Page 1

H

ea

lt

h

In

fo

rm

at

io n

การดูแลสุขภาพหญิงตั้งครรภ

สมาชิกในกลุม

1. น.ส.กนกพรรณ เกษมสุข 2. น.ส.ชุติมา สันตินิภานนท 3. น.ส.ญาณิศา ขวัญเกื้อ

รหัส 08530001 รหัส 08530037 รหัส 08530039


การดูแลสุขภาพระหวางตั้งครรภ ระหวางการตัง้ ครรภ รางกายอาจเกิดการ

io n

เปลีย่ นแปลงหลายอยาง อาการแพทองจะมีมากใน 3 เดือนแรก เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของ ฮอรโมนในรางกาย เมื่อตื่นนอน จะมีอาการมึนศีรษะ คลื่นไส อาเจียน บางคนอาจมีอาการมาก รับประทานอาหารไมได หลังตื่นนอนตอนเชา ควรดื่มน้ําผลไม และรับประทานขนมปงกรอบทันที จะทําใหรูสึกดีขึ้น ควรหลีกเลี่ยงอาหารที่มีกลิ่นฉุนจัด เพราะอาจทําใหคลื่นไสมากขึ้น นอกจากนี้ อาจอยากรับประทานอาหารแปลกๆ รสเปรีย้ ว ซึ่งสามารถรับประทานได

H

ea

lt

h

In

fo

rm

at

อาการปวดหลังพบไดบอยเกือบครึ่งหนึ่งของสตรีมีครรภ โดยมักปวดที่หลังสวนลาง ระหวางกนทั้ง สองขาง ราวลงไปที่ตนขา มักเปนชวงทายๆ ของการตั้งครรภ การยืนนานๆ ในทาที่ไมถูกตอง หรือ ยกของหนักเกินไป ทําใหปวดหลังได นอกจากนี้ยังมีสาเหตุจากฮอรโมนโปรเจสเตอโรนที่เพิ่มขึ้น ขณะตัง้ ครรภ ทําใหขอกระดูก และเอ็นตางๆ คลายตัวหลวมมากขึ้น ความแข็งแรงของขอลดลง จึง ทําใหปวดหลังได ควรพยายามนอนพื้นเรียบ ใชหมอนหนุนหลังเวลานั่ง อยากมหยิบของ ควรใชวิธี นั่งหยิบแทน และควรใสรองเทาสนเตี้ย อาจใหสามีชวยนวดหลังเบาๆ นอกจากจะคลายปวดแลว ยัง ชวยกระชับความสัมพันธดวย


อาหาร คุณแมจะรับประทานอาหารไดดีขึ้น เมื่ออาการแพทองหายไป ควรเลือกอาหารที่มีประโยชน ประเภทเนื้อสัตว ไข นม ผัก ผลไม ไมควรรับประทานอาหารพวก ขาว แปง น้ําตาล ขนมหวาน ไขมันมากเกินไป ควรหลีกเลี่ยงอาหารรสจัด อาหารดิบๆ สุกๆ ของหมักดอง ผงชูรส ชา กาแฟ เหลา และบุหรี่

io n

1. 2. 3. 4.

at

การพักผอน

H

ea

lt

h

In

fo

rm

1. ระหวางตั้งครรภ คุณแมจะรูสึกเหนื่อย และออนเพลียงาย กลางคืนควรนอนหลับใหเต็มอิ่ม ประมาณ 8-10 ชั่วโมง และควรหาเวลานอนพักในตอนบายอีกอยางนอย 1 ชั่วโมง 2. การลดจํานวนการดื่มเครื่องดื่มที่มีกาเฟอีน เชน ชา กาแฟ น้ําอัดลม ใหเหลือนอยที่สุด ถา หากคุณตองการจะดื่มเครื่องดื่มเหลานี้ใหจํากัดเฉพาะในเวลาเชา หรือตอนบายตนๆ 3. ควรงดดื่มน้ํา หรืออาหารเหลว หรือรับประทานอาหารอิ่มจนเกินไปกอนที่จะเขานอนสอง สามชั่วโมง แตขอใหแนใจวาคุณไดรับสารอาหาร และน้ําอยางเพียงพอตลอดวัน การ รับประทานอาหารมื้อเชา และเที่ยงหนักๆ และรับประทานอาหารเย็นเบาๆ สามารถชวยได และหากมีอาการคลื่นไสนอนไมหลับ การรับประทานขนมปงกรอบสองสามแผนกอนเขา นอนอาจชวยได 4. หลีกเลี่ยงการออกกําลังกายอยางหักโหมกอนเขานอน แตใหทําอะไรที่เบาๆ และผอนคลาย แทน และหากเปนตะคริวที่ขาปลุกใหตื่นนอนในตอนกลางคืน การกดเทาแรงๆ ลงกับผนัง หองหรือลุกขึ้นยืนอาจชวยได 5. ถายังนอนไมหลับ ใหลุกขึ้นมาหาอะไรทํา เชน อานหนังสือ ฟงเพลง ดูโทรทัศน หรือหา กิจกรรมอื่นๆ ที่เพลิดเพลินทําแทน แลวในที่สุดก็จะเหนื่อย และนอนหลับไดเอง 6. นอนงีบ 30-60 นาที ระหวางวัน เพื่อชดเชยเวลานอนที่สูญเสียไป


io n at rm fo

การออกกําลังกาย

H

ea

lt

h

In

1. ชวยใหระบบการยอยอาหารดี รางกายแข็งแรง เชน เดินเลนในที่ที่มีอากาศปลอดโปรง ทํางานบานเบาๆ บริหารรางกายดวยทางายๆ 2. ขอควรระวัง คือ อยาออกกําลังกายหักโหมจนรางกายเหนื่อย ออนเพลีย หรือ กระทบกระเทือนทอง


โยคะสําหรับหญิงตั้งครรภ

at

io n

ประโยชนของการดูแลรางกายใหแข็งแรงและการออกกําลังกายเบาๆ ระหวางตัง้ ครรภ นอก จากจะชวยเพิ่มความรูสึกกระปรี้กระเปราใหแกคุณแมแลว ยังชวยลดอาการไมสบายตัวตางๆ เชน ทองผูก เปนตะคริว ปวดหลัง คุณแมจะรูสึกแข็งแรงขึ้นและสามารถจัดการกับภารกิจประจําวันได อยางไมมี ปญหา ชวยใหนอนหลับไดดีขึ้น ผอนคลายความเครียดและปองกันภาวะอารมณซึมเศรา ขณะตัง้ ครรภ ชวยใหคุณแมดูดีและรูสึกดี ชวยใหรูปรางหลังคลอดกลับมาดีเหมือนเดิมไดเร็วขึ้น และเปนการเตรียมตัวสําหรับการคลอดที่ดีที่สุดอีกดวย

H

ea

lt

h

In

fo

rm

การออกกําลังกายสําหรับคุณแมในชวงตั้งครรภนี้ ควรเปนกีฬาที่ออนโยนสําหรับคุณแมและทารก ในครรภ และควรปรึกษาคุณหมอที่ดูแลการตั้งครรภถึงระยะปลอดภัยในการออกกําลังกายดวย สําหรับคุณแมที่ไมคอยไดออกกําลังกายมากนัก ควรเริ่มฝกทีละนอยอยางคอยเปนคอยไป และกีฬา ที่เหมาะสมควรเปนประเภทที่ใชแรงกระแทกนอย และออนโยน อยางเชน การฝกโยคะ ซึ่งจะมี สวนชวยยืดกลามเนื้อเพื่อผอนคลายและการฝกหายไดอยางเต็มอิ่ม แตควรหลีกเลี่ยงการฝกทาที่ยาก และเสี่ยงอันตรายเกินไป


h

lt

ea

H

io n

at

rm

fo

In


การรักษาความสะอาดรางกาย

H

ea

lt

h

In

fo

rm

at

io n

1. ระยะตั้งครรภจะรูสึกรอน และเหงื่อออกมาก ควรอาบน้ําใหรางกายสะอาดสดชื่น แตถา อากาศเย็นควรอาบน้ําอุน และใหความอบอุนกับรางกาย 2. ถาผิวแหงตึงใหใชโลชั่นทาหลังอาบน้ํา


การดูแลปาก และฟน

H

ea

lt

h

In

fo

rm

at

io n

1. หญิงตั้งครรภมักมีปญหาฟนผุ และเหงือกอักเสบไดงาย 2. ควรแปรงฟนอยางถูกวิธีวันละ 2 ครั้ง และบวนปากดวยน้ําสะอาด หรือแปรงฟนทุกครั้งหลัง อาหาร 3. ในระหวางตัง้ ครรภ คุณแมบางทานอาจรูสึกวาอยากทานอาหารแปลกๆ และสงผลใหเหงือก อาจจะอักเสบ หรือบวมได และอาจรูสึกขยับปากลําบาก จึงอาจละเลยเรือ่ งการรักษา สุขอนามัยภายในชองปาก จึงสงผลใหมีคราบสะสมภายในชองปาก และมีโอกาสเกิดฟนผุ ไดมากขึ้น 4. โรคเหงือกอักเสบในระหวางตั้งครรภ หลอดเลือดฝอยในบริเวณเหงือกมีฮอรโมนเอสโตร เจนเพิ่มมากขึ้น จึงทําใหเกิดเลือดคลั่งในเหงือก และเหงือกมีภูมิตานทานตอการติดเชื้อลดลง หรือที่รุนแรงกวานั้น คือทําใหเกิดเนื้องอกที่เหงือก เหงือกมีสีแดงเขม และไมเจ็บปวด ซึ่ง เหงือกมีเลือดคั่งอยางมาก และเหงือกมีเลือดออกเปนประจํา แตเนือ้ งอกหรืออาการ เลือดออกดังกลาวจะคอยๆ หายไปเมื่อเขาสูชวงปลายของการตั้งครรภ ไมแนะนําใหตัดเนื้อ งอกนี้ทิ้ง นอกจากวาจะเกิดแผลในชองปากหรือมีปญหาในการเคี้ยวอาหาร 5. หากมีโรคเกี่ยวกับเยื่อหุมฟนอยูแลว อาการอาจรุนแรงขึน้ ในระหวางตัง้ ครรภ 6. ฟนอาจโยกไดมากขึ้น 7. สตรีมีครรภบางทานอาจรูสึกคลื่นไส และอาเจียน สงผลใหกรดในกระเพาะอาหารไหลยอน ขึ้นมา และอาจกัดกรอนฟนได ปกติแลว ฟนที่ถูกกัดกรอนจะเปนซี่ที่ติดกับดานขางลิ้น


การดูแลเตานม

H

ea

lt

h

In

fo

rm

at

io n

1. ขณะตั้งครรภเตานมจะขยายขึ้น เพื่อเตรียมสรางน้ํานมใหลูกนอย ควรเปลี่ยนยกทรงใหมี ขนาดพอเหมาะใสสบาย 2. คุณแมบางคนอาจจะมีน้ํานมไหลซึมออกมา ไมตองกังวลใจ เวลาอาบน้ําใหลางเตานมดวย น้ําสะอาด ไมควรฟอกสบูเพราะจะทําใหผิวแหงมาก อาจใชโลชั่นทานวด เมื่อรูสึกผิวแหง ตึง หรือคัน 3. ถามีปญหาหัวนมสั้น หัวนมบอด หรือผิดปกติ ควรปรึกษาแพทยหรือพยาบาลทีฝ่ ากครรภ กอนที่จะคลอด มิฉะนั้นอาจจะมีอุปสรรคตอการใหนมลูก


การมีเพศสัมพันธ

io n

1. ไมมีขอหามในผูตั้งครรภปกติ แตควรงดเวนใน 1 เดือน สุดทายกอนคลอด 2. ในรายที่เคยแทง ควรงดเวนการมีเพศสัมพันธในระยะ 3 เดือนแรกของการตัง้ ครรภ 3. ในรายที่มีปญหาอื่นๆ ควรปรึกษาแพทย หรือพยาบาลผูต รวจครรภ

at

น้ําหนักตัวในระหวางตั้งครรภ

H

ea

lt

h

In

fo

rm

1. โดยทั่วไปแพทยมักจะแนะนําหญิงตั้งครรภวาควรมีน้ําหนักตัวเพิ่มขึ้นไมเกิน 10 กิโลกรัม ตลอดการตัง้ ครรภ แตถามีน้ําหนักตัวเพิ่มไมถึงเกณฑกําหนดมักจะพบวาทารกที่เกิดมาจะมี น้ําหนักตัวแรกเกิดต่ํากวาปกติ หรือทารกน้ําหนักนอย ตัวเล็กผิดปกติ ขณะเดียวกันหญิง ตั้งครรภถากินมากเกินไปจะทําใหน้ําหนักตัวเพิ่มขึ้นมาก และทําใหเกิดปญหาตอการ ตั้งครรภหลายประการ เชน ทารกตัวโตคลอดลําบาก หญิงตั้งครรภที่มีน้ําหนักตัวมากจะทํา ใหเหนื่อยงาย ปวดหลังมากขึ้น เสนเลือดขอดมากขึ้น และทําใหแผลผาตัดติดชา เกิดภาวะ ตกเลือดหลังคลอดไดงาย 2. บางครั้งหญิงตั้งครรภที่มีน้ําหนักตัวเพิ่มมากๆ มิไดหมายความวาทารกในครรภจะตัวโต เสมอไป อาจจะไดทารกน้ําหนักนอยก็มี ทั้งนี้เนื่องจากภาวะโภชนาการที่ไมเหมาะสม โดย เนนที่ปริมาณมากกวาคุณภาพ การเพิ่มน้ําหนัก 10 กิโลกรัมตอการตัง้ ครรภ เปนน้ําหนักโดย เฉลี่ยที่ตองพิจารณาตามรูปราง และขนาดตัวของหญิงตั้งครรภ เชน ผูที่มีรูปรางเล็ก และมี ขนาดตัวกอนการตั้งครรภนอยกวา 5 กิโลกรัม การเพิ่มของน้ําหนักตัวตลอดการตั้งครรภ อาจจะนอยกวา 10 กิโลกรัมได ทั้งนี้น้ําหนักที่เพิ่มจะเปนน้ําหนักของทารก 3 กิโลกรัม และ เปนน้ําหนักของรก น้ําหลอเด็ก เนื้อเยื่อที่ยืดขยายของเตานม มดลูก เปนตน อีก 5-6 กิโลกรัม 3. หญิงตั้งครรภที่ควรจะมีน้ําหนักตัวเพิ่มมากเปนกรณีพิเศษ คือผูที่มีน้ําหนักตัวเพิ่มมากเปน กรณีพเิ ศษ คือผูที่มีน้ําหนักตัวต่ํากวามาตรฐานในขณะกอนตั้งครรภ โดยในระยะไตรมาส แรกควรจะพยายามปรับใหมีน้ําหนักตัวเพิ่มขึ้นเทามาตรฐาน แลวใชเวลาในระยะ 6 เดือน ตอมาเพิ่มน้ําหนักใหไดเทาที่ตองการตลอดการตั้งครรภ หญิงตั้งครรภที่มีน้ําหนักตัวเกิน


fo

rm

at

io n

มาตรฐานกอนการตั้งครรภ ตองระวังดูแลใหน้ําหนักตัวเพิ่มขึ้นในอัตราสวนที่เหมาะสม โดยเลือกกินอาหารเปนพิเศษ 4. ระยะเวลาตลอดการตั้งครรภไมใชเวลาที่จะควบคุมน้ําหนักดวยการงดอาหารอยางเด็ดขาด ทั้งนี้เพราะทารกจะไดพลังงานจากการเผาผลาญไขมันของหญิงตั้งครรภเทานั้น แตจะไมได สารอาหารใดๆ ทั้งสิ้น หญิงตั้งครรภแฝดสอง หรือแฝดสาม มิไดหมายความวาจะตองมี น้ําหนักเพิ่มเปนสอง หรือสามเทาตามจํานวนทารกในครรภ แตอาจจะเพิ่มน้ําหนักโดยเฉลี่ย 5 กิโลกรัมตอทารก 1 คน โดยกินอาหารภายใตการดูแลของแพทย 5. อัตราการเพิ่มของน้ําหนักตัว โดยเฉลี่ยน้ําหนักตัวของหญิงตั้งครรภจะมีการเพิ่มนอยในชวง ระยะไตรมาสแรกคือประมาณ 1-2 กิโลกรัมเทานั้น และจะมีน้ําหนักเพิ่มอยางรวดเร็วในชวง ไตรมาสที่สองจนถึงตนไตรมาสที่สาม คือในอายุครรภ 3-8 เดือน น้ําหนักจะเพิ่มโดยเฉลี่ย 1/2 กิโลกรัมตอสัปดาห และในระยะเดือนสุดทายน้ําหนักจะคงที่หรือลดลงบางเล็กนอย ประมาณ 1/2 กิโลกรัมดังนั้นในไตรมาสที่สามน้ําหนักจะเพิ่มขึ้นเพียง 2-3 กิโลกรัมเทานั้น

In

การดูแลผิวพรรณขณะตั้งครรภ

lt

h

เมื่อผูหญิงเริ่มตั้งครรภจะมีการเปลี่ยนแปลงทั้งทางดานสรีระ และอารมณซึ่งเกิดจากการ เปลี่ยนแปลงของระดับฮอรโมนหลายชนิด ผิวพรรณที่มีการเปลี่ยนแปลงไปมักกอใหเกิดความกังวล ใจไมนอย การรับรูถึงภาวะปกติ และไมปกติที่เกิดขึ้นกับผิวพรรณขณะตั้งครรภจะชวยใหรับมือกับ สิ่งที่จะเกิดขึ้นโดยไมตองกังวล

H

ea

1. รอยคล้าํ จะสังเกตไดวาบริเวณขอพับของรางกายมีสีเขมขึ้นตั้งแตรักแร ขาหนีบ ตนขาดาน ใน รวมถึงหัวนม และอวัยวะเพศ แตที่กลัวกันมากที่สุด คือ มีฝาขึ้นที่หนา โดยเฉพาะคนที่ ถูกแสงแดดเปนประจํา กระที่เปนอยูแลวก็มักสีเขม และเพิ่มจํานวนมากขึ้นแตอยาเพิ่งกังวล รอยคล้ําตางๆ เหลานี้จะคอยๆ จางลงอยางชาๆ ภายหลังคลอด 2. สิว เนื่องจากอิทธิพลของฮอรโมนที่เปลี่ยนแปลงไประหวางตั้งครรภ มีผลตอการทํางานของ ตอมไขมันทําใหบางคนเกิดเปนสิวเหอขึ้นที่หนา และตัวได แตกับบางคนกอนตั้งครรภเปน สิวงาย พอตั้งครรภแลวสิวหายหนาผองก็มี


H

ea

lt

h

In

fo

rm

at

io n

3. รอยแตกลาย เกิดขึ้นจากการยืดตัวของผิวหนังขณะตั้งครรภมักพบบริเวณหนาทอง สะโพก กน หนาอกตนขา อาจเปนสีชมพู มวง หรือดําในคนผิวคล้ํา บางคนอาจมีอาการคันรวมดวย หลังคลอดอาจจางลงไดเล็กนอย 4. ติ่งเนื้อสีน้ําตาลดํา มักเกิดขึ้นที่คอ รักแร 5. การติดเชือ้ รา ที่ผิวหนังบริเวณที่มีการอับชื้น เนื่องจากคนทองมักขี้รอน เหงื่อออกงาย จึงเกิด จุดอับชื้นบริเวณซอกพับที่สรีระมีการเปลี่ยนแปลงไป เชน ใตราวนมรักแรขาหนีบเปน สาเหตุของการติดเชื้อราแคนดิดาไดงาย 6. โรคผื่นคันในคนทอง มีลักษณะเปนผื่นลมพิษตุมแดง คัน ที่ไมไดเกิดจากการแพอาหารหรือ สารเคมีมักเปนเมื่อครรภแกในชวงสามเดือนกอนคลอด ผื่นคันนี้อาจลามกระจายทั้งตัวได แตหลังคลอดผื่นก็จะคอยๆ จางหายไป


Reference http://www.youtube.com/watch?v=HG3z_6sWVhY

io n

http://www.youtube.com/watch?v=vQPs7Apqiac&feature=relmfu

H

ea

lt

h

In

fo

rm

at

http://www.oknation.net/blog/bangkokhospital/2009/06/10/entry-1

Pregnancy Health Care  

การดูแลสุขภาพหญิงตั้งครรภ์

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you