Page 93

ne kadar sarsar. Ulusal programda reformizm, egemen s›n›f›n bütün ayr›cal›klar›n› ortadan kald›rmaz; reformizm, ulusal bask›n›n tüm biçimlerini yok etmez. ‘Özerk’ bir ulus, ‘egemen’ bir ulusla, haklar bak›m›ndan eflit durumda de¤ildir; Polonyal› yoldafllar (eski ‘ekonomistler’ gibi) siyasal kavramlar›n ve kategorilerin tahlilini yapmamakta direnmeselerdi, bunun fark›na varmazl›k etmezlerdi.” Anlat›m-al›nt› Norveç’in ‹sveç’e ba¤›ml›l›k flartlar›ndaki (“parças› olma” fleklinde) özerk durumunu anlatt›ktan sonra, flöyle devam etmektedir: “Norveç yaln›zca özerk iken, ‹sveç aristokrasisinin fazladan bir ayr›cal›¤› vard› ve bu ayr›cal›k, ayr›lma sonucu ‘azalt›lmakla’ kalmad› (reformizmin özü, kötülükleri azaltmakt›r, onlar› yok etmek de¤il), tamamen yok edildi (devrimci nitelikte bir program›n bafll›ca belirtisi budur). …” (age. Sf:184-185)

092 SINIF TEOR‹S‹ HAZ‹RAN 2010 SAYI 14

Kanaatimizce, burada komünistlerin ulusal program›n›n ne olmas› gerekti¤i aç›kl›¤a kavufluyor. Yan› s›ra, bunun, komünistlerin ulusal program›n›n “ulusal reformist” olarak suçlanmas›na karfl›, bu program›n devrimci oldu¤unu kan›tlamakta ve ulusal reformist programla devrimci program›n aras›ndaki ay›r›m net olarak gösterilmektedir. Ancak tüm bunlar, somut ulusal hareketin özellikle politik olarak devrimci niteli¤i ya da somut ulusal hareketin desteklenip desteklenmeyece¤inden bir ölçüde ayr› fleylerdir. Elbette tamamen ba¤›ms›z tart›flma ve ölçüler de¤il, fakat esas itibariyle burada yürütülen tart›flma, Polonyal›lar›n komünistlerin program›n›n “ulusal reformist” oldu¤u elefltirisine karfl›, bu program›n devrimci oldu¤unun kan›tlanmas›na dönüktür daha çok. K›sacas› komünistlerin program› aç›klanmakta ve bu program›n özerklik de¤il, ayr›lma özgürlü¤üne dayand›¤›n›, dolay›s›yla da reformist olmay›p devrimci oldu¤u kan›tlanmaktad›r. Genel olarak ulusal hareketin devrimcili¤i (özellikle siyasi olarak) ve desteklenip desteklenmemesi meselesinin baflka ölçü ve nüanslara sahip konular oldu¤u ve Lenin’in yürüttü¤ü tart›flman›n daha baflka bir fley oldu¤u aç›kt›r. Bunlar› birbirine kar›flt›rmak ya da ayr›flt›rmamak son derece hatal›d›r. E¤er bizler, devrimci program için söylenenleri (yukar›daki Lenin’in sözlerini) do¤ru okumaz isek ve herhangi bir ulusal hareketi de¤erlendirirken, salt bu söylenenlerden, yani komünistlerin devrimci program› için belirtilen kriterlerden hareket eder ve o ulusal hareketin politik niteli¤ini (politik olarak devrimci olup olmad›¤›n›) bunlara göre tespit edersek,

yan›laca¤›m›z-hataya düflece¤imiz kesindir. Partizan’›n yapt›¤› tam da budur. Ve Partizan al›nt›n›n bafl taraf›n› almayarak yorumunda eksikli¤e düflmüfltür. Zira, Lenin yukar›da ilgili tart›flmadaki sözlerinde “devrimci nitelikte bir program›n bafll›ca belirtisi budur.” derken ulusal hareketin program›n› de¤il, komünistlerin program›n› kast etmektedir. Belirtti¤i anlamda “devrimci” olmayan, yani özerklik program› karfl›s›nda ayr›lma özgürlü¤ü program› olmayan ama kuflkusuz ki, demokratik muhteva tafl›yan ulusal hareketleri desteklemektedir. Desteklemek için devrimci program olarak tan›mlad›¤› programa sahip olmay› flart koflmamaktad›r. Desteklemesi politik olarak devrimci olduklar›n›n göstergesidir. Çünkü, gerçekten devrimci olduklar› takdirde destekleriz demiflti Lenin. Böylece devrimci olmalar›n› UKKTH ilkesine ba¤lamad›¤› a盤a ç›kar. Partizan’›n feci flekilde yan›ld›¤› ortadad›r. Yan›lg›s› ise, komünistlerin program› için söylenenleri, ulusal hareketin program›na uyarlayarak kar›flt›rmas›ndan ve tab i î ki onlar›n politik bak›mdan devrimcili¤ini bununla ölçmesinden ileri gelmektedir. Dahas›, ulusal sorunun farkl› taleplerle, farkl› biçimlerde ortaya ç›kt›¤›-ç›kaca¤›, yani programlar›n›n farkl› farkl› olaca¤›, genel kabul gören ve ustalar›n iflaret ettikleri ortak do¤rudur. O halde, komünistlerin devrimci program›na yön vererek yerleflen temel ilkeyi (ayr›lma hakk›n›), di¤er ulusal hareketlerin politik olarak devrimci olup olmad›klar›n›n tek reçetesi olarak sunamay›z. Aksi halde, ayr›lma özgürlü¤ü ya da ayr›lma prati¤ini örnek göstererek, devrimci program›n belirtisi budur dedi¤i halde, “burjuva demokratik” terimi yerine “devrimci ulusal” terimini tek do¤ru terim kabul edip kullanman›n ne anlam› olabilirdi? Ve dahas›, “Bu terim de¤iflikli¤inin anlam› fludur ki, biz, sömürge ülkelerin burjuva kurtulufl hareketlerini, ancak bu hareketler gerçekten devrimci olduklar› taktirde, bu hareketlerin temsilcilerinin o ülkelerdeki köylülü¤ü ve sömürülen genifl kitleleri, devrimci bir ruhla örgütlendirmemize engel olmad›klar› taktirde desteklemeliyiz ve destekleyece¤iz.” (age. Sf:223) demenin manas› ne olabilir ki? Bu sözlerde ulusal hareketleri desteklemek için tek flart olan iki vurgu var: Birincisi, gerçekten devrimci olmalar› ve ikincisi, devrimci örgütlenmemize engel olmamalar› fleklindeki vurgudur. Ki, ikinci flart-vurgu hiç kuflkusuz ki, birinci flart›n mant›ki sonucu ve ayn› zamanda devrimci olman›n göstergesidir ya da devrimcili¤in gere¤i-

Sınıf Teorisi - Sayı 14  

2002’den bu yana yayınlanan, Marksist-Leninist-Maoist teorik dergi.

Advertisement