Page 1

โรคระบบทางเดินอาหาร 1. โรคทองรวง 2. โรคทองผูก 3. โรคกระเพาะอาหาร 4. นิ่วในถุงน้ําดี 1. โรคทองรวง เมื่อไรจึงจะเรียกทองรวง หมายถึงการทีถ่ ายอุจาระเหลว หรือเปนน้ํามากกวา 3 ครั้งตอวันหรือถายเหลวมีเลือดปนเพียง 1 ครั้งใน 24 ชั่วโมงโดยทั่วไปอาการทองรวงมักหายไดเองใน 2-3 วันโดยที่ไมตองรักษา ถาเปน นานกวานั้นตองมีปญหาอื่น ทองรวงทําใหเกิดผลเสียคือรางกายขาดน้ํา ซึ่งถาเปนมากอาจจะ อันตรายถึงกับเสียชีวิตได ประวัติที่ตองเตรียมกอนพบแพทย      

อยูในแหลงทีม่ ีน้ําทวมหรือไม อยูในแหลงทีม่ ีการระบาดหรือไม การเดินทาง ประวัติการรับประทานอาหาร ยาที่รับประทานอยูโดยเฉพาะยาปฎิชวี นะ โรคประจําตัว

สาเหตุ สาเหตุที่พบบอยๆ คือ 

   

การติดเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งเกิดจากการรับประทานอาหารและน้ําที่ไมสะอาด ไดแกเชื้อ บิดไม มีตัว Shigella,ไขไทฟอยด Salmonella,เปนตน การติดเชื้อไวรัส ไดแก rotavirus, Norwalk virus การติดเชื้อพยาธิ์ เชน Giardia lamblia, Entamoeba histolytica จากแพอาหาร และนม จากยา เชน ยาลดความดัน ยาปฏิชีวนะ ยาระบาย


โรคลําไสมีการอักเสบ

อาการของโรคทองรวง ผูปวยโรคทองรวงจะมีอาการ แนนทอง ปวดทอง คลื่นไสอาเจียน และถายบอย โรคทองรวงถา เปนนานกวา 3 สัปดาหเรียกเรื้อรัง ถาหายภายใน 3 สัปดาหเรียกทองรวงเฉียบพลันโดยมากเกิด จากเชื้อ แบคทีเรีย และเชื้อไวรัส อาการทีท่ านจะตองสังเกตและแจงแกแพทย     

ระยะเวลาที่เจ็บปวย อาการคอยเปนหรือเปนมากทันที จํานวนครั้งที่ถาย ลักษณะอุจาระ อาการปวดทอง อาเจียน ไข

โรคทองรวงในเด็ก สาเหตุของโรคทองรวงในเด็กที่พบบอยไดแกการติดเชือ้ ไวรัส Rotavirus ซึ่งใชเวลา 5-8 วันจึง หาย นอกจากนั้นยังเกิดจากเชื้อแบคทีเรีย ,จากยา เปนตน การใหยาจะใหเหมือนผูใ หญไมได เด็กที่ ถายเหลว 1 วันก็ทําใหเกิดการขาดน้ําได ควรพาเด็กพบแพทยเมื่อมีอาการดังตอไปนี้    

อุจาระมีหนอง หรือเลือด ไขมากกวา 38ํ อาการไมดีขึ้นใน 24 ชั่วโมง มีอาการของขาดน้ํา

อาการขาดน้ํามีอะไรบาง      

หิวน้ําบอย ปสสาวะลดลง ผิวหนังแหง ออนเพลีย เวียนศีรษะ เวลาเปลี่ยนจากทานอนเปนยืนจะมีอาการหนามืดเปนลม

ในเด็กอาจจะสังเกตอาการขาดน้ําไดจาก


      

ปากและลิ้นแหง ไมมีน้ําตาเวลารองไห ไมมีปสสาวะมากกวา 3 ชั่วโมง แกมตอบ ทองแฟบ ตากลวง ไขสูง รองกวน ผิวแหง

ถาหากมีอาการของการขาดน้ําควรพบแพทยทันที เมื่อไรควรไปพบแพทย     

เมื่อมีอาการทองรวงนานเกิน 3 วัน มีอาการปวดทองอยางมาก มีไขมากกวา 38.5ํ มีเลือดในอุจาระ หรืออุจาระดํา มีอาการขาดน้าํ

แพทยจะตรวจอะไรบาง    

ตรวจอุจาระ และเพาะเชื้อจากอุจาระ ตรวจเลือดเพื่อหาสาเหตุ ใหงดอาหารทีส่ งสัยวาจะแพ เชน นม ขนมปง สองกลองดูลําไสใหญเพื่อหาสาเหตุ [sigmoidoscopy,colonoscopy]

การรักษา หลักการรักษาคือปองกันการขาดน้ําโดยการไดรับ ORS วิธีการเตรียม     

เตรียมน้ําตมสุก เ ขวด เทน้ําตมสุกลงในแกว 1 แกว เติมผงเกลือแร ORS ลงในแกว คนจนละลาย เทน้ําที่ละลายเกลือแรลงในขวด ดื่มตามฉลากขางซองกําหนด


หรืออาจจะเตรียมน้ําเกลือแรเองไดโดย 

ผสมเกลือ 3.5 กรัม ผงฟู 2.5 กรัม เกลือ potassium chloride 1.5 กรัมผสมน้ํา 1 ลิตร

ยาที่ทําใหหยุดถายไมแนะนําเนื่องจากทําใหหายชา 2. โรคทองผูก ภาวะทองผูกเปนอยางไร ไมมีตัวเลขแนนนอนวาคนปกติควรจะถายกี่วันครั้งหรือวันละกี่ครั้ง เนื่องจากความถีข่ องการถาย ขึ้นกับ ปริมาณอาหารที่รับประทาน ชนิดของอาหารที่รับประทาน รวมทั้งการออกกําลังกาย โดย เราถือวาถาถายนอยกวา 3 ครั้งตอสัปดาห และถายลําบาก อุจาระแข็งเราจัดเปนทองผูก การแกไขภาวะทองผูก 1. รับประทานอาหารที่มีกากหรือใยอาหารใหมาก กากอาหารจะพบมากในผัก ผลไม และ ธัญพืช กากและใยอาหารจะทําใหอุจาระนุม ควรหลีกเลีย่ งอาหารที่ไมมีกาก เชน ครีม เนย เนื้อ มันทอด 2. ดื่มน้ํา น้ําผลไม และน้ําผักใหมาก น้ําจะทําใหอุจาระนุมและออกงายไมควรดื่มกาแฟ และ แอลกอฮอลเนือ่ งจากจะทําใหอุจาระแหง 3. ออกกําลังกายเปนประจําจะทําใหระบบขับถายดีขึ้น โดยอาจจะใชเดินวันละ 20-30นาที 4. เวลาเขาหองน้าํ อยารีบเรงจนเกินไป ใหเวลากับการขับถายบาง 5. ใชยาระบายตามแพทยสั่งและใชเทาทีจ่ ําเปน ผูปวยสวนใหญถาปฏิบัติตัวดีกห็ ายเองได โปรดปรึกษาแพทยในการเลือกใชยาระบาย 6. หากทานใชยาประจําโปรดปรึกษาแพทยเพราะยาบางชนิดอาจจะทําใหเกิดอาการทองผูก เชน แคลเซียม ยาลดกรด ยาแกปวดบางชนิด ยาขับปสสาวะ 3. โรคกระเพาะอาหาร โรคกระเพาะอาหารหมายถึงภาวะที่มีแผลเยื่อบุกระเพาะและลําไสถูกทําลายถึงแมวาจะ เรียกวาโรคกระเพาะแตสามารถเปนไดทั้งที่กระเพาะและลําไส วาถาเปนเฉพาะเยื่อบุกระเพาะ เรียก gastritis แตถาเปนแผลถึงชั้นลึกmuscularis mucosa เรียก ulcerถาแผลอยูที่กระเพาะเรียก gastric ulcerถาแผลอยูที่ลําไสเล็กเรียกduodenal ulcer โรคกระเพาะพบไดทุกวัย


สาเหตุของโรคกระเพาะอาหาร สาเหตุของการเกิดโรคกระเพาะมีมากมายแตเชื่อกันวาสาเหตุสว นใหญเกิดจากมีกรดใน กระเพาะอาหารมาก และเยื่อบุกระเพาะอาหารออนแอลง 1. เชื่อโรค Helicobacter pylori เปนเชื้อรูปแทงติดสีน้ําเงิน มีความสามรถอยูในสภาวะกรดไดดี 2. สาเหตุที่กระเพาะอาหารมีกรดมากขึ้น เกิดขึ้นเนื่องจากสิ่งตอไปนี้กระตุนใหกรดหลัง่ มาก      

กระตุนของปลายประสาท เกิดจากความเครียด วิตกกังวลและอารมณ การดื่มแอลกอฮอล ไดแก เหลา เบียร ยาดอง ชา กาแฟ และน้ําดื่มที่มี Caffeine จะทําใหกรดหลั่งออกมามาก การสูบบุหรี่ เนื่องจากบุหรี่ทําใหเกิดการหลั่งกรดออกมามาก การกินอาหารไมเปนเวลา ภาวะที่มีกรดหลั่งออกมามาก เชนโรค Zollinger-Ellisson syndrome กรดที่หลั่งออกมามาก จะทําลายเยื่อบุกระเพาะอาหารทําใหเกิดแผลในกระเพาะอาหาร

3. มีการทําลายเยื่อบุกระเพาะอาหาร เกิดจาก 

 

การกินยาแกปวด ลดไข แกปวดกระดูก ปวดกลามเนื้อ ยาชุดที่มีแอสไพริน และยาส เตียรอยด ยาลูกกลอนตางๆโดยเฉพาะสารที่ระคายกระเพาะ เชน ยาแกปวดกลุม NSAID แมววาจะใหยาโดยการฉีดหรืออมใตลิ้นก็มีโอกาสเกิดแผลที่กระเพาะ เนื่องจากนี้จะไป กระตุนใหเกิด cyclooxigenase II (Cox II) ซึ่งจะทําใหเกิดการอักเสบทีก่ ระเพาะ การกินอาหารเผ็ดจัด และเปรี้ยวจัดจากน้ําสมสายชู การดื่มแอลกอฮอล ไดแก เหลา เบี้ย ยาดอง

4. ประวัติเปนโรคกระเพาะในครอบครัวหากครอบครัวไหนมีโรคกระเพาะ คนในครอบครัว นั้นก็จะมีโอกาสเกิดโรคกระสูง Helicobacter pylori (H. pylori) คืออะไร


เปนเชื้อแบคทีเรียที่เปนสาเหตุที่สําคัญของผูปวยโรคกระเพาะ เชื่อวาติดตอโดยการรับประทาน อาหาร และน้ํา เชื้อจะทําลายเยื่อบุ และฝงตัวที่กระเพาะอาหาร กรดจากกระเพาะอาหารจะชวย ทําลายเยื่อบุทาํ ใหเกิดแผลในกระเพาะอาหาร อาการของโรคกระเพาะ 1. ปวดทอง ลักษณะอาการปวดทองที่สําคัญ คือ 

ปวดบริเวณลิม้ ป ปวดแบบแสบๆหรือรอนๆ ปวดเรื้อรังมานาน เปนๆ หายๆ เปนเดือนหรือ เปนป ปวดสัมพันธกบั อาหาร เชน ปวดเวลาหิวหรือทองวางเมื่อกินอาหารหรือนม จะหายปวด บางรายจะปวดหลังจากกินอาหารหรือนมจะหายปวด บางรายจะปวดหลังจากกินอาหาร หรือปวดกลางดึกก็ได

2. จุกเสียด แนนทอง ทองอืด ทองขึ้น ทองเฟอ เรอลม มีลมในทอง รอนในทอง คลื่นไสอาเจียน 3. อาการโรคแทรกซอน ไดแก 

 

อาเจียนเปนเลือดดํา หรือแดง หรือถายดํา เนื่องจากมีเลือดออกในกระเพาะอาหาร หรือ ลําไสเล็กสวนตน ปวดทองรุนแรง และ ชอค เนื่องจากแผลกระเพาะอาหารหรือลําไสเล็กทะลุ ปวดทองและอาเจียนมาก เนื่องจากการอุดตนของกระเพาะอาหาร

อาการของโรคกระเพาะอาหารจะไมสัมพันธกับความรุนแรงของโรค บางรายไมมอี าการปวดทอง แตมีแผลใหญมากในกระเพราะอาหาร หรือลําไส บางรายปวดทองมากแตไมมีแผลเลยก็ได อาการอื่นที่พบได    

น้ําหนักลด เบื่ออาหาร แนนทอง ทองเฟอ คลื่นไส อาเจียน

ผูปวยที่มีอาการเหลานี้ตองรีบพบแพทย


1. ปวดทองทันที ปวดเหมือนถูกมีดบาด ขยับตัวหรือหายใจแรงๆจะทําใหปวดเพิ่มมากขึน้ และปวดไมหาย ซึ่งอาจจะเกิดจากกระเพาะอาหารทะลุ 2. อุจาระดํา หรืออาเจียนเปนเลือด เนื่องจากเลือดออกทางเดินอาหาร 3. แนนทองอาเจียนบอย เปนอาหารที่รับประทานเขาไป ซึ่งอาจจะเกิดจากลําไสอุดตัน การวินิจฉัยโรคกระเพาะอาหาร หากอาการปวดทองเหมือนกับโรคกระเพาะอาหารแพทยจะมีวิธีวนิ ิจฉัยโรคกระเพาะดังนี้ 

จะตรวจกลืนแปงแลว x-ray เปนวิธีที่ทํางาย ไมเจ็บปวด ไมตองใหยานอนหลับ ตรวจเสร็จ แลวกลับบานได ขอเสียของการตรวจวิธีนคี้ ือไมไดเห็นดวยตาตัวเอง แลไมสามารถนํา เนื้อเยื่อไปตรวจ endoscope เปนวิธีการที่สําคัญในการตรวจและรักษา ขอดีของการตรวจคือเห็นดวยตา สามารถถายรูป และนําเนื้อเยื่อไปตรวจ ขอเสียตองใสทอ เขาในกระเพาะ อาจจะตองใชยา นอนหลับเพื่อดูวามีแผลหรือไม

การวินิจฉัย H. pylori หลังจากแพทยพบวาเปนแผลในกระเพาะอาหารแพทยจะสงตรวจวาเปน H. pylori ไดหลายวิธี 1. โดยการเจาะเลือดหาภูมิคุมกันตอเชื้อ H. pylori 2. Breath tests วิธนี ี้โดยมากใชติดตามหลังการรักษา โดยการใหผูปวยดื่มสาร urea ซึ่งมี atom ของ carbon ที่อาบรังสี ถาผูปวยมีเชื้อในกระเพาะจะตรวจพบ atom ของ carbon จากลม หายใจ 3. จากการตัดเนือ้ เยื่อโดยการสองกลองซึ่งตรวจได 3 วิธี   

นําเนื้อเยื่อทําปฏิกิริยา urease test ถามีเชื้อจะใหผลบวก นําเนื้อเยื่อสองกลองหาตัวเชือ้ นําเนื้อเยื่อไปเพาะเชื้อ

วิธีการรักษาโรคกระเพาะอาหารทําอยางไร 1. กําจัดตนเหตุของการเกิดโรค ไดแก


ก. กินอาหารใหเปนเวลา ข. งดอาหารรสเผ็ดจัด เปรี้ยวจัด ค. งดดื่มเหลา เบียร หรือยาดอง ง. งดดื่มน้ําชา กาแฟ จ. งดสูบบุหรี่ ฉ. งดเวนการกินยา ที่มีผลตอกระเพาะอาหาร ช. พักผอนใหเพียงพอ ผอนคลายคลายตึงเครียด 2. การใหยารักษา โดยกินยาอยางถูกตอง คือตองกินยาใหสม่ําเสมอ กินยาใหครบตามจํานวน และ ระยะเวลาที่แพทยสั่งยารักษาโรคกระเพาะอาหาร สวนใหญตองใชเวลาประมาณอยางนอย 4-6 อาทิตย แผลจึงจะหาย ดังนัน้ ภายหลังกินยา ถาอาการดีขึ้นหามหยุดยา ตองกินยาตอจนครบ และ แพทยแนใจวาแผลหายแลว จึงจะลดยาหรือหยุดยาวได 3.การผาตัด ซึ่งในปจจุบัน มียาที่รักษาโรคกระเพาะอาหารอยางดีจํานวนมากถาใหการรักษาที่ ถูกตอง ก็ไมจาํ เปนตองผาตัดสําหรับการผาตัดอาจทําใหเปนกรณีที่เกิดโรคแทรกซอน ไดแก ก. เลือดออกในกระเพาะอาหารและลําไสเล็ก โดยไมสามารถทําใหหยุดเลือดออกได ข. แผลกระเพาะอาหารและลําไสเล็กเกิดการทะลุ ค. กระเพาะอาหารมีการอุดตัน 4. นิ่วในถุงน้ําดี นิ่วในถุงน้ําดีเกิดไดอยางไร ตับ liver เปนอวัยวะสรางน้าํ ดี ซึ่งจะสงไปเก็บที่ถุงน้ําดี เมื่อตองการไปยอยไขมัน ถุงน้ําดีก็บีบตัว สงน้ําดีไปตามทอน้ําดี common bile duct เขสูลําไส doudenum และยอยอาหาร น้ําดีประกอบดวย น้ํา ,cholesterol ,ไขมัน, bile salt เมื่อน้ําในน้ําดีลดลงก็ทําใหเกิดนิว่ พบบอยๆมี 2 ชนิดคือ นิ่วที่ เกิดจาก cholesterol และนิว่ ที่เกิดจากเกลือตางๆ นิ่วในถุงน้ําดีอาจจะหลุดและอุดทางเดินน้ําดีทําใหเกิดตัวเหลืองตาเหลือง ถุงน้ําดีอักเสบ ตับออน อักเสบ เปนตน ปจจัยเสีย่ งที่ทาํ ใหเกิดนิว่ 

คนอวนจะเกิดนิ่วที่มี cholesterol เนื่องจากการบีบตัวของถุงน้ําดีลดลง


     

การไดฮอรโมน estrogen จากการรับประทานหรือตั้งครรภทําใหระดับ cholesterol ในน้ําดี สูง เชื้อชาติ เพศ หญิงพบมากกวาชาย อายุที่พบบอยอายุ 60 ขึ้นไป ไดยาลดไขมันบางชนิด ทําให cholesterol ในน้ําดีสูง ผูปวยเบาหวาน เนื่องจากมีระดับ triglyceride สูง การลดน้ําหนักอยางรวดเร็ว ทําใหรางกายละลายไขมันมากไป

อาการของโรคนิ่วในถุงน้ําดี ผูปวยบางรายอาจจะไมมีอาการอะไร บางรายมีอาการปวดเฉียบพลัน    

ปวดทองบนขวาปวดตลอดอาจจะปวดนานเปนชั่วโมง ปวดมักจะปวดอยูบริเวณสะบัก อาจจะปวดราวไปไหลขวา มีอาการคลื่นไสอาเจียนรวมดวย

ผูปวยบางรายอาจจะมีอาการเรื้อรังโดยมากมักจะสัมพันธกับอาหารมัน อาการอื่นทีพ่ บมี      

ทองอืด รับประทานอาหารมันแลวทําใหทองอืด ปวดมวนทอง เรอเปรียว มีลมในทอง อาหารไมยอย

ถาทานมีอาการเหลานี้ควรพบแพทย    

ไขสูง และมีเหงื่อออก ไขเรื้อรัง ตัวเหลืองตาเหลือง หรือที่เรียกดีซาน อุจาระเปนสีขาว

การวินจิ ฉัย


หลังจากซักประวัตแิ ละตรวจรางกายหากสงสัยวาเปนโรคนิ่วในถุงน้ําดี แพทยจะสงตรวจ ultrasound โดยใชคลื่นเสี่ยงความถี่สูงตรวจหานิว่ บางรายแพทยจะตรวจพิเศษ เชน Endoscopic retrograde cholangiopancreatography (ERCP) เปนการตรวจโดยการสองกลองเขาในทอน้ําดีเพื่อ หาตําแหนงของนิ่วในทอน้าํ ดี การรักษา นิ่วในถุงน้ําดีที่ไมมีอาการไมจําเปนตองผาตัด นิ่วที่มีอาการตองผาตัดเอานิ่วออกวิธีทีนิยมคือ laparoscopic cholecystectomy โดยการเจาะที่หนาทองเปนรูหลายรูแลวใสเครื่องมือเพื่อตัดเอาถุง น้ําดีออกมา วิธีนี้สะดวก เจ็บนอยกวาการผาตัดแบบเกา และอยูใ นโรงพยาบาลไมนาน ผูปวยบาง รายหลังสองดูแลวผาตัดแบบ laparoscopic cholecystectomy ไมไดตองเปลี่ยนโดยการผาตัดแบบ เกา นิ่วที่อยูใ นทอน้ําดีอาจจะเอาออกโดยการทํา Endoscopic retrograde cholangiopancreatography (ERCP) และเอานิ่วออก การรักษาโดยไมตองผาตัดผลที่ไดยังไมดี คือ 

Oral dissolution therapy เปน bile acid ใชละลายนิ่วทีเ่ ปน cholesterol ที่กอนไมใหญ ตอง ใชเวลานานในการละลาย ผลขางเคียงอาจทําใหเกิดทองรวง และตับมีการอักเสบเล็กนอย Extracorporeal shockwave lithotripsy (ESWL).โดยการใชคลื่นแสงกระแทกใหนิ่วแตก หลังการทําผูปวยอาจจะปวดทอง และอัตราผลสําเร็จต่ํา


โรคทางเดินหายใจ 1. โรคหอบหืด 2. โรคปอดบวม 3. โรควัณโรค 1. โรคหอบหืด ถาหากทานหรือญาติเปนโรคหอบหืด ทานไมไดเปนหอบหืดคนเดียวเพราะเราพบโรค หอบหืดไดทั่วโรค โดยมากมักจะเริ่มเปนตั้งแตเด็ก โรคหอบหืดเปนโรคเรื้อรัง อาการแตละคน รุนแรงไมเทากัน และการหอบแตละครั้งก็มีความแตกตางกัน บางคนอาจหอบไมกนี่ าทีก็หาย บาง คนหอบมากถึงกับเสียชีวติ ก็มี เนื่องจากไมสามารถคาดเดาไดวาเมื่อไรจะเปนหอบหืด และไมทราบวาหอบแตละครัง้ จะ เปนมากแคไหน การศึกษาใหเขาใจโรครวมทั้งการมีแผนการรักษาทีด่ สี ามารถทําใหผูปวยมี คุณภาพชีวิตทีด่ ี รายละเอียดที่จะนําเสนอตอไปนี้ไดมาจากตําราของตางประเทศและของประเทศ ไทยเหมาะสําหรับผูปวย ญาติ และนักเรียนที่จะนําขอมูลที่ไดไปใชสําหรับทานผูอานที่เปนโรค หอบหืดอยูแลวทานเริ่มอานที่จุดประสงคของการรักษาสวนทานทีย่ ังไมทราบวาตัวเองเปน หรือไมแนะนําใหเริ่มอานตัง้ แตเริ่มตน เนือ้ หาขอมูลจะเปนแนวทางการดูแลตัวเอง นิยาม โรคหอบหืดเปนโรคของหลอดลมที่มีการอักเสบเรื้อรัง [Chronic inflammatory] เปนผลใหมี cell ตางๆ เชน mast cell,eosinophils,T-lymphocyte,macrophage,neutrophil มาสะสมที่เยือ่ บุผนัง หลอดลม ทําใหเยื่อบุผนังหลอดลมมีปฏิกิริยาตอบสนองตอสารภูมิแพ และสิ่งแวดลอมมากกวา คนปกติ[bronchial hyper-reactivity] ผลจากการอักเสบจึงทําใหเยื่อบุผนังหลอดลมมีการหนาตัว กลามเนื้อหลอดลมมีการหดเกร็งตัว ทําใหผูปวยมีอาการไอ แนนหนาอก หายใจมีเสียงหวีด และ หอบเหนื่อย อาการหอบเหนือ่ ยจะเกิดขึน้ ทันทีที่ไดรับสารภูมิแพ ขณะที่ทานเปนหอบหืด หลอดลมของทานจะมีการเปลี่ยนแปลงดังนี้ เมื่อทานหายใจเอาสารภูมิแพเขาไปในปอดจะทําใหเกิดการเปลี่ยนแปลงในปอดดังนี้ 1. Acute bronchoconstriction มีการหดเกร็งของกลามเนื้อหลอดลม[Airway muscle] หลังจาก ไดรับสารภูมิแพทําใหลมผานหลอดลมลําบาก


2. Air way edemaเนื่องจากมีการหลั่งของน้ําทําใหผนังหลอดลมบวมผูปวยจะหอบเพิ่มขึน้ 3. Chronic mucous plug formation มีเสมหะอุดหลอดลมทําใหลมผานหลอดลมลําบาก 4. Air way remodeling มีการหนาตัวของผนังหลอดลมทําใหหลอดลมตีบเรื้อรัง จากกลไกดังกลาวทําใหหลอดลมมีการหดเกร็ง ผูปวยจึงเกิดอาการดังตอไปนี้    

หายใจตื้น หรือหายใจสั้น แนนหนาอก ไอ หายใจเสียงดัง

โรคหอบหืดจะมีอาการไมแนนอนอาการของผูปวยจะผันแปรไดหลายรูปแบบ    

อาการหอบอาจจะเบาจนกระทั่งหอบหนัก อาการแตละคนจะไมเหมือนกัน อาการอาจจะกําเริบเปนครั้งๆ หรืออาการอาจจะหายไปเปนเวลานาน อาการหอบแตละครั้งจะไมเทากัน

การวินจิ ฉัย จุดประสงคของการรักษาหอบหืด            

ไมมีอาการหอบหืด เชน ไอ หายใจเสียงดังหวีด แนนหนาอก ไมตองตื่นกลางคืนเพราะอาการหอบหืด ไมตองเขาหองฉุกเฉิน หรือนอนโรงพยาบาลเพราะโรคหอบหืด สามารถคุมอาการใหสงบลงไดและหอบหืดเรื้อรังนอยทีส่ ุด ปองกันไมใหเกิดอาการกําเริบของโรค ยกระดับสมรรถภาพการทํางานของปอดใหดีทัดเทียมกับคนปกติ สามารถดํารงชีวิตอยูไดเหมือนคนปกติไมตองหยุดเรียนหรือหยุดงาน หลีกเลี่ยงผลแทรกซอนจากยารักษาโรคหืด ลดอุบัติการณการเสียชีวิตจากโรคหอบหืด ใชยา beta2-agonistเพื่อระงับอาการหอบใหนอยที่สุด ไมมีภาวะฉุกเฉินของอาการหอบหืด สามารถออกกําลังกายไดเหมือนคนปกติ


หลังการรักษาไมควรมีอาการหอบหืดอยาเขาใจผิดวาหากมีอาการหอบพอพนยาแลวหายหอบคือ อาการดีขึ้น การรักษาที่ดีตองไมหอบ การรักษาใหไดผลดีตองประกอบดวยตองประกอบดวยแผนการรักษาดังนี้ ทานผูอานที่เปนหอบ หืดติดตามทีละหนา และพยายามทําความเขาใจ จะทําใหนําไปปฏิบัติได

2. โรคปอดบวม Pneumonia

โรคปอดบวมคืออะไร โรคปอดบวมหมายถึงภาวะปอดซึ่งเกิดการอักเสบ ซึ่งอาจเปนเชื้อแบคทีเรีย เชื้อไวรัส ซึ่งในสภาวะที่ผิดปกติอาจจะเกิดจาก เชื้อรา และ พยาธิ เมื่อเปนปอดบวม จะมีหนอง และสารน้ําอยางอื่นในถุงลม ทําใหรางกายไมสามารถรับ oxygen ทําใหรางกายขาด oxygen และ อาจถึงแกชีวติ ได สาเหตุของปอดบวม มีสาเหตุมากมายแตแบงสาเหตุไดดังนี้     

Bacteria Viruses Mycoplasma เชื้อชนิดอื่น เชน เชื้อรา สารเคมี

เชื้อที่เปนสาเหตุมักจะอยูใ นน้ําลายและเสมหะของผูปวยและสามารถแพรกระจายออกมาเวลาไอ จาม นอกจากนี้ยังเกิดจากการดมสารเคมี เชน แอมโมเนีย ไนโตรเจน ไดออกไซด หรือการสําลัก น้ําลายเศษอาหารและน้ํายอย เหตุชักนําสําคัญที่ทําใหเกิดปอดบวม ปกติเชื้อโรคอยูใ นคอ เมื่อ รางกายมีภาวะที่ภูมิคุมกันออนแอก็จะเกิดโรค ภาวะตางๆดังกลาวไดแก 1. รางกายมีภูมติ า นทานตอการอักเสบติดเชื้อลดลง เชนอายุมาก ขาดอาหาร เบาหวาน ไดรับ ยากดภูมิคุมกัน 2. การอักเสบติดเชื้อไวรัสของระบบการหายใจ 3. การอุดกั้น และการอักเสบเรือ้ รังในหลอดลม 4. การสําลัก น้ําลาย เศษอาหาร หรือสิ่งติดเชื้อในปอด


การติดตอ ติดตอโดยการไดรับเชื้อจากการไอ หรือจามของผูปวย บางรายอาจไดจากการกินน้ําแกว เดียวกันหรือใชผาเช็ดหนารวมกัน หลังจากไดรับเชื้ออาจจะเกิดอาการใน 1-3 วัน อาการของโรค ปอดบวม     

ผูปวยบางรายอาจจะมีอาการน้ํามูกไหล จาม คัดจมูกนํามากอน บางรายอาจจะเริ่มดวยไขสูง หนาวสั่น หายใจหอบเหนื่อย อาจจะมีอาการเจ็บหนาอกตําแหนงทีเ่ จ็บมักตรงกับบริเวณที่อักเสบ อาการไอ ในระยะแรกมีลักษณะไอแหงๆ แตระยะตอมาจะมีจํานวนเสมหะเพิ่มมากขึ้น เสมหะเหนียว

การวินิจฉัย หากมีประวัติไขสูง หนาวสั่น ไอมีเสมหะสีเหลือง หรือสีเขียว หายใจหอบ และแพทย สงสัยวาจะเปนปอดบวมแพทยตรวจรางกายและสงตรวจทางหองปฏิบัติการดังนี้    

เจาะเลือดตรวจ CBC พบวาเม็ดเลือดขาวเพิ่มขึ้น ตรวจเสมหะโดยการยอมสี และเพาะเชื้อ เพื่อหาสาเหตุของปอดบวม นําเลือดไปเพาะเชื้อหาสาเหตุ ซึ่งอาจจะตองใชเวลา 3-4 วันกวาจะทราบผล X-ray ปอด

การรักษา ในเด็กสวนใหญเกิดจากเชื้อไวรัสอาจจะไมจาํ เปนตองนอนโรงพยาบาล ตองกระตุนให เด็กดื่มน้ํามากๆ วัดไขวนั ละ 2 ครั้ง รับประทานยาตามแพทยสั่งโดยเครงคัด หามซื้อยาแกไอ รับประทานเอง ใหคอยตรวจดูสีริมฝปาก และเล็บวายังคงสีชมพูอยูหรือไม หากมีสีคล้ําควรรีบพบ แพทย หากเปนเชื้อแบคทีเรีย หรืออาการเปนมาก เชน ไขสูงมาก หอบมาก ไอมาก แพทยจะใหนอน โรงพยาบาล และตรวจเลือดดังกลาวขางตน และใหการรักษา คือ   

ให oxygen ใหยาปฏิชวี นะ ใหน้ําเกลือ

โรคแทรกซอนที่สําคัญ 1. น้ําในชองเยื่อหุมปอด (pleural effusion) เกิดจากการอักเสบของเนื้อปอดลามออกมาถึงเยื่อ หุมปอด จํานวนน้ํามีไดตงั้ แตเล็กนอยจนถึงขนาดมาก ถามีไมมากก็อาจหายเองได ในรายที่ มีจํานวนมากจนทําใหเกิดอาการหอบจะตองทําการรักษาโดยการเจาะดูดเอาน้ําออก


2. หนองในชองเยื่อหุมปอด (empyema )ภาพถายรังสีเหมือนกับน้ําในชองหุมปอดแตจะมีไข สูงและหอบเหนื่อย 3. ปอดแตกและมีลมในชองปอด (pneumothorax )มักเกิดจากการติดเชื้อที่รุนแรง ผูปวยจะ แนนหนาอกและหายใจหอบเหนื่อย 4. เยื่อหุมหัวใจอักเสบ( pericarditis ) เยื่อหุมสมองอักเสบ( meningitis )ปจจุบันพบนอย 5. หัวใจวาย มักพบในรายที่มโี รคหัวใจอยูกอ น การปองกัน 

 

ใชวัคซีนสามารถปองกันปอดบวมไดบางเชื้อ เชน H.influenza, Pertussisไอกรน,ปอดบวม Pneumococcal ใหหลีกเลี่ยงจากคนที่เปนปอดบวม หากมีสมาชิกในครอบครัวเปนหอบหืดใหแยกถวย และชาม สมาชิกในครอบครัวใหลาง มือบอยๆ

3. โรควัณโรค วัณโรคเปนทีพ่ บบอยในประเทศไทยและเปนสาเหตุการตายที่สําคัญของประเทศไทยและทัว่ โลก และกอใหเกิดการสูญเสียทางเศรษฐกิจตอประเทศและครอบครัวของผูปวย ผูเขียนคิดวาทาน ผูอานควรจะมีควรรูเรื่องโรควัณโรคไวบางเนื่องจาก - วัณโรคติดตอไดงายโดยทางหายใจทานอาจจะรับเชื้อโดยที่ไมรูตวั หากใกลชิดกับผูปวย - คนที่ไดรับเชือ้ สวนใหญไมมีอาการ - อัตราการเกิดเชื้อวัณโรคดื้อยามีจํานวนมากขึ้น หากคนที่ไดรับเชื้อวัณโรคดื้อยาจะทําให รักษายาก - อัตราผูปวยโรคเอดสมีสูงขึ้น ทําใหมีผูปว ยวัณโรคเพิ่มขึน้ - ผูปวยจํานวนหนึ่งแพยาวัณโรคทําใหเกิดตับอักเสบ


จากเหตุผลดังกลาวทานผูอานควรมีความรูเ รื่องวัณโรคเพือ่ ปองกันตัวเองและดูแลผูปวย หลายทานเขาใจผิดวาโรควัณโรคเปนโรคของปอด แตความจริงเชื้อวัณโรคสามารถทําใหเกิดโรค ที่สวนอื่นของรางกาย เชนกระดูก ขอ ไต และเยื่อหุมสมอง


Disease  

asthma symptom

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you