Issuu on Google+

lkö retim Ö rencilerinin "Birimler" Hakkında Sahip Oldukları Kavram Yanılgıları: Kütle ve A ırlık Örne i

Özlem Koray*, Muhammet Özdemir**, Nilgün Tatar*** ÖZ: Bu çalı ma; ilkö retim ö rencilerinin kütle ve a ırlık kavramlarının birimleri ile ilgili kavram yanılgılarını belirlemek amacı ile yapılmı tır. Ayrıca çalı mada; ö rencilerin bu kavram yanılgılarını 6., 7. ve 8. sınıf düzeylerine göre olu turma ekilleri incelenmi tir. Ara tırmada çoktan seçmeli ve açık uçlu sorulardan olu an bir kavram testi hazırlanmı ve testten elde edilen veriler, ö rencilerin sınıf düzeyleri de göz önünde bulundurularak de erlendirilmi tir. Ara tırmanın sonuçları ; ilkö retim ö rencilerinin kütle ve a ırlık kavramlarının birimleri ile ilgili olarak çok sayıda kavram yanılgısına sahip olduklarını ortaya koymu tur. Anahtar Sözcükler: Fen e itimi, kavram, kavram yanılgısı(yanlı kavram), kütle, a ırlık, birim.

Primary School Student's Misconceptions About "Units": Example of Mass and Weight ABSTRACT: The purpose of this study is to assign the misconceptions concerning the mass and weight units. The study also aims to investigate how the students form these concepts according to their grade (6.,7.and 8.class).A conceptual test containing multiple choice and open ended questions was prepared and data which was obtained from this test was evaluated according to student's grade. The results of this study revealed that the students in primary level have some misconceptions about the units of mass and weight concepts. Key Words: Science education, concept, misconception, mass, weight, unit

1. G R nsano lu ticaret yapmaya ba ladı ı andan itibaren "ölçme" en çok ihtiyaç duydu u gereksinimler arasında yer almı tır. Bu ihtiyacını kar ılamak için, tohumlar gibi etrafında kolayca bulabilece i nesneleri ya da ba parmak geni li i, karı , ayak, adım, avuç gibi kendi bedeni ile ilgili özellikleri kullanma yoluna gitmi tir. Ancak bu ölçü birimlerinin herkes tarafından anla ılır olmasına kar ın, ki iden ki iye de i mesi, ticarette problemlere yol açmı ve yetersiz kalmı tır. On dokuzuncu yüzyılda, sanayile me ile birlikte tüm dünyada ekonomik, bilimsel ve teknik geli melerin olması, ölçme birimlerinin yeniden ve tüm insanların her zaman kullanabilece i bir standartta belirlenmesi için uluslararası bir koordinasyonu zorunlu kılmı tır. Bu nedenle, Uluslararası Birim Sistemi (SI), 1960 yılında "Ölçüler ve A ırlıklar" konferansında kabul edilmi ve "ölçme" resmi bir statü kazanmı tır. Ço u ülke tarafından kabul edilen bu birim sistemi ile birlikte, ticaret, bilim ve teknolojideki geli meler büyük bir ivme kazanmı ve bu ortak dil, ileti imi kolayla tırmı tır (Toygar, 2001; Yalçıner, 2001). Kabul edildi i tarihten bu yana, SI birim sistemi, metrik sistemin en modern eklidir ve tüm dünyada ölçme birimlerinin en yaygın olarak kullanıldı ı sistemdir. SI birim sistemi, yedi temel fiziksel niceli i ifade etmek için yedi temel birim tanımlamı tır. Bu yedi temel nicelik ve birimleri; uzunluk (metre), zaman (saniye), kütle (kilogram), elektrik akımı (Amper), sıcaklık (Kelvin), ı ık *

Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, lkö retim Bölümü, Kdz. Ere li/ZONGULDAK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, lkö retim Bölümü, Kdz. Ere li/ZONGULDAK *** Gazi Üniversitesi lkö retim Bölümü, Fen Bilgisi E t. ABD. ANKARA **


lkö retim-Online

25

iddeti (Kandil) ve madde miktarı (mol) olarak ifade edilebilir (Bartlett, 1996). Temel birimlerin bile imi olan çok sayıda fiziksel nicelik, türetilmi SI birimleri ile belirlenir ve bunların pek ço u kendilerine has özel isimler alırlar. Türetilmi birimlere örnek olarak, Joule (enerji birimi) ve Newton (kuvvet birimi) verilebilir (Bueche and Jerde, 2000, 4-5). SI birim sisteminin pek çok yerde kullanılıyor olması ve ortak bir dil ifade etmesi, bu birim sistemi ile ilgili olarak bilinmesi gerekenlerin ve uygulamalarının, ilkö retim düzeyinden ba lamak üzere örgün e itimin bütün kademelerinde etkili olarak ö retilmesi sonucunu do urmaktadır. Özellikle fen ve mühendislik bilimlerinde, üst düzey bilgi için temel olu turma niteli i ta ıyan fiziksel nicelik ve birimlerin erken ya larda ö rencilere kazandırılması son derece önemlidir. Böylece, gelece in bilim adamı ve mühendisi olacak olan genç beyinlerin, bilimsel kavramlar arasındaki ba ıntıları do ru ekilde anlayabilmeleri ve tutarlı yargılara ula maları sa lanabilir. Bu çalı manın amacı; ilkö retim 6. ,7. ve 8. sınıf ö rencilerinin "birimler" hakkında ya adıkları kavram karga ası için bir örnek sunmaktır. Ara tırmada, ö rencilerin, "kütle ve a ırlık" kavramlarının birimleri hakkında edindikleri kavram yanılgıları belirlenmeye çalı ılmı tır. Fen ö renimi, kitaplar dolusu bir takım bilimsel gerçekleri ezberleme eklinde de il, önceden yapılandırılmı bilgi sistemini kullanarak daha fazla bilgiye ula ma, böylece bilim ve teknolojinin geli mesine katkıda bulunma olarak de erlendirilmelidir. Bu noktada; bilimsel bilginin, kavramlar düzeyinde ele alınarak yapılandırılması, etkili fen ö reniminin ilk artıdır. Kavramlar bilginin yapı ta larıdır ve insanların ö rendiklerini, sınıflandırmalarını ve organize etmelerini sa lar. Ayrıca kavramlar, bireyin dü ünmesini sa layan zihinsel bir araçtır ve çok kapsamlı bilgileri kullanılabilir birimler haline getirirler (Senemo lu, 2001, 513). Kavramların ö renilmesi için ö rencilerin, geçmi ya antılarından getirdikleri bilgi, tutum, beceri ve deneyimlerini, yeni ö rendikleri bilgilerle birlikte zihinlerinde yapılandırmaları gerekmektedir (Yürük, Çakır ve Geban, 2000). Ö rencilerin önceden sahip oldu u ilk bilgi ya da kavramlar, bilimsel olarak kabul edilmi kavramlarla uyu madı ı zaman “hatalı“ ya da “yanlı ” olarak nitelendirilirler (Yılmaz, 1998). Ba ka bir ifade ile; yanlı kavramlar ya da kavram yanılgıları, ki isel deneyimler sonucu olu mu , bilimsel gerçeklere aykırı olan, bilim tarafından gerçekli i kanıtlanmı kavramların ö retilmesini ve ö renilmesini engelleyici bilgiler olarak tanımlanabilir (Yürük ve di er., 2000). Örgün e itim sürecinde de kavram yanılgılarının olu ması söz konusudur. Örne in; okulda verilen bilimsel kavramların ö renciler tarafından hatalı olarak ö renilmesi ya da ö retmenler tarafından hatalı olarak ö retilmesi ile kavram yanılgıları ortaya çıkabilir. Ayrıca ö rencilerin, yeni ö renme durumlarında kendi ön bilgilerini kullanmalarında yetersizlik ya adıkları, ö renme süresince zihinlerinde kavramsal de i imi sa lamada ba arısızlı a u radıkları ve kavramları ö renirken belirli durumlarda anlam bütünlü ü kuramadıkları durumlarda da kavram yanılgıları olu abilir (Koray ve Bal, 2002). Ö rencilerin, ço u fen konusunda kavram yanılgıları olu turdukları çok sayıda ara tırma tarafından belirlenmi tir. Bu ara tırmalardan bazılarının belirledi i kavram yanılgıları u ekilde özetlenebilir: Örne in ı ık kavramı, ö renciler tarafından, uzayda yer kaplayan ve ilerleyebilen bir varlık olarak dü ünülmek yerine ancak bir yüzeydeki ı ık lekeleri gibi algılanabilir etkiler üretti inde varolabilen bir nesne olarak tanımlanır (Guesne, 1985, 23). Aynı ekilde; ö renciler, ekerin çözündü ünde tamamı ile yok oldu u fikrine sahiptirler ve aslında ekerin küçük parçacıklar halinde varlı ını sürdürüyor olmasını dü ünemezler. Dünyanın gökyüzüyle beraber düz bir gezegen olarak algılanması, ö rencilerin olu turdu u di er bir kavram yanılgısıdır (Driver, Guesne and Tiberghien , 1985, 198). Bu çalı mada, birimleri ile ilgili yanılgıların incelenece i "kütle ve a ırlık" kavramları hakkında, ilkö retim ö rencilerinin sahip oldu u bazı yanlı inanı lar ise, Koray ve Tatar (2003) tarafından u ekilde ortaya konmu tur: "Kütle, cismin a ırlı ına denir","Cismin a ırlı ına kütle denir","Kütle,


lkö retim-Online

26

cismin uzayda kapladı ı yerdir", "Uzayda yer kaplayan, hacmi ve biçimi olan her eye kütle denir","Hacmi ve kütlesi olan uzayda yer kaplayan varlıklara a ırlık denir". Ö renciler, genellikle sahip oldukları bu kavram yanılgılarını de i tirme konusunda çok tutucudurlar ve de i ikli e direnç gösterirler (Benson, Wittrock and Baur, 1993; Fellows, 1994; Schmidt, 1997). Böylece, bilimsel kavramları do ru bir ekilde ö renmeleri engellenmi olur. Ö rencilerin sahip oldukları kavram yanılgılarını terk edip, bilimsel kavramlara yönelmeleri için, öncelikle bu yanılgılara dikkat çekilmesi gerekmektedir (Eisen and Stavy, 1992). 2. YÖNTEM 2.1.Örneklem Bu ara tırma, 2004-2005 e itim-ö retim yılının I. Döneminde, Zonguldak ilinin Ere li ilçesinde yer alan okullardan rastgele olarak seçilen yedi ilkö retim okulunda yapılmı tır. Bu okulların 6., 7. ve 8. sınıf ö rencilerinden toplam 298 ö renci ara tırmaya katılmı tır. 2.2. Veri Toplama Aracı Bu çalı mada, birimlerle ilgili kavram yanılgılarını ortaya çıkarmak amacı ile uzman ki ilerin onayı alınarak ve literatürden yararlanılarak çoktan seçmeli ve açık uçlu sorulardan olu an bir kavram testi hazırlanmı tır. 2.3.Verilerin Analizi Ö rencilerin açık uçlu sorulara verdikleri cevaplar, sınıf seviyelerine ve cevap tiplerine göre de erlendirilmi , frekans ve yüzdeleri bulunmu tur. Çoktan seçmeli soruların de erlendirilmesinde SPSS paket programı kullanılmı , çapraz tablo analiz yöntemi ile ö rencilerin cevapları sınıf seviyelerine göre tespit edilmi tir. Elde edilen bulgulara göre ö rencilerin, kütle ve a ırlık birimleri ile ilgili kavram yanılgıları ortaya konmaya çalı ılmı tır. 3. BULGULAR ve YORUMLAR Bu bölümde, kavram testinde yer alan sorulara ve ö rencilerin verdikleri cevaplardan elde edilen bulgulara yer verilmi tir. Bulgular ı ı ında geli tirilen yorumlara, her soru için de inilmi tir. Soru 1: Kütle birimi olarak kullanılan birimlere örnekler veriniz. Soru 2: A ırlık birimi olarak kullanılan birimlere örnekler veriniz. Tablo 1, Tablo 2 ve Tablo 3 de görüldü ü gibi; 6. sınıf ö rencilerinin %17'si, 7. sınıf ö rencilerinin %22'si ve 8. sınıf ö rencilerinin %23,8'i "kg"(kilogram)'ı ve 6. sınıf ö rencilerinin %6,'sı, 7. sınıf ö rencilerinin %29'u ve 8. sınıf ö rencilerinin %12,9'u "gr"(gram)'ı kütle birimi olarak kullanmaktadırlar. Bu sınıf düzeylerindeki ö rencilerin, %26,2 (6. sınıf), %29 (7.sınıf) ve %28,9 (8. sınıf) 'luk oranlarla a ırlık birimi olarak yine "kg"'ı ve %14,5 (6. sınıf), %19 (7. sınıf) ve %17,9 (8.sınıf) 'luk oranlarla "gr"'ı ifade etmektedirler. Buna göre; ö rencilerin kütle birimi olarak do ru bir ekilde kullandıkları bu iki birimi (kg, g), a ırlık birimi olarak kullanmaları bu konudaki yanılgılarını ortaya koymaktadır. Tablo 2’ye göre 7.sınıf ö rencilerinin %28’inin, 8. sınıf ö rencilerinin ise,%23,1’inin kütle birimi olarak “Newton”u belirtmeleri, kütle ve a ırlık kavramlarını birimler düzeyinde karı tırdıklarının ba ka bir açıdan ifadesi olarak de erlendirilebilir. Tablo 3 incelendi inde; sadece 8. sınıf ö rencilerinin dikkate de er bir oranda (%13,8) a ırlık birimi olarak N (Newton) birimini kullanmaları do ru cevap vermeleri bakımından göze çarpmaktadır.


27

lkö retim-Online Tablo 1. 1. ve 2. Soruya Verilen Gruplandırılmı Cevaplar ve Yüzdeleri (6. Sınıf) C.S

%

32 25 25 15 9 3 3 2 2 1 1 1 1

21 17 17 10 6 2 2 1,3 1,3 0,7 0,7 0,7 0,7

Kütle birimleri Terazi Kantar kg Baskül gr Newton Litre Miligram Ton Santigram Desigram Mililitre Metre

29 149

19 100

Bilmiyorum Toplam

C.S

%

56 31 20 17 16 13 13 6 6 6 5 3 2 2 17 213

26,2 14,5 9 8 7,5 6 6 2,8 2,8 2,8 2,3 1,4 0,9 0,9 8 100

A ırlık birimleri kg gr Tartı Kantar Litre Baskül Santigram Desigram Ton Miligram Okka Mililitre Santilitre Desilitre Bilmiyorum Toplam

Tablo 2. 1. ve 2.Soruya Verilen Gruplandırılmı Cevaplar ve Yüzdeleri (7. Sınıf) C.S

%

Kütle birimleri

C.S

%

46 37 29 10 10 6 4 3 2 2 2 1 1 1 1 1 19 165

28 22 29 6 6 3,6 2,4 1,8 1,2 1,2 1,2 0,6 0,6 0,6 0,6 0,6 11 100

Newton kg gr Ton Terazi Desigram Dinamometre Kantar Tartı Baskül m Santigram A ırlık Litre Miligram hgr Bilmiyorum Toplam

66 44 23 19 18 13 10 10 5 5 3 1 1 1 1 1 7 228

29 19 10 8,3 7,8 5,6 4,3 4,3 2,1 2,1 1,3 0,4 0,4 0,4 0,4 0,4 3 100

A ırlık birimleri kg gr Terazi Kantar Newton Miligram Baskül Ton Litre Tartı Santigram Desigram hgr Hacim Kütle çeki Bilmiyorum Toplam

Tablo 3. 1. ve 2. Soruya Verilen Gruplandırılmı Cevaplar ve Yüzdeleri (8. Sınıf) C.S

%

Kütle birimleri

C.S

%

36 35 21 9 9 8 4 2 2 2 2 2 19 151

23,8 23,1 12,9 5,9 5,9 5,2 2,6 1,3 1,3 1,3 1,3 1,3 12,5 100

kg Newton gr Terazi Dinamometre Ton Kantar km3 Baskül m3 cm3 Hacim Bilmiyorum Toplam

50 31 24 13 11 10 8 7 6 1 1 1 10 173

28,9 17,9 13,8 7,5 6,3 5,7 4,6 4 3,4 0,5 0,5 0,5 5,7 100

C.S. Cevap sayısı

A ırlık birimleri kg gr Newton Kantar Terazi Tartı Miligram Baskül Ton kütle kilo hgr Bilmiyorum Toplam


28

lkö retim-Online

Ayrıca 6,7 ve 8. sınıf ö rencilerinin, (Tablo 1, Tablo 2, Tablo 3) litre, mililitre, kilometre vb. gibi farklı nicelikler için kullanılan birimleri, gerek kütle gerekse a ırlık birimleri için kullanmaları, onların, temel ve türetilmi fiziksel nicelikler ve birimleri konusunda kavram karga ası ya adıkları anlamına gelebilir. Tablo 1, Tablo 2 ve Tablo 3'e göre; her üç sınıf düzeyinde bulunan ö rencilerin, yüksek oranlarla "bilmiyorum" cevabını vermeleri, daha karma ık bilimsel bilgi için temel olu turma özelli i ta ıyan bu iki kavramı ve özelliklerini tam olarak ö renemedikleri sonucunu ortaya koyabilir. Soru 3: ekilde görüldü ü gibi e it kollu terazide portakal tartılmaktadır. ekildeki durum için a a ıdaki ifadelerden hangisi do rudur? a)Portakalın kütlesi 1 kg (kilogram) dır. b)Portakalın kütlesi 1N (Newton ) dur. c)Portakalın a ırlı ı 1 kg (kilogram) dır. d)Portakalın a ırlı ı 1 N (Newton) dur. Tablo 4' te, 3. soruya verilen cevaplar ve yüzdeleri göz önünde bulunduruldu unda, her üç sınıf düzeyinde bulunan ö rencilerin, bu soruya belirli oranlarda do ru cevap verdikleri görülmektedir (6.sınıf %42, 7.sınıf %26 ve 8.sınıf %46). Tablo 2’ye göre; 6.sınıf ö rencilerinin %49’u, 7.sınıf ö rencilerinin %63’ü ve 8. sınıf ö rencilerinin %42'si, "Portakalın a ırlı ı 1 kg (kilogram) dır" ifadesini do ru olarak kabul etmi lerdir. Buna göre bu ö rencilerin, kütle ve a ırlık kavramlarını gerek kavramlar gerekse birimler düzeyinde karı tırdıkları söylenebilir. Kavram yanılgısını bulundurma düzeyi sınıf seviyesi açısından incelendi inde en çok 7. sınıf ö rencileri belirtilen konuyla ilgili kavram yanılgısına sahiptir. Tablo 4. 3.Soruya Verilen Gruplandırılmı Cevaplar ve Yüzdeleri ık

6. sınıf 7. sınıf 8. sınıf f % f % f % a* 41 42 28 26 44 46 b 1 1 12 11 9 9 c 48 49 66 63 40 42 d 7 7 - 2 2 T. 97 106 95 T.:Toplam ö renci sayısı "*" : Do ru cevap seçene i

T. f 113 22 154 9 298

Soru 4: ekildeki adam kantar (bir çe it tartı aleti) ile bir çuval unu tartmaktadır. ekildeki durum için a a ıdaki ifadelerden hangisi do rudur? a)Çuvalın kütlesi 10 kg (kilogram) dır. b)Çuvalın kütlesi 10 N (Newton) dur. c)Çuvalın a ırlı ı 10 kg (kilogram) dır. d)Çuvalın a ırlı ı 10 N (Newton) dur.


29

lkö retim-Online

Tablo 5 incelendi inde; 6. sınıf ö rencilerinin %5, 7.sınıf ö rencilerinin %9 ve 8. sınıf ö rencilerinin %20’sinin soruya do ru cevap verdikleri tespit edilmi tir. Tablo 5'e göre; a,b ve c seçeneklerinin yüzdelerine dikkat edilirse; her üç sınıf düzeyinde bulunan ö rencilerin, do ru cevap seçene i yerine yanlı seçenekler üzerinde yo unla maları ilgi çekicidir. Özellikle, çok büyük oranlarla, 6.sınıf ö rencilerinin %47'si, 7.sınıf ö rencilerinin %48'i ve 8.sınıf ö rencilerinin %45'i "Çuvalın a ırlı ı 10 kg (kilogram) dır."seçene inin do rulu unu ifade ederek; kantarla çuvalın a ırlı ının ölçüldü ün�� do ru ifade etmi ler ancak a ırlı ın birimi konusunda yanılgıya dü mü lerdir. Aynı ekilde "a ve b" seçeneklerini i aretleyen ö renciler, gerek ölçülen nitelik gerekse birimi hakkında kavram yanılgısına sahip olduklarını ortaya koymu lardır. Tablo 5. 4.Soruya Verilen Gruplandırılmı Cevaplar ve Yüzdeleri ık

6. sınıf 7. sınıf f % f % a 37 38 36 34 b 9 9 9 8 c 46 47 51 48 d* 5 5 10 9 T. 97 106 "*" : Do ru cevap seçene i

8. sınıf f % 23 24 10 11 43 45 19 20 95

T. f 96 28 140 34 298

Soru 5: ekilde baskül (bir tür tartı aleti) üzerinde bir çocuk bulunmaktadır. ekildeki durum için a a ıdaki önermelerden hangisi do rudur ? a)Çocu b)Çocu c)Çocu d)Çocu

un kütlesi 40 kg (kilogram)dır. un kütlesi 40 N (Newton)dur. un a ırlı ı 40 kg (kilogram) dır. un a ırlı ı 40 N (Newton) dur.

Tablo 6 incelendi inde, 6.,7. ve 8. sınıf ö rencilerinin çok yüksek oranlarla (sırasıyla %72, %57 ve %60) sorunun yanıtı olarak "c" ıkkını görmeleri, baskülde ölçülen niceli in "a ırlık" olarak do ru ekilde tahmin edildi i, ancak yine, niceli in birimi hakkında bir yanılgı ya andı ı anlamına gelebilir. Tablo 6' da "a ve b" seçeneklerinin i aretlenme oranları da dikkate alındı ında; ö rencilerin büyük ço unlu unun, a ırlık ve kütle kavramlarını, nasıl ölçüldüklerini ve birimlerini karı tırdıkları ortaya çıkmaktadır. Bu soruya 6 sınıf ö rencilerinin ancak %4'ü, 7.sınıf ö rencilerinin %3’ü ve 8. sınıf ö rencilerinin % 6’sı do ru cevap vermi lerdir. Tablo 6. 5. Soruya Verilen Gruplandırılmı Cevaplar ve Yüzdeleri 6. sınıf 7. sınıf f % f % a 20 21 38 36 b 3 3 5 5 c 70 72 60 57 d* 4 4 3 3 T. 97 106 "*" : Do ru cevap seçene i ık

8. sınıf f % 26 27 6 6 57 60 6 6 95

T. f 84 14 187 13

4. SONUÇ ve ÖNER LER Bu ara tırmadan elde edilen bulgulara göre; ilkö retim düzeyinin son üç basama ında ö renim gören 6., 7. ve 8. sınıf ö rencilerinin, kütle ve a ırlık kavramlarının birimleri ile ilgili olarak kavram yanılgılarına sahip oldukları belirlenmi tir. leri düzeydeki bilimsel bilgi için temel te kil


lkö retim-Online

30

eden bu iki kavramın birimlerinin birbirleriyle ve hatta di er fiziksel niceliklerin birimleri ile de karı tırılması, ö rencilerin bilimsel kavramların tanımları ile ilgili olarak kavram karga ası ya adıkları anlamına gelebilir. Buna ilaveten, ö rencilerin, 6., 7. ve 8. sınıf seviyelerinde, birbirine yakın oranlarda bu kavram yanılgılarını bulundurmaları, sınıf ve ya seviyesi artmasına ra men, yanılgıların halen tespit edilmedi i dolayısıyla yok olmadı ı sonucunu do urur. Kütle ve a ırlık kavramları fen müfredatında 4. sınıf düzeyinde gösterilmektedir (Güleryüz, 2002). Buna ra men; 6, 7 ve 8 sınıf düzeylerinde, kütle va a ırlık kavramları ve birimleriyle ilgili olarak halen kavram yanılgısı bulunduran ö rencilerin, di er bilimsel kavramları ve birimlerini anlamlı bir ekilde yapılandırmaları zor görünmektedir. Özellikle kavramlar düzeyinde fen e itiminin ön planda tutuldu u günümüzde, ö rencilerin en temel kavramların birimlerini kullanmada sahip oldukları yetersizlik, onların ileride iyi bir fen okur yazarı olmalarına engel olabilir. Bilimsel kavramların tam olarak ne anlam ifade etti ini anlama ve bu kavramlar arasındaki ba ıntıları sa lıklı bir ekilde kurmayı sa lama yönlerinden son derece gerekli olan “birimler”in do ru bir ekilde kullanılması etkili ve anlamlı fen ö renimi için gerekli bir ön ko uldur. Ara tırmadan elde edilen sonuçlar de erlendirildi inde; yerine getirilebilecek öneriler u ekilde ifade edilebilir: Bilimsel kavramların birimleri kavramlar arası ili kilerin ö renilmesi ve bilimsel bilginin yapılanması açısından çok önemlidir. Bu nedenle ilkö retim düzeyinde di er dersler ve günlük ya amla da ili ki kurulacak ekilde derslerin planlanması ve birimler üzerinde daha fazla durulması yararlı olacaktır. E itimciler özellikle "kavramlar" düzeyinde fen e itimine ve ö renimine önem vermelidirler. Çünkü kavramlar bilginin yapıta larıdır ve karma ık yapılı bilginin ö renilmesinde çok büyük bir etkene sahiptirler. Yapılan bir ara tırmanın ula tı ı önemli sonuçlardan birisi; ö renmenin, büyük ve pasif bir ö renci kitlesi için, bilginin gittikçe artan yı ılımı olarak görülmesinin aksine, kavramların üretimi ve yapılandırılmasında ö rencinin çalı tırıldı ı aktif bir uygulama olarak de erlendirilmesi eklinde ifade edilmi tir (Cleminson, 1990). Bu noktada, öncelikle kavramların tek tek ele alındı ı ö retim yöntem ve stratejilerinin sınıf ortamlarında kullanılması ve böylece ö rencilerin önceki tecrübelerinden edindi i kavram yanılgılarının tespit edilip de i tirilmesi, fen ö renimi için son derece gereklidir.

KAYNAKLAR Bartlett, D.(1996). Bartlett's Guide to SI Units.Retrieved December 24, 2003 (de indirildi) from the World Wide Web: http://www.bms.abdn.ac.uk/undergraduate/guidetosiunits.htm#other. Benson, D. L., Wittrock, M. C. & Baur, M. E. (1993). Student’s Preconceptions of the Nature of Gases. Journal of Research in Science Teaching, 30(6), 587-597. Bueche, F.J., Jerde, D.A. (2000). (Çeviri Editörü: Kemal Çolako lu) Fizik lkeler. Ankara:Palme Yayıncılık. Cleminson, A. (1990). Establishing and epistemological base for science teaching in the light of contemporary notions of the nature of science and of how children learn science. Journal of Researchin Science Teaching 27(5), 429-445. Driver, R., Guesne, E., & Tiberghien, A.(1985). Some Features of Children’s Ideas and Their Implications for Teaching, In R. Driver et al. (Eds.) Children’s Ideas in Science. Milton Keynes: Open University Press. Eisen, Y., & Stavy, R. (1992). Material cycles in nature:A new approach to teaching photosynthesis in junior high school. The American Biology Teacher, 54.(6), 339-342. Fellows, N. J. (1994). A window into thinking: Using student writing to understand conceptual change in science learning. Journal of Research in Science Teaching, 31(9), 985-1001. Guesne, E. (1985). Light ,In R. Driver et al. (Eds.) Children’s Ideas in Science. Milton Keynes, UK: Open University Press. Güleryüz, H. (2002). lkö retim Okulu Programı. Ankara:PegamA Yayıncılık. Koray, Ö. ve Bal, .(2002). Fen Ö retiminde Kavram Yanılgıları ve Kavramsal De i im Stratejisi. G.Ü. Kastamonu E itim Fakültesi Dergisi, 10(1), 83-90.


lkö retim-Online

31

Koray, Ö. Tatar, N. (2003). lkö retim Ö rencilerinin Kütle ve A ırlık ile ilgili Kavram Yanılgıları ve Bu Yanılgıların 6.,7. Ve 8. Sınıf Düzeylerine Göre Da ılımı. Pamukkale Üniversitesi E itim Fakülktesi Dergisi Fen ve Matematik E itimi Özel Sayısı (1) 13. Schmidt, H. J. (1997).Students’misconceptions’ looking for a pattern. Science Education, 81, 123-135. Senemo lu,N.(2001). Kuramdan Uygulamaya Geli im ve Ö renme. Ankara: Gazi Kitabevi. Toygar, E. (2001). Metroloji ve Kalibrasyon, Retrieved December 24, 2003 (de indirildi) from the World Wide Web:http://www.mmo.org.tr/muhendismakina/arsiv/2001/temmuz/metroloji.htm. Yalçıner, A.(2001).Birim Sistemleri. Bilim ve Teknik, Temmuz, 72-74. Yılmaz, Ö. (1998). Kavramsal de i im metinleri ile verilen kavram haritalarının hücre bölünmesi ünitesini anlamadaki etkisi. Yayımlanmamı Yüksek Lisans Tezi, Ankara: ODTÜ Fen Bilimleri E itimi Bölümü. Yürük, N. Çakır, Ö. S. ve Geban, Ö. (2000). Kavramsal De i im Yakla ımının hücresel solunum konusunda lise ö rencilerinin biyoloji dersine kar ı tutumlarına etkisi. IV. Fen Bilimleri E itimi Kongresi 2000, Hacettepe Üniversitesi 6-8 Eylül Ankara.


kjmşlkm