Page 16

Yine, Suriye-Libya-Yemen eksenli askeri üs kurma giriflimi de Rusya’dan ba¤›ms›z olmad›¤› gibi, ABD’nin stratejilerine karfl› geliflmeler olarak anlafl›lmak durumundad›r. Öte yandan ABD ile Hindistan aras›ndaki 100 milyar dolarl›k silah anlaflmas› da Rusya ve Çin’in kuflat›lmas› olarak okunmal›d›r. Hatta faflist TC’nin dâhil oldu¤u Mavi Ak›m projesi, Nabucco, Güney Ak›m gibi anlaflma ve projeler de ABD ile Rusya esasl› geliflen karfl›l›kl› sürecin parçalar› olarak yaflam bulmaktad›r. Rusya ile ABD’nin karfl›l›kl› ad›mlar att›¤› ve bu sürecin oldukça genifl bir yelpazede sürdü¤ü aç›kça gözlenebilmektedir. Peru ordusunun ABD ve ‹srail taraf›ndan e¤itilmesi, Hindistan ve Kolombiya’da teknik ve askeri donan›m›n güçlendirilmesine dönük at›lan ad›mlar vb. Maoist hareketleri hedeflemekle yetinmeyip, tüm radikal hareketlere yöneldi¤ini göstermektedir. ABD’nin sadece Rusya’ya karfl› de¤il, Çin’e karfl› da ad›mlar att›¤› teslim edilmelidir. Çin-Uygur bölgesindeki geliflmeler de bunun bir örne¤ini vermektedir. Yine Çin’in Afrika ülkelerine yay›lama siyaseti karfl›s›nda da ABD çok ciddi (tehdit içerikli) rahats›zl›¤›n› aç›kça dile getirmifltir.

ABD-Rusya Aras›ndak› Çeliflki ve Öne Ç›kan Üç Kamp ABD ile Rusya aras›ndaki çat›flma döneme damgas›n› vuran en belirgin çeliflki olmakla birlikte, gelecekteki çat›flmaya da ABD, Rusya ve Çin aras›ndaki bu dalafl damgas›n› vuracakt›r. Enerji kayna¤›n›n kontrolü üçünü kesin bir üstünlük mücadelesine sokarak boy ölçüflmelerine-restleflmelerine ve karfl›l›kl› ad›mlarla gelecekteki hakimiyeti tayin eden kap›flma tahtas› durumundad›r. K›talar aras› menzile sahip balistik füzelerin Çin ve Kuzey Kore’den sonra flimdi de ABD taraf›ndan denenmesi, öte yandan füze bataryalar›n›n yerlefltirilmesi ve kurulan üslere bak›ld›¤›nda, Rusya ile ABD’nin karfl›l›kl› el alt›ndan at›lan ad›mlar›ndan baflka bir fley olmad›¤› anlafl›lmaktad›r. Gürcistan’da yaflanan geliflme do¤rudan Rusya ile ABD’nin küçük çapta bir boy ölçüflmesiydi. Uluslararas› alanda çeflitli ülkeler aras›nda yap›lan anlaflmalar trafi¤i yo¤unlaflmakla birlikte, bunlar›n hepsi olmasa bile esas› Rusya ile ABD’nin karfl›l›kl› ad›mlar›n› anlatmaktad›r. Emperyalist dalafl ve yar›fl enerji kontrolü ve yollar›n›n denetimi üzerinde yaflanmaktad›r. Zira gelecek dengeler buna göre belirlenecektir. Kimin kimi köfleye s›k›flt›r›p öne geçece¤ini, di¤er ülkelere müdahaleyi ya da di¤er ülkelerin yedeklenmesi de belirleyecektir. Bu anlamda seyreden di¤er diplomatik ad›mlar, anlaflmalar

ve küçük çapl› çat›flmalar bu soruna ba¤l› olarak cereyan etmekte-bunun görüngüleri olarak yer almaktad›r. Mevcut durumda dünyada belli bafll› üç emperyalist kamp vard›r. ABD’nin ba¤›ml›l›¤› çerçevesinde toparlad›¤› ülkelerle bafl›n› çekti¤i kamp, AB ve fiangay Befllisi esas kamplard›r. BMBMGK (Birleflmifl Milletler Güvenlik Konseyi), NATO, IMF, Dünya Bankas›, NAFTA ve benzeri örgütlemeler bunlar›n kurumlar›n› ifade ederler. Eklemek gerekir ki, mevcut dünya koflullar›nda emperyalist dengeler de¤iflmeye müsait olup bu kamplarda oynamalar olabilece¤i gibi, bu kamplarda özellikle AB çatlaklar tafl›y›p belli çatlamalara gebeyken, fiengay Befllisi de çok sa¤lam bir beflli say›lmaz. ADB’nin ise, çevresinde toparlad›¤› kimi devletleri kaybetmesi mümkün gözükmektedir. Dengelerin tam oturmay›p yaflanan geliflmelerin de¤iflimi olanakl› k›ld›¤› kaygan bir zeminin oldu¤u söylenebilir. Her kampta belli güçlerin bafl çekti¤i ve bunlar›n ç›karlar› temelinde kamp›n politikalar›na yön verildi¤i do¤rudur. Rusya-Çin bir kamp›n bafl›n› çekmekte, AlmanyaFransa ve sorunlu da olsa ‹ngiltere bir kamp› tayin etmekte, ADB ise di¤er tarafta tart›flmas›z bir kamp komutan› durumundad›r. Ki, ABD’nin dünya üzerindeki otoritesi sars›nt› geçirse de hala bafl aktördür. Özellikle askeri bak›mdan tart›flmas›z tek güçtür. Dünyan›n birinci büyük ekonomisi olarak ABD ekonomisi ve ikinci büyük ekonomi olarak da Japon ekonomisi say›lmaktad›r. Avrupa ekonomisi gibi Rusya ve Çin ekonomisini de vuran emperyalist finans krizin flimdiki sonuçlar› bile, emperyalizmin geliflmesinin nereye do¤ru ilerledi¤ini ve nereye varaca¤›n› aç›kça ortaya koymaktad›r. Azami kar h›rs›yla ihtiyaç d›fl›-fazlas› tüketime dönük yap›lan dengesiz ve afl›r› üretim, emperyalist tekelleflme ve sömürünün yaratt›¤› yoksullu¤un sonucu al›m gücünün düflerek, bu üretim fazlas›n›n pazar bulamamas› krizin temelini oluflturmaktad›r. Yani emperyalist üretim krizin tek yarat›c› temelidir, bu üretimin varaca¤› yer ya da yarataca¤› tek fley krizdir. Krizin atlat›lmas› için girilen pazar aray›fl› ve pazar kapma dalafl›, krizi büyüterek yeni kriz ve çat›flmalar› gündeme getirmektedir. Emperyalizm-emperyalistler kriz yaratt›¤› gibi, bu krizden kurtulmak için birbirinin nüfuz alanlar›na göz dikmekte ve geri ba¤›ml› ülkeleri daha fazla sömürüp talan etmektedirler. Kapitalist emperyalist ülkelerdeki bask›c› yasalar ve faflistleflme e¤iliminin güçlenmesi, krizin yol açt›¤› bir sonuç oldu¤u kadar, önemli bir so-

015 SINIF TEOR‹S‹ HAZ‹RAN 2010 SAYI 14

Sınıf Teorisi - Sayı 14  

2002’den bu yana yayınlanan, Marksist-Leninist-Maoist teorik dergi.

Advertisement