Issuu on Google+

ISSN 1986-2989 ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ - AĞUSTOS - EYLÜL 2012 SAYI / ΦΥΛΛΟ: 47

Δημοσιεύεται με την στήριξη των FES, BİLBAN και ΙΚΜΕ FES, BİLBAN ve ΙΚΜΕ’nin katkıları ile yayınlanmaktadır

ÜCRETSİZ / ΔΩΡΕΑΝ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ «ΦΩΝΗΣ ΚΥΠΡΙΩΝ»

Το δικοινοτικό φόρουμ «Φωνή Κυπρίων» συζήτησε την παρούσα κατάσταση στην Κύπρο και κατέληξε στα ακόλουθα συμπεράσματα: 1. Η αδιαφορία και η απογοήτευση έχουν παρεισφρήσει στις δύο κοινότητες, ως αποτέλεσμα της παρούσας κατάστασης, όπου οι διακοινοτικές συνομιλίες είναι στην καλύτερη περίπτωση σε χειμερία νάρκη. 2. Είναι επιτακτική ανάγκη να εφαρμοστούν ως θέμα άμεσης προτεραιότητας Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, που θα μπορούσαν να ωφελήσουν και τις δύο κοινότητες, έτσι ώστε να διατηρηθεί ζωντανή η ώθηση για την επανένωση. Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο μεσολαβητής του ΟΗΕ έχει συναντήσεις με τους δύο ηγέτες των κοινοτήτων, ανανεώνουμε τις συγκεκριμένες σχετικές προτάσεις μας: α) Η τουρκοκυπριακή κοινότητα θα πρέπει να συμπεριληφθεί στην Τελωνειακή Ένωση με την ΕΕ.. Αυτό θα μπορούσε να προωθήσει την οικονομική ολοκλήρωση στο εσωτερικό του νησιού και να διευκολύνει μια βιώσιμη, ομοσπονδιακή λύση. Λιμάνια στην βόρεια Κύπρο θα πρέπει να ανοίξουν στη διεθνή κυκλοφορία, υπό την εποπτεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτή η φόρμουλα θα συνεπάγεται το ταυτόχρονο άνοιγμα των λιμανιών και του εναέριου χώρου της Τουρκίας προς την Κύπρο βελτιώνοντας έτσι διαδικασία των διαπραγματεύσεων για ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ και να ομαλοποιήσει τις σχέσεις της Τουρκίας μα την

Κύπρο. β) Η πόλη των Βαρωσίων θα πρέπει να παραδοθεί στα Ηνωμένα Έθνη, με τη βοήθεια της ΕΕ, αυτό όχι μόνο θα επιτρέψει τους κατοίκους της να επιστρέψουν, αλλά, με το σωστό σχεδιασμό και όραμα, θα μπορούσαν να μετατρέψουν την πόλη σε ένα μοντέλο συνέργειας και της συνύπαρξης 3. Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα των Κυπρίων από όλες τις κοινότητες παραβιάζονται αδυσώπητα σε όλη την Κύπρο, και αυτό συνεχίζεται για περισσότερο από μισό αιώνα. Η Φωνή Κυπρίων απαιτεί έντονα ότι, όλα τα είδη των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων πρέπει να σταματήσουν αμέσως και πιστεύει ότι αυτό είναι δυνατό, ακόμη και πριν φθάσουμε σε μια τελική διευθέτηση. 4. Το αδιέξοδο στη διαδικασία διευθέτησης απειλεί την ίδια την ύπαρξη της τουρκοκυπριακής κοινότητας που είναι αναπόσπαστο μέρος του κυπριακού λαού. 5. Κατά πάσα πιθανότητα οι διακοινοτικές συνομιλίες θα συνεχιστούν μετά τις προεδρικές εκλογές στο νότο και την αντίστοιχη δραστηριότητα στο βόρειο τμήμα το 2014. Ο νέος γύρος των συνομιλιών πρέπει να ακολουθήσει ένα αυστηρό χρονοδιάγραμμα, προκειμένου να επιτευχθεί μια διευθέτηση κατά τη διάρκεια του 2014. 6. Καλούμε όλους τους υποψηφίους για την προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας να εν-

τάξουν στις προεκλογικές εκστρατείες τους την προώθηση της ειρήνης, δηλαδή μια πρώιμη διζωνική δικοινοτική λύση. Ας θυμόμαστε ότι ποσοστό 65-70 τοις εκατό των δύο κοινοτήτων υποστηρίζουν ομοσπονδιακή λύση. Η προεκλογική εκστρατεία δεν θα πρέπει να μετατραπεί σε μια κούρσα εθνικιστικών πολιτικών. 7. Στο σημερινό κλίμα της οικονομικής κρίσης, αντιμετωπίζουμε παραμερισμό του Κυπριακού προβλήματος σε μια δευτερεύουσα θέση. Ωστόσο, εμείς ως Φωνή Κυπρίων πιστεύουμε ακράδαντα ότι η διευθέτηση του κυπριακού προβλήματος θα έχει επίσης μια μεγάλη θετική επίδραση στην οικονομία. Η ανοικοδόμηση που θα ακολουθήσει αναπόφευκτα μια διευθέτηση, μαζί με την εμπιστοσύνη της αγοράς, θα προσελκύσει επενδύσεις που θα τονώσουν την οικονομική δραστηριότητα. Οι οικονομίες από τη μείωση των στρατιωτικών δαπανών και οι συνέπειες της αποδέσμευσης του προσωπικού σε παραγωγικές δραστηριότητες, θα λειτουργήσουν ως θετικοί παράγοντες. Πράγματι, μια διευθέτηση του κυπριακού θα μπορούσε να εξαλείψει την οικονομική κρίση. 8. Τελευταίο, αλλά όχι λιγότερο σημαντικό, είναι καιρός εμείς οι Κύπριοι να ορίσουμε με σαφήνεια το όραμά μας και χωρίς δισταγμό να διευκρινίσουμε ξεκάθαρα ότι από εδώ και στο εξής, με σεβασμό στον πολιτισμό μας, θέλουμε να ζήσουμε με ασφάλεια και με υπερηφάνεια ως Κύπριοι, στην κοινή μας πατρίδα.

“KIBRISLILARIN SESİ”’nin Açıklaması 11/09/2012 tarihinde toplanan iki toplumlu “KIBRISLILARIN SESİ” forumu Kıbrıs’taki güncel durumu tartışmış ve aşağıdaki sonuçları üretmiştir: 1. Toplumlararası görüşmelerin, en basit ifade ile kış uykusuna yatmış olması nedeniyle, her iki toplum içinde de sessizce bir ilgisizlik ve düş kırıklığı ortaya çıkmıştır. 2. Yeniden birleşmeye olan ihtiyacı canlı tutmak maksadı ile ve iki her toplumun da yararına olacak şekilde Güven Artırıcı Önlemler acil bir öncelik olarak uygulamaya konmalıdır. BM arabulucusunun iki toplum lideri ile yakında görüşecek olmasını dikkate alarak, konu ile ilgili spesifik önerilerimizi yenileriz. a. Kıbrıs Türk Toplumu AB Gümrük Birliğine dahil edilmelidir. Bu, ada içerisinde ekonomik bütünleşmeyi ve sürdürülebilir bir federal çözüme ulaşmayı kolaylaştıracaktır. Kuzey Kıbrıstaki limanlar AB denetiminde uluslararası trafiğe açılmalıdır. Bu formül ile, eşzamanlı olarak Türkiyenin liman ve hava sahasını Kıbrıs’a açması, dolayısı ile Türkiye’nin AB üyelik müzakerelerinin ilerlemesi ve TürkiyeKıbrıs ilişkilerinin normalleşmesi sağlanacaktır.

b. Maraş, AB desteği de sağlanarak BM yönetimine iade edilmelidir. Bu sadece eski sahiplerinin evlerine dönmesini sağlamayacak, ayrıca doğru bir vizyon ve planlama ile kent, birlikte yaşama ve sinerji modeline dönüşebilecektir. 3. Her iki toplumun da yarım asırdır insan haklarının acımasızca ihlal ediliyor olması kabul edilemez. Kıbrıslıların Sesi tüm insan hakları ihlallerinin durdurulmasını şiddetle talep eder ve bunun bir uzlaşmadan önce de mümkün olduğuna inanır. 4. Çözüm sürecindeki kilitlenme Kıbrıs halkının bir parçası olan Kıbrıs Türk Toplumunun varlığını tehlikeye sokmaktadır. 5. Toplumlar arası görüşmeler, büyük bir ihtimalle güneydeki başkanlık seçimlerinden ve ayni zamanda kuzeydeki 2014 deki seçimlerden sonra devam edebilecektir. Yeni tur görüşmelerinin 2014 içinde çözümle sonuçlanabilmesi için bir takvim dahilinde kesin olarak sınırlandırılması gerekmektedir. 6. Başkanlık seçimlerindeki tüm başkan adaylarının seçim kampanyaları ile iki kesimli, iki toplumlu ve erken bir çözüm temelinde barışa katkı yapmaya davet ederiz. Her iki

toplumun da % 65 - % 70 lik kesimlerinin çözümü destekledikleri hatırlanmalıdır. Seçim kampanyaları, milliyetci politikaların yarışmasına dönüştürülmemelidir. 7. Bugün yaşanan ekonomik kriz ortamının Kıbrıs sorununu ikincil duruma düşürmesi ile karşı karşıyayız. Ancak, Kıbrıslıların Sesi olarak bizler Kıbrıs sorununun çözümlenmesinin ekonomi üzerinde ciddi ve olumlu katkısı olacağına şiddetle inanmaktayız. Kaçınılmaz olarak çözümü takip edecek olan yeniden yapılanma, ve piyasalarda oluşacak güven artışı ekonomiyi canlandıracak olan yatırımları teşvik edecektir. Askeri harcamaların kısıtlanması ve ilgili kişilerin üretken aktivitelerle ekonomiye katılımları olumlu faktörlerin örneklerindendir. Bir çözüm gerçekten de ekonomik krizi sonlandırıcı olabilecektir. 8. Son, ancak bir o kadar da önemli olan; biz Kıbrıslılar olarak vizyonumuzu belirlemenin tam zamanıdır, ve bundan sonra karşılıklı kültürlerimize saygı duyarak, güvenlik içinde ve gururla kendi ortak vatanımızda yaşamak istediğimizi belirgin olmayan ifadeler kullanmadan, net olarak tanımlamalıyız.


ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ – AĞUSTOS - EYLÜL 2012

SAYFA / ΣΕΛΙ ΔΑ -2

Αρχίζει η αναστήλωση 140 μνημείων, θυμάτων της εισβολής Όλα είναι έτοιμα για να αρχίσει η αποκατάσταση των πρώτων 10 εκκλησιαστικών μνημείων. Μιράντα Λυσάνδρου Μία χούφτα ανθρώπων, Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, με πολλή υπομονή και με υψηλό συναίσθημα ευθύνης, εργάζονται εποικοδομητικά, αθόρυβα και σε ένα πνεύμα συνεργασίας τα τελευταία τέσσερα χρόνια, με κοινό σκοπό τη διάσωση του πολιτιστικού πλούτου της Κύπρου. Η Τεχνική Επιτροπή Πολιτιστικής Κληρονομιάς διορίστηκε από τους ηγέτες των κοινοτήτων, τον Πρόεδρο Χριστόφια και τον κ. Ταλάτ αρχικά και στη συνέχεια από τον κ. Έρογλου, στο πλαίσιο των δικοινοτικών συνομιλιών. Τα μέλη της Τ.Ε. λειτουργούν υπό την προσωπική τους ιδιότητα και έχουν καταφέρει να προχωρήσουν σε συνεργασία με το UNDP-PFF, στον καταρτισμό του καταλόγου με τις εκκλησίες και τα τζαμιά που χρειάζονται στήριξη και αναστήλωση. Τα επιτεύγματα της Επιτροπής είναι μεγάλα, εάν σκεφτεί κανείς πως έπρεπε να αντιμετωπίσει το κλίμα διχόνοιας που εξακολουθεί να συντηρείται στις δύο πλευρές, τις συντηρητικές δυνάμεις που εξακολουθούν να επιβιώνουν και να ενδυναμώνουν τον εθνικισμό και που οδηγούν στην αποτυχία των συνομιλιών για την επίτευξη συνολικής λύσης του Κυπριακού. Ο επικεφαλής της Τεχνικής Επιτροπής (Τ.Ε.), Τάκης Χατζηδημητρίου, μιλώντας για πρώτη φορά για το έργο της Επιτροπής, εξέφρασε τη βεβαιότητα πως το 2012 είναι το έτος κατά το οποίο έχουν αρχίσει να υλοποιούνται οι αποφάσεις. «Χρειάστηκε πολλή προσπάθεια και πολλή προεργασία. Πλέον, είμαστε έτοιμοι να ξεκινήσουμε στην πράξη με την επιδιόρθωση των μνημείων. Για αρκετά έργα έχουν προχωρήσει οι μελέτες και ζητήθηκαν προσφορές» σημείωσε σε συνέντευξή του στην «Κ». Τα μνημεία τα οποία χρειάζονται άμεση συντήρηση είναι 40 (26 σε εδάφη που δεν ελέγχονται από την Κ.Δ. και 14 που βρίσκονται στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές) από έναν μακρύτερο κατάλογο 140 μνημείων, τα οποία μελετήθηκαν από την Τ.Ε. σε συνεργασία με τους εμπειρογνώμονες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από τις υποθέσεις των 40 μνημείων πρώτης προτεραιότητας, που όπως σημειώνει ο κ. Χατζηδημητρίου κινδυνεύουν με κατάρρευση, η Τ.Ε. επιλήφθηκε έως τώρα για τα 10. Το φθινόπωρο θα αρχίσουν οι μελέτες για άλλα 10 έργα και με αυτούς τους ρυθμούς θα προχωρεί η δύσκολη διαδικασία της διάσωσης όσων μνημείων μπορούν πια, τέσσερεις δεκαετίες από την εισβολή, να διασωθούν. Στον κατάλογο των πρώτων 10 περιλαμβάνονται το τζαμί στη Δένεια, ο Προφήτης Ηλίας στη Φιλιά, ο Άγιος Αυξέντιος στην Κώμη Κεπίρ, η Παναγία της Μελανδρίνας στην Καλογραία, ο Άγιος Νικόλαος στο Συριανοχώρι, το τζαμί Μουσταφά Πασά στην Αμμόχωστο, το Τσερκές τζαμί στο Φασούρι που θα διατηρηθεί σαν ερείπιο, τα Λουτρά στην Κάτω Πάφο, η Παναγία του Τράχωνα και το τζαμί στην Ευρέτου. Προσφορές έχουν ζητηθεί και για τον Πύργου του Οθέλλου που σε κάποια κρίσιμα σημεία άρχισε να καταρρέει. Άλλα μνημεία στα οποία η Τ.Ε. έστρεψε εξ αρχής την προσοχή της ήταν η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στο Λευκόνοικο και του Αρναούτ τζαμί στη Λεμεσό. Παρόλη την καθυστέρηση που έχει σημειωθεί σ’ αυτά τα μνημεία η Τ.Ε. ελπίζει ότι θα προχωρήσουν σύντομα οι σχετικές μελέτες που γίνονται με τη φροντίδα του UNDP-ACT. Η χρηματοδότηση της μελέτης έγινε από τη συνεργατική Λευκονοίκου. Για όλα τα μνημεία εργάζονται ομάδες αρχιτεκτόνων Ε/κ και Τ/κ. Τα έργα χρηματοδοτούνται εξολοκλήρου από την Ε.Ε., ενώ συμπληρωματικά δόθηκαν και κονδύλια για κάλυψη δαπανών και από ιδιωτικούς και άλλους φορείς στις δύο πλευρές. Για τη διάσωση και στήριξη των 10 μνημείων απαιτούνται γύρω στα 3-3,5 εκατ. Ευρώ, ενώ για την αποκατάστασή τους θα απαιτηθεί ένα ποσό ύψους μεταξύ 40-50 εκατ. ευρώ. Ο κ. Χατζηδημητρίου δεν ανησυχεί για το οικονομικό. «Νομίζω ότι είναι αντιμετωπίσιμο. Χρηματοδότης μας μέχρι στιγμής είναι η Ε.Ε. Η Τ.Ε. με τον τρόπο λειτουργίας της και την καθιέρωση συγκεκριμένων διαδικασιών για την υλοποίηση των αποφάσεων της έχει εμπνεύσει τη

διεθνή εμπιστοσύνη. Πολλοί διεθνείς οργανισμοί δείχνουν ενδιαφέρον για το έργο της και φαίνονται διατεθειμένοι να ενισχύσουν το έργο της. Τα μέλη της Τ.Ε. υπολογίζουν ακόμη και σε εισφορές που θα γίνουν από ενδιαφερόμενα άτομα και οργανισμούς. Το ζητούμενο είναι να ξεπερνιούνται τα εμπόδια». Συντήρηση και των ερειπίων Παρόλο που ο κατάλογος των 140 μνημείων βασίζεται σε επισταμένες εκτιμήσεις και μελέτες παραμένει ενδεικτικός. Νεότερες πληροφορίες ή και παρατηρήσεις της Τ.Ε., ύστερα από επισκέψεις σε διάφορους χώρους, την υποχρεώνουν να προσθέσει κι άλλα μνημεία. «Τούτο συνέβη κιόλας σε κάποιες περιπτώσεις», επισημαίνει ο κ. Χατζηδημητρίου. Τέτοια είναι η περίπτωση του Αγίου Γεωργίου στα Άρδανα. Η Τ.Ε. αισιοδοξεί ότι στο νέο κατάλογο με τα επόμενα δέκα έργα που θα αποφασιστεί τον Σεπτέμβριο θα είναι και ο Άγιος Παντελεήμονας της Μύρτου, έργο που είχε ξεκινήσει η υποστήριξη του με χρηματοδότηση του ΕΦΚΑΒ. Για τον Άγιο Παντελεήμονα έχουν δοθεί χρήματα, τα οποία ακόμη δεν αξιοποιήθηκαν και από το ίδρυμα Λεβέντη. Το άλλο μεγάλο έργο που εκκρεμεί είναι η συντήρηση της Μονής του Αποστόλου Ανδρέα. Υπάρχουν βεβαίως και στις δύο πλευρές της γραμμής Αττίλα χώροι λατρείας, σχολεία και κτίσματα λαϊκής αρχιτεκτονικής που έχουν καταστραφεί ολοσχερώς. «Αυτό είναι που μας κάνει να σκεφτόμαστε ότι ο δρόμος της καταστροφής πρέπει να ανακοπεί», σημειώνει με πόνο ψυχής ο κ. Χατζηδημητρίου «και να δημιουργηθούν άλλες σχέσεις μεταξύ των κοινοτήτων, ώστε από κοινού να φροντίζουμε την κοινή πολιτιστική κληρονομιά». Σε ό,τι αφορά στα μνημεία τα οποία έχουν εγκαταλειφθεί στη μοίρα τους με κατάληξη την ολική καταστροφή, αυτό που η Τ.Ε. προωθεί, είναι τη συντήρηση τους έστω και ως ερειπίων. Η γλώσσα της επικοινωνίας Στο πλαίσιο αυτό, τα επιτεύγματα της Τεχνικής Επιτροπής δεν περιορίζονται στο κατά τα άλλα πολύ υψηλό καθήκον της διάσωσης της ακίνητης πολιτιστικής κληρονομιάς της Κύπρου. Η Τ.Ε. για να μπορέσει να δράσει έπρεπε να εμπεδώσει τον αμοιβαίο σεβασμό των πολιτιστικών χαρακτηριστικών της κάθε κοινότητας και να λειτουργήσει σε ένα πνεύμα εμπιστοσύνης και συνεργασίας. Αρχές που έχει και ως όρο εντολής να μεταφέρει σε ολόκληρη την κυπριακή κοινωνία. «Το επίτευγμα της μεταξύ μας συνεργασίας δεν ήταν μικρό. Γιατί χρειάστηκε πρώτα από όλα να βρούμε κοινή γλωσσά επικοινωνίας. Προσπαθήσαμε στη συνέχεια να αντικαταστήσουμε το κλίμα της σύγκρουσης και των καταγγελιών, με ένα νέο πνεύμα, αυτό της συνεργασίας για τη σωτηρία των μνημείων. Χρειάστηκε ακόμη να αντιμετωπίσουμε και να ξεπεράσουμε ακραία στοιχειά που καταπολεμούν κάθε εκδήλωση συνεργασίας και βλέπουν στη συντήρηση των μνημείων ένα πολιτικό εχθρό. Δυστυχώς, οι κύκλοι αυτοί της ανωμαλίας εξακολουθούν να υπάρχουν και στις δύο πλευρές», αφηγείται ο Τάκης Χατζηδημητρίου. Η Επιτροπή όλα αυτά τα χρόνια αντιμετώπισε και ακόμη αντιμετωπίζει προβλήματα. Αλλά «μέχρι στιγμής τα ξεπερνά και βρίσκει τελικά λύσεις κοινά αποδεχτές», αναφέρει ο επικεφαλής της. Επισημαίνοντας πως ο δρόμος της συνεργασίας δεν είναι εύκολος. «Έχει κινδύνους, ανατροπές και καθυστερήσεις. Ο άλλος όμως δρόμος, της συνεχούς αντιπαράθεσης, ως μόνη κατάληξη θα έχει την ολική καταστροφή. Η συνεργασία στα πλαίσια της Τ.Ε. δεν αποτελεί έκφραση αδυναμίας, ούτε συνιστά εξυπηρέτηση τούρκικων επιδιώξεων, όπως κάποιοι ισχυρίζονται, αλλά εκδήλωση αυτογνωσίας και συνείδηση του τι πρέπει, και τι μπορεί να γίνει κάτω από τις υφιστάμενες συνθήκες. Η Τ.Ε. αναζητά τους κοινούς στόχους για την εξυπηρέτηση ενός αμοιβαίου συμφέροντος, για τους Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους», σημειώνει. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα Στα τέσσερα χρόνια της ύπαρξής της η Τ.Ε. επέλεξε να μείνει σιωπηλή. «Τώρα που άρχισε να γίνεται εμ-

φανές το έργο που επιτελείται αποφασίσαμε να το γνωστοποιήσουμε με έκδοση ενός κοινού φυλλαδίου. Το φυλλάδιο σύντομα θα δοθεί στον Τύπο ώστε να υπάρχει άμεση και υπεύθυνη πληροφόρηση όλων των ενδιαφερομένων», επεσήμανε ο Τάκης Χατζηδημητρίου. Στο τελικό στάδιο βρίσκεται και η διαμόρφωση εκπαιδευτικού προγράμματος για παιδιά, με στοιχεία πολιτιστικών χαρακτηριστικών, ώστε να διευκολυνθεί η επαφή και η κατανόηση μεταξύ τους. Δυστυχώς, στα σχολεία αναφέρονται συνήθως μόνο τα αποτελέσματα της εισβολής και της κατοχής και όχι τα επιτεύγματα της συνεργασίας. Τα μέλη Τα μέλη της Τ.Ε. που εργάζονται ως ομάδα προσφέρουν τις υπηρεσίες τους χωρίς καμία απολύτως αποζημίωση. Πρόκειται για τους Αθήνα Παπαδοπούλου, Αγνή Πετρίδου, Γλαύκο Κωνσταντινίδη, Σοφοκλή Χατζησάββα, Τάκη Χατζηδημητρίου, Εμινέ Πίλλι, Αλή Τουντσάϊ, Αλή Κανλί, Μουσταφά Καϊμακαμζατέ, και Μουσταφά Αλτάν. Στις συνεδριάσεις της Τ.Ε. στο αεροδρόμιο Λευκωσίας παρευρίσκεται ως συντονιστής εκπρόσωπος των Ην. Εθνών. Τον ρόλο αυτό διαδραματίζει η κ. Τζένιφερ Ράιτ. Κινδυνεύει η συγκυρία για την αποκατάσταση του Απ. Ανδρέα Ρωτήσαμε τον κ. Χατζηδημητρίου πώς προχωρεί και πού βρίσκεται η συνεργασία της Τ.Ε. με το UNDPPFF για την αποκατάσταση του Μοναστηριού του Αποστόλου Ανδρέα. Το μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα μόλις πρόσφατα προστέθηκε στις αρμοδιότητες της Τ.Ε., τον περασμένο Φεβρουάριο. «Τότε κληθήκαμε από την υπ. Εξωτερικών σε σύσκεψη στην οποία παρευρισκόταν και ο Επίσκοπος Καρπασίας με συνεργάτες του. Ο Επίσκοπος Καρπασίας κ. Χριστοφόρος διεκτραγώδησε την κατάσταση της μονής και τόνισε την ανάγκη άμεσης παρέμβασης, γιατί κινδύνευε με κατάρρευση. Η υπουργός Εξωτερικών ζήτησε από την Τ.Ε. να παρέμβει, συναινούντος και του Επισκόπου Χριστοφόρου. Η Τ.Ε. αποφάσισε την ανάληψη της ευθύνης του έργου στη βάση των διαδικασιών της και των σχεδίων του Πανεπιστημίου Πατρών. Για την υλοποίηση του έργου το UNDP-PFF ζήτησε από τον περασμένο Μάρτιο, τρία στοιχεία για να μπορέσει να προχωρήσει στην υλοποίηση του όλου έργου: α) Εκτίμηση του κόστους του πρώτου σταδίου που περιλαμβάνει το ναό, πράγμα που έγινε και που υπολογίστηκε στο 1 εκατ. 200 χιλ. ευρώ +/- 10%, β) πρόβλεψη του χρόνου που θα διαρκέσει το πρώτο στάδιο, και που υπολογίστηκε στα δύο χρόνια και γ) παράδοση των σχεδίων του πρώτου σταδίου για να μπορέσει να ετοιμαστεί από το UNDP-PFF το συμβόλαιο ανάληψης της ευθύνης του έργου. Αυτό το τρίτο ζητούμενο παραμένει σε εκκρεμότητα. Υπάρχει η υπόσχεση ότι τα σχέδια θα δοθούν στα τέλη Αυγούστου», εξηγεί ο κ. Χατζηδημητρίου. Αυτό σημαίνει καθυστέρηση στην εκτέλεση των εργασιών δεδομένης και της επικινδυνότητας του μνημείου, σημειώσαμε στον κ. Χατζηδημητρίου. «Θα πρέπει να ομολογήσω ότι έτσι έχουν τα πράγματα. Ως Ελληνοκύπριοι, μέλη της Τ.Ε., αντιμετωπίζουμε ερωτήσεις σχετικά με το θέμα από διάφορες πλευρές και δίνουμε συνεχώς υποσχέσεις ότι τα σχέδια θα δοθούν σύντομα. Αναμένουμε τώρα σχετική πρωτοβουλία από τον Επίσκοπο Καρπασίας και τη Διαχειριστική Επιτροπή που ελπίζουμε να αναληφθεί εντός του Αυγούστου». Για να καταλήξει πως όντως κινδυνεύει η συγκυρία που παρουσιάστηκε. «Η άκαρπη πάροδος του χρόνου διαβρώνει τις δυνατότητες που η συγκυρία διανοίγει». Καθυστερήσεις υπάρχουν και σε άλλα μνημεία. Η Επιτροπή περιμένει πληροφορίες για το Αρμενομονάστηρο, καθώς επίσης για το Μοναστήρι του Προφήτη Ηλία των Μαρωνιτών, μνημεία τα οποία βρίσκονται σε άσχημη κατάσταση. Η Τ.Ε. θα επανέλθει και σε αυτά τα θέματα. Το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στην εφημερίδα Καθημερινή.


SAYFA / ΣΕΛΙ ΔΑ -3

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ – AĞUSTOS - EYLÜL 2012

İşgal Kurbanı 140 Anıtın Restorasyonu Başlıyor İlk 10 anıtın restorasyonunun başlaması için her şey hazır Miranda Lisandru Bir avuç Kıbrıslırum ve Kıbrıslıtürk, son dört yıldır Kıbrıs’ın kültürel zenginliğini kurtarmak amacıyla, sessiz sedasız ve iş birliği ruhuyla yapıcı bir şekilde büyük bir sabır ve yüksek sorumluluk duygusuyla çalışıyorlar. Kültürel Miras Teknik Komitesi; İki toplumlu görüşmeler çerçevesinde önce toplum liderleri Cumhurbaşkanı Hristofyas ve Sayın Talat, akabinde Sayın Eroğlu tarafından atandı. Teknik Komite’nin üyeleri kişisel uzmanlıkları ile çalışıyorlar ve tamir ile restorasyon isteyen kilise ve camilerin listesinin belirlenmesi hususunda UNDP-PFF ile iş birliğine gitmeyi başardılar. Her iki tarafta da uzlaşmazlığın muhafaza edildiği, tutucu güçlerin yaşamlarını sürdürmeye, milliyetçiliği güçlendirmeye devam ettiği ve Kıbrıs sorununun bütünlüklü çözümüne ilişkin müzakerelerin başarısızlığa sürüklendiği bir ortamda yapılan bu çalışmalar düşünüldüğünde bu komitenin başarısı büyüktür. Teknik Komite Başkanı Takis Hacidimitriu, ilk kez Komite’nin çalışmalarından bahsederek 2012 yılının kesinlikle kararların uygulanmaya başlanılacağı yıl olacağını belirtti. Kathimerini gazetesine verdiği röportajda, «Çok çaba ve ön çalışmaya ihtiyaç duyuldu. Artık pratikte anıtların onarımına geçmeye hazırız. Birçok anıt için çalışmalar yapıldı ve ihaleye çıkıldı» dedi. Acil onarım isteyen 40 anıt (bunların 26’sı Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kontrolü altında olmayan topraklarda olup 14 tanesi Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kontrolü altında bulunan topraklardadır) vardır. Listede Teknik Komite’nin AB uzmanları ile iş birliği içerisinde üzerinde çalıştıkları 140 onarım isteyen anıt vardır. Teknik Komite tarafından, Sayın Hacidimitriu’nun yıkılma tehlikesi olduğundan söz ettiği öncelikli 40 anıt içerisinden şimdilik 10 tanesi seçildi. Sonbaharda bir diğer 10 anıt için çalışmalar başlayacak ve bu tempoyla işgalden kırk yıl sonra artık kurtarılabilecek olan anıtların kurtarılması şeklindeki zor süreç devam edecek. Öncelikli 10 anıt listesinde Denia’daki (Denya) cami, Filia’daki (Serhatköy) Profitis İlias Kilisesi, Komikebir’deki (Büyükkonuk) Agios Afksentios Kilisesi, Kalogrea’daki (Bahçeli) Panagia Melandrias Kilisesi, Sirianohori’deki (Yayla) Agios Nikolaos Kilisesi, Mağusa’daki Mustafa Paşa Camii, Fasuri’de yıkılmış şekliyle korunacak Çerkez Camii, Aşağı Baf’taki Ta Lutra, Trahona Panayias Kilisesi ve Evretu’daki cami vardır. Bazı kritik noktalarında çökme olan Othello Kalesi için de ihaleye çıkıldı. Teknik Komite’nin öncelikle dikkatini çevirdiği diğer anıtlar Lefkonuk'taki (Geçitkale) Arhangelos Mihail Kilisesi ve Limasol’daki Arnavut Cami’dir. Bu anıtlardaki gecikmelere karşın Teknik Komite, yakında UNDPACT gözetiminde yapılan ilgili çalışmalarda ilerleme kaydedileceğini umut ediyor. Çalışmanın finansmanı Lefkonuk Topluluğu tarafından karşılandı. Tüm anıtlar için Kıbrıslırum ve Kıbrıslıtürk mimarlardan oluşan gruplar çalışmaktadırlar. Projeler tamamen AB tarafından finanse edilirken ek masraflar her iki taraftan da gerek özel, gerekse diğer fonlarla karşılandı. 10 anıtın kurtarılması ve bakımı için 3-3,5 milyon €’ya ihtiyaç varken, bunların restorasyonu için 40-50 milyon € gerekir. Sayın Hacidimitriu ekonomik boyutla ilgili olarak endişeli değildir. «Karşılanabilir bir meblağ olduğunu düşünüyorum. Bu ana kadar finansmanımız AB’dir. Teknik Komite, çalışma biçimiyle ve karalarını uygulamak üzere belli prosedürleri uygulamaya koymakla uluslararası güven telkin etmiştir. Birçok uluslararası kuruluş Teknik Komite’nin projesine ilgi gösteriyor ve bu projeyi güçlendirmek için hevesli görünüyor. Teknik Komite üyeleri, ilgi gösteren kişiler ve örgütlerden gelecek olan katkıyı dahi hesaplıyorlar. Mesele engellerin aşılmasıdır».

Yıkıntıların da Korunması 140 anıtın içerisinde bulunduğu liste çok ciddi bir değerlendirme ve çalışma olsa da yalnızca bir yol göstericidir. Teknik Komite’nin farklı yerleri ziyaretlerden sonra yeni bilgileri veya gözlemleri ile listeye zorunlu olarak yeni anıtlar ekleniyor. Hacidimitriu, «bazı durumlarda böyle durumların ortaya çıktığı» vurgusunu yaptı. Ardana’daki Agiou Georgeiou bu durumlardan biridir. Teknik Komite, Eylül ayında karar verilecek diğer on çalışmaya ilişkin katalogda, EVKAF’ın finansmanı ile restorasyonu başlayan Mirtu’daki (Çamlıbel) Agios Panteleimonas’ın da olacağı konusunda iyimserdir. Agios Panteleimonas için maddi kaynak sağlandı, ancak Levendis Kurumu tarafından henüz bu kaynak değerlendirilmedi. Bir diğer askıda duran büyük çalışma ise Apostolos Andreas Manastırı’nın onarımıdır. Elbette Atilla çizgisinin her iki tarafında da tamamen mahvedilmiş ibadet yerleri, okullar ve halk mimarileri vardır. Sayın Hacidimitriu, ruhu acıyarak; «bizi mahvetme yolunun kesilmesi ve ortaklaşa ortak kültürel mirasımızı korumamız için iki toplum arasında yeni ilişkilerin yaratılması gerektiğini düşünmeye itenin bu olduğunu» vurguluyor. Sonuçta tümüyle mahvolacak şekilde kaderlerine terk edilmiş olan anıtlar ile ilgili olarak ise Teknik Komite, bu yerlerin en azından yıkıntı şeklinde korunmaları konusunda çalışmalar yapıyor. İletişim Dili Bu çerçevede, Teknik Komite’nin başarıları yalnızca Kıbrıs’ın taşınmaz kültürel mirasını kurtarmak yönündeki değerli görevle sınırlı değildir. Teknik Komite, faaliyete geçebilmesi için her toplumun kültürel özelliklerine duyulan saygıyı karşılıklı olarak derinleştirmeli ve bir güven ve iş birliği ruhuyla çalışmalıydı ve öyle de oldu. Bu ilkeler tüm Kıbrıs toplumuna taşınmalıdır. Takis Hacidimitriu, şunları ifade etti: «Aramızdaki iş birliği küçük bir başarı değildi. Zira her şeyden önce ortak bir iletişim dili bulmamız gerekiyordu. Sürekli olarak çatışma ve suçlama havasını yeni bir ruhla, iş birliği ve anıtların kurtarılması havasıyla değişmeye çalıştık. Ayrıca her türlü iş birliğine savaş açan ve anıtların korunmasını siyasi düşman olarak gören uç unsurlara da karşı çıkmak ve onları da aşmak da gerekti. Maalesef, bu garip çevreler her iki tarafta da var olmaya devam ediyorlar». Komite tüm bu yıllar sorunlarla karşılaştı ve karşılaşmaya devam ediyor. Fakat «şu ana kadar bu sorunları aştı ve sonuçta her iki tarafça kabul edilen çözümler buldu». Hacıdimitriu, iş birliği yolunun kolay bir yol olmadığını vurgularken şunları ifade etti: «İş birliğinin tehlikeleri, engelleri ve gecikmeleri vardır. Ancak, sürekli zıtlaşma şeklindeki diğer yol tamamıyla felakete götüren bir yoldur. Teknik Komiteler çerçevesindeki iş birliği güçsüzlük ifadesi, bazılarının iddia ettiği gibi Türk taleplerine hizmet etmek anlamına gelmez, bilakis farkındalığın ve mevcut koşullar altında ne olması gerektiğinin ve ne yapılabileceğinin göstergesidir. Teknik Komite, Kıbrıslırum ve Kıbrıslıtürklerin ortak çıkarlarına hizmet edecek ortak amaçlar arıyor». Eğitim Programı Teknik Komite, varolduğu dört sene boyunca sessiz kalmayı tercih etti. Takis Hacidimitriu şunları ifade etti: «Şu anda, gerçekleşen çalışma ortaya çıkınca, ortak bir broşür yayınlayarak bu konuda bilgilendirme yapmaya karar verdik. Tüm ilgililerin doğrudan ve sorumlu bir şekilde bilgilendirilmesi için broşür yakında basına verilecek. Kendi aralarında teması ve anlayışı kolaylaştırmak amacıyla çocuklara yönelik kültürel özellik unsurlarıyla oluşturulmuş eğitim programının şekillendirilmesi de son aşamada bulunuyor. Maalesef, okullarda yalnızca istila ve işgalin sonuçlarına

değiniliyor, iş birliğinin başarılarına değinilmiyor». Üyeler Teknik Komite üyeleri herhangi bir karşılık talep etmeden hizmetlerini sunan bir grup olarak çalışıyorlar. Komite’nin üyeleri bu kişilerdir: Athina Papadopulu, Sofoklis Hacisavvas, Glafkos Konstandinidis, Agni Petridu, Takis Hacidimitriu, Emine Pilli, Ali Tuncay, Ali Kanlı, Mustafa Kaymakamzade, Mustafa Altan. Lefkoşa Havaalanı’ndaki toplantılara koordinatör olarak Birleşmiş Milletler temsilcisi de katılıyor. Bu görevi Sayın Jennifer Wright üstlendi. Apostolos Andreas Manastırı’nın Kurtarılma Konjonktürü Tehlikede Sayın Hacidimitriu’ya Teknik Komite’nin Apostolos Andreas Manastırı’nın onarımı için UNDP-PFF ile yapılan iş birliğinin nasıl ilerlediğini ve hangi noktada olduğunu sorduk. Apostolos Andreas Manastırı çok yakın bir tarihte, geçtiğimiz Şubat ayında Teknik Komite’nin yetkisine verilmişti. «O dönemde Dışişleri Bakanı tarafından Karpaz Piskoposu ve çalışma arkadaşlarının da katıldıkları bir toplantıya çağrıldık. Karpaz Piskoposu Hristoforos Manastır’ın durumunu trajik bir şekilde anlattı ve acil müdahale gerekliliğini vurguladı. Çünkü Manastır yıkılma tehlikesiyle karşı karşıyaydı. Dışişleri Bakanı, Piskopos Hristoforu’nun da rızasını alarak Teknik Komite’den müdahele etmesini talep etti. Teknik Komite, prosedür temelinde ve Patra Üniversitesi’nin projesi ile proje sorumluluğunu almaya karar verdi. Geçtiğimiz Mart ayında, UNDP-PFF tüm projenin uygulanması için üç unsur talep etmişti: A) Anıtın, ana çekirdeği olan mabet kısmı için 1 milyon 200 bin Euro +/- 10%, harcanması gerektiği hesaplandı. B) bu ilk aşamanın zamanı ön görüldü ve iki yıl olarak hesaplandı. C) UNDP-PFF tarafından projenin sorumluluğunun üstlenilmesine ilişkin sözleşmenin hazırlanması için ilk aşamanın projelerinin teslim edilmesi talep edildi. Bu üçüncü talep henüz gerçekleşmedi. Hacidimitriu, «projelerin Ağustos sonunda verileceği taahhüdünde bulunulduğu» açıklamasında bulundu. Sayın Hacidimitriu’ya projelerin hayata geçmesinin gecikmesinin anıtın tehlikede olması anlamına geldiğini belirttik. Sayın Hacıdimitriu’nun yanıtı şöyleydi: «Durumun bu şekilde olduğunu itiraf etmeliyim. Teknik Komite’nin Kıbrıslırum üyeleri olarak, bu konuyla ilgili farklı taraflardan çeşitli sorularla karşılaşıyoruz ve sürekli olarak yakında projelerin verileceği sözünü veriyoruz. Şimdi Karpaz Piskoposu’ndan ve Yönetim Kurulu’ndan ilgili girişimi bekliyoruz ve Ağustos ayı içerisinde bu girişimin üstlenilmesini umut ediyoruz». Ortaya çıkan konjonktürün gerçekten tehlikede olduğu sonucuna da bu sözlerle vardı: «Zamanın sonuçsuz bir şekilde geçmesi konjonktürün sağladığı imkanları baltalıyor». Diğer anıtlarda da gecikmeler vardır. Komite, ayrıca kötü durumda olan Ermeni Manastırı ve Profiti İlia Maronit Manastırı’na ilişkin bilgiler bekliyor. Teknik Komite bu konulara geri dönecek. Bu makale ilk kez KATHIMERINI gazetesinde yayınlandı.


Από τη Σύγκρουση στο Συνεταιρισμό Η περίπτωση της Β. Ιρλανδίας και το Κυπριακό

Γιώργος Δ. Χριστοδουλίδης Αναφέρομαι σε κείμενα από μια πολύ ενδιαφέρουσα έκδοση του «Συμβουλίου Ανοικοδόμησης και Επανεγκατάστασης» στην οποία περιλαμβάνονται οι χαιρετισμοί και οι ομιλίες που έγιναν σε μια δικοινοτική συνάντηση στη Λευκωσία με κύριους ομιλητές ηγετικά στελέχη των «αντιμαχομένων» πολιτικών κομμάτων και παρατάξεων της Ιρλανδίας που έλαβαν μέρος στις διαπραγματεύσεις για την επίλυση του προβλήματος του διαχωρισμού της κοινωνίας και των διακοινοτικών συγκρούσεων στη Βόρεια Ιρλανδία. Επισημαίνω ιδιαίτερα σημεία από την ομιλία του Jeffrey Donaldson, σήμερα βουλευτή του Δημοκρατικού Ενωτικού Κόμματος (Democratic Unionist Party) που εκπροσωπεί την πλειοψηφούσα Ομάδα των Προτεσταντών στη Β. Ιρλανδία καθώς και του Βουλευτή Alex Maskey, της Καθολικής και επαναστατικής Ομάδας Sinn Fein Οι ομιλητές ανέλυσαν τις εμπειρίες τους από τις διαπραγματεύσεις και επικεντρώθηκαν σε μια σειρά από καίρια σημεία από τα οποία επέλεξα και ανάπτυξα περεταίρω εκείνα που ενδιαφέρουν κατά τη γνώμη μου ιδιαί-

τερα εμάς τους Κύπριους: Στο ερώτημα «γιατί εμείς που αποτελούμε την πλειοψηφία του λαού να θέλουμε να μπούμε σε συνομιλίες/διαπραγματεύσεις με τη μειονότητα μια και είναι φυσικό ότι διαπραγματεύσεις στη βάση του πάρε-δώσε θα σημαίνουν ότι εμείς θα χάσουμε τα πιο πολλά επειδή κρατάμε ήδη τα πιο πολλά»; η απάντηση ήλθε από τη διαπίστωση ότι ναι μεν εμείς έχομε τον έλεγχο και το απάνω χέρι τώρα των ευκαιριών που παρουσιάζονται, όμως εκείνα που απολαμβάνουμε τώρα είναι πολύ λιγότερα από εκείνα που θα έχομε μετά την επίλυση του προβλήματος του διαχωρισμού και στις συνθήκες ανάπτυξης που θα ακολουθήσουν. Επίσης, συνειδητοποιήσαμε ότι η συνέχιση του status quo ήταν επιζήμια γιατί τα πράγματα συνεχώς άλλαζαν προ το χειρότερο και θα χάναμε συνεχώς από τα κεκτημένα μας. Έτσι, διαπιστώσαμε ότι η «λύση χθες» ήταν καλύτερη από μια «λύση αύριο» και ότι κρατώντας «πολλά από τα λίγα θα ήταν κατά πολύ λιγότερα από ένα μικρότερο μερίδιό των πολύ περισσοτέρων!» Η στρατηγική των διαπραγματεύσεων ότι «τίποτα δεν έχει συμφωνηθεί αν δεν συμφωνηθούν τα

πάντα» αποδείχθηκε ότι οδηγούσε σε μακροχρόνια αδιέξοδα και στασιμότητα. Διαπιστώσαμε ότι ήταν αποτελεσματικότερο σε κάθε ουσιαστικό στάδιο να υπογράφουμε τις συγκλήσεις που πετύχαμε και τις συμφωνίες στις οποίες καταλήξαμε και να αφήσουμε τα άλλα για λίγο αργότερα. Συνειδητοποιήσαμε ότι το «τέλειο είναι ο εχθρός του εφικτού»! Και σήμερα ακόμη, ύστερα από σχεδόν δεκαπέντε χρόνια συμφιλίωσης και συνεργασίας, συνεχίζουμε να έχομε μικτές ομάδες διαπραγμάτευσης για την επίλυση εκκρεμοτήτων που τις παρακάμψαμε στα παλαιότερα στάδια ή ακόμη και για να βελτιώσουμε ρυθμίσεις που αποδείχθηκαν εκ των υστέρων ότι δεν ήσαν προς το καλώς νοούμενο συμφέρον της κοινωνίας ως συνόλου ή και των επιμέρους κοινοτήτων. «Η ειρήνευση είναι μια διαδικασία, μια διαδρομή, και όχι ένα τελικό αποτέλεσμα!» Η διασφάλιση των δικαιωμάτων της μειονότητας με το σύστημα του «βέτο» αποδείχθηκε σε θετικό παράγοντα για την διευθέτηση προβλημάτων παρά σε εργαλείο στασιμότητας και ανατροπών. Όταν η κάθε πλευρά επέλεγε να κάνει χρήση του βέτο για προστασία των δικών της

στενών συμφερόντων, διαπίστωνε ότι και η άλλη πλευρά θα έκανε το ίδιο σε μια άλλη δική της περίπτωση, Έτσι, ενώπιον του κινδύνου των συνεχών αδιεξόδων επιλέγουμε την υπομονετική διαπραγμάτευση στη βάση της αρχής του αμοιβαίου οφέλους. -

Η διαμάχη στη Βόρεια Ιρλαν-

δία δεν είναι απλώς ένα εσωτερικό θέμα μεταξύ Προτεσταντών (που είναι η πλειοψηφία) και Καθολικών. Οι μεν Προτεστάντες προσέβλεπαν πάντα στη στήριξη της Βρετανίας που και εκείνη δεν θα ήθελε να χάσει την πρόσβασή της σε ένα προτεκτοράτο στη γη μιας χώρας που παραδοσιακά ήταν σύμμαχος των «αιωνίων εχθρών τους, των Γάλλων! Παράλληλα, οι Καθολικοί είχαν τη στήριξη και τη βοήθεια της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας που και αυτή θα ήθελε να διώξει από το έδαφός της τον «κατακτητή», τη Βρετανία. Επομένως και εκείνων το πρόβλημα ήταν, και είναι σε ένα βαθμό και πρόβλημα «μητέρων πατρίδων» και σύγκρουσης εξωτερικών συμφερόντων.

Çatışmadan Ortaklığa K. İrlanda Durumu ve Kıbrıs Sorunu

Yorgos D. Hristodulidis Bu makalede, «Yeniden Yapılanma ve Yeniden Yerleşim Konseyi’nin» çok enteresan bir yayınına değineceğim. Bu yayında; özellikle Kuzey İrlanda’da toplumun bölünmesi ve iki toplumlu çatışmalar konusunun çözüm müzakerelerinde yer alan İrlanda’nın «kavgacı» siyasi partileri ve gruplarının yetkililerinin Lefkoşa’da bir iki toplumlu görüşmede yaptıkları selamlama konuşmaları ve değerlendirmeler de yer alıyor. Bugün Kuzey İrlanda’daki Protestanların çoğunluğunu temsil eden Demokratik Birlik Partisi (Democratic Unionist Party) milletvekili Jeffrey Donaldson’un ve Katolik ve Devrimci Grup Sinn Fein milletvekili Alex Maskey’nin konuşmalarına özellikle dikkat çekmek isterim. Konuşmacılar müzakerelere ilişkin tecrübelerini analiz ettiler ve yaptıkları konuşmalardan bence Kıbrıslıları özellikle ilgilendiren yoğunlaştıkları bir-iki noktayı seçtim: «Halkın çoğunluğunu oluşturan bizler, müzakereler temelde al-ver süreciyken ve halihazırda daha fazla olanı elimizde tuttuğumuz için daha fazla kaybedeceğimiz anlamına gelecekken neden azınlıkla görüşmelere/müzakerelere girmek istiyoruz»? sorusuna verilen yanıt şu tespiti içeriyordu: evet, şu an için kontrol bizde olabilirdi ve ortaya

çıkarına uymadığını anladığımız düzenlemeleri iyileştirmek için küçük müzakere grupları bulundurmayı sürdürüyoruz. «Barışmak bir nihai sonuç değil, bir süreç, uzun bir yoldur!»

çıkan fırsatlarda üst taraftaki el bizim olabilirdi, ancak şu anda tadını çıkardığımız şeyler, ayrılık sorununun çözümünün ve çözümün ardından gelecek olan gelişme koşullarıyla birlikte tadını çıkaracağımız şeylerden çok daha azdı. Ayrıca, statükonun devamının zararlı olduğunun farkına vardık, çünkü durumlar sürekli olarak daha kötüye gidiyor ve kazanılmış haklarımızı mütemadiyen kaybediyorduk. Bu şekilde, «dünden çözümün» «yarınki çözümden» daha iyi olduğunu ve «azın çoğunu elde tutmakla aslında çok daha fazlanın küçük bir kısmını elde tutmaktan çok daha az olduğunu» tespit ettik!

«Veto» sistemi ile azınlığın haklarının koruma altına alınmasının, durağanlık ve iptal etme aracı değil, sorunların çözümü için olumlu bir unsur olduğu kanıtlandı. Her bir taraf kendi hassas çıkarlarını korumak için veto kullanmayı tercih edeceğinde, diğer tarafın da kendi durumunda aynısını yapacağını tespit ediyordu. Bu şekilde, sürekli çıkmaz tehlikesi karşısında karşılıklı fayda ilkesi temelinde yapıcı müzakereyi tercih ediyoruz.

Müzakerelerdeki «her şey üzerinde anlaşılmadan hiçbir şey üzerinde anlaşılmış sayılmayacak» stratejisinin uzun yıllar süren çıkmazlara ve durağanlığa götürdüğü kanıtlandı. Her esaslı aşamada kaydettiğimiz kaydettiğimiz yakınlaşmaları ve vardığımız anlaşmaları imzalamamızın ve diğer şeyleri biraz daha sonraya bırakmamızın daha sonuç getirici olduğunu tespit ettik. «Mükemmelin mümkün olanın düşmanı olduğunun» farkına vardık! Bugün bile, neredeyse on beş yıllık uzlaşma ve iş birliğinin ardından, daha önceki aşamalarda atladığımız muallakta olan konuların çözümü için veya anlaşmadan sonra bir bütün olarak toplumun veya her bir toplumun

Kuzey İrlanda’daki çatışma yalnızca (çoğunluğu oluşturan) Protestanlar ile Katolikler arasındaki bir iç meseleden ibaret değildir. Bir yandan Protestanlar her zaman için Britanya’nın desteğini beklediler ve Britanya da geleneksel olarak «ezeli düşmanları Fransızlar» karşısında geleneksel müttefiki olan bir ülkenin toprağına erişme fırsatını kaybetmek istemiyordu! Buna paralel olarak, Katolikler de, toprağından «fetihciyi», Britanya’yı kovmak isteyen İrlanda Cumhuriyeti’nin desteğine ve yardımına sahipti. Dolayısıyla oradaki sorun da bir dereceye kadar «Ana Vatanların» sorunu ve dış çıkar güçlerinin çatışmasıydı.


TOKKA 47 WEB