Page 1

ΜΚΟ ΤΔΡΟΝΑΤΣΕ΢ – ΣΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΩΝ ΔΡΑ΢ΕΩΝ

Καθαρισμξί βυθών

www.ydronaftes.gr


Καθαρισμοί βυθών Χριςιμεσ πλθροφορίεσ που αφοροφν τουσ εκελοντικοφσ κακαριςμοφσ βυκϊν ςτα πλαίςια καταδφςεων αναψυχισ

Σκοπόσ του παρόντοσ εγχειριδίου είναι αποκλειςτικά η πληροφόρηςη των εναςχολοφμενων με τουσ εθελοντικοφσ υποβρφχιουσ καθαριςμοφσ, που πραγματοποιοφνται ςτα πλαίςια ψυχαγωγικϊν καταδφςεων. Oι πληροφορίεσ που παρζχονται ςε αυτό προζρχονται από παρατηρήςεισ και ςυμπεράςματα, τα οποία προζκυψαν από τον μεγάλο αριθμό δράςεων και διοργανϊςεων που ανζλαβε ή ςυμμετείχε η ΜΚΟ ΥΔΡΟΝΑΥΤΕΣ.

Επιμζλεια – Ζκδοςθ: ΜΚΟ ΥΔ΢ΟΝΑΥΤΕΣ Κείμενα και ςχεδίαςθ – Ραναγιϊτθσ Ταςιαδάμθσ Φωτογραφίεσ – Κϊςτασ Λαδάσ

Copyright 2013 ΜΚΟ ΥΔ΢ΟΝΑΥΤΕΣ


Κακαριςμοί βυκϊν: H πραγματικι αξία Οι κακαριςμοί βυκϊν που πραγματοποιοφνται από τουσ εραςιτζχνεσ αυτοδφτεσ ι ελεφκερουσ δφτεσ είναι δράςεισ που ζχουν ιδιαίτερθ αξία, όχι τόςο γιατί ζχουν τθ δυνατότθτα να απορρυπάνουν μια περιοχι, αλλά γιατί ουςιαςτικά αποκαλφπτουν ζνα πρόβλθμα που δεν είναι εμφανζσ ςτον περιςςότερο κόςμο. Πλοι μασ χαιρόμαςτε τθ κάλαςςα, αλλά είναι λίγοι αυτοί που γνωρίηουν τθν κατάςταςθ που επικρατεί ςτουσ βυκοφσ. Οι κακαριςμοί βυκϊν λοιπόν, ζρχονται να μεταφζρουν τθ φωνι του βυκοφ ςτθν επιφάνεια μζςω των ςκουπιδιϊν που ανελκφονται, των οποίων τόςο θ ποςότθτα όςο και θ ποικιλία δυςτυχϊσ αποκαλφπτουν το μζγεκοσ τθσ ανκρϊπινθσ αχαριςτίασ προσ το υγρό ςτοιχείο. Τισ περιςςότερεσ φορζσ λοιπόν, θ ςπουδαιότερθ βοικεια που μποροφμε να δϊςουμε ςε ζναν βυκό, δεν είναι να απομακρφνουμε τα ςκουπίδια που είναι ορατά από αυτόν, αλλά το να αναδείξουμε τα προβλιματα που αντιμετωπίηει και να ευαιςκθτοποιιςουμε τθν κοινωνία ςχετικά με τα κζματα που αφοροφν τθν προςταςία του υδάτινου ςτοιχείου. Κατά ςυνζπεια, πριν ξεκινιςουμε οποιαδιποτε προςπάκεια για τθ διοργάνωςθ ενόσ κακαριςμοφ βυκϊν, κα πρζπει να ζχουμε ςτο μυαλό μασ πωσ πρζπει να τον αντιμετωπίςουμε κυρίωσ ωσ μια ςυμβολικι δράςθ που ζχει ςτόχο να ευαιςκθτοποιιςει και όχι ωσ ζνα απορρυπαντικό ζργο. ‘Ζχοντασ κατανοιςει τθν παραπάνω αρχι, κα διαπιςτϊςουμε πολφ εφκολα πωσ θ πραγματικι επιτυχία τθσ δράςθσ δεν ορίηεται οφτε από τον όγκο ι το βάροσ των ςκουπιδιϊν που κα ςυγκεντρωκοφν, αλλά από το «ειδικό τουσ βάροσ» ςτθ ςυνείδθςθ τθσ κοινωνίασ. που παρακολουκεί ι ενθμερϊνεται για τθ δράςθ μασ. Και αν, όπωσ κα δοφμε ςτθ ςυνζχεια, ζχουμε φροντίςει να ςυνεργαςτοφμε και με παιδιά, το «ειδικό» αυτό βάροσ γιγαντϊνεται.

ΜΚΟ ΥΔ΢ΟΝΑΥΤΕΣ – Τμιμα Ρεριβαλλοντικϊν Δράςεων - Κακαριςμοί βυκϊν

Σελίδα 3


Ρόςο ηουν τα ςκουπίδια ςτισ κάλαςςεσ? Ακοφγεται απίςτευτο, αλλά τα ςκουπίδια μασ μπορεί να γίνουν αντικείμενο μελζτθσ των αρχαιολόγων του μζλλοντοσ, αν δοφμε τον χρόνο που χρειάηεται θ φφςθ για να εξαφανίςει κάκε είδοσ ςκουπιδιϊν. Ασ αφιςουμε τθν παρακάτω εικόνα να μασ ενθμερϊςει, αλλά και να μασ προβλθματίςει..

ΜΚΟ ΥΔ΢ΟΝΑΥΤΕΣ – Τμιμα Ρεριβαλλοντικϊν Δράςεων - Κακαριςμοί βυκϊν

Σελίδα 4


Ιςχφσ εν τθ ενϊςει! Η ςυνταγι τθσ επιτυχίασ ενόσ κακαριςμοφ βρίςκεται ςτθ ςυνεργαςία. Συνεργαςία όχι μόνο μεταξφ των εκελοντϊν αυτοδυτϊν, αλλά μεταξφ οποιουδιποτε φορζα μπορεί να βοθκιςει προσ τον ςκοπό μασ και να αναλάβει κάποιο ςυγκεκριμζνο κομμάτι των φάςεων του κακαριςμοφ μασ. Απολφτωσ απαραίτθτθ είναι θ ςυνδρομι των τοπικϊν αρχϊν κάποιασ περιοχισ. Ρριν ξεκινιςουμε οτιδιποτε, πρζπει να ενθμερϊςουμε τισ τοπικζσ λιμενικζσ αρχζσ για τθν πρόκεςθ μασ και να ηθτιςουμε τθ γραπτι ςυγκατάκεςθ τουσ, για να εξαςφαλίςουμε πωσ δεν υπάρχει κάποιοσ ςυγκεκριμζνοσ κίνδυνοσ, ι κάποιοσ νομικόσ περιοριςμόσ που κα μποροφςε να απαγορεφςει αυτοφ του είδουσ τθ δραςτθριότθτα ςτθν περιοχι ευκφνθσ τουσ. Στθ ςυνζχεια, πρζπει να απευκυνκοφμε ςτισ αρχζσ του διμου που υπάγεται θ περιοχι που επιλζξαμε, ϊςτε να εξαςφαλίςουμε τθ ςωςτι διαχείριςθ των απορριμμάτων που κα ςυγκεντρωκοφν. Επιπλζον, μπορεί να ζχετε και τθ ςυνδρομι του Διμου και ςε άλλα πικανά ηθτιματα που μπορεί να προκφψουν, π.χ. τθν εξαςφάλιςθ των αναλωςίμων που κα χρειαςτοφν, ι κάποιεσ διευκολφνςεισ προσ τουσ ςυμμετζχοντεσ, όπωσ θ εξαςφάλιςθ κακαροφ νεροφ για να ξεπλφνουν τον εξοπλιςμό τουσ όταν ολοκλθρωκεί ο κακαριςμόσ. Στθ ςυνζχεια κα πρζπει να αναηθτιςουμε τουσ πικανοφσ και υπερπολφτιμουσ ςυμμάχουσ μασ. Τοπικοί ςφλλογοι, ενϊςεισ αλιζων, ςχολεία, οργανϊςεισ, επαγγελματίεσ που δραςτθριοποιοφνται ςτθν περιοχι, καταδυτικά κζντρα, ομάδεσ αυτοδυτϊν και εκελοντϊν είναι λίγοι μόνο από τουσ φορείσ, που κα μποροφςαν να ςυμβάλουν απολφτωσ αποφαςιςτικά ςτον ςτόχο μασ και τισ περιςςότερεσ φορζσ κα διαπιςτϊςουμε πωσ ανταποκρίνονται άμεςα ςτο κάλεςμα μασ.

Χρειάηεςτε βοικεια; Απλά ηθτιςτε τθ! Χρθςιμοποιιςτε κάκε διακζςιμο μζςο για να διαδϊςετε τθν πρόκεςθ ςασ και κα διαπιςτϊςετε πωσ υπάρχουν πολλοί, που όχι μόνο μοιράηονται τισ ίδιεσ ανθςυχίεσ με εςάσ, αλλά ζχουν τθν ίδια όρεξθ και πρόκεςθ να ενϊςουν τισ δυνάμεισ τουσ με τισ δικζσ ςασ! Δεν είναι μόνο τα χζρια που κα χρειαςτείτε, αλλά τισ ιδζεσ και κυρίωσ τθ κετικι ενζργεια του εκελοντιςμοφ!

ΜΚΟ ΥΔ΢ΟΝΑΥΤΕΣ – Τμιμα Ρεριβαλλοντικϊν Δράςεων - Κακαριςμοί βυκϊν

Σελίδα 5


Ρεριβαλλοντικζσ οργανϊςεισ και επιςτθμονικι ςυνδρομι Σε ζνα κακαριςμό βυκοφ, θ ςυνδρομι κάποιασ εξειδικευμζνθσ ομάδασ ςε κζματα περιβάλλοντοσ είναι απολφτωσ απαραίτθτθ. Ο κφριοσ λόγοσ είναι, πωσ θ παρουςία κάποιου επιςτιμονα κα εξαςφαλίςει, πωσ κα βγουν από το νερό αυτά ακριβϊσ που δεν ανικουν εκεί και όχι αυτά που πλζον ζχουν ενςωματωκεί ςτο περιβάλλον και που μποροφν να αποτελζςουν καταφφγιο καλάςςιων οργανιςμϊν. Επιπλζον, οι περιςςότερεσ οργανϊςεισ ςυνεργάηονται με κάποιον επιςτθμονικό φορζα, που μπορεί να αξιοποιιςει τα δεδομζνα τα οποία προκφπτουν από κάποιον κακαριςμό, ταξινομϊντασ τα ςκουπίδια ςε είδθ με βάςθ τθν προζλευςθ τουσ ι τθν επιβάρυνςθ που προκαλοφν ςτο περιβάλλον. Ζτςι, τα ςκουπίδια μετατρζπονται ςε πολφτιμα ςτοιχεία ερευνϊν που ζχουν ςτόχο τθν αποτροπι αυτϊν των φαινομζνων.

Ρροϊκθςθ τθσ εκδιλωςθσ Ππωσ αναφζραμε, θ προϊκθςθ τθσ εκδιλωςθσ αυτομάτωσ ςθμαίνει και περιςςότερουσ εκελοντζσ, αλλά και περιςςότερουσ «μάρτυρεσ» για όλα τα κακϊσ κείμενα που κα επιχειριςετε να φζρετε ςτθν επιφάνεια. Κατά ςυνζπεια αποτελεί ζνα πολφ ςθμαντικό παράγοντα επιτυχίασ του κακαριςμοφ. Αναηθτιςτε τα τοπικά μζςα ενθμζρωςθσ και γνωςτοποιιςτε τουσ τθν πρόκεςθ ςασ. Να είςτε ςίγουροι πωσ οι κόποι ςασ κα πιάςουν τόπο και ουςιαςτικόσ κερδιςμζνοσ κα είναι το περιβάλλον. Αυτοφ του είδουσ οι εκδθλϊςεισ πρζπει να προβάλλονται όχι μόνο για να δείχνουν τθν αξία του εκελοντιςμοφ, αλλά για να αποτελοφν παραδείγματα προσ μίμθςθ και να οδθγοφν ακόμθ περιςςότερο κόςμο ςτθ δράςθ και τθ ςυμμετοχι.

Η αςφάλεια μασ, πάνω από όλα Βαςικό κριτιριο φυςικά είναι θ αςφάλεια των εκελοντϊν. Επιλζγουμε λοιπόν μια περιοχι που να ζχει αςφαλι πρόςβαςθ ςτο νερό, να μθν υπάρχει εκτεταμζνθ μόλυνςθ που κα μποροφςε να δθμιουργιςει άμεςα ι ζμμεςα προβλιματα ςτθν υγεία μασ (π.χ. ζνα πολυςφχναςτο εμπορικό λιμάνι), να μθν υπάρχουν δρομολόγια πλοίων και ςυχνζσ διελεφςεισ ςκαφϊν, και να επικρατοφν ςυνκικεσ που να μθν κζτουν ςε κίνδυνο τθν αςφάλεια μασ (π.χ. μια περιοχι με πολφ περιοριςμζνθ ορατότθτα, με δυνατά ρεφματα ι δφςκολεσ περιβαλλοντικζσ ςυνκικεσ, όπωσ ζντονοι κυματιςμοί). Ρρζπει να ςκεφτοφμε πωσ είναι θ φφςθ του κακαριςμοφ τζτοια, που ςίγουρα όταν αυτόσ ξεκινιςει οι ςυνκικεσ κα γίνουν δυςκολότερεσ. Για παράδειγμα, θ ορατότθτα κα επιδεινωκεί κακϊσ τα ςκουπίδια κα αρχίςουν να ςυγκεντρϊνονται υποβρυχίωσ, και επίςθσ κα είναι εξαιρετικά δφςκολο να τα μεταφζρουμε ςτθν επιφάνεια όταν τα μπαλόνια ανζλκυςθσ κα αρχίςουν να επωμίηονται πολφ μεγάλο βάροσ ι όγκο, αν υπάρχει κυματιςμόσ ςτθν επιφάνεια. Η τελικι απόφαςθ για τθν πραγματοποίθςθ ι όχι τθσ δράςθσ μασ πρζπει να λαμβάνεται επιτόπου, αφοφ εκτιμθκοφν όλοι οι παράγοντεσ που μπορεί να προκαλζςουν οποιουδιποτε είδουσ πρόβλθμα ςτουσ εκελοντζσ. Δεν ριςκάρουμε και δεν αφινουμε ςτθν τφχθ οτιδιποτε!

ΜΚΟ ΥΔ΢ΟΝΑΥΤΕΣ – Τμιμα Ρεριβαλλοντικϊν Δράςεων - Κακαριςμοί βυκϊν

Σελίδα 6


Ο Καταδυτικόσ μασ εξοπλιςμόσ Ρολφ ςθμαντικό κομμάτι είναι ο εξοπλιςμόσ που κα χρθςιμοποιιςουμε και ο χρόνοσ βυκοφ που κα προγραμματίςουμε, κακϊσ πρζπει να λάβουμε υπόψθ πολλοφσ επιπλζον παράγοντεσ από αυτοφσ που ςκεφτόμαςτε προγραμματίηοντασ μια κατάδυςθ αναψυχισ. Ρολφ ςπουδαίο ρόλο κα παίξει θ επιλογι του όγκου αερίων που κα χρειαςτοφμε. Ακόμα και αν γενικότερα ζχουμε καλι φυςικι κατάςταςθ και καλι κατανάλωςθ, όταν πια κα εργαηόμαςτε υποβρυχίωσ, κα διαπιςτϊςουμε πωσ τα δεδομζνα είναι εντελϊσ διαφορετικά. Αυτό ςθμαίνει πωσ για να εξαςφαλίςουμε ότι κα ζχουμε επάρκεια αερίων, ακόμα και αν πρόκειται να εργαςτοφμε ςε πολφ ρθχά νερά, το ιδανικό είναι να διαιρζςουμε τον όγκο των διακζςιμων αερίων δια του τρία, να χρθςιμοποιιςουμε τα δφο τρίτα κατά μζγιςτο και το ζνα τρίτο να παραμείνει ςτθν φιάλθ μασ, ωσ απολφτωσ αυςτθρό όριο αςφαλείασ. Είναι ςθμαντικό να ςκεφτόμαςτε πωσ θ καταπόνθςθ που αντιμετωπίηουμε υποβρυχίωσ ςθμαίνει ιδιαίτερα αυξθμζνθ κατανάλωςθ, με ότι αυτό ςυνεπάγεται, άρα πρζπει να είμαςτε ιδιαίτερα ςυντθρθτικοί ςε ότι ζχει να κάνει με τα δεδομζνα τθσ κατάδυςθσ μασ. Γνωρίηοντασ πωσ κα εργαςτοφμε κάτω από δφςκολεσ ςυνκικεσ, πρζπει να «ςτιςουμε» ανάλογα και τον εξοπλιςμό μασ. Η ανάγκθ να είμαςτε απολφτωσ υδροδυναμικοί και να ζχουμε κάκε κομμάτι του εξοπλιςμοφ μασ ςωςτά αςφαλιςμζνο είναι απολφτωσ επιβεβλθμζνθ. Κάποιοσ ρυκμιςτισ, ι μια κονςόλα που κρζμεται, μπορεί πολφ εφκολα να μπλεχτεί, ι να κινδυνεφει να καταςτραφεί από τα αντικείμενα που βρίςκονται ςτο βυκό, όπωσ τα αλιευτικά εργαλεία ι τα κοφτερά αντικείμενα που μποροφν να ζρκουν ςε επαφι μαηί του. Ρρζπει να φροντίςουμε να μθν ζχουμε εκτεκειμζνο κανζνα ςθμείο του ςϊματοσ μασ χρθςιμοποιϊντασ κουκοφλα και γάντια και να ζχουμε ςε κζςθ που να μποροφμε άμεςα να εντοπίςουμε και να χρθςιμοποιιςουμε το καταδυτικό μασ μαχαίρι. Μαηί μασ πρζπει απαραιτιτωσ να ζχουμε ζνα DSMB, το οποίο κα ζχουμε ςυμφωνιςει με τουσ ςυνδφτεσ μασ πωσ κα χρθςιμοποιθκεί όχι για ανζλκυςθ αντικειμζνων, αλλά για τθν υπόδειξθ πωσ βριςκόμαςτε ςε κάποια κατάςταςθ ςτθν οποία απαιτείται θ ςυνδρομι τουσ, κακϊσ και ζνα καροφλι με αρκετό ςχοινί.

Και δεν ξεχνάμε: Ρλζνουμε πολφ ςχολαςτικά και προςεκτικά τον εξοπλιςμό που χρθςιμοποιιςαμε ςε ζναν κακαριςμό βυκοφ, για να απομακρφνουμε τυχόν βλαβερζσ ουςίεσ και ςωματίδια! ΜΚΟ ΥΔ΢ΟΝΑΥΤΕΣ – Τμιμα Ρεριβαλλοντικϊν Δράςεων - Κακαριςμοί βυκϊν

Σελίδα 7


Τα αναλϊςιμα ενόσ κακαριςμοφ Εκτόσ από τον καταδυτικό μασ εξοπλιςμό, πρζπει να δοφμε και το τι «εργαλεία» μποροφμε να ζχουμε για τθ διευκόλυνςθ του ζργου μασ.

Το καλφτερο μζςο για να ςυγκεντρϊνουμε τα ςκουπίδια είναι, χωρίσ αμφιβολία, τα διάτρθτα τςουβάλια που χρθςιμοποιοφνται για τα αγροτικά προϊόντα. Είναι αρκετά ανκεκτικά, υπάρχουν ςε πολφ μεγάλα μεγζκθ και εξαςφαλίηουν πωσ δεν κα κρατθκεί μεγάλθ ποςότθτα νεροφ μζςα τουσ, με αποτζλεςμα να μποροφν να μεταφερκοφν ςχετικά εφκολα ςτθν επιφάνεια, κρατϊντασ μόνο το βάροσ των ςκουπιδιϊν μζςα τουσ. Επιπλζον, διευκολφνουν αρκετά το δζςιμο τουσ με τα δεματικά, προςφζροντασ πολφ μεγάλθ ευελιξία ςτα ςθμεία που μποροφμε να τα αςφαλίςουμε. Τα προμθκευόμαςτε από καταςτιματα με είδθ ςυςκευαςίασ, αγροτικά είδθ, ι ακόμα και από τθ λαϊκι τθσ γειτονιάσ μασ! Τα δεματικά καλωδίων που χρθςιμοποιοφν οι θλεκτρολόγοι είναι το καλφτερο μζςο για τα δεςίματα των τςουβαλιϊν. Είναι πολφ ανκεκτικά και ζχουν τζτοια καταςκευι, ϊςτε να μθν χρειάηονται κανζνα επιπλζον βοικθμα για να περαςτοφν και να αςφαλίςουν ςτα τςουβάλια. Επιλζγουμε τα μεγαλφτερα μεγζκθ που μποροφμε να βροφμε, προκειμζνου να μποροφν να ςυγκρατιςουν το μεγάλο βάροσ των ςκουπιδιϊν. Μποροφμε να τα προμθκευτοφμε από καταςτιματα με θλεκτρολογικά είδθ κακϊσ και καταςτιματα με εργαλεία. Οι ςάκοι ανζλκυςθσ είναι αυτοί που κα μασ απαλλάξουν από το βάροσ και τον όγκο των τςουβαλιϊν. Οι ιδανικοί ςάκοι για ζνα κακαριςμό είναι αυτοί των τριάντα λίτρων, με βαλβίδεσ που κα εξαςφαλίηουν πωσ υπάρχει ζλεγχοσ ςτθν πλευςτότθτα τουσ. Είναι μεν εφχρθςτοι ςτισ δφςκολεσ ςυνκικεσ που επικρατοφν κατά το διάςτθμα τθσ εργαςίασ μασ, αλλά και υπεραρκετοί για να «ςθκϊςουν» μεγάλεσ ποςότθτεσ ςκουπιδιϊν. Στο κάτω μζροσ τουσ είναι καλό να προςαρμόςουμε μεγάλουσ ανκεκτικοφσ κρίκουσ και γάντηουσ για να αςφαλίηονται πάνω τουσ τα τςουβάλια που ςιγά ςιγά κα ςυμπλθρϊνονται. Τουσ ςάκουσ αυτοφσ μποροφμε να τουσ προμθκευτοφμε από καταςτιματα με καταδυτικά ι ναυτιλιακά είδθ. Ρολλά αντικείμενα ζχουν τζτοιο μζγεκοσ θ ςχιμα, που δεν μποροφν να μπουν ςε τςουβάλια ι να δεκοφν με τα δεματικά. Γι αυτό, κάποια μζτρα χοντρό ςχοινί μποροφν να φανοφν πολφτιμα ςε ζναν κακαριςμό. Επίςθσ, αυτό το ςχοινί μπορεί να φανεί χριςιμο και ςτθ ρυμοφλκθςθ των ςάκων ανζλκυςθσ, όταν αυτοί κα είναι φορτωμζνοι με τα τςουβάλια, ϊςτε να διατθροφμε αςφαλι απόςταςθ από αυτά και από το επικίνδυνο πολλζσ φορζσ περιεχόμενο τουσ. Ρολφ χριςιμο μπορεί να φανεί ζνα κθπουρικό ανοξείδωτο ψαλίδι, κακϊσ κα αναλάβει το κόψιμο δφςκολων αντικειμζνων, όπωσ τα παλαιά αλιευτικά εργαλεία.

ΜΚΟ ΥΔ΢ΟΝΑΥΤΕΣ – Τμιμα Ρεριβαλλοντικϊν Δράςεων - Κακαριςμοί βυκϊν

Σελίδα 8


Οι ομάδεσ υποβρφχιασ εργαςίασ Βαςικό ρόλο ςτθν επιτυχία του κακαριςμοφ παίηει θ οργάνωςθ των εκελοντϊν και ο καταμεριςμόσ των εργαςιϊν που κα αναλάβουν οι αυτοδφτεσ. Αρχικά πρζπει να γνωρίηουμε πωσ είναι προτιμότερο να δουλεφουμε ςε μικρζσ ομάδεσ – ηευγάρια, παρά ςε μεγάλεσ ομάδεσ αυτοδυτϊν. Αυτό γιατί τα ςκουπίδια ςυγκεντρϊνονται ςε πολφ μεγάλεσ εκτάςεισ και δεν είναι τόςο εφκολο, λόγω τθσ περιοριςμζνθσ ορατότθτασ, να ςυνεργαςτοφν πολλά άτομα μαηί. Το ιδανικό είναι να υπάρχει ζνα πρόςωπο που κα διαχειρίηεται τον ςάκο ανζλκυςθσ, τα άδεια τςουβάλια και τα δεματικά, και ζνα ηευγάρι αυτοδυτϊν για να ςυγκεντρϊνουν ςε κάκε τςουβάλι τα ςκουπίδια. Αυτόσ που κα ζχει τον ςάκο ζχει και τον ρόλο του παρατθρθτι του ηευγαριοφ. Φροντίηει να βρίςκεται πολφ κοντά τουσ για να αναλαμβάνει το δζςιμο του τςουβαλιοφ πάνω ςτον ςάκο ανζλκυςθσ, το διάςτθμα που οι υπόλοιποι ξεκινοφν το γζμιςμα νζου τςουβαλιοφ ϊςτε να κερδίηεται όςο το δυνατό περιςςότεροσ χρόνοσ. Επίςθσ, είναι πολφ ςθμαντικι θ οργάνωςθ των ομάδων ςε ςχζςθ με το είδοσ των απορριμμάτων που προκαλοφν και το μεγαλφτερο πρόβλθμα. Είναι καλό το να αφιςετε τα μεγάλου όγκου ι τα αντικείμενα που καλφπτουν μεγάλο μζροσ του βυκοφ για το τζλοσ τθσ προςπάκειασ ςασ, ϊςτε να μθν αντιμετωπίςετε μεγάλα προβλιματα με τθν ορατότθτα. Αν για παράδειγμα εντοπίςετε ζνα μεγάλο χαλί, αν προςπακιςετε να το ανελκφςετε πριν από τα μικροαντικείμενα που βρίςκονται ςε κοντινι ακτίνα από αυτό, τότε κα διαπιςτϊςετε πωσ τα προβλιματα ορατότθτασ που κα προκφψουν κα καταςτιςουν αδφνατθ κάκε ςυνζχιςθ τθσ προςπάκειασ ςασ. Αυτοί που κα αναλάβουν τθν πρόςδεςθ του, καλό είναι να χρθςιμοποιοφν ρυκμιςτζσ που δεν επιτρζπουν τθν είςοδο νεροφ ςτα πρϊτα τουσ ςτάδια και να είναι ιδιαίτερα προςεκτικοί, διότι είναι πολφ πικανό να περάςει άμμοσ μζςα ςτα δεφτερα ςτάδια. Το ιδανικό είναι με πολφ αργζσ κινιςεισ και προςεκτικι ρφκμιςθ πλευςτότθτασ να προςδζςουν τα αντικείμενα αυτά και να αφιςουν τουσ εκελοντζσ που βρίςκονται ςτθ βάρκα να τα τραβιξουν ςτθν επιφάνεια.

Μια τακτικι που μπορεί να μασ γλιτϊςει από πολφ μεγάλο κόπο είναι να οριςτεί μια ομάδα από ζμπειρουσ αυτοδφτεσ, θ οποία κα αναλάβει να περιθγθκεί ςτθν περιοχι δράςθσ μασ πριν ξεκινιςουν οι εκελοντζσ να ςυγκεντρϊνουν ςκουπίδια. Ο ρόλοσ τθσ κα είναι να ςθμάνει τα ςθμεία που υπάρχουν μεγάλα αντικείμενα με ςθμαντιρεσ, που κα μποροφςαν να είναι ακόμα και άδεια μπουκάλια, ϊςτε να μποροφν να εντοπιςτοφν εφκολα από τθν επιφάνεια όταν οι ςυνκικεσ ορατότθτασ κα δυςκολεφουν τον υποβρφχιο εντοπιςμό τουσ.

ΜΚΟ ΥΔ΢ΟΝΑΥΤΕΣ – Τμιμα Ρεριβαλλοντικϊν Δράςεων - Κακαριςμοί βυκϊν

Σελίδα 9


Καταγράφουμε το πριν και το μετά! Είναι ιδιαίτερα ςθμαντικό να φζρουμε ςτθν επιφάνεια όχι μόνο τα ςκουπίδια του βυκοφ, αλλά και τθν κατάςταςθ που επικρατοφςε ςε αυτόν τόςο πριν, όςο και μετά τθ δράςθ μασ. Για να το πετφχουμε αυτό είναι απολφτωσ ςκόπιμο να ορίςουμε μια ομάδα αυτοδυτϊν, θ οποία κα αναλάβει να φωτογραφίςει και να βιντεοςκοπιςει τθν περιοχι που επιλζξαμε, πριν ξεκινιςουν οι εκελοντζσ να ςυγκεντρϊνουν τα ςκουπίδια. Καλό κα είναι να βιντεοςκοπθκεί και αρκετι ϊρα μετά τθν ολοκλιρωςθ τθσ δράςθσ, για να ζχουμε το υλικό που κα δείξει τα αποτελζςματα τθσ προςπάκειασ μασ με τον καλφτερο τρόπο.

Σφνδεςμοσ με τθν επιφάνεια! Ρολφ ςπουδαίο ρόλο ςε ζναν κακαριςμό μπορεί να παίξουν και οι ελεφκεροι δφτεσ. Πχι μόνο γιατί μποροφν να ςυγκεντρϊνουν και αυτοί ςκουπίδια, αλλά κυρίωσ γιατί μποροφν να γίνουν οι ςφνδεςμοι «επικοινωνίασ» των αυτοδυτϊν με τθν επιφάνεια, ειδοποιϊντασ τα ςκάφθ που υπάρχουν διακζςιμα για να παραλάβουν τα ςυγκεντρωμζνα ςκουπίδια, να απελευκερϊςουν τουσ ςάκουσ ανζλκυςθσ, αλλά και παρατθρϊντασ οτιδιποτε ςυμβαίνει πάνω ι κάτω από τθν επιφάνεια, εξαςφαλίηοντασ τθν αςφάλεια των ςυμμετεχόντων. Επίςθσ, μπορεί να προμθκεφουν τισ ομάδεσ με αναλϊςιμα και να υποδεικνφουν κάκε ςτιγμι τθ κζςθ ςτθν οποία βρίςκονται, ειδοποιϊντασ τουσ.

Τα ςκάφθ Ακόμα και μια μικρι βάρκα μπορεί να μασ γλιτϊςει από απίςτευτο κόπο, αλλά και από πικανά προβλιματα. Με τθ βοικεια των ελεφκερων δυτϊν μπορεί να μετακινθκεί ανάμεςα ςτισ περιοχζσ που εργάηονται οι υποβρφχιεσ ομάδεσ και να τουσ απαλλάξει από τα μεγάλου μεγζκουσ αντικείμενα. Ππωσ προαναφζραμε, καλό είναι να χρθςιμοποιοφνται τα κουπιά, κακϊσ οφτωσ ι άλλωσ δεν κα υπάρχουν ιδιαίτερα μεγάλεσ αποςτάςεισ για να καλυφκοφν, για να αποκλειςτεί κάκε κίνδυνοσ ατυχιματοσ.

Οι εκελοντζσ επιφανείασ Ρολλζσ φορζσ θ προςφορά των εκελοντϊν ςτθν επιφάνεια είναι αυτι που κρίνει και τα αποτελζςματα ενόσ κακαριςμοφ. Μποροφν να απαλλάξουν γριγορα τουσ αυτοδφτεσ από το φορτίο τουσ, ιδίωσ όταν ο κακαριςμόσ γίνεται ςε κάποια προβλιτα, ι ςε περιοχι που δεν είναι τόςο εφκολθ θ ζξοδοσ από το νερό. Επιπλζον μποροφν να αναλάβουν και των διαχωριςμό των απορριμμάτων ςε ανακυκλϊςιμα ι μθ, ϊςτε να γίνει θ καλφτερθ δυνατι διαχείριςθ τουσ, με διπλό όφελοσ για το περιβάλλον. Σε αυτι τθ φάςθ του κακαριςμοφ, θ ςυμβολι των περιβαλλοντολόγων είναι κακοριςτικισ ςθμαςίασ. Ζχουν τθ δυνατότθτα να ελζγξουν τα διάφορα αντικείμενα και να επιςτρζψουν ςτο νερό αυτά τα οποία δεν αποτελοφν κίνδυνο, αλλά μπορεί να λειτουργιςουν κετικά ωσ προσ τθ καλάςςια ηωι. ΜΚΟ ΥΔ΢ΟΝΑΥΤΕΣ – Τμιμα Ρεριβαλλοντικϊν Δράςεων - Κακαριςμοί βυκϊν

Σελίδα 10


Σκουπίδια, που αξίηουν χρυςάφι! Ζνασ υποβρφχιοσ κακαριςμόσ μπορεί να αποφζρει πολφ μεγαλφτερο όφελοσ από αυτό που μπορεί να πιςτεφουμε, αρκεί να εκμεταλλευτοφμε όλα αυτά που μποροφν να μασ προςφζρουν τα ςκουπίδια που κα ςυγκεντρωκοφν ςε αυτόν. Ακοφγεται περίεργο, αλλά είναι και αλθκινό αλλά και εφικτό! Ασ δοφμε τον ιδανικό τρόπο για να καταφζρουμε να μετατρζψουμε τα ςκουπίδια.. ςε «χρυςάφι»! Πταν ςτον κακαριςμό που διοργανϊνουμε ςυμμετζχουν παιδιά, θ επιτυχία του είναι απολφτωσ δεδομζνθ. Πχι μόνο γιατί ο ενκουςιαςμόσ των παιδιϊν κα μασ γεμίςει με κετικι ενζργεια, αλλά κυρίωσ γιατί τα παιδιά κα ζχουν τθν ευκαιρία να ηιςουν μια εμπειρία που κα τουσ μείνει αξζχαςτθ και κα μεταςχθματιςτεί ςε γνϊςθ και ςτάςθ ηωισ. Τα παιδιά που ςυμμετζχουν ενεργά ςε μια εκελοντικι δράςθ, όχι μόνο ενιςχφουν ιδιαίτερα ςθμαντικζσ αξίεσ, όπωσ αυτι τθσ προςφοράσ και τθσ ςυνεργαςίασ, αλλά ζρχονται άμεςα ςε επαφι με το καλάςςιο περιβάλλον και τουσ οργανιςμοφσ που ηουν ςε αυτό. Επιπλζον, γίνονται μάρτυρεσ τθσ ηθμιάσ που ζχουμε προκαλζςει ςτον υδάτινο κόςμο και αποκτοφν τισ ευαιςκθςίεσ που απαιτοφνται για να γίνουν οι «αρχιτζκτονεσ» ενόσ καλφτερου μζλλοντοσ για τον πλανιτθ μασ. Δεν είναι ατόφιο χρυςάφι αυτό; Ανακυκλϊνουμε; Ξεμπερδεφουμε! Σε ζναν εκελοντικό υποβρφχιο κακαριςμό, δεν είναι ο μόνοσ ςτόχοσ το να μεταφζρουμε τα ςκουπίδια ςτθν επιφάνεια, αλλά να καταφζρουμε να ςταματιςουμε τθν επιβάρυνςθ που προκαλοφν ςτο περιβάλλον. Ζτςι, με το να τα βγάλουμε από το νερό και να τα μεταφζρουμε ςτθ χωματερι, δεν λφνουμε το πρόβλθμα αλλά πολφ απλά τα μεταφζρουμε από τθ κάλαςςα ςτθν ςτεριά. Τισ περιςςότερεσ φορζσ τα ςκουπίδια που ςυναντάμε ςτουσ βυκοφσ είναι πλιρωσ ανακυκλϊςιμα. Αρκεί λοιπόν να τα διαχωρίςουμε και να ςυνεργαςτοφμε με τουσ αντίςτοιχουσ φορείσ ανακφκλωςθσ. Μόνο τότε κα μποροφμε να λζμε ότι πραγματικά λφςαμε με τον καλφτερο τρόπο το πρόβλθμα. Επιπλζον, θ διαδικαςία διαχωριςμοφ δίνει τθ δυνατότθτα ςτουσ εκελοντζσ που δεν μποροφν να καταδυκοφν, να απαςχολθκοφν με κάτι που είναι ιδιαίτερα ςθμαντικό και κρίνει ςε μεγάλο βακμό τθν επιτυχία τθσ δράςθσ μασ.

Τα ςκουπίδια διδάςκουν! Ο υποβρφχιοσ κακαριςμόσ μασ μπορεί να ωφελιςει ακόμα περιςςότερο τθν κοινωνία, αν τα αποτελζςματα του μετατραποφν ςε δεδομζνα που κα ζχουν επιςτθμονικι αξιοποίθςθ. Το μόνο που κα χρειαςτεί να κάνουμε εμείσ είναι απλά να καταγράψουμε τα είδοσ, τθν ποςότθτα και τθν τοποκεςία που βρικαμε τα ςκουπίδια. Αυτζσ οι πλθροφορίεσ είναι ιδιαίτερα πολφτιμεσ για τουσ επιςτθμονικοφσ φορείσ που αςχολοφνται με τα προβλιματα του περιβάλλοντοσ. Μποροφν να οδθγιςουν ςε ιδιαιτζρωσ πολφτιμα ςυμπεράςματα κακοριςτικισ αξίασ, για τθν εφρεςθ αποφαςιςτικισ λφςθσ ςτα προβλιματα μόλυνςθσ ι ρφπανςθσ που μπορεί να αντιμετωπίηει μια περιοχι. Οι περιςςότερεσ περιβαλλοντικζσ οργανϊςεισ διακζτουν φόρμεσ ςυμπλιρωςθσ δεδομζνων και κα ςπεφςουν να ςασ παρζχουν ότι κα χρειαςτείτε για να γίνετε και εςείσ ζνασ κρίκοσ τθσ αλυςίδασ που κα κωρακίςει το περιβάλλον που ονειρευόμαςτε! ΜΚΟ ΥΔ΢ΟΝΑΥΤΕΣ – Τμιμα Ρεριβαλλοντικϊν Δράςεων - Κακαριςμοί βυκϊν

Σελίδα 11


Ραράγοντεσ που χρειάηονται προςοχι Είναι μεγάλο λάκοσ να προςπακοφμε να ανελκφςουμε αντικείμενα χρθςιμοποιϊντασ τυχόν κοιλότθτεσ τουσ (όπωσ για παράδειγμα τα λάςτιχα αυτοκινιτων) για να τουσ δϊςουμε κετικι πλευςτότθτα. Είναι πολφ πικανό να χακεί ο ζλεγχοσ τουσ με αποτζλεςμα κάποιον τραυματιςμό, όπωσ λάκοσ είναι το να προςπακιςουμε να τα φζρουμε ςτθν επιφάνεια χρθςιμοποιϊντασ τθ δικι μασ πλευςτότθτα. Οτιδιποτε ανελκφεται πρζπει να είναι πολφ προςεκτικά δεμζνο ςτουσ ςάκουσ ανζλκυςθσ και να είμαςτε απολφτωσ ςίγουροι πωσ όχι μόνο δεν υπάρχει καμία επαφι μασ με αυτοφσ, αλλά και πωσ δε βρίςκεται κανζνασ αυτοδφτθσ ςε κοντινι ακτίνα και κάτω από αυτοφσ, όταν παίρνουν τον δρόμο για τθν επιφάνεια.

Ρολλά αντικείμενα μπορεί να είναι αιχμθρά και δεν είναι απίκανο το να «διαφφγουν» από τα τςουβάλια. Γι αυτό είναι καλό να διαχειρίηεται τθν ανζλκυςθ του ςάκου κάποιοσ που να ζχει τθ ςχετικι εκπαίδευςθ για αυτι τθν διαδικαςία και να μθν υπάρχουν κοντά αυτοδφτεσ, που μπορεί να αντιμετωπίςουν πρόβλθμα από κάποιο απρόοπτο περιςτατικό. Επίςθσ, χρειάηεται μεγάλθ προςοχι και ςτουσ κόμπουσ που κα κάνουμε όταν προςδζςουμε κάποιο μεγάλο αντικείμενο, κακϊσ είναι πολφ πικανό ο κόμποσ να λυκεί. Κατά ςυνζπεια είναι καλφτερο το να δυςκολευτοφμε λίγο παραπάνω να λφςουμε τον κόμπο ςτθν επιφάνεια, παρά να φροντίςει μόνοσ του να λυκεί.. Μεγάλθ προςοχι χρειάηεται και ςτθν υδρόβια ηωι. Ρολλζσ φορζσ κάποια ςκουπίδια μπορεί να γίνουν προςωρινά καταλφματα διαφόρων οργανιςμϊν που μπορεί να είναι επικίνδυνοι για τουσ αυτοδφτεσ. Ασ παρατθροφμε προςεκτικά κάτι, πριν απλϊςουμε το χζρι για να το πιάςουμε ϊςτε να αποφφγουμε κάκε κίνδυνο. Είναι πολφ ςυνθκιςμζνο το να βρίςκουμε λάςτιχα αυτοκινιτων ςτον βυκό. Είναι από τα είδθ των απορριμμάτων που προκαλοφν κυρίωσ αιςκθτικι «μόλυνςθ» και πρζπει να επιλζγουμε προςεκτικά αυτά που πρζπει να ανελκυςτοφν. Αν διαπιςτϊςουμε πωσ υπάρχει ανάπτυξθ οργανιςμϊν πάνω τουσ, τότε καλφτερο είναι να μθν τα ακουμπιςουμε κακόλου, κακϊσ τθ δουλειά μασ πρόλαβε να κάνει θ ίδια θ φφςθ. Και φυςικά, δεν ξεχνάμε πωσ οφείλουμε να προςτατζψουμε τουσ καλάςςιουσ οργανιςμοφσ, όχι μόνο από τθ ρφπανςθ, αλλά και από εμάσ τουσ ίδιουσ όταν δραςτθριοποιοφμαςτε υποβρυχίωσ! Ο «χρυςόσ» κανόνασ, είναι να μθν υπερεκτιμιςουμε ποτζ τισ δυνατότθτζσ μασ. Μθν ξεχνάμε πωσ τα μεγάλα και επικίνδυνα αντικείμενα πρζπει να τα χειριςτοφν επαγγελματίεσ δφτεσ, που ζχουν και τθν απαιτοφμενθ εκπαίδευςθ αλλά και τον εξειδικευμζνο εξοπλιςμό για να πραγματοποιιςουν τζτοιου είδουσ εργαςίεσ. Στισ υποβρφχιεσ δραςτθριότθτεσ, τον πρϊτο λόγο πρζπει να ζχει θ λογικι και όχι ο ενκουςιαςμόσ! ΜΚΟ ΥΔ΢ΟΝΑΥΤΕΣ – Τμιμα Ρεριβαλλοντικϊν Δράςεων - Κακαριςμοί βυκϊν

Σελίδα 12


Καθαρισμοί Βυθών - ΜΚΟ ΥΔΡΟΝΑΥΤΕΣ  

Χρήσιμες πληροφορίες που αφορούν τους εθελοντικούς καθαρισμούς βυθών στα πλαίσια καταδύσεων αναψυχής

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you