Page 1

MÈ· ˙ˆ‹ Ô˘ ·Í›˙ÂÈ Ó· ˙ÂȘ ∂ƒƒπ∫O™ ¡ΔÀ¡∞¡, Ô È‰Ú˘Ù‹˜ ÙÔ˘ EÚ˘ıÚÔ‡ ™Ù·˘ÚÔ‡

40

πÔ‡ÏÈÔ˜ ÙÔ˘ 1887. ŒÓ·˜ Ù·ÍȉÈÒÙ˘ ¯ˆÚ›˜ ·ÔÛ΢¤˜ ÂÚÓ¿ Ù· ÂÏ‚ÂÙÈο Û‡ÓÔÚ· Î·È ÊÙ¿ÓÂÈ ÛÙÔ ÎÔÓÙÈÓfi ¯ˆÚÈfi äÈÓÙÂÓ. Δ· ·È‰È¿ Ô˘ ·›˙Ô˘Ó ÛÙË Ï·Ù›· ÙÔ˘ ¯ˆÚÈÔ‡ ‰ÂÓ ‰›ÓÔ˘Ó ÛËÌ·Û›· ÛÙË Û΢ıÚˆ‹ Î·È Á˘ÚÙ‹ ÊÈÁÔ‡Ú· Ô˘ Ì ‚‹Ì· ·ÚÁfi ηÙ¢ı‡ÓÂÙ·È ÛÙÔ ÁËÚÔÎÔÌÂ›Ô «¶·Ú¿‰ÂÈÛÔ˜». ∂‰Ò, Ï›Á· ÊÚ¿Áη ı· ÙÔ˘ ·ÚÎÔ‡Ó ÁÈ· Ó· ˙‹ÛÂÈ. ∏ ηٿÏ¢ÎË ÁÂÓÂÈ¿‰· ÙÔ˘ ÙÔÓ Î¿ÓÂÈ Ó· Ê·›ÓÂÙ·È ·ÚÎÂÙ¿ ËÏÈÎȈ̤ÓÔ˜ ÂÓÒ Â›Ó·È ÌfiÏȘ 59 ÂÙÒÓ. ∏ ˘Á›· ÙÔ˘ Â›Ó·È Û ¿ıÏÈ· ηٿÛÙ·ÛË, ÎÏÔÓÈṲ̂ÓË ·’ ÙȘ Ôχ¯ÚÔÓ˜ ÛÙÂÚ‹ÛÂȘ. ∏ ÏËÁ‹ ÛÙÔ ‰ÂÍ› ¯¤ÚÈ ÙÔ‡ ÚÔÍÂÓ› Ù¤ÙÔÈÔ fiÓÔ Ô˘ ‰ÂÓ ÌÔÚ› Ó· ÁÚ¿„ÂÈ. ∂›Ó·È ¿ÚÚˆÛÙÔ˜, Ì· ·˘Ùfi Ô˘ ÙÔÓ ‚·Ú·›ÓÂÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Â›Ó·È Ë ›ÎÚ· Ô˘ ÓÈÒıÂÈ, ÙÔ ·Ú¿ÔÓÔ. ™ÙÔ ÁËÚÔÎÔÌÂ›Ô ÏËÚÒÓÂÈ ÙÚ›· ÊÚ¿Áη ÙËÓ Ë̤ڷ. ΔÔ˘ Ù· ÛÙ¤ÏÓÂÈ Ë ·ÙÚÈ΋ ÙÔ˘ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ· Ù·Ú·Á̤ÓË ·fi ÙË ıÏÈ‚ÂÚ‹ ÙÔ˘ ηٿÛÙ·ÛË. ÿÚË ÛÙË Û˘Ì¿ıÂÈ· Î·È ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘ ÁÈ·ÙÚÔ‡, ‰Ú. ÕÏÙÂÚ, ηٷʤÚÓÂÈ Î·È ¿ÏÈ Ó· ÁÚ¿„ÂÈ. ŒÙÛÈ Î¿ÔÈÔ Úˆ› ·ÔÊ·Û›˙ÂÈ Ó· ÍÂÙ˘Ï›ÍÂÈ ÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘ ÛÙ· ÌÂÁ¿Ï· ÙÔ˘ ÌÏ ÙÂÙÚ¿‰È·. ∂›Ó·È ·ÔÊ·ÛÈṲ̂ÓÔ˜ Ó· ˘ÂÚ·ÛÈÛÙ› ÙȘ ȉ¤Â˜ ÙÔ˘ ÂÓ¿ÓÙÈ· ÛÙË Ï‹ıË. πÔ‡ÓÈÔ˜ ÙÔ˘ 1859. ¢˘Ô ÙÂÚ¿ÛÙȘ ÛÙÚ·ÙȤ˜, ÔÈ °¿ÏÏÔÈ Ì ÙÔ˘˜ πÙ·ÏÔ‡˜ Î·È ÔÈ ∞˘ÛÙÚÈ·ÎÔ› Ì ÙÔ˘˜ Û˘ÌÌ¿¯Ô˘˜, ‰›ÓÔ˘Ó ÛÙÔ ™ÔÏÊÂÚ›ÓÔ Ù˘ §ÔÌ‚·Ú‰›·˜ ÙËÓ ÈÔ ÊÔÓÈ΋ Ì¿¯Ë Ù˘ ∂˘ÚÒ˘ ÌÂÙ¿ ÙÔ μ·ÙÂÚÏÒ. ΔÔ ‚Ú¿‰˘ Ù˘ ›‰È·˜ ̤ڷ˜, ÓÈÎËÙ¤˜ Î·È ÓÈÎË̤ÓÔÈ ÂÁηٷÏ›Ô˘Ó ÙÔ˘˜ ÓÂÎÚÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜ ÙÚ·˘Ì·Ù›Â˜ ÁÈ· Ó· Û˘Ó¯›ÛÔ˘Ó ·ÏÏÔ‡ ÙÔÓ ·ÁÒÓ· ÙÔ˘˜. ΔËÓ ÂfiÌÂÓË Ì¤Ú·, ¤Ó·˜ ‰˘Ó·Ùfi˜ Î·È fiÌÔÚÊÔ˜ ¿Ó‰Ú·˜ Ì ˘ÎÓfi ÛÎÔ‡ÚÔ Á¤ÓÈ Î·È ÊˆÙÂÈÓ‹ Ê˘ÛÈÔ-

Áӈ̛·, Ù·Íȉ‡ÂÈ ·Ì¤ÚÈÌÓÔ˜ ÛÙË §ÔÌ‚·Ú‰›· ¿Óˆ Û ÌÈ· ¿Ì·Í· Ô˘ ÙËÓ Û¤ÚÓÔ˘Ó ‰˘Ô ‰˘Ó·Ù¿ ¿ÏÔÁ·. ºÔÚ¿ ÁÈ· ÙÔ Ù·Í›‰È ¤Ó· ¿ÛÚÔ Î·ÏÔηÈÚÈÓfi ÎÔ˘ÛÙÔ‡ÌÈ Î·È ÙȘ Ì·‡Ú˜ „ËϤ˜ ÙÔ˘ ÌfiÙ˜. OÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ¡Ù˘Ó¿Ó. ∂›Ó·È ∂Ï‚ÂÙfi˜ ÂȯÂÈÚËÌ·Ù›·˜, ÏÔ‡ÛÈÔ˜ Î·È ·fi ηϋ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·. ŒÚ¯ÂÙ·È ·fi ÙÔ ∞ÏÁ¤ÚÈ Ô˘ Â‰Ò Î·È ·ÚÎÂÙ¿ ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ Î·Ù¤¯Ô˘Ó ÔÈ °¿ÏÏÔÈ. ¶ËÁ·›ÓÂÈ Ó· Û˘-

◊Ù·Ó Ô ¿ÓıÚˆÔ˜ Ô˘ ¤Û΢„ ¿Óˆ ·fi ÙÔÓ ¿Û¯ÔÓÙ· Û˘Ó¿ÓıÚˆÔ ¯ˆÚ›˜ Ó· ÚˆÙ‹ÛÂÈ ÔÈÔ˜ ›ӷÈ, ·ÏÏ¿ Ô‡ ÔÓ¿ÂÈ. Ó·ÓÙ‹ÛÂÈ ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ÙˆÓ °¿ÏÏˆÓ ¡·ÔϤÔÓÙ· ÙÔÓ °’ ÁÈ· Ó· ÙÔ˘ ˙ËÙ‹ÛÂÈ ÙȘ ‰È¢ÎÔχÓÛÂȘ Ô˘ ¯ÚÂÈ·˙fiÙ·Ó Ë Âȯ›ÚËÛ‹ ÙÔ˘ ÂΛ, Ë ·ÓÒÓ˘ÌË ÂÙ·ÈÚ›· ÙˆÓ ª‡ÏˆÓ. ∞Ó‡ÔÙÔ˜, ¤ÊÙÂÈ ¿Óˆ ÛÙÔ ‰›Ô Ù˘ Ì¿¯Ë˜ ÙÔ˘ ™ÔÏÊÂÚ›ÓÔ. ∏ ÊÚ›ÎË Ô˘ ·ÓÙÈÎÚ›˙ÂÈ ÙÔÓ Û˘ÁÎÏÔÓ›˙ÂÈ. ∂ÓÓ¤· ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ¿ÓıÚˆÔÈ ÛˆÚÈ·Ṳ̂ÓÔÈ ÛÙÔ˘˜ ‰ÚfiÌÔ˘˜, ÙȘ Ï·Ù›˜, ÙȘ ÂÎÎÏËۛ˜. •·ÊÓÈ·Ṳ̂ÓÔ˜ ηÙ‚·›ÓÂÈ ·fi ÙËÓ ¿Ì·Í· Î·È Î·Ù¢ı‡ÓÂÙ·È ÚÔ˜ ÌÈ· ÂÎÎÏËÛ›·. ¢›Ï· ÙÔ˘, ÛÙÔ ·˘Ï¿ÎÈ ÁÈ· Ù· ‚ÚÔ¯fiÓÂÚ·, Î˘Ï¿ÂÈ ·›Ì·. ¡ÈÒıÂÈ ÙËÓ ·Ó¿ÁÎË Ó· ÚÔÛʤÚÂÈ fi,ÙÈ ÌÔÚ› ÛÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ Ô˘ ·ÚÁÔÂı·›ÓÔ˘Ó ·‚Ô‹ıËÙÔÈ. ºÙ¿ÓÂÈ ÛÙË ÌÂÁ¿ÏË ÂÎÎÏËÛ›· ÙÔ˘ ∫·ÛÙÈÏÈfiÓÂ. ∂Λ, ·ÚfiϘ ÙȘ ÔÏϤ˜ ‰˘ÛÎÔϛ˜ ηÈ

ÙÔ˘˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ Ô˘ ·ÓÙÈÌÂÙˆ›˙ÂÈ, ¯ˆÚ›˜ Ó· ¤¯ÂÈ Î·ıfiÏÔ˘ È·ÙÚÈΤ˜ ÁÓÒÛÂȘ ηÙÔÚıÒÓÂÈ Ó· ÔÚÁ·ÓÒÛÂÈ ÙËÓ ÂÚ›ı·Ï„Ë ÙˆÓ ÙÚ·˘Ì·ÙÈÒÓ Î·È ÙˆÓ ·ÛıÂÓÒÓ ÙÔ˘ ÔϤÌÔ˘. ∫È fiÙ·Ó ÌÂÙ¿ ·fi ·ÚÎÂÙ¤˜ ‚‰ÔÌ¿‰Â˜ ÍÂΛÓËÛ ¿ÏÈ ÁÈ· Ó· ‰ÂÈ ÙÔÓ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ¡·ÔϤÔÓÙ· ÙÔÓ °’, Ô ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ¡Ù˘Ó¿Ó ›¯Â ͯ¿ÛÂÈ ÙÂÏ›ˆ˜ ÙÔ ∞ÏÁ¤ÚÈ Î·È ÙȘ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ ÙÔ˘. ΔÒÚ· Ë ˙ˆ‹, ÙÔ ’ÍÂÚ Ôχ ηϿ ̤۷ ÙÔ˘, ÙÔÓ Â›¯Â ηϤÛÂÈ ·ÏÏÔ‡, Û’ ¤Ó· ¿ÏÏÔ ¤ÚÁÔØ Í¯ˆÚÈÛÙfi, ÈÂÚfi, ¤Ú· ·’ Ù· ¤ÚÁ· Ù˘ ÊÙËÓ‹˜ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋˜ Û˘Ó·ÏÏ·Á‹˜ Î·È ÙˆÓ ÂȯÂÈÚ‹ÛˆÓ. ™Ô‚·Úfi˜, ÂÏ·ÊÚ¿ Ù·Ú·Á̤ÓÔ˜, ÛÙ¤ÎÂÈ ·¤Ó·ÓÙÈ ·fi ÙÔÓ ÂÚ‹Ê·ÓÔ, ÌÂÛÙfi Û ËÏÈο ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· Î·È ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ ÙË ‰ÂÈÓ‹ ηٿÛÙ·ÛË ÙˆÓ ÙÚ·˘Ì·ÙÈÒÓ Î·È ÙˆÓ ·ÛıÂÓÒÓ ÙÔ˘ ™ÔÏÊÂÚ›ÓÔ. O ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜, ·Ì›ÏËÙÔ˜ ·¤Ó·ÓÙ› ÙÔ˘, ÙÔÓ ·ÎÔ‡ÂÈ Ì ÚÔÛÔ¯‹. ªÈ· ÙfiÛÔ ÊÚÈÎÙ‹ ÂÚÈÁÚ·Ê‹ ·ÚΛ ÁÈ· Ó· ηٷϿ‚ÂÈ. ¢È·Ù¿˙ÂÈ, ÏÔÈfiÓ, Ó· ‰Ôı› ÛÙÔÓ Î‡ÚÈÔ ¡Ù˘Ó¿Ó Ë ‚Ô‹ıÂÈ· Ô˘ ˙ËÙ¿ÂÈ. ∞ÚÎÂÙÔ‡˜ Ì‹Ó˜ ·ÚÁfiÙÂÚ·, fiÙ·Ó È· ‰ÂÓ ÙÔÓ ¯ÚÂÈ¿˙ÔÓÙ·Ó ¿ÏÏÔ ÔÈ ÙÚ·˘Ì·Ù›Â˜, ÛÙË ÌÈÎÚ‹ fiÏË ∫·ÛÙÈÏÈfiÓÂ, ÂÈÛÙÚ¤ÊÂÈ ÛÙËÓ ·Á·Ë̤ÓË ÙÔ˘ ·ÙÚ›‰·, ÙËÓ ∂Ï‚ÂÙ›·. ∞fi ÙËÓ ÚÒÙË, fï˜, ÛÙÈÁÌ‹ Ù˘ ÂÈÛÙÚÔÊ‹˜ ÙÔ˘ Û˘ÓÂȉËÙÔÔÈ› fiÙÈ ‰Â ÌÔÚ› Ó· ͯ¿ÛÂÈ. OÏfiÎÏËÚË Ë ÙÚ·Áˆ‰›· ÙÔ˘ ™ÔÏÊÂÚ›ÓÔ, ·›˙ÂÙ·È ·Î·Ù¿·˘ÛÙ· οو ·fi Ù· Ì¿ÙÈ· ÙÔ˘. ∂›Ó·È ηٷ‰ÈηṲ̂ÓÔ˜, fiÛÔ ı· ˙ÂÈ, Ó· ÙËÓ ·Ú·ÎÔÏÔ˘ı›. ∞ÔÊ·Û›˙ÂÈ, ÏÔÈfiÓ, Ó· ˘ÂÚ·ÛÈÛÙ› ÙÔ˘˜ ÓÂÎÚÔ‡˜ ÙÔ˘ ™ÔÏÊÂÚ›ÓÔ, Ô˘ ÓÈÒıÂÈ ˆ˜ ˙ËÙÔ‡Ó Ó· ÙÔ˘˜ ‰·Ó›ÛÂÈ ÙÔ ‰ÈÎfi ÙÔ˘ ÛÙfiÌ· ÁÈ· Ó· ÌÈÏ‹ÛÔ˘Ó. Œ¯ÂÈ ‚ÚÂÈ ÙË Ï‡ÛË Î·È Í¤ÚÂÈ ˆ˜ Ô Î·Ï‡ÙÂÚÔ˜ ÙÚfiÔ˜ ÁÈ· Ó· ÙËÓ Î¿ÓÂÈ ÁÓˆÛÙ‹ Â›Ó·È Ì¤Ûˆ ÙÔ˘


ÁÚ·ÙÔ‡ ÏfiÁÔ˘. ŒÙÛÈ, ÍÂÎÈÓ¿ Ó· ÁÚ¿„ÂÈ. «∞Ïfi˜ ÂÚÈËÁËÙ‹˜, ͤÓÔ˜ ÚÔ˜ ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ÂΛÓÔÓ ·ÁÒÓ·, ›¯· ÙÔ Û¿ÓÈÔ ÚÔÓfiÌÈÔ, ¯¿ÚË ÛÙË Û˘Ó‰ÚÔÌ‹ ÂȉÈÎÒÓ ÂÚÈÛÙ¿ÛˆÓ, Ó· ·Ú·ÛÙÒ ÛÂ Û˘ÁÎÈÓËÙÈΤ˜ ÛÙÈÁ̤˜ Ô˘ ·ÔÊ¿ÛÈÛ· Ó· ‰ÈËÁËıÒ...» ∏ ÊÚ›ÎË ÙÔ˘ ÔϤÌÔ˘ Ô˘ ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ ÛÙÔ ‚È‚Ï›Ô ÙÔ˘, «ªÈ· ·Ó¿ÌÓËÛË ·fi ÙÔ ™ÔÏÊÂÚ›ÓÔ», Û˘ÁÎÏÔÓ›˙ÂÈ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ. ŸÏÔÈ fiÛÔÈ ÙÔ ‰È·‚¿˙Ô˘Ó ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Ó ÛÙÔ ÂÍ‹˜ Ó· Ô˘Ó ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘˜ ·ıÒÔ. ΔÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚÔ, fï˜, ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ˘ ‚È‚Ï›Ô˘. O ¡Ù˘Ó¿Ó ÙÂÏÂÈÒÓÂÈ Ì ٷ ÂÍ‹˜ ÏfiÁÈ·: «∞ÊÔ‡ ‰ÂÓ ÌÔÚԇ̠ӷ ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÔ˘Ì ÙÔÓ fiÏÂÌÔ, Ó· ÌÔÚÔ‡Û ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Ó· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁËı› ÌÈ· ÔÚÁ¿ÓˆÛË Û οı ¯ÒÚ·, ·fi ÂıÂÏÔÓÙ¤˜, Ì ı¿ÚÚÔ˜ Î·È ˙‹ÏÔ, ÂÎ·È‰Â˘Ì¤ÓÔ˘˜ Û ηÈÚfi ÂÈÚ‹Ó˘, ¿ÓÙÚ˜ Î·È Á˘Ó·›Î˜, Ô˘ fiÏÔÈ Ó· ÙÔ˘˜ Û¤‚ÔÓÙ·È Î·È Ô˘ Ó· ¤¯ÂÈ Û·Ó ÛÎÔfi ÙËÓ ÂÚ›ı·Ï„Ë ÙˆÓ ÙÚ·˘Ì·ÙÈÒÓ Î·È ÙˆÓ ·ÛıÂÓÒÓ ÙÔ˘ ÔϤÌÔ˘... ªÈ· ÔÚÁ¿ÓˆÛË ·fi ÂıÂÏÔÓÙ¤˜, ÚfiÛˆ· Û‚·ÛÙ¿, ÈÂÚ¿ Ô˘ ÔÈ ·ÓÙ›·ÏÔÈ Ó· ÙÔ˘˜ ‰È¢ÎÔχÓÔ˘Ó Î·È Ó· ÙÔ˘˜ ˘ÔÛÙËÚ›˙Ô˘Ó ÛÙËÓ ·ÔÛÙÔÏ‹ ÙÔ˘˜... °È·Ù› ÔÈÔ ÎÚ¿ÙÔ˜, ÔÈÔ˜ ‰ÈÔÈÎËÙ‹˜ ÛÙÚ·ÙÈ¿˜, ÔÈ· ·ÙÚ›‰·, ‰ÂÓ ı· ı¤ÏÂÈ Ó· ‚ÔËı‹ÛÂÈ Û ٤ÙÔȘ ÒÚ˜ ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ Ù˘... ΔÔ ·›Ì· Ô˘ ¯‡ÓÂÙ·È ÛÙȘ Ì¿¯Â˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È fiÌÔÈÔ Ì ÙÔ ·›Ì· Ô˘ ΢ÎÏÔÊÔÚ› ÛÙȘ ÊϤ‚˜ ÔÏfiÎÏËÚÔ˘ ÙÔ˘ ¤ıÓÔ˘˜;»

⁄ÛÙÂÚ· ·fi ÙË ÌÂÁ¿ÏË ·‹¯ËÛË ÙÔ˘ ‚È‚Ï›Ô˘ ÙÔ˘, Ô ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ¡Ù˘Ó¿Ó ·Ú¯›˙ÂÈ Ó· ÛÙ¤ÏÓÂÈ ÂÈÛÙÔϤ˜ ÛÙÔ˘˜ ‰˘Ó·ÙÔ‡˜ ÙÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘. ™Â ΢‚ÂÚÓ‹Ù˜, Û ·ÓÒÙÂÚÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÔ‡˜, Û ÓÂ˘Ì·ÙÈÎÔ‡˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜. ¶ÚÔÛ·ı› Ó· ÙÔ˘˜ ›ÛÂÈ Ó· ¿ÚÔ˘Ó Ì¤ÙÚ· ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÙÚ·˘Ì·Ù›Â˜ ÙÔ˘ ÔϤÌÔ˘. ™ÙÔ ÌÂٷ͇ Ô °Ô˘ÛÙ·‡Ô˜ ªÔËÓȤ, Úfi‰ÚÔ˜ ÙÔ˘ Û˘ÏÏfiÁÔ˘ ∫ÔÈÓ‹˜ øʤÏÂÈ·˜ Ù˘ °ÂÓ‡˘, ÚÔÛʤÚÂÈ ÙË Û˘ÓÂÚÁ·Û›· ÙÔ˘ ÛÙÔ ¡Ù˘Ó¿Ó. ∂ÙÛÈ, ÙÔÓ ºÂ‚ÚÔ˘¿ÚÈÔ ÙÔ˘ 1863 Û˘ÛÙ‹ÓÂÙ·È ÌÈ· ÂÓÙ·ÌÂÏ‹˜ ÂÈÙÚÔ‹ ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ·Û¯ÔÏËı› Ì ÙÔ ˙‹ÙËÌ·. ™ÙËÓ ÚÒÙË Ù˘ Û˘Ó‰ڛ·ÛË, ÂÎϤÁÂÈ ÙÔÓ ¡Ù˘Ó¿Ó ÁÚ·ÌÌ·Ù¤· Î·È fi¯È Úfi‰ÚÔ. OÈ ¿ÓıÚˆÔÈ Ì·˙› Ì ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ·ÁˆÓ›˙ÂÙ·È ÙÔÓ ¤¯Ô˘Ó ·ÔÚÚ›„ÂÈ Î·È ‰ÂÓ ÙÔÓ ÂÌÈÛÙ‡ÔÓÙ·È. ∂ÈϤÁÔ˘Ó ÁÈ· Úfi‰ÚÔ Î¿ÔÈÔÓ Ô˘ ı· Â͢ËÚÂÙ‹ÛÂÈ

ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÙËÓ ÚÔ‚ÔÏ‹ ÙÔ˘˜ ·Ú¿ ÙÔ ÛÎÔfi ÙÔ˘˜. O ¡Ù˘Ó¿Ó Á˘Ú›˙ÂÈ ÛÙÔ Û›ÙÈ ÙÔ˘ ·ÔÁÔËÙÂ˘Ì¤ÓÔ˜. ÕÚ·Á ·Í›˙ÂÈ ÙÔÓ ÎfiÔ Ó· ı˘ÛÈ·ÛÙ› ÁÈ· ÙÔ Î·Ïfi fiÏˆÓ ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ Ì ÙÔ˘˜ ÂÁˆÈÛÌÔ‡˜ Î·È ÙȘ ÌÈÎÚfiÙËÙ˜, Ì ÙË ÛÎÏËÚ¿‰· Î·È ÙË ÌÈÎÚÔ„˘¯›· ÙÔ˘˜, Ì ÙÔ Î˘ÓËÁËÙfi Ù˘ ÚÔÛˆÈ΋˜ ÊÙËÓ‹˜ ·fiÏ·˘Û˘ Î·È ·ÔÏ·‚‹˜; °È· fiÏÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ Ì ÙËÓ ÎÏÂȉˆÌ¤ÓË Î·Ú‰È¿; °Ú‹ÁÔÚ· fï˜ ‚Ú›ÛÎÂÈ ÙËÓ ·¿ÓÙËÛË ÛÙ· ÏfiÁÈ· Ù˘ ÌËÙ¤Ú·˜ ÙÔ˘. «ªÔÚ›˜, ÙÔ˘ ›Â, Ó· ·Á·¿˜ ÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ Î·È Ó· ÙÔ˘˜ ‰¤¯ÂÛ·È fiˆ˜ ›ӷÈ; ∞Ó Ó·È, Û˘Ó¤¯ÈÛ ÙÔ ¤ÚÁÔ ÛÔ˘. ∞Ó fi¯È, ÛÙ·Ì¿ÙËÛ¤ ÙÔ!...» Δ· Ú¿ÁÌ·Ù· ÚÔ¯ˆÚÔ‡Ó Ì¤¯ÚÈ Ô˘ ÚÔ·ÙÔ˘Ó Ó¤· ÚÔ‚ÏËÌ·Ù·. ΔÔ ‚·ÛÈÎfiÙÂÚÔ ·fi ·˘Ù¿ Â›Ó·È ˆ˜ ÛÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ÂÓfi˜ ÛÙÚ·ÙȈÙÈÎÔ‡ ÁÈ·ÙÚÔ‡ Ô˘ ÚÔ¯ˆÚ› ÛÙËÓ ÚÒÙË ÁÚ·ÌÌ‹, Ô Â¯ıÚfi˜ ‰ÂÓ ı· ‰ÈÛÙ¿ÛÂÈ Ó· ˘ÚÔ‚ÔÏ‹ÛÂÈ, ÁÈ·Ù› Ù›ÔÙ· ‰ÂÓ ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÈ ˆ˜ Ô ÁÈ·ÙÚfi˜ ·˘Ùfi˜ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÂΛ ÌfiÓÔ Î·È ÌfiÓÔ ÁÈ· Ó· ÂÚÈı¿ÏÂÈ ÙÚ·˘Ì·Ù›Â˜. ΔÔ ›‰ÈÔ ı· Û˘Ì‚Â› ÎÈ fiÙ·Ó ı· ÂÚÓ¿ ¤Ó· fi¯ËÌ· Ì ÙÚ·˘Ì·Ù›Â˜. O ¡Ù˘Ó¿Ó Â›Ó·È Î·È ¿ÏÈ ·˘Ùfi˜ Ô˘ ı· ‰ÒÛÂÈ ÙË Ï‡ÛË. ¶ÚÔÙ›ÓÂÈ Ó· ˘ÈÔıÂÙ› ¤Ó· ‰È·ÎÚÈÙÈÎfi Û‹Ì·, ›‰ÈÔ ·fi fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÛÙÚ·ÙÔ‡˜ Î·È Ó· ÈÛ¯‡ÛÂÈ ¤Ó· Ó¤Ô Î·ıÂÛÙÒ˜ Ô˘ ı· ϤÁÂÙ·È Ô˘‰ÂÙÂÚfiÙËÙ·. °È· Ó· Û˘Ì‚Â› ·˘Ùfi, ı· Ú¤ÂÈ Ó· ‰ÂÛÌ¢ÙÔ‡Ó ·ÌÔÈ‚·›· fiϘ ÔÈ Î˘‚ÂÚÓ‹ÛÂȘ Î·È Ì¿ÏÈÛÙ· Ì ÌÈ· Û˘Ó-

41


◊ÍÂÚ ˆ˜ Ô ÚÔÔÚÈÛÌfi˜ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ Â›Ó·È Ó’·Á·¿, ˆ˜ fiϘ ÔÈ ‰‡ÛÎÔϘ ÒÚ˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È ¿¯ÚËÛÙ˜. Ÿˆ˜ Ô ›‰ÈÔ˜ ¤ÁÚ·„Â, «Ì·˜ ÂÍ·ÁÓ›˙Ô˘Ó ÁÈ· ÙË ‚·ÛÈÏ›· ÙÔ˘ £ÂÔ‡».

μÈ‚ÏÈÔÁÚ·Ê›·: 1. μÏ¿¯Ô˘ NÙ., «∂ÚÚ›ÎÔ˜ ¡Ù˘Ó¿Ó, Ô È‰Ú˘Ù‹˜ ÙÔ˘ ∂Ú˘ıÚÔ‡ ™Ù·˘ÚÔ‡», ∂ΉfiÛÂȘ ¶··‰ËÌËÙÚ›Ô˘.

42

2 Boissier P., «∂ÚÚ›ÎÔ˜ ¡Ù˘Ó¿Ó, Ô È‰Ú˘Ù‹˜ ÙÔ˘ ∂Ú˘ıÚÔ‡ ™Ù·˘ÚÔ‡» , πÓÛÙÈÙÔ‡ÙÔ ∫ÔÈÓˆÓÈÎÒÓ ªÂÏÂÙÒÓ «∂ÚÚ›ÎÔ˜ ¡Ù˘Ó¿Ó», ∞ı‹Ó· 1991.

ı‹ÎË ‰ÈÂıÓÔ‡˜ ‰Èη›Ô˘. Èڛ˜ Ó· ¯¿ÛÂÈ Î·ÈÚfi, Ô ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ¡Ù˘Ó¿Ó ÂÙÔÈÌ¿˙ÂÈ ÙȘ ‚·Ï›ÙÛ˜ ÙÔ˘. Δ·Íȉ‡ÂÈ ·‰È¿ÎÔ· ·fi ¯ÒÚ· Û ¯ÒÚ· Î·È Î·Ï› ÛÙË °ÂÓÂ‡Ë ÂÎÚÔÛÒÔ˘˜ ·fi ‰È¿ÊÔÚ˜ ΢‚ÂÚÓ‹ÛÂȘ. ∂ΛÓÔÈ ·ÓÙ·ÔÎÚ›ÓÔÓÙ·È ÛÙË ÚfiÛÎÏËÛ‹ ÙÔ˘ Î·È ÛÙȘ 29 OÎÙˆ‚Ú›Ô˘ ÙÔ˘ 1863, ‰ÂηԯÙÒ ·ÓÙÈÚfiÛˆÔÈ, ‰ÂηÙÂÛÛ¿ÚˆÓ Î˘‚ÂÚÓ‹ÛÂˆÓ ·ÔÊ·Û›˙Ô˘Ó ÙËÓ ›‰Ú˘ÛË Û˘ÏÏfiÁˆÓ Ô˘ ı· ¤¯Ô˘Ó ÛÎÔfi Ó· Û˘Ó‰Ú¿ÌÔ˘Ó ÙȘ ÀÁÂÈÔÓÔÌÈΤ˜ ˘ËÚÂۛ˜, ȉ›ˆ˜ Ì ÙËÓ ÂÎ·›‰Â˘ÛË ÂıÂÏÔÓÙÒÓ ÓÔÛÔÎfïÓ. ΔÔ ¤Ì‚ÏËÌ· ·˘Ù‹˜ Ù˘ ·ÓıÚˆÈÛÙÈ΋˜ ȉ¤·˜, ·ÔÊ·Û›˙ÂÙ·È ·fi ÙÔ˘˜ Û˘Ó¤‰ÚÔ˘˜ Ó· ¤¯ÂÈ Ù· ¯ÚÒÌ·Ù· Ù˘ ∂Ï‚ÂÙÈ΋˜ ÛËÌ·›·˜ ·ÓÙ›ÛÙÚÔÊ·: ÎfiÎÎÈÓÔ ÛÙ·˘Úfi Û ¿ÛÚÔ ÊfiÓÙÔ. Δ· ¯ÚÒÌ·Ù· Ù˘ ηډȿ˜, Ù˘ ˙ÂÛÙ‹˜ ÂıÂÏÔÓÙÈ΋˜ ÚÔÛÊÔÚ¿˜ Î·È Ù˘ ı˘Û›·˜. ŒÓ· ¯ÚfiÓÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÊÙ¿ÓÔ˘Ó Í·Ó¿ ÛÙË °ÂÓÂ‡Ë ·ÓÙÈÚfiÛˆÔÈ ·fi ‰Âη¤ÍÈ ¯ÒÚ˜ ·˘Ù‹Ó ÙË ÊÔÚ¿ Î·È ·ÔÊ·Û›˙Ô˘Ó Ó· ıˆÚÔ‡ÓÙ·È Ô˘‰¤ÙÂÚÔÈ ÔÈ ·ÛıÂÓ›˜, ÔÈ ÙÚ·˘Ì·Ù›Â˜ Î·È ÙÔ È·ÙÚÈÎfi Î·È ÓÔÛËÏ¢ÙÈÎfi ÚÔÛˆÈÎfi. ŸÏ· ·˘Ù¿ Ù· ¯ÚfiÓÈ· Ô˘ ·ÊȤڈÛÂ Ô ¡Ù˘Ó¿Ó ÛÙË ÛˆÙËÚ›· ÙˆÓ ÙÚ·˘Ì·ÙÈÒÓ ÙÔ˘ ÔϤÌÔ˘, Ë ·ÓÒÓ˘ÌË ÂÙ·ÈÚ›· ÙˆÓ ª‡ÏˆÓ, Ô˘ ›¯Â ȉڇÛÂÈ, ‰ÂÓ ‹Á·ÈÓ ηıfiÏÔ˘ ηϿ. ŒÓ· ÌfiÓÔ ¯Ù‡ËÌ· ı· ‹Ù·Ó ·ÚÎÂÙfi ÁÈ· Ó· ÁÎÚÂÌÈÛÙÔ‡Ó fiÏ·. ΔÔ ¯Ù‡ËÌ· ‹Úı ÙÔ 1867 Ì ÙË ¯ÚˆÎÔ›· Ù˘ ΔÚ¿Â˙·˜ ÛÙËÓ ÔÔ›· Ô ¡Ù˘Ó¿Ó ‹Ù·Ó ¤Ó· ·fi Ù· ̤ÏË Ù˘ ‰ÈÔ›ÎËÛ˘. ∏ ÙÒ¯Â˘ÛË ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 19Ô˘ ·ÈÒÓ· ÈÛÔ‰˘Ó·ÌÔ‡Û Ì ·Ù›ÌˆÛË. ŒÙÛÈ Ô ¡Ù˘Ó¿Ó ΢ÓËÁË̤ÓÔ˜ Î·È ÓÙÚÔÈ·Ṳ̂ÓÔ˜ ηٷʇÁÂÈ ÛÙÔ ¶·Ú›ÛÈ. ∂Λ ·‰˘Ó·Ù› Ó· ‚ÚÂÈ ‰Ô˘ÏÂÈ¿ Î·È ·Ó·Áο˙ÂÙ·È Ó· ÂÚÓ¿ ÙË Ó‡¯Ù· ÌfiÓÔ˜ ÛÙÔ˘˜ ¿ÁÎÔ˘˜ ÙˆÓ ‰ËÌÔÛ›ˆÓ ¿ÚÎˆÓ Î·È ÛÙȘ ·›ıÔ˘Û˜ ·Ó·ÌÔÓ‹˜ ÙˆÓ ÛÙ·ıÌÒÓ ÓÙ˘Ì¤ÓÔ˜ Û·Ó ˙ËÙÈ¿ÓÔ˜ Î·È Ì¤ÓÔÓÙ·˜ ÁÈ· ·ÚÎÂÙ¤˜ ̤Ú˜ ÓËÛÙÈÎfi˜. ¶·ÚfiÏ· ·˘Ù¿, ÌÂÙ¿ ·fi Ï›ÁÔ ‰È¿ÛÙËÌ·, ηÙÔÚıÒÓÂÈ Í·Ó¿ Ó· ‚ÁÂÈ ÛÙÔ ÚÔÛ΋ÓÈÔ. ∞˘Ù‹ ÙË ÊÔÚ¿ ÁÈ· Ó· ÚÔÙÚ¤„ÂÈ ÙȘ ΢‚ÂÚÓ‹ÛÂȘ Ó· ˘ÔÁÚ¿„Ô˘Ó Û˘Ì‚¿ÛÂȘ ÁÈ· ÙÔ˘˜ Ó·˘·ÁÔ‡˜ ÛÙÚ·ÙÈÒÙ˜ Î·È ÙÔ˘˜ ·È¯Ì·ÏÒÙÔ˘˜. ∂›Û˘, ·›ÚÓÂÈ ÂÓÂÚÁfi ̤ÚÔ˜ ÛÙËÓ ·ÔÛÙÔÏ‹ ÓÔÛÔÎÔÌÂÈ·ÎÒÓ Ô¯ËÌ¿ÙˆÓ ÛÙ· ‰›· Ù˘ Ì¿¯Ë˜ ÛÙÔÓ fiÏÂÌÔ ÌÂٷ͇ °·ÏÏ›·˜ Î·È ¶ÚˆÛ›·˜ ÙÔ 1870. ∏ ‰ËÌfi-

ÛÈ· ˙ˆ‹ ÙÔ˘ ÙÂÚÌ·Ù›˙ÂÙ·È Í·Ó¿ ÙÔ 1875 ÌÂÙ¿ ·fi ¤Ó· ‰ÈÂıÓ¤˜ Û˘Ó¤‰ÚÈÔ Ô˘ Û˘Ó‹Ïı ·fi ÙË «¢ÈÂıÓ‹ ŒÓˆÛË ÁÈ· ÙËÓ Δ¿ÍË Î·È ÙÔÓ ¶ÔÏÈÙÈÛÌfi» Ô˘ ›¯Â ȉڇÛÂ Ô ›‰ÈÔ˜. ™ÙÔ Û˘Ó¤‰ÚÈÔ ·˘Ùfi, ·ÔÊ·Û›˙ÂÙ·È Ë Ï‹Ú˘ Î·È ÔÚÈÛÙÈ΋ ηٿÚÁËÛË ÙÔ˘ ÂÌÔÚ›Ô˘ ÙˆÓ Ó¤ÁÚˆÓ. Δ· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ· Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘ Ù· ÂÚÓ¿ ÛÙÔ ÁËÚÔÎÔÌ›Ô. ∂Λ ¤Ó·˜ Ó¤Ô˜ ‰ËÌÔÛÈÔÁÚ¿ÊÔ˜ ÙÔÓ ·Ó·Î¿Ï˘ÙÂÈ Î·È ¤ÙÛÈ Ô ¡Ù˘Ó¿Ó Í·Ó·Á›ÓÂÙ·È ‰È¿ÛËÌÔ˜. ΔÔ 1901 ÙÔ ¡ÔÚ‚ËÁÈÎfi ∫ÔÈÓÔ‚Ô‡ÏÈÔ ÙÔ˘ ·ÔÓ¤ÌÂÈ ÙÔ ÚÒÙÔ ‚Ú·‚Â›Ô ¡fiÌÂÏ ∂ÈÚ‹Ó˘. O ¡Ù˘Ó¿Ó, ·Ú’ fiÏË ÙËÓ ÂÍ·ıÏ›ˆÛ‹ ÙÔ˘, ‰ˆÚ›˙ÂÈ fiÏ· Ù· ¯Ú‹Ì·Ù· ÙÔ˘ ‚Ú·‚›Ԣ ÛÙÔ Ù·ÌÂ›Ô ÙÔ˘ ∂Ú˘ıÚÔ‡ ™Ù·˘ÚÔ‡. ∞ÊÈÂڈ̤ÓÔ˜ ÂÍ ÔÏÔÎÏ‹ÚÔ˘ ÛÙÔÓ ÛÎÔfi Ô˘ «Ë ›‰È· Ë ˙ˆ‹ ÙÔÓ Î¿ÏÂÛ», ‰ÂÓ ÛÙ·Ì·Ù¿ Ó· ‰ËÏÒÓÂÈ: «∞Ó Í·Ó·Ú¯fiÌÔ˘Ó ·’ ÙËÓ ·Ú¯‹ ÛÙË ÁË Î·È ¿ÏÈ fiÏË ÌÔ˘ ÙË ˙ˆ‹ ÛÙÔÓ ∂Ú˘ıÚfi ™Ù·˘Úfi ı· ‰È¤ıÂÙ·...» O ∂ÚÚ›ÎÔ˜ ¡Ù˘Ó¿Ó ˘‹ÚÍ ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˘˜ ·ÓıÚˆÈÛÙ¤˜ ÙÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘. ∞˘Ùfi˜ Û˘Ó¤Ï·‚Â Î·È Ú·ÁÌ·ÙÔÔ›ËÛ ÙËÓ È‰¤· ÙÔ˘ ∂Ú˘ıÚÔ‡ ™Ù·˘ÚÔ‡. ◊Ù·Ó Ô ¿ÓıÚˆÔ˜ Ô˘ ¤Û΢„ ¿Óˆ ·fi ÙÔÓ ¿Û¯ÔÓÙ· Û˘Ó¿ÓıÚˆÔ ¯ˆÚ›˜ Ó· ÚˆÙ‹ÛÂÈ ÔÈÔ˜ ›ӷÈ, ·ÏÏ¿ Ô‡ ÔÓ¿ÂÈ. ∂ΛÓÔ˜ Ô˘ ηٿÊÂÚ ӷ ˘ÂÚˉ‹ÛÂÈ ÙȘ ‰È·Ì¿¯Â˜ Î·È Ù· ÂÌfi‰È·. ¡· ÍÂÂÚ¿ÛÂÈ ÙË ÌÈÎÚÔ„˘¯›· ÙˆÓ Û˘ÓÂÚÁ·ÙÒÓ ÙÔ˘. ¡· ÓÈ΋ÛÂÈ ÙË ‰ÂÈÏ›· Î·È Ó· ¯·Ú›ÛÂÈ fiÏ· ÙÔ˘ Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÛÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ Ô˘ ˘¤ÊÂÚ·Ó ÙȘ ηٷÛÙÚÔÊÈΤ˜ Û˘Ó¤ÂȘ ÙÔ˘ ÔϤÌÔ˘, ·ÏÏ¿ Î·È Û fiÏÔ˘˜ fiÛÔ˘˜ ı· ˘¤ÊÂÚ·Ó fiÏ· Ù· ÂfiÌÂÓ· ¯ÚfiÓÈ·. ∞ÁˆÓ›ÛÙËΠ̠fiϘ ÙÔ˘ ÙȘ ‰˘Ó¿ÌÂȘ Ó· ›ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ΢‚ÂÚÓ‹Ù˜ Ó· ‰Â¯ÙÔ‡Ó ÙȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÙÔ˘. À¤ÌÂÈÓ ÙË ÊÙÒ¯ÂÈ· Î·È ÙËÓ ÂÚÈÊÚfiÓËÛË ·ÎfiÌ· Î·È ÙˆÓ ÈÔ ÛÙÂÓÒÓ Û˘ÓÂÚÁ·ÙÒÓ ÙÔ˘. OÚ·Ì·Ù›ÛÙËΠ¤Ó· ÎfiÛÌÔ fiÔ˘ ÔÈ ‰È·Ì¿¯Â˜ ı· χÓÔÓÙ·È ·fi ‰ÈÂıÓ›˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Ì ‚¿ÛË ÙÔ ‰ÈÂıÓ¤˜ ‰›Î·ÈÔ. ∫È fiÏ· ·˘Ù¿ ÁÈ·Ù› ‹ÍÂÚ ˆ˜ Ô ÚÔÔÚÈÛÌfi˜ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ Â›Ó·È Ó’·Á·¿, ˆ˜ fiϘ ÔÈ ‰‡ÛÎÔϘ ÒÚ˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È ¿¯ÚËÛÙ˜. Ÿˆ˜ Ô ›‰ÈÔ˜ ¤ÁÚ·„Â, «Ì·˜ ÂÍ·ÁÓ›˙Ô˘Ó ÁÈ· ÙË ‚·ÛÈÏ›· ÙÔ˘ £ÂÔ‡». ∞ÚÁ˘ÚÒ ∫ÔÎΛÓË ºÔÈÙ‹ÙÚÈ· ÃÚ/΋˜ Î·È ΔÚ·Â˙È΋˜ ¢ÈÔÈÎËÙÈ΋˜, ¶∞.¶∂π.

Ερρίκος Ντυνάν: Μια ζωή που αξίζει να ζεις!  

Άρθρο που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ΠΑΡΕΜΒΟΛΗ (τεύχος 64)

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you