011

φαινοµενα

04

ΠΕριεχ 05

04

03

Γράµµα του εκδότη περιεχοµενα

11 11

13

ανεξηγητο

27

28

αναζητησεις

35 o αυλός του πανος

43 Eνδοτερα

ερευνα

ερευνα

44

45

παραξενος ταξιδιωτης

παραξενος ταξιδιωτης

Μονιµεσ στηλεσ ΠΡΟΣΩΠΟ 5 DATA FILES 6 ∆ΟΥΡΕΙΟΣ ΙΠΠΟΣ 7 KOSΜΟ NEWS 811 ΕΛΛΑ∆Α 1617 ΕΤ SCIENCE 22 ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΨΕΜΑΤΑ 23 H MHXANH TOY XΡONOY 34 Ο ΑΥΛΟΣ ΤΟΥ ΠΑΝΟΣ 35 ΕΝ∆ΟΤΕΡΑ 4243 ΠΑΡΑΞΕΝΟΣ ΤΑΞΙ∆ΙΩΤΗΣ 4445 VIDEO GAMES 46 ∆ΙΑ∆ΙΚΤYΟ 47 ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ 4849 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 50

Kosmo news Kosmo news

γεωπολιτικη ελλαδα

ελλαδα

25

αναζητησεις αναζητησεις

34

33

αρχαια ελλαδα

αρχαια ελλαδα

αρχαια ελλαδα

αρχαια ελλαδα

39

40

41

42

ερευνα

46 video games

ερευνα

αινίγµατα

47

48 διαδικτυο

γεωπολιτικη µυστηρια

26

32

31

18

17

ανεξηγητο

αληθειες και ψεµατα αναζητησεις

38

37

10

16

24

30

αναζητησεις αναζητησεις

36

15

23

eT science

29

δουρειος ιπποσ Kosmo news

γεωπολιτικη ανεξηγητο

ανεξηγητο

09

08

14 14

22 µυστηρια

µυστηρια

07 data files

προσωπο

21

20 µυστηρια

06

12

Kosmo news news Kosmo

19

µενα

αινίγµατα

βιβλιοθηκη

49

η µηχανη του χρονου

Eνδοτερα

50

βιβλιοθηκη ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Θεµατα ΑΝΕΞΗΓΗΤΟ 1215 ΦΑΝΤΑΣΜΑΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ 1821 ΤΟ ΤΡΙΓΩΝΟ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΛΙΜΝΩΝ ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΙΣ 2429 ΤΟ ΑΝΑΠΟΦΕΥΚΤΟ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑ∆Α 3033 Η ΜΕΤΑΘΑΝΑΤΙΑ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΡΧΑΙΑ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑ 3639 ΕΧΟΥΝ ΟΛΟΙ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΨΥΧΗ; ΑΙΝΙΓΜΑΤΑ 4041 ∆ΡΑΚΟΣΠΙΤΑ: ΟΙ ΦΩΛΙΕΣ ΤΩΝ ΓΙΓΑΝΤΩΝ


Προσωπο

ALEX TSAKIRIS Ο γνωστότερος δηµοσιογράφος του Παράδοξου στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού έχει ελληνικές ρίζες! Ο Alex Tsakiris διατηρεί τον ιστότοπο skeptiko.com, ο οποίος και φιλοξενεί ηχητικά αρχεία (podcasts) από συνεντεύξεις ή debates ερευνητών του Παράξενου και σκεπτικιστών. Το skeptiko αποτελεί µια ανεξάντλητη πηγή γνώσης και πληροφόρησης, δείχνοντας το δρόµο σε παρόµοιες µελλοντικές προσπάθειες στη χώρα µας.

φαινοµενα

05

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 MAΡΤΙΟΥ 2011

φαινοµενα

06

Το 3ο DVD της νέας σειράς

TA ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Τριγωνο του διαβολου: πύλη ΄ η απειλή;

data files

Το 3ο CD της νέας σειράς

Ethnic voices-Φωνές του Κόσµου Asha bhosle

Σαν Σήµερα (12/3 - 18/3) 12/3/1947: Ο Αµερικανός πρόεδρος

Χάρι Τρούµαν παρουσιάζει το περίφηµο δόγµα του. Η χώρα µας θα δεχτεί τους επόµενους µήνες οικονοµική βοήθεια και θα ενταχθεί ουσιαστικά στην αµερικανική σφαίρα επιρροής.

12/3/1994: Χειροτονείται η πρώτη γυναίκα ιερέας από την Εκκλησία της Αγγλίας.

ρώπη εισάγει τον «πρόδροµο» του ευρώ, και σε λογιστική µορφή.

14/3/1879: Γεννιέται ο επιστήµονας- 18/3/1926: Ο καθηγητής Αστρονοµίας θρύλος του 20ού αιώνα, Αλµπερτ Αϊνστάιν. Πατέρας της Θεωρίας της Σχετικότητας, ο Γερµανός Αϊνστάιν θα καταφέρει να γίνει Νοµπελίστας το 1921.

15/3/1975: Πεθαίνει ο µεγάλος Ελληνας µεγιστάνας Αριστοτέλης Ωνάσης.

13/3/1976: Θυµάστε την αναγγελία 16/3/1921: Στο πλαίσιο της µικρασιατης ισοτιµίας του ECU (εκιού) από τα δελτία ειδήσεων; Την ηµέρα αυτή η Ευ-

στρατός φτάνει µέχρι το Αφιόν Καραχισάρ.

τικής εκστρατείας, ο ελληνικός

ΕΝΘΕΤΗ ΕΚ∆ΟΣΗ καθε σαββατο στα περιπτερα µαζι µε τον ελευθερο τυπο ∆ιεύθυνση έκδοσης Απόστολος Χρ. Αντωνάκης Σύµβουλος έκδοσης Χρήστος Γ. Κτενάς Αρχισυντάκτης Μηνάς N. Παπαγεωργίου Σύνταξη Ειρήνη Φ. Κουτσαύτη, Θεανώ Καρούτα, Στέλιος Φωκάς, Μαρία Μακρίδου, Νικόλαος Κουµαρτζής, Ράνια Ιωάννου, Τάσος Χαλιός, Θοδωρής Κεφαλόπουλος, Κώστας Μαυραγάνης Ειδικοί συνεργάτες Αγγελος Βιαννίτης, Αποστόλης Χειρδάρης, Γιάννης Σπυρόπουλος Art director Σοφία Λιβιεράτου Υπεύθυνη διόρθωσης κειµένων Μαρία Πορφύρη Iδιοκτησία ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ Α.Ε. Εκδότες ∆ηµήτρης Μπενέκος, Αλέξης Σκαναβής ∆ιευθυντής Πάνος Αµυράς Creative Director ∆ηµήτρης Φωτόπουλος ∆ιεύθυνση εµπορικής ανάπτυξης «ELSE AGENCY» Εµπορική διεύθυνση Ελσα Σοϊµοίρη ∆ιεύθυνση διαφήµισης Λουκάς Παπανικολάου Υποδοχή διαφήµισης Φωτεινή Αναστασίου Οικονοµική διευθύντρια Μαριάννα Θαρενάκη Νοµικός σύµβουλος Ανδρέας Αγγελίδης Φωτογραφικό αρχείο Φανή Νικολαΐδου Φωτό Αρχείο Ελεύθερου Τύπου, Shutterstock, Ideal image, Visual Photos, ΑΠΕ, Eurokinissi Υπεύθυνος κυκλοφορίας Κώστας Μπαλής Εκτύπωση ΤΥΠΟΕΚ∆ΟΤΙΚΗ Α.Ε. ∆ιανοµή ΑΡΓΟΣ Α.Ε. ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ Αγίας Λαύρας 2 & Σαρανταπόρου, Νέο Ηράκλειο, Τ.Κ. 14121 Τηλ.: 210 8113000, Fax: 210 8113001, Site: www.e-typos.com, e-mail: Fenomena@e-typos.com

∆ηµήτριος Αιγινήτης πρωτοστατεί στη δηµιουργία της Ακαδηµίας Αθηνών.

Γνωρίζατε ότι… ˜ Το τένις έχει πάρει το όνοµά του από το γαλλικό tenir που σηµαίνει κρατώ; ˜ Για τον Αγιο Πατρίκιο, προστάτη της Ιρλανδίας, πολύ λίγα πράγµατα είναι γνωστά; Το µόνο σίγουρο είναι ότι δεν ήταν Ιρλανδός! ˜ Στην πασίγνωστη σκηνή του «Βασικού Ενστίκτου» µε το σταυροπόδι η Σάρον Στόουν πότε κρατάει τσιγάρο και πότε όχι; Αλλά ποιος να προσέξει το τσιγάρο... ˜ Οι χρυσόµυγες ζουν µόνο µερικές ώρες; ˜ Ακόµα και ένα σταµατηµένο ρολόι θα δείξει τη σωστή ώρα δύο φορές τη µέρα; ˜ Κατά την άποψη των ειδικών του χώρου, στη Μ. Βρετανία υπάρχουν τα περισσότερα φαντάσµατα από οποιαδήποτε άλλη χώρα του κόσµου;


εναλλακτική µατιά στην επικαιρότητα

Από τoν Μηνά N. Παπαγεωργίου mpapageorgiou@e-typos.com

Ας το δούµε αλλιώς παγκοσµίως η ταινία του Peter Joseph, «Zeitgeist» (2007). Το ντοκιµαντέρ ξεκίνησε προβάλλοντας ένα δριµύ «κατηγορώ» ονόµατι Moddy’s, στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού, «τοποενάντια στα ιερατεία, στα γεωπολιτικά παιχνίδια των ισχυρών θέτησαν» µε ανακοίνωσή τους τη χώρα µας από την κλίµατα και στο παγκόσµιο χρηµατοπιστωτικό σύστηµα. Ανάµεσα στ’ B1 στη Ba1! Αυτοµάτως τα spreads πήραν την ανιούσα, ενώ άλλα αναφέρθηκε: «Σήµερα τα χρήµατα χρησιµοποιούνται τα επιτόκια δανεισµού της Ελλάδας αυξήθηκαν αισθητά. ∆ύο για τη ρύθµιση της οικονοµίας, όχι προς όφελος του γενικού 24ωρα αργότερα τα… παλικάρια της Moddy’s υποβάθµισαν πληθυσµού αλλά εκείνων που ελέγχουν τον οικονοµικό πλούτο έξι ακόµα ελληνικές τράπεζες, τις περισσότερες από τις οποίες των εθνών». «έριξαν» από το Ba1 σε Ba3! Την επόµενη ηµέρα κλήθηκε έκτακτο Υπουργικό Συµβούλιο, όπου και τέθηκαν Τελικά το «Zeitgeist» κατέληξε -µέσω του επί τάπητος οι επιπλέον δυσκολίες που θα Venus Project- σε µια ρεαλιστική πρόταση για Μαζικές κληθεί να αντιµετωπίσει η ελληνική οικονοµία, ένα καλύτερο αύριο, βασισµένο στην ορθή υποβαθµίσεις εν όψει µάλιστα και της κρίσιµης Ευρωπαϊκής διαχείριση των πόρων, στη φιλικότητα προς οικονοµιών Συνόδου Κορυφής στις 25 Μαρτίου. το περιβάλλον και τη στροφή προς τις ήπιες

Και ξαφνικά, µέσα σε µία νύχτα, τα στελέχη µιας εταιρίας

Τα προηγούµενα δεν αποτελούν παρά

από περίεργα κέντρα, αριθµοί χρεών που ανεβοκατεβαίνουν µηχανικά και αόρατα spreads. Ολα αυτά είναι αρκετά για να σε κάνουν να ψιθυρίσεις: «Κάτι δεν πάει καλά εδώ…»

ένα γνώριµο σκηνικό που υπάρχει εδώ και περίπου 1,5 περίπου χρόνο στην εγχώρια και τη διεθνή σκηνή. Πολιτικοί, οικονοµολόγοι και ειδικοί αναλυτές έχουν σκύψει πάνω στο το πρόβληµα, προσπαθώντας να βρουν την κατάλληλη στρατηγική και τη δηµοσιοοικονοµική πολιτική που θα οδηγήσουν τη χώρα µακριά από τα «σαγόνια» των αδίστακτων αγορών. Η πλήρης συνειδητοποίηση του γεγονότος ότι οι υποβαθµίσεις από τα περίεργα κέντρα αποφάσεων, ο αριθµός του χρέους που ανεβοκατεβαίνει µηχανικά και τα αόρατα spreads επηρεάζουν τελικά το δικό µας βιοτικό επίπεδο και τη δική µας καθηµερινότητα, είναι αρκετή για να προξενήσει τον προβληµατισµό, αλλά και την οργή. Είναι αρκετή για να κάνει κάποιον να ψιθυρίσει: «Κάτι δεν πάει καλά εδώ…».

Φυσικά, δεν αναφέροµαι µόνο σε αυτές τις επιµέρους λειτουργίες της παγκόσµιας οικονοµίας, αλλά σε ολόκληρο το «σύστηµα». Οµως, θα µπορούσε να υπάρξει µια εναλλακτική λύση σ’ όλα αυτά; «Ναι», απαντούν µε ενθουσιασµό οι οπαδοί του Venus Project, ενός οργανισµού που ξεπήδησε µέσα από την επίσης ενθουσιώδη αποδοχή που έτυχε από το κοινό

µορφές ενέργειας. «Είµαστε σε θέση πλέον όλοι να απολαµβάνουµε ένα πολύ υψηλό βιοτικό επίπεδο, µε όλες τις ανέσεις που µπορεί να παρέχει ένας πολιτισµός ευηµερίας. Αυτό µπορεί να επιτευχθεί µέσα από την ευφυή και ανθρώπινη εφαρµογή της επιστήµης και της τεχνολογίας», υποστηρίζουν χαρακτηριστικά οι οπαδοί του κινήµατος.

Οι θέσεις τους είναι τόσο ριζοσπαστικές,

ώστε προτείνουν ακόµα και την κατάργηση του χρήµατος: «Εάν όλα τα χρήµατα στον κόσµο καταστρέφονταν, θα µπορούσαµε να χτίσουµε οτιδήποτε επιλέγαµε να χτίσουµε και να εκπληρώναµε κάθε ανθρώπινη ανάγκη. ∆εν είναι το χρήµα αυτό που χρειάζονται οι άνθρωποι. αντιθέτως, είναι η ελεύθερη πρόσβαση στα αναγκαία της ζωής». Πώς όµως θα µπορούσαν όλες αυτές οι αλλαγές να γίνουν πραγµατικότητα; Πέρα από τους κοινωνικούς αγώνες ή τις ακτιβιστικές ενέργειες στις οποίες πιθανώς να συµµετέχετε, αφιερώστε κάθε µέρα λίγα λεπτά από το χρόνο σας στον οραµατισµό του εναλλακτικού αυτού κόσµου για το αύριο. Πολλές φορές η συνειδητοποίηση ενός σχεδίου είναι το σηµαντικότερο βήµα για την εκπλήρωσή του.

φαινοµενα

07

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011

φαινοµενα

08

KOSM ΝEWS Επιµέλεια: Ειρήνη Φ. Κουτσαύτη, Θεανώ Καρούτα

Ρεκόρ Γκίνες για τρίχες Ως το πιο τριχωτό κορίτσι του

κόσµου ανακηρύχθηκε η Supatra Sasuphan από την Μπανγκόκ, κατακτώντας παράλληλα το σχετικό ρεκόρ Γκίνες. Η ενδεκάχρονη Supatra πάσχει από µια σπάνια ασθένεια, το σύνδροµο Ambras, γνωστό και ως «Σύνδροµο του Λυκανθρώπου», µε βασικό της χαρακτηριστικό την έντονη τριχοφυΐα στο πρόσωπο και το σώµα. Οπως δηλώνει η ίδια, η ιδιαιτερότητά της δεν την κάνει να αισθάνεται διαφορετική από τα άλλα παιδιά της ηλικίας της και δεν την έχει εµποδίσει να κάνει φίλους στο σχολείο. Ο κριτής του Γκίνες, Marco Frigatti, που γνώρισε το κορίτσι, δήλωσε ότι όντως είναι ένα πολύ φυσιολογικό παιδί, µε αυτοεκτίµηση, δίχως να παρουσιάζει συµπλέγµατα κατωτερότητας.

Εγκαταλείπουν στοιχειωµένο σπίτι Το ζευγάρι των Jean Marc και Charlotte Mariolle, που κατοικεί στο Frodsham του

Cheshire στην Αγγλία, δήλωσε ότι µετακοµίζει εξαιτίας των φαντασµάτων που έχουν στοιχειώσει το σπίτι του. Το ζευγάρι αγόρασε το σπίτι τον περασµένο Απρίλιο και τα παράξενα φαινόµενα ξεκίνησαν µόλις 4 εβδοµάδες µετά. Και οι δύο ανέφεραν ότι συχνά τρόµαζαν από παράξενους θορύβους που ακούγονταν µέσα στη νύχτα. Επίσης, παρατηρούσαν αντικείµενα που άλλαζαν θέση µόνα τους, ενώ είχαν συνεχώς την αίσθηση της παρουσίας ενός «τρίτου ανθρώπου» µέσα στο σπίτι. Οµως, το αποκορύφωµα ήταν όταν τα σεντόνια του κρεβατιού τους κάποια στιγµή αιωρήθηκαν ενώ έπειτα από λίγο έπεσαν στο πάτωµα. Τα συµβάντα αυτά δεν αποτελούν αποκυήµατα της φαντασίας του ζευγαριού, αφού φρόντισαν ενώ απουσίαζαν να τα καταγράψουν µε κάµερα. Υπάρχουν καταγεγραµµένες σκιές, αντικείµενα που πέφτουν µόνα τους και περίεργες κινήσεις µέσα στο σπίτι. Τώρα το ζευγάρι ετοιµάζεται να εγκαταλείψει το σπίτι αφού και η βοήθεια ειδικών κυνηγών φαντασµάτων, αλλά και εξορκιστών, δεν έφερε τα προσδοκώµενα αποτελέσµατα!


Αλλάζουµε ή… εξαφανιζόµαστε! Μια νέα και άκρως ανησυχητική µελέτη του Πανεπιστη-

µίου Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνιας κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το µέλλον των έµβιων όντων στον πλανήτη. Σύµφωνα µε τους επιστήµονες, αν δεν αντιµετωπίσουµε την εξαφάνιση των βιοτόπων, την εισβολή ξένων ειδών σε περιοχές όπου δεν υπήρχαν, τις ασθένειες και την υπερθέρµανση του πλανήτη, µέσα στα επόµενα 300 χρόνια θα εξαφανιστούν τα ¾ των οργανισµών που ζουν σήµερα στη Γη. Ο επικεφαλής της µελέτης, καθηγητής Παλαιοβιολογίας και Παλαιοντολογίας Αντονι Μπαρνόσκι, εξήγησε ότι ο ρυθµός του φυσιολογικού κύκλου εξαφάνισης και εµφάνισης των ειδών έχει επιταχυνθεί επικίνδυνα. Πιο συγκεκριµένα, ο ρυθµός εξαφάνισης των θηλαστικών κατά τα τελευταία 65 εκατ. χρόνια ήταν περίπου 2 είδη κάθε 1 εκατ. χρόνια. Σήµερα οι επιστήµονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου γιατί µέσα στα τελευταία 500 χρόνια έχουν εξαφανιστεί 80 είδη θηλαστικών από τα 5.570 που υπήρχαν συνολικά στη Γη. Το γεγονός αυτό κάνει τους ειδικούς να πιστεύουν ότι είµαστε προ των πυλών για την 6η κατά σειρά µαζική εξαφάνιση ειδών που έχει σηµειωθεί στον πλανήτη, αντίστοιχη µε αυτή της εξαφάνισης των δεινοσαύρων.

Κι όµως έζησε! Οι κτηνίατροι ενός καταφυγίου ζώων

στην Οκλαχόµα των ΗΠΑ έκαναν την ευθανασία σ’ ένα σκύλο 3 µηνών, αυτός έζησε, του έκαναν δεύτερη και µετά διαπιστώνοντας το θάνατό του τον έριξαν σ’ έναν κάδο σκουπιδιών µε άλλα νεκρά σκυλιά. Την εποµένη, ο µικρούλης γάβγιζε κανονικά και τον ανακάλυψαν ολοζώντανο! Η είδηση έκανε το γύρο του κόσµου, συγκίνησε κάθε φιλόζωο, προβληµατίζοντας παράλληλα τους ειδικούς για το τι ακριβώς συνέβη και το σκυλί «αναστήθηκε». Μετά τη δηµοσιοποίηση του γεγονότος έγινε πάταγος µε τις αιτήσεις για την υιοθεσία του. ∆είτε κι εσείς το ρεπορτάζ στο www.dailymotion.com/video/xhd4ua_ dog-survivor_animals#from=embed φαινοµενα

09

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011

φαινοµενα

10

KOSM ΝEWS

Χορεύετε; Είναι θέµα εγκεφαλικό! Επιστήµονες του Πανεπιστηµίου της Οξφόρδης ανακάλυψαν

ότι η ικανότητα ή η ανικανότητα των ανθρώπων στο χορό οφείλεται σε µια πολύ συγκεκριµένη χηµική ουσία στον εγκέφαλο. Η νευροεπιστήµονας Σαρλότ Σταγκ, επικεφαλής της ερευνητικής οµάδας, δήλωσε ότι η ποσότητα της ουσίας GABA, που υπάρχει στα εγκεφαλικά κύτταρα, µπορεί να επηρεάσει κάποιον στη χορευτική του δεινότητα και να τον βοηθήσει να γίνει… Φρεντ Αστέρ ή να συνεχίζει να τον δυσκολεύει για όλη την υπόλοιπη ζωή του. Σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα των πειραµάτων που έγιναν σε 12 εθελοντές, όσοι είχαν την ουσία GABA σε υψηλά επίπεδα δυσκολεύονταν να αφοµοιώσουν νέες χορευτικές κινήσεις. Η ουσία αυτή φαίνεται ότι εµποδίζει τους νευρώνες να υπερθερ-

µαίνονται και να συνδέονται µεταξύ τους. Ετσι, οι συνέπειες δεν περιορίζονται µόνο στο χορό, αλλά και στην εκµάθηση ενός µουσικού οργάνου, αφού η GABA βρίσκεται στον κινητικό φλοιό του εγκεφάλου, δηλαδή το τµήµα εκείνο που ρυθµίζει το σχεδιασµό και τον έλεγχο των κινητικών µας λειτουργιών. Η Σταγκ δήλωσε ότι η ανακάλυψη της δράσης της ουσίας GABA µπορεί να βοηθήσει στο µέλλον ανθρώπους που λόγω εγκεφαλικού ή εξαιτίας άλλων αιτιών αντιµετωπίζουν κινητικά προβλήµατα.


∆ιάψευση της NASA για τη νέα εξωγήινη ανακάλυψη Πριν από µερικές ηµέρες ο αστροφυσικός Ρίτσαρντ

Χούβερ, του Κέντρου ∆ιαστηµικής Πτήσης Marshall της NASA, προέβη σε µια σηµαντική ανακοίνωση. Σύµφωνα µε αυτήν, κατάφερε να εντοπίσει απολιθώµατα εξωγήινων βακτηρίων στο εσωτερικό µετεωριτών. Ο ίδιος τόνισε ότι «αυτό το εύρηµα έχει άµεσες συνέπειες στην κατανοµή ζωής στο Σύµπαν». Οι αντιδράσεις από τους συναδέλφους τού Χούβερ δεν άργησαν να έρθουν. Οχι µόνο διέψευσαν τις θέσεις του αλλά δήλωσαν πως τα όσα αυτός εντόπισε δεν είναι τίποτα περισσότερο από γήινα βακτήρια που µόλυναν τα δείγµατα.

Η µικροβιολόγος του Πανεπιστηµίου του Βρετανικού Κολούµπια, δρ Ρόζι Ρέντφιλντ, ανέφερε ότι «είδα τη µελέτη και ανατρίχιασα!». Από την άλλη, ο Χάρι Μακ Σουίν, ειδικός στους µετεωρίτες, δήλωσε ότι είχε µελετήσει ένα από τα δείγµατα του Χούβερ, που ήταν σε άθλια κατάσταση και µέσα στην υγρασία. «Κανένας δεν πιστεύει στη θεωρία του ότι είναι εξωγήινα αυτά τα βακτήρια», είπε χαρακτηριστικά. Αξίζει να σηµειώσουµε ότι τα συµπεράσµατα του Χούβερ δηµοσιεύτηκαν στο περιοδικό «Journal of Cosmology», το οποίο αντιµετώπιζε έντονα προβλήµατα βιωσιµότητας.

∆ιαµαρτυρία για το Βωµό των 12 Θεών Συγκέντρωση διαµαρτυρίας για τη διάσωση και ανάδειξη του Βωµού των 12 Θεών πραγµατοποιείται αύριο, Κυριακή 13 Μαρτίου, στην Αρχαία Αγορά των Αθηνών. Η εκδήλωση γίνεται µε πρωτοβουλία της «Κίνησης πολιτών για την ανάδειξη και διάσωση του Βωµού των 12 Θεών», που αντιστέκεται στην επικείµενη κατάχωση αυτού του σηµαντικότατου αρχαιολογικού ευρήµατος από τον ΗΣΑΠ. Ο Βωµός, που µεταφέρει πανανθρώπινα µηνύµατα, µιας και εκτός των άλλων αποτελεί το αρχαιότερο άσυλο, χαρακτηρίζεται σήµερα από τους αρχαιολόγους ως «η Πλατεία Συντάγµατος της Αρχαίας Αθήνας» ή ως «ο Οµφαλός της πόλης». Περισσότερα στο www. bomos.gr. φαινοµενα

11

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 MAΡTIOY 2011

φαινοµενα

12

Πόσο «σκανδιαλάρικη» µπορεί να γίνει µια ανθρώπινη ψυχή αν φύγει πρόωρα, πριν τακτοποιήσει όλες της τις υποθέσεις; Είναι δυνατόν να στοιχειώνει επ’ αόριστον έναν τόπο επειδή δεν έχει συνειδητοποιήσει ότι το υλικό σώµα της πέθανε ή, έστω, επειδή δεν βρίσκει το δρόµο της… προς το φως; Η άποψη που κερδίζει διαρκώς έδαφος, τα τελευταία χρόνια, υποστηρίζει ότι τα φαντάσµατα αποτελούν ένα είδος «ενεργειακού αποτυπώµατος» σ’ ένα πολύ συγκεκριµένο χώρο γιατί οι ψυχές οι οποίες έχουν βιώσει βίαια πάθη ή βίαιο θάνατο αφήνουν πάντα τα ίχνη τους στη στόφα του χρόνου και του τόπου όπου έζησαν. Της Μαρίας Μακρίδου, mmakridou@e-typos.com

Οι ιστορίες

µ ε φαντάσµατα είναι ίσως οι πιο δηµοφιλείς θρύλοι απ’ όλους όσους µας συντροφεύουν από την αυγή της ανθρωπότητας. Πέρασαν από την προφορική παράδοση στη µυθολογία και από τη λαογραφία στους σύγχρονους αστικούς θρύλους. ∆ιόλου τυχαία, αποτελούν προσφιλές αντικείµενο των χολιγουντιανών ταινιών, της λογοτεχνίας του τρόµου και των παραµυθιών του 21ου αιώνα.

Το αν υπάρχουν πραγµατικά ή όχι δεν έχει και πολλή σηµασία. Οσοι πιστεύουν ότι η ανθρώπινη ψυχή συνεχίζει να ζει και µετά το θάνατο, αναπόφευκτα θα πρέπει να δεχθούν ότι για κάποιους το ταξίδι για τον άλλο κόσµο ενδεχοµένως να αποδεικνύεται πιο περίπλοκο απ’

Φαντ ά

ό,τι για όλους τους υπόλοιπους. Ας µην ξεχνάµε, άλλωστε, ότι τα φαντάσµατα ως ιδέα είναι άρρηκτα συνδεδεµένα µε τους αρχέγονους φόβους της ανθρώπινης ψυχής, µε τις «εκπλήξεις» τις οποίες επιφυλάσσει ο θάνατος, αλλά και µε το ερώτηµα τού κατά πόσον πρόθυµοι είναι οι νεκροί ν’ αποχωριστούν τα εγκόσµια όταν η επίσκεψη του Χάροντα τους βρίσκει απροετοίµαστους. Ενδεχοµένως, και γι’ αυτό ακριβώς το λόγο, οι ιστορίες µε πρωταγωνιστές τους άυλους επισκέπτες από το υπερπέραν µάς γοητεύουν τόσο πολύ.

Ενδεικτικά είναι τα αποτελέσµατα έρευνας της βρετανικής δεξαµενής σκέψης «Theos», που δόθηκε πριν από µερικά χρόνια στη δηµοσιότητα, η οποία διαπιστώνει ότι ένα 39% των Βρετανών

πιστεύει στα φαντάσµατα. Το 50% εξ αυτών είναι Λονδρέζοι. Το ποσοστό είναι υπερβολικά µεγάλο -πολύ µεγαλύτερο σε σχέση µε προγενέστερες σφυγµοµετρήσεις του είδους- για να το αποδώσει κανείς στον τύπο των ανθρώπων οι οποίοι συνήθως χαρακτηρίζονται ως «γραφικοί» ή «αλαφροΐσκιωτοι». Οι πιο πεζοί βιάστηκαν να το αποδώσουν στη διεθνή οικονοµική ύφεση.

Η αλήθεια, πάντως, είναι ότι από το 19ο αιώνα, που η βρετανική Εταιρία Ψυχικών Ερευνών άρχισε να µελετά επισταµένως το θέµα, µε καθαρά επιστηµονικά κριτήρια, οι γνώσεις µας παραµένουν εξίσου πενιχρές. Οι καταγεγραµµένες περιπτώσεις από αξιόπιστους µάρτυρες ανέρχονται πλέον σε δεκάδες -αν όχι εκατοντάδες- χιλιάδες, οι θεωρίες πε-


ανεξηγητο

α τ α άσµ ρισσεύουν, αλλά η αλήθεια εξακολουθεί να βρίσκεται... κάπου εκεί έξω.

Τα είδη των φαντασµάτων Σε γενικές γραµµές, οι ερευνητές δέ-

χονται σήµερα ότι υπάρχουν τέσσερις κατηγορίες φαντασµάτων:

1. Τα φαντάσµατα των Ζωντανών Ανθρώπων, τα οποία εµφανίζονται στους πολύ οικείους τους, δευτερόλεπτα πριν από ή µετά το θάνατό τους, για να τους ενηµερώσουν για την ξαφνική «αναχώρησή» τους. 2. Τα Φαντάσµατα των Νεκρών Ανθρώπων, που συνήθως εµφανίζονται στα αγαπηµένα τους άτοµα ακόµη και χρόνια µετά το θάνατό τους: για να τα

προειδοποιήσουν για κάποιον επερχόµενο κίνδυνο, για να ρυθµίσουν εκκρεµείς υποθέσεις (π.χ. περιουσιακά στοιχεία) ή για να πάρουν εκδίκηση ή για να ενηµερώσουν τους δικούς τους ότι εκεί όπου βρίσκονται είναι καλά και ήρθε η ώρα να πάψουν να τους θρηνούν.

3. Τα Φαντάσµατα - Σωσίες (γνωστά διεθνώς µε το γερµανικό όρο «Doppelganger»), τα οποία παίρνουν τη µορφή ενός ανθρώπου που πρόκειται να πεθάνει µέσα στις επόµενες ώρες και εµφανίζονται µπροστά του ως αγγελιαφόροι του θανάτου. 4. Τα Πολτεργκάϊστς, τα οποία είναι

φασµατικές οντότητες που µπορούν να πάρουν τη µορφή ενός ανθρώπου, ενός ζώου ή και ενός ολόκληρου στρατού (όπως οι ∆ροσουλίτες της Κρήτης). Συ-

νήθως, οι οντότητες αυτές είναι δεµένες µε ένα συγκεκριµένο χώρο, αντικείµενο ή άνθρωπο και είναι υπεύθυνες για το 99% των στοιχειωµάτων.

Οι ερευνητές της Παραψυχολογίας, τέλος, δέχονται ότι υπάρχουν τρεις ακόµη κατηγορίες. 1) Τα «αστρικά σώµατα» όσων έχουν την ικανότητα να ταξιδεύουν έξω από το σώµα τους. Γιατί, απλούστατα, όταν εµφανίζονται σε άτοµα της επιλογής τους µε άυλη µορφή µπορεί να εκληφθούν ως φαντάσµατα. 2) Οι «σκεπτοµορφές», οι οποίες είναι νοητικές οντότητες που µπορούν να δηµιουργηθούν ασυνείδητα από άτοµα µε έµµονες ιδέες ή συνειδητά από αποκρυφιστές και στην ουσία πρόκειται για σκέψεις οι οποίες... φλερτάρουν µε την υλική υπόσταση. 3) Και οι επονοµαζό-

φαινοµενα

13

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 MAΡTIOY 2011


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 MAΡTIOY 2011

φαινοµενα

14

µενοι «φασµατικοί αγγελιαφόροι», που είναι σκεπτοµορφές οι οποίες µεταφέρουν µηνύµατα νεκρών σε συγγενείς τους. Μ’ άλλα λόγια, δηλαδή, εκτελούν τα ίδια χρέη µε τα Φαντάσµατα των Νεκρών και εποµένως αποτελούν µια εναλλακτική εξήγηση για τις µεταθανάτιες εµφανίσεις των ψυχών.

Οι θεωρίες για τα στοιχειωµένα σπίτια Στις περισσότερες θεωρίες που έχουν διατυπωθεί τα τελευταία χρόνια κυριαρχεί η άποψη ότι αυτό το οποίο µένει πίσω µετά το θάνατο ενός ατόµου δεν είναι η ψυχή του -που πιθανότατα έχει σοβαρότερα πράγµατα να κάνει από το να τροµοκρατεί τους ζωντανούς- αλλά η αποτύπωση της ψυχικής ενέργειας, η οποία παραµένει σε ορισµένους χώρους που χαρακτηρίζονται ως στοιχειωµένοι. Η προσέγγιση αυτή είναι γνωστή ως η Θεωρία της Λίθινης Βιντεοκασέτας και σε αυτήν την κατηγορία εντάσσονται και οι τέσσερις απόψεις, οι οποίες ακολουθούν.

Τα φαντάσµατα είναι άρρηκτα συνδεδεµένα µε τους αρχέγονους φόβους της ανθρώπινης ψυχής και τις «εκπλήξεις» που επιφυλάσσει ο θάνατος 1. ΘΕΩΡΙΑ ΡΟΛ Ο Αµερικανός παραψυχολόγος Ουίλιαµ Ρολ πιστεύει ότι π.χ. σ’ ένα σπίτι όπου έχουν διαδραµατισθεί γεγονότα τα οποία χαράζονται στο µυαλό, όπως π.χ. ένας βίαιος θάνατος, η ανάµνηση του γεγονότος µπορεί να αποτυπωθεί στο περιβάλλον, καθώς οι άνθρωποι που ζουν σ’ ένα χώρο τού δίνουν κάποιες «πνευµατικές ιδιότητες». Υποστηρίζει, ωστόσο, ότι για να αναπαραχθούν αυτές οι αναµνήσεις, παίρνοντας τη µορφή των νεκρών πρωταγωνιστών τους, θα πρέπει να υπάρξει κάποιος ευαίσθη-

τος δέκτης, ο οποίος υποσυνείδητα δίνει φασµατική υπόσταση στις «αναµνήσεις» για να καλύψει κάποιες δικές του συναισθηµατικές ανάγκες. 2. ΘΕΩΡΙΑ ΣΙΝΤΓΟΥΙΚ Η ερευνήτρια Ελινορ Σίντγουικ, από την πλευρά της, πιστεύει ότι ένας χώρος και τα αντικείµενά του απορροφούν ψυχική ενέργεια από το περιβάλλον και την «προβάλλουν» στα άτοµα που εισέρχονται στην ακτίνα δράσης τους. Η ένταση και η ευκρίνεια µε την οποία την εκδηλώνουν εξαρτώνται τόσο από την ένταση της ψυχικής ενέργειας όσο και από την ευαισθησία του δέκτη. 3. ΘΕΩΡΙΑ ΠΡΑΪΣ Ο καθηγητής του Πανεπιστηµίου της Οξφόρδης, Χένρι Χάµπερλι Πράις, έχει εκφράσει την άποψη ότι µια αιθέρια εικόνα που έχει γεννηθεί από πνευµατική δραστηριότητα, ζει σε µία ή περισσότερες διαστάσεις, ακόµη και αν ο δηµιουργός της πεθάνει. Αυτές οι εικόνες, οι οποίες είναι κάτι µεταξύ ύλης και πνεύµατος, καταγράφονται ως «ψυ-


ανεξηγητο χικές εντυπώσεις» σε ένα χώρο και τις αναπαράγουν άτοµα που είναι ευαίσθητοι δέκτες. 4. ΘΕΩΡΙΑ ΜΠΟΝΤΖΑΝΟ Ο Ιταλός ερευνητής Ερνέστο Μποντζάνο, τέλος, πιστεύει ότι τα φαντάσµατα είναι ανήσυχες ψυχές νεκρών οι οποίες στέλνουν τηλεπαθητικά µηνύµατα -που στην ουσία αποτελούν έκκληση σε βοήθειααλλά τα µηνύµατα αυτά µπορούν να τα αντιληφθούν µόνον οι ευαίσθητοι δέκτες.

Οι ακόµη πιο πρόσφατες θεωρίες ξεφεύγουν από τη σφαίρα του Μεταφυσικού και κινούνται στα όρια των... ψευδαισθήσεων. Ο Ρίτσαρντ Γουάισµαν, καθηγητής της Ψυχολογίας στο Πανεπιστήµιο του Χερτφορντσάιρ, έχει πραγµατοποιήσει επανειληµµένα έρευνες σε στοιχειωµένα ιστορικά κτίρια και γειτονιές της «Γηραιάς Αλβιώνας», αλλά καταλήγει σταθερά στο συµπέρασµα ότι... όλα βρίσκονται στο µυαλό µας. ∆ιαπίστωση η οποία προκαλεί την έντονη αντίδραση των µελετητών της Παραψυχολογίας, αλλά ως ένα βαθµό είναι και αναµενόµενη. Είναι µάλλον δύσκολο να προσπαθεί κανείς να προσεγγίσει από επιστηµονικής πλευράς ένα θέµα το οποίο αφορά σε µια διαφορετική διάσταση ύπαρξης, που δεν γνωρίζουµε σχεδόν τίποτα γι’ αυτήν, ειδικά όταν η επιστήµη δεν δέχεται την αθανασία της ψυχής. Η πρώτη έρευνα του καθηγητή Γουάιζµαν πραγµατοποιήθηκε το 2003, στο Μουσείο Χάµπτον Κορτ του Λονδίνου, πρώην βασιλικό ανάκτορο. Στον τουριστικό οδηγό του µουσείου αναφέρονται 30 άυλοι επισκέπτες από το Υπερπέραν, ανάµεσά τους και το φάντασµα της Κάθριν Χάουαρντ, της πέµπτης συζύγου του Ερρίκου του 8ου. Εχουν βασιστεί σε µαρτυρίες ευγενών, οι οποίοι έζησαν κατά καιρούς εκεί, του προσωπικού τους, αλλά και του νυν προσωπικού του µουσείου, καθώς και κάποιων επισκεπτών.

Η δεύτερη έρευνά του αφορούσε στις υπόγειες στοές της παλαιάς πόλης του Εδιµβούργου, κάτω από τη Νότια Γέφυρα. Αν και οι εθελοντές εντόπισαν µε ακρίβεια τα σηµεία όπου έχει καταγραφεί

Στις περισσότερες θεωρίες τα τελευταία χρόνια κυριαρχεί η άποψη ότι αυτό το οποίο µένει πίσω µετά το θάνατο ενός ατόµου είναι η αποτύπωση της ψυχικής του ενέργειας υπερφυσική δραστηριότητα, ο Βρετανός ακαδηµαϊκός κατέληξε στο συµπέρασµα ότι ορισµένοι περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως π.χ. τα έντονα ρεύµατα αέρος, ο αµυδρός φωτισµός, οι περίεργες οσµές και τα έντονα µαγνητικά πεδία, είναι αυτοί οι οποίοι παίζουν παιχνίδια µε το µυαλό µας και µας προϊδεάζουν για µια απόκοσµη εµπειρία. «Είναι πιθανόν τα οπτικά χαρακτηριστικά ενός χώρου να ταιριάζουν µε τα στερεότυπα που έχουµε στο µυαλό µας, κυρίως από ταινίες τρόµου του Χόλιγουντ, και αυτό µας οδηγεί στο συµπέρασµα ότι ένας συγκεκριµένος χώρος είναι στοιχειωµένος», δήλωσε σε µια σειρά συνεντεύξεων στα βρετανικά ΜΜΕ.

Είναι προφανές ότι το χάσµα ανάµεσα στους οπαδούς της Λίθινης Βιντεοκασέτας και τους επιστήµονες θα παραµείνει αγεφύρωτο για πολλά χρόνια ακόµη... µέχρι να πειστεί το σύνολο της επιστηµονικής κοινότητας ότι το ανθρώπινο πνεύµα ταυτίζεται µε την ψυχή και δεν πεθαίνει µε το θάνατο. ΠΗΓΕΣ

‹ «Τhe Times»: «It’s Time to Give Up The Ghosts», Μαρκ Χέντερσον (21.5.2003) ‹ «Daily Mail»: «Why I’m not Scared to Admit I Believe in Ghosts», Νάταλι Οσµπορν Τόµασον (22.5.2003) ‹ «Μysteries of the Unknown: Phantom Encounters», Time-life books ‹ www.telegraph.co.uk: «Μοst People Believe in Life AŽer Death», (13.4.2009) ‹ www.kairatos.com.gr/drosoulites.htm. Λουκάς Καβακόπουλος: «Τύποι Φαντασµάτων».

Φραγκοκάστελλο: Ενα στοιχειωµένο πεδίο µάχης Κάθε χρόνο µέσα µε τέλη Μαΐου, στη θέση Θυµέ Κάµπος του Φραγκοκάστελλου Χανίων, λίγο πριν ξεπροβάλλουν οι πρώτες ακτίνες του ήλιου, παρατηρείται ένα σπάνιο φαινόµενο. Εµφανίζεται µια ολόκληρη στρατιά από σκιές µαυροφορεµένων πολεµιστών µε αστραφτερές πανοπλίες -άλλοι πεζοί, άλλοι έφιπποι- και προελαύνουν προς τη θάλασσα, πάνω από το Φραγκοκάστελλο. Πρόκειται για τους «∆ροσουλίτες», οι οποίοι εξαφανίζονται το ίδιο ξαφνικά όπως εµφανίστηκαν, δέκα λεπτά αργότερα, µόλις ανατέλλει για τα καλά ο ήλιος. Σύµφωνα µε τον τοπικό θρύλο, είναι οι ψυχές των στρατιωτών του Ηπειρωτικού Εθελοντικού Σώµατος, που ήρθαν στο νησί υπό την αρχηγεία του Χατζή Μιχάλη Νταλιάνη τον Μάιο του 1928, για να ενισχύσουν τον αγώνα των Κρητικών εναντίον των Τούρκων. Οι 305 από αυτούς έπεσαν ηρωικά στο πεδίο της µάχης και τα κορµιά τους έµειναν άταφα. Ιστορικές αναφορές υποστηρίζουν ότι τόσο οι Τούρκοι όσο και οι Γερµανοί στρατιώτες (πολλές δεκαετίες αργότερα), που έγιναν άθελά τους θεατές του φαινοµένου, πίστεψαν ότι είχαν να κάνουν µε απόβαση αληθινού στρατού και άνοιξαν πυρ εναντίον τους! Η επιστήµη έχει επιχειρήσει να εξηγήσει το φαινόµενο µε τη βοήθεια της Αστρονοµίας, η οποία υποστηρίζει ότι λαµβάνοντας υπ’ όψιν τη θέση του Ηλιου σε σχέση µε τη Γη, τη συγκεκριµένη εποχή του χρόνου, σηµειώνεται ένα είδος διάθλασης του ηλιακού φωτός, παρόµοιο µε αυτό το οποίο προκαλεί την εµφάνιση του ουράνιου τόξου.

φαινοµενα

15

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 MAΡTIOY 2011


eλευθεροσ tυποσ - 12 ΜΑΡΤιου 2011

φαινομενα

16

Το Κάστρο των Παραμυθιών Στο ψαροχώρι του Αγρίλη στη νοτιοδυτική Πελοπόννησο, πολύ κοντά στην πόλη των Φιλιατρών, ορθώνεται ένας πολύ παράξενος χρωματιστός πύργος. Το Κάστρο των Παραμυθιών χτίστηκε στα μέσα του περασμένου αιώνα από τον καλλιτέχνη Χάρρυ Φουρνιέ (πραγματικό όνομα Χαράλαμπος Φουρναράκης), ο οποίος και θέλησε να μεταδώσει στους επισκέπτες του παράξενου αυτού κτίσματος εικόνες από την αρχαία ελληνική και δυτική παράδοση.


ελλαδα

φαινοµενα

17

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 MAΡTIOY 2011

φαινοµενα

18

Το Τρίγωνο των Μεγάλων Λιµνών


µυστηρια Μπορεί το Τρίγωνο των Βερµούδων να είναι η γνωστότερη περιοχή του πλανήτη στην οποία πλοία και αεροπλάνα χάνονται µυστηριωδώς, υπάρχει όµως και ένα αντίπαλον δέος: Το Τρίγωνο των Μεγάλων Λιµνών που αποτελεί ένα µεγάλο µυστήριο για τους ερευνητές αεροπορικών δυστυχηµάτων και ναυαγίων. Η πλειονότητα των φακέλων που ανοίγουν για καθένα από αυτά τα γεγονότα κλείνει µε µία και µόνο λέξη: Ανεξήγητο. Tου Στέλιου Φωκά, sfokas@e-typos.com

Η περιοχή

τ ω ν Μ ε γάλων Λιµνών στα σύνορα ΗΠΑ - Καναδά είναι ένας σχηµατισµός λιµνών που καλύπτει έκταση 208.610 τετραγωνικά χιλιόµετρα, ενώ ο όγκος νερού φτάνει τα 22.560 κυβικά χιλιόµετρα. Στη λεκάνη αυτή συγκεντρώνεται το 21% του γλυκού νερού του πλανήτη, µοιρασµένο στις λίµνες Σουπίριορ, Μίτσιγκαν, Χιούρον, Ιρι και Οντάριο, που συγκοινωνούν µεταξύ τους. Οµως, ο διάπλους και η από αέρος διάσχιση της περιοχής εξελίσσονται ενίοτε σε πραγµατικό εφιάλτη.

Από το 19Ο αιώνα έχει καταγραφεί στην περιοχή µια σειρά ναυαγίων και στη συνέχεια και αεροπορικών ατυχηµάτων, τα αίτια των οποίων δεν κατέστη δυνατό να εντοπιστούν. Σε πολλές περιπτώσεις, µάλιστα, δεν βρέθηκε καν το πλοίο ή το αεροπλάνο που είχε χαθεί. Υπάρχουν επίσης µαρτυρίες για εξαφάνιση πλοίων εν ριπή οφθαλµού. Τη µια στιγµή ήταν ορατά από παραπλέοντα πλοία και την επόµενη στιγµή απλά δεν υπήρχαν.

To ατµόπλοιο Μπάνοκµπερν χάθηκε ξαφνικά το 1902 και έκτοτε είναι το φάντασµα των Λιµνών µε εµφανίσεις µέχρι τις µέρες µας.

Από το 19Ο αιώνα έχει καταγραφεί στην περιοχή µια σειρά ναυαγίων και στη συνέχεια και αεροπορικών ατυχηµάτων, τα αίτια των οποίων δεν κατέστη δυνατό να εντοπιστούν Ολα αυτά τα γεγονότα συνέθεσαν το θρύλο που περιβάλλει ακόµα και σήµερα το Τρίγωνο των Μεγάλων Λιµνών και που µπορεί κάλλιστα να συγκριθεί µε το Τρίγωνο των Βερµούδων. Το ανεξήγητο των καταγεγραµµένων γεγονότων που σηµειώνονται και στις δύο περιοχές έχει, όπως είναι φυσικό, δώσει τροφή σε µυθιστορήµατα, κινηµατογραφικές ταινίες, ακόµη και στις µεταφυσικές ανησυχίες διάφορων ερευνητών. Ειδικά στις Μεγάλες Λίµνες, η ταχύ-

τητα µε την οποία εξαφανίστηκαν πολλά πλοία και αεροπλάνα κατά το παρελθόν προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση. Επιπλέον, µε την πάροδο του χρόνου και την εξέλιξη των µέσων, οι αποστάσεις από την ξηρά έγιναν σταδιακά ελάχιστες για τα δεδοµένα των αεροπλάνων και των πλοίων που κυκλοφορούν στην περιοχή, ενώ η επικοινωνία µε τα κέντρα ελέγχου από τα µέσα του 20ού αιώνα είναι συνεχής. Είναι αδιανόητο λοιπόν το πώς χάθηκαν αύτανδρα πλοία και αεροπλάνα, πολλά από τα οποία δεν εντοπίστηκαν ποτέ.

Το ατµόπλοιο φάντασµα Στις 20 Νοεµβρίου 1902, το ατσάλινο φορτηγό ατµόπλοιο Μπάνοκµπερν, καναδικής σηµαίας, απέπλευσε φορτωµένο µε σιτάρι από το Πορτ-Αρθουρ της λίµνης Σουπίριορ µε προορισµό το Τζόρτζιαν Μπέι της λίµνης Χιούρον. Μια ηµέρα αργότερα, ο Τζέιµς Μακµάφ, πλοίαρχος του ατµόπλοιου Αλονγκουίν, που είχε αντίθετη

φαινοµενα

19

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 MAΡTIOY 2011


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 MAΡTIOY 2011

φαινοµενα

20

Η τεράστια περιοχή των Μεγάλων Λιµνών φιλοξενεί και µια πυκνή αεροπορική και ακτοπλοϊκή συγκοινωνία, καθώς βρίσκεται στο βιοµηχανικό κέντρο των ΗΠΑ.

πορεία µε το Μπάνοκµπερν, αντίκρισε σε απόσταση το καναδέζικο ατµόπλοιο και προέτρεψε το βοηθό του να το θαυµάσει από µακριά στον ηλιόλουστο ορίζοντα.

Οταν ο τελευταίος γύρισε για να το δει, το πλοίο δεν υπήρχε. Ο πλοίαρχος, ο οποίος στο µεταξύ είχε αποστρέψει το βλέµµα του, στο άκουσµα της παρατήρησης του βοηθού του ότι δεν έβλεπε κανένα πλοίο, ξαναγύρισε προς την κατεύθυνση όπου το είχε δει και αντίκρισε το απόλυτο κενό. Αµέσως έλεγξαν για σήµατα SOS αλλά δεν υπήρχε σχετική εκποµπή. Μερικά µέλη του πληρώµατος ανησύχησαν για την υγεία του πλοιάρχου, αφού ήταν ο µόνος που δήλωνε πως είχε δει το πλοίο. Λίγες ηµέρες αργότερα ο πλοίαρχος Μακµάφ επιβεβαιώθηκε µε τραγικό τρόπο. Το ατµόπλοιο Μπάνοκµπερν, που δεν είχε φτάσει ποτέ στον προορισµό του, είχε κηρυχθεί αγνοούµενο. Και έτσι εξακολουθεί να είναι. ∆εν βρέθηκαν ποτέ συντρίµµια, ίχνη ναυαγίου και καµία ανθρώπινη σορός. ∆εκαοκτώ µήνες αργότερα, ένα κουπί τυλιγµένο σε καραβόπανο, το οποίο εντοπίστηκε από έναν ακτοφύλακα σε κάποια αποµακρυσµένη ακτή της λίµνης Μίτσιγκαν, επανέφερε την υπόθεση της εξα-

Εχουν περάσει σχεδόν 51 χρόνια από τότε, αλλά η πτήση 2501 δεν έστειλε ποτέ σήµα ότι πέρασε από εκεί. Το αεροπλάνο χάθηκε ξαφνικά πάνω από τη λίµνη Μίτσιγκαν φάνισης του ατµόπλοιου στο προσκήνιο. Οταν ο ακτοφύλακας ξετύλιξε το καραβόπανο είδε δύο λέξεις χαραγµένες στον άξονα του κουπιού: «SS Bannockburn».

Μέχρι σήµερα κανείς δεν κατάφερε να δώσει εξήγηση στην εξαφάνιση του ατµοπλοίου, ενώ οι θεάσεις του αρκετά χρόνια µετά το 1902 ενέτειναν το µυστήριο.

Πετώντας στα τυφλά Το 1950 τα αεροπλάνα που πετούσαν στα τυφλά ανάµεσα στα σύννεφα έπρεπε να αναφέρουν το στίγµα τους όταν περνούσαν από καθορισµένα σηµεία ελέγχου. Ο πιλότος ειδοποιούσε τον Ελεγχο Εναέριας Κυκλοφορίας για την ώρα που περνούσε

από το κάθε σηµείο ελέγχου, το χρόνο που του απέµενε για να φτάσει στο επόµενο και το υψόµετρο στο οποίο βρισκόταν. Στις 23 Ιουνίου 1950, η πτήση 2501 των Northwest Airlines, που είχε απογειωθεί µε 55 επιβάτες από το αεροδρόµιο Λα Γκουάρντια της Νέας Υόρκης µε προορισµό το Σιάτλ της Ουάσιγκτον, έκανε µια τέτοια αναφορά περνώντας στις 11.37 από το Μπατλ Κρικ του Μίτσιγκαν.

Επόµενο σηµείο ελέγχου ήταν το Μιλγουόκι. Εχουν περάσει σχεδόν 51 χρόνια από τότε αλλά η πτήση 2501 δεν έστειλε ποτέ σήµα ότι πέρασε από εκεί. Το αεροπλάνο χάθηκε ξαφνικά πάνω από τη λίµνη Μίτσιγκαν. Στις 24 Ιουνίου η λίµνη «χτενίστηκε» από την Ακτοφυλακή και το Ναυτικό, ενώ στην έρευνα συµµετείχαν και δύτες. ∆εν βρέθηκε κανένα ίχνος, ούτε συντρίµµια ούτε πτώµατα. Το µόνο αντικείµενο που αντίκρισαν έκπληκτοι οι άνδρες τις Ακτοφυλακής ήταν το ηµερολόγιο του αεροπλάνου που επέπλεε στην επιφάνεια της λίµνης. Αν το αεροσκάφος είχε εκραγεί στον αέρα, θα έπρεπε να υπήρχαν συντρίµµια στην επιφάνεια της λίµνης, ενώ αν είχε βυθιστεί ολόκληρο, τότε θα ανιχνευόταν από τα σονάρ. Αν είχε πέσει στην ξηρά,


µυστηρια Κατά καιρούς έχουν διατυπωθεί θεωρίες για στιγµιαία αντιστροφή του µαγνητικού πεδίου της γης και µαγνητικές παρεκκλίσεις, που θα επηρέαζαν περισσότερο τα αεροπλάνα Η πτήση 2501 εξαφανίστηκε χωρίς ν' αφήσει πίσω της κανένα σηµάδι ή συντρίµµια.

πάλι θα ανακαλύπτονταν συντρίµµια. Τίποτα από αυτά δεν συνέβη.

«Το Εντµουντ Φιτζέραλντ χάθηκε…» Το φορτηγό ατµόπλοιο Εντµουντ Φιτζέραλντ ήταν για την εποχή του το µεγαλύτερο πλοίο που έπλεε στις Μεγάλες Λίµνες. Ναυπηγηµένο το 1958, είχε µήκος 212 µέτρα, πλάτος 23 µέτρα, βάθος 12 µέτρα και χωρητικότητα 26.000 τόνων. Στις 9 Νοεµβρίου 1975 απέπλευσε από το Ντούλαθ της Μινεσότα φορτωµένο µε 26.216 τόνους τακονίτη (σιδηρούχο µετάλλευµα) και 29 άτοµα πλήρωµα.

Προορισµός τα φράγµατα που θα το κατέβαζαν από τη λίµνη Σουπίριορ στη λίµνη Χιούρον. Αλλά δεν θα διέσχιζε µόνο του τα 100 µίλια που το χώριζαν µε τα φράγµατα. Ο καπετάνιος Ερνεστ Μακσόρλεϊ ήξερε ότι πίσω του σε απόσταση 17 µιλίων ακολουθούσε ένα άλλο ατµόπλοιο, το Αρθουρ Μ. Αντερσον µε καπετάνιο τον Τζέσε Μπ. Κούπερ. Αυτό ήταν ένα µέτρο ασφαλείας που τότε λαµβανόταν συχνά. Τις επόµενες 24 ώρες στη λίµνη Σουπίριορ επικράτησε τρικυµία, η οποία προκάλεσε µικρές ζηµιές στο

Εντµουντ Φιτζέραλντ, το οποίο έκανε «κράτει» για να µειώσει την απόστασή του από το Αντερσον. Στις 10 Νοεµβρίου 1975 ο πλοίαρχος Κούπερ βρισκόταν στη γέφυρα και παρατηρούσε το ραντάρ του. Η επιστροφή κυµάτων έδειχνε ότι το Εντµουντ Φιτζέραλντ βρισκόταν µπροστά του σε απόσταση 9 µιλίων ενώ υπήρχε οπτική επαφή µαζί του. Το πλοίο φαινόταν καθαρά.

Ξαφνικά ξέσπασε χιονοθύελλα η οποία κράτησε για ελάχιστα λεπτά. Οταν το χιόνι αραίωσε ο Κούπερ µπορούσε να δει καθαρά σε απόσταση 20 µιλίων. Το Εντµουντ Φιτζέραλντ δεν υπήρχε πουθενά. Αµέσως επικοινώνησε µε άλλα παραπλέοντα πλοία ρωτώντας αν βλέπουν το πλοίο. Η απάντηση ήταν αρνητική. Στη συνέχεια επικοινώνησε µε την Ακτοφυλακή: «Το Εντµουντ Φιτζέραλντ χάθηκε…».

Η κοινή λογική έλεγε ότι ένα πλοίο τέτοιου µεγέθους δεν ήταν δυνατόν να βυθιστεί µέσα σε λίγα λεπτά, χωρίς µάλιστα να εκπέµψει σήµα κινδύνου. Κι όµως. Το µόνο που βρέθηκε όταν άρχισαν οι έρευνες ήταν µερικές ναυαγοσωστικές σχεδίες και βάρκες, οι οποίες όµως δεν είχαν ριχτεί από το πλήρωµα. Από τα ευρήµατα φάνηκε ότι είχαν αποσπαστεί βίαια από το πλοίο. Τέσσερις ηµέρες αργότερα το πλοίο εντοπίστηκε στον πυθµένα της λίµνης Σουπίριορ, κοµµένο στα δύο. Πτώµατα δεν βρέθηκαν. Τα αίτια της τραγωδίας παρέµειναν αδιευκρίνιστα.

Πολλά περιστατικά, καµία εξήγηση Με µια απλή έρευνα µπορεί κανείς να εντοπίσει δεκάδες τέτοια περιστατικά τα τελευταία εκατό χρόνια στην περιοχή. Αεροπλάνα που εξαφανίστηκαν χωρίς να αφήσουν ίχνος, πλοία που βυθίστηκαν εν ριπή οφθαλµού. Ακόµη υπάρχουν συνοµιλίες µε πιλότους που ανέφεραν παραισθήσεις ή αδυναµία να κατανοήσουν το τι συµβαίνει γύρω τους. Οπως ο πιλότος ενός Τσέσνα 172 το οποίο εξαφανίστηκε στις 19/12/1963 πάνω από τη λίµνη Ιρι, ή ο πιλότος ενός πολυκινητήριου Πάιπερ της Northern Air Service, το οποίο συνετρίβη στο Λόουελ του Μίτσιγκαν, στις 6/12/1967.

Στη συντριπτική πλειονότητα των περιστατικών, καµία επιστηµονική εξήγηση δεν µπορούσε να δοθεί για τα αίτια που τα προκάλεσαν. Κατά καιρούς έχουν διατυπωθεί θεωρίες για στιγµιαία αντιστροφή του µαγνητικού πεδίου της Γης και µαγνητικές παρεκκλίσεις, που θα επηρέαζαν περισσότερο τα αεροπλάνα. Επίσης, όσον αφορά στα πλοία, µια θεωρία είναι εκείνη περί ύπαρξης θυλάκων µεθανίου κάτω από τον πυθµένα των λιµνών, που εκρήγνυνται όταν η εσωτερική τους πίεση γίνεται πολύ µεγάλη. Αυτή η έκρηξη, σύµφωνα µε τη θεωρία, δηµιουργεί µια τεράστια «µπουρµπουλήθρα» που καταπίνει σε δευτερόλεπτα ό,τι υπάρχει στην επιφάνεια.

Ασφαλώς υπήρξαν και πιο εξεζητηµένες µεταφυσικές ερµηνείες των περιστατικών, όπως η απαγωγή πλοίων και αεροπλάνων από εξωγήινους, το πέρασµα σε άλλη διάσταση µε επαναφορά σε διάφορες χρονικές στιγµές (θεωρία ορµώµενη από τις αναφορές για επανεµφάνιση πλοίων, όπως το ατµόπλοιο Μπάνοκµπερν που προαναφέραµε), που θυµίζουν το Πείραµα της Φιλαδέλφειας, και άλλες πολλές. Επισήµως, όλοι οι φάκελοι, όχι µόνο των περιστατικών που αναφέραµε αλλά και µιας πλειάδας άλλων, κλείνουν µε την ίδια ένδειξη: «Ανεξήγητο».

φαινοµενα

21

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 MAΡTIOY 2011


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 MAΡΤΙΟΥ 2011

φαινοµενα

22

et Science

Στο µεταίχµιο των επιστηµονικών εξελίξεων και της έρευνας του αγνώστου Από τoν Κώστα Μαυραγάνη, kostas.mavraganis@yahoo.gr

Κίνδυνος για την ανθρωπότητα οι… εικονικές φιλενάδες Ο έρωτας

εξελίσσεται και αυτός µε το

πέρασµα των χρόνων. Ωστόσο, δεν ήταν πολλοί αυτοί που περίµεναν ότι θα γινόταν και… εικονικός (αν και κάποιοι κυνικοί µπορεί και να έλεγαν ότι πάντα έτσι ήταν, µάλλον δεν είχαν την κυριολεξία στο µυαλό τους)!

Σίγουρα δεν είναι και ό,τι πιο ασυνήθιστο να έχετε δηλώσει

κατά καιρούς µεταξύ σοβαρού και αστείου «ερωτευµένοι» µε κάποιον χαρακτήρα κινηµατογραφικής ταινίας, βιβλίου ή ακόµα και βιντεοπαιχνιδιού (ειδικά όσοι έχουν ασχοληθεί µε τα παιχνίδια της Bioware ή µε ιαπωνικής τεχνοτροπίας RPG -χαρακτηριστικό παράδειγµα τα Final Fantasy- καταλαβαίνουν τι εννοεί ο γράφων). Βεβαίως, έχουν υπάρξει και… ακραίες περιπτώσεις, όπως αυτή ενός Ιάπωνα που παντρεύτηκε σε επίσηµη τελετή µια ψηφιακή περσόνα-χαρακτήρα ενός αγαπηµένου του παιχνιδιού! Μεγάλη επιτυχία φαίνεται να σηµειώνει και µια ινδική online υπηρεσία, η οποία αναλαµβάνει να «προετοιµάσει» τους άνδρες πελάτες της για τον έγγαµο βίο, δίνοντάς τους την ευκαιρία να «ζήσουν» (έστω και εικονικά) µε µια ψηφιακή σύζυγο, τα χαρακτηριστικά της οποίας µπορούν να καθορίσουν, π.χ. από µια «παραδοσιακή» γυναίκα µέχρι µια φιλόδοξη «µοντέρνα» σύζυγο ή από µια εσωστρεφή κοπέλα µέχρι µια κοινωνικότατη συµβία.

Ο «εκπαιδευόµενος» σύζυγος λαµβάνει µια πρώτη γεύση

του γάµου, µε αποτέλεσµα να λειτουργεί περισσότερο «αποτελεσµατικά» στον πραγµατικό του έγγαµο βίο. Ωστόσο, σε κάποιες περιπτώσεις, οι «εκπαιδευόµενοι» διαπιστώνουν ότι νιώθουν πολύ πιο άνετα µε τις εικονικές συζύγους τους παρά απέναντι σε πραγµατικές γυναίκες, προτιµώντας το φιλικό chat µέσω υπολογιστή από µια πραγµατική κουβέντα πρόσωπο µε πρόσωπο µε µια υλική ύπαρξη.

Φυσικά, από ένα τέτοιο θέµα δεν θα ήταν δυνατόν να λείπει και

η Ιαπωνία: οι εικονικές φιλενάδες είναι δηµοφιλέστατες. Μάλι-

στα, υπάρχει ειδικό πρόγραµµα που εγκαθίσταται σε smartphone για να τις πάρει κάποιος µαζί του. Οι Ρίνκο, Μανάκα και Νένε, τα κορίτσια του παιχνιδιού «Love Plus» (που λειτουργεί µε τεχνολογία Augmented Reality), έχουν µεγάλη επιτυχία στις τάξεις των Ιαπώνων ανδρών, ενώ, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, έχει ήδη καταγραφεί και ο πρώτος γάµος!

Το σεξουαλικό στοιχείο δεν υφίσταται και το πορνογραφικό περιεχόµενο απουσιάζει. Παρ’ όλα αυτά, η επιτυχία του «Love Plus» είναι πολύ µεγάλη, µε αποτέλεσµα να ακολουθήσουν αρκετά παρεµφερή παιχνίδια. Σε συνδυασµό µε τις ροµποτικές «συντρόφους» που έχουν παρουσιαστεί από τις γραµµές της παρούσας στήλης στο παρελθόν, γίνεται εύκολα κατανοητό ότι ενδεχοµένως να εµφανίζεται µια τάση στο «παιχνίδι του ζευγαρώµατος». Εάν η τάση αυτή κερδίσει έδαφος τα επόµενα χρόνια, ίσως να αρχίσει να απειλεί το ίδιο το µέλλον της ανθρωπότητας, καθώς, όπως είναι εύκολα κατανοητό, για να επιβιώσει ένα είδος πρέπει να αναπαράγεται. Και η αναπαραγωγή είναι µια πράξη που, εκ φύσεως, δεν είναι δυνατόν να περιλαµβάνει µόνο… εικονικό χαρακτήρα. Ακόµα και εάν κάτι τέτοιο (το γκροτέσκ «όραµα» µιας ανθρω-

πότητας όπου οι άνθρωποι δεν ξέρουν αν οι σύντροφοί τους είναι από σάρκα και οστά ή software και ροµποτικά µέλη) αποτελεί µάλλον µια δυστοπική εικόνα για τις µελλοντικές σχέσεις των φύλων, πολύ συχνά η πραγµατικότητα τείνει να ξεπερνά τη φαντασία. Σκεφτείτε τι εντυπώσεις θα προκαλούσε είκοσι χρόνια πριν κάποιος που θα µιλούσε για γνωριµίες και έρωτα (έστω, µεταξύ πραγµατικών ανθρώπων) µέσω κοινωνικών δικτύων και προγραµµάτων instant messaging…

Who is who Ο Κώστας Μαυραγάνης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Είναι κάτοχος πτυχίου του Τµήµατος ∆ηµοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ και Master (Newspaper Journalism) του Nottingham Trent University. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.


Αλήθειες και Ψέματα 74 ημέρες χωρίς φαγητό και νερό είναι το μεγαλύτερο καταγεγραμμένο ρεκόρ που έχει σημειωθεί από άνθρωπο. Ενας μέσος ενήλικας δεν μπορεί να ζήσει για παραπάνω από 50 ημέρες υπό αυτές τις

συνθήκες. Ομως, η περίπτωση του Ινδού Mataji ήρθε να ταράξει για τα καλά τα νερά σε ό,τι αφορά τις ανθρώπινες αντοχές. Αραγε η ιστορία που διηγήθηκε στους γιατρούς αντανακλά ή όχι την αλήθεια;

myth busters

Χωρίς φαγητό και νερό

εδώ και 70 χρόνια! Της συντακτικής ομάδας του weirdnews.gr

Η απάτη... Τον περασμένο Απρίλιο μια πολύ παράξενη είδηση, προερχόμενη από την Ινδία, έκανε το γύρο του κόσμου και προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αντιδράσεις στην παγκόσμια επιστημονική κοινότητα. Ο 82χρονος Ινδός Prahlad Jani Mataji συγκέντρωσε τα φώτα της δημοσιότητας, δηλώνοντας στα ΜΜΕ ότι δεν είχε βάλει φαγητό και νερό στο στόμα του τα τελευταία 70 χρόνια! Οπως ήταν αναμενόμενο, η δήλωσή του έγινε πρώτο θέμα στον Τύπο. Ο ίδιος υποστήριξε ότι «ζω σαν περιπλανώμενος μάγος απ’ όταν ήμουν επτά ετών, εξασκώντας τη δύναμη του πνεύματος και έχοντας τη βοήθεια μιας θεάς που με εφοδιάζει με το ελιξίριο της ζωής!». Αρκετοί έκαναν λόγο για έναν άνθρωπο-θαύμα της φύσης που με τη βοήθεια της αυτοσυγκέντρωσης έχει κατορθώσει το ακατόρθωτο.

...και η αλήθεια Οι γιατροί που ξεκίνησαν την επίβλεψη του Mataji δεν θα μπορούσαν να καθίσουν με σταυρωμένα χέρια. Τον απομόνωσαν για 15 ημέρες σε ένα δωμάτιο, παρακολουθώντας τον με κάμερες μέσω κλειστού κυκλώματος, για να βεβαιωθούν ότι δεν θα καταναλώσει τροφή ή νερό. Και πράγματι, μετά το πέρας του 15ημέρου, οι γιατροί ανακοίνωσαν ότι ο ισχυρισμός του Mataji είναι αληθινός! Ομως, το Ιατρικό Συμβούλιο της Ινδίας κατηγόρησε τους γιατρούς του νοσοκομείου ότι στην πραγματικότητα συγκάλυψαν την «απάτη» του Ινδού, υποστηρίζοντας ότι κανείς δεν θα μπορούσε να ζήσει για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς νερό και τροφή. Με βάση τη λογική, το Ιατρικό Συμβούλιο της Ινδίας έχει αναμφίβολα δίκιο. Από την άλλη, κάποιοι υποστηρίζουν ότι ακόμα και η κρατούσα λογική είναι… υπερεκτιμημένη!

Who is who: Το weirdnews.gr είναι η ελληνική πύλη για όλα τα

παράξενα και αλλόκοτα νέα που συμβαίνουν στον κόσμο. Είναι ένα από τα κομμάτια που συνδέουν την οικογένεια των εξειδικευμένων blogs του Meta-Δικτύου υπό την αιγίδα της Ελληνικής Κοινότητας του Μεταφυσικού. φαινομενα

23

eλευθεροσ tυποσ - 12 ΜΑΡΤιου 2011


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011

φαινοµενα

24

Το αναπόφευκτο της προσωπικής προσέγγισης του Θεού Κάποτε ο Αϊνστάιν ρωτήθηκε από ένα δηµοσιογράφο αν πιστεύει στο Θεό κι εκείνος απάντησε: «Ευχαρίστως να σας απαντήσω αν πρώτα εσείς µου εξηγήσετε αναλυτικά τι εννοείτε µε τη λέξη “Θεός”». Φυσικά ουδεµία υπόνοια ειρωνείας υπήρχε στην απάντηση του γνωστού επιστήµονα και ακριβώς σ’ αυτή τη σοφή απάντησή του εντοπίζουµε κάτι πολύ σηµαντικό που άφησε να εννοηθεί: Την αναπόδραστα προσωπική προσέγγιση του ζητήµατος του Θεού. Οι λόγοι που µας οδηγούν σε µια τέτοια κατανόηση είναι αρκετοί και συχνά συνδέονται µεταξύ τους. Του Θοδωρή Κεφαλόπουλου, theod.kef@gmail.com


αναζητησεις Η κατανόηση του Θείου «Πιστεύεις στο Θεό;». Πρόκειται

για µια ερώτηση τόσο συνηθισµένη σε ολόκληρη την υφήλιο αλλά, όπως θα δούµε στη συνέχεια, είναι αδύνατο να απαντηθεί γιατί a priori τίθεται σε λάθος βάση…

Μια βασική αιτία που καθιστά αδύνατο το να υπάρξει κοινή αποτύπωση της εικόνας και της ουσίας του Θεού έστω µεταξύ δύο ανθρώπων είναι οι βιολογικές τους διαφορές. Ως ξεχωριστές µεταξύ µας ψυχοσωµατικές οντότητες εµφανίζουµε παραλλαγές στην ερµηνεία των πληροφοριών τόσο στα περί του Θεού στοιχεία όσο και στο µυστικισµό που δοµεί τη σχέση µας µε το Θεό. Το άµεσο συµπέρασµα που µπορούµε να εξαγάγουµε από αυτό είναι ότι ο κάθε άνθρωπος αντιλαµβάνεται και µεταφράζει την ουσία του Θεού µε το δικό του ξεχωριστό τρόπο, ακόµη κι όταν (κατά συνθήκη) ένας άνθρωπος υποστηρίζει ότι ανήκει στην ίδια ακριβώς θρησκεία µε πολλούς άλλους, άρα υποτίθεται πως λατρεύει τον ίδιο Θεό και βιώνει εφάµιλλες µυστικιστικές εµπειρίες. Ενας άλλος καθοριστικός παράγοντας είναι αυτός που εισήγαγαν εδώ και αιώνες οι µελετητές διάφορων θρησκειών που υιοθετούν διακριτά θεϊστικά µοντέλα (όπως οι αβρααµικές θρησκείες). Αυτοί οι µελετητές έχουν προσθέσει στην προσέγγιση του Θεού και την πολύ χρήσιµη και ερµηνευτικά αναγκαία έννοια του «αποφατισµού». Σύµφωνα µε τον αποφατισµό, δεν µπορούµε να γνωρίζουµε ακριβώς κι επαρκώς το τι είναι ο Θεός. Ετσι, τελικά στα περί Θεού σιωπούµε, δεν µπορούµε να δώσουµε σαφή και οριστική απάντηση, παρά µόνον να ερµηνεύσουµε και να επικοινωνήσουµε τις βιωµατικές µας εµπειρίες που σχετίζονται µε το Θεό. Φυσικά, ο αποφατισµός έχει εφαρµογή

Βασικός παράγοντας για τη σωστή κατανόηση του ζητήµατος του Θεού είναι η απόφασή µας να προσεγγίσουµε το θέµα µε καθαρά προσωπικά κριτήρια σε όλους τους υπερβατικούς και εξωκόσµιους θεούς, ασχέτως θρησκείας, και κατόπιν αυτών των δεδοµένων, ακόµα και η ίδια η έννοια της «θέωσης» σε επικοινωνιακό επίπεδο αποκτά νεφελώδη ερµηνεία, µιας και εν τέλει καθίσταται ζήτηµα αµιγώς προσωπικό.

Βασικός παράγοντας που θα µας

οδηγήσει σε µια σωστή κατανόηση του ζητήµατος του Θεού είναι η απόφασή µας να προσεγγίσουµε το θέµα µε καθαρά προσωπικά κριτήρια, µε καθαρά ατοµικές θέσεις κι εν τέλει µε την προσωπική ευθύνη που φέρει η απόφαση

για το µονοπάτι που θα ακολουθήσουµε. Σ’ αυτό το θέµα είναι δεδοµένο ότι τα µεγάλα θρησκευτικά ρεύµατα παρουσιάζουν µια χαρακτηριστική «δυσανεξία» στο να προτρέπουν τον πιστό να ψάχνει µόνος του και να ερευνά αυτά τα ζητήµατα.

Παράλληλα, απεµπλέκονται υποχρεωτικά από στοιχεία συγκρητισµού και, ως εκ τούτου, είναι σύνηθες φαινόµενο το να παρατηρείται ανάµεσα στις θρησκείες ένας αγώνας διάκρισης και υπεροχής, µιας και αναπόφευκτα οι εκπρόσωποί τους (ασχέτως αξιώµατος) θέλουν να αποδείξουν και να πείσουν (άρα τελικά και να επιβάλουν) τη δική τους θρησκεία ως την καλύτερη, την ανώτερη και τη µοναδική αληθινή µεταξύ όλων των άλλων. Μ’ αυτόν τον τρόπο δίνεται προς εφαρµογή ένα σύστηµα πίστης που υποχρεωτικά και µονοσήµαντα θα ταιριάζει σε όλους, χωρίς όµως αυτό να είναι εφικτό στην πράξη. Σ’ όλα αυτά τα φαινόµενα, η προσωπική θέση κι επιλογή του ανθρώπου, ως αυτόνοµα σκεπτόµενη προσωπικότητα,

φαινοµενα

25

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011

φαινοµενα

26

κι όχι ως µέλος-πιστός, είναι σχεδόν πλήρως απούσες. Αυτό το φαινόµενο καταστολής των προσωπικών θέσεων, θεάσεων και επιλογών σε τόσο βασικά ζητήµατα θα λέγαµε πως είναι διαχρονικό αλλά και αναγκαίο για την ίδια τη βιωσιµότητα των θρησκειών.

Αυτό το καθεστώς της «µίας οδού

για όλους» αδυνατεί να καλύψει πλήρως όλους τους σκεπτόµενους νόες στο µεταφυσικό ζήτηµα του Θεού γιατί απλά είναι αδύνατο να είναι πλήρως συµβατό µε όλους ανεξαιρέτως τους πιστούς. Κάποιοι καλύπτονται απόλυτα από τις θέσεις της θρησκείας τους, κάποιοι άλλοι όµως όχι και για τους τελευταίους δεν δίνονται οι προϋποθέσεις προς την υιοθέτηση µιας προσωπικής οπτικής που πλέον θα τους καλύπτει απόλυτα…

διάφορες σκέψεις, ιδέες και συναισθήµατα είναι ικανά να καθορίσουν και να τροποποιήσουν το πως  αντιλαµβανόµαστε την υπόσταση του Θεού Αξιοποιώντας την επιστηµονική σκέψη Πέραν των ανωτέρω, η επιστήµη έχει προχωρήσει σε πολύ ενδιαφέροντα πεδία και πλέον είναι σαφές ότι η

πραγµατική γνώση του Θεού είναι ένα πολύ δύσκολο και πολύ ιδιαίτερο ζήτηµα. Κι επειδή ο ορισµός της γνώσης είναι ο συνδυασµός της πληροφορίας µε την εµπειρία, ακόµη κι όταν η πληροφορία είναι σταθερή και δεδοµένη για όλους, υπάρχουν η εµπειρία, το βίωµα, το οποίο έχει τόσες παραλλαγές όσοι και οι εµπλεκόµενοι σε αυτό. Επίσης, αν αναλογιστούµε τα επιστηµονικά δεδοµένα που έχουν παρουσιαστεί και αναλυθεί σε διάφορα φιλµ και βιβλία που έχουν σχέση µε την κβαντική φυσική, τις νοητικές επιστήµες και τη νευροθεολογία (π.χ. «What the bleep do we know!?», «The biology of belief», «How god changes your brain», «Born to believe», «The quantum apocalypse», «The mystical mind» κ.ά.), κατανοούµε ότι τελικά διαφέρουµε σηµαντικά ακόµα και ως προς


αναζητησεις Ακόµη κι όταν η πληροφορία είναι σταθερή και δεδοµένη για όλους, υπάρχουν η εµπειρία, το βίωµα, το οποίο έχει τόσες παραλλαγές όσες και οι εµπλεκόµενοι σ’ αυτό την πρόσληψη κι επεξεργασία τής κατ’ επίφασιν ίδιας πληροφορίας, ασχέτως του αν τη βιώσουµε ή όχι. Το προηγούµενο έχει άµεση σχέση µε τα βιολογικά µας χαρακτηριστικά, τα οποία είναι µοναδικά και ξεχωριστά για κάθε άνθρωπο. Η µεταβλητότητα εποµένως ξεκινά ήδη από την πληροφορία εν τη γενέσει της. Επίσης, διάφορες σκέψεις, ιδέες και συναισθήµατα είναι ικανά να καθορίσουν και να τροποποιήσουν το πώς αντιλαµβανόµαστε την υπόσταση του Θεού.

Πραγµατικά, κανένας ανθρώπινος

εγκέφαλος και κανένα ζωτικό όργανο που µπορεί να εµπλέκεται στη διαδικασία της σκέψης ενός ανθρώπου δεν έχει την ίδια κατασκευή µε το αντίστοιχο όργανο που θα βρούµε σε έναν άλλο άνθρωπο. Κατά συνέπεια, οι πιθανότητες κι αιτίες διαφορετικότητας στην προσέγγιση της ουσίας του Θεού είναι πραγµατικά απεριόριστες.

Ετσι, δεν θα ήταν υπερβολικό να συµπεράνουµε ότι ο κάθε άνθρωπος επί της Γης βιώνει τη δική του ξεχωριστή πραγµατικότητα. Αξίζει να σηµειωθεί εδώ πως, σύµφωνα µε τα δεδοµένα της κβαντικής φυσικής, ένα αντικείµενο που τίθεται προς παρακολούθηση και αλληλεπιδρά µε τον παρατηρητή του, µεταβάλλεται όταν κάποιος αρχίζει να το παρατηρεί, ενώ, προχωρώντας σε ακόµη πιο εννοιολογικά δύσβατα πεδία,

ένα αντικείµενο αποκτά ύπαρξη εφόσον το παρατηρεί κάποιος και όχι όταν δεν υπάρχει παρατηρητής…

στον ουρανό (Θεός), πλην όµως ο κάθε άνθρωπος βαδίζει πάνω σε διαφορετική δέσµη χρώµατος του ουράνιου τόξου…

Το συµπέρασµα που εξάγεται από όλα αυτά είναι ότι ο κάθε άνθρωπος έχει το δικό του ξεχωριστό σύστηµα πρόσληψης και επεξεργασίας των πληροφοριών που δέχεται και, κατά συνέπεια, ακόµη και ζητήµατα ιδιαίτερα πνευµατικά, όπως αυτό της υπόστασης του Θεού, εµπίπτουν στην ίδια συµπερασµατική αξιολόγηση.

Μια τέτοια οπτική της σχέσης Θεού

Αποκάλυψη  ανακάλυψη; ή Θα πρέπει να τονιστεί ότι ο Θεός, όσο

ακατάληπτος και αν είναι, θεωρητικά παραµένει µια δεδοµένη υπόσταση (εγώ ειµί ο Ων) την οποία ο κάθε άνθρωπος την ερµηνεύει και την επεξεργάζεται µε το δικό του τρόπο. Είναι σαν να έχουµε να κάνουµε µε ένα ουράνιο τόξο, κοινό για όλους τους ανθρώπους, που ξεκινά από τη Γη (άνθρωπος) και καταλήγει

και ανθρώπου µάς οδηγεί σε ένα παγκοσµίως κοινό θεϊστικό µοντέλο (ένας κοινός Θεός για όλους), όµως σε όλα αυτά δεν πρέπει να ξεχνάµε ότι ήδη είναι ενεργοί αρκετοί ορισµοί-εκδοχές διαφορετικών κοσµοθεάσεων (π.χ. ενοθεϊσµός, παγανισµός, πολυθεϊσµός, πανθεϊσµός, πανενθεϊσµός, µονισµός, ντεϊσµός κ.λπ.). Αν και όλα αυτά υπήρξαν αρχικά οι βάσεις για την ανάπτυξη πολλών θρησκειών, κατανοούµε ότι εξακολουθούν να αποτελούν θεωρίες που έρχονται να καλύψουν το σοβαρό ζήτηµα της «τοπολογίας» του Θεού. Το αν δηλαδή ο Θεός βρίσκεται και δηµιουργείται µέσα µας ή αν υπάρχει έξω από εµάς.

Ενα επιπλέον αξιοσηµείωτο δεδο-

µένο είναι το ότι οι υποστηρικτές των µεγάλων θρησκειών (σε περίεργη αντίθεση µε τον προαναφερθέντα αποφατισµό που αποδέχονται) θεωρούν σε µεγάλο

Ο εγκέφαλος προστατεύει την πνευµατικότητά µας Ο Γάλλος φιλόσοφος Henri Bergson (1859-1941) είχε κάνει αναφορά στις περί-

φηµες «εγκεφαλικές βαλβίδες». Πρόκειται για ένα µηχανισµό προστασίας του εγκεφάλου, ο οποίος κάθε δευτερόλεπτο δέχεται έναν καταιγισµό από περίπου 400 δισεκατοµµύρια πληροφορίες, εκ των οποίων έχει τη δυνατότητα να επεξεργάζεται µόνον τις 2.000. Ο εγκέφαλος θέτει σε συνεχή εφαρµογή αυτές τις «βαλβίδες» που λειτουργούν ως φίλτρα προστασίας, δίνοντας τελικά σ' αυτόν αριθµό πληροφοριών προς επεξεργασία τέτοιον ώστε να µην καταρρεύσει. Συνδυάζοντας αυτά τα δεδοµένα, µε τη µοναδική για κάθε άνθρωπο κατασκευή του εγκεφάλου του και γενικά ολόκληρου του σώµατός του, φτάνουµε στο συµπέρασµα ότι ο κάθε άνθρωπος διατηρεί ένα µοναδικό σύστηµα εισόδου και επεξεργασίας των διάφορων πληροφοριών που δέχεται, συµπεριλαµβανοµένων και των υπερβατικών-µυστικιστικών εµπειριών.

Αυτά τα στοιχεία µάς οδηγούν στο συµπέρασµα ότι το µυστικιστικό µονοπάτι που

ακολουθεί ο Χ άνθρωπος είναι αδύνατο να ταυτιστεί µε το µυστικιστικό µονοπάτι που ακολουθεί κάποιος άλλος άνθρωπος, ακόµη κι αν µεταξύ τους συµφωνούν πως ως σύστηµα λατρείας σχετίζονται µε τον ίδιο Θεό. Αυτή η αποδοχή ενός απόλυτα όµοιου Θεού και για τους δύο υφίσταται συµβατικά και στερείται αποδείξεων γιατί είναι αδύνατο να υπάρξει απόλυτα ακριβής µεταφορά τέτοιων πληροφοριών (ως µυστικιστικές εµπειρίες) µεταξύ των ανθρώπων, κάτι που γίνεται εύκολα κατανοητό αν λάβουµε υπ’ όψιν µας το τι εστί άνθρωπος ως µονάδα και ως ατοµικότητα.

φαινοµενα

27

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011

φαινοµενα

28

Ο τελικός στόχος της λατρείας που ονοµάζεται «Θεός» είναι ένα ζήτηµα µοναδικό και ξεχωριστό για τον κάθε ζηλωτή του θεϊσµού, ανεξαρτήτως προσέγγισης ται ως δεδοµένο το ότι δεν µπορεί και δεν πρέπει να γνωρίζει την ουσία του Θεού που αποδέχεται...

Και µετά τι; Τι κάνει ένας θρησκευ-

βαθµό ότι έχουν ήδη λύσει το ζήτηµα της ταυτότητας του Θεού κι έχουν έτοιµες και αποκρυσταλλωµένες απαντήσεις σε αυτό, καθιστώντας για τον πιστό µη αναγκαία την επιπλέον ενασχόληση µε το ζήτηµα. Παρ’ όλα αυτά, µε µια µικρή έρευνα επ’ αυτού, θα αποκαλυφθεί πως τελικά οι περισσότεροι

πιστοί δεν µπορούν να περιγράψουν σε ποιο θεό πιστεύουν. Μάλιστα, σε µερικές περιπτώσεις δογµάτων το «λάθος» έχει φτάσει τόσο βαθιά, ώστε ο κάθε πιστός, ως νέος Τερτυλλιανός (αναφώνησε «πιστεύω γιατί είναι παράλογο») καλείται να «µεταστοιχειώσει» την άγνοια σε αρετή και ευκόλως αποδέχε-

όµενος όταν αναγνωρίσει πως τελικά η λατρεία που αποδίδει απλώς «εκπέµπεται», χωρίς όµως να έχει οριστεί ένας σαφής παραλήπτης; Μπορεί ο πιστός να διακρίνει τη διαφορά τού να λατρεύει το µυστικισµό που βιώνει από το να λατρεύει τον ίδιο το Θεό; Μένει τελικά στην απλή αποδοχή της άγνοιάς του και τη συντηρεί ή µήπως ψάχνει τρόπους για να την καταπολεµήσει και να την υπερβεί; Λυπηρή διαπίστωση είναι το ότι συνήθως συµβαίνει το πρώτο και σ’ αυτό τη µεγαλύτερη ευθύνη φέρουν οι πνευµατικοί-θρησκευτικοί εκπρόσωποι και καθοδηγητές κι όχι οι πιστοί που µεγάλωσαν µε µια νοοτροπία που µετατρέπει την άγνοια σε αρετή, αποτρέποντάς τους από ενασχολήσεις προσωπικής εµβάθυνσης και ερµηνειών. Κι επειδή ο θρησκευτικός αποφατισµός πρέπει να είναι ένα συµπέρασµα κι όχι η λύση στο πρόβληµα, οφείλουµε να αναρωτηθούµε αν προτιµούµε έναν άγνωστο-ακατάληπτο Θεό εξ αποκαλύψεως και διδαχής ή έναν κατανοητό Θεό εξ ανακαλύψεως. ∆ύσκολο το ερώτηµα και βαριά η ευθύνη της επιλογής…

Κατανοούµε, λοιπόν, ότι ο τε-

λικός στόχος της λατρείας που ονοµά-


αναζητησεις ζεται «Θεός» είναι ένα ζήτηµα µοναδικό και ξεχωριστό για τον κάθε ζηλωτή του θεϊσµού, ανεξαρτήτως προσέγγισης. Κατά συνέπεια, ερωτήσεις του τύπου «πιστεύεις στο Θεό;» είναι εξ ορισµού άκυρες και άσκοπες, γιατί πραγµατικά δεν οδηγούν πουθενά, εκτός ίσως από την επιβεβαίωση ενός ιδιόµορφου κοινωνικού συσχετισµού που τρέφει έναν ανοµολόγητο ελιτισµό στις θρησκευτικές «επιλογές» µας. Ακόµη κι αν υπάρχει µια απάντηση ως «ναι», αυτό θα ήταν απόλυτα άχρηστο προς επεξεργασία για τους υπολοίπους, γιατί ένας άνθρωπος, όσο ικανός κι αν είναι στο γραπτό ή στον προφορικό λόγο, είναι αδύνατο να επικοινωνήσει µε ακρίβεια και σε απόλυτο βαθµό τις µεταφυσικές του επιλογές και βιώµατα σε έστω και ένα ακόµη άτοµο.

Το ταξίδι της αναζήτησης του Θείου Τελικά το να δώσουµε µια συνολική

και αποκρυσταλλωµένη απάντηση στο

τι είναι τελικά ο Θεός αποτελεί µια µακροχρόνια και (δια)νοητικά επίπονη διαδικασία, ίσως ακόµα και δίχως οριστική απάντηση µέχρι το τέλος της ζωής µας! Αυτό συµβαίνει γιατί ουσιαστικά πρόκειται για ένα ιδιαίτερα δύσκολο νοητικό κι εµπειρικό ταξίδι, του οποίου η «Ιθάκη» µεταβάλλεται συχνά καθώς η ουσία και η υπόστασή της ρυθµίζονται και µεταβάλλονται από το βαθµό της γνώσης και της κατανόησής µας αυτών των ζητηµάτων.

Ισως σε µερικούς αναγνώστες να προκαλεί έκπληξη το ότι αποφάσισα να αφιερώσω χρόνο και σκέψη σε ένα άρθρο που ουσιαστικά δεν δίνει απάντηση στο τι εστί Θεός αλλά επιχειρεί να µας θυµίσει πως σε τέτοια ζητήµατα η αφετηρία και η ειδοποιός διαφορά σε σχέση µε άλλες ενασχολήσεις θα πρέπει να είναι η προσωπική και εξατοµικευµένη προσέγγιση. Ασχολήθηκα µε την ανάλυση των απαρχών, µε την αφετηρία της σκέψης τού τι εστί Θεός και θέτω ως επίκεντρο το άτοµο ως σκεπτόµενο νου.

Εποµένως, σας προτρέπω να συλλέξετε πληροφορίες από παντού, να ενηµερωθείτε όσο καλύτερα µπορείτε, να συγκρίνετε θέσεις και απόψεις, να δοκιµάσετε δρόµους, ακόµη κι αν η τελική σας επιλογή είναι το σηµείο αφετηρίας σας. ∆ώστε στην έρευνά σας κάθε πιθανή εκδοχή περί ύπαρξης ή ανυπαρξίας του Θεού, χωρίς να θεωρείτε προκαθορισµένο το αποτέλεσµα γιατί οτιδήποτε ξεκινά µε βεβαιότητα, καταλήγει σε αµφιβολία. Οσο είναι εφικτό (και επιθυµητό), δηµιουργήστε τη δική σας κοσµοθέαση, ένα σύνολο ιδεών και απόψεων που σας καλύπτουν και σας εκφράζουν απόλυτα, ακόµη κι αν αυτό που θα επιλέξετε τελικά ταυτίζεται µε εκείνο µίας γνωστής θρησκείας ή ενός φιλοσοφικού συστήµατος. Τέλος, ερευνήστε όλες τις γραφές, αλλά πρώτα απ’ όλα ξεκινήστε µόνοι σας και ερευνήστε τον εαυτό σας…

Γιατί θέλεις να πιστεύεις; Συνοπτικά οι βασικοί λόγοι που µας οδηγούν αναγκαστικά σε µια προσωπική προσέγγιση του Θεού είναι οι εξής: € Οι διαφορές στα βασικά βιολογικά µας χαρακτηριστικά και ιδίως στον εγκέφαλό µας, που για κάθε άνθρωπο προσλαµβάνει και επεξεργάζεται διαφορετικές πληροφορίες. € Η αποτυχία ενός καθολικού θεϊστικού µοντέλου µίας και µοναδικής θρησκείας στο να οριστεί ως πλήρως συµβατή µε κάθε ακόλουθό της. € Ο αποφατισµός ως ανασταλτικός παράγοντας τελικής και παγιωµένης άποψης περί Θεού σε κάθε θρησκεία. € Η δόµηση ενός θεϊκού προτύπου ως παραγώγου µιας διαδικασίας σκέψης αναγκαστικά διαφορετικής για κάθε άνθρωπο.

φαινοµενα

29

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 MAΡTIOY 2011

φαινοµενα

30

Η µεταθάνατια

αντίληψη στην Ελληνική αρχαια Θρησκεία


αρχαια ελλαδα Τα θρησκευτικά ιερατεία που επικράτησαν τους τελευταίους αιώνες της ανθρώπινης Ιστορίας κατάφεραν να επιβληθούν µε κύριο εργαλείο τους την οµολογουµένως υπεραποδοτική διαχείριση του ανθρώπινου φόβου. Εκείνο που κατεξοχήν φοβούνται οι αφιλοσόφητοι άνθρωποι είναι η «απώλεια», η «ανυπαρξία» και όλοι οι ανάλογοι όροι που ωστόσο σε συµπαντικό επίπεδο στερούνται νοήµατος, αφού τίποτε µέσα στο Είναι δεν µπορεί να «απολεσθεί». Ποια ήταν όµως η άποψη των προγόνων µας για όλες αυτές τις έννοιες; Του Βλάση Ρασσιά, anpoli@otenet.gr

Ο

αφιλοσόφητος άνθρωπος στην πραγµατικότητα αγωνιά για το εάν ή όχι θα απολέσει το πρόσκαιρο όσο και ασήµαντο «εγώ» του. Ως συνέπεια αυτού, νιώθει ανασφαλής και αναδιπλώνεται ακόµα περισσότερο προς την εξατοµικευµένη προσωπικότητα, προσπαθώντας να «οχυρωθεί» πίσω από το αυθαίρετο σύµπλεγµα χαρακτηριστικών προσωπικότητας που εκλαµβάνει λανθασµένα ως εαυτό. Ενισχυτικός σε αυτού του είδους τις «οχυρώσεις» είναι ο Χριστιανισµός, µια θρησκεία που προσανατολίζει τον πιστό να «σώσει» αποκλειστικά τη «δική του» ψυχή(1).

οφυσιολογικών εκδηλώσεων, απαντάται δίχως δισταγµό καταφατικά, όπως ακριβώς απαντάται το ερώτηµα περί αθανασίας κάθε υλικής υπόστασης (από το ρήµα «υφίστηµι») ενός άναρχου και ατελεύτητου υλικού Ολου. Η ψυχή είναι αθάνατη, αλλά και µη προσωπική και, κυρίως, δεν υπάρχει περί αυτής καµία απολύτως εκκρεµότητα για το εάν ή όχι θα... σωθεί. Αλλωστε, καµία απολύτως «απώλεια» δεν µπορεί να πραγµατοποιηθεί µέσα σε ένα δεδοµένο και άφθαρτο σύνολο, το οποίο απλώς φιλοξενεί µέσα του µια ατελείωτη αλλαγή µορφών και καταστάσεων.

Ολη αυτή όµως η κολοσσιαία αγω-

Η άποψη των φιλοσόφων

νία για µια µεταθανάτια ζωή θα φάνταζε ακραία παράλογη στα µάτια ενός αρχαίου Ελληνα, στον ίδιο βαθµό που φαντάζει παράλογη µέσα από τα µάτια ενός σύγχρονου εθνικού: το ερώτηµα περί αθανασίας ή όχι της ψυχής, δηλαδή της αόρατης αρχικής αιτίας των βι-

Σε όλες τις ελληνικές οντολογικές - φιλοσοφικές σχολές εκείνο που έχει γίνει εµφανές στο επίπεδο της γήινης ζωής, δίνοντας τη ζωή και την κίνηση στις θνητές υπάρξεις, µετά το βιολογικό θά-

νατό τους περνάει στην αφάνεια, όπως το έχει όµορφα διατυπώσει ο Παρµενίδης(2), επιστρέφοντας στα Αθάνατα. Σ’ αυτό εξαντλεί το ενδιαφέρον της για τα «µετά θάνατον» πράγµατα η Ελληνική Εθνική Θρησκεία, η οποία, αντίθετα από τους διαχειριστές των φοβιών των ανθρώπων, ασχολείται και τιµά πρωτίστως τη ζωή. Η µη προσωπική ουσία του θνητού ανθρώπου επιστρέφει µετά το βιολογικό τέλος του εκεί όπου ανήκει, δηλαδή στο Αιώνιο, στο Τέλειο, στο Μακάριο, στο Φωτεινό. ∆ίχως περιφράσεις, ο θείος Ηράκλειτος το έχει πει σε όλους όσοι έχουν τη δυνατότητα να κατανοούν ένα στοιχειωδώς πυκνό λόγο: «ΑΘΑΝΑΤΟΙ ΘΝΗΤΟΙ, ΘΝΗΤΟΙ ΑΘΑΝΑΤΟΙ, ΖΩΝΤΕΣ ΤΟΝ ΕΚΕΙΝΩΝ ΘΑΝΑΤΟΝ, ΤΟΝ ∆Ε ΕΚΕΙΝΩΝ ΒΙΟΝ ΤΕΘΝΕΩΤΕΣ». Που πάει να πει ότι το Θείο περιοδικώς «ανασταίνεται» µε το θάνατο των θνητών όντων και «πεθαίνει» κάθε φορά που κατέρχεται σ’ αυτά για να εµψυχώσει τη βιοφυσιολογική ύπαρξή τους. φαινοµενα

31

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 MAΡTIOY 2011


eλευθεροσ tυποσ - 12 MAΡTIOY 2011

φαινομενα

32

Υπήρχαν συγκρούσεις ανάμεσα στις φιλοσοφικές σχολές; Σε αρκετούς που δεν έχουν ασχοληθεί σε βάθος με την ελληνική κοσμοαντίληψη υπάρχει η εσφαλμένη εντύπωση ότι οι διάφορες οντολογικές - φιλοσοφικές σχολές των εθνικών Ελλήνων (λ.χ. η κυρίαρχη των υλοζωιστών και οι διαφοροποιημένες πυθαγοροπλατωνική και ατομική) είχαν αλληλοσυγκρουόμενες θέσεις για τη μετά το βιολογικό θάνατο των θνητών πορεία της ψυχής. Τουναντίον, καμία τους δεν υποβίβασε την ψυχή σε κεντρική φιγούρα μιας ηθικοθρησκευτικής εσχατολογίας και καμία τους δεν απαξίωσε την παρούσα, απτή και πραγματική ζωή των θνητών όντων προς χάριν ενός «μεταθανάτιου» ονειροπολήματος ή κανονικού εκφοβισμού. Στους Ελληνες, όπως προείπαμε, η μη

Στην Ελληνική Εθνική Θρησκεία δεν υπάρχει χώρος για διαχειριστές του φόβου, αφού στο σχήμα που αυτή πρεσβεύει για τον κύκλο «ζωή - θάνατος - ζωή» δεν υπάρχει τίποτε απολύτως για να φοβηθεί κανείς προσωπική ουσία του θνητού ανθρώπου επιστρέφει μετά το βιολογικό τέλος του στους κόσμους των θεών. Σε αρκετά σημεία του υπέροχου εκείνου κειμένου του, «Τα ες Εαυτόν», ο εστεμμένος φιλόσοφος Μάρκος Αυρήλιος τονίζει αυτή τη στενότατη αλλά άγνωστη για τους

αφιλοσόφητους συγγένεια: «Να έχεις ασφαλή τον εσωτερικό σου δαίμονα από προσβολή και βλάβη..., o Θεός που είναι μέσα σου να κυβερνά αληθινόν άνδρα, ηλικιωμένο, με διάνοια πολίτου, άρχοντα που έχει τακτοποιημένα τα δικά του και θέση πολεμιστή, που περιμένει έτοιμος το σύνθημα της αποχωρήσεως και ούτε όρκους χρειάζεται ούτε μαρτυρίες άλλων..., αν εκτελείς εκείνα που απαιτεί η κάθε στιγμή, ακολουθώντας τον ορθό λόγο με επιμέλεια, με θάρρος και καλή θέληση και χωρίς πάρεργα, τότε κρατείς το δαίμονα του εαυτού σου διαρκώς αγνό, ωσάν να επρόκειτο άμεσα να τον επιστρέψεις..., την ύπαρξή σου έλαβες ως μέρος ενός συνόλου. Θα εξαφανισθείς αργότερα μέσα σ’ εκείνο που σε γέννησε. Ή μάλλον θα μεταβληθείς και θ’ αναληφθείς στο Λόγο που σε δημιούργησε... Δεν είναι κακό ότι τα πράγματα μεταβάλλονται ούτε καλό ότι κάποια αποκτούν ύπαρξη από τη μεταβολή...».


αρχαια ελλαδα Η ψυχή είναι αθάνατη, αλλά και µη προσωπική και, κυρίως, δεν υπάρχει περί αυτής καµία απολύτως εκκρεµότητα για το εάν  ή όχι θα... σωθεί φίας τους, µια αποθήκευση στο «σκληρό δίσκο» του αιώνιου Οντως Οντος, που υπάρχει µόνο στο µέτρο που κάποιος θα έλθει να κάνει ένα «διπλό κλικ» επάνω της. Με µνηµόνευση, µε απόδοση τιµών, µε τελετή...

Η παρεξήγηση µε τον Πλάτωνα

Ο Κάτω Κόσµος Πριν αναφερθούµε στην πλατωνική εικόνα για την αθανασία της ψυχής, θα ανοίξουµε εδώ µια σύντοµη παρένθεση για ένα ακόµη λάθος που διαπράττουν όσοι δεν έχουν ασχοληθεί σε βάθος µε την ελληνική κοσµοαντίληψη, και συγκεκριµένα την αντίληψη της εικόνας του βασιλείου του Αδου. Ο αρχαιοελληνικός «Κάτω Κόσµος» περιγράφεται στα οµηρικά έπη, αλλά και σε έργα της κλασικής εποχής, ως «παρόµοιος» µε το ασαφές επέκεινα στο οποίο υποτίθεται, κατά τους χριστιανούς, ότι «ζουν» οι προσωπικές ψυχές των δικών τους νεκρών. Η εικόνα όµως του βασιλείου του Αδου είναι χρονικά παράλληλη µε τις οντολογικές - φιλοσοφικές αντιλήψεις που µε σαφήνεια τηρούν απόσταση από την αυταπάτη περί προσωπικών ψυχών. Αυτό που ζει στον Αδη δεν είναι η πραγµατική ψυχή των τεθνεώτων αλλά η «σκιά» της βιογρα-

ποια στιγµή να ξεπερνιέται, ώστε ο καθένας µας, στο τέρµα µιας καθαρής ζωής, να παραδίνεται σε ολόκληρο τον κόσµο και στο Θείον»(3).

Οι διάφορες οντολογικές - φιλοσοφικές σχολές µας συγκλίνουν λοιπόν στο ότι αυτό που ακολουθεί το βιολογικό θάνατο είναι η ένωση του προσκαιροποιηµένου αιώνιου µε την πηγή του. Ακριβώς όπως τα σωµατικά συστατικά κάνουν τη δική τους επιστροφή στην κοινή ουσία που τροφοδοτεί τις επόµενες σωµατικές πυκνώσεις που θα αναδείξουν νέα θνητά όντα. Καθίσταται σαφές ότι στην Ελληνική Εθνική Θρησκεία δεν υπάρχει χώρος για διαχειριστές του φόβου, αφού στο σχήµα που αυτή πρεσβεύει για τον κύκλο «ζωή - θάνατος - ζωή» δεν υπάρχει τίποτε απολύτως για να φοβηθεί κανείς. Εκτός αν κάποιοι έχουν φτάσει σε τέτοιο βαθµό πνευµατικής διάλυσης που να κυριεύονται από φόβο στην ιδέα ενός ανθρώπου που είναι συγγενής των θεών και ενός Ολου που δεν χωράει κανέναν υπερκείµενο δικτάτορα, λογιστή ή δεσµοφύλακα.

Οπως έχει επισηµάνει ο Ζαν Πιερ Βερνάν, η αθανασία της ψυχής που απασχολεί τον Πλάτωνα, και εν γένει την πυθαγοροπλατωνική γραµµή, θα συµπληρώναµε, δεν είναι παρά η αθανασία Σηµειώσεις: του ανώτερου τόπου της ψυχής ως ενός (1) Αναλυτικά αυτή η διαδικασία περιγράφεται στο αποσπάσµατος της θεότητας, έστω κι αν «Σηµειώσεις επάνω στο Φόβο και την Αφοβία/ ο ανυποψίαστος αναγνώστης εκπλήσσεNotizen über die Angst und die Angstlosigkeit» ται µε το «δαίµονα εαυτού» τών, υλοζωτου γράφοντος, εκδόσεις «Ανοιχτή Πόλη», Αθήνα, ιστών στη βάση τους, Στωικών. ∆εν πρό2006 κειται για εξατοµικευµένη αθανασία, για (2) «ΚΑΙ ΤΑΣ ΨΥΧΑΣ ΠΕΜΠΕΙΝ (Η ∆ΑΙΜΩΝ Η ΠΑτην αθανασία κάποιου περαστικού «εγώ», ΝΤΑ ΚΥΒΕΡΝΑ) ΠΟΤΕ ΜΕΝ ΕΚ ΤΟΥ ΕΜΦΑΝΟΥΣ αλλά για την αθανασία του πραγµατικού ΕΙΣ ΤΟ ΑΕΙ∆ΕΣ, ΠΟΤΕ ∆Ε ΑΝΑΠΑΛΙΝ». εαυτού ως αποσπάσµατος της θεότητας. (3) Στο «Οι Ελληνες, οι Ρωµαίοι και εµείς. Η επικαιΟ ίδιος ο Πλάτων δηλώνει ότι οι ψυχές ρότητα του Αρχαίου Κόσµου», εκδόσεις «Αλεξάνπου διατηρούν δεσµούς µε το σωµατικό δρεια», Αθήνα, 1992, σελ. 133 «εγώ» καταντούν φαντάσµατα και ο Βερνάν το επεξηγεί αρκετά Who is who γλαφυρά µε τα ακόλουθα λόγια: «Αυτές οι ψυχές... έµειναν υπερΟ Βλάσης Ρασσιάς γεννήθηκε στην Αθήνα. Aποβολικά προσωπικές, υπερβολικά φοίτησε από την Ανωτάτη Σχολή Οικονοµικών και Εµπορικών Επιστηµών. Μέχρι σήµερα έχει εκδώσει εξατοµικευµένες και παράλλη19 βιβλία. Υπήρξε συνιδρυτής και συνεργάτης των λα σωµατοποιηµένες. Συνεπώς, περιοδικών «Speak Out» (1979), «Ανοιχτή Πόλη» δεν µπορούν να σµίξουν µε τα (1980 - 1993) και «∆ιιπετές» (1991 έως και σήµερα) άστρα µε τα οποία συγγενεύουν. και έχει δώσει αµέτρητες διαλέξεις στην Ελλάδα και Με άλλα λόγια, έργο της ψυχής το εξωτερικό µε θέµα την κοσµοαντίληψη και τον δεν είναι να εκφράζει την ιδιαιπολιτισµό των αρχαίων Ελλήνων. Υπήρξε συνιδρυτής του Υπάτου Συµβουλίου των Ελλήνων Εθνικών τερότητα του καθενός από εµάς (ΥΣΕΕ) και του Παγκοσµίου Συνεδρίου Εθνικών Θρηαλλά, αντίθετα, να φροντίζει σκειών (World Congress of Ethnic Religions). ώστε η ιδιαιτερότητα αυτή κάφαινοµενα

33

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 MAΡTIOY 2011


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011

φαινοµενα

34

η µηχανή του χρονου Του Μηνά Ν. Παπαγεωργίου

Κάποτε

οι εµίρηδες δεν ανησυχούσαν για τις κοινωνικές αναταραχές στα βασίλειά τους, αλλά για τα… φαντάσµατα που έκοβαν βόλτες ανάµεσα στις καλλονές των χαρεµιών τους! Το φύλλο της εφηµερίδας «Ελευθερία» (28/2/1960) αναφέρεται σ’ ένα τέτοιο περιστατικό, κατά το οποίο ο βαθύπλουτος εµίρης του Κουβέιτ προβληµατίζεται έντονα µε την παρουσία ενός πραγµατικά εναλλακτικού φαντάσµατος µε µαύρη κελεµπία στην αυλή του! Το «σκανταλιάρικο» αυτό φάντασµα φαίνεται πως έκανε τις εµφανίσεις του µόνο ενώπιον των καλλίγραµµων µοντέλων που φιλοξενούσε ο εµίρης. Να σηµειώσουµε ότι παρά τις πρόσθετες φρουρές που τοποθέτησε ο τελευταίος, ουσιαστικό αποτέλεσµα δεν υπήρξε!


Πεισίστρατος Επώνυµος άρχοντας των

Αθηνών, γιος του Ιππίου και εγγονός του τυράννου Πεισίστρατου, ο οποίος έζησε τον 6ο αι. π.Χ. Ελάχιστα είναι γνωστά για τη ζωή και τη δράση του. Ο γράφων από τις µελέτες του δεν γνωρίζει πολλά για τον Πεισίστρατο το Νεότερο, τον οποίο επέλεξε ως ήρωα για τη σηµερινή στήλη. Ο λόγος αυτής της επιλογής είναι ότι το παρόν κείµενο δεν γράφτηκε, ως συνήθως, µε σκοπό την ενηµέρωση του κοινού για τη ζωή ενός φιλοσόφου ή ενός ιστορικού προσώπου της αρχαίας εποχής µέσα από τη µυθοπλασία, αλλά ως κραυγή και ως διαµαρτυρία για την πρόθεση της εσπευσµένης κατάχωσης του πρόσφατα αποκαλυφθέντος Βωµού των ∆ώδεκα Θεών στην Αρχαία Αγορά των Αθηνών.

ο αυλ σ του πανοσ

Οι αρχαιοι φιλοσοφοι µας επισκεπτονται Από τoν Τάσο Χαλιό, tasoschalios@yahoo.gr

Πεισίστρατος ο νεότερος Μέρες

ολόκληρες γυρίζω σ’

αυτά τα µέρη της Αθήνας όπου έζησα και είχα την τιµή να συνεισφέρω στη διοίκηση και ο ίδιος. Μοναδικός µου σκοπός να µπορέσω να αντιληφθώ το τοπίο, καθώς και το πού βρίσκονται τα ιερά και οι τοποθεσίες στις οποίες οι σύγχρονοί µου ζούσαν, αποφάσιζαν για τα κοινά και απέτιαν τιµές σε καθετί ιερό. Σωροί από συντρίµµια, που καµία σχέση δεν φαίνεται να έχουν µ’ αυτό που συνέθεταν κάποτε: µια πόλη µεγάλης δύναµης και ιδιαίτερου κάλλους. Μια πόλη που φαίνεται ότι ισοπεδώθηκε από ένα µίσος και µια οργή. Θυσία, λένε, σε νέα ήθη και νέους θεσµούς. Και έµεινε στην Ιστορία µέσα από διηγήσεις και θρύλους, που λιγότερο αναδεικνύουν το µεγαλείο της και περισσότερο προσβάλλουν κάθε έννοια δικαίου.

Πολλά ήταν αυτά που έπραξα προς

το συµφέρον της πόλης και προς τιµήν των Θεών, µα πιο πολύ συνήθιζα να περηφανεύοµαι για εκείνο το Βωµό, το Μεγάλο Βωµό, αυτόν που αφιερώσαµε στους ∆ώδεκα Θεούς. Ενας υπέροχος περίβολος και µέσα του το χώµα και το χορτάρι της Αθήνας, που ποτίστηκε αρκετές φορές από το καλό κρασί και το αγνό αίµα των σφαγίων που χόρταιναν τους πολίτες. Στη µέση του περιβόλου ο Βωµός, επίπεδος και παραλληλόγραµµος, στιβαρός σαν τη γη και ογκώδης σαν τον Κόσµο. Και γεµάτος ζωή! Μέσα του εκδηλώνονταν οι ιδιότητες των Θεών, στους οποίους αφιερώθηκε και οι οποίοι προσκλήθηκαν να τον κατοικήσουν. Πύλη θνητών στον Κόσµο των Αθανάτων, πύλη Μακάρων στον Κόσµο των ανθρώπων!

Εψαξα πολύ να τον βρω µέσα στην Αγορά

και καθώς περιδιάβαινα, αποπροσανατολισµένος εντελώς από την αλλαγή του τοπίου, έφτασα µέσα από ένα χορταριασµένο µονοπάτι σ’ έναν τοίχο που το βάρος του σήκωνε µια θεµελίωση σε σχήµα τριγώνου. Ναι, είµαι σίγουρος ότι είναι η θεµελίωση του Βωµού µας. Του Βωµού απ’ όπου µετρούσαµε τις αποστάσεις σε όλη την πόλη. Του Βωµού στον οποίο ορκιζόµασταν! Του Βωµού του ελέους και των ικετών! Ναι, θα τον καταλάβαινα και χωρίς τη βοήθεια της πέτρας που µε πληροφορεί γι’ αυτό. Θα τον καταλάβαινα γιατί τον νιώθω. Ενα πλήθος από δονήσεις, σαν να τρέµει η γης από κάτω µου όταν βρεθώ εντός του.

Σήµερα µόνον αυτό. Μια γωνιά από θε-

µέλια στην άκρη ενός τοίχου. Και σαν κοίταξα από ψηλά, ένα κινούµενο κτίσµα χωρίς άλογα και ιππείς, ένα τέρας από µέταλλο και µε φωνή που θυµίζει κλαγγές όπλων, περνά από πάνω του. ∆εν κατάφερε τίποτα να σκοτώσει το Βωµό και χρειάζεται γι’ αυτό να περνά συνέχεια από πάνω του το τέρας. Κάθε µέρα, κάθε ώρα, ο Βωµός πατιέται απ’ αυτό το κατασκεύασµα. Και κάθε µέρα ο Βωµός µένει θαµµένος και αδρανής. Ωστε να µη σηκωθεί και να µη σηκώσει µαζί του ό,τι άλλο θάφτηκε από το χέρι του νικητή. Γιατί αυτό φοβούνται όσοι τον νικητή υπηρετούν, να µη σηκωθούν οι βωµοί και µην ακουστούν οι ύµνοι. Να µη σηµάνει το τέλος για την εποχή των τεράτων.

Who is who

Ο Τάσος Χαλιός γεννήθηκε στην Αθήνα το 1981 και σπούδασε Οικονοµικά. Ασχολείται µε τη Φιλοσοφία, τις Αρχαίες Παραδόσεις, την Πολιτική Αρετή και την Ελευθερία της Εκφρασης. Πειραµατίζεται µε το Λόγο στο ∆ιαδίκτυο και τον Τύπο. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

φαινοµενα

35

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 MAΡTIOY 2011


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 MAΡTIOY 2011

φαινοµενα

36

Εχουν όλοι οι άνθρωποι ψυχή; Ταυτίζεται η αρχαιοελληνική θεώρηση περί ψυχής µε τη βιβλική και τη µοντέρνα Βιολογία; Κι αν ναι, πώς; Της ∆ήµητρας Βεκρή


ερευνα Σύµφωνα

µ ε τον αριστοτελικό και πλατωνικό ορισµό της ψυχής, όλα τα έµβια όντα είναι απαραιτήτως και έµψυχα. Χαρακτηριστική είναι η άποψη του Αριστοτέλη που διακρίνει τρία είδη ψυχών, τη φυτική ή θρεπτική, την αισθητική, την οποία χωρίζει σε πέντε µέρη όσα και οι αισθήσεις, και τη νοερή ψυχή. Προσδίδει δηλαδή στην ψυχή επταµέρεια. Ο ίδιος θεωρεί ότι ενώ όλα τα φυτά έχουν θρεπτική ψυχή, όλα τα ζώα έχουν θρεπτική και αισθητική ψυχή και µόνον ο άνθρωπος είναι δυνατόν να έχει και τα τρία είδη ψυχής, καθότι «άνθρωπος ζώον λογικόν εστί». Φανερό γίνεται, λοιπόν, ότι το ερώτηµα «αν έχουν όλοι οι άνθρωποι ψυχή» είναι εκ φύσεως λανθασµένο και µη συµβατό µε την Ελληνίδα νόηση. Εφόσον σαφώς και όλοι οι ζωντανοί άνθρωποι έχουν θρεπτική και αισθητική ψυχή, το προηγούµενο λανθασµένα διατυπωµένο ερώτηµα θα πρέπει να ανασκευαστεί στο εξής νεότερο και καλύτερα διατυπωµένο: «Εχουν όλοι οι άνθρωποι νοητική ψυχή;» Σ’ αυτό το νέο ερώτηµα έρχεται και πάλι να απαντήσει ο Αριστοτέλης, ο οποίος στην «Περί ψυχής» πραγµατεία του παραθέτει την άποψη: «Αλλά ο έµφρων τουλάχιστον λεγόµενος νους δεν φαίνεται ότι υπάρχει σε όλα τα ζώα µε όµοιο τρόπο, αλλά ούτε και σε όλους τους ανθρώπους» («Περί ψυχής», 404b4), ανατρέποντας τα δεδοµένα. Η ψυχή δηλαδή υπάρχει και στα πιο ανάξια από τα ζώα, ο κατά φρόνηση όµως νους σπανιότατα υπάρχει ακόµα και στους ανθρώπους!

Ψυχή και νους απέχουν πολύ από το να είναι έννοιες ταυτόσηµες και συνώνυµες. Η ψυχή που υπάρχει σε όλα τα ζώα ταυτίζεται µε την αισθητική ψυχή, την περί τα φαινόµενα περιστρεφόµενη, καθότι η αίσθηση υπάρχει κοινή σε όλα τα ζώα. Ενώ ο θειότατος νους περί τα νοητά και τη µόνη Αλήθεια περιστρέφεται. Εντούτοις, όσο παράξενο και αν φαίνεται, ο Σταγειρίτης διατυπώνει την άποψη ότι ούτε καν όλοι οι άνθρωποι δεν διαθέτουν νου, και φυσικά δεν εννοεί την από πλευράς φυσιολογίας φαιά ουσία, αλλά το αθάνατο

εκείνο µέρος της ψυχής! Ο νεοπλατωνικός Πλωτίνος ταυτίζει την αριστοτέλεια νοερή ψυχή µε το πνεύµα, την πλατωνική λογική ψυχή. Συνεπώς, οι άνθρωποι εκείνοι οι οποίοι κατά τον Αριστοτέλη δεν έχουν έµφρονα νου είναι εκείνοι που, κατά τους Πλάτωνα και Πλωτίνο, υπολείπονται του πνεύµατος. Είναι εκείνοι οι οποίοι υπολείπονται του ανώτερου µέρους της ψυχής, το οποίο γνωρίζει την Αλήθεια και κοινωνεί µε το Θείο.

Η ψυχή υπάρχει και στα πιο ανάξια από τα ζώα, ο κατά φρόνηση όµως νους σπανιότατα υπάρχει ακόµα και στους ανθρώπους! Αυτό το στοιχείο επισηµαίνει και ο Θεόδωρος Αξιώτης στο βιβλίο του «Η Αποκρυπτογράφηση του ∆ίσκου της Φαιστού» (σελ. 342) όταν συµβατικά οµιλεί περί των προαδαµικών και των αδαµικών ανθρώπων στη «Γένεσις» της Π. ∆ιαθήκης: «Οι Γραφές περιέχουν πολλές ενδείξεις της συνύπαρξης στον πλανήτη δύο ανθρωποτήτων, που ενώ είναι όµοιες στη µορφή, είναι ανόµοιες στην ουσία. Σύµφωνα µε αυτές, οι άνθρωποι γεννώνται άνισοι. Η µόνη πραγµατική ισότητα είναι η ύπαρξη δυνατότητας εξέλιξης». Η άποψη αυτή υποστηρίζεται από τα ίδια τα λόγια του Ιησού: «∆ιά τούτο πας γραµµατεύς µαθητευθείς εις την βασιλείαν των ουρανών όµοιος εστίν ανθρώπω οικοδεσπότη όστις εκβάλλει εκ του θησαυρού αυτού καινά και παλαιά». Μια άλλη περίεργη αναφορά, η οποία θα πρέπει να µας προβληµατίσει, συναντάµε στο έργο «Επινοµίς» του σοφού Πλάτωνα. Εκεί διαβάζουµε: «Η µεγαλύτερη και καλύτερη λογική παρουσιάσθηκε τότε που οι άνθρωποι απέκτησαν για πρώτη φορά κάποια ιδέα για τους θεούς, δηλαδή πώς γεννήθηκαν, ποίοι ήσαν και σε

ποίες πράξεις επιδίδονταν. Τα λόγια τούτα δεν βρήκαν απήχηση στους σοφούς, ούτε λογικά ούτε συναισθηµατικά, το ίδιο και οι πιο πρόσφατες αντιλήψεις, σύµφωνα µε τις οποίες πιο παλαιά είναι τα όντα που προήλθαν από το πυρ, το ύδωρ και από τα άλλα σώµατα και ακολουθούν εκείνα της θαυµαστής ψυχής» (988d). Στο χωρίο αυτό ο Πλάτων οµολογεί ότι τα πρότερα όντα, που βάση της ύπαρξής τους είχαν κάποιο από τα πρωταρχικά στοιχεία, ήταν όντα απλά, χωρίς ψυχή. Τα όντα µε ψυχή εµφανίστηκαν αργότερα χρονικά και είναι εκείνα τα οποία άρχισαν να έχουν µεταφυσικές ανησυχίες, να φιλοσοφούν, να θεολογούν και γνωρίζουν τους θεούς. Η αντίληψη αυτή δεν θα πρέπει να µας εκπλήσσει, εφόσον, ακόµη και στη Βιολογία, ο άνθρωπος ο σοφός, o Homo sapiens sapiens, εµφανίζεται τελευταίος στην κλίµακα της εξέλιξης των ειδών.

«Μελίας καρπός» Ο Ησίοδος αναφέρει κάτι ανάλογο. Στο «Εργα και Ηµέραι» σηµειώνει: «Ο πατέρας Ζευς άλλο τρίτο γένος µερόπων ανθρώπων χάλκινο εποίησε, όχι όµοιο µε το αργυρούν, από Μελίες, φοβερό και βαρύ» (143) και στη συνέχεια στη «Θεογονία» συµπληρώνει: «Και ο Ζευς µε τις άφθαρτες σκέψεις κατάλαβε και δεν του ξέφυγε ο δόλος˙ και κακά έβλεπε στην ψυχή του (του Προµηθέα) για τους θνητούς ανθρώπους αυτά που ήταν να γίνουν… Από τότε πια, έχοντας στη µνήµη πάντα δόλο, δεν έδινε στις Μελίες την ορµή του ακούραστου πυρός σε θνητούς ανθρώπους που κατοικούν πάνω στη γη. Αλλά τον εξαπάτησε ο ευγενής υιός του Ιαπετού κλέβοντας του ακούραστου πυρός την τηλέσκοπον αυγή σε κοίλο νάρθηκα˙ και του δάγκωσε βαθιά την ψυχή του ψηλόβροντου Ζηνός και του χόλωσε την καρδιά του, όταν είδε στους ανθρώπους του πυρός την τηλέσκοπον αυγήν» (550 & 561). Ο Ησίοδος φανερώνει ότι ο Ζευς, αφού πρώτα εποίησε το φοβερό πολεµικό Χάλκινο Γένος από τις Μελίες, στη συνέχεια αφαίρεσε το πυρ (ψυχή) από

φαινοµενα

37

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 MAΡTIOY 2011


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 MAΡTIOY 2011

φαινοµενα

38

πυρός (τον απειροελάχιστο σπόρο ψυχής) και την έδωσε κρυφά στους ανθρώπους. Σε ποιους όµως ανθρώπους έδωσε ο Προµηθέας την αυγή του πυρός, εφόσον, όπως µας λέει ο Ησίοδος, άνθρωποι είχαν ήδη ποιηθεί από τις Μελίες από τις οποίες στη συνέχεια αφαιρέθηκε το πυρ;

Αγαλµα του Προµηθέα. (Αρχαιολογικό Μουσείο Βερολίνου)

Την απάντηση ίσως δίνει στους δια-

αυτές και το έκρυψε στον ουρανό για να µην µπορέσει ο Προµηθέας να κάνει κακό στους ανθρώπους.

Ο Ιωάννης Φουράκης στο βιβλίο του «Μείξις - Ανακύκλησις Μυθολογίας + Ιστορίας» (σελ. 191) εξηγεί σχετικά: «Το Μελία δηλοί και προσδιορίζει το υπολειφθέν και διατηρηθέν γαµετολέκιθον (= ΧΧ ωάριον ή θύλη κύτταρον), το οποίο προήλθεν εκ των Νυµφών Μελιών. Αύται ανεφύησαν εκ της γης (=ύλης), η οποία εγονιµοποίησε τας απ’ αυτήν συλλαβούσας σταγόνας αίµατος, αι οποίαι τον Παρνησσόν (Παρνασσόν) ύσαν (έβρεξαν). Αύται δε ήσαν αι ριφθείσαι εκ των εκτοµηθέντων αιδοίων του Κρόνου (= Χρονοχώρου). Εκ των Μελιών εποιήθη ή έστω εγεννήθη και ετέχθη “το άπλαστον τρίτον γένος των ανθρώπων” (“Eργα και Ηµέραι”, 145-150). Το γένος δε τούτο ήτο µελεόν = σκληρόν, ουτιδανόν, άθλιον και δυστυχές» [(βλ. Oµηρον («Ιλιάς», Κ 480, Π 336, Ψ 795, Φ 473), Αισχύλο («Επτά επί Θήβας», 781), Ευριπίδη («Ελένη», 335)]. Οι Μελίες δεν είναι άλλες από τις δρυς, τα ιερά δέντρα του Ζηνός, οι οποίες έκκρι-

ναν κάποιο είδος µελιού (νέκταρ), για τη συλλογή του οποίου συγκέντρωναν τους πληθυσµούς των µελισσών γύρω τους. Ο Ησίοδος Μελίες ονοµάζει τις Νύµφες(1) που έγιναν από τις σταγόνες του αίµατος του Ουρανού που έπεσαν πάνω στη Γη («Θεογονία», 187). Ο Καλλίµαχος ονοµάζει Μελίες(2) τις Νύµφες εκείνες οι οποίες έτρεφαν µε νέκταρ τον ∆ία στο όρος ∆ίκτυ, οι οποίες και Μέλισσες καλούνται («Υµνος στον ∆ία», 27), παρά το «µέλειν» που σηµαίνει το «φροντίζειν», εφόσον φρόντισαν το θείο βρέφος. Αυτές στη δωρική διάλεκτο ονοµάζονται Μαλίδες ή και Μηλίδες Νύµφες, µεταφέροντας την έννοια του ονόµατος από αυτήν του µελιού σε εκείνη του καρπού (µήλο), ώστε η έκφραση «µελίας καρπός» να σηµαίνει τελικά το ανθρώπινο γένος.

Η δηµιουργία των ανθρώπων Και επιστρέφουµε στο µύθο του Προµηθέα. Από τον ουρανό, λοιπόν, ο αγκυλοµήτης Προµηθέας έκλεψε την αυγή του

λόγους του ο Λουκιανός, όπου ο Προµηθέας περιγράφεται σαν το δηµιουργό της Παλαιάς ∆ιαθήκης, να αναµιγνύει γη και ύδωρ, και από τον εύθραυστο πυλό να φτιάχνει τους δικούς του ανθρώπους, για την κατασκευή των οποίων κατηγορείται από τους θεούς: «Πρώτα λέτε πως δεν ήταν καθόλου ανάγκη να δηµιουργηθούν οι άνθρωποι και ήταν καλύτερα να µείνουν άψυχοι, αφού µάλιστα ήταν καµωµένοι από χώµα˙ ύστερα λέτε πως έπρεπε να τους φτιάξω διαφορετικούς κι όχι όπως τους έφτιαξα» («Προµηθεύς», 194). Στον ίδιο διάλογο ο Προµηθέας κατηγορείται ότι έφτιαξε και τις γυναίκες, όµως η πρώτη γυναίκα, η Πανδώρα, φτιάχτηκε από τους ίδιους τους Ολύµπιους, άρα αυτό δεν µπορεί να ισχύει. Επίσης, ο Λουκιανός στο «Προµηθεύς ει εν λόγοις» γράφει: «Φοβούµαι λοιπόν µήπως φαίνοµαι πάλι ότι έκαµα κάτι παρόµοιο µε τον Προµηθέα σου και ανακάτεψα το θηλυκό µε το αρσενικό και γι’ αυτό θα τιµωρηθώ» (36), που σηµαίνει ότι µάλλον ανδρόγυνους ανθρώπους εποίησε και δεν διαχώρισε τα φύλα.

Ο µυηµένος στα Ελευσίνια Μυστήρια Αισχύλος, στην τραγωδία του «Προµηθεύς ∆εσµώτης», περιγράφει εκτενώς τους χωµάτινους ανθρώπους του Προµηθέα: «Εντός νάρθηκος έκρυψα, θηρεύσας του πυρός την κλαπείσαν πηγήν, η οποία διδάσκαλος πάσης τέχνης εις τους βροτούς εφάνη και µέγας πορισµός» (109111). Και: «Τους θνητούς ελύτρωσα από τον φόβο του θανάτου… Τυφλάς ελπίδας εις αυτούς ενεφύτευσα… Προσέτι το πυρ, εγώ εις αυτούς προσέφερα. Και τώρα φλογωπό πυρ κατέχουν οι εφήµεροι. Εκ του οποίου, βεβαίως, πολλάς θα µάθουν τέχνας» (248-254). «Αυτοί λοιπόν πρώτα βλέποντες δεν έβλεπον και ακούοντες δεν ήκουον, αλλά όµοιοι προς ονείρων


ερευνα µορφάς, τον µακρόν τους τον βίον εν συγχύσει διήγον και ούτε πλινθόκτιστα προσήλια δώµατα εγνώριζον, ούτε ξυλουργίαν˙ εις ορύγµατα υπό την γην διέµενον, ως αλαφροσήκωτοι και αεί συρόµενοι µέρµηγκες, εις άντρον µυχούς ανηλίους» (447-453).

Με συνδυασµό όλων των ανωτέρω χωρίων από τον Ησίοδο, τον Λουκιανό και τον Αισχύλο, γίνεται αντιληπτό ότι ο Προµηθεύς έπλασε τους δικούς του ανθρώπους, οι οποίοι, χωρίς να διαθέτουν λογική συνείδηση, ζούσαν όπως τα ζώα σαν σε όνειρο, τρωγλοδύτες και βρόµικοι, τυφλά όντα σε ανίερες σκοτεινές σπηλιές. Με την πρόταση «και τους τετυφλωµένους οφθαλµούς των ήνοιξα» (449), η οποία συναντάται στη «Γένεσις» ως «και διηνοίχθησαν οι οφθαλµοί των δύο» (6-7), φανερώνεται η απόκτηση λογικής συνείδησης. Στον «Πρωταγόρα» ο Πλάτωνας ασχολείται και αυτός µε την υπόθεση του Προµηθέα: «Υπήρχε λοιπόν κάποτε εποχή που θεοί ναι µεν υπήρχαν, θνητά δε γένη δεν υπήρχαν. Οταν λοιπόν έφτασε από την µοίρα για αυτά ο χρόνος γενέσεώς τους, πλάθουν αυτά οι θεοί µέσα στη γη, αφού έφτιαξαν µίγµα εκ γης και πυρός, και των όσων ανακατεύονται µε πυρ και γη» (11c8). Ο Προµηθέας, ωστόσο, φτιάχνει τους ανθρώπους από ένα µίγµα που αποτελείται από γη και ύδωρ και όχι από µίγµα γης και πυρός, όπως έκαναν οι άλλοι θεοί, ή όπως ήταν η πρώτη ύλη των κατώτερων θεώνάστρων στον «Τίµαιο». Στη µυθολογία, για παράδειγµα, η Αθηνά περιγράφεται να αναµιγνύει το σπέρµα του Ηφαίστου (πυρ) -ο οποίος είχε εκσπερµατώσει στο µηρό της- µε γη και στη συνέχεια, τοποθετώντας, κρυφά από τους θεούς, το µίγµα στην πάνδροσο (υγρασία, ύδωρ) να φτιάχνει τον Εριχθόνιο, µέροπα άνθρωπο («Απολλόδωρος», 187-189), ο οποίος αποτελούµενος µόνον από τα τρία εκ των πέντε στοιχείων είναι ατελής

και ανθρωπολογικά ίσως να σχετίζεται µε τον Homo erectus, τον όρθιο άνθρωπο. Σ’ αυτά του τα χωµάτινα πλαστουργήµατα -τα οποία είναι διαφορετικά από το δηµιουργηθέν εκ του Ζηνός Χάλκινο Γένος- έκλεψε και προσέδωσε ο Προµηθέας την αυγή, το σπέρµα του πυρός. Με «το πυρ που κινεί τα σώµατα» τους δίδει την ελπίδα της αθανασίας, µέσω µιας κάποιας ψυχής. Ετσι, την εποχή που το Χάλκινο Γένος έζησε πάνω στη Γη, παράλληλα έζησε και το γένος του οποίου πατέρας υπήρξε ο Προµηθέας. Εχουµε δηλαδή δύο δηµιουργίες ανθρώπων, εκείνη των Χάλκινων και εκείνη των Ανδρογύνων αλλά όχι Ερµαφρόδιτων(3) Προµηθεϊκών.

γνώστης να αναρωτηθεί, εφόσον υπάρχουν αυτές οι ανατοµικές διαφορές των περιοχών του εγκεφάλου, µήπως και οι οµάδες των οµοφυλόφιλων ανδρών κατάγονται γενετικά από το γένος αυτό των ανδρόγυνων ανθρώπων του Προµηθέα. Ετσι ίσως εξηγείται γιατί ο Karl Jung κατόρθωσε να διακρίνει τα φύλα της ψυχής ως άρρεν, θήλυ, ουδέτερο, ουδέτερο άρρεν, ουδέτερο θήλυ.

(Η συγκεκριµένη προσέγγιση έγινε µε σκοπό να απαντηθεί το, από τον αείµνηστο συγγραφέα Ιωάννη Φουράκη τεθέν, παράξενο ίσως για κάποιους ερώτηµα: «Εχουν όλοι οι άνθρωποι ψυχή;». Το παρόν κείµενο αποτελεί απόσπασµα µιας εκτεταµένης µελέτης της συγγραφέως και βιολόγου ∆ήµητρας Βεκρή «Περί Ψυχής», το οποίο είχε δηµοσιευτεί κατά αποκλειστικότητα σε παλαιότερο τεύχος των «Φαινοµένων» κατά την πρώτη περίοδο κυκλοφορίας τους). Σηµειώσεις:

Ο Ερωτας και η Ψυχή. (Μουσείο Λούβρου - Παρίσι)

Εχοντας υπ’ όψιν ότι, σύµφωνα µε τις έρευνες του Αµερικανού νευροφυσιολόγου Simon LeVay, οι οµάδες νευρώνων INAH-3 του υποθαλάµου του εγκεφάλου των οµοφυλοφίλων είναι κατά πολύ µικρότερες από εκείνες των ετεροφυλόφιλων ανδρών και των γυναικών(4), επίσης ότι η αµυγδαλή έχει πολύ µεγαλύτερο µέγεθος στους άνδρες απ’ ό,τι στις γυναίκες και στους οµοφυλόφιλους λόγω της επίδρασης των ανδρογόνων(5), θα πρέπει ίσως ο ανα-

1. Νύµφες και προνύµφες ονοµάζονται στη Βιολογία οι οργανισµοί εκείνοι που βγαίνουν από τα αβγά των εντόµων ή θαλάσσιων και υδρόβιων γενικότερα οργανισµών και έχουν τη µορφή σκουληκιού. 2. Οι Μελίες νύµφες ήταν: η Ελίκη, η Κυνόσουρα, η Αρετούσα, η Ιδη, η Κρώµνη, η Βριθώ, η Κελαινώ, η Αδράστεια και η Γλαύκη. Κάποιες από αυτές αποτέλεσαν αστερισµούς. 3. Ο Ερµαφρόδιτος (Ερµής + Αφροδίτη) περιγράφεται από τον Αριστοφάνη στο πλατωνικό Συµπόσιο και πρόκειται περί του τέλειου ανθρώπινου όντος. Ουδεµία σχέση έχει µε τα ανδρόγυνα όντα. 4. LeVay, S. A difference in hypothalamic structure between heterosexual and homosexual men. Science 253 (1991): 1034-1037 5. Bradley, M.C, et.al. A brain sexual dimorphism controlled by adult circulating androgens. Proc. Natl. Acad. Sci. USA. (1999/06/22) 96 (13): 7538 7540

φαινοµενα

39

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 MAΡTIOY 2011


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011

φαινοµενα

40

Τα έχουν αποκαλέσει το µεγαλύτερο αρχαιολογικό αίνιγµα της Ελλάδας. Η εποχή και οι λόγοι για τους οποίους χτίστηκαν τα ∆ρακόσπιτα της Ευβοίας δεν έχουν προσδιοριστεί, ενώ η λύση του µυστηρίου των κατασκευαστών τους αποτελεί διακαή πόθο για τους αρχαιολόγους. Της Θεανώς Καρούτα, tkarouta@e-typos.com

∆ρακόσπιτα

Οι φωλιές των γιγάντων


αινιγµατα Γιγαντιαιεσ

κατασκευές χιλιάδων ετών στα ορεινά της Ελλάδος, που κανείς δεν γνωρίζει πώς κατασκευάστηκαν από ογκόλιθους βάρους πολλών τόνων, ούτε τι σκοπό εξυπηρετούσαν. Αυτά είναι τα ελληνικά ∆ρακόσπιτα µε τα περισσότερα από αυτά (περίπου 20) να έχουν βρεθεί στην Εύβοια. Πιο φηµισµένο και πιο εντυπωσιακό είναι το ∆ρακόσπιτο στην κορυφή του όρους της Οχης, στη νότια Καρυστία, και σε ύψος 1.440 µέτρων. Η κατασκευή του αφήνει τον επισκέπτη άφωνο παρά τα σηµάδια της φθοράς, που δεν έχει αλλοιώσει σηµαντικά τη βασική δοµή του. Το κτίσµα είναι κατασκευασµένο από τεράστιους ορθογώνιους ογκόλιθους οι οποίοι δεν ενώνονται µεταξύ τους µε συνδετικό κονίαµα. Η είσοδος που αποτελείται από τρεις µεγάλου µεγέθους λίθους, στερεωµένους µεταξύ τους σε σχήµα Π, έχει ύψος 2 µ. και πλάτος που φτάνει το 1,40 µ., ενώ το υπέρθυρο ζυγίζει περίπου 10 τόνους και έχει µήκος 4 µ. Ο εσωτερικός χώρος του κτίσµατος έχει εµβαδόν 50 τ.µ. µε το δωµάτιο να δείχνει εσωτερικά πολύ µεγαλύτερο από αυτό που φαίνεται απέξω. Το κτίσµα συµπληρώνει η στέγη που είναι εκφορικής κατασκευής, πράγµα που σηµαίνει ότι ο τρόπος που έχουν τοποθετηθεί οι πλάκες είναι βαθµιδωτός. ∆εδοµένων των χρόνων που εικάζεται πως το ∆ρακόσπιτο στέκει εκεί, αλλά και του µεγάλου βάρους της οροφής, είναι αξιοθαύµαστο το γεγονός που µόνο ένα µικρό µέρος της έχει καταρρεύσει.

Καταλύµατα ή ναοί λατρείας;  Οι αρχαιολόγοι δεν έχουν καταλήξει

ούτε στο ποιοι ήταν οι δηµιουργοί των ∆ρακόσπιτων αλλά ούτε και στο ποιους σκοπούς εξυπηρετούσαν. Κάποιοι ερευνητές τα συνδέουν µε λατρευτικούς χώρους της θεάς Ηρας. Αυτή η άποψη βρίσκει σύµφωνους και τους ιστορικούς Perrot και Chipiez, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι το µεγάλο ∆ρακόσπιτο της Οχης είναι ένα από τα αρχαιότερα ιερά που χτίστηκαν σε ελληνικό έδαφος. Η άλλη άποψη υποστηρίζει µια πιο πρακτική χρήση, θεωρώντας

πως τα εν λόγω κτίσµατα ήταν σπίτια των ∆ρυόπων. Οι ∆ρύοπες ήταν µια αρχαία προελληνική φυλή που µετοίκησαν στη συγκεκριµένη περιοχή της Ευβοίας και ασχολήθηκαν µε την εξόρυξη µεταλλευµάτων. Τα αντικείµενα που βρέθηκαν µέσα στο κτίσµα κατά τις ανασκαφές του καθηγητή Αρχιτεκτονικής Νίκου Μουτσόπουλου δεν µπόρεσαν να µας προσφέρουν περισσότερες πληροφορίες. Εντός του ∆ρακόσπιτου της Οχης, αλλά και εξωτερικά στην περίµετρο, βρέθηκαν κυπελλόµορφα αγγεία τοπικής τεχνοτροπίας, χάλκινα αγγεία, αλλά και σκεύη αττικού τύπου που χρονολογούνται από τον 4ο και τον 5ο π.Χ. αιώνα. Επίσης, στον εσωτερικό χώρο υπάρχει βωµός για θυσίες, ο οποίος, παρά το γεγονός ότι δεν έχει εξακριβωθεί το είδος των τελετών που πραγµατοποιούνταν εκεί, χρονολογείται από την αρχαϊκή εποχή (750-500 π.Χ.).

Παράλληλα, έχουν εξεταστεί σοβαρά και σενάρια που αναφέρονται σε τόπους λατρείας για τον Ηρακλή, τη ∆ήµητρα ή κάποια άλλη θεότητα που προστάτευε τους λατόµους. Να σηµειώσουµε ότι όλα τα ιερά µνηµεία της αρχαιότητας είχαν την είσοδό τους στη µικρή πλευρά του ορθογώνιου κτίσµατος, ενώ οι είσοδοι όλων των ∆ρακόσπιτων βρίσκονται στη µεγάλη πλευρά του οικοδοµήµατος. Είναι

τέτοια η ποικιλία των απόψεων για τη χρήση των ∆ρακόσπιτων ώστε µερικοί να κάνουν λόγο ακόµα και για ταφικά µνηµεία.

Οι δράκοι της µυθολογίας Ο µελετητής της Ιστορίας της Ευβοίας

κ. Θεόδωρος Σκούρας, προσπαθώντας να κάνει µια µυθολογική προσέγγιση των παράξενων αυτών κτισµάτων, υποστηρίζει ότι τοπικοί µύθοι αποδίδουν την ύπαρξη των ∆ρακόσπιτων σε πραγµατικούς δράκους. Με το χαρακτηρισµό «δράκος» ο λαός µας εννοούσε τον άνθρωπο που είχε διαπεραστικό βλέµµα, µεγάλη δύναµη και ήταν υψηλόσωµος. Υπό αυτή την οπτική θα µπορούσε να ερµηνευτεί το γεγονός των τεράστιων ογκόλιθων που χρησιµοποιήθηκαν για την κατασκευή των ∆ρακόσπιτων. Ενας από τους µύθους που αφορά στο ευβοϊκό ∆ρακόσπιτο της ∆ίρφυος εξιστορεί τη µάχη µεταξύ δύο δράκων. Για το ∆ρακόσπιτο της Οχης και για εκείνο που βρίσκεται στα Ρούκλια θρυλείται ότι δηµιουργήθηκαν για να φυλακίσει ο δράκος της περιοχής την κοπέλα που αγαπούσε, ενώ αργότερα καταστράφηκαν από τον αδερφό της, όταν πήγε να τη σώσει και να την πάρει πίσω. φαινοµενα

41

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011


eλευθεροσ tυποσ - 12 ΜΑΡΤιου 2011

φαινομενα

42

Το Ερμητικό Κυμβάλειο


ενδότερα

Όταν το ταξίδι για την Ιθάκη ταυτίζεται µε το γνώθι σαυτόν

Από τον Θοδωρή Κεφαλόπουλο, theod.kef@gmail.com

Το

Ερµητικό Κυµβάλειο είναι ένα σύγγραµµα που εµφανίστηκε προσφάτως, το 1908, µέσω µιας οµάδας υπό την ονοµασία «Οι 3 µύστες». Είναι πιθανό αυτό το έργο να αποτελεί µέρος των Ερµητικών Κειµένων, που αποδίδονται στο µεγάλο µύστη της αρχαιότητας (αλλά και αµφιβόλου ιστορικότητας) Ερµή τον Τρισµέγιστο.

καθώς όλα στο Σύµπαν ακολουθούν περιόδους εξάρσεων, αλλά και ύφεσης.

6

Αιτιοκρατία: «Κάθε αποτέλεσµα έχει και µια αιτία. Κάθε αιτία έχει κι ένα αποτέλεσµα». Επειδή τίποτα στο Σύµπαν δεν υφίσταται αν δεν υπάρχει λόγος, η κάθε εκδήλωση αποτελεί γέννηµα µιας προγενέστερης αιτίας.

Με εµφανείς επιρροές από το γνω-

7

στικισµό και το νεοπλατωνισµό, θεωρείται ότι το Κυµβάλειο αποδίδει ολοκληρωµένα το σύνολο της Ερµητικής Φιλοσοφίας. Πρέπει να τονιστεί ότι η αξία του συγγράµµατος είναι δεδοµένη καθώς οι αρχές που το αποτελούν στηρίζονται στην παρατήρηση και την κριτική σκέψη κι όχι στην πίστη.

Στο Κυµβάλειο αναλύονται 7 συµπαντικοί νόµοι ή «αρχές», που ήδη είχαν ενσωµατωθεί στα υπόλοιπα Ερµητικά Κείµενα, και αποτελούν τη βάση της Ερµητικής Φιλοσοφίας. Συνοπτικά, αυτές οι αρχές ορίζουν τα εξής:

1

Νοητικότητα: «Το Ενα είναι νόηση, το Σύµπαν είναι νοητικό». Τα πάντα στο Σύµπαν δηµιουργήθηκαν ως αντανάκλαση της παγκόσµιας και άπειρης Θείας Νόησης. Το Σύµπαν είναι στη βάση του νοητικό, ενώ η ύλη και η ενέργεια αποτελούν διαβαθµισµένες µορφοποιήσεις της Θείας Νόησης.

2

Αντιστοιχία: «Αυτό που βρίσκεται κάτω είναι όµοιο µε το επάνω και αυτό που βρίσκεται επάνω είναι όµοιο µε το κάτω προς επιτέλεση των θαυµαστών τού Ενός και Μοναδικού πράγµατος». Εδώ γίνεται αναφορά στη σχέση του Μακρόκοσµου (Σύµπαν) µε το Μικρόκοσµο (άνθρωπος) και ότι όσα συµβαίνουν στο Σύµπαν, αναλογικά συµβαίνουν και στον άνθρωπο (µικρογραφία του Σύµπαντος) ως κοσµικές αντανακλάσεις.

3

∆όνηση: «Τίποτα δεν είναι σταθερό, όλα κινούνται, όλα δονούνται». Η αρχή αυτή οµοιάζει µε το «τα πάντα ρει» του Ηράκλειτου. Κάθε κοσµική εκδήλωση βρίσκεται σε διαρκή κίνηση, άρα σε διαρκή µεταβολή.

4

Πολικότητα: «Ολα έχουν το αντίθετό τους. Στα άκρα συναντώνται όλες οι αλήθειες». Αποτελεί βασικό αντιληπτικό εργαλείο στην κατανόηση κι ερµηνεία του κόσµου µας, καθώς τα πάντα κατανοούνται ολοκληρωµένα µόνο µέσω της σύνδεσης και σύγκρισης µε το αντίθετό τους («Φαινόµενα», τεύχος 19).

5

Ρυθµός: «Ολα ρέουν µε ένα ρυθµό έντονης εκδήλωσης και απόσυρσης». Πρόκειται για τη ρυθµική εκδήλωση των πάντων που σαν κοσµικό εκκρεµές ορίζονται από περιόδους εντάσεων και περιόδους ηρεµίας. Είναι ο νόµος της εισπνοής και εκπνοής του Σύµπαντος,

Γένος και Γέννηση: «Η γέννηση υπάρχει παντού. Ολα έχουν τη δική τους αρσενική και θηλυκή αρχή». Αφορά στην ενσωµάτωση της αρσενικής αρχής µέσα στη θηλυκή εκδήλωση και στην ενσωµάτωση της θηλυκής αρχής µέσα στην αρσενική εκδήλωση. Ιδίως µικροκοσµικά, υφίστανται µέσα µας αρσενικά και θηλυκά στοιχεία µε παραλλακτικότητα ως προς την ένταση της εκδήλωσής τους. Στην αλχηµεία, ο Ερµαφρόδιτος συµβολίζει αυτήν ακριβώς την ολοκλήρωση. Είναι ο Ιερός Γάµος, η αρµονική ένωση του Animus µε την Anima.

Στο σύνολό τους, οι 7 ερµητικές αρχές αποδίδουν επιτυχώς ένα σύνολο κοσµικών νόµων που, αν και σε µακροκοσµική οπτική µπορεί να είναι δύσκολο να οριστούν, σε επίπεδο ανθρώπου µπορούν να αποτελέσουν σηµαντικά εργαλεία προς την υλοποίηση αυτού που ονοµάζουµε «γνώθι σαυτόν»…

Who is who O Θοδωρής Κεφαλόπουλος είναι γεωτεχνικός και ζει στην Αλεξάνδρεια Ηµαθίας. Ασχολείται µε τη Φιλοσοφία, τη Μεταφυσική και τις δυτικές Εσωτερικές Παραδόσεις περισσότερο από 25 χρόνια και είναι µέλος της Κοινότητας του Μεταφυσικού και συντονιστής στο φόρουµ του Μεταφυσικού.

φαινοµενα

43

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011

φαινοµενα

44

Taiwan

«Modern Toilet Restaurant»: Φάτε, αφοδεύστε, τελειώσατε! Στην πόλη Kaohsiung της βόρειας

Ταϊβάν και στον αριθµό 34 της οδού Lin Quan St βρίσκεται το παράξενο εστιατόριο «Modern Toilet». Μια must επιλογή για κάθε Παράξενο Ταξιδιώτη που σκοπεύει να επισκεφτεί τη µακρινή αυτή χώρα. Το ερώτηµα που τίθεται είναι εάν θα καταφέρετε να χορτάσετε… Γιατί;

Το εστιατόριο αποτελεί ουσιαστικά µια

τεράστια τουαλέτα µε 100 λεκάνες αντί καθισµάτων και µε περισσότερες από 30 µπανιέρες αντί τραπεζιών για τους πελάτες του, το οποίο ωθεί τον επισκέπτη σε… αλλόκοτες σκέψεις! Αν προτιµήσετε το πλέον δηµοφιλές µενού µε τίτλο Number 1 Toilet, θα κληθείτε να φάτε -µεταξύ άλλων- ένα παγωτό καλυµµένο µε καυτή λιωµένη σοκολάτα (καλά ως εδώ) που µοιάζει σε µεγάλο βαθµό µε µικρά ανθρώπινα… περιττώµατα!

Και αν, όπως κάθε φυσιολογικό άν-

θρωπος, ανακατευτείτε από το θέαµα και

τους παραλληλισµούς, δεν χρειάζεται καν να τρέξετε έως την τουαλέτα, µιας και υπάρχει χαρτί υγείας σε ρολό (ως υποκατάστατο της χαρτοπετσέτας) ακριβώς δίπλα σας! Το παράξενο αυτό εστιατόριο παραµένει ανοιχτό καθηµερινά έως τις 10 το βράδυ και το Σαββατοκύριακο έως τις 10:30, ενώ για πληροφορίες απευθυνθείτε στο τηλέφωνο (07) 752 2471.

Παράξενος Ταξιδιώτης Παράξενος Ταξιδιώτης: 1. Αυτός που ταξιδεύει σε αλλόκοτα, παράξενα, ασυνήθιστα µέρη. 2. Αυτός που αναγνωρίζει το αλλόκοτο, το παράξενο, το ασυνήθιστο σε µέρη όπου ταξιδεύουν όλοι.

Tαξίδι αυστηρώς ακατάλληλο για τουρίστες! Επιµέλεια: Νικόλαος Κουµαρτζής

Who Is Who Ο Νικόλαος Κουµαρτζής είναι συντονιστικό µέλος της Ελληνικής Κοινότητας του Μεταφυσικού, συγγραφέας αρκετών βιβλίων και υποψήφιος διδάκτορας στο τµήµα ∆ηµοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ. Είναι ο εµπνευστής της ιδέας του «Παράξενου Ταξιδιώτη» και κύριος µοχλός εξέλιξής του.


σερβια

Πολυέλαιοι-οπλοστάσια σε Ορθόδοξη Εκκλησία Μια εξαιρετικά σπάνια και αλλόκοτη

εκκλησία εντόπισε ο φακός του Παράξενου Ταξιδιώτη στην κοντινή Σερβία. Ο λόγος για την εκκλησία Ruzica, ένα µικρό ναό που φέρει πολυελαίους φτιαγµένους από... κάλυκες σφαιρών, σπαθιά και κοµµάτια κανονιών!

Παραξενευτήκατε; Οντως, σε έναν

τόπο προσευχής το τελευταίο πράγµα που περιµένει κανείς να συναντήσει είναι αντικείµενα θανάτου και πολέµου. Για ακόµα µία φορά όµως η µελέτη της Ιστορίας είναι το µυστικό για να λύσουµε το «µυστήριο».

Το κτίριο που στεγάζει σήµερα το ναό

χρησιµοποιείτο για περισσότερα από 100 χρόνια από τους Τούρκους κατακτητές ως αποθήκη πυροµαχικών (κατά το 18ο αιώνα), ενώ µεταξύ 1867 και 1869 µετατράπηκε σε στρατιωτική εκκλησία.

Κατά τους βοµβαρδισµούς του Α’ Παγκοσµίου Πολέµου καταστράφηκε σχεδόν ολοσχερώς, έτσι το 1925 χτίστηκε ξανά από την αρχή. Τότε οι Σέρβοι στρατιώτες, που πολέµησαν στο πλευρό Αγγλων και Αµερικανών στο µέτωπο της Θεσσαλονίκης, βρήκαν το χρόνο ώστε να κατασκευάσουν τους αλλόκοτους

αυτούς πολυελαίους. Κάπως έτσι, σε κοντινή απόσταση από το Βελιγράδι, κτίστηκε ένα από τα σηµαντικότερα µνηµεία πολεµικής τέχνης παγκοσµίως.

Εφόσον έχετε τη διάθεση και το χρόνο

(γιατί το κόστος για ένα τέτοιο ταξίδι µε τρένο είναι σχετικά µικρό), δεν έχετε παρά να ταξιδέψετε έως τη σερβική πρωτεύουσα και από εκεί να κατευθυνθείτε προς το πασίγνωστο κάστρο Kalemegdan.

Οταν φτάσετε στο µεσαιωνικό οχυρό της πόλης, αναζητήστε τις πινακίδες για το ναό Ruzica.

Θέλω να Γίνω Παράξενος Ταξιδιώτης!

Ο πρώτος ταξιδιωτικός οδηγός του «Παράξενου Ταξιδιώτη» («Εξερευνώντας τη Μυστική Ελλάδα Παράξενος Ταξιδιώτης», εκδόσεις Αρχέτυπο) είναι γεγονός: 4 ταξιδιωτικοί συγγραφείς, περισσότεροι από 70 φωτογράφοι από ολόκληρο τον κόσµο και ένας illustrator συνεργάστηκαν και σας ταξιδεύουν σε 200 τοποθεσίες, µε παραπάνω από 600 εξαιρετικές έγχρωµες φωτογραφίες και γεωγραφικά στίγµατα για να µη χάνετε το δρόµο σας, καθώς και πρακτικές συµβουλές και άγνωστες παράξενες πληροφορίες για τη χώρα µας. Θέλατε πάντα να γίνετε παράξενος ταξιδιώτης; Η παράξενη Ελλάδα είναι πλέον στα χέρια σας! Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την επίσηµη ιστοσελίδα του «Παράξενου Ταξιδιώτη», στο www.strangler.gr. φαινοµενα

45

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011

φαινοµενα

46

VIDEνεεςGAMES κυκλοφορίες Το παιχνιδι της εβδοµαδας

Assassin’s Creed: Brotherhood Το να πετύχεις την πρωτοτυπία στον κόσµο των βιντεοπαιχνιδιών είναι πραγµατικά δύσκολο. Και δεν είναι παράξενο που πολλοί από τους νέους τίτλους που κυκλοφορούν συναγωνίζονται σε εντυπωσιακά γραφικά και ήχο ή βελτιώσεις στο gameplay παρά σε κάτι πραγµατικά νέο. Εδώ η σειρά Assassin’s Creed, που πλέον έχει µπει στον 4ο χρόνο κυκλοφορίας της, δεν έχει να φοβηθεί τίποτε.

Ezio στη διεφθαρµένη Ρώµη της Αναγέννησης, έχοντας απέναντί µας τους Ναΐτες Ιππότες. Ο Εzio τώρα µπορεί να στρατολογήσει κι άλλους Ασασίνους, να τους εκπαιδεύσει και να τους διοικήσει, ενώ θα βρεθεί να µιλά µε τον Λεονάρντο ντα Βίντσι και τον Νικολό Μακιαβέλι!

Αν και η ιστορία είναι τυπική (ο σούπερ action ήρωας που σκοτώνει τους κακούς), η κίνηση του ήρωα, η αλληλεπίδραση µε το περιβάλλον, το ιστορικό σκηνικό και η πολλαπλότητα των επιλογών συνθέτουν πραγµατικά ένα ιδιαίτερο πακέτο απόλαυσης.

Το multiplayer κοµµάτι είναι πολύ εξελιγµένο, καθώς έχουµε ευκαιρία επιλογής διαφορετικών χαρακτήρων, ενώ απέναντί µας θα βρεθούν παίκτες από όλο τον κόσµο. Συνολικά το παιχνίδι θα µας δώσει πολλές ώρες µάχης, όπου όµως δεν µετρά µόνο η ασύδοτη δύναµη αλλά και η στρατηγική και οι λεπτοί χειρισµοί, συνεχίζοντας πιστά στο πνεύµα του αρχικού Assassin’s Creed.

Στις 18 Μαρτίου, λοιπόν, το Assassin’s Creed Brotherhood έρχεται στην αγορά και για PC δίνοντάς µας τη δυνατότητα να βυθιστούµε µε το θρυλικό δολοφόνο

Βonus: Στο δισκάκι θα βρούµε τις επεκτάσεις Animus Project Updates 1.0 & 2.0 και την αποστολή «The Da Vinci Disappearance», µε συνολικά πάνω

από 2 ώρες νέου περιεχοµένου για singleplayer και multiplayer (3 χάρτες, 4 modes και 4 χαρακτήρες).

Sniper: Ghost Warrior Aλλη µια ευκαιρία να υποδυθούµε τον ελεύθερο σκοπευτή µάς δίνει αυτό το παιχνίδι, µε µια σειρά αποστολών αργής εξέλιξης, όπου το πάτηµα της σκανδάλης πρέπει να γίνει µε απόλυτη ακρίβεια λαµβάνοντας υπόψη µια σειρά από βαλλιστικές παραµέτρους. Υπάρχουν: επιλογή multiplayer, µπόλικοι χάρτες και νέα game modes ειδικά για την έκδοση PS3. ■ Είδος: FPS

■ Πλατφόρµα: PS3


Φαινόµενα στο ∆ιαδίκτυο

Υπάρχει ζωή

µετά το θάνατο; Από τη στιγµή που ο άνθρωπος συνειδητοποίησε ότι η ζωή είναι µια εµπειρία µε… ηµεροµηνία λήξης, αυτό ήταν ένα από τα πρώτα ερωτήµατα που έθεσε. ∆υστυχώς, σαφής απάντηση δεν έχει δοθεί µέχρι και τις

µέρες µας. Από τη µεριά τους, όλα ανεξαιρέτως τα ιερά κείµενα των αρχαίων παραδόσεων προσπάθησαν να δώσουν τη δική τους ερµηνεία γύρω από το φαινόµενο της µεταθάνατιας ζωής ή ακόµα και των επιθανάτιων εµπειριών που βιώνονται και καταγράφονται αιώνες τώρα.

Σ’ αυτό το τεύχος σάς παρουσιάζουµε πέντε ιστοσελίδες που σχετίζονται µε διαφορετικές αντιλήψεις σχετικά µε τα ζητήµατα αυτά.

www.near-death.com: Μια εκπληκτική ηλεκτρονική βιβλι-

www.anunseenworld.com/lifeafterdeath.html: Κείµενο

οθήκη που περιέχει περιστατικά από όλες τις πιθανές περιπτώσεις εκδήλωσης NDE (Near Death Experiences - Επιθανάτιες Εµπειρίες), καθώς επίσης και όλες τις επιστηµονικές εξηγήσεις που έχουν κατατεθεί γι’ αυτό το ζήτηµα.

του Gary Goodworth που περιγράφει τη βιβλική προσέγγιση της πορείας που ακολουθεί η ψυχή µετά το θάνατο του ανθρώπου. Η επιχειρηµατολογία συνοδεύεται από σχετικά εδάφια της Βίβλου.

www.mlahanas.de/Greeks/Mythology/Elysium.html:

www.sacred-texts.com/egy/ebod: Ακόµα ένα άκρως εν-

Ο… παράδεισος των αρχαίων Ελλήνων δεν ήταν άλλος από τα Ηλύσια Πεδία. Σ’ αυτό το κείµενο µπορείτε να έρθετε σε επαφή µε τα «Ηλύσια» του Οµήρου, των Ρωµαίων ποιητών, να µάθετε πού τοποθετούνταν γεωγραφικά, καθώς και το πώς επηρέασαν την τέχνη του αρχαίου κόσµου.

διαφέρον e-book του Wallace Budge από το 1895 µε τίτλο «The Book of the Dead». Ουσιαστικά πρόκειται για τη µετάφραση (στα αγγλικά) της Αιγυπτιακής Βίβλου των Νεκρών, που αποκαλύπτει όλες τις αντιλήψεις του λαού των πυραµίδων σχετικά µε τη µεταθανάτια ζωή.

www.dlshq.org/download/afterdeath.htm: Η ιστοσελίδα παραπέµπει σε ολόκληρο το κείµενο του βιβλίου «What Becomes Of The Soul A€er Death», συγγραφέας του οποίου είναι ο Sri Swami Sivananda. Πρόκειται για µια ινδουιστική προσέγγιση στο ταξίδι της ανθρώπινης ψυχής αµέσως µετά το βιολογικό µας θάνατο.

IQXS Alien invasion hoax fooled MoD, archive papers reveal http://j.mp/eM10MW

Status

↘ Προσθέστε µας στο facebook αναζητώντας το λογαριασµό ΠΕΡΙΟ∆ΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ.

↘ Χιλιάδες άνθρωποι απ’ όλο τον κόσµο

µοιράζονται τις εµπειρίες τους από επαφές µε φαντάσµατα. Βρείτε τους µέσα στην οµάδα GHOSTS!

φαινοµενα

47

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ 12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011

φαινοµενα

48

Bιβλιοθηκη

Λαµπερά Αγκάθια Συγγραφέας: Γιώργος Μπαλάνος

Μάγια: Μύθοι και Θρύλοι

■ Εκδόσεις: Locus-7

Καλογερόπουλος

■ Τιµή: 15,65 €

ξενογλωσσο

Τα «Λαµπερά Αγκάθια» θεωρούνται από το συγγραφέα τους ως ένα από τα σηµαντικότερα δηµιουργήµατά του. Ενας ύµνος στη δύναµη της θέλησης και της σκέψης κι ένα από τα σηµαντικότερα οικολογικά κείµενα της εποχής µας δοσµένο µε λυρισµό και αγάπη για τη ζωή. ∆ιδάσκεται σήµερα στα σχολεία κι έχει ανέβει σε αρκετές θεατρικές παραστάσεις ιδιωτικών και δηµόσιων εκπαιδευτικών οργανισµών. Αυτή είναι η κεφάτη ιστορία τής πιο τρελής και παράδοξης παρέας που υπήρξε ποτέ, µιας παρέας που θέλησε να κυνηγήσει την οµορφιά και το όνειρο σ’ έναν κόσµο ασχήµιας, όπου τα όνειρα θεωρούνται εξωπραγµατικά.

Συγγραφέας: Κωνταντίνος ■ Εκδόσεις: Ιάµβλιχος ■ Τιµή: 8,20 €

Οι µύθοι και οι θρύλοι των Ινδιάνων της Λατινικής Αµερικής, ιδιαίτερα εκείνοι που σχετίζονται µε την κλασική περίοδο των Μάγια, είναι ό,τι απέµεινε από τη λάµψη ενός ιδιόµορφου πολιτισµού που αναπτύχθηκε µεταξύ του 100 π.Χ. και του 1500 µ.Χ., οπότε και υπέστη την ολοκληρωτική του εξαφάνιση από την επέµβαση των «πολιτισµένων» Ισπανών κονκισταντόρ. Ενός πολιτισµού µε έντονο το στοιχείο της λατρείας του ήλιου και της επαφής µε τη φύση στην πλέον υψηλή και πνευµατική της έκφραση…

Science and the Near-Death Experience Συγγραφέας: Chris Carter ■ Εκδόσεις: Inner Traditions ■ Τιµή: 10,65 €*

Το βιβλίο κυκλοφόρησε πριν από µερικούς µήνες και έχει ήδη αποσπάσει πολύ καλές κριτικές. Ο Chris Carter κάνει µια εξαιρετική προσπάθεια να παραθέσει επιστηµονικές αποδείξεις σχετικά µε τη µεταθάνατια ζωή. Ανα-

λύει όλα όσα θα θέλατε να ξέρετε για τις εξωσωµατικές εµπειρίες και για το τι συµβαίνει µε τη συνείδησή µας µετά το «τέλος», κάνοντας παράλληλα ένα ταξίδι στις σχετικές παραδόσεις των λαών όλου του κόσµου.

*Η τιµή είναι ενδεικτική από το bookdepository.com.


Η Μεταστροφή

Το Πέρασµα

Σηµειώσεις επάνω στον Φόβο και την Αφοβία

Συγγραφέας: Dr Wayne W. Dyer

Συγγραφέας: Jess Weiss

■ Εκδόσεις: Εσοπτρον ■ Τιµή: 11 €

■ Εκδόσεις: ∆ιόπτρα ■ Τιµή: 12,20 €

Στη «Mεταστροφή» ο Wayne W. Dyer εξερευνά και µοιράζεται µε τον αναγνώστη το πνευµατικό ταξίδι που οδηγεί από τη Φιλοδοξία στο Nόηµα. Πρόκειται για µια πλήρη αλλαγή προσανατολισµού -µια Mεταστροφή- κατά την οποία αφήνουµε πίσω µας τη ζωή που κατευθύνεται από τις ατέρµονες επιταγές του Eγώ και ανακατευθύνουµε την πορεία µας, έτσι ώστε να εκφράζει τον αυθεντικό σκοπό της ύπαρξής µας ως πνευµατικών όντων που βιώνουµε την ανθρώπινη εµπειρία.

Σκοπός και κίνητρο αυτού του βιβλίου είναι να βοηθήσει ώστε να αποδειχθεί µε µεγαλύτερη βεβαιότητα η ύπαρξη µιας µετά θάνατον ζωής και να εξαλειφθεί εντελώς, ή τουλάχιστον ως ένα βαθµό, ο φόβος του θανάτου. Αυθεντικές διηγήσεις κλινικά νεκρών ανθρώπων που τελικά δεν πέθαναν και αφηγούνται µε τρόπο που συναρπάζει, χωρίς να τροµάζει, τι είδαν και τι ένιωσαν όσο βρίσκονταν σ’ αυτή τη διάσταση.

Συγγραφέας: Βλάσης Ρασσιάς ■ Εκδόσεις: Ανοιχτή Πόλη ■ Τιµή: 3 €

Είκοσι εννέα λακωνικές καταθέσεις προς µια φιλοσοφία άµεσης υπέρβασης της παράλογης αγωνίας για την ατοµική απώλεια. Ενα εγχειρίδιο αυτάρκειας και δύναµης υπό το πρίσµα της αρχαίας ελληνικής κοσµοθέασης.

Η Γωνιά του Ψαγµένου Ψυχικαί Ερευναι Συγγραφέας: Αγγελος Τανάγρας Το ανατυπωµένο αυτό βιβλίο περιλαµβάνει πρωτότυπο υλικό από τις εργασίες της Ελληνικής Εταιρίας Ψυχικών Ερευνών που αποτέλεσε τη µοναδική σοβαρή -εντός συνόρων- προσπάθεια για την κατανόηση του κόσµου «πέρα από το δικό µας». Κατά το διάστηµα 1920-1940 ο ιδρυτής της ΕΕΨΕ πραγµατοποίησε

πλήθος σχετικών πειραµάτων. Το έργο του αναγνωρίστηκε στο εξωτερικό από τις αντίστοιχες οργανώσεις που δραστηριοποιούνται µέχρι και σήµερα. ■ Εκδόσεις: Μηνιαία

Ψυχοφυσική Επιθεώρηση

■ Τιµή: 3 €*

*Η τιµή είναι από το πρόσφατο παζάρι βιβλίου στην Αθήνα, στα τέλη του Γενάρη. Αναζητήστε το σε παλαιοβιβλιοπωλεία. φαινοµενα

49

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011


EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  12 MAΡΤΙΟΥ 2011

φαινοµενα

50

επικοινωνια επειδη καθε προσωπικη εµπειρια ειναι µοναδικη και πολυτιµη

Eάν δεν βρίσκετε τον Ελεύθερο Τύπο µε το περιοδικό «Φαινόµενα» στην περιοχή σας, παρακαλούµε ενηµερώστε µας στα τηλέφωνα: 210 8113000 & 210 8113238

Απίστευτο το τεύχος 23 του περιοδικού «Φαινόµενα»!

Εκπληκτικό άρθρο το «Εσωτερισµός και καθηµερινότητα», χωρίς να υποτιµώ ωστόσο και τις άλλες έρευνες, που ήταν επίσης εξαίρετες! Ενα µεγάλο «εύγε» από µένα. Μάριος Π.

Μηνύµατα σαν κι αυτό µάς γεµίζουν µε µεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και χαρά, αγαπητέ φίλε. Το µυστικό είναι ότι ο καθένας από τους συντάκτες των µόνιµων στηλών µας είναι εξειδικευµένος στο αντικείµενο µε το οποίο αυτές σχετίζονται. Υποσχόµαστε να προσπαθούµε για το καλύτερο.

✓Τα κείµενα

στο περιοδικό «Φαινόµενα» στηρίζονται στην αλήθεια ή στο ψέµα; Λευτέρης Θεοδωρογιάννης

Αγαπητέ κ. Θεοδωρογιάννη, Εάν σας απαντούσαµε ότι τα κείµενα ενός περιοδικού σαν τα «Φαινόµενα» στηρίζονται σε απόλυτες αποδείξεις, τότε πραγµατικά δεν θα υπήρχε κανένας λόγος ύπαρξης του εντύπου. Ερευνούµε και αναζητούµε «γκρίζες ζώνες» του Σύµπαντος, αλλά και του ανθρώπινου νου, εκεί όπου το πραγµατικό και το µη πραγµατικό περιπλέκονται. Αντιλαµβάνεστε, λοιπόν, ότι η έρευνα -και κατ’ επέκταση τα κείµενα του περιοδικού- στηρίζεται καταρχήν στην αδογµάτιστη προσέγγιση.

Θέλoυµε να τα λέµε... Τα «Φαινόµενα» επιθυµούν να αναπτύξουν και αυτή τη φορά µια αµφίδροµη επαφή µε τους αναγνώστες τους. Η γνώµη σας, οι συµβουλές σας, αλλά και οι πληροφορίες σας είναι όχι µόνο ευπρόσδεκτες, αλλά µπορούν να αποτελέσουν και αφορµή για την πραγµατοποίηση και παρουσίαση σχετικών ερευνών µέσα από τις σελίδες του περιοδικού. Γι’ αυτό και σας καλούµε να µας στείλετε εµπειρίες, φωτογραφίες και τυχόν απορίες σας στο fenomena@e-typos.com.


φαινομενα

#

eλευθεροσ tυποσ - 25 σεπτεμβριου 2010


φαινοµενα

#

ΠΕΡΙΟ∆ΙΚΗ ΕΚ∆ΟΣΗ - ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ ΜΕ ΤΟΝ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΤΥΠΟ

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ  25 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2010

Φαινόμενα Τεύχος 24  

Φαινόμενα Τεύχος 24. Ένθετο απο ΕΤ

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you