Page 1


Drodzy Maturzyœci! Oj, bêdzie siê dzia³o! W ci¹gu kilku najbli¿szych miesiêcy na pewno nie bêdziecie narzekaæ na nudê – ba, mo¿e nawet za ni¹ zatêsknicie… Godzina „zero” zbli¿a siê wielkimi krokami. Matura… Teraz jeszcze jedna wielka niewiadoma, za kilka lat Ÿród³o niezapomnianych wspomnieñ. Jak j¹ prze¿yæ, by nie zwariowaæ? Naprawdê nie ma siê czego baæ – jesteœmy z Wami! Oleju do g³owy ju¿ Wam nie wlejemy, ale zmotywujemy, uspokoimy, poka¿emy, jak bêd¹ wygl¹da³y te wyj¹tkowe dni. Krok po kroku przeprowadzimy Was przez ten trudny egzamin dojrza³oœci… Ale przecie¿ matura to nie wszystko – co po niej?! O tym, czy kontynuowaæ naukê, czy nie, nie warto chyba nawet rozmawiaæ. Ale nie wszyscy jeszcze wiedz¹, jak ma wygl¹daæ ich przysz³e, doros³e ¿ycie. Niektórzy wci¹¿ siê wahaj¹ – co studiowaæ?... Postaramy siê Wam pomóc! Mamy nadziejê, ¿e artyku³y po które za chwilkê siêgniecie, stan¹ siê dla Was inspiracj¹ i pos³u¿¹ Wam cenn¹ rad¹. Pamiêtajcie – nie zostajecie ze swoimi wyborami sami. Poczytajcie, co na temat wyboru kierunków studiów s¹dz¹ specjaliœci, jak zesz³oroczni maturzyœci prze¿yli swoje egzaminy, które kierunki s¹ teraz na topie i daj¹ gwarancjê znalezienia ciekawej i dobrze p³atnej pracy. To co, pozostaje tylko ¿yczyæ po³amania d³ugopisów! Bêdzie dobrze – matura naprawdê jest do prze¿ycia! My trzymamy kciuki, a Wy nie dziêkujcie! Redakcja

CZAS

na Studia Wydawca: Wydawnictwo TELBIT Redaktor Naczelna: Zofia Wereszczyñska-O³dakowska Zastêpca Redaktor Naczelnej: Anna Wereszczyñska Redaktor prowadz¹ca: Ma³gorzata Starba³a-Dudek Korekta: Halina Pi¹tkowska Projekt typograficzny i sk³ad: Agnieszka Kielak-Dêbowska Kierownik artystyczny: Krzysztof Kibart Projekt ok³adki i opracowanie ilustracji: Krzysztof Kibart

Spis treœci Maturzysta na rozstajach " Stres oswojony & 100 dni z ¿ycia maturzysty  Prezentacja na medal $ Przygotowanie perfekcyjne ' Matura z kultury Matura z gwiazdami $ Maturzysta odpukuje w niemalowane ! Pamiêæ do tablicy! ! Jak w trzy dni zdaæ maturê... !$ Kalendarz maturzysty !' Krok do ty³u, dwa kroki do przodu " Pierwsze taaakie wakacje "! Praca nad motywacj¹ "% WeŸ jêzyk za rogi # Licencjat to za ma³o?#" Wszechstronny specjalista #$ Moje miasto na studia $ Student z paszportem w kieszeni $" Artysta z indeksem $& Po maturze w mundurze % W pogoni za mod¹ czy pod pr¹d? %$ Studenckie abecad³o & Wyk³adowcy w sutannie & Horoskop &#

© Copyright by Wydawnictwo TELBIT, 2009. Wszelkie prawa zastrze¿one. Zarówno ca³oœæ, jak te¿ ¿adna czêœæ niniejszego wydawnictwa nie mo¿e byæ publikowana w jakiejkolwiek formie bez pisemnej zgody Wydawcy. Wydawnictwo nie ponosi odpowiedzialnoœci za treœæ reklam.

l Wydawnictwo TELBIT

04-736 Warszawa, ul. ¯egañska 36 Redakcja – tel./fax: (0-22) 331-84-90, tel.: 331-03-05, e-mail: redakcja@telbit.pl Dzia³ marketingu – tel./fax: (0-22) 331-84-91, 331-84-95, 331-84-85, 331-88-70 e-mail: marketing@telbit.pl www.telbit.pl, edu.info.pl

Reklama: Sebastian Kijuk, Paulina Kubicka

Druk: £ódzkie Zak³ady Graficzne

Promocja: Katarzyna Gargol

ISSN: 1897-4171

Na ok³adce: Agnieszka Komisarska

3


CZAS NA STUDIA

C

Chocia¿ to matura jest na razie Twoim najwiêkszym zmartwieniem, rodzice, dziadkowie, ciocie i znajome cioæ stale siê dopytuj¹, co zamierzasz dalej zrobiæ ze swoim ¿yciem. Wybierasz siê na studia? No dobrze – ale na jakie i gdzie? I dlaczego o Twoim wymarzonym kierunku ma³o kto s³ysza³? Mo¿e lepiej zostañ ksiêgow¹ jak mama lub lekarzem jak syn pani Y z s¹siedniej klatki? Od tych pytañ i rad ju¿ pewnie nieraz bola³a Ciê g³owa. Ale chocia¿ odsuwasz ten problem od siebie, on nadal istnieje. Co po maturze? Jakie studia wybraæ?

Tekst: Olka Klaus

4

Realizm kontra wolnoœæ metafizyczna Co roku na wy¿szych uczelniach pojawiaj¹ siê nowe kierunki studiów. Niektóre z nich s¹ tworzone wprost na zamówienie, czyli pod k¹tem zapotrzebowania na absolwentów danego kierunku. Koñcz¹c takie studia, ma siê 99,9% pewnoœci, ¿e znajdzie siê pracê w wymarzonym zawodzie. Ale przecie¿ nie ka¿dy odnajdzie siê na mechatronice czy in¿ynierii biomedycznej. Powstaje zatem dylemat: czy wybraæ studia zgodne ze swoimi zainteresowaniami, ¿yciow¹ pasj¹, po których jednak trudno bêdzie znaleŸæ pracê lub bêdzie ona nie najlepiej p³atna, czy te¿ porzuciæ z³udzenia i nastawiæ siê na „zysk bez ryzyka”?

Co roku na wy¿szych uczelniach pojawiaj¹ siê nowe kierunki studiów. Niektóre z nich s¹ tworzone wprost na zamówienie, czyli pod k¹tem zapotrzebowania na absolwentów danego kierunku.


CZAS NA STUDIA

Rok akademicki 2006/2007, najwiêksze grupy absolwentów: l absolwenci kierunków ekonomicznych i administracyjnych (25,9% wszystkich absolwentów), l absolwenci kierunków pedagogicznych (15%), l absolwenci kierunków spo³ecznych (15%),

%

l absolwenci kierunków humanistycznych (8%), l absolwenci kierunków in¿ynieryjno-technicznych (5,4%).

%

W

ybieraj¹c kierunek studiów, nale¿y kierowaæ siê przede wszystkim swoimi zainteresowaniami – lepiej wykonujemy to, co lubimy, co jest nasz¹ pasj¹. Konfucjusz powiedzia³ „Wybierz zawód, który lubisz, a nigdy nie bêdziesz musia³ pracowaæ”. Praca zawodowa stanowi wiêksz¹ czêœæ naszego doros³ego ¿ycia, dlatego warto, abyœmy mogli siê w niej samorealizowaæ. Mimo to przed wyborem przysz³ego zawodu nale¿y zorientowaæ siê w panuj¹cych na rynku pracy trendach. Idea³em by³oby, gdyby nasza pasja sz³a z nimi w parze... Myœl¹c o trendach zawodowych na najbli¿sze lata, nie powinno siê braæ pod uwagê tylko polskiego rynku pracy. Coraz wyraŸniej rysuj¹ siê przecie¿ mo¿liwoœci zatrudnienia za granic¹, zarówno dziêki wyjazdowi do innego kraju, jak i przez œwiadczenie pracy za poœrednictwem internetu (tzw. telepraca). Mo¿na te¿ wybraæ karierê freelancera, czyli wolnego strzelca, realizuj¹cego projekty na zlecenie. Z ca³¹ pewnoœci¹ naj³atwiej bêdzie osobom koñcz¹cym kierunki techniczne. Szczególnie poszukiwani bêd¹ informatycy sieciowi, in¿ynierowie elektronicy, elektrotechnicy, in¿ynierowie budowlani. Warto tak¿e studiowaæ kierunki zwi¹zane z handlem, przekazem informacji, prowadzeniem badañ. Potrzebni bêd¹ doradcy finansowi, inwestycyjni, podatkowi. Z racji tego, ¿e nasze spo³eczeñstwo siê starzeje, niezbêdni bêd¹ równie¿ opiekunowie osób starszych, a tak¿e specjaliœci z bran¿y zdrowotnej. Ale wybieraj¹c studia, nale¿y pamiêtaæ – pasja i zainteresowania przede wszystkim! fot.: archiwum prywatne

Z danych GUS

Aleksandra Niedzia³kowska, licencjonowany doradca zawodowy

Dominika Dubiak, uczennica III klasy ZSO nr 1 im. Marii Konopnickiej w Pruszczu Gdañskim ajbardziej chcia³abym studiowaæ pedagogikê resocjalizacyjn¹ lub pedagogikê wczesnoszkoln¹. Studia te wybra³am, kieruj¹c siê swoimi zainteresowaniami i pasj¹, a nie tym, ile dziêki nim bêdê mog³a póŸniej zarobiæ. Uwa¿am, ¿e w ¿yciu trzeba robiæ to, co siê lubi i w czym siê cz³owiek dobrze czuje. Ja bardzo lubiê zajmowaæ siê dzieæmi, mam w tym zreszt¹ ma³e doœwiadczenie – moja mama prowadzi przedszkole, w którym czasami pomagam. Papiery z³o¿ê na UMK w Toruniu. Dlaczego akurat tam, skoro mieszkam pod Gdañskiem? Wybieraj¹c uczelniê, kierowa³am siê tylko trochê miejscem, które zajmuje ona w rankingu szkó³ wy¿szych (chocia¿ toruñski uniwersytet jest wysoko notowany). Tak naprawdê liczy³o siê dla mnie to, ¿e znam wielu absolwentów UMK i wszyscy oni s¹ wspania³ymi ludŸmi. Ta uczelnia wiêc nie tylko uczy, ale tak¿e... wychowuje.

fot.: archiwum prywatne

N

5


CZAS NA STUDIA Pierwszy w rankingu Wybra³eœ ju¿ kierunek, ale nadal nie wiesz, na którym uniwersytecie chcia³byœ studiowaæ. CO BIOR¥ POD UWAGÊ TEGOROCZNI MATURZYŒCI?

1. Renomê uniwersytetu – wielu maturzystów deklaruje chêæ studiowania na renomowanej uczelni, czyli takiej, która zajmuje wysokie miejsce w rankingach. Ale uwaga – rankingi tworzone s¹ przez ró¿ne gazety, portale, oœrodki badañ, kieruj¹ce siê ró¿norodnymi kryteriami. Bior¹c zatem pod uwagê listy najlepszych uniwersytetów, warto pamiêtaæ o zasadzie, ¿e dobra jest ta uczelnia, która przez kilka lat z rzêdu nie wypada z czo³ówki danego rankingu. Poza tym wa¿ne jest nie tylko to, które miejsce w rankingu zajmuje szko³a, ale tak¿e – na którym miejscu znajduje siê wymarzony kierunek studiów. Przyszli studenci, wybieraj¹c uczelniê, zwracaj¹ te¿ uwagê na poziom dydaktyczny i kadrê akademick¹. W przyypadku mniej popularnych szkó³ wy¿szych mo¿na skorzystaæ z ustaleñ Pañstwowej Komisji Akredytacyjnej. Instytucja ta sprawdza, czy szko³a spe³nia warunki, by byæ uczelni¹ wy¿sz¹.

Pierwsze trójki. Najlepsze uczelnie 2008 roku wg dziennika „Rzeczpospolita”.

Uczelnie akademickie

Niepubliczne uczelnie magisterskie

Niepubliczne uczelnie licencjackie (in¿ynierskie)

1.

Uniwersytet Jagielloñski

Wy¿sza Szko³a Przedsiêbiorczoœci i Zarz¹dzania im. Leona KoŸmiñskiego w Warszawie

Wy¿sza Szko³a Przedsiêbiorczoœci i Administracji w Lublinie

2.

Uniwersytet Warszawski

Szko³a Wy¿sza Psychologii Spo³ecznej w Warszawie

Wy¿sza Szko³a Administracji Publicznej im. S. Staszica w Bia³ymstoku

3.

Uniwersytet Wroc³awski

Lp.

Akademia Humanistyczna im. A. Gieysztora w Pu³tusku

Wy¿sza Szko³a Humanistyczno-Ekonomiczna im. J. Zamoyskiego w Zamoœciu

ród³o: Renata Czeladko, Kraków pokona³ Warszawê, „Rzeczpospolita” z 07.05.2008 r. http://ww.rp.pl/artykul/131040.html

2. Wymagania przy rekrutacji – niektórzy spoœród maturzystów wybieraj¹ takie uczelnie, na które ³atwiej bêdzie im siê dostaæ. To wa¿ne kryterium doboru, poniewa¿ zawsze przecie¿ trzeba mierzyæ zamiary na si³y...

3. Odleg³oœæ od miejsca zamieszkania – tu pojawia siê problem. Czasem bowiem o wyborze uczelni decyduj¹ nie warunki finansowe (bli¿ej – tañsze dojazdy i utrzymanie, zw³aszcza gdy w tym samym mieœcie), ale chêæ wyrwania siê z domu. „Zmiana klimatu” nie zawsze jednak wychodzi na dobre. Warto wzi¹æ to pod uwagê, wybieraj¹c studia i uczelniê.

Ile kosztuj¹ studia stacjonarne I stopnia w szko³ach niepublicznych? Dwa najatrakcyjniejsze kierunki kosztuj¹ dok³adnie tyle samo: a) zarz¹dzanie: od 1650 do 4100 z³ za semestr b) finanse i rachunkowoœæ: od 1650 do 4100 z³ za semestr.

Modne pojęcie Kszta³cenie ustawiczne – proces doskonalenia kwalifikacji zawodowych i ogólnych, przy czym wyraz „ustawiczne” wskazuje na to, ¿e odbywa siê on w sposób ci¹g³y a¿ do póŸnej staroœci. Doskonaliæ i podnosiæ kwalifikacje mo¿na m.in. poprzez: l podjêcie studiów podyplomowych, l koñczenie ró¿nych kursów, l naukê zdaln¹ (przez internet), l czytanie ksi¹¿ek i czasopism edukacyjnych.

Obecnie rynek pracy wymaga od nas elastycznoœci, minê³y ju¿ czasy, gdy absolwent danej uczelni wykonuje pracê w jednym zawodzie bez potrzeby jego zmiany. Nale¿y pogodziæ siê z tym, i¿ atrakcyjnym pracownikiem jest ten, kto nieustannie podnosi swoje kwalifikacje (modne jest obecnie tzw. uczenie siê przez ca³e ¿ycie). Aleksandra Niedzia³kowska, doradca zawodowy

6


CZAS NA STUDIA Nie martw siê na zapas Ci, którzy wybrali studia tak ma³o przyziemne jak np. filozofia, nie powinni siê martwiæ na zapas, ¿e nie znajd¹ po nich pracy. Po pierwsze, wytrwali na pewno coœ znajd¹, po drugie – ju¿ w trakcie nauki mog¹ podj¹æ drugie studia, odbyæ rozmaite kursy czy zdobyæ doœwiadczenie w ró¿nych zawodach. Mog¹ te¿ zg³aszaæ siê na sta¿e, byæ wolontariuszami, jednym s³owem – zwiêkszaæ swoje szanse na znalezienie pracy. Wspó³czeœnie, aby utrzymaæ siê na rynku pracy i dobrze zarabiaæ, konieczne jest nieustanne podwy¿szanie a nawet zmiana swoich kwalifikacji.

Uczelnia publiczna czy niepubliczna? Oto jest pytanie. Na pewno odpowiedŸ na nie zale¿y w du¿ym stopniu od zasobnoœci portfela rodziców b¹dŸ opiekunów (albo od Twojej gotowoœci do podjêcia pracy). Chocia¿ to mit, ¿e studia dzienne na uniwerku nic nie kosztuj¹ (policz wy¿ywienie, mieszkanie, dojazdy, pomoce dydaktyczne, ksi¹¿ki itd.), to mimo wszystko uczelnie niepubliczne ceni¹ siê zdecydowanie bardziej. Na kierunkach zwi¹zanych z finansami i zarz¹dzaniem, czyli tych, po ukoñczeniu których powinieneœ zarabiaæ stosunkowo dobrze, za semestr studiów czêsto p³aci siê kilka tysiêcy z³otych (wysokoœæ op³aty zale¿y w du¿ej mierze od miasta, w którym znajduje siê szko³a, oraz od wielkoœci tej¿e szko³y i jej renomy). Jednak koszty studiów mo¿na nieco obni¿yæ. Studenci mog¹ siê bowiem ubiegaæ o stypendia socjalne, na ¿ywienie i mieszkanie, a tak¿e walczyæ o stypendia za wyniki w nauce. W niektórych szko³ach uzyskanie bardzo dobrych ocen jest premiowane na przyk³ad zwolnieniem z op³at na jeden semestr. Ponadto studia II stopnia (czyli magisterskie) s¹ te¿ tañsze dla osób, które w danej szkole ukoñczy³y najpierw studia I stopnia. Minusem wielu prywatnych uczelni jest niski poziom zajêæ i s³aba kadra. Plusem natomiast jest fakt, ¿e najlepsze szko³y tego typu na pewnych kierunkach maj¹ wy¿szy poziom nauczania ni¿ uczelnie akademickie. Listê szkó³ niepublicznych wpisanych do rejestru uczelni niepublicznych i zwi¹zków uczelni niepublicznych, prowadzonego przez ministra nauki i szkolnictwa wy¿szego, znajdziesz na stronie www.nauka.gov.pl.

Urszula Jasiñska,

fot.: archiwum prywatne

I rok finansów i rachunkowoœci, Uniwersytet Miko³aja Kopernika w Toruniu

G

dy wybiera³am studia, kierowa³am siê i swoimi zainteresowaniami (od dziecka chcia³am, ¿eby moja praca by³a zwi¹zana z obrotem pieniêdzmi), i tym, ¿eby moja praca by³a dobrze p³atna. Zawsze liczy³am siê ze zdaniem rodziców, ale na szczêœcie nie mieli oni nic przeciwko mojemu wyborowi. Mam nadziejê, ¿e w przysz³oœci bêdê pracowaæ jako ksiêgowa b¹dŸ na innym stanowisku zwi¹zanym z ksiêgowoœci¹.

7


CZAS NA STUDIA

M

Matura to bez w¹tpienia jedna z najbardziej stresowych sytuacji w naszym ¿yciu. Nikt nikomu nie wmówi, ¿e strach z tym zwi¹zany to coœ przyjemnego... Stresu nie da siê polubiæ. Ale mo¿na go sprytnie... wykorzystaæ, uczyniæ swoim sprzymierzeñcem i przede wszystkim kontrolowaæ! Co zrobiæ, by pokonaæ strach, by nas nie sparali¿owa³? Tekst: Adam Zmitrowicz

1. CZASEM DOBRY, CZASEM ZŁY Najwiêkszym wrogiem pamiêci jest stres. Sprawia, ¿e nie mo¿na siê skoncentrowaæ, wkuwaæ... To destrukcyjne zjawisko. Jest tak zwany z³y stres, ale te¿ i ten dobry. Dowód? Zjawisko „nag³ego oœwiecenia” na klasówce czy przy odpowiedzi, którego z pewnoœci¹ dozna³eœ nie raz. To w³aœnie efekt mobilizuj¹cej mocy stresu... PrzeœledŸ uwa¿nie punkty w tabeli na s¹siedniej stronie. W puste miejsca wpisz

8

minus, jeœli ta cecha czy efekt stresu jest rzeczywiœcie z³y. Plusem zaznacz pozytywne strony stresu.

2. UCZYŃ ZE STRESU WŁASNĄ BROŃ! Na temat sposobów oswajania stresu napisano ju¿ bardzo wiele poradników. Nie da siê jednak tak zupe³nie wmówiæ sobie, ¿e zdenerwowanie mnie nie dotyczy. Lepiej spróbowaæ wykorzystaæ stres na w³asny u¿ytek.

11 kroków, by oswoić stres Po pierwsze... zmień choć jedno ze swoich przyzwyczajeń. Nie chodzi o to, byœ nagle przesta³ myæ zêby albo chodzi³ w kapciach po dworze. Wa¿ne, byœ przeanalizowa³ swój plan dnia, nie robi³ niczego bezmyœlnie, odruchowo i spróbowa³ zmieniaæ np. kolejnoœæ lub sposób wykonywanych zajêæ. Ta próba nie mo¿e byæ „bolesna”! Jak mo¿e wygl¹daæ? Np. zmieñ coœ w swojej garderobie (mo¿e kolor?), nie jedŸ do szko³y autobusem ale tramwajem lub rowerem, albo spróbuj pos³uchaæ innego rodzaju muzyki.

Po drugie... pamiętaj, że nie ma ludzi nieomylnych. Nie bój siê, ¿e coœ Ci siê nie uda. Nie myl¹ siê tylko Ci, którzy nic nie robi¹. Taki strach, ¿e coœ pójdzie nie tak, jest naturalny, ale nie mo¿na siê mu poddaæ, bo ³atwo parali¿uje, utrudnia podejmowanie decyzji. Pomy³ki zawsze mo¿na naprawiæ.


CZAS NA STUDIA

Po trzecie...

STRES n Pomaga zmobilizowaæ siê w trudnych sytuacjach, wtedy, gdy wydaje nam siê, ¿e nic nie pamiêtamy, np. podczas publicznego wystêpu, na sprawdzianie, egzaminie. n Nie sposób oddzieliæ go od strachu. W³aœciwie trudno powiedzieæ, czy strach wywo³uje stres, czy stres – strach... n Wywo³uje go m.in. przeœwiadczenie o tym, ¿e coœ nas przerasta, jest za trudne, ¿e nie damy rady czegoœ siê nauczyæ, zrobiæ, zdaæ. n Powoduje, ¿e ca³y czas jesteœmy „w pogotowiu”, przygotowani do dzia³ania, ci¹gle szukamy nowych sposobów wyjœcia z trudnej sytuacji, nie poddajemy siê.

nie komplikuj życia, jest i tak niełatwe.

+/–

Najgorzej, gdy zaczynamy skupiaæ siê na szczegó³ach, przejmujemy siê drobnostkami, czepiamy siê ich i na nich koncentrujemy. Nie ma co komplikowaæ ¿ycia. Z wielu szkolnych tarapatów mo¿na wybrn¹æ proœciej ni¿ myœlisz. Mo¿e zamiast bezmyœlnie wkuwaæ coœ z matmy, masz problem z nauczeniem siê czegoœ – po prostu powiedz o tym nauczycielowi lub zapisz siê na jednorazowe korki.

Po czwarte... nie rób dobrej miny do złej gry. Jeœli coœ idzie nie po Twojej myœli, nie musisz udawaæ, ¿e wszystko gra. To nie jest metoda na rozwi¹zywanie problemów. Najpierw trzeba problem okreœliæ, nazwaæ, potem dopiero mo¿na mu zaradziæ.

Po piąte... gdzie słyszysz hałas, stamtąd wiej. Ha³as jest katalizatorem bólu, zawrotów i szumu w g³owie, uszach, jest sprzymierzeñcem stresu. Jeœli muzyka ma byæ balsamem na Twoje sko³atane przedmaturalnym maratonem zakuwania serce i duszê – to tylko taka z umiarkowan¹ liczb¹ decybeli. Rodzaj muzyki w³aœciwie nie ma znaczenia. S³uchaj po prostu tego, co lubisz, co najlepiej Ciê uspokaja.

n Stres = zagro¿enie, poczucie skrzywdzenia, niesprawiedliwoœci. Bo niby dlaczego to ja, a nie ktoœ inny wylosowa³ pierwsz¹ ³awkê na maturze z matematyki?! n Sami na niego zapracowujemy. Jest efektem niem¹drze zaplanowanej nauki, powtórek, poœpiechu, t³oku, ha³asu, ba³aganu, niew³aœciwego od¿ywiania siê, za ma³ej iloœci snu, braku ruchu. n Przez niego czujemy siê Ÿle, boli nas brzuch, g³owa, dr¿¹ rêce. n Mo¿e doprowadziæ do powa¿nych chorób, z których trudno wyjœæ bez pomocy specjalistów. n Bez niego by³oby nudno. n Lepiej siê z nim dzia³a. Jest jak dawka adrenaliny – mobilizuje do dzia³ania, stawia na bacznoœæ, rozjaœnia umys³, jest niez³ym antidotum na wrodzone lenistwo.

9


CZAS NA STUDIA

Po szóste...

Po dziewiąte...

nie zrażaj się drobnymi niepowodzeniami.

unikaj wiecznych malkontentów.

Nale¿ysz do osób, które nie cierpi¹ metody kija, wol¹ marchewkê? Wiêkszoœæ ludzi czuje podobnie jak Ty... Brak ci¹g³ych pochwa³ nie powinien Ciê jednak zniechêcaæ, a ju¿ na pewno nie wpêdzaæ w do³ki. Dziêki czyimœ uwagom (zw³aszcza nauczycieli) szybciej siê orientujesz, co jest Twoj¹ nie najlepsz¹ stron¹ – a wiêc nad czym musisz popracowaæ, skupiæ siê. Jeœli w³aœnie tym punktom, na których siê potkn¹³eœ, w³aœnie teraz poœwiêcisz wiêcej czasu, z pewnoœci¹ zaprocentuje to na maturze!

Nawet jeœli to siebie uwa¿asz za najwiêkszego pod s³oñcem pesymistê, szukaj towarzystwa ludzi pozytywnie nastawionych do œwiata. Brak wiary we w³asne si³y jest zaraŸliwy, ale – na szczêœcie – optymizm te¿.

Po siódme... nie przesadzaj z nauką. Wiadomo, ¿adna przesada nie jest dobra. „Lekkie” podejœcie do nauki nie pop³aca tak samo jak ci¹g³e œlêczenie nad ksi¹¿k¹. Spróbuj podejœæ do sprawy z aptekarsk¹ dok³adnoœci¹ – wypoœrodkuj czas miêdzy nauk¹ i odpoczynkiem (rozrywk¹).

Po ósme...

Po dziesiąte... rób próby generalne. Jasne, ¿e nie da siê przeæwiczyæ wszystkich sytuacji. Ale takie „próby generalne” – choæby przed odpowiedzi¹ czy egzaminem ustnym – naprawdê wiele u³atwiaj¹. Powiesz, ¿e to metoda dla pierwszaków. Mo¿e gdybyœ od podstawówki robi³ podobny trening, teraz stres by nie istnia³? Nie zaszkodzi w ka¿dym razie spróbowaæ... Codziennie przez kilkanaœcie minut na g³os lub szeptem (tak, byœ siebie s³ysza³) powtarzaj to, czego chcesz siê nauczyæ. Albo poæwicz z koleg¹, dziewczyn¹ takie „odpowiadanie przed komisj¹”. Staraj siê nie wypaœæ z roli, u¿ywaæ m¹drych s³ów, modulowaæ ton g³osu, mówiæ wyraŸnie.

nie wymagaj od siebie zbyt wiele. Znów powrót do z³otego œrodka i metody ma³ych kroków... W oswajaniu stresu to siê rzeczywiœcie sprawdza. Na fali mo¿na byæ bardzo d³ugo, ale nie da siê byæ zawsze ze wszystkiego numerem 1. To nierealne i wbrew zasadom rozwoju œwiata. Natury nie oszukasz. Zamiast wiêc od razu, bez przygotowania porywaæ siê na Mount Everest, pochodŸ najpierw po Tatrach...

Po jedenaste... uwierz w siłę pozytywnego myślenia. Nie ma co wywo³ywaæ wilka z lasu. Czarnowidztwo nikomu jeszcze nie przynios³o nic dobrego. Denerwujesz siê wtedy jakby na w³asne ¿yczenie. Nie chodzi o to, by le¿eæ do góry brzuchem i powtarzaæ jak mantrê: „zdam maturê najlepiej ze wszystkich”, „zdam maturê najlepiej ze wszystkich”... Nie trzeba po prostu myœleæ Ÿle, pogr¹¿aæ siê w myœlach o tym, ¿e siê boisz.

3. RELAKS MOŻE NIEŹLE NAMIESZAĆ STRESOWI Nie mo¿na ca³y czas funkcjonowaæ na wysokich obrotach, w stresie. Nawet maszyna powinna czasami odpocz¹æ... Jest wiele metod osi¹gniêcia stanu odprê¿enia. Pamiêtaj jednak zawsze, ¿e nie mo¿na „trochê siê uczyæ” i „trochê relaksowaæ”. Albo siê uczysz, albo odpoczywasz. W trakcie nauki niewskazane jest przecie¿ (nawet chwilowe) bujanie w ob³okach. A podczas relaksu nie wolno Ci nawet przez chwilê myœleæ o nauce!

fot.: Images Copyright © 2000 DigiTouch Sp. z o.o.

10


CZAS NA STUDIA

OTO JEDEN Z PROSTYCH, ALE BARDZO SKUTECZNYCH Jego autorem jest profesor Herbert Benson (więcej na ten temat można znaleźć w książce Stanisława Sieka „Walka ze stresem”).

1. Zamknij oczy i zastanów siê przez chwilê, w którym pomieszczeniu, k¹cie swojego domu najlepiej wypoczywasz, relaksujesz siê. Rozejrzyj siê, pomyœl – czy jest miejsce, w którym czujesz siê najlepiej?

2. Teraz rozejrzyj siê i upewnij, czy jest to w³aœnie to miejsce, o którym pomyœla³eœ. Czy, gdy na nie patrzysz, jest tak znajome, przytulne i mi³e jak w Twoich myœlach?

3. Poproœ, by nikt z domowników Ci nie przeszkadza³, nie rozprasza³ Ciê. Zadbaj te¿ o wy³¹czenie telefonów. Æwicz dwa razy dziennie. Wa¿ne, byœ nie æwiczy³ relaksacji zaraz po posi³ku – wtedy nasz organizm ma inne zadanie, skupia siê na trawieniu.

4. Usi¹dŸ wygodnie w wybranym przez Ciebie miejscu. Z le¿enia raczej zrezygnuj – to nie jest najlepsza pozycja do zrelaksowania siê. Móg³byœ po prostu zasn¹æ, a mia³eœ spróbowaæ metody relaksacyjnej „na trzeŸwo”...

s pos obó w

na relaks

³ydki, uda, poœladki, brzuch, piersi, ramiona, d³onie, szyja, twarz, czo³o... Spróbuj przez chwilê zatrzymaæ tê lekkoœæ ca³ego cia³a. Odprê¿enie poszczególnych czêœci cia³a sprawia Ci trudnoœæ? Powtarzane s³owo wcale nie rozjaœnia myœli? Nie rób niczego na si³ê. Z czasem nauczysz siê dobrze relaksowaæ.

10. Nie uchylaj ust, oddychaj wolno, z zamkniêtymi ustami, przez nos.

11.

Nie zapomnij, ¿e masz patrzeæ lub wyobra¿aæ sobie (po prostu widzieæ) wybrany przedmiot. Wymawiaj te¿ wybrane s³owo. Cichutko, podczas wydychania powietrza. Nie zmieniaj w miêdzyczasie przedmiotu lub s³owa, które towarzysz¹ relaksacji.

12. Na takie spokojne, miarowe oddychanie przeznacz kwadrans (nie musisz co do minuty czuwaæ nad czasem). Kiedy skoñczysz, nie zrywaj siê natychmiast do swoich porzuconych spraw, nie ³ap za telefon, nie siadaj do komputera. PosiedŸ jeszcze przez chwilê, nic nie robi¹c.

5. Po prostu siedŸ. Nie przejmuj siê pozycj¹, sposobem siedzenia, u³o¿eniem poszczególnych czêœci Twojego cia³a. Nie martw siê te¿ tym, w któr¹ stronê wêdruj¹ Twoje myœli. To nic, ¿e siê pl¹cz¹.

6. Nie zamykaj oczu. Wybierz jeden przedmiot, na który mo¿esz patrzeæ bez skrêcania karku i przyjmowania innych niewygodnych pozycji. Niech to bêdzie nie tyle oryginalna, co ³adna, mi³a i budz¹ca spokojne skojarzenia rzecz.

7. Przez chwilê poszukaj w myœlach ³adnego s³owa, które dobrze Ci siê kojarzy i które bêdziesz powtarza³ w myœlach. Mo¿e byæ zaczerpniête z obcego jêzyka. Kiedy zaczniesz to robiæ, inne myœli zwyczajnie odp³yn¹, oderwiesz siê od reszty spraw.

8. Nie musisz w³aœciwie wpatrywaæ siê w wybrany przedmiot. Mo¿esz zamkn¹æ oczy, ale ca³y czas wyobra¿aj sobie przedmiot, na który patrzy³eœ. Niech on po prostu stoi Ci przed oczami.

9. Spróbuj teraz odci¹¿aæ poszczególne miêœnie swojego cia³a. Po kolei pomyœl o nich i „daj im wolne”. Najpierw stopy,

11


CZAS NA STUDIA

***

T

e imprezy mnie wykoñcz¹, ale moja kumpela mówi, ¿e mo¿e po maturze siê ju¿ nigdy nie spotkamy, wiêc chodzê z ni¹ wszêdzie. Tyle ¿e z ka¿d¹ imprez¹ mam coraz wiêksze wyrzuty sumienia, ¿e znowu nic nie zrobi³am do matury. Mog³am przynajmniej ruszyæ z prezentacj¹. Ale spoko, podobno Jolka zna kogoœ, kto przygotuje nas obie w miesi¹c. Tylko trochê to bêdzie kosztowa³o. I mam nadziejê, ¿e ten ktoœ (jakiœ nauczyciel akademicki), w razie czego, tzn. w razie gdyby tych imprez by³o duuu¿o lub czas zacz¹³ szybciej p³yn¹æ, wszystko mi napisze. Jakoœ wyci¹gnê kasê od starych. Albo od babci. No dobra, obiecujê, ¿e trochê siê pouczê. G³upio siê wczoraj czu³am na imprezie u Marka. W domu maj¹ jak w mu-

12

zeum. Wszêdzie ksi¹¿ki i starocie. Ba³am siê ruszyæ, ¿eby czegoœ nie zbiæ. Hi, hi, hi, ba³am siê przed browarem, potem by³o mi ju¿ wszystko jedno. Szkoda tylko, ¿e dziœ ³eb trzaska. Przez to nie napiszê nic wiêcej. Hej, jesteœcie tam, maturzyœci? Odezwijcie siê do biednej, zaimprezowanej kole¿anki. moni

Wiedz¹, o co cho (2) Moni, skoñcz z imprezami, bo nie wyrobisz. efka Teoretycznie zgadzam siê z efk¹, ale w praktyce robiê to co moni. I te¿ ci¹gle sobie powtarzam, ¿e zacznê siê uczyæ. Teoretycznie. ~teoretyk ***

D

ziœ czujê siê ju¿ trochê lepiej, ale rodzice siê wczoraj wkurzyli. Najpierw, ¿e œpiê do po³udnia, potem, ¿e wygl¹dam jak siedem nieszczêœæ itd. Ojciec w ramach resocjalizacji zrobi³ mi wyk³ad pt. 100 dni do matury, a mama zabra³a na spacer. Po drodze oczywiœcie by³a gadkaszmatka o egzaminach, studiach, ¿yciu itd. Kurcze, nie mia³am dok¹d uciec... L Wieczorem zadzwoni³a Jolka. Jej najwiêkszy problem to 36 buteleczka lakieru do paznokci (a ka¿dy inny!). Czy wyrzuciæ trzy dychy na lakier, który nie ró¿ni siê niczym od tego za szeœæ z³otych, czy nie... Ludzie, ¿ebym ja mia³a takie k³opoty! Jolka siê chyba za bardzo nie przejmuje matur¹. Wie, ¿e jak nie zda, to i tak matka da jej pracê w sklepie. A ja biedny ¿uczek bêdê siê mêczyæ na studiach, zanim pójdê na swoje. Zreszt¹,


CZAS NA STUDIA mo¿e nie bêdzie tak Ÿle – siostra Kaœki mówi³a, ¿e na studiach mo¿na trafiæ fajnego ch³opaka. Ona takiego ju¿ podobno ma. Tylko nikt go jeszcze na oczy nie widzia³. Nawet Kaœka:) Ups, zapomnia³am, ¿e mia³am nie byæ z³oœliwa. Ten lakier to Jolce na studniówkê potrzebny. Chocia¿ ja nie wiem, do czego ma jej niby pasowaæ metaliczna zieleñ??? Moim zdaniem Jolka albo oszala³a, albo chce, ¿eby biologica pad³a trupem, jak zobaczy jej pazury.

N N

*** ic nie piszecie? Dobra, ja te¿, ale mia³am powód. Kupowa³am ciuchy na studniówkê. I trochê siê uczy³am. ~teoretyk, mam nadziejê, ¿e nie jesteœ rozczarowany. Moj¹ nauk¹ oczywiœcie. Co robiæ, z³apa³am w tym tygodniu jedynkê z polaka i na dodatek ojciec siê o tym dowiedzia³. Gdybym nie by³a po osiemnastce, pewnie by mnie zamkn¹³ w pokoju za karê. Trochê przesadza staruszek, ale g³upio siê czujê z t¹ jedynk¹, bo w tym roku to moja pierwsza pa³a! Masakra. Upar³am siê, ¿e siê poprawiê. I ¿adnych imprez, poza studniówk¹ oczywiœcie…

A kieckê mam wystrza³ow¹. Odkryte plecy, d³uuuga do samej ziemi. Do tego rêkawiczki i per³y (chocia¿ Jolka mówi, ¿e per³y przynosz¹ pecha). Podobno wygl¹dam bosko:) Mama da mi na fryzjera i makija¿ystkê. Tak po cichu mi da, bo ojciec krêci nosem, ¿e za jego czasów... Ojczulek jest kochany. Po prostu nie akceptuje mojej doros³oœci. Help! Nie mam partnera na studniówkê!

Wiedz¹, o co cho (4) Ja z tob¹ pójdê, Moni:) ~teoretyk Dziêki stary, ale Ty chyba z drugiego koñca Polski byœ jecha³? moni W zasadzie, to z trzeciego :) ~teoretyk Moni, kiedy masz studniówkê? My mamy za tydzieñ. Ile p³acisz za ¿arcie itd.? huba

S S

*** orry, huba, ¿e ci nie odpisa³am wczoraj. Studniówkê mam za dwa tygodnie. Za parê p³aci siê dwie stówy. Ale wiesz, z kieck¹ itd., kozakami, bo przecie¿ ja w trepach ci¹gle chodzê, to na razie mam w plecy piêæ stów. I zero partnera. Za powietrze bêdê p³aciæ? Dobra, to by³ ¿art, tylko ¿e wcale mi ju¿ nie jest do œmiechu, jak sobie pomyœlê, ¿e poloneza bêdê sama wywijaæ. Kurka, m³oda zagl¹da mi przez ramiê. Muszê koñczyæ, nara.

Wiedz¹, o co cho (1) U mnie na razie podobne wydatki. Tylko ¿e pó³ wejœciówy p³aci mój Jarek. On jest boski:) Trzymaj siê Moni. Jeszcze masz trochê czasu, na pewno kogoœ znajdziesz. huba

J

*** olka upar³a siê na ten zielony lakier na paznokciach i zielony brokat we w³osach. Podobno wieczorem bêdzie to wygl¹daæ rewelacyjnie. Pewnie wie, co mówi. W koñcu niby z jakiegoœ powodu ten jej Karolek gapi siê na ni¹

13


CZAS NA STUDIA

sto dni

jak sroka w gnat. Sorry, ale ja nie widzê w niej nic takiego szczególnego. Dobra, przemawia przeze mnie zazdroœæ. Oczywiœcie nikogo jeszcze nie znalaz³am, a godzina zero coraz bli¿ej. Poloneza æwiczê na razie z Izk¹. Ona te¿ nie ma partnera. Ale na studniówce na pewno z ni¹ nie bêdê tañczyæ. Taki obciach! Mowy nie ma! Do tego dowiedzia³am siê dzisiaj, ¿e moi rodzice zgodzili siê byæ opiekunami na studniówce. Ja tego nie prze¿yjê! To jeszcze nie wszystko – babcia zaczê³a opowiadaæ mi o „bardzo eleganckim i grzecznym Andrzeju”, wnuku jej przyjació³ki. Raz pomóg³ babci przytachaæ jakieœ s³oiki z piwnicy i zaraz – bohater. Na oczy go nie widzia³am. Ale mo¿e... Matko! to tak nisko ju¿ upad³am, ¿eby siê rzucaæ na pierwszego lepszego? I to w typie babci? Spadam, straci³am ca³y nastrój.

Wiedz¹, o co cho (1) Uwa¿aj, bo Ciê jeszcze wyswataj¹. Bêdê p³akaæ. ~teoretyk PS kiedy w koñcu wejdziesz na mojego bloga? *** iedzê i kujê. Co zdajecie na maturze? Bo ja historiê, WOS, angielski rozszerzony (chocia¿ mo¿e to b³¹d?), oczywiœcie polski (poprawi³am tê jedynkê. ¯ebyœcie widzieli, jak siê polonica zdziwi³a, jak siê zg³osi³am do odpowiedzi!). Kujê historiê. Mo¿e pomyœlicie, ¿e jestem g³upia, ale naprawdê krêc¹ mnie te wszystkie daty, przesuwanie granic itd. Najbardziej lubiê bitwy. Jolka œmieje siê, ¿e nie ma to jak ch³opaki w mundurach. Mo¿e coœ w tym jest:) Chocia¿ bardziej interesuje mnie taktyka i strategia. Przynajmniej tak sobie mówiê:) A, zapomnia³am wam powiedzieæ, ¿e chodzê na korki do jednego studenta historii. Ale jakiœ taki ma³o rozgarniêty jest (od razu napiszê, ¿e nie gapi siê na mój biust, tylko bardziej na nogi). Chyba poszukam kogoœ innego. Szkoda mi kasy. Na te korki musia³am sama zarobiæ w wakacje. Trzeba wiêc szanowaæ pieni¹dze. Zw³aszcza ciê¿ko przez siebie zarobione.

S

Wiedz¹, o co cho (3) moni, nie napisa³aœ, co z twoj¹ studniówk¹... Je¿eli wk³adam palce miêdzy drzwi, to przytrzaœnij, ale jestem ciekawa baba. U nas by³o bardzo fajnie. Jarek jest najfajniejszy na œwiecie. huba

14

Szczêœciara z ciebie. Trzymaj swego Jarka mocno, ¿eby ci go która nie poderwa³a. Moja studniówka te¿ by³a fajna. Ok. BARDZO FAJNA. moni

Uuu, zaczynam byæ zazdrosny. Dlaczego nic o tym nie napisa³aœ? Kto to taki? ~teoretyk

T

*** aki tam Pawe³ek. Z klasy obok, wyobraŸcie sobie. Jolka mi go nakrêci³a. To tyle. Uciekam na angielski.

Wiedz¹, o co cho (2) Taki tam Pawe³ek. Ale studniówka by³a BARDZO FAJNA. Robi siê ciekawie. ~teoretyk Daj dziewczynie spokój. efka

C C

*** ze efka, fajnie, ¿e znowu jesteœ. I mnie wspierasz:) Mia³am dziœ koszmarny sen. Œni³o mi siê, ¿e nie mogê dojechaæ na prezentacjê z polaka. Wiecie, ubrana na galowo, wsiadam w tramwaj, a on siê psuje. Dzwoniê do ojca, ¿eby mnie podwióz³, a on – ¿e ma urz¹d skarbowy na g³owie i nie mo¿e. No to biorê taksówkê, a tu korek jak st¹d do Berlina. Wysiadam z taksówki, idê, idê, idê i nie mogê dojœæ. Jak w thrillerze. Zaraz rano postanowi³am w ten weekend skoñczyæ prezentacjê. Jolka mówi, ¿e jestem walniêta i jeszcze du¿o czasu, ale ona zawsze spada na cztery ³apy, a ja nie. Moja prezentacja dotyczy Holocaustu. Jak znacie jakieœ dobre strony o Holocauœcie, to wrzuæcie, ok? *** u¿ min¹³ tydzieñ, jak nie zagl¹da³am na bloga. Wy zreszt¹ te¿ nie:) Dla kogo ja to piszê?:))) Prezentacjê skoñczy³am, tylko wczoraj, a nie w zesz³¹ niedzielê. To wszystko przez Paw³a (jakoœ zaczê³o siê wszystko krêciæ). Zadzwoni³ w pi¹tek i zaprosi³ mnie na pizzê. W sobotê poszliœmy do kina, a w niedzielê by³y urodziny babci i rozumiecie, nie mia³am kiedy siê zabraæ za pisanie. Ale za to przeczyta³am wszystkie lektury i pogrzeba³am w internecie. Nie mogê siê skupiæ. I wszystko mi leci z r¹k. To ten strach przed matur¹? Te¿ tak macie?

J

Wiedz¹, o co cho (2) S¹dzê, ¿e to nie strach przed matur¹, ale raczej coœ w stylu „zakocha³am siê”. huba Chyba huba ma racjê. Chocia¿, kto wie, jak reagujesz na stres. Mnie ju¿ sztywnieje kark ze zdenerwowania. efka

Z

*** nowu nie mia³am dla was czasu. Sorki, sorki, sorki. Co u mnie s³ychaæ? Ano potworna nuda. Ca³y czas kujê, stukam, jak kto woli. Zastanawiam siê nad œci¹gami. Jolka robi œci¹gi, bo mówi, ¿e skoro tyle lat siê nie uczy³a, to teraz te¿ nie zamierza. Ja siê za bardzo bojê œci¹gaæ, chocia¿ mo¿e siê zdecydujê. Tylko jak œci¹gaæ na nowej maturze??? Z czego robiæ œci¹gi? Na przyk³ad na angolu? Zaczynam histeryzowaæ. Nie umiem tylu rzeczy. Aaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa!!! moni

D

**** ³ugo, d³ugo nic. I wy te¿ jesteœcie cicho. ~teoretyk, by³am na twoim blogu, a tam – puchy. Ja muszê siê jednak wypisaæ. To przecie¿ ju¿ za kilka dni. Non stop pojawiaj¹ siê informacje o jakichœ przeciekach, kupionych testach itd. Panika, chaos, strach... Od studniówki schud³am ju¿ 5 kg (szkoda, ¿e nie przed studniówk¹. Wtedy nie mia³abym tej fa³dki na brzuchu. Ale Pawe³ twierdzi... oj, zagalopowa³am siê:)) i matka ci¹gle donosi mi smako³yki do pokoju. Boi siê, ¿ebym nie wpad³a w anemiê. Ojciec te¿ ju¿ wymiêka. Zgodzi³ siê, ¿ebym uczy³a siê u kole¿anki w domu, skoro ma mi to pomóc. Dobrze, ¿e nie wie, jak ta kole¿anka ma na imiê:)) Ludzie, od trzech miesiêcy nie czyta³am normalnej ksi¹¿ki!!! Nie wyrabiam. efka, nie wyrabiam, nawet bez imprez. Do tego niez³y numer wyciê³a babcia – zamówi³a mszê w mojej intencji! Na szczêœcie w œrodku tygodnia, wiêc nikt ze znajomych o tym nie wie. Tylko przyjació³ki babci. Wy te¿ b¹dŸcie cicho, ok? Prawdê mówi¹c, w duchu liczê, ¿e ta msza mi pomo¿e. Bo jak nie, to nie wiem... moni

P P

*** anika do kwadratu. Jutro s¹dny dzieñ. Jak siê nie odezwê za tydzieñ, to znaczy, ¿e jest bardzo Ÿle. Pa, kochani, pa. Trzymam za was kciuki, ¿ebyœmy siê wszyscy dostali na studia, a nie spotkali na zmywaku w Londynie (ewentualnie w wakacje). Pamiêtajcie – nadzieja umiera ostatnia! Wasza moni

y t s y z r u t a m a i z ¿yc


CZAS NA STUDIA

Prezentacja

na medal

Czy wiesz, co ³¹czy papie¿a Benedykta XVI, Baracka Obamê i Lecha Kaczyñskiego? Wszyscy trzej musz¹ umieæ przemawiaæ publicznie przed setkami, a czasem nawet tysi¹cami osób. W porównaniu z tym wyg³oszenie prezentacji maturalnej to bu³ka z mas³em. Wystarczy tylko, ¿e dobrze siê do tego przygotujesz. Ba – ³atwo mówiæ, ale jak siê do tego zabraæ?

Tekst: Olka Klaus

Temat prezentacji Wybierz i z g³ow¹, i z sercem. Nie rzucaj siê z motyk¹ na s³oñce tylko po to, by udowodniæ sobie, ¿e potrafisz coœ zrobiæ. Za trudny lub zbyt obszerny temat w koñcu Ciê zmêczy i znudzi. Stracisz do niego serce. Postaraj siê wybraæ coœ, o czym lubisz opowiadaæ, co Ciê interesuje, jest Twoj¹ pasj¹ lub nawet coœ, z czym siê nie zgadzasz. Wa¿ne, ¿eby temat nie by³ Ci obojêtny – im wiêksze emocje bêdzie w Tobie wzbudza³, tym lepiej.

Lektury To podstawa dobrej prezentacji, musisz wiêc dobraæ je sensownie. Kiedy siedzisz na lekcji, ka¿de 5 minut mo¿e wydawaæ Ci siê wiekiem, a godzina lekcyjna – nieskoñczonoœci¹. Nauczyciel liczy czas inaczej, czêsto ledwo wyrabia siê z omówieniem materia³u. W trakcie prezentacji wcielisz siê poniek¹d w jego rolê – to Ty bêdziesz musia³ zape³niæ komuœ czas tak, aby – po pierwsze, nie zasn¹³ z nudów, po drugie – us³ysza³ pe³n¹, zwart¹ i logiczn¹ wypowiedŸ. Musisz wiêc zmieœciæ siê w czasie. Dlatego podstaw¹ swojej prezentacji nie rób 10 lektur czy obrazów. Przegl¹d wielu tytu³ów oznacza, ¿e nawet skupiaj¹c siê na jednym problemie czy motywie, zrobisz to pobie¿nie. Dobieraj lektury dok³adnie zwi¹zane z tematem swojej prezentacji. Nie strze-

16

laj na chybi³ trafi³. Odpuœæ sobie popularne opracowania lub nierzetelne serwisy internetowe. Nie podchodŸ bezkrytycznie do innych, gotowych ju¿ prezentacji – co z tego, ¿e ktoœ ju¿ kiedyœ wybra³ podobny temat i mo¿e udostêpniæ Ci materia³y. Mog¹ okazaæ siê pomocne, ale temat „podobny” wcale nie oznacza „taki sam”, mo¿esz wiêc polec z kretesem, korzystaj¹c z jego opracowania.

Pamiêtaj! 1. Nie stawiaj na iloœæ, ale na jakoœæ – dobierz lektury/obrazy dok³adnie zwi¹zane z tematem Twojej prezentacji. 2. Odpuœæ sobie popularne bryki. Siêgnij raczej po ksi¹¿ki, z których ucz¹ siê studenci filologii polskiej. 3. Je¿eli masz problem z doborem lektur, poproœ o pomoc bibliotekarza lub znajomego polonistê. 4. Najwa¿niejsze lektury, bezpoœrednio zwi¹zane z tematem prezentacji, musisz przeczytaæ w ca³oœci – nie ryzykuj wpadki po przeczytaniu fragmentów czy jedynie opracowañ.


CZAS NA STUDIA Spójnoœæ kompozycyjna Powinna stanowiæ podstawê Twojego wyst¹pienia. Chodzi o takie u³o¿enie prezentacji, by by³a ona logiczna, a poszczególne jej elementy wynika³y z siebie. Pamiêtaj te¿, by wyraŸnie formu³owaæ wnioski. Spójnoœæ swojemu wyst¹pieniu mo¿esz nadaæ dopiero wtedy, gdy ju¿ przeanalizujesz wszystkie lektury, opracowania i artyku³y pomocnicze. Wczeœniej rób raczej notatki: wypisuj w punktach wa¿niejsze zagadnienia, notuj pojawiaj¹ce siê pytania itp.

Materia³y dodatkowe

To Ci siê mo¿e przydaæ

Gombrowicz

Przyk³ady opisów bibliograficznych

l Witold Gombrowicz, Dzienniki 1967–1969, Kraków 1992.

ÇTak mo¿e wygl¹daæ opis bibliograficzny ksi¹¿ki.

l Witold Gombrowicz, Œlub, [w:] Tego¿, Iwona, Ksiê¿niczka Burgunda, Œlub, Operetka, Historia, Kraków 1998.

Ç Je¿eli utwór znajduje siê w zbiorze utworów tego samego autora, zapisz to tak. l El¿bieta Wysiñska, Œlub z podtekstem romantycznym, „Kultura” 1976, nr 7.

ÇTaki zapis wskazuje na artyku³ zamieszczony w czasopiœmie.

l Alina Brodzka i in. [red.], S³ownik literatury polskiej XX wieku, Wroc³aw–Warszawa–Kraków 1992 (has³o: powieœæ, s. 844–846).

z c i w o r b m Go

Dobrze przygotowane i dobrane, bêd¹ niew¹tpliwym atutem Twojego wyst¹pienia i uatrakcyjni¹ je. Je¿eli zamierzasz wykorzystaæ barwne ilustracje, cytaty lub fragmenty filmów, pamiêtaj, aby je skomentowaæ. Musisz udowodniæ egzaminatorom, ¿e przywo³a³eœ je z jakiegoœ konkretnego powodu, nie tylko po to, by czas szybciej min¹³. Zanim zaczn¹ siê prezentacje sprawdŸ dwa razy, czy masz wszystkie potrzebne Ci materia³y, czy na sali jest DVD i czy na pewno potrafisz je uruchomiæ...

Ç A taki na to, ¿e korzysta³eœ z konkretnego has³a zamieszczonego w s³owniku.

Jêzyk prezentacji

Powinien pasowaæ do tego, którego u¿ywasz, wypowiadaj¹c siê podczas lekcji w szkole. Oczywiœcie mo¿esz stosowaæ terminy naukowe, obce s³owa, terminy literackie, ale musisz znaæ dok³adne zna-

Jak przygotowaæ wypowiedŸ? Krok po kroku...

Na przyk³ad...

Zdefiniuj problem, który jest kluczowy dla Twojej wypowiedzi.

Temat: „Gombrowicz wobec polskich stereotypów. Rozwa¿ problem, odwo³uj¹c siê do wybranych utworów”. Problem: stanowisko Gombrowicza wobec kreowanych wzorców obywateli polskich.

Zastanów siê, co mo¿esz na ten temat powiedzieæ i w jakiej kolejnoœci – wa¿na jest hierarchia przywo³ywanych argumentów i przyk³adów. Najlepiej jest zacz¹æ od tych najwa¿niejszych.

a) Gombrowicz a mitologizacja postaw spo³eczeñstwa polskiego przez Paska, Mickiewicza i Sienkiewicza. b) Problem obyczajowoœci rodzimej itd.

Ka¿dy z punktów g³ównych wyst¹pienia podziel na mniejsze punkty i podpunkty, równie¿ przedstawiaj¹c je w odpowiedniej kolejnoœci.

a) Gombrowicz a mitologizacja postaw spo³eczeñstwa polskiego przez Paska, Mickiewicza i Sienkiewicza: – stanowisko Gombrowicza wobec polskiej tradycji sarmackiej (pijañstwo, zwady, procesy, pojedynki, ba³wochwalstwo, elitaryzm, rytualizm, zak³amanie), – krytyka obywatela-patrioty na przyk³adzie emigracji polskiej w Argentynie itd.

Zaprezentuj wnioski, które wyci¹gn¹³eœ po przeanalizowaniu ca³ego zagadnienia.

– Gombrowicz nie potrafi³ ca³kowicie odci¹æ siê od funkcjonuj¹cych stereotypów itd.

17


CZAS NA STUDIA czenie ka¿dego z nich (egzaminator mo¿e Ciê o to zapytaæ). Po drugie: w czasie rozmowy po prezentacji, kiedy ju¿ trudniej przyjdzie Ci dobieraæ s³owa, mo¿e pojawiæ siê ra¿¹ca ró¿nica miêdzy tym, jak wczeœniej mówi³eœ, a tym, jak siê wys³awiasz teraz. Wtedy egzaminator mo¿e podejrzewaæ, ¿e nie przygotowa³eœ prezentacji samodzielnie.

Recytacja... U³o¿y³eœ swoj¹ wypowiedŸ od A do Z. Masz dopracowan¹ ka¿d¹ przerwê na oddech, znasz na pamiêæ ka¿de s³ówko. Teraz od³ó¿ na bok tekst, stañ przed lustrem i spróbuj wyg³osiæ prezentacjê tak, jakbyœ by³ w³aœnie na egzaminie. Jak posz³o? Czu³eœ siê jak przy recytacji Pana Tadeusza? To niedobrze. Mo¿e lepiej odpuœæ sobie wkuwanie na pamiêæ? Przecie¿ w trakcie egzaminu mo¿esz co jakiœ czas zerkaæ na plan wypowiedzi. Na pewno te¿ egzaminatorom nie bêd¹ przeszkadza³y krótkie chwile zastanowienia – Twoja prezentacja nie ma byæ przecie¿ tekstem, który wyklepiesz na pamiêæ, ale wypowiedzi¹ przemyœlan¹ i przedstawion¹ ze zrozumieniem. Podczas takiej próby wyg³oszenia prezentacji zmierz sobie czas – tekst czytany na g³os zajmie Ci wiêcej czasu, ni¿ tekst czytany jedynie w myœlach. Jeœli siê oka¿e, ¿e Twoja prezentacja jest za d³uga, masz czas, ¿eby j¹ skróciæ. Pamiêtaj te¿, ¿e w czasie ustnego egza-

Ma³gorzata Kraft, nauczycielka jêzyka polskiego w LO im. Cypriana Kamila Norwida w Dzierzgoniu Czêœæ ustna egzaminu z jêzyka polskiego obejmuje dwa etapy. Pierwszy z nich to prezentacja tematu, który opracowa³ zdaj¹cy. Mia³ na to czas od wrzeœnia do… kwietnia, ale maj to tak¿e czas, w którym mo¿e jeszcze doskonaliæ swoje wyst¹pienie na egzaminie. Drugi etap to rozmowa z egzaminatorem. O co mo¿e zapytaæ? Tylko o to, co zdaj¹cy zaprezentowa³ w swoim wyst¹pieniu. Rozmowa mo¿e wiêc dotyczyæ pojêæ i terminów oraz niejasnoœci, które pojawi³y siê w trakcie prezentacji, a tak¿e podanej przez maturzystê bibliografii. Jak przygotowaæ siê do egzaminu ustnego? Wystarczy odrobina dobrej woli, œwiadomoœæ celu i systematyczna praca. Nale¿y tak wybraæ temat, aby by³ atrakcyjny dla zdaj¹cego – mo¿e odzwierciedlaæ jego zainteresowania, budziæ kontrowersje. Nastêpnym krokiem powinno byæ œwiadome przygotowanie bibliografii oraz opracowanie konspektu wypowiedzi i planu pracy na nastêpnych kilka miesiêcy, a potem ju¿ tylko systematyczna praca nad prezentacj¹. Nie wystarczy przygotowaæ wyst¹pienie, nale¿y jeszcze nauczyæ siê je wyg³aszaæ – sposób prezentacji jest przecie¿ równie¿ oceniany przez egzaminatorów. Æwiczenie czyni mistrza, wiêc jeœli maturzysta przeæwiczy sposób mówienia, gestykulacji, lepiej i pewniej zaprezentuje siê komisji. Ponadto tekst czêsto powtarzany utrwali siê i nie bêdzie obaw, ¿e w dniu egzaminu nie przypomni sobie tego, co przygotowywa³ przez te kilka miesiêcy. Samodzielnoœæ, systematycznoœæ, znajomoœæ literatury podmiotu i przedmiotu oraz wyznaczenie sobie celu, który m³ody cz³owiek chce osi¹gn¹æ, zagwarantuje mu sukces na maturze.

minu z jêzyka polskiego sprawdzana jest Twoja umiejêtnoœæ wyg³aszania i obrony w³asnego stanowiska oraz udzielania odpowiedzi na pytania. W tej czêœci egzaminu bêdziesz musia³ umiejêtnie (czyt.: inteligentnie) rozpraszaæ w¹tpliwoœci egzaminatora.

Wypowiedzi uczniów klasy III B LO im. Cypriana Kamila Norwida w Dzierzgoniu Ewelina Tomaszewska: Matura ustna z jêzyka polskiego to ogromne wyzwanie, gdy¿ praca, któr¹ wk³adamy w przygotowanie siê do egzaminu albo zaprocentuje i bêdziemy z siebie dumni, albo… bêdziemy mieli do siebie ¿al, ¿e zmarnowaliœmy czas i szansê na kszta³cenie siê na wymarzonej uczelni. Monika Liszewska: Podoba mi siê formu³a nowej matury. Martwi mnie tylko fakt, ¿e mam ogromn¹ tremê przed publicznymi wyst¹pieniami. Wierzê jednak, ¿e uda mi siê pokonaæ stres oraz poznam zasady publicznych wyst¹pieñ, co pomo¿e mi osi¹gn¹æ sukces na egzaminie. Paulina Kun: Chcê pójœæ na wymarzone studia, dlatego zrobiê wszystko, ¿eby wypaœæ na egzaminie z polskiego jak najlepiej. Ju¿ dzisiaj uczestniczê w zajêciach z komunikacji interpersonalnej, podczas których uczê siê m.in. zasad wyst¹pieñ publicznych i jak radziæ sobie ze stresem. Piotr Bukowski: Jestem pe³en obaw czy starczy mi czasu na przygotowanie siê do wszystkich egzaminów, w tym prezentacji z polskiego – a zale¿y mi na dobrym wyniku – poniewa¿ na bie¿¹co muszê siê przygotowywaæ do lekcji. Czy wspó³czesny system edukacji nie móg³by u³atwiæ ¿ycia maturzystom i nieco „odchudziæ” program w klasach maturalnych? Dominika Gorzeja: Mam nadziejê, ¿e ciê¿ka praca, któr¹ wk³adam w przygotowanie prezentacji, przyniesie efekty i bêdê mog³a kontynuowaæ naukê w jednej z renomowanych szkó³ w Polsce.

18

Twoje cia³o mówi¹ce Nawet wyj¹tkowo dobra i ciekawa prezentacja straci du¿o w oczach szanownej komisji, je¿eli wyg³osisz j¹, siedz¹c nieporz¹dnie, b¹kaj¹c cichutko s³owa lub patrz¹c gdzieœ w dal. To, w jakim stopniu panujesz nad swoim cia³em i swoimi odruchami równie¿ wp³ywa na efekt koñcowy, czyli wynik egzaminu. W jaki sposób mo¿esz sobie pomóc? – Je¿eli masz d³ugie w³osy, uczesz je starannie. Tak, by ¿aden kosmyk nie przeszkadza³ Ci siê skoncentrowaæ. Odgarnianie w³osów w czasie publicznych wyst¹pieñ œwiadczy o wyj¹tkowym braku zdecydowania, zak³opotaniu oraz zdenerwowaniu. – Je¿eli w czasie rozmowy Twoje rêce lubi¹ podrapaæ Ciê w kostkê tudzie¿ szeroko gestykulowaæ, postaraj siê daæ im jakieœ inne, po¿yteczne zajêcie. Mog¹ na przyk³ad trzymaæ plan wypowiedzi. Je¿eli zaczn¹ siê trz¹œæ – u³ó¿ je wzd³u¿ cia³a. S³uchaj¹c pytañ egzaminatorów, mo¿esz podeprzeæ brodê jedn¹ rêk¹ (gest polityków, którzy chc¹ m¹drze wygl¹daæ). – Wybierz sobie w komisji osobê, do której bêdziesz mówiæ. Nawi¹zuj z ni¹ kontakt wzrokowy – w ten sposób poka¿esz, ¿e jesteœ pewny siebie i tego, co mówisz. – Uœmiechaj siê! Sympatyczny uœmiech sprawia, ¿e ludzie ³agodniej¹ i staj¹ siê sobie ¿yczliwsi.


CZAS NA STUDIA

Olka Klaus

7

Uczysz siê i uczysz (albo tak Ci siê tylko wydaje), a mimo to pe³en jesteœ obaw czy uda Ci siê zdaæ maturê. Nic dziwnego, zesz³oroczny pogrom daje do myœlenia. W jaki sposób mo¿esz sobie pomóc? Co nale¿y jeszcze zrobiæ, aby póŸniej nie mówiæ o straconych szansach? Tekst: Olka Klaus

Gie³da korepetycji Korepetycje od zawsze ciesz¹ siê du¿ym wziêciem. Zw³aszcza je¿eli w grê wchodzi korepetytor z prawdziwego zdarzenia – z odpowiedni¹ wiedz¹ merytoryczn¹, znajomoœci¹ zasad nowej matury, systematyczny, sprawdzaj¹cy czynione postêpy, zawsze przygotowany do zajêæ, komunikatywny, cierpliwy i sympatyczny. Najlepiej, gdyby czasem móg³ sprawdzaæ Ci prace tak¿e przez internet. Jak znaleŸæ takiego idealnego prywatnego nauczyciela? Po pierwsze: pytaj wœród znajomych, którzy niedawno ukoñczyli szko³ê.

Po drugie: poproœ o wsparcie rodziców. Oni te¿ maj¹ swoich znajomych, którzy maj¹ znajomych... Po trzecie: mo¿esz przeszukaæ internetowe bazy danych lub og³oszenia w prasie. Wybieraj te napisane bezb³êdn¹ polszczyzn¹ (zw³aszcza w wypadku korków z polskiego), których autorzy chwal¹ siê doœwiadczeniem i dobrymi wynikami. Raczej unikaj studentów pierwszych lat.

Ile kosztuj¹ korki? Najwiêcej kosztuje godzina korepetycji z angielskiego, matematyki oraz

WOS-u. O dziwo, jeszcze nie tak dawno ceny by³y uzale¿nione nie tylko od przedmiotu, ale te¿ od miejsca zamieszkania prywatnego nauczyciela. Teraz w ca³ej Polsce mo¿na znaleŸæ korki z tych trzech przedmiotów w cenie od ok. 25–30 z³ za godzinê wzwy¿. Górna granica zale¿y od kwalifikacji korepetytora (czy jest to nauczyciel w szkole ponadgimnazjalnej, nauczyciel akademicki czy te¿ osoba ciesz¹ca siê szczególnym autorytetem wœród szukaj¹cych pomocy w przygotowaniach do egzaminu dojrza³oœci). Im bli¿ej matury, tym oczywiœcie dro¿ej. Nic w tym dziwnego – jest mniej czasu na nadgonienie zaleg³oœci i wzrasta odpowiedzialnoœæ korepetytora za uzyskane przez Ciebie wyniki.

Zalety korepetycji: – masz korepetytora tylko dla siebie, mo¿esz od razu rozwiaæ swoje w¹tpliwoœci, – mo¿esz umawiaæ siê na spotkania

19


CZAS NA STUDIA w dowolnym terminie, nawet w œrodku tygodnia, je¿eli bêdzie wam to pasowa³o, – zawsze mo¿esz poprosiæ o dodatkowe lekcje czy ponowne wyt³umaczenie zagadnienia, które sprawia Ci wyj¹tkowe trudnoœci, – nie p³acisz za zajêcia, na których nie by³eœ (np. z powodu choroby).

Wady korepetycji: – ceny s¹ wy¿sze ni¿ na kursach przygotowuj¹cych do matury, – czasem do korepetytora trzeba jechaæ przez pó³ miasta, – mo¿esz trafiæ na nierzeteln¹ osobê, – je¿eli nie masz silnej woli, mo¿esz sobie folgowaæ i odpuszczaæ naukê, bo korki zawsze mo¿na odwo³aæ.

Kursy przygotowuj¹ce do matury Je¿eli nie masz zaufanego korepetytora lub ³atwiej uczysz siê w grupie, to mo¿esz siê jeszcze zapisaæ na kursy przygotowuj¹ce do matury. Prowadzi je obecnie wiele ró¿nych firm. Niektóre z nich wyspecjalizowa³y siê ju¿ w organizowa-

niu tego typu form nauki tak bardzo, ¿e w grudniu 2008 roku og³asza³y zapisy na kursy rozpoczynaj¹ce siê pó³ roku póŸniej! Tak jak przy wyborze korepetytora, tak¿e tutaj obowi¹zuje zasada: nie kupuj kota w worku. Czy wiesz, ¿e wiêkszoœæ podziêkowañ, dobrych opinii oraz pozytywnych wpisów na forach internetowych umieszczonych na stronach firm organizuj¹cych kursy napisana jest na zamówienie? (St¹d m.in. podobny ton tych wypowiedzi, podobne b³êdy ortograficzne itp.). Chc¹c wybraæ odpowiedni kurs, lepiej popytaj wœród osób, które go w³aœnie koñcz¹ lub niedawno ukoñczy³y. Je¿eli wiêkszoœæ z nich wyda pozytywn¹ opiniê, bêdzie to najlepsza rekomendacja. Nie zd¹¿y³eœ zapisaæ siê na kurs do jakiegoœ oœrodka i nie ma ju¿ dla Ciebie miejsca? Nie za³amuj r¹k, tylko wejdŸ na stronê internetow¹ najbli¿szej uczelni akademickiej lub niepublicznej. Wiele z nich równie¿ organizuje kursy dla maturzystów jeszcze w ostatnich miesi¹cach przed godzin¹ „0”. Prowadz¹ je czêsto osoby z du¿ym dorobkiem naukowym. Warto wiêc spróbowaæ. Zw³aszcza ¿e czasem zdarzaj¹ siê i takie rarytasy, jak darmowy kurs przygotowuj¹cy do matury z matematyki! Ile kosztuj¹ kursy? Czy ich ceny s¹ ni¿sze, czy te¿ wy¿sze od cen korepetycji? Op³aty za kursy to prawdziwa wolna amerykanka, ale... tylko w du¿ych miastach. Tu o cenie decyduje dobór kadry oraz lokalizacja (np. w centrum, blisko szko³y itp.). W Warszawie za godzinê polskiego na poziomie podstawowym

zap³acisz od 10 z³ do nawet ponad 36 z³! Oczywiœcie ka¿dy oœrodek oferuje system zni¿ek (np. jednorazowa wp³ata pieniêdzy za ca³y kurs to ponad 200 z³ oszczêdnoœci; taniej, je¿eli zdecydujesz siê na dwa przedmioty), zatem nie przep³acaj, skoro nie musisz. Pamiêtaj jednak, ¿e im bli¿ej do matury, tym cena kursu roœnie. W mniejszych miejscowoœciach op³aty za kursy s¹ podobne i wahaj¹ siê w granicach 10–20 z³ za godzinê, w zale¿noœci od przedmiotu.

Nieznoœny brak czasu i myœl o szczêœciu Nie masz zamiaru p³aciæ nikomu za pomoc w przygotowaniach do matury, bo wiesz, ¿e poradzisz z tym sobie sam? Tylko jak znaleŸæ czas na przeczytanie wszystkich materia³ów? Co zrobiæ, ¿eby zapamiêtaæ wszystkie wa¿ne definicje, daty, wzory? I jak nabyæ trochê og³ady przed publicznymi wyst¹pieniami, zw³aszcza prezentacj¹ z polskiego? Je¿eli masz takie problemy, mo¿esz nauczyæ siê szybkiego czytania, zapisaæ siê na warsztaty trenuj¹ce pamiêæ czy warsztaty psychologiczne, które pozwol¹ Ci opanowaæ stres. Niekonwencjonalnym pomys³em jest uczestnictwo w warsztatach teatralnych, dziêki którym mo¿esz poprawiæ swoj¹ dykcjê, nauczyæ siê paru sztuczek z mowy cia³a, a tak¿e oswoiæ siê z publicznymi wyst¹pieniami.

Czytaj b³yskawicznie! Szybkiego czytania nauczysz siê w jednej z wielu szkó³ rozwijaj¹cych w³aœnie tê umiejêtnoœæ. Zajêcia nie s¹ z regu³y bardzo drogie, ale wi¹¿¹ siê z koniecznoœci¹ poœwiêcenia odrobiny czasu na dojazd i sam¹ naukê. Je¿eli jesteœ oszczêdny lub nie masz ochoty na dojazdy, niezbêdne informacje na temat szybkiego czytania znajdziesz oczywiœcie w internecie. I to na bardzo powa¿nych stronach. Ale uwaga – aby przez nie przebrn¹æ, potrzeba du¿o samozaparcia.

Pokusa nie do odparcia?

W

chodzisz na stronê WWW, a tam propozycja – doœwiadczony nauczyciel jêzyka polskiego napisze za Ciebie prezentacjê maturaln¹. Niedrogo a dobrze. Zastanów siê – czy na pewno chcesz skorzystaæ z jego us³ug? Ju¿ z daleka pachnie to krymina³em i je¿eli nawet nikt nie odkryje Twojego oszustwa, to czy taki nauczyciel pójdzie za Ciebie na egzamin? Czy telepatycznie przeka¿e Ci wiedzê, któr¹ zdobêdzie, opracowuj¹c temat Twojej prezentacji? Nie licz na cud.

20


CZAS NA STUDIA

Pamiêæ Kiedy kurczy Ci siê czas do egzaminów, najlepiej, ¿eby wzros³a pojemnoœæ Twojej pamiêci. To nie ¿art. Mo¿esz osi¹gn¹æ taki efekt, trenuj¹c pamiêæ. Pewne techniki opanujesz samodzielnie w domowym zaciszu, jednak te zaawansowane szybciej przyswoisz podczas specjalnych kursów. Osoby zajmuj¹ce siê treningami pamiêci zapewniaj¹, ¿e dziêki prowadzonym przez nie zajêciom: – zapamiêtasz wiêcej i na d³u¿ej, – ³atwiej bêdziesz siê uczyæ i zdobywaæ dobre oceny, – wzroœnie Twoja pewnoœæ siebie, – zyskasz du¿o wolnego czasu, który normalnie przeznacza³byœ na wkuwanie, – wyæwiczysz podzielnoœæ uwagi.

Walka ze stresem i... swoim cia³em Co zrobiæ w sytuacji, gdy przez wszystkie lata podstawówki, gimnazjum i szko³y ponadgimnazjalnej ka¿da publiczna wypowiedŸ sprawia³a Ci ból? Mo¿esz skorzystaæ z warsztatów, dziêki którym posi¹dziesz trudn¹ sztukê kreowania wizerunku, poznasz tajemnice autoprezentacji i sztuczki z mowy cia³a. Pomog¹ Ci one nie tylko przebrn¹æ przez ustny egzamin maturalny z polskiego, ale tak¿e przydadz¹ siê w czasie rozmów kwalifikacyjnych, gdy bêdziesz szukaæ pracy. Czego nauczysz siê w trakcie takich spotkañ? Przede wszystkim sposobów oddzia³ywania na otoczenie tak, by odbie-

ra³o Ciê jako osobê rzeteln¹, m¹dr¹, dobrze u³o¿on¹. Tak, tak, ma to trochê wspólnego z manipulacj¹. Czasem jednak cel uœwiêca œrodki... Techniki autoprezentacji czêsto s¹ elementem szkoleñ czy warsztatów z zakresu komunikacji interpersonalnej. W trakcie tego typu zajêæ dowiesz siê te¿, jak siê poruszaæ i czego nie robiæ, rozmawiaj¹c z egzaminatorem (tzw. komunikacja niewerbalna). Ponadto wzrosn¹ Twoje umiejêtnoœci s³uchania innych ludzi oraz porozumiewania siê z nimi. Uwaga – tej wiedzy nikt Ci nie bêdzie wk³ada³ do g³owy. Bêdziesz j¹ musia³ nabyæ g³ównie poprzez praktykê. Oznacza to koniecznoœæ uczestniczenia w zajêciach dramy, wypowiadania siê, brania udzia³u w dyskusjach czy negocjacjach. Je¿eli tego nie lubisz, albo prze³am swój opór, albo nie decyduj siê na tego typu warsztaty.

Na warsztatach z komunikacji interpersonalnej nauczysz siê m.in.: – jak przekonaæ kogoœ do swojego zdania, – jak obroniæ swoje zdanie, – jak prowadziæ rozmowê, by wypad³a ona korzystnie dla Ciebie, – jak „us³yszeæ” co mówi¹ do Ciebie inni, – jak zachowywaæ siê w trakcie rozmowy.

DOMINIKA DUBIAK, uczennica III klasy ZSO nr 1 im. Marii Konopnickiej w Pruszczu Gdañskim Maturê bêdê zdawaæ z historii (poziom rozszerzony), WOS-u, jêzyka angielskiego i oczywiœcie jêzyka polskiego. Tak jak kole¿anki i koledzy z mojej klasy nie wyobra¿am sobie, ¿ebym mog³a zdaæ egzamin dojrza³oœci, ucz¹c siê tylko na lekcjach w szkole i samodzielnie w domu. Dlatego chodzê na dodatkowe zajêcia z historii i angielskiego. Z historii s¹ to korepetycje. Cena jest zabójcza – 100 z³ za dwie godziny tygodniowo! Mimo to wolê chodziæ na korki, gdzie jestem sama i korepetytor poœwiêca mi ca³¹ swoj¹ uwagê, ni¿ uczestniczyæ w zajêciach organizowanych przez ró¿ne oœrodki czy szko³y, gdzie z regu³y na jednego prowadz¹cego przypada po kilkanaœcie osób. Jêzyka angielskiego uczê siê natomiast w szkole jêzykowej. W grupie jestem jeszcze tylko z jednym koleg¹, wiêc te¿ jest ok.

ZALETY kursów: l ni¿sza cena za godzinê nauki ni¿ w wypadku korepetycji, l wp³acenie od razu pieniêdzy za pewien okres nauki mobilizuje do chodzenia na zajêcia, l program realizowany konsekwentnie, zadawane s¹ prace domowe (czasem równie¿ za poœrednictwem internetu), l doœwiadczona kadra, l nauka z innymi mo¿e oddzia³ywaæ na Ciebie mobilizuj¹co.

WADY kursów: l pieni¹dze zazwyczaj przepadaj¹, je¿eli nie przyjdziesz na zajêcia, np. z powodu grypy, l uczysz siê najczêœciej w czasie weekendów, nawet w niedzielê. To ogranicza Twój czas na wypoczynek, ltylko w niektórych oœrodkach kursanci maj¹ indywidualny kontakt z osobami prowadz¹cymi zajêcia, l zdarza siê, ¿e kursy prowadz¹ zupe³nie przypadkowe osoby, l zbyt du¿a liczba osób w grupie mo¿e rozpraszaæ uwagê.

21


CZAS NA STUDIA

Wielkie wydarzenia kulturalne rozgrywaj¹ siê nie tylko w Warszawie – do miana du¿ych oœrodków kulturalnych Polski pretenduj¹ inne miasta w naszym kraju, w których odbywaj¹ siê imprezy o znaczeniu lokalnym, a tak¿e te, które przyci¹gaj¹ twórców i publicznoœæ miêdzynarodow¹. Co cz³owiek zdany na swoje w³asne wybory powinien wiedzieæ o topografii kulturalnej Polski, by swobodnie poruszaæ siê po tym obszarze? Czego wprost nie wypada, by nie wiedzia³ wspó³czesny maturzysta? Tekst: Paulina Potrykus-WoŸniak

£ódŸ na miarê XXI wieku – polskie Los Angeles Miasto wielu kultur, ale i miasto kultury – tak najkrócej mo¿na opisaæ £ódŸ. Szczególnie upodobali je sobie filmowcy, kochaj¹ £ódŸ tak¿e muzycy, fotograficy i… twórcy komiksów. To tutaj co roku odbywa siê jedyny na œwiecie festiwal operatorów filmowych Camerimage (od 2007 roku – Plus Camerimage). Filmy prezentowane na ekranie Teatru Wielkiego oceniane s¹ z innej ni¿ to zwykle bywa perspektywy – o ich wartoœci decyduje obraz. Co roku najwa¿niejsze wyró¿nienia imprezy, Z³ote ¯aby, organizatorzy wrêczaj¹ œwiatowym s³awom: w 2007 roku doceniono m.in. Janusza Kamiñskiego (w konkursie g³ównym), a za ca-

22

³okszta³t twórczoœci – Romana Polañskiego (re¿yser jest honorowym obywatelem miasta, a dziêki ³ódzkiej filmówce, w ramach pracy nad etiudami szkolnymi, nakrêci³ s³ynne „Rozbijemy zabawê” i „Nó¿ w wodzie”); w 2006 roku nagrodê za oscarowy „Labirynt Fauna” odebra³ Guillermo Navarro. £ódŸ s³ynie

T

Miasto wielu kultur, ale i miasto kultury – tak najkrócej mo¿na opisaæ £ódŸ. Szczególnie upodobali je sobie filmowcy, kochaj¹ £ódŸ tak¿e muzycy, fotograficy i… twórcy komiksów.

T

z Pañstwowej Wy¿szej Szko³y Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera, w której wyk³adali m.in. Jerzy Toeplitz, Wojciech Jerzy Has, Krzysztof Kieœlowski i Jerzy Kawalerowicz. Z festiwa-

lem Camerimage, ale przede wszystkim z £odzi¹ jest zwi¹zany twórca „Miasteczka Twin Peaks” i „Zagubionej autostrady”, David Lynch. Re¿yser po raz pierwszy przyjecha³ do miasta centralnej Polski na miêdzynarodow¹ imprezê operatorów w 2000 roku. Zachwycony industrialn¹ przestrzeni¹ nie tylko uwieczni³ miasto na kilkuset fotografiach, ale tak¿e postanowi³ tu wróciæ. W 2003 roku powsta³a etiuda „Zielony pokój w £odzi”, która zosta³a w³¹czona do obrazu zatytu³owanego „Inland Empire” (premierowy pokaz odby³ siê podczas Camerimage w 2006 roku). Coraz bli¿ej fina³u jest inny projekt Lyncha – utworzenie studia filmowego. Miasto przekaza³o lokum na wytwórniê, secesyjn¹ elektrociep³owniê EC1 przy ulicy Targowej (okolice dworca kolejowego £ódŸ Fabryczna), w której powstaje nowoczesne centrum kulturalne.

Oscarowe miasto £ódŸ to tak¿e miasto animacji. Od 1947 roku dzia³a tu Se-ma-for, w którym powsta³ nie tylko „Miœ Uszatek”, ostatnio bardzo popularny w Japonii, ale tak¿e „Tango” Zbigniewa Rybczyñskiego, nagrodzone w 1983 roku Oscarem oraz


CZAS NA STUDIA „Piotruœ i Wilk”, animacja, która uznanie cz³onków Amerykañskiej Akademii Filmowej zyska³a w 2008 roku. Warto wiedzieæ, ¿e to w³aœnie w £odzi, przy ulicy £¹kowej, w Wytwórni Filmów Fabularnych w 1945 roku powsta³ pierwszy powojenny obraz fabularny – „Zakazane piosenki” Leonarda Buczkowskiego. Industrialne (i obni¿aj¹ce koszty produkcji) plenery ciesz¹ siê coraz wiêksz¹ popularnoœci¹ wœród zagranicznych filmowców. Symbolem przemys³owo-filmowej £odzi nadal pozostaje jeden z najlepszych filmów Andrzeja Wajdy, nominowana do Oscara „Ziemia obiecana”, bêd¹ca ekranizacj¹ powieœci W³adys³awa Reymonta.

Polska animacja Nie tylko £ódŸ jest znana w Polsce z filmu animowanego, choæ bez w¹tpienia to ³ódzkie osi¹gniêcia w tej dziedzinie zdoby³y najwiêkszy rozg³os na œwiecie. W produkcji dla najm³odszej widowni specjalizuje siê Studio Filmów Rysunkowych w Bielsku-Bia³ej, w którym powsta³ m.in. „Bolek i Lolek” W³adys³awa Nehrebeckiego, czy Studio Miniatur Filmowych w Warszawie z „Dziwnymi

NAGRODA Koœcielskich Od 1959 roku, w Genewie, dzia³a Fundacja im. Koœcielskich, wspieraj¹ca dzia³alnoœæ polskich twórców, którzy nie ukoñczyli 40. roku ¿ycia (z nielicznymi wyj¹tkami), tworz¹cych (pisz¹cych) zarówno w kraju, jak i na emigracji. Wœród laureatów tej nagrody znaleŸli siê m.in.: S³awomir Mro¿ek, Zbigniew Herbert, Stanis³aw Barañczak, Jacek Dehnel i Miko³aj £oziñski. To zaszczytne wyró¿nienie bywa nazywane „polskim Noblem”.

przygodami kozio³ka Mato³ka”. Przed 1989 rokiem kino polskie mog³o siê poszczyciæ mistrzami animacji, a wœród nich byli m.in. Jan Lenica i Walerian Borowczyk. Po 1989 roku, z powodu k³opotów finansowych, film animowany powoli odchodzi³ w niepamiêæ – na szczêœcie ta sytuacja powoli siê zmienia. Do g³osu zaczynaj¹ dochodziæ m³odzi twór-

cy, którzy w swojej pracy wykorzystuj¹ najnowsze zdobycze techniki (w 2003 roku nominacjê do Oscara otrzyma³a „Katedra” Tomasza Bagiñskiego). S³awê i uznanie zyska³o tak¿e Telewizyjne Studio Filmów Animowanych w Poznaniu. To tutaj w latach 1997–2000 powsta³o „14 bajek z królestwa Lailonii” Leszka Ko³akowskiego wed³ug koncepcji Piotra Duma³y. W 2008 roku w Poznaniu, po raz pierwszy odby³ siê Miêdzynarodowy Festiwal Filmów Animowanych „Animator”, podczas którego zaprezentowano wspó³czesn¹ animacjê, nawi¹zano tak¿e do korzeni filmu animowanego. Impreza ta cieszy³a siê olbrzymim zainteresowaniem i byæ mo¿e na sta³e wpisze siê w poznañski pejza¿ wydarzeñ kulturalnych.

Miêdzynarodowy Festiwal Teatralny Malta Poznañsk¹ imprez¹ o ugruntowanej ju¿ renomie jest Miêdzynarodowy Festiwal Teatralny Malta, na który rokrocznie przybywa du¿e grono artystów a tak¿e liczne rzesze widzów. Festiwal organizo-

23


CZAS NA STUDIA

HOLLY³ódŸ B

yæ mo¿e ju¿ wkrótce Holly³ódŸ,

bo i tak mówi siê o £odzi,

zostanie siostrzanym miastem Los Angeles (staraj¹ siê o to jej w³adze). Polskie miasto mo¿e poszczyciæ siê swoj¹ alej¹ s³aw: w 1998 roku z inicjatywy wybitnego aktora Jana Machulskiego na ulicy Piotrkowskiej, pomiêdzy ulic¹ 6 Sierpnia a pasa¿em Rubinsteina, i na wzór Hollywood Boulevard, powsta³a Aleja S³awy z gwiazdami artystów zwi¹zanych z filmem, m.in. Agnieszki Holland, Bogumi³a Kobieli, Jerzego Kawalerowicza i Poli Negri. Gabinet figur woskowych, który ma swoj¹ siedzibê przy tej samej ulicy, tak¿e nosi nazwê Holly³ódŸ.

wany jest od 1991 roku, a jego nazwa pochodzi od Jeziora Maltañskiego, znajduj¹cego siê we wschodniej czêœci miasta. Podczas imprezy swój repertuar prezentuj¹ teatry eksperymentalne, offowe, plenerowe, a tak¿e teatry tañca i artyœci cyrkowi. Na festiwal zapraszani s¹ muzycy, odbywaj¹ siê pokazy filmowe, wyk³ady i warsztaty. Nie sposób uczestniczyæ we wszystkich festiwalowych wydarzeniach – w dniach, w których organizowana jest impreza, ca³a stolica Wielkopolski ¿yje teatrem, ulice Poznania s¹ kolorowe, a rozmach prezentowanych zjawisk powoduje, ¿e Malta nie poddaje siê jakimkolwiek kategoryzacjom.

Festiwal komiksu Co roku w £odzi odbywa siê Miêdzynarodowy Festiwal Komiksu, jedyna taka impreza nie tylko w Polsce, ale i w tej czêœci Europy. W ci¹gu trzech festiwalowych dni jest okazja, by poznaæ najbardziej znanych twórców komiksowych. W gmachu £ódzkiego Domu Kultury przy ulicy Traugutta 18, niedaleko dworca kolejowego £ódŸ Fabryczna, goœcili m.in.: Grzegorz Rosiñski, Stan Sakai i Henryk Chmielewski. Impreza jest równie¿ wspania³¹ okazj¹, by poznaæ kulisy pracy rysowników i scenarzystów pod-

NIKE NIKE po raz pierwszy przyznano w 1997 roku a jej laureatem by³ wówczas Wies³aw Myœliwski, który zosta³ doceniony za powieœæ „Widnokr¹g”. NIKE jest nagrod¹ za ksi¹¿kê roku, a g³ównym celem przedsiêwziêcia – promocja polskiej literatury. Dotychczas (oprócz Myœliwskiego) wyró¿nienia otrzymali: Czes³aw Mi³osz, Stanis³aw Barañczak, Tadeusz Ró¿ewicz, Jerzy Pilch, Joanna Olczak-Ronikier, Jaros³aw Marek Rymkiewicz, Wojciech Kuczok, Andrzej Stasiuk, Dorota Mas³owska, a w 2008 roku Olga Tokarczuk za powieœæ „Bieguni”. O przyznaniu tej presti¿owej nagrody decyduje dziewiêcioosobowe jury, w sk³ad którego wchodz¹ naukowcy, krytycy literaccy oraz znane osobistoœci polskiej kultury.

24


CZAS NA STUDIA czas warsztatów prowadzonych przez s³awy. Festiwal ten po raz pierwszy zorganizowano w 1991 roku.

Festiwal Dialogu Czterech Kultur Festiwal Dialogu Czterech Kultur to kolejna ods³ona kulturalnej, ale i niekonwencjonalnej £odzi. Karnawa³ Kultur, bo i tak bywa nazywana ³ódzka impreza, to – jak zapewniaj¹ jej organizatorzy – pomost pomiêdzy teraŸniejszoœci¹ i przesz³oœci¹, dowód na to, ¿e narodowoœæ i historia nie musz¹ generowaæ konfliktów. W £odzi w minionych wiekach, ¿yli obok siebie Polacy, ¯ydzi, Niemcy i Ro-

Nagrody LITERACKIE Na mapie kulturalnych wydarzeñ naszego kraju znajduj¹ siê nie tylko festiwale. Istotnym elementem polskiego pejza¿u s¹ tak¿e nagrody przyznawane uznanym twórcom i adeptom literatury.

sjanie – zaproszeni do udzia³u w imprezie artyœci prezentuj¹ dorobek kulturowy tych w³aœnie narodów. W programie uwzglêdniono ró¿ne formy artystycznej wypowiedzi – koncerty, przedstawienia teatralne, projekcje filmów. W ramach pierwszej edycji festiwalu wyst¹pili: grupa Kronos Quartet, Justyna Steczkowska z widowiskiem „Alkimja”, a najwiêksz¹ atrakcj¹ by³o bez w¹tpienia plenerowe wykonanie „Carmina Burana” Carla Orffa przez zespó³ opery monachijskiej. Festiwal po raz pierwszy zorganizowano w 2002 roku; impreza odbywa siê co roku na prze³omie sierpnia i wrzeœnia.

Brave Festival Od 2005 roku wroc³awianie, ale nie tylko, przygl¹daj¹ siê spektaklom teatralnym, filmom i muzyce, poœwiêconym tradycji, które poma³u odchodz¹ w zapomnienie. Brave Festival, nazywany tak¿e festiwalem gin¹cych kultur, mia³ ju¿ swoje cztery edycje zatytu³owane kolejno: „Magia g³osu”, „G³osy Azji”, „Zatopione pieœni” i „Rytua³ zaczyna siê w Afryce”. Impreza nie jest, jak mog³oby siê wydawaæ, projektem prezentuj¹cym folklor poszczególnych narodów – celem organizatorów jest próba uchronienia przed za-

g³ad¹ najbardziej zagro¿onych kultur na œwiecie. Ca³e przedsiêwziêcie zainicjowa³ awangardowy Teatr Pieœñ Koz³a z Grzegorzem Bralem na czele, a poszczególne edycje nawi¹zuj¹ do artystycznych poszukiwañ grupy.

NAGRODA Zajdla Na wyró¿nienia mog¹ liczyæ tak¿e twórcy fantastyki. Nagroda im. Janusza A. Zajdla jest przyznawana od 1984 roku, a na czeœæ pierwszego laureata, który zmar³ w 1985 roku, nosi jego nazwisko (podczas pierwszej edycji konkursu wrêczono Sfinksa). Statuetka co roku przechodzi w rêce docenionego autora podczas konwentu Polcon – najstarszego i najbardziej znanego polskiego konwentu fanów fantastyki – a jej patronem prasowym jest miesiêcznik „Nowa Fantastyka”. Wœród zdobywców „Zajdli” znaleŸli siê m.in.: Jacek Dukaj, Anna Brzeziñska, Andrzej Sapkowski i Rafa³ A. Ziemkiewicz.

25


CZAS NA STUDIA

Matura

i m a d z a i w g z

Wys³ucha³a i zebra³a: Katarzyna Gargol

26

Adam Fidusiewicz – aktor, prezenter radiowy, Maturê zdawa³em w roku 2004. Chocia¿ zaraz, nie jestem pewien. Od 2009 odejmujemy 5 lat studiów... Tak, to musia³ byæ 2004 rok. Od trzeciej klasy liceum przesta³em chodziæ do szko³y. Poniewa¿ rozkrêcaliœmy wtedy intensywnie serial, otrzyma³em indywidualny tok nauczania szkolnego. Ale i tak moja uwaga skupiona by³a g³ównie na lekcjach aktorstwa. Jedynym moim marze-

niem by³o wówczas przenieœæ siê w czasie i mieæ ju¿ maturê za sob¹. Najlepiej z wynikiem zadowalaj¹cym. Moim autorytetem by³ Œwiêtej Pamiêci profesor Jankowski, który wyk³ada³ historiê. By³ to nauczyciel, który zna³ kilka jêzyków (w tym grekê i ³acinê), uwielbia³ swój przedmiot, uwielbia³ ludzi i potrafi³ przekazywaæ wiedzê tak, ¿e nawet najodporniejsi zaczynali rozumieæ.

fot.: Marcin Chochlew

Zanim choæ przez moment przesz³o im przez myœl, ¿e mogliby tañczyæ z gwiazdami na lodzie, wystêpowaæ na wielkiej scenie, pisaæ do gazet, udzielaæ wywiadów, œpiewaæ na koncertach lub uciekaæ przed wstrêtnymi paparazzi, musieli... zdaæ maturê. Tak jak Wy spêdzili d³ugie godziny nad podrêcznikami zapijaj¹c zmêczenie kolejnymi fili¿ankami kawy. Co spêdza³o im wówczas sen z powiek i co by³o dla nich tak naprawdê wa¿ne? W jednej kwestii s¹ jednomyœlni: Bez matury ani rusz!

Najmniej m¹dra rzecz, jak¹ mo¿na zrobiæ przed matur¹? Upiæ siê. Czy matura jest potrzebna? Dla Ciebie nie, dla spo³eczeñstwa tak. Najdziwniejsza rzecz, jak¹ wtedy prze¿y³eœ... Zda³em maturê... i nic wielkiego siê nie wydarzy³o! Czy ju¿ wtedy wiedzia³eœ, jak¹ chcesz obraæ œcie¿kê zawodow¹? Ujmê to tak: Spójrz w S³oñce i pomyœl „chcê iœæ w tê stronê”, wtedy ju¿ nie bêdzie wa¿ne, czy idziesz poln¹ drog¹, górskim szlakiem czy brzegiem rzeki. Wtedy bêdziesz odczuwaæ przyjemnoœæ ze s³onecznego towarzystwa. Tak samo jest z moj¹ drog¹, której do dzisiaj nie znam. Znam za to kierunek w którym chcê pod¹¿aæ. Jest to kierunek artystyczny.


CZAS NA STUDIA

Maciej Nowak

Karolina Kozak

Felietonista Gazety Wyborczej oraz Aktivista, wieloletni dyrektor Teatru Wybrze¿e, twórca Niekabaretu Maæka Nowaka (formacja artystyczno-towarzyska Gdañska), dyrektor Instytutu Teatralnego. Ostatnio debiutowa³ jako aktor w filmie „Boisko bezdomnych”.

fot.: Kamil Gruszczyñski

Maturê zdawa³em w 1983 roku. By³ to o tyle specyficzny okres, ¿e nadal jeszcze nie odwieszono formalnie praw stanu wojennego. Zamordowanie przez milicjê Grzegorza Przemyka w³aœnie w tym roku spowodowa³o, ¿e warszawscy maturzyœci zdecydowali siê nie organizowaæ balów maturalnych. Takiego doœwiadczenia nie mam wiêc za sob¹ (odbijam to sobie do dzisiaj). W maturalnej klasie bra³em udzia³ w mo¿liwie wszystkich olimpiadach przedmiotowych, by w ten sposób legalnie nie musieæ chodziæ do szko³y, jako ¿e na czas przygotowañ do olimpiad zwalniano nas z lekcji. Ostatecznie zosta³em laureatem dwóch olimpiad, ale co siê naleni³em to moje. Autorytety? Najwa¿niejszymi osobami by³y wtedy dla mnie moje polonistki – bywa³em u nich w domu, dyskutowaliœmy do póŸna w nocy. Marzy³em, by jak najszybciej zacz¹æ normalne ¿ycie i wyzwoliæ siê ze szkolnej nudy. Uda³o siê. Zacz¹³em pracowaæ jako recenzent teatralny gazety codziennej Sztandar M³odych ju¿ szeœæ dni po ostatnim egzaminie maturalnym. Do egzaminów na studia nie musia³em siê przygotowywaæ, bo dyplom laureata olimpiady jêzyka polskiego i olimpiady artystycznej dawa³ mi prawo wolnego wstêpu na te kierunki.

Piosenkarka, autorka tekstów, prezenterka telewizyjna i radiowa (MTV Polska, Atomic TV, Pr. 3 Polskiego Radia) Maturê wspominam jako najgorszy koszmar w ¿yciu. Nigdy wczeœniej ani póŸniej nie prze¿y³am takiego stresu. By³ tylko jeden moment, który wspominam z rozbawieniem... Na pocz¹tku ostatniej klasy liceum musia³am podj¹æ decyzjê dotycz¹c¹ przedmiotów, które bêdê zdawaæ. Najwiêkszy problem mia³am z wyborem dodatkowego przedmiotu na egzamin ustny. Do wyboru mia³am takie „kolosy” jak historiê, geografiê lub biologiê, z czego w³aœnie ta ostatnia by³a najbli¿sza mojemu umys³owi, ale nadal wymaga³oby to ode mnie poœwiêcenia ogromnej iloœci czasu. W koñcu trzeba by³o sobie przypomnieæ ca³e cztery lata nauki! Ale biologia? Chcia³am zdawaæ do Szko³y Teatralnej – po co mi wiêc biologia? Wtedy pomyœla³am, ¿e jedyne, co mo¿e mi siê przydaæ w przysz³oœci, to drugi jêzyk obcy. Niemiecki nigdy nie by³ moj¹ mocn¹ stron¹. Nie mieliœmy te¿ szczêœcia do nauczycieli, którzy by nas przekonali do nauki – w ci¹gu trzech lat nauczy³am siê jedynie jak siê przedstawiæ oraz jedno zdanie, które na zawsze wry³o mi siê w pamiêæ: Sie ist nicht hier ob sie krank ist, czyli: „Nie ma jej, poniewa¿ jest chora”. W ten sposób kry³yœmy siê nawzajem z kole¿ankami uciekaj¹c wymiennie z nudnej lekcji. Mia³am zatem do wyboru: przyswoiæ cztery lata biologii b¹dŸ nauczyæ siê jêzyka. Wtedy rozs¹dnym wydawa³o mi siê to drugie. Zw³aszcza, ¿e w³aœnie w tym roku przydzielono nam nowego, m³odego i „chc¹cego” nauczyciela. Ten jednak ju¿ po pierwszej lekcji z nami oznajmi³, ¿e bez korepetycji nie mamy najmniejszych szans na zdanie matury. Korepetycje nie przynios³y jednak oczekiwanego przez pro-

Najmniej m¹dra rzecz, jak¹ mo¿na zrobiæ przed matur¹? Najg³upsza rzecz, jak¹ mo¿na sobie zrobiæ przed matur¹ czy jakimkolwiek innym egzaminem to traktowanie ich jak loterii. Na egzamin idzie siê, by go zdaæ. I ju¿. Innych opcji nie powinno siê braæ pod uwagê. Czy matura jest potrzebna? Nie jestem pedagogiem ani specjalist¹ od kszta³cenia. Ale intuicja mi podpowiada, ¿e matura, jako podsumowanie pewnego etapu nauki i ¿ycia wydaje siê instytucj¹ sensown¹. Najdziwniejsza rzecz, jak¹ wtedy prze¿y³eœ... Na egzaminie ustnym z francuskiego w sk³adzie komisji zasiada³ nasz wicedyrektor, który by³ nauczycielem wychowania fizycznego. O francuskim nie mia³ bladego pojêcia, ale robi³ m¹dre miny i groŸnie marszczy³ czo³o. Czy ju¿ wtedy wiedzia³eœ, jak¹ chcesz obraæ œcie¿kê zawodow¹? O tym, ¿e zajmê siê teatrem wiedzia³em od szko³y podstawowej. Tak te¿ siê sta³o.

27


CZAS NA STUDIA

Najmniej m¹dra rzecz, jak¹ mo¿na zrobiæ przed matur¹? Uczyæ siê w przeddzieñ do samego rana. Czy matura jest potrzebna? Wszystko zale¿y od tego, jakie mamy dalsze plany. Ale nawet jeœli ich nie mamy, lepiej mieæ maturê ni¿ jej nie mieæ. Nie wiadomo, kiedy mo¿e nam siê przydaæ ten papierek. Najdziwniejsza rzecz, jak¹ wtedy prze¿y³aœ... Pamiêtam, ¿e nasza surowa, okrutna i przera¿aj¹ca pani dyrektor, której wszyscy szczerze nie znosili, na maturze po raz pierwszy (i byæ mo¿e ostatni) ods³oni³a swoje drugie oblicze – m¹drej i równej babki. I choæ zaskakuj¹ce by³o to dla mnie doznanie, w³aœnie tak j¹ wspominam (mimo ¿e zalaz³a mi za skórê nie raz). Czy ju¿ wtedy wiedzia³aœ, jak¹ chcesz obraæ œcie¿kê zawodow¹? Wiedzia³am kim bêdê od siódmej klasy podstawówki. Po maturze jednak wszystko siê zmieni³o, bo nie dosta³am siê na wybrany kierunek. Dziœ jestem zupe³nie kimœ innym i bardzo siê z tego powodu cieszê.

Ania Bosak – tancerka, finalistka

pierwszej edycji programu „You Can Dance

fot.: Marcin D³awichowski

fesora efektu, wiêc w akcie, jak s¹dzê, desperacji nieoficjalnie podsun¹³ nam oficjaln¹ listê tematów maturalnych. By³o ich siedemnaœcie. Opracowa³am na fest czternaœcie. Pomyœla³am, ¿e jeœli nawet w zestawie, który mia³ sk³adaæ siê z trzech tematów trafi mi siê jeden, którego nie znam i tak sobie poradzê. To by³ jedyny egzamin maturalny, do którego podchodzi³am ze spokojem. Wyci¹gnê³am zestaw, otworzy³am kopertê i... ku konsternacji komisji wybuchnê³am œmiechem. Na kartce widnia³y dok³adnie te trzy tematy, których nie tknê³am. Zda³am. Ledwo, ale zda³am. Wniosek? Przed matur¹ chyba nie nale¿y sobie niczego odpuszczaæ. Licho czai siê w najmniej odpowiednim miejscu i czasie ;-)

Maturê zdawa³am w 2007 roku. Szkoda, ¿e tak rzadko bywa³am wtedy w szkole. To by³ naprawdê wspania³y okres w moim ¿yciu. Zarówno prywatnym, jak i zawodowym: starszy ch³opak z superpasj¹, imprezy, pierwsze powa¿ne decyzje ¿yciowe, intensywny rozwój, du¿o ksi¹¿ek i fascynuj¹cych prze¿yæ. Moje klasowe przyjaŸnie przetrwa³y do dziœ. Z drugiej natomiast strony pojawi³a siê nowa praca, bycie instruktorem, zawodowe wyzwania i odwieczne ³¹czenie pracy z nauk¹, a nauki z przyjemnoœci¹... Najmniej m¹dra rzecz, jak¹ mo¿na zrobiæ przed matur¹? Zacz¹æ siê uczyæ w drodze na ni¹. Czy matura jest potrzebna? Uwa¿am, ¿e jest potrzebna. Chocia¿by po to, by siê sprawdziæ, by tradycji sta³o siê zadoœæ i, wreszcie, po to, by mo¿na by³o pójœæ krok dalej. Poza tym te wspomnienia... Myœlê, ¿e to w³aœnie te chwile w naszej ksiêdze wspomnieñ pozostan¹ kolorowe na ca³e ¿ycie. Najdziwniejsza rzecz, jak¹ wtedy prze¿y³aœ... To, ¿e trafi³am na casting do You Can Dance i ¿e zakwalifikowa³am siê do nastêpnego etapu! Czy ju¿ wtedy wiedzia³aœ, jak¹ chcesz obraæ œcie¿kê zawodow¹? To wszystko, przynajmniej wtedy, mia³o wygl¹daæ „troszkê” inaczej.

28


CZAS NA STUDIA

Matura zbli¿a siê wielkimi krokami, ka¿dy z Was z pewnoœci¹ przygotowuje siê do niej, jak mo¿e najlepiej. Nauka samodzielna, pod okiem korepetytora, kurs przygotowawczy – to wszystko ma Wam pomóc. Warto jednak pamiêtaæ o jeszcze jednej formie wsparcia – przestrzeganiu maturalnych przes¹dów. Œmiejcie siê, œmiejcie, ale wiedzy te¿ czasem nie zaszkodzi pomóc! Jesteœcie na tyle pewni siebie, ¿eby kusiæ los? Przezorny zawsze ubezpieczony Wielu z Was z pewnoœci¹ pomyœla³o o zapewnieniu sobie szczêœcia na d³ugo przed egzaminem, zw³aszcza dziewczyny. Te, które za³o¿y³y koronkow¹ czerwon¹ bieliznê na studniówkê teraz powinny wyci¹gn¹æ j¹ z szafy i w³o¿yæ na

30

ka¿dy egzamin. O ile jednak w czasie studniówki nosi³yœcie majtki na lew¹ stronê, teraz musicie za³o¿yæ je zgodnie z obowi¹zuj¹cymi normami ubierania siê. Ch³opakom czerwone koronkowe bokserki szczêœcia raczej nie przynios¹, nie biegajcie wiêc po sklepach w poszu-

Tekst: Anna Zasadzka

kiwaniu takowych. Dobra passa bêdzie sprzyja³a natomiast temu, kto zobaczy takie majteczki u kole¿anki (oby tylko nie sta³o siê to Waszym g³ównym celem!). Panom natomiast du¿o bardziej przydadz¹ siê garnitury, w których wyst¹pili na imprezie studniówkowej. W tych samych powinni udaæ siê na egzamin maturalny, a wtedy szanse na jego zaliczenie siê zwiêkszaj¹. Ze studniówk¹ zwi¹zany jest jeszcze jeden przes¹d, który mo¿e przynieœæ farta, zarówno ch³opcom, jak i dziewczynom. Mianowicie, od czasu balu studniówkowego nie wolno Wam obcinaæ w³osów, dobrze te¿, aby panowie do matury siê nie golili. Wyt³umaczenie tego przes¹du znajdziecie w jednej z najstarszych ksi¹g – w Biblii. Tam to w³aœnie jest opisana historia Samsona, któremu niezwyk³¹ si³ê zapewnia³y d³ugie w³osy. Pamiêtacie ju¿, co siê z nim sta³o, kiedy zdradliwa Dalila mu je obciê³a?...


T

CZAS NA STUDIA

W drodze Nie znaczy to jednak, ¿e nie trzeba uczyæ siê do egzaminu. Oczywiœcie ¿e trzeba! Kiedy? Ponoæ najlepiej wiedza wchodzi do g³owy we œnie. Nale¿y wiêc tu¿ przed pójœciem do ³ó¿ka wsun¹æ pod poduszkê potrzebne ksi¹¿ki, aby rano obudziæ siê w pe³ni przygotowanym. Jak ju¿ siê obudzicie, pamiêtajcie, aby wstaæ z ³ó¿ka praw¹ nog¹! Postawienie na pod³odze najpierw lewej stopy nie wró¿y dobrego dnia, a tym bardziej zdanego egzaminu. Próg szko³y równie¿ trzeba przekroczyæ, wysuwaj¹c do przodu prawe odnó¿e, natomiast pytania losujemy ju¿ lew¹ rêk¹. W drodze na egzamin dojrza³oœci musicie uwa¿aæ na ró¿ne niebezpieczeñstwa, które zastawi³o na Was z³e licho. Nie

T

Ponoæ najlepiej wiedza wchodzi do g³owy we œnie. Nale¿y wiêc tu¿ przed pójœciem do ³ó¿ka wsun¹æ pod poduszkê potrzebne ksi¹¿ki, aby rano obudziæ siê w pe³ni przygotowanym.

T

T

przechodŸcie wiêc pod drabin¹, nie pozwólcie przebiec drogi czarnemu kotu, a jeœli zwierzak oka¿e siê od Was szybszy i jednak z³oœliwie przebiegnie, koniecznie spluñcie trzy razy przez lewe ramiê! W takim momencie pomóc Wam mo¿e kominiarz, wiêc gdybyœcie go przypadkiem spotkali, z³apcie siê za jakikolwiek guzik i trzymajcie mocno, dopóki pan od czarnej roboty nie zniknie Wam z oczu. Trudniej mo¿e byæ, jeœli spotkacie zakonnicê (ta pani przynosi ponoæ pecha, nie pytajcie dlaczego, tego nie wie nikt!) – wtedy musicie znaleŸæ osobê w okularach i siê z ni¹ przywitaæ. Najlepiej wiêc udaæ siê na maturê w wiêkszym gronie, w którym znajdzie siê choæ jeden „okularnik”, tak na wszelki wypadek.

Życzenia nieszczęścia Przed wejœciem na salê egzaminacyjn¹ dobrze zaopatrzyæ siê w coœ po¿yczonego, najlepiej od osoby m¹drzejszej lub bardzo bliskiej. Najczêœciej jest to d³ugopis, o³ówek albo wieczne pióro, którym mo¿ecie rozwi¹zywaæ zadania i odpowiadaæ na pytania maturalne. Upewnij-

Maturzysta w ¿adnym wypadku nie mo¿e dziêkowaæ ¿yczliwej mu osobie, bo wtedy ca³y efekt na nic!

cie siê jednak, czy posiadaj¹ one czarny wk³ad/tusz, zgodnie z obowi¹zuj¹cymi przepisami (nie pozwólcie, by te ograniczenia odebra³y Wam szczêœcie!). Jeœli zachowacie je na wszystkie egzaminy, tym wiêksza szansa na dobry wynik. W takich chwilach liczymy na wsparcie naszych kolegów i kole¿anek. Jednak i tutaj obowi¹zuj¹ pewne regu³y. Maturzyœcie bowiem nie wolno ¿yczyæ sukcesu, powodzenia ani ogólnie szczêœcia, poniewa¿ w ten sposób kusimy los. ¯yczenia powodzenia na maturze musz¹ byæ zatem przewrotne – nale¿y ¿yczyæ skrêcenia karku, z³amania d³ugopisu, a tu¿ przed przekroczeniem progu sali nale¿y delikwenta lekko kopn¹æ „z kolanka”. Jakby tego by³o ma³o, maturzysta w ¿adnym wypadku nie mo¿e dziêkowaæ ¿yczliwej mu osobie, bo wtedy ca³y efekt na nic! Nie przejmujcie siê, ¿e kogoœ urazicie, w tych dniach z pewnoœci¹ bliscy wiele Wam wybacz¹.

!

CKE maskotkom mówi NIE

D

awniej, jeszcze za czasów tak zwanej „starej matury”, mo¿na by³o bez obaw zabraæ ze sob¹ maskotkê na szczêœcie i wejœæ z ni¹ spokojnie na ka¿dy egzamin. Móg³ to byæ malutki pluszowy miœ, czy s³onik z porcelany (koniecznie z uniesion¹ do góry tr¹b¹!). Od 2005 roku Centralna Komisja Edukacyjna w zarz¹dzeniach dotycz¹cych instrukcji maturalnych zabrania wnoszenia na salê egzaminacyjn¹ wszelkiego rodzaju maskotek. I ten przepis mo¿ecie obejœæ – wystarczy zabraæ np. wisiorek ze s³onikiem lub cokolwiek innego przynosz¹cego Wam szczêœcie, byleby nie znalaz³o siê na biurku.

!

Zdob¹dŸ ten szczyt

M

aturzyœci z Tatr wierz¹, ¿e w zdaniu egzaminu dojrza³oœci pomo¿e im wdrapanie siê na Giewont. To ma pozwoliæ na osi¹gniêcie szczytu w³asnych mo¿liwoœci. Jeœli wiêc mieszkacie w jego pobli¿u lub chcecie przed matur¹ chwilê odpocz¹æ, warto pomyœleæ o zdobyciu któregoœ z trzech szczytów tej góry (Wielki Giewont mierzy 1894 metrów n.p.m., D³ugi Giewont wznosi siê na wysokoœci 1867 metrów n.p.m., Ma³y Giewont to ju¿ tylko 1728 metrów n.p.m.).

31


CZAS NA STUDIA

Pamiêæ

do tablicy! Tekst: Adam Zmitrowicz

NIE MO¯NA MIEÆ Z£EJ PAMIÊCI! Nie wierzysz? A zauwa¿y³eœ, ¿e s¹ ludzie, którzy maj¹ ogromny problem z przyswajaniem i zapamiêtywaniem nowych s³ówek z jêzyka obcego, za to np. doskonale radz¹ sobie z rozpoznawaniem twarzy z telewizji i zbieraniem plotek o nich? Czy to znaczy, ¿e maj¹ z³¹ pamiêæ? Nie, taka „wybiórcza” zdolnoœæ pamiêci dotyczy wiêkszoœci osób. Bez trudu bowiem zapamiêtujemy informacje nie ze wszystkich dziedzin ¿ycia, lecz z jednej, czasami nawet kilku. Jeœli wiêc mówimy o trenowaniu pamiêci, mamy na myœli wzmacnianie wrodzonych zdolnoœci, a nie jak¹œ cudown¹ metodê, która sprawi, ¿e zawsze zapamiêtasz wszystko z ka¿dej dziedziny wiedzy.

SOWA CZY SKOWRONEK? Jedna z podstawowych spraw – ustal, o jakiej porze dnia uczy Ci siê najlepiej i staraj siê tak sobie u³o¿yæ plany, by w³aœnie zawsze wtedy siê uczyæ. Trudno to stwierdziæ? No to chwilka na autorefleksjê. £atwo odpowiesz na pytanie: „sowa czy skowronek?”, jeœli ustalisz choæby dwa poni¿sze fakty: 1. Kiedy przychodz¹ Ci do g³owy najlepsze pomys³y: po obudzeniu siê czy te¿ w nocy (lub wieczorem)? 2. Wkuwanie wiersza na lekcjê polskiego lub regu³ek zostawiasz na rano czy raczej na koniec nauki, na póŸny wieczór?

32

Nie idzie Ci nauka, bo masz s³ab¹ pamiêæ? Nie – po prostu nie interesuje Ciê to, co wkuwasz... Z regu³y taki jest g³ówny powód ³apania gorszych stopni. Pamiêtaj o tym zw³aszcza wtedy, gdy wybierasz kierunek studiów – powinien byæ zgodny z Twoimi zainteresowaniami. Wtedy i zakuwaæ bêdzie ³atwiej. A tymczasem – kilka sprawdzonych sposobów na podholowanie pamiêci!


CZAS NA STUDIA BEZ KONCENTRACJI – NICI... To pierwsze podstawowe przykazanie cz³owieka, który chce wzmocniæ pamiêæ: naucz siê koncentrowaæ, czyli skupiaæ uwagê na tym, co robisz, czego masz siê nauczyæ, co musisz przemyœleæ, wkuæ itp. Pewnie wiêkszoœæ z Was siê tu obruszy, komentuj¹c: „£atwo powiedzieæ...”. A ³atwo, ³atwo, bo na szczêœcie koncentracji mo¿na siê nauczyæ. I to bez wiêkszych wysi³ków. Oto kilka sprawdzonych i prostych æwiczeñ na koncentracjê!



!

1. Przed snem przeanalizuj w myœlach miniony dzieñ. Ale nie tak ogólnie, bez ¿adnych wniosków i podsumowañ. Wybierz dowoln¹ godzinê z tego dnia i postaraj siê bardzo uwa¿nie j¹ przeanalizowaæ, wymieniæ czynnoœci, które wykonywa³eœ, odtworzyæ w pamiêci zdania, które wypowiedzia³eœ lub us³ysza³eœ.

nywa³ tê „czynnoœæ sroki i koœci” przez 10–15 minut, ale nie przesadzaj z dawkami – dwa razy dziennie wystarczy.

3. Kopiuj rysunki. Ale nie przez kalkê. Po prostu je przerysowuj. I nie jakieœ skomplikowane i kolorowe. Najlepiej takie, przypominaj¹ce dzieciêce malowanki. Po przerysowaniu dok³adnie porównaj swoj¹ kopiê z orygina³em. Gdzie siê machn¹³eœ? 4. Wykorzystaj lekcje, które wydaj¹ Ci siê strat¹ czasu, zupe³nie Ciê nie interesuj¹. Jak? Rób notatki – powa¿nie i dok³adnie. Przez kwadrans notuj jak najdok³adniej to, co mówi nauczyciel lub inni uczniowie.

#

2. Wybierz w swoim pokoju drobny przedmiot, który wydaje Ci siê zupe³nie nieatrakcyjny, nudny. Mo¿e byæ to np. przycisk do telewizora lub klamka. Próbuj przygl¹daæ siê mu uwa¿nie przez d³u¿sz¹ chwilê, bez przerwy. Trening powinien potrwaæ do momentu, a¿ bez trudu bêdziesz wyko-

5. Pamiêtasz dzieciêce zagadki rysunkowe typu „odszukaj, czym ró¿ni¹ siê te dwa rysunki”? To œwietne æwiczenie na koncentracjê – dla ka¿dego, nie tylko dla najm³odszych.

ZAKU£EŒ, ALE... TO NIE WSZYSTKO! Zdarza³o siê, ¿e ludzie, którzy na maturze czy innym wa¿nym egzaminie dostali wykute na blaszkê pytanie, opanowali skomplikowane pamiêciowe techniki, potrafili zaniemówiæ. Dlaczego? Bo,

oprócz technik zakuwania jest coœ jeszcze... Trzeba umieæ siê skupiæ i nie myœleæ o wyniku!

1. Nastaw siê psychicznie... Cud siê nie zdarzy. To dzisiaj... Zreszt¹, zamiast oczekiwaæ cudu, po prostu nastaw siê psychicznie, ¿e nie ma ucieczki, trzeba zdaæ. Wtedy strach ma nik³e szanse, by Ciê sparali¿owaæ, zaskoczyæ.

2. Pytanie, polecenie przeczytaj nawet kilka razy lub dok³adnie siê w nie ws³uchaj! Powtórz sobie kilka razy w myœlach, o co zosta³eœ zapytany. Najlepiej skup wzrok na jednym punkcie, nie rozgl¹daj siê nie wiadomo za czym. Skupienie, o które zazwyczaj dopomina siê nauczyciel, gdy odpowiadaj¹cy milczy jak zaklêty, to nic innego jak chwila, kiedy przed oczami i w myœlach ma siê zadane przez nauczyciela pytanie.

3. Og³uchnij na podpowiedzi! Nie zawsze podpowiadaj¹cy ma z³e intencje. Mo¿e rzeczywiœcie w ten sposób chce pomóc, ale tym samym pakuje Ciê w pu³apkê – kiedy zaczynamy s³uchaæ podpowiedzi, nasz mózg siê wy³¹cza. Nie staramy siê przypominaæ tego, co wiemy, ale zaczynamy oczekiwaæ pomocy innych…

SOWA l Na poranne rozkrêcenie siê potrzebuje sporo czasu. l Najlepiej myœli siê jej wieczorem i noc¹. l Czyta, kombinuje, wymyœla, wkuwa, rozmawia zazwyczaj póŸnym wieczorem lub noc¹. l Nastawianie budzika na 4–5 rano nic jej nie da. Nawet jeœli w³o¿y go pod poduszkê i wstanie – bêdzie nieprzytomna... l Popo³udnie lub wieczór to najlepsza pora dla niej na zakuwanie, odrabianie lekcji, planowanie czy... przygotowywanie ubrañ.

SKOWRONEK l Ranek, kiedy wiêkszoœæ ludzi s³odko œpi, to najlepszy i najbardziej efektywny dla niej czas do dzia³ania. Nie ma wtedy problemów z utrzymaniem otwartych powiek. Nie musi budziæ siê zimnym prysznicem lub mocn¹ kawk¹. l Powinna odpuœciæ sobie œlêczenie nad ksi¹¿k¹ wieczorami, bo... i tak nic z tego nie wychodzi (prawda?). l Metoda na efektywniejsz¹ naukê: wstawanie w czasie wytê¿onej pracy, powtarzanie dwie godziny wczeœniej i przeznaczenie tego czasu na naukê.

33


CZAS NA STUDIA 4. Zapomnij o stopniach i punktach! Niektórzy tak strasznie chc¹ wypaœæ super, ¿e – zamiast myœleæ, o czym mówi¹ – dr¿¹ ze strachu, bo myœli ich zaprz¹ta pytanie: „Jak mnie oceni¹?”. To bez sensu! Zamiast kombinowaæ, staraj siê powiedzieæ wszystko, co wiesz na zadane Ci pytanie.

NOTATKI W FORMIE PLANU Przy ka¿dym podejœciu do nauki, ka¿dorazowej porcji zakuwania rób plan tego, czego siê uczysz. Takie skrótowe, wypunktowane, has³owe streszczenie tego, co czytasz lub powtarzasz. Nie mog¹ to byæ puste has³a w stylu: „Wstêp”, „Przyczyny”, „Skutki”. Formu³uj punkty tak, by potem je odczytuj¹c mo¿na by³o siê te¿ czegoœ z nich dowiedzieæ, ¿eby kojarzy³y siê z tym, co mia³y streœciæ. Przyk³ad? Proszê bardzo – prosty i œwietnie obrazuj¹cy meritum sprawy. Jak podpowiada w poradniku „Jak siê uczyæ?” Jaros³aw Rudniañski, jeœli uczysz siê, np. historii, nie pisz w swoim planie tylko „Legiony Polskie we W³oszech” lecz coœ bardziej konkretnego, np.: „Powstanie Legionów Polskich gen. H. D¹browskiego we W³oszech”. Innym kolorem mo¿esz dopisywaæ przy punktach daty albo wzory. W ten sposób streszczasz za pomoc¹ kilkunastu s³ów spor¹ czêœæ materia³u. Zerkaj¹c na plan ³atwiej odœwie¿yæ w pamiêci wiadomoœci, które wkuwa³eœ! Dodatkowym plusem jest to, ¿e lepiej zapamiêtujemy ju¿ w trakcie samego robienia konspektu.

POWTÓRKI – OKLEPANE, ALE WA¯NE Nie warto niczego uczyæ siê na ostatni¹ chwilê, bo przyswajany materia³ musi „ule¿eæ siê” w pamiêci przez dwa, trzy dni. To jedno... Ale z drugiej strony taki sam, czyli kiepski efekt, jak uczenie

siê na ostatni¹ chwilê, daje uczenie siê du¿o wczeœniej... bez dodatkowych powtórek. Po trzech, czterech dniach zaczyna siê bowiem proces zapominania. Nie chodzi o to, ¿eby œrednio co trzy dni uczyæ siê wszystkiego od nowa – to by³by jakiœ absurd! Wystarczy powtarzanie planu, zerkniêcie do notatek – masz sobie przecie¿ tylko przypomnieæ dany materia³, a nie uczyæ siê go od podstaw.

NASTRÓJ TE¯ WP£YWA NA PAMIÊÆ Siadanie do nauki jakby za karê nie uskrzydla – wiesz to doskonale. Nic przyjemnego w zakuwaniu do matury? Nie bêdê siê sprzecza³... Ale warto ten nastrój „wyczarowaæ”, pamiêæ naprawdê na tym zyska...

Po pierwsze...



WyobraŸ sobie czas po maturze, po egzaminach. Te najd³u¿sze w szkolnych dziejach wakacje, cudowny luz. Miejsca, które na Ciebie czekaj¹ i ludzie, z którymi spêdzisz wiêcej czasu...

Po drugie...

Nie zarywaj nocy. Oczy na zapa³ki i niewyspanie to kula u nogi pamiêci...

Po trzecie...

!

Zapomnij o odchudzaniu i diecie. Nie teraz! Niestety, w chwilach takich jak ta (matura, studia) powiedzenie „g³odny Polak – z³y Polak” sprawdza siê jak nigdy...

" # $

Po czwarte...

Wietrz pokój. Œwie¿ego powietrza nigdy dosyæ, zw³aszcza podczas wytê¿onej pracy mózgu.

Po pi¹te...

Nie krêpuj cia³a zbyt ciasnym ubraniem. Ten rodzaj luzu akurat pamiêci nie rozluŸni.

Po szóste...

Zrezygnuj z intensywnego wysi³ku fizycznego, ale za ¿adne skarby nie rezygnuj z ruchu i niezbyt mecz¹cych æwiczeñ fizycznych! Wp³ywaj¹ one na dobry nastrój niemal tak samo jak zdrowy sen...

£AÑCUCHOWA METODA SKOJARZEÑ Dziêki niej mo¿na bez trudu zapamiêtaæ kilkanaœcie niepowi¹zanych ze sob¹ s³ów czy przedmiotów. Sprawnoœæ pamiêci, któr¹ uzyskuje siê dziêki tej metodzie opiera siê na pracy... wyobraŸni, na obrazach, które wytworzycie w myœlach za pomoc¹ zabawnych skojarzeñ. Oto przyk³adowe 15 (oczywiœcie metoda pozwala zapamiêtaæ i d³u¿szy ³añcuch!) rzeczy, które masz zapamiêtaæ: – CIASTKO – GLOBUS – SZKLANKA – KALORYFER – KSI¥¯KA – £Ó¯KO – MYSZKA – PODUSZKA

34


CZAS NA STUDIA – ¯YRANDOL – GITARA – FOTEL – PIERŒCIONEK – BA£WAN – KUKURYDZA – KONTAKT Chodzi o to, by stworzyæ, skojarzyæ powy¿sze rzeczy za pomoc¹ zabawnych, œmiesznych, a nawet zupe³nie absurdalnych zwi¹zków. Trochê jakbyœ siê bawi³ z m³odszym rodzeñstwem... To do dzie³a! 1. Najpierw bierzemy pod lupê pierwsz¹ rzecz: CIASTKO. Nie chodzi o wkucie s³owa, ale o obraz, jaki ze sob¹ niesie. WyobraŸ sobie ciastko – najlepiej takie, które lubisz najbardziej (kojarzenie przedmiotów z tym, co znamy, daje œwietne efekty!). 2. Teraz kolejna rzecz z listy: GLOBUS. I tu zaczyna siê ³¹czenie ogniw. Nie tylko masz wyobraziæ sobie ten przedmiot, ale i po³¹czyæ go w zabawny (logiczne ³¹czenie rzeczy nie sprzyja zapamiêtywaniu!) sposób z poprzednim, zapamiêtanym i wyobra¿onym sobie jako pierwszy. CIASTKO mo¿e mieæ np. kszta³t GLOBUSA. WyobraŸ sobie, jak je jesz, jak trudno dobraæ siê do kulistego ciastka... To bardzo wa¿ne – przy dodawaniu ka¿dego nowego ogniwa, rzeczy do zapamiêtania, trzeba siê zatrzymaæ i wyobraziæ sobie zabawn¹, absurdaln¹ scenkê. Przez chwilê, nie za d³ugo. To nazywa siê m¹drze wizualizacj¹ skojarzeñ. 3. Przy kolejnej wizualizacji zapominasz o poprzedniej scence, CIASTKO ju¿ nie bierze udzia³u w „zabawie”. Teraz SZKLANKÊ trzeba powi¹zaæ w œmieszny sposób z GLOBUSEM. Mo¿e zamiast szklanek w Twojej kuchennej szafce stoj¹ globusy? Pamiêtaj, ¿e bardzo wa¿ne w tej metodzie jest to, by widzieæ przez chwilê oczyma wyobraŸni poszczególne obrazy i by by³y one dziwne, zabawne, nawet g³upie, po prostu œmieszne. Najlepiej nie zastanawiaj siê d³ugo nad tymi skojarzeniami, wybierz pierwsze!

8. MYSZKA i PODUSZKA. Z myszki leci pierze jak z rozdartej poduszki. 9. PODUSZKA i ¯YRANDOL. Rzucasz poduszk¹, wisz¹c na ¿yrandolu. 10. ¯YRANDOL i GITARA. Twój ¿yrandol wydaje dŸwiêki rozstrojonej gitary. 11. GITARA i FOTEL. Gitara s³u¿y Ci za fotel bujany. 12. FOTEL i PIERŒCIONEK. Siedzisz w fotelu. Niewygodnie siê siedzi, bo fotel zrobiony jest z pierœcionków z wystaj¹cymi oczkami... 13. PIERŒCIONEK i BA£WAN. Masz na ka¿dym palcu wielki pierœcionek w kszta³cie ba³wanka. 14. BA£WAN i KUKURYDZA. Na polu kukurydzy stoi ba³wan zamiast stracha na wróble... 15. KUKURYDZA i KONTAKT. Wsadzasz kolbê kukurydzy do kontaktu i ona œwieci... To, oczywiœcie, tylko propozycje, nie „podrêcznik” obrazów, dziwnych skojarzeñ w £añcuchowej Metodzie Skojarzeñ. Najwa¿niejsze, ¿eby przy ka¿dym skojarzeniu przez chwilê je zobaczyæ. I by by³y dziwne, z wyolbrzymionymi elementami – im bardziej nierzeczywiste, tym lepiej. Czas na sprawdzian! Czy uda³o Ci siê zapamiêtaæ przedmioty i ich kolejnoœæ? Zacznij od ulubionego ciastka... Uda³o siê, prawda? To teraz Ty – spisz w³asn¹ listê przedmiotów, mo¿e byæ ich tym razem wiêcej ni¿ 15, i powtórz ca³¹ procedurê zabawnych skojarzeñ. Baw siê dobrze a przy okazji æwicz pamiêæ!

4. Teraz SZKLANKA i KALORYFER. Grasz na kaloryferze, siedz¹c na szklance. Zobacz to przez chwilê i ju¿ nastêpne skojarzenie! 5. KALORYFER i KSI¥¯KA. Twoja ksi¹¿ka grzeje jak kaloryfer... 6. KSI¥¯KA i £Ó¯KO. Le¿ysz na ³ó¿ku w kszta³cie ksi¹¿ki... 7. £Ó¯KO i MYSZKA. Chwytasz za myszkê od komputera, a na niej, jak na ³ó¿ku le¿y jakiœ owad.

POLECANE TYTU£Y: – Jaros³aw Rudniañski „Jak siê uczyæ?” (WSiP) – Harry Lorayne „Sekrety superpamiêci” (RAVI) – Tony Buzan „Pamiêæ na zawo³anie” (RAVI) – Monika £ukasiewicz „Mistrzostwo. Jak pobiæ w³asne rekordy w szybkim i skutecznym uczeniu siê” (REBIS) – Marek Szurawski „Pamiêæ” (RAVI)

35


CZAS NA STUDIA

Jak w trzy dni zdaæ maturê… Aleksandra ¯ok

czyli rady zesz³orocznych maturzystów jak zdaæ i prze¿yæ maturê Egzamin dojrza³oœci zbli¿a siê spokojnym i miarowym krokiem westernowego stra¿nika sprawiedliwoœci, a Ty podœwiadomie czujesz, ¿e na maturaln¹ prezentacjê musz¹ byæ pewniejsze sposoby, ni¿ ksi¹¿ka zatkniêta w nocy pod poduszkê? Coœ w tym jest. Nie bez powodu maturê nazwano testem na dojrza³oœæ. Co zrobiæ, by udowodniæ komisji, rodzicom, nauczycielom, a przede wszystkim sobie, ¿e jest siê œwiat³ym i œwiadomym cz³owiekiem? O sposoby na maturê spyta³am zesz³orocznych maturzystów. Miniony rok by³ dla nich wielkim wyzwaniem – wkraczali w studenck¹ doros³oœæ. Oto, co maj¹ do powiedzenia na temat matury z perspektywy minionego roku.

Klasa europejska, V Liceum Ogólnokszta³c¹ce w Zielonej Górze Obecnie: Pedagogika opiekuñcza i resocjalizacyjna, Uniwersytet Zielonogórski

N

aukê nale¿y zacz¹æ ju¿ w pierwszej klasie, a najpóŸniej na pocz¹tku drugiej. Warto systematycznie robiæ notatki i wracaæ do tematów ju¿ omówionych z przedmiotu maturalnego – przed matur¹ bêdziesz sobie tylko przypomina³ i porz¹dkowa³ informacje. Dobrze jest uczyæ siê metod¹ skojarzeñ. Na przyk³ad wzór chemiczny: sód – Na. WyobraŸ sobie sól sypan¹ Na jajko. Przed matur¹ ustn¹ z polskiego bardzo wa¿ne jest, by znaleŸæ odpowiednie ksi¹¿ki z literatury przedmiotu (opracowania dzie³). Zwracaj uwagê na wydawnictwo. Godnymi polecenia z pewnoœci¹ s¹ Ossolineum i Biblioteka Narodowa. Na dzieñ przed matur¹ pisemn¹ z polskiego rozchorowa³am siê. Posz³am z gor¹czk¹, na œrodkach przeciwbólowych. Uda³o siê! Studiujê to, co chcia³am. Matura przyczyni³a siê do tego, ¿e przyjêto mnie ju¿ w pierwszym naborze.

Wys³ucha³a i zebra³a: Katarzyna Gargol

Adrian Oliwa

Izabela Depa Klasa psychologiczna, V Liceum Ogólnokszta³c¹ce im. Krzysztofa Kamila Baczyñskiego w Rzeszowie Obecnie: Turystyka i rekreacja, Uniwersytet Rzeszowski

T

ak naprawdê nic nie zagwarantuje sukcesu na maturze. Oprócz wiedzy liczy siê te¿ szczêœcie (na przyk³ad do ³atwych pytañ). Systematyczna praca mo¿e natomiast zagwarantowaæ, ¿e matura oka¿e siê prostsza. Bez nauki nie da rady! Stopniowe powtarzanie pomaga w przyswajaniu wiedzy. Nie narzucajcie sobie za du¿o materia³u na g³owê, bo w którymœ momencie dojdzie do przeci¹¿enia i odczujecie tzw. pustkê w g³owie. Wa¿ne s¹ równie¿ przerwy w nauce – pomagaj¹ przyswoiæ ten materia³ który ju¿ opanowaliœcie. Witaminki te¿ nie zaszkodz¹. fot.: archiwum prywatne

36

Klasa europejska, V Liceum Ogólnokszta³c¹ce w Zielonej Górze Obecnie: Informatyka, Uniwersytet Zielonogórski

D

o matury najlepiej uczyæ siê systematycznie przez trzy lata. Jeœli komuœ zdarzy siê jednak inaczej, to na pewno du¿o do myœlenia dadz¹ mu matury próbne. Przygotowuj¹c pracê z polskiego nale¿y siê jej nauczyæ – ale nie na pamiêæ! Trzeba po prostu dobrze znaæ swoj¹ pracê. Na jêzyk obcy nie ma recepty – po prostu poka¿, co potrafisz i wykorzystaj dobrze piêæ minut przed pytaniami na zrobienie notatek. Nigdy nie koñcz przed czasem – wykorzystaj ka¿d¹ sekundê, któr¹ masz, bo nie wiadomo, w którym momencie wpadnie Ci do g³owy jakiœ nowy pomys³. Jedynym stuprocentowym sposobem na zdanie matury, jaki znam, to bycie laureatem olimpiad przedmiotowych.


CZAS NA STUDIA

Paulina Poœwiatowska Klasa dziennikarska, XXI LO im. Hugona Ko³³¹taja w Warszawie Obecnie: Turystyka i rekreacja, Wy¿sza Szko³a Turystyki i Rekreacji im. M. Or³owicza w Warszawie

W

fot.: archiwum prywatne

arto zapisaæ siê na kursy przygotowawcze, które s¹ organizowane z ró¿nych przedmiotów. Ja chodzi³am regularnie tylko na geografiê (na SGGW) i by³am bardzo zadowolona z efektów. Na kursach wiedza sama siê porz¹dkuje. Nie ma znaczenia czy kurs jest organizowany przez uczelniê, na któr¹ chcesz póŸniej zdawaæ. Przez pewien czas chodzi³am te¿ na WOS, na SGH. Organizatorzy zapraszali ludzi, którzy naprawdê mieli coœ do powiedzenia i mogli byæ dla nas autorytetem, na przyk³ad Tomasza Lisa. Niektóre kursy s¹ p³atne, inne bezp³atne. Najwa¿niejsze, ¿e mog¹ odegraæ istotn¹ rolê w przygotowaniu do matury.

Iza Pik Klasa humanistyczna, III Liceum Ogólnokszta³c¹ce w Szczecinie Obecnie: Logistyka, Uniwersytet Szczeciñski

N

fot.: archiwum prywatne

iew¹tpliwie matura by³a najbardziej stresuj¹cym okresem w moim ¿yciu. Zaraz za ni¹ plasuje siê egzamin na prawko, ale matury nic nie przebije. Nie wspominam jej najlepiej, mimo i¿ wyniki mia³am bardzo dobre (zw³aszcza z czêœci ustnej). Ciê¿ko jednak unikn¹æ stresu – nawet przys³owiowe kujony denerwuj¹ siê. Dobrze jest uczyæ siê od pocz¹tku trzeciej klasy. Nie mówiê o codziennym wkuwaniu, ale jeœli w Twojej szkole prowadzone s¹ fakultety, to szczerze polecam regularne uczêszczanie. Do niedowiarków: fakultety naprawdê pomagaj¹! Nauczyciele straszyli nas ogromem materia³u oraz tym, ¿e nie poradzimy sobie, jeœli nie uczyliœmy siê systematycznie przez 3 lata. Bzdura. Ostatnia klasa wystarczy (pod warunkiem, ¿e podejdziesz do sprawy z g³ow¹).

37


CZAS NA STUDIA

Nie dosta³eœ siê na wymarzone studia? Spokojnie, dzisiaj to ju¿ nie tragedia. Przede wszystkim nale¿y Ci siê odpoczynek po ciê¿kim roku pracy i stresach ostatnich miesiêcy. WeŸ g³êboki oddech, zrelaksuj siê, nabierz nowych si³, a potem zastanów siê, jak wykorzystaæ nadchodz¹cy rok. Nie wiesz, co mo¿esz zrobiæ? Oto kilka podpowiedzi. Tekst: Anna Zasadzka

40

Student eksternistyczny Nie wystarczy³o Ci punktów, by dostaæ siê na studiadzienne? A mo¿e nadal masz szansê na studia w trybie niestacjonarnym? Je¿eli dysponujesz odpowiednimi finansami, mo¿esz przecie¿ wybraæ siê na studia zaoczne lub wieczorowe na wymarzon¹ uczelniê i staraæ siê uzyskaæ na tyle wysok¹ œredni¹, by w kolejnym roku móc przenieœæ siê na tryb dzienny. A nawet, jeœli Ci siê nie uda, i tak jesteœ za rok krok do przodu – nie bêdziesz ju¿ ¿ó³todziobem, poznasz atmosferê wydzia³u, wyk³adowców, spor¹ czêœæ materia³u. Na pewno bêdzie Ci ³atwiej, kiedy za rok dostaniesz siê ju¿ na wymarzone studia dzienne – mo¿e nawet uda Ci siê automatycznie przepisaæ czêœæ egzaminów, które ju¿ zda³eœ. A kto wie – mo¿e te¿ okazaæ siê i tak, ¿e kierunek, który wybra³eœ, jednak nie jest tym, o czym marzy³eœ…

niesienie na wybrany wczeœniej kierunek, jeœli spe³nisz odpowiednie warunki. Podstawowym wymogiem jest zgoda dziekana na Twoje przeniesienie. Je¿eli chcesz przenieœæ siê w obrêbie jednego wydzia³u, problem jest mniejszy, gdy¿ zgodê wyra¿a tylko jedna osoba. Jeœli jednak chcesz zmieniæ wydzia³, musisz mieæ zgodê dziekana obecnego wydzia³u oraz zgodê dziekana wydzia³u, na którym chcesz studiowaæ. Musisz w odpowiednim czasie z³o¿yæ wniosek o przeniesienie. Decyzja dziekana zale¿y natomiast od kilku innych czynników. Jednym z nich jest oczywiœcie wysoka œrednia – oznacza to, ¿e myœl¹c o przeniesieniu na wymarzony kierunek spêdzisz ten rok na uczciwej nauce. Kolejnym wymogiem jest czêsto wyrównanie ró¿nicy programowej, czyli zaliczenie nie tylko swoich egzaminów, ale tak¿e tych wymaganych na drugim kierunku.

Z innej strony

Dopisz sobie punkty

Mo¿esz te¿ spróbowaæ dostaæ siê na pokrewny kierunek studiów, na którym wymagana liczba punktów jest mniejsza. Wówczas po roku masz szansê na prze-

A mo¿e poœwiêcisz rok, który przed Tob¹, na poprawienie wyniku egzaminu maturalnego? Je¿eli z jakiegoœ przedmio-


T

CZAS NA STUDIA tu nie zadowoli³a Ciê liczba punktów, któr¹ otrzyma³eœ, mo¿esz j¹ podwy¿szyæ. Aby poprawiæ punktacjê z matury, do egzaminu musisz podejœæ w tym samym czasie, co maturzyœci. Do poprawkowego egzaminu mo¿e przyst¹piæ ka¿dy i nie trzeba wnosiæ ¿adnej dodatkowej op³aty. Nale¿y jedynie zadeklarowaæ chêæ poprawiania wyniku w Twojej szkole. Mo¿esz tak¿e wybraæ poziom, na jakim chcesz zdawaæ lub wybraæ dodatkowy przedmiot z listy zatwierdzonej przez OKE (Okrêgowa Komisja Egzaminacyjna). Na przyk³ad, jeœli wczeœniej zdawa³eœ biologiê na poziomie podstawowym, teraz mo¿esz zdecydowaæ siê na poziom rozszerzony, ponadto mo¿esz zdawaæ równie¿ egzamin z chemii, jeœli to mo¿e pomóc w dostaniu siê na wybrane przez Ciebie studia. Je¿eli uda Ci siê wynik podwy¿szyæ, OKE wyda specjalny aneks, który zostanie do³¹czony do Twojego œwiadectwa dojrza³oœci. Je¿eli natomiast „druga” matura nie pójdzie Ci tak, jak tego chcia³eœ, nie przejmuj siê – Twoje dotychczasowe osi¹gniêcia nie zostan¹ zmienione.

Przygotuj siê na kursie Jeœli wynik z matury masz dobry i nie widzisz potrzeby go poprawiaæ, mo¿esz pomyœleæ o kursie przygotowawczym na wybrany kierunek studiów. Naprawdê jest z czego wybieraæ, bo ju¿ nie tylko uczelnie proponuj¹ swoim przysz³ym studentom takie szkolenia, ale na rynku z roku na rok, jak grzyby po deszczu, powstaj¹ wci¹¿ nowe firmy specjalizuj¹ce siê w dokszta³caniu. Wystarczy wpisaæ has³o „„urs przygotowawczy” w wyszukiwarkê internetow¹, a pojawi siê wiele propozycji – do Ciebie nale¿y jedynie wybranie tej najbardziej Ci odpowiadaj¹cej i do dzie³a. Najlepiej oczywiœcie zdecydo-

waæ siê na szkolenie przygotowane przez twoj¹ przysz³¹ uczelniê, wtedy uzyskujesz nie tylko wiedzê potrzebn¹ do egzaminu, ale tak¿e mo¿esz dowiedzieæ siê konkretniej, jakie dana uczelnia ma wymagania. Co wiêcej, zajêcia najczêœciej poprowadz¹ Twoi przyszli wyk³adowcy, warto wiêc poznaæ ich bli¿ej. Taki kurs zaczyna siê zazwyczaj na szeœæ miesiêcy przed egzaminem wstêpnym – s¹ równie¿ kursy roczne a nawet pó³toraroczne, a tak¿e przeprowadzane tu¿ przed rekrutacj¹. Zajêcia odbywaj¹ siê co najmniej dwa razy w tygodniu, wiele instytucji oferuje mo¿liwoœæ wybrania ró¿nych dni tygodnia, najczêœciej jednak kursanci na naukê poœwiêcaj¹ weekendy. Op³aty za dany kurs zwi¹zane s¹ z jego tematyk¹, czasem trwania, a tak¿e (a mo¿e przede wszystkim) z wybraniem okreœlonej instytucji. Jakby nie by³o, wydan¹ kwotê potraktuj jako inwestycjê w siebie i skup siê wy³¹cznie na poszerzaniu swojej wiedzy.

Jeœli wynik z matury masz dobry i nie widzisz potrzeby go poprawiaæ, mo¿esz pomyœleæ o kursie przygotowawczym na wybrany kierunek studiów.

T

Ju¿ nie uczeñ, ale jeszcze nie student A mo¿e szko³a policealna? Obecnie jest coraz wiêcej szkó³, które proponuj¹ naukê maturzystom bez zbêdnych wymagañ czy dodatkowych egzaminów wstêpnych. Mo¿esz wybraæ taki sam kierunek, jaki wybra³eœ na studiach i sprawdziæ czy Twoja decyzja by³a s³uszna, lub te¿ coœ zupe³nie innego – wszystko zale¿y od Cie-

bie. Wiele szkó³ oferuje kursy roczne, dziêki temu przygotujesz siê do przysz³orocznych egzaminów na studia. Zaœwiadczenie o ukoñczeniu szko³y policealnej to jeszcze jeden dokument potwierdzaj¹cy zdobyt¹ przez Ciebie wiedzê, który mo¿esz wykorzystaæ w poszukiwaniu pracy. Nauka w studium pomaturalnym lub szkole policealnej jest bezp³atna w oœrodkach pañstwowych, ale w prywatnych instytucjach równie¿ mo¿na zminimalizowaæ koszty przez ró¿ne stypendia. Podczas uczêszczania do takiej szko³y zachowujesz te¿ wszystkie przywileje (zni¿ki, zni¿ki!) zwi¹zane ze statusem studenta.

Student zawodowy Istniej¹ równie¿ pañstwowe wy¿sze szko³y zawodowe, dziêki którym mo¿esz uzyskaæ dyplom licencjacki w wybranej

Moda na poprawianie

C

oraz wiêcej m³odych ludzi decyduje siê na poprawienie wyniku z matury. Do kolejnego egzaminu podchodz¹ nie tylko zesz³oroczni maturzyœci, którym nie uda³o siê dostaæ na studia, ale tak¿e studenci. Wielu chce podwy¿szyæ wynik z wybranego przedmiotu lub zdawaæ inny dodatkowy, dla wielu jednak poprawienie punktacji to sprawa czysto ambicjonalna. Dyrektorzy komisji egzaminacyjnych obawiaj¹ siê, ¿e za oko³o 10 lat liczba poprawiaj¹cych bêdzie równa liczbie pisz¹cych, dlatego staraj¹ siê doprowadziæ do korekty obowi¹zuj¹cych przepisów (ograniczyæ mo¿liwoœæ poprawiania do kilku razy i wprowadziæ odp³atnoœæ za egzaminy).

41


CZAS NA STUDIA dziedzinie. Zakres programowy instytucji tego typu jest doœæ ograniczony – przewa¿nie kszta³c¹ one w kierunkach œcis³ych przysz³ych in¿ynierów. Dlatego to idealny wybór dla tych, którym marzy³a siê na przyk³ad ekonomia. Coraz czêœciej jednak w ofercie wy¿szej szko³y zawodowej mo¿na znaleŸæ wydzia³ jêzykowy czy pedagogiczny. Podobnie jak na uczelniach wy¿szych, nauka obejmuje tu zajêcia teoretyczne i praktyczne. Po uzyskaniu dyplomu ukoñczenia szko³y mo¿na ubiegaæ siê o przyjêcie na uzupe³niaj¹ce studia magisterskie na innych uczelniach, czasem trzeba tylko pozaliczaæ dodatkowe przedmioty, czyli wyrównaæ ró¿nice programowe.

Urz¹d Pracy Ci pomo¿e Pomyœl tak¿e o pomocy oferowanej przez Twój urz¹d pracy. Wystarczy ¿e zarejestrujesz siê jako bezrobotny absolwent szko³y ponadgimnazjalnej, a bêdziesz mieæ dostêp do organizowanych kursów przygotowuj¹cych do ró¿nych zawodów. Zazwyczaj urzêdy oferuj¹ szkolenia jêzykowe i informatyczne, ale mo¿na równie¿ dostaæ siê na kurs kosmetyczny, obs³ugi kasy fiskalnej czy programów

fakturowych. Niby nic, ale zaœwiadczenie o ukoñczeniu takiego kursu œmia³o mo¿esz wpisaæ w swoje CV, dziêki czemu zwiêksz¹ siê Twoje szanse na znalezienie pracy. Takie kursy s¹ bezp³atne, a w wiêkszoœci przypadków urz¹d pracy oferuje stypendium dla osób bezrobotnych, które nie ukoñczy³y 25 lat. A jeœli nie kurs, to mo¿e sta¿? Ka¿dy absolwent szko³y ponadgimnazjalnej mo¿e staraæ siê o sta¿ z urzêdu pracy. To pierwsze doœwiadczenie zawodowe trwa zwykle od 3 miesiêcy do pó³ roku i mo¿e odbywaæ siê w ka¿dej firmie, która poszukuje takich pracowników. Zatrudnienia mo¿esz poszukaæ samodzielnie, wtedy pracodawca zg³asza chêæ zatrudnienia Ciê do Twojego urzêdu pracy. Czêsto te¿ urzêdnicy mog¹ zaproponowaæ Ci konkretne stanowiska w firmach, które z³o¿y³y wniosek o przyznanie im sta¿ystów. Mo¿e wiêc warto spróbowaæ?

Przyjemne z po¿ytecznym Je¿eli nie interesuje Ciê ¿adna z tych opcji, lub chcesz zaznaæ nowych wra¿eñ a przy tym nauczyæ siê czegoœ nowego, zawsze mo¿esz wyjechaæ za granicê. Mo¿e to byæ kurs jêzykowy w Wielkiej Brytanii

czy Hiszpanii lub w ka¿dym innym kraju œwiata. Tutaj równie¿ masz do wyboru kilka opcji: wy³¹cznie kurs – ale w takim przypadku konieczne jest z³o¿enie wniosku i zdanie odpowiednich egzaminów, i oczywiœcie spore zaplecze finansowe na pobyt; wyjazd typu Au Pair, czyli jako opiekunki do dzieci i przy okazji podszkolenie wybranego jêzyka; lub te¿ praca plus kurs jêzykowy. W ostatnich dwóch przypadkach zarabiasz na siebie, obcujesz z ¿ywym jêzykiem, czego mo¿esz niestety nie doœwiadczyæ na profesjonalnym kursie. Decyzja jednak, jak w ka¿dym przypadku, nale¿y od Ciebie. Mo¿esz tak¿e po prostu spakowaæ siê i podró¿owaæ po œwiecie, zbieraj¹c nowe doœwiadczenia. Sam lub z najbli¿szymi przyjació³mi, przys³owiowym stopem, w³asnym œrodkiem lokomocji lub komunikacj¹ l¹dow¹. Mo¿esz te¿ zg³osiæ siê na ochotnika i w ramach wolontariatu wyjechaæ w jakiœ odleg³y zak¹tek (lub pozostaæ w kraju) i pomagaæ potrzebuj¹cym. Tak spo¿ytkowany czas nauczy Ciê nie tylko samodzielnoœci, wra¿liwoœci i otwartoœci na innych ludzi i œwiat, ale przede wszystkim pomo¿e Ci przygotowaæ siê do najwa¿niejszego egzaminu – ¿ycia.

Zostañ

gap ye aro wc em

fot.: Images Copyright © 2000 DigiTouch Sp. z o.o.

Anglicy wymyœlili specjalny termin okreœlaj¹cy taki wyjazd, przerwê od tzw. „normalnego ¿ycia” – „gap year”, czyli „roczna przerwa”. Gap year najbardziej popularny jest w³aœnie przed podjêciem studiów lub w ich trakcie, ale nie jest to konieczna regu³a. Nie musi tak¿e obejmowaæ ca³ego roku, mo¿e byæ krótszy lub d³u¿szy. Wi¹¿e siê jednak z zagranicznym wyjazdem w celu zdobycia nowych doœwiadczeñ w ramach pracy, wolontariatu lub po prostu poznawania odrêbnych kultur.

42


CZAS NA STUDIA

Skoñczy³ siê trudny okres przygotowañ do egzaminów, stres zwi¹zany z matur¹, absolwenci szkó³ ponadgimnazjalnych maj¹ za sob¹ pierwsze kroki na uczelniach wy¿szych. Czas pomyœleæ o przyjemnoœciach letniego sezonu – w jaki sposób spêdziæ pierwsze d³ugie, bo trwaj¹ce trzy miesi¹ce, wakacje tak, by na d³ugo utkwi³y w pamiêci? Bezpieczeñstwo ponad wszystko Turystyka górska jest popularna w œrodowiskach studenckich od wielu lat. Mo¿liwoœæ spêdzenia wakacji za niewielkie pieni¹dze i jednoczeœnie obietnica wielkiej przygody oraz ekscytuj¹cych wra¿eñ to najwa¿niejsze argumenty za tym, by wybraæ siê na po³udnie Polski. Górskie krajobrazy urzekaj¹ przestrzeni¹, potrafi¹ jednak byæ bardzo niebezpieczne – szczególnie w wy¿szych partiach. Dlatego wyjazd w góry trzeba poprzedziæ odpowiednimi przygotowaniami. Nale¿y zaopatrzyæ siê w przeciwdeszczow¹, „oddychaj¹c¹” kurtkê, któr¹ nawet podczas ³adnej pogody trzeba nosiæ w plecaku. Aura w górach jest bardzo zmienna, a na szczytach, nawet przy wysokiej temperaturze w dolinach, mo¿e byæ bardzo zimno i wietrznie. Jeœli chcesz kontemplowaæ przyrodê w wy¿szych partiach gór, noœ przy sobie coœ ciep³ego do ubrania, a tak¿e termos z gor¹c¹ herbat¹. Jednym z wa¿niejszych problemów, który trzeba rozwa¿yæ, zanim wyruszysz w góry, jest w³aœciwy dobór obuwia. Najodpowiedniejsze bêd¹ buty za kostkê, które ogranicz¹ ryzyko skrêcenia stawu skokowego. Dobry bie¿nik uchroni przed bardzo niebezpiecznymi poœlizgniêciami nawet w ni¿szych partiach – szczególnie kiedy pogoda nie dopisze i bêdzie mokro. Kr¹¿¹ opowieœci o osobach w klapkach czy sanda³kach id¹cych na Giewont czy Œwinicê, które potem s¹ zabierane przez TOPR. B¹dŸ zatem w górach rozwa¿ny i odpowiedzialny – oceniaj w³asne si³y rozs¹dnie i przygotuj siê do ka¿dej wycieczki.

Pierwsze taaakie wakacje Tekst i zdjêcia: Paulina Potrykus-WoŸniak, Micha³ WoŸniak

Strze¿onego Pan Bóg… Wyje¿d¿aj¹c w s³owackie góry nale¿y pamiêtaæ, ¿e od 2006 roku na S³owacji obowi¹zuje dodatkowe ubezpieczenie na wypadek akcji górskich s³u¿b ratowniczych. Przy braku takiego ubezpieczenia

poszkodowany sam pokrywa koszty przedsiêwziêcia, które mog¹ siêgn¹æ nawet kilkudziesiêciu tysiêcy z³otych, gdy do uratowania zdrowia lub ¿ycia turysty zostanie u¿yty helikopter. Ubezpieczenie mo¿na wykupiæ w punktach informacji

43


CZAS NA STUDIA

Górskie krajobrazy urzekaj¹ przestrzeni¹, potrafi¹ jednak byæ bardzo niebezpieczne – szczególnie w wy¿szych partiach. Dlatego wyjazd w góry trzeba poprzedziæ odpowiednimi przygotowaniami.

turystycznej – nawet najwprawniejszym i najbardziej doœwiadczonym górskim turystom przytrafiaj¹ siê nieszczêœliwe wypadki – nie lekcewa¿ tego i koniecznie podczas pobytu na S³owacji, zanim wyruszysz w góry, wykup odpowiedni¹ polisê.

Dok¹d w drogê? Maj¹c ju¿ odpowiedni ekwipunek, mo¿esz wybraæ miejsce na mapie, które bêdziesz eksplorowaæ podczas wakacji. W Polsce najbardziej popularne s¹ oczywiœcie Tatry – najbardziej monumentalne, robi¹ najwiêksze wra¿enie i dostarczaj¹ najwiêcej emocji. Jednak ogrom turystów na górskich szlakach mo¿e odstraszyæ osoby stroni¹ce od t³umu. Dla tych, którzy poszukuj¹ ciszy, najodpowiedniejsze bêd¹ Bieszczady z piêknymi po³oninami, Beskid ¯ywiecki i S¹decki czy jeszcze mniej uczêszczane Gorce. Na po³udniowym zachodzie naszego kraju do najbardziej popularnych nale¿¹ Karkonosze, mniej docenianym pasmem s¹ wysuniête najbardziej na zachód Góry Izerskie o ksiê¿ycowym krajobrazie. Wiele atrakcyjnych pasm górskich znajduje siê na terenie S³owacji, a poszukuj¹cy nowych wra¿eñ turyœci górscy wybior¹ siê do Rumunii. W tym ostatnim kraju jest sporo ³añcuchów górskich, w których szlaki nie zosta³y jeszcze wyznaczone, ale na wyprawê mo¿na wynaj¹æ miejscowego przewodnika. Przy wjeŸdzie do Rumunii nie jest wymagany paszport. Najbardziej doœwiadczeni turyœci poszukuj¹cy górskich wra¿eñ na terenach nieodleg³ych od Polski wybior¹ siê na Ukrainê. Najpiêkniejsze miesi¹ce w górach to wrzesieñ i paŸdziernik – pogoda jest wtedy mniej kapryœna, na szlakach nie jest ju¿ tak t³oczno, a aura coraz bardziej jesienna – o tej porze roku góry mieni¹ siê wszystkimi barwami.

44


CZAS NA STUDIA Zapach schroniska

Internet, mapy, przewodniki

Najwiêcej satysfakcji i najpiêkniejszych prze¿yæ dostarczaj¹ kilkudniowe wyprawy z plecakiem, podczas których mo¿na zanocowaæ w schroniskach. Nale¿y jednak pamiêtaæ, ¿e z uwagi na brak miejsc mo¿e zaistnieæ koniecznoœæ spania na pod³odze w korytarzu – dlatego bezwzglêdnie nale¿y ze sob¹ zabraæ karimatê i œpiwór. Nocleg w schronisku to, obok pola namiotowego, najtañszy sposób zakwaterowania. Dobrze jest zarezerwowaæ miejsce w schronisku du¿o wczeœniej – dotyczy to zw³aszcza najgorêtszego okresu w sezonie turystycznym, czyli lipca i sierpnia. Na tych, którzy ceni¹ sobie komfort, czeka baza turystyczna – w jednych regionach lepiej, w innych gorzej rozwiniêta. W poszukiwaniu kwater prywatnych niezbêdne bêdzie posurfowanie w sieci. B¹dŸcie jednak ostro¿ni – ostatnio w mediach g³oœno by³o o oszuœcie, który przyjmowa³ rezerwacjê i wy³udzi³ z tytu³u zaliczek kilkadziesi¹t tysiêcy z³otych. Odwa¿niejsi nie rezerwuj¹ kwater – na miejscu zawsze znajdzie siê jakieœ miejsce, w którym bêdzie mo¿na przenocowaæ. Taki sposób spêdzania wakacji ma w sobie element niespodzianki i jest bardzo emocjonuj¹cy – nigdy nie wiadomo, co przyniesie nastêpny dzieñ.

Jednym z elementów przygotowañ do wyprawy jest zaopatrzenie siê w przewodniki i mapy, zasiêgniêcie jêzyka na temat miejsca, w które siê wybierasz oraz zdobycie praktycznych informacji. Nieoceniony jest tutaj internet – w sieci mo¿na znaleŸæ nie tylko opisy szlaków i miejsc, ale tak¿e informacje dotycz¹ce komunikacji, godziny odjazdu autobusów, poci¹gów – niestraszny bêdzie podczas wakacji przystanek, z którego znik³y tablice informacyjne, gdy w plecaku bêdziemy mieli wydruk ze strony www. Warto przygotowaæ na wszelki wypadek adresy kwater prywatnych oraz telefony do ich w³aœcicieli, listê dostêpnych bankomatów, a tak¿e placówek s³u¿by zdrowia. Kiedy zbierzesz najwa¿niejsze informacje, warto obejrzeæ mapê terenu i zastanowiæ siê nad planem wycieczek – to wa¿ne, bo dziêki niemu mo¿na podj¹æ decyzjê o kolejnoœci miejsc, w których zarezerwujesz noclegi. Dobry plan pozwoli Ci nie tylko sprawnie dzia³aæ, ale tak¿e zaoszczêdziæ pieni¹dze i czas, które by³yby potrzebne na nieprzewidziane dojazdy. W przewodniku znajdziesz opisy najciekawszych miejsc, legendy z nimi zwi¹zane, praktyczne wskazówki – dziêki takiej lekturze wakacyjna przygoda na d³u¿ej zapadnie Ci w pamiêæ.

„Na ryby – nad leniw¹ rzeczkê w cieñ”1 Nie ka¿dy musi byæ entuzjast¹ gór. Dla wodnych maniaków doskona³¹ propozycj¹ na aktywne wakacje nad wod¹ jest sp³yw kajakowy. Zaprawieni w bojach wybior¹ indywidualny sp³yw – a mo¿na go z ³atwoœci¹ zorganizowaæ, bo nad rzekami znajduje siê sporo wypo¿yczalni sprzêtu wodnego, który w³aœciciele dowo¿¹ w umówione miejsce. Na rynku wydawniczym dostêpne s¹ te¿ przewodniki, w których opisano poszczególne szlaki kajakowe i zagro¿enia, z jakimi mo¿na siê spotkaæ na trasie sp³ywu (jest to coraz popularniejsza forma aktywnego spêdzania czasu, st¹d bogata oferta). Na zorganizowany sp³yw wybieraj¹ siê nie tylko doœwiadczeni kajakarze, ale równie¿ osoby, które nie potrafi¹ p³ywaæ…

W s³oñcu i w deszczu Informacje o tym, kto organizuje sp³ywy kajakowe wyszukaæ mo¿na w internecie. Na wybranej stronie znajdziesz propozycje rzek, terminów (zwykle oko³o tygodnia) oraz warunków, jakie oferuje firma. Mo¿na wybraæ siê na sp³yw rodzinny lub studencki. Ró¿ni¹ siê one nie tylko cen¹, ale przede wszystkim tym, co 1 Kabaret Starszych Panów, fragment piosenki „Na ryby”.

45


CZAS NA STUDIA

Rower wraca do ³ask Fantastycznym sposobem na aktywne wakacje s¹ tak¿e wycieczki rowerowe: te krótsze, jednodniowe, a tak¿e d³ugie wyjazdy z plecakiem. Rower wraca do ³ask – z perspektywy siode³ka mo¿na zobaczyæ kawa³ek œwiata – takiego, który nie ucieka, kiedy siê go ogl¹da zza szyby pêdz¹cego samochodu. Pasjonaci turystyki rowerowej zwracaj¹ uwagê, ¿e mo¿na na nim przemierzyæ ca³y œwiat, a jako przyk³ad podaj¹ s³ynnego podró¿nika i pioniera polskiego reporta¿u Kazimierza Nowaka, który w 1931 roku wyruszy³ na podbój Afryki. Swoim dwuko³owym pojazdem pokona³ 40 tysiêcy kilometrów – podró¿ rozpocz¹³ w Trypolisie, by dojechaæ do Przyl¹dka Igielnego i powróciæ do domu. Co prawda nie musisz od razu planowaæ podró¿y przez kontynent, ale mo¿esz potraktowaæ przedsiêwziêcie tego wielkiego podró¿nika jako inspiracjê dla w³asnych wypraw.

z nich wynika, czyli warunkami. Na sp³ywie rodzinnym zwykle pokonuje siê krótsze dystanse, w kajakach, które s¹ mniej wywrotne, ale i wolniejsze, a baga¿ami opiekuje siê organizator – codziennie tu¿ przed wyp³yniêciem wszystkie plecaki, torby, namioty, karimaty i zapasy jedzenia zostaj¹ zapakowane na samochód, a grupa bez dodatkowych obci¹¿eñ wyrusza na rzekê. Sens pozostawiania baga¿y pod opiek¹ organizatora zrozumiemy w deszczowy dzieñ: uczestnicy sp³ywu rodzinnego rozbij¹ siê na polu namiotowym i przebior¹ w suche ubrania, cz³onkowie grupy studenckiej – wyci¹gn¹ z kajaków wilgotne plecaki, a wysusz¹ siê dopiero wtedy, gdy rozpal¹ ognisko.

Kabina, eskimoska, rzutka… Zanim pierwszy raz wyruszysz na sp³yw kajakowy, powinieneœ siê przygotowaæ: w przewodnikach oraz na stronach internetowych znajdziesz informacje dotycz¹ce bezpiecznego poruszania siê na rzece, rozpoznawania przeszkód, mijania innych uczestników ruchu wodnego, sygnalizowania trudnych sytuacji i sposobów reagowania, gdy znajdziesz siê w opa³ach. Dowiesz siê, co to jest kabina, rzutka i eskimoska. Ka¿dy z uczestników sp³ywu dostanie kapok (kamizelkê ratunkow¹), a pierwszego dnia, zanim grupa wyruszy w drogê, organizatorzy przeprowadz¹ krótkie szkolenie dla pocz¹tkuj¹cych, podczas którego dowiesz siê, jakiej techniki wios³owania u¿ywaæ na wodzie i jak zachowywaæ siê w grupie. Obowi¹zkowym punktem dnia jest tak¿e rozgrzewka przed wyp³yniêciem. Uczestnicy sp³ywu powinni zaopatrzyæ siê w szybko schn¹ce sanda³y lub gumowe buty, w których bêd¹ mogli wejœæ do wody. Przyda siê tak¿e specjalna plastikowa torba – wodoszczelny worek – chroni¹ca dokumenty, telefony i ciep³e ubrania przed zamokniêciem, któr¹ mo¿na kupiæ w sklepach sportowych.

Na l¹dzie Sp³yw to nie tylko rzeka i kajak. W programie zawsze znajdzie siê kilka dodatkowych atrakcji dla wypoczywaj¹cych: kiedy ju¿ ca³a grupa dotrze do celu, rozbije namioty i przygotuje kolacjê, bêdzie mo¿na pograæ w siatkówkê, zagraæ w paintballa, w³¹czyæ siê w „wojnê kisielow¹”, posiedzieæ przy ognisku i poœpiewaæ piosenki. Czas dla siebie znajd¹ tak¿e amatorzy wêdkowania.

46


CZAS NA STUDIA

Praca nad

motywacj¹

Tekst: Ma³gorzata Orlicz

Bez odpowiedniej motywacji ciê¿ko osi¹gn¹æ sukces... ¯eby dojœæ na wymarzony szczyt, osi¹gn¹æ swój cel, potrzeba duuu¿o wiary, samozaparcia i cierpliwoœci. Im wy¿ej mierzysz, tym czêœciej pewnie bêdziesz bliski zw¹tpienia, tym czêœciej pojawi¹ siê myœli, ¿e nie dasz rady. Ale has³o „chcieæ to móc” wcale nie jest tani¹ bajeczk¹ sprzedawan¹ naiwniakom – jeœli mocno czegoœ pragniesz, ju¿ jest to w zasiêgu Twojej rêki. Zdobycie szczytu zawsze zaczyna siê od pragnienia, które poparte prac¹ przerodzi siê w pe³en sukces! Dlatego popracuj nad motywacj¹ – wiara we w³asne mo¿liwoœci potrafi góry przenosiæ!

Czy zdolnoœci s¹ naprawdê tak wa¿ne? Myœlisz, ¿e uczeñ zdolny osi¹ga wysokie wyniki w nauce, a uczeñ mniej zdolny, ni¿sze? A to wcale nie jest taka prosta zale¿noœæ – kluczem do sukcesu jest silna motywacja, która ma w sobie coœ z magii. Przy trudnym zadaniu dobry uczeñ bez motywacji podda siê, nawet nie

Pamiêtaj, ¿e jeœli czegoœ nie umiesz, to tylko dlatego, ¿e nie próbujesz tego zmieniæ! bêdzie próbowa³ szukaæ rozwi¹zania – uzna, ¿e nie umie, i ju¿. Tymczasem uczeñ o silnej motywacji, nawet mniej zdolny, nie podda siê tak ³atwo. Postara siê rozwi¹zaæ zadanie, szukaj¹c wszelkich mo¿liwych sposobów, pewno szybko nie zrezygnuje – i dziêki motywacji czêsto uda mu siê pokonaæ trudnoœci. Pamiêtaj, ¿e jeœli czegoœ nie umiesz, to tylko dlatego, ¿e nie próbujesz tego zmieniæ! WeŸ byka za rogi! Zrób krok – to w³aœnie podjêcie decyzji, ¿e chcesz siê z czymœ zmierzyæ, chcesz coœ zmieniæ czêsto jest najtrudniejsze! Potem trzeba ju¿ tylko trzymaæ siê wyznaczonego planu dzia³ania i mocno wierzyæ, ¿e siê uda, a sukces murowany!

Siêgaj, gdzie wzrok nie siêga! Jakie najczêœciej pope³niamy b³êdy? Rezygnujemy z czegoœ tylko dlatego, ¿e wydaje siê tak dalekie, ¿e a¿ nieosi¹galne? Czêsto brak nam wyobraŸni – ale to ona jest motorem wielu dzia³añ! Gdyby ludzie nie siêgali po rzeczy pozornie nieosi¹galne, dalej tkwilibyœmy w epoce kamienia ³upanego... A mo¿e zniechêcaj¹ Ciê przeszkody, które spotykasz na swej drodze? Brakuje Ci si³ i wiary w to, ¿e siê uda? To najgorsze, co mo¿esz zrobiæ – zrezygnowaæ w po³owie drogi, kiedy w³o¿y³eœ ju¿ tyle pracy, by osi¹gn¹æ swój cel...

Co mo¿esz zrobiæ, ¿eby popracowaæ nad wzmocnieniem swojej motywacji? n Cel, który chcesz osi¹gn¹æ, wydaje Ci siê tak odleg³y, ¿e nawet nie próbujesz go osi¹gn¹æ? To wielki b³¹d! Na

47


CZAS NA STUDIA

wielkie rzeczy i spektakularne sukcesy potrzeba zwykle czasu – nie od razu przecie¿ Rzym zbudowano... Ka¿dy dzieñ, w którym bêdziesz zwleka³ z podjêciem decyzji, oddala Ciê od upragnionego celu. Od dawna marzysz o kursie tañca nowoczesnego, ale jakoœ nie mo¿esz podj¹æ decyzji i wreszcie siê zapisaæ na zajêcia? To teraz pomyœl, ile treningów mia³byœ ju¿ za sob¹ i jakbyœ dziœ tañczy³, gdybyœ zapisa³ siê na tañce od razu, gdy o tym pomyœla³eœ! Ile czasu ju¿ zmarnowa³eœ! Nie odwlekaj decyzji w nieskoñczonoœæ i nie rezygnuj z celu tylko dlatego, ¿e osi¹gniêcie go wymaga czasu. n Dzia³aj! Od samego myœlenia nie jesteœ nawet troszkê bli¿ej swego celu. Im d³u¿ej siê zastanawiasz, tym wiêcej tracisz. Nie odwlekaj ci¹gle decyzji i dzia³aj w myœl przys³owia: co masz zrobiæ jutro, zrób dzisiaj. n Zmieñ swoje nastawienie – to niewiarygodne, jak¹ si³ê ma pozytywne myœlenie! Negatywne myœli i niska samoocena potrafi¹ bardzo ograniczaæ – czas zerwaæ te niewidzialne wiêzy. Nie szukaj wymówek, ¿e czegoœ nie potrafisz, ¿e inni zrobi¹ to lepiej, ¿e siê nie nadajesz do jakiejœ pracy. Sk¹d to wiesz, jeœli nawet nie spróbowa³eœ? Wiêkszoœæ ograniczeñ istnieje tylko w Twojej g³owie! Nawet nie wiesz, jak sposób myœlenia mo¿e mieæ wp³yw na zmiany w naszym ¿yciu! Powiedz sobie: umiem, dam radê, potrafiê, nie jestem gorszy – a szanse na

to, ¿e rzeczywiœcie Ci siê uda, s¹ nieporównywalnie wiêksze, ni¿ gdybyœ u¿ala³ siê nad sob¹. Dalej uwa¿asz, ¿e inni s¹ lepsi? Mo¿e tak, ale ka¿dy kiedyœ startowa³ z poziomu zerowego, ka¿dy musia³ kiedyœ zacz¹æ. Nikt nie urodzi³ siê specjalist¹ w jakiejœ dziedzinie, nikt w chwili narodzin nie by³ zaprogramowany na osi¹gniêcie sukcesu. Co by by³o, gdyby wszyscy myœleli, ¿e nie potrafi¹? Si³a tkwi w Tobie, naucz siê tylko, jak j¹ uwolniæ! n Wyznacz sobie cel. Zapisz go wyraŸnie, tak, by nie straciæ go z oczu, by wiedzieæ, o co walczysz. Niewa¿ne, czy cel jest odleg³y, czy naprawdê bliski, czy jest malutkim celem na drodze do wiêkszego sukcesu. Wa¿ne, ¿eby wykorzystaæ wszystkie swoje mo¿liwoœci i umiejêtnoœci, by go osi¹gn¹æ. Na kartce zapisz, co potrafisz, oceñ swoje mo¿liwoœci i swoje braki. Czego Ci brakuje, by dojœæ do punktu, o którym marzysz?

Negatywne myœli i niska samoocena potrafi¹ bardzo ograniczaæ – czas zerwaæ te niewidzialne wiêzy. n Ustal priorytety. Czasem mamy tyle planów, ¿e ich osi¹gniêcie mo¿e staæ siê nierealne. Na spokojnie oceñ swoje mo¿liwoœci i przemyœl, który z celów ma dla Ciebie najwiêksze znaczenie. Mimo dobrych chêci i du¿ej motywacji zostanie przewodnicz¹cym szkolnego samorz¹du, przygotowanie siê do szkolnej olimpiady z geografii, nauka nowego jêzyka obcego, uczestnictwo w kó³ku teatralnym i praca w wolontariacie mog¹ okazaæ siê nie do pogodzenia i trzeba bêdzie

pisz, Na kartce za eñ , oc co potrafisz woœci swoje mo¿li i. i swoje brak kuje, Czego Ci bra punktu, by dojœæ do arzysz? o którym m

48

fot.: Images Copyright © 2000 DigiTouch Sp. z o.o.

Nie odwlekaj decyzji w nieskoñczonoœæ i nie rezygnuj z celu tylko dlatego, ¿e osi¹gniêcie go wymaga czasu!


CZAS NA STUDIA z czegoœ zrezygnowaæ. Dobrze przemyœl, na czym zale¿y Ci najbardziej – ¿eby siê nie okaza³o, ¿e wzi¹³eœ na siebie po prostu za du¿o, i zamiast osi¹gn¹æ jeden czy dwa cele, tak siê rozdrobnisz w swoich dzia³aniach, ¿e niczego nie doprowadzisz do koñca. n Naucz siê zarz¹dzania czasem. Musisz realnie oceniaæ swoje mo¿liwoœci, ¿eby uda³o Ci siê osi¹gn¹æ wymarzony cel. Wiara we w³asne mo¿liwoœci potrafi góry przenosiæ, ale jeœli za³o¿ysz, ¿e przez tydzieñ uda Ci siê powtórzyæ ca³y materia³ do egzaminu gimnazjalnego, to nie masz ¿adnych szans na sukces. Za ka¿dym razem, gdy wyznaczasz sobie cel, ustal, w jakim zakresie zamierzasz go zrealizowaæ i choæ w przybli¿eniu okreœl czas, jaki na to poœwiêcisz.

Praca w grupie

C

zasem zapalamy siê do czegoœ, by po kilku dniach czy tygodniach cichcem siê ze swoich planów i celów wycofaæ, i uznaæ je za nieby³e. Nie starcza nam cierpliwoœci, samozaparcia, chêci a ¿e o naszych planach nikt nie wiedzia³, ³atwiej z nich zrezygnowaæ. ¯eby nasz zapa³ potrwa³ troszkê d³u¿ej, czasem dobrze zwierzyæ siê innym ze swoich celów, które chcemy osi¹gn¹æ. A mo¿e zebraæ grupê, która ma podobne plany? Jeœli za³o¿y³eœ sobie, ¿e np. codziennie bêdziesz biegaæ przynajmniej przez 15 minut, to bardzo ³atwo znajdziesz wymówkê, by tego nie robiæ. Jeœli jednak znajdziesz wspó³towarzysza do biegania, g³upio bêdzie Ci siê wycofaæ i pokazaæ, jak s³ab¹ masz motywacjê.

Musisz realnie oceniaæ swoje mo¿liwoœci, ¿eby uda³o Ci siê osi¹gn¹æ wymarzony cel. n Nie bój siê pora¿ek. Przegrana jedna bitwa wcale nie oznacza przegranej ca³ej wojny! Niepowodzenia te¿ s¹ potrzebne – daj¹ niez³ego kopa i potrafi¹ dobrze zmobilizowaæ do jeszcze ciê¿szej pracy. Zreszt¹ nie ma cz³owieka, któremu nigdy noga siê nie powinê³a – popatrz nawet na mistrzów sportowych: raz wygrywaj¹ a innego dnia s¹ w s³abszej formie. n ZnajdŸ metodê pracy, która bêdzie dla Ciebie najlepsza. Jedni, by osi¹gn¹æ swój wymarzony cel, wol¹ pracowaæ sami, inni – przeciwnie, w grupie znajduj¹ wsparcie i motywacjê.

fot.: Images Copyright © 2000 DigiTouch Sp. z o.o.

Dzia³aj w myœl przys³owia: co masz zrobiæ jutro, zrób dzisiaj.

Metoda ma³ych kroków

J

eœli cel, który sobie zamierzy³eœ, jest odleg³y, œwietnie siê sprawdzi metoda ma³ych kroków. Mo¿esz j¹ zastosowaæ, przygotowuj¹c siê np. do egzaminu maturalnego. Ciê¿ko ogarn¹æ du¿¹ partiê materia³u – w takim wypadku lepiej podzieliæ j¹ na ma³e czêœci (kroczki) – które bêdziesz stopniowo realizowaæ. To o tyle skuteczna metoda, ¿e uczy systematycznoœci – a w³aœnie w systematycznoœci tkwi si³a uczenia siê.

49


CZAS NA STUDIA

WeŸ jêzyk za rogi

Tekst: Ma³gorzata Orlicz

Bez jêzyka jak bez rêki – Twoje szanse na znalezienie ciekawej i dobrze p³atnej pracy bardzo malej¹. Dziœ jeden obcy jêzyk to absolutne minimum – a najlepiej biegle w³adaæ kilkoma.

50

Nauka jêzyka obcego jest dziœ obowi¹zkowa na ka¿dym poziomie kszta³cenia – zaczynaj¹c ju¿ od szko³y podstawowej. Nie miej jednak z³udzeñ – same zajêcia w szkole czy na uczelni raczej nie wystarcz¹, by dobrze opanowaæ jêzyk. Jeœli z czystym sumieniem chcesz wiêc wpisaæ sobie w CV dobr¹ lub bieg³¹ znajomoœæ jêzyka obcego ju¿ teraz zacznij myœleæ w jaki sposób i gdzie podszkolisz swoj¹ znajomoœæ jêzyka.

ZnajdŸ metodê dla siebie Naprawdê masz w czym wybieraæ! Na rynku a¿ roi siê od ofert rozmaitych kursów (tych przeprowadzanych metodami tradycyjnymi i nieco bardziej „szamañskimi”), korepetycji i zagranicznych wyjazdów. Metod nauki jêzyka obcego jest naprawdê wiele i ka¿dy znajdzie tak¹, która bêdzie najlepiej dostosowana do jego potrzeb, charakteru, oczekiwañ i zasobnoœci portfela… Zdecydowanie najpopularniejsz¹ metod¹ s¹ kursy jêzyka obcego. Szko³y jêzykowe wyrastaj¹ jak grzyby po deszczu – w du¿ych miastach jest ich kilkanaœcie,

maj¹ swoje filie we wszystkich dzielnicach, ale nawet w mniejszych miasteczkach jest w czym wybieraæ. Zanim jednak zdecydujesz siê na naukê w którejœ z nich, dok³adnie siê zorientuj, jak¹ dana szko³a stosuje metodê nauczania. Nie ma jednej, dobrej dla wszystkich – jednemu bêdzie odpowiada³o istne bombardowanie jêzykiem obcym, inny poczuje siê zagubiony. Niektórzy chc¹ od razu zanurzyæ siê w jêzyku obcym, inni potrzebuj¹ polskiego komentarza do omawianych tematów i zagadnieñ gramatycznych. Podstaw¹ w dobrej szkole jêzykowej jest wstêpny test, który okreœli Twój poziom znajomoœci jêzyka – to bardzo wa¿ne, byœ trafi³ do w³aœciwej grupy. Jeœli szko³a, któr¹ wybra³eœ, nie przeprowadza go, lepiej od razu z niej zrezygnuj. Najlepiej skorzystaj z mo¿liwoœci bezp³atnej lekcji, któr¹ oferuje wiêkszoœæ szkó³ jêzykowych i sam siê przekonaj, czy proponowana metoda spe³nia Twoje oczekiwania. Kursy jêzykowe s¹ doœæ drogie (od 600 z³ do nawet 1500 z³ za semestr), szkoda by³oby wiêc po miesi¹cu stwierdziæ, ¿e to zupe³nie nie dla Ciebie… A mo¿e zamiast kursu wolisz korepetycje? Najwiêcej dadz¹ Ci konwersacje z nativ speakerem – nie da siê przeceniæ kontaktu z ¿ywym jêzykiem, a gramatyka naprawdê – choæ bardzo wa¿na i konieczna – jest jedynie uzupe³nieniem. Szukaj¹c dla siebie korepetytora postaraj siê jednak wybraæ kogoœ, kto sam zna doskonale jêzyk obcy. Nie musi to byæ od razu wykwalifikowany nauczyciel, ale je-


CZAS NA STUDIA œli chcesz pobieraæ lekcje u studenta, poproœ, by przedstawi³ Ci certyfikat, który potwierdzi jego znajomoœæ jêzyka.

Pakuj walizki! Je¿eli nie ograniczaj¹ Ciê finanse, niew¹tpliwie najlepszym sposobem na naukê jêzyka obcego bêdzie pobyt w kraju, gdzie ludzie pos³uguj¹ siê nim na co dzieñ. Taki wyjazd przede wszystkim wymusi prze³amanie barier w pos³ugiwaniu siê jêzykiem obcym i doda Ci pewnoœci siebie. Tutaj oferta te¿ jest bardzo bogata – mo¿esz staraæ siê o zagraniczne stypendium, wyjechaæ na semestr lub rok do zagranicznej szko³y, skorzystaæ z oferty wakacyjnych kursów jêzykowych. A mo¿e zdecydujesz siê na wyjazd, który ³¹czy naukê jêzyka obcego z prac¹ zarobkow¹? Dziewczyny najchêtniej korzystaj¹ z wyjazdów typu „au pair”, które ³¹cz¹ pracê opiekunki do dziecka z nauk¹ w szkole jêzykowej. Dobrym rozwi¹zaniem mo¿e byæ te¿ udzia³ w programie „work & travel” – co prawda ma³o kto ma czas, by uczestniczyæ podczas niego w zajêciach jêzykowych, ale codzienne pos³ugiwanie siê jêzykiem obcym to naprawdê doskona³a szko³a.

Samemu te¿ mo¿na! Nie ka¿dego staæ jednak na drogie kursy jêzykowe czy wyjazd za granicê. Nic straconego – jêzyka obcego mo¿na siê tak¿e uczyæ samemu, choæ na pewno wymaga to du¿o wiêkszej motywacji i samodyscypliny. Dla chc¹cego jednak nic trudnego! Mo¿esz zaopatrzyæ siê w odpowiednie podrêczniki lub programy multimedialne – masz w czym wybieraæ. Doskona³ym sposobem na samodzieln¹ naukê jêzyka obcego jest tak¿e czytanie ksi¹¿ek i gazet czy ogl¹danie filmów w oryginalnych wersjach – wypo¿yczaj¹c film z wypo¿yczalni nie idŸ na ³atwiznê

Postaw sobie cel W nauce jêzyka obcego niezwykle wa¿na jest motywacja – bez niej nie masz szans na sukces! Postaw sobie cel. Mo¿e nim byæ ocena celuj¹ca z jêzyka obcego na maturalnym œwiadectwie, zdobycie jêzykowego certyfikatu, a mo¿e po prostu w miarê swobodne porozumiewanie siê podczas wakacyjnych, zagranicznych woja¿y… Teraz pozostaje Ci tylko jedno – nie straciæ go z oczu i d¹¿yæ do jego spe³nienia…

i wy³¹cz dubbing. Skorzystaj tak¿e z mo¿liwoœci, które niesie ze sob¹ nowoczesna technika – telewizja kablowa czy internet.

Pochwal siê certyfikatem O znajomoœci jêzyka obcego œwiadcz¹ certyfikaty – bez nich nie ma co marzyæ o zagranicznym stypendium czy studiach na obcej uczelni. Ka¿dy z egzaminów, który koñczy siê zdobyciem certyfikatu sk³ada siê z czêœci pisemnej i ustnej (czytania, mówienia oraz rozumienia ze s³uchu). Na zdobycie podstawowego certyfikatu z jêzyka angielskiego (FCE) potrzeba ok. 600–650 godzin nauki. Przystêpuj¹c do egzaminu koñcz¹cego siê zdobyciem certyfikatu koniecznie zwróæ te¿ uwagê, czy jest on wydawany bezterminowo czy te¿ ma okreœlony okres wa¿noœci (jak jest w przypadku certyfikatu IELTS).

Jêzyk angielski FCE (First Certificate In English) – przeprowadzany przez University of Cambridge ESOL Examinations, jego zdobycie poœwiadcza znajomoœæ jêzyka angielskiego na poziomie œrednio zaawansowanym. CAE (Certificate In Advanced English) – potwierdza znajomoœæ jêzyka angielskiego na poziomie zaawansowanym.

51


CZAS NA STUDIA IELTS (International English Language Testing System) – stworzony z myœl¹ o osobach, które zamierzaj¹ pracowaæ lub studiowaæ na anglojêzycznych uczelniach.

Jêzyk niemiecki ZD (Zertifikat Deutsch) – poœwiadcza opanowanie jêzyka niemieckiego w stopniu podstawowym – jego posiadacz powinien opanowaæ ok. 2000 s³ów, poznaæ najwa¿niejsze struktury gramatyczne i bez wiêkszych problemów uczestniczyæ w rozmowach na tematy ogólne. ZMP (Zentrale Mittelstufenprüfung) – poziom zaawansowany, do jego zdania potrzeba ok. 800 godzin nauki. Wiele niemieckojêzycznych uczelni uznaje ten certyfikat za dowód na opanowanie jêzyka niemieckiego w stopniu, który pozwala na podjêcie studiów w tym jêzyku.

Jêzyk francuski DELF (Diplôme d’Etudes en Langue Française) – obejmuje cztery pierwsze poziomy opanowania jêzyka francuskiego. DALF (Diplôme Approfondi de Langue Française) – obejmuje dwa poziomy, potwierdza znajomoœæ jêzyka francuskiego w stopniu zaawansowanym.

Angielski wci¹¿ na topie! W roku szkolnym 2007/2008 jêzyk angielski wci¹¿ by³ najpopularniejszym obowi¹zkowym jêzykiem obcym w szko³ach – uczy³o siê go ponad 4 143 000 uczniów (67% uczniów szkó³ podstawowych, 77% uczniów szkó³ gimnazjalnych i blisko 97% uczniów liceów ogólnokszta³c¹cych). Na drugim miejscu plasuje siê jêzyk niemiecki (1 744 000 ucz¹cych siê w szko³ach), potem kolejno jêzyk rosyjski (264 000) i w³oski (11 000). Dane wed³ug „Ma³ego rocznika statystycznego 2008”

Gramatyka czy konwersacja? U podstaw ka¿dego jêzyka le¿y gramatyka – bez jej znajomoœci skazani jesteœmy na kaleczenie jêzyka obcego w stylu „Kali mówiæ po polski”. Wiele osób przecenia jednak jej znaczenie – na nic bowiem perfekcyjna znajomoœæ zasad, gdy nie mamy odwagi pos³ugiwaæ siê jêzykiem obcym. Popatrzcie zreszt¹ na dzieci – jak œwietnie przyswajaj¹ jêzyk ojczysty, a przecie¿ nie maj¹ pojêcia o regu³ach gramatycznych! Najwa¿niejsze to przekonaæ siê i zacz¹æ mówiæ w jêzyku, którego siê uczysz. Schowaj wstyd do kieszeni – to nic, ¿e nie mówisz perfekcyjnie! Bierz przyk³ad z cudzoziemców, którzy mieszkaj¹ w Polsce – ich polski bardzo czêsto daleki jest od idea³u, a jednak chêtnie pos³uguj¹ siê naszym jêzykiem! I jacy s¹ z tego dumni!

Nigdy nie jest za póŸno! „Jestem ju¿ za stary za naukê jêzyka obcego”… To stwierdzenie, którym tak chêtnie pos³uguj¹ siê leniwi – ale to mit, który pora obaliæ! Na naukê jêzyka obcego (jak na naukê gry na gitarze, jazdy na nartach czy rowerze) nigdy nie jest za póŸno! Oczywiœcie – im wczeœniej zaczynamy naukê, tym wiêksze szanse, ¿e jêzyk obcy szybko stanie siê dla nas niemal drugim jêzykiem ojczystym. Ale przecie¿ to nie jest tak, ¿e jeœli ktoœ nie zacz¹³ siê uczyæ w przedszkolu, nie ma ju¿ szans na perfekcyjne opanowanie jêzyka! Jest tylko jeden warunek – trzeba chcieæ. I zamiast narzekaæ, wzi¹æ siê do nauki: i nie od poniedzia³ku czy nowego semestru, tylko od dziœ! Ka¿dy dzieñ przybli¿a Ciê do wymarzonej znajomoœci jêzyka obcego!

52


CZAS NA STUDIA

J

fot.: archiwum prywatne

êzyk nie istnieje poza cz³owiekiem, ale stanowi w³aœciwoœæ jego umys³u. Jest narzêdziem poznania i komunikacji w obrêbie danej spo³ecznoœci oraz sk³adnikiem jej kultury. Nauka jêzyka obcego nie mo¿e wiêc polegaæ na zastêpowaniu s³ów jêzyka ojczystego ob- Mariusz Andrzej Kisielewski, lektor, t³umacz i nauczyciel cymi wyrazami. Najêzyka niemieckiego bywanie kompetencji jêzyka obcego to przede wszystkim nauka odmiennego sposobu myœlenia i wyra¿ania siê, nauka innej wra¿liwoœci i sposobu postrzegania œwiata. To lekcja tolerancji na obc¹ kulturê i obiektywizacji spojrzenia na w³asn¹ tradycjê, historiê, kulturê i jêzyk, podobnie jak podró¿e do innych krajów pozwalaj¹ nam nabraæ dystansu do rodzimych wartoœci i mog¹ byæ przez to podstaw¹ m¹drego, œwiadomego patriotyzmu.

Pomijaj¹c oczywist¹ przydatnoœæ jêzyka obcego podczas prywatnych i zawodowych kontaktów z cudzoziemcami, warto podkreœliæ mo¿liwoœæ rozumienia obcojêzycznych filmów, piosenek, tekstów w prasie, internecie czy nawet dzie³ literackich. Nie znaj¹c jêzyka jesteœmy skazani na przek³ad, który – chocia¿ najlepszy – zawsze bêdzie jedynie subiektywn¹ interpretacj¹ t³umacza. Nauka jêzyka to tak¿e znakomity trening pamiêci i charakteru, poniewa¿ wymaga cierpliwoœci, systematycznoœci i wysi³ku. Nauka jêzyka to w koñcu wielka przyjemnoœæ i satysfakcja. Angielski, niemiecki czy francuski to – jak siê okazuje – nie tylko jeden z wielu przedmiotów szkolnych, ale fascynuj¹ca przygoda, pouczaj¹ca podró¿, a tak¿e wyj¹tkowa szansa na awans intelektualny, spo³eczny i zawodowy. Szansa na znalezienie swojego miejsca w dzisiejszym kosmopolitycznym œwiecie oraz na wykorzystanie w pe³ni mo¿liwoœci, jakie ten œwiat nam stwarza.

S³ówka! To ich znajomoœæ sprawia, ¿e w odpowiednim momencie bêdziesz potrafi³ „odpowiednie daæ rzeczy s³owo”. Nie ma ¿adnej metody, by nauczyæ siê ich w cudowny sposób – trzeba wkuwaæ. Najwa¿niejsza jest systematycznoœæ: ustal sobie, ¿e ka¿dego dnia bêdziesz siê uczyæ 5, 10, czy 15 nowych s³ówek. Wypisz je sobie na kartce, powieœ nad ³ó¿kiem, noœ jako zak³adkê. Mo¿esz dodaæ do nich obrazki – w ten sposób bêdzie Ci du¿o ³atwiej je skojarzyæ i zapamiêtaæ. Wystarczy, ¿e ka¿dego dnia poœwiêcisz 10 minut na ich naukê, a ju¿ po miesi¹cu zobaczysz, jak poszerzy siê Twój zasób s³ownictwa!

53


CZAS NA STUDIA

Licencjat to za ma³o?

Tytu³ licencjata mo¿na otrzymaæ po trzech latach studiów (lub trzech i pó³ w przypadku studiów in¿ynierskich) na uczelni publicznej lub niepublicznej. Kiedyœ kojarzony by³ tylko ze studiami zaocznymi

w systemie: studia licencjackie plus uzupe³niaj¹ce studia magisterskie. Jednak je¿eli taki podzia³ nie jest narzucony odgórnie, ma³o który student decyduje siê skorzystaæ z takiej mo¿liwoœci. Chyba, ¿e podejmuje studia w systemie zaocznym, gdzie czêsto liczy siê szybkie uzyskanie wy¿szego wykszta³cenia.

Z danych GU S na rok akad emicki 2006/200 7 – Studia ukoñc zy³o 410,1 ty s. osób. – 191,7 tys. (c zyli 46,7%) sk oñczy³o studia pi erwszego sto pnia. Z tego 35,2 ty s. z tytu³em in ¿yniera a 156,5 tys. – z tytu³em licen cjata.

– dziœ licencjat robi siê te¿ na studiach stacjonarnych. I chocia¿ w jego uzyskanie wk³ada siê wiele wysi³ku, nie zawsze wystarczy to do znalezienia dobrej pracy. Zw³aszcza, ¿e wielu pracodawców traktuje osoby z licencjatem po prostu jak niedosz³ych magistrów. Tekst: Olka Klaus

Studia licencjackie = studia zawodowe = studia pierwszego stopnia W studiach licencjackich specjalizuj¹ siê uczelnie niepubliczne. Nauka w nich nastawiona jest na wyuczenie studenta konkretnego zawodu. Wiedza zdobyta na takich studiach bli¿sza jest praktyce ni¿ teorii, dlatego licencjat to dobre rozwi¹-

54

zanie dla osób, które lubi¹ konkrety. Poza tym w czasie szeœciu semestrów nauki trzeba zaliczyæ mniej przedmiotów ni¿ w trakcie piêcioletnich studiów magisterskich. To wa¿ne, gdy¿ nie ka¿dy chce czy te¿ mo¿e sobie pozwoliæ na tak du¿o nauki – zw³aszcza ¿e po licencjacie z regu³y mo¿na „dobiæ” do magistra, uczêszczaj¹c na dwuletnie studia uzupe³niaj¹ce. Na uczelniach publicznych równie¿ wiêkszoœæ kierunków mo¿na studiowaæ

Jak po licencjacie uzyskaæ tytu³ magistra? n Je¿eli studiowa³eœ na uczelni, która ma uprawnienia do przyznawania tytu³u magistra, nie bêdziesz mia³ wiêkszych problemów z zapisaniem siê na studia uzupe³niaj¹ce na tej samej uczelni. n Je¿eli studiowa³eœ na uczelni niepublicznej, która nie ma uprawnieñ do przyznawania tytu³u magistra i chcesz uzyskaæ stopieñ magistra na innej uczelni bêdziesz musia³ zdaæ egzamin na dwuletnie studia uzupe³niaj¹ce.


CZAS NA STUDIA

Uwaga na mo¿liwoœci! Tytu³ licencjata daje Ci mo¿liwoœæ uzyskania tytu³u magistra na innym kierunku. Trzeba tylko zdaæ odpowiedni egzamin przed rozpoczêciem studiów magisterskich. Mity wœród studentów Wci¹¿ pokutuje przekonanie, ¿e na studia licencjackie id¹ osoby mniej zdolne lub takie, które staæ na wysokie op³aty na uczelniach niepublicznych lub studiach licencjackich zaocznych, prowadzonych na uniwersytetach. Czy jednak wiêksz¹ sztuk¹ jest przebrniêcie przez piêcioletnie studia magisterskie dzienne ze œredni¹ 3.0, czy te¿ zrobienie licencjatu ze œredni¹ 4.75? Obecnie na studia licencjackie id¹ osoby dynamiczne i zdecydowane szybko zdobyæ konkretny zawód – po trzech latach nauki zaczynaj¹ pracê,

Urszula Jasiñska, I rok finansów i rachunkowoœci, Uniwersytet Miko³aja Kopernika

a tytu³ magistra uzyskuj¹, ucz¹c siê w systemie zaocznym.

Mity wœród pracodawców Chocia¿ osoba z tytu³em licencjata ma wiêksze doœwiadczenie zawodowe ni¿ magister, pracodawcy zazwyczaj traktuj¹ j¹ zdecydowanie gorzej. Prawdopodobnie pokutuje tu sposób myœlenia o studiach licencjackich jako o studiach za-

ocznych, na których od studentów wymaga siê g³ównie dokonywania regularnych wp³at na konto uczelni. Niestety, w wielu przypadkach nie mo¿na odmówiæ racji takiemu rozumowaniu, poniewa¿ czêœæ studentów studiów licencjackich ci¹gle stoi na stanowisku „zap³aci³em, wiêc mnie nie oblej¹”. Zatem i sami studenci, i pracodawcy dzia³aj¹ na w³asn¹ niekorzyœæ.

El¿bieta Buczkowska, studentka III roku studiów licencjackich na kierunku ochrona dóbr kultury (UMK) Studiujê na studiach zaocznych i jednoczeœnie pracujê. Chocia¿ na moim kierunku mo¿na studiowaæ w systemie piêcioletnim, zdecydowa³am siê najpierw zdobyæ tytu³ licencjata. Dlaczego? Poniewa¿ po trzech latach nauki bêdê mia³a ju¿ wykszta³cenie wy¿sze a nie œrednie. To otwiera mi ma³¹ furtkê na wypadek, gdybym chcia³a znaleŸæ inn¹ pracê, jest wiêc swoistym zabezpieczeniem. Jednak tytu³ licencjata to nie to samo co tytu³ magistra – zamierzam wiêc poœwiêciæ kolejne dwa lata na naukê i zdobycie tytu³u magistra.

fot.: archiwum prywatne

Poniewa¿ moje studia podzielone s¹ na dwie czêœci (licencjat i studia magisterskie), nie mia³am wiêkszego wyboru i musia³am zacz¹æ studia licencjackie. Nie chcê jednak poprzestaæ na tytule licencjata, dlatego zamierzam kontynuowaæ naukê na studiach magisterskich. Niestety, na moim kierunku s¹ to studia w systemie zaocznym. Dlatego mam nadziejê, ¿e w ich trakcie bêdê ju¿ pracowaæ na pe³nym etacie.

Plusy studiów pierwszego stopnia l szybkie zdobycie konkretnego zawodu

i wy¿szego wykszta³cenia

l atrakcyjne kierunki na uczelniach niepublicznych l praktyki w czasie studiów, które mo¿na potem zali-

czyæ jako doœwiadczenie zawodowe

l mo¿liwoœæ szybszego podjêcia pracy w zawodzie

i szybszego usamodzielnienia siê

l alternatywa dla osób, które nie dosta³y siê na wyma-

rzony kierunek studiów

Minusy studiów pierwszego stopnia l gorszy start przy szukaniu pracy l wysokie op³aty, je¿eli decydujesz siê na uczelniê nie-

publiczn¹ lub studia w systemie zaocznym

l w niektórych przypadkach koniecznoœæ zdawania eg-

zaminów na dwuletnie studia uzupe³niaj¹ce, po których uzyskuje siê tytu³ magistra

55


CZAS NA STUDIA

Wszechstronny specjalista Tekst: Adam Zmitrowicz

Leonardo da Vinci XXI wieku – czy dziœ stawia siê na ludzi renesansu? Co siê bardziej liczy – wszechstronnoœæ i elastycznoœæ czy specjalizacja? Jedno jest pewne: nie mo¿na poprzestawaæ na tym, co oferuje aktualny system edukacji lub na tym, co zaproponuje pracodawca. Trzeba samemu rozszerzaæ swoje kompetencje – to wymóg naszych czasów. Nie zamykaj siê na zmiany „W tej chwili dla ludzi, którzy przygotowuj¹ siê do wejœcia na rynek pracy, najwa¿niejsza jest œwiadomoœæ tego, ¿e musz¹ byæ otwarci na zmiany i mieæ, gdzieœ z ty³u g³owy, przeœwiadczenie o tym, ¿e byæ mo¿e w najbli¿szym czasie bêd¹ musieli zupe³nie zmieniæ swój profil zawodowy. Otwartoœæ na kszta³cenie przez ca³e ¿ycie i posiadanie jakiegoœ rezerwowego planu, podejmowanie studiów podyplomowych, niekoniecznie zwi¹zanych z naszym wykszta³ceniem zawodowym, to jest po prostu koniecznoœæ w dzisiejszych czasach.” – stwierdza Piotr Palikowski, dyrektor generalny Polskiego Stowarzyszenia Zarz¹dzania Kadrami (PSZK).

T

Wielu studentów, z którymi rozmawia³em przy okazji zbierania materia³ów do tego artyku³u, powiedzia³o mi, ¿e gdyby tylko dali radê, studiowaliby dwa kierunki jednoczeœnie. Dlaczego? „System edukacji nie zawsze nad¹¿a za potrzebami rynku. Owszem, s¹ kierunki in¿ynierskie, które ³¹cz¹ œcis³¹ wiedzê medyczn¹ ze œcis³¹ wiedz¹ politechniczn¹ (np. in¿ynieria biomedyczna), ale raczej trzeba samemu kombinowaæ i wybieraæ do studiowania kilka fakultetów, by potem jakoœ istnieæ na rynku pracy” – twierdzi Adam, student Politechniki Warszawskiej. Na dodatek, co potwierdza Magdalena Nastalska z portalu Pracuj.pl, wiedza to nie wszystko. O sukcesie na rynku pracy nie decyduje sama wiedza akademicka, ale umiejêtnoœæ wykorzystania jej w praktyce. Mo¿e jednak pierwszym krokiem do takiego sukcesu jest zdobycie wszechstronnej, nieograniczaj¹cej siê do jednego kierunku, wiedzy...

Dwukierunkowi Karolina Ro¿ko studiuje filozofiê na pierwszym roku studiów drugiego stopnia oraz astronomiê (specjalizacja – astrofizyka komputerowa) na pierwszym roku studiów pierwszego stopnia na Uniwersytecie Zielonogórskim. Pierwszy kierunek, filozofiê, wybra³a z zami³owania, ale zdawa³a sobie sprawê z tego, ¿e absolwent filozofii nie jest atrakcyjny na polskim rynku pracy.

56

„Po ukoñczeniu studiów pierwszego stopnia powziê³am decyzjê o podjêciu drugiego kierunku studiów, jednoczeœnie kontynuuj¹c filozofiê, do której podchodzê z pasj¹.” – opowiada Karolina. – „Nie oznacza to jednak, ¿e wybór drugiego kierunku by³ czysto praktyczny. W trakcie studiów filozoficznych natrafi³am na pewne kwestie zwi¹zane z fizyk¹, które mnie zainteresowa³y i postanowi³am pog³êbiæ swoj¹ wiedzê w tym zakresie. Wybranym przeze mnie drugim kierunkiem sta³a siê w ten sposób fizyka. Jednak w bie¿¹cym roku akademickim by³o za ma³o chêtnych na ten kierunek, dlatego

T

O sukcesie na rynku pracy nie decyduje sama wiedza akademicka, ale umiejêtnoœæ wykorzystania jej w praktyce.

zaproponowano mi studia na astronomii, której program nauczania jest bardzo podobny. Aktualnie cieszê siê z tej decyzji, poniewa¿ studiowanie astronomii coraz bardziej mi siê podoba.” Studiowanie dwóch kierunków nie jest dziœ czymœ wyj¹tkowym. Obecnie robi to


CZAS NA STUDIA coraz wiêcej studentów. Wœród znajomych Eweliny Miklas(studentki V roku dziennej historii i IV roku dziennych stosunków miêdzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego) jest wiele osób, któ-

re zdecydowa³o siê na drugi kierunek. Sama Ewelina myœla³a o tym ju¿ w liceum. Pochwali³by to zapewne ka¿dy doradca zawodowy, Ewelina œwiadomie i konsekwentnie bowiem planuje swoj¹

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

PLUSY STUDIOWANIA DWÓCH KIERUNKÓW n Szersza perspektywa, wiêksze mo¿liwoœci zatrudnienia po studiach. n Czêsto mo¿na sobie przepisaæ przedmioty z jednych studiów na drugie. n Jest to pewien sposób na wyd³u¿enie okresu studiowania. n Mo¿na wykorzystaæ mo¿liwoœci, jakie daj¹ ró¿ne kierunki albo ró¿ne uczelnie. Przyk³adowo, studiuj¹c filologiê, trudno jest wyjechaæ na wymianê studenck¹, bo jest bardzo du¿o chêtnych, ale mo¿e to byæ ju¿ znacznie prostsze w przypadku studentów innych kierunków. MINUSY STUDIOWANIA DWÓCH KIERUNKÓW n Ma³o, bardzo ma³o wolnego czasu. Jeœli jeszcze s¹ to studia na dwóch kierunkach na których zajêcia odbywaj¹ siê w budynkach po³o¿onych niedaleko siebie, to nie ma problemu. Ale jeœli trzeba przejechaæ pó³ miasta, aby dostaæ siê z jednych zajêæ na drugie, to mo¿e byæ trudne. W moim najgorszym semestrze mia³am 25 zajêæ po 1,5 godziny i czêsto zajêcia od 8 rano do 20 wieczorem. n Podwójna iloœæ egzaminów w sesji. n Nie zawsze studiowanie dwóch kierunków jest atutem w rozmowie z przysz³ym pracodawc¹. Zdarza³o mi siê us³yszeæ na rozmowie kwalifikacyjnej, ¿e skoro studiujê dwa kierunki, to na pewno nie bêdê mia³a czasu na praktyki. Pisz¹c CV, zawsze siê zastanawiam, czy wpisywaæ dwa kierunki. Bardzo czêsto wpisujê tylko jeden. n Czasem brak zrozumienia ze strony prowadz¹cych zajêcia, ¿e egzaminy czy przedmioty siê pokrywaj¹. Taka sytuacja zdarza siê czêsto na kierunkach, gdzie wiele osób studiuje dwa fakultety, a takim na pewno s¹ stosunki miêdzynarodowe.

œcie¿kê kariery zawodowej. „Jako pierwsze studia zaczê³am historiê. Szybko siê okaza³o, ¿e to nie jest do koñca to, czego szuka³am, i ¿e nie s¹ to studia, które daj¹ dobre perspektywy” – przyznaje dziewczyna. – „Kierunki humanistyczne wymagaj¹ od studenta wiêkszego wysi³ku, ¿eby potem mo¿na by³o znaleŸæ dobr¹ pracê. Dlatego zdecydowa³am siê na drugi kierunek, zw³aszcza ¿e plan zajêæ na historii jest dosyæ elastyczny i nie mia³am wiêkszych problemów z u³o¿eniem zajêæ na dwóch kierunkach.”

Oferta specjalna „Zna siê na wszystkim, czyli na niczym” – stwierdza z lekk¹ ironi¹ tata Janusza Jab³onowskiego, studenta IV roku informatyki. Takie stwierdzenie, niestety, czêsto, jak ³atka, jest przypisywane kierunkom uniwersyteckim. Fachowcem natomiast okreœla siê kogoœ z konkretnym, czyli technicznym zawodem. Potwierdza to tylko tezê, ¿e samo ukoñczenie studiów nie gwarantuje zawodowego wziêcia. Nic z³ego nie widzi w tym Micha³ Topolewski, dyplomowany leœnik. Twierdzi, ¿e specjalizacja nie wyklucza wszechstronnoœci. „Oprócz przyrody, moj¹ pasj¹ zawsze by³y jêzyki obce. Opa-

57


CZAS NA STUDIA

Magdalena Nastalska z Grupy Pracuj, do której nale¿y portal Pracuj.pl

Na rynku pracy s¹ poszukiwani zarówno kandydaci o bardzo w¹skich, specjalistycznych kwalifikacjach, jak i osoby o wszechstronnych zainteresowaniach, ³¹cz¹ce wiedzê i umiejêtnoœci z pogranicza ró¿nych dziedzin. Pierwsza grupa to przede wszystkim in¿ynierowie, absolwenci uczelni technicznych czy kierunków œcis³ych. Ich atutem na rynku pracy jest to, ¿e posiadaj¹ unikalne kwalifikacje, które s¹ bardzo potrzebne pracodawcom. W tej grupie mieszcz¹ siê te¿ osoby, które zdoby³y unikalne umiejêtnoœci z dziedzin, które dopiero siê rozwijaj¹, na przyk³ad: specjaliœci ds. marketingu w wyszukiwarkach internetowych. W drugiej grupie kandydatów znajd¹ siê takie osoby, które dziêki swojej wszechstronnoœci i ró¿norodnym zainteresowaniom s¹ w stanie szybko zdobywaæ nowe umiejêtnoœci i z ³atwoœci¹ przysto-

fot.: archiwum prywatne

sowywaæ siê do zmian. Czasami s¹ to absolwenci dwóch kierunków, choæ o sukcesie na rynku pracy nie decyduje wiedza akademicka, ale te¿ umiejêtnoœæ wykorzystania jej w praktyce. Najczêœciej takie osoby s¹ zatrudniane na stanowiskach zwi¹zanych z komunikacj¹, koordynacj¹ pracy projektowej czy zarz¹dzaniem wiedz¹ w przedsiêbior-

stwie. Od specjalistów do spraw komunikacji wewnêtrznej bardzo czêsto wymaga siê komunikatywnoœci oraz ³atwoœci w nawi¹zywaniu kontaktów a tak¿e bieg³ej znajomoœci programów i narzêdzi informatycznych takich jak Intranet, a od project mened¿erów – zdolnoœci analitycznych po³¹czonych z umiejêtnoœci¹ zara¿ania innych entuzjazmem.

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

nowa³em dwa w stopniu zaawansowanym i tak naprawdê dziêki nim znalaz³em dobr¹ pracê w firmie spedycyjnej. Swoj¹ wymarzon¹ szkó³kê krzewów ozdobnych na pewno te¿ za³o¿ê, tylko tu zarobiê tak na dobry pocz¹tek.” B³êdne jest wiêc myœlenie, ¿e specjalizacja oznacza zamkniêcie siê tylko na jedn¹ dziedzinê nauki. Ka¿de specjalizacje œledz¹ zdobycze innych dziedzin, ich dokonania, wzajemnie siê inspiruj¹. Specjalista to ktoœ, kto poœwiêci³ siê swojej pasji, wie o danej dziedzinie wszystko. Wysokiej klasy specjaliœci buduj¹ czêsto wiarygodnoœæ firmy, instytucji czy uczelni. Wspomniany wczeœniej Janusz, przysz³y adept informatyki, zajmuje siê m.in. tworzeniem stron internetowych – tak dorabia, by móc studiowaæ drugi kierunek. Pomimo sprzeciwu rodziców wybra³ psychologiê, a konkretnie specjalnoœæ: spo³eczna psychologia internetu i komunikacji. „Chcê byæ specjalist¹, a to, wed³ug mnie, zak³ada te¿ wszechstronn¹ wiedzê, np. na temat ‹‹interakcja cz³owiek – komputer›› (Human Computer Interaction – HCI), czy ‹‹podstawy projektowania efektywnych interfejsów u¿ytkownika››. Tworz¹c stronê internetow¹, nie myœlê, ile osób j¹ odwiedzi jednorazowo, ale ile osób do niej powróci.” W przypadku Janusza specjalizacja to zbli¿anie siê do doskona³ego i rozumianego przez wszystkich dzie³a. „Jeœli idzie o tzw. w¹sk¹ specjalizacjê to poszukuje siê specjalistów absolwentów kierunków œcis³ych, technicznych, in¿ynierów. Choæ z drugiej strony bardzo ma³ym zainteresowaniem cieszy siê kierunek in¿ynieria materia³owa, który w krajach Europy Zachodniej jest oblegany. Czy wynika to z niewiedzy przysz³ych studentów, braku informacji o perspektywach zawodowych w tym kierunku?” – zastanawia siê rzecznik prasowy Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie.

58


CZAS NA STUDIA Oprócz posiadania w rêku przynajmniej dwóch fachów wa¿ne jest, by na bie¿¹co monitorowaæ rynek pracy, interesowaæ siê swoj¹ bran¿¹ i jej perspektywami rozwoju, wiedzieæ, w którym kierunku siê rozwija. Dajmy na to za trzy lata w danej bran¿y mog¹ byæ wymagane zupe³nie inne kompetencje ni¿ te, którymi dysponujemy teraz.

Wspólna droga Cytowany przeze mnie na pocz¹tku artyku³u dyrektor generalny PSZK Piotr Palikowski, podkreœla, ¿e bez komunikacji na rynku pracy, bez zaanga¿owania pracodawców i wymiany informacji na temat tego, jakiego rodzaju kompetencji i kwalifikacji potrzebuj¹, system edukacji – szko³y wy¿sze lub ponadgimnazjalne – mog¹ tylko zgadywaæ, jakie specjalnoœci s¹ poszukiwane, lub dzia³aæ reaktywnie z opóŸnieniem. Dla tych, którzy zastanawiaj¹ siê, jaki kierunek wybraæ, czy studiowaæ inny równolegle, czy wa¿niejsza jest dziœ wszechstronnoœæ, lub mo¿e specjalizacja, mam jedn¹ odpowiedŸ. Jedno jest pewne: nie mo¿na zdawaæ siê œlepo, tylko i wy³¹cznie na to, co proponuje aktualny system edukacji lub na to, co oferuje pracodawca. Trzeba samemu rozszerzaæ swoje kompetencje – to jest wymóg czasów. Z tym wi¹¿e siê jeszcze jedno wa¿ne okreœlenie: „planowanie kariery zawodowej”. Niektórzy zaczynaj¹ przymierzaæ siê do niej ju¿ w... gimnazjum. Nie chodzi tu o w³¹czenie siê ju¿ w wieku kilkunastu lat do „wyœcigu szczurów”. Wa¿ne, by po prostu orientowaæ siê w zawodach, bran¿ach, które daj¹ perspektywy rozwoju, s¹ przysz³oœciowe.

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Karolina Ro¿ko Studiuje na Uniwersytecie Zielonogórskim dwa kierunki jednoczeœnie: filozofiê (na I roku studiów drugiego stopnia oraz astronomiê, specjalizacja: astrofizyka komputerowa, na I roku studiów pierwszego stopnia) PLUSY STUDIOWANIA DWÓCH KIERUNKÓW n Mo¿na poznaæ wiêfot.: archiwum prywatne cej ciekawych i wartoœciowych osób. n Mo¿na rozwijaæ swoje zainteresowania i osobowoœæ. n Zwiêkszenie swojej atrakcyjnoœci na rynku pracy. MINUSY STUDIOWANIA DWÓCH KIERUNKÓW n Koniecznoœæ szybkiego przemieszczania siê z jednego kampusu na drugi. Zajêcia z filozofii odbywaj¹ siê w kampusie B na jednym koñcu miasta, a zajêcia z astronomii w kampusie A na drugim koñcu miasta. Wymaga to ode mnie zwalniania siê przed czasem z niektórych zajêæ oraz sprawia, ¿e spóŸniam siê na inne. n Koniecznoœæ indywidualnego zaliczania przedmiotów z powodu pokrywaj¹cych siê planów zajêæ. n Drastyczne zmniejszenie siê wolnego czasu.

59


CZAS NA STUDIA

Moje miasto na studia Marzysz o tym, by pocz¹tek studiów oznacza³ dla Ciebie jednoczeœnie pocz¹tek nowego, doros³ego ¿ycia? Masz ochotê wyrwaæ siê z rodzinnego miasta, miasteczka lub wsi i rozpocz¹æ studia gdzie indziej? No w³aœnie – tylko gdzie? Specjalnie dla Ciebie przyjrzeliœmy siê kilkunastu najwiêkszym oœrodkom akademickim w kraju – na pewno znajdziesz miasto dla siebie! Tekst: Olka Klaus

W 2007 roku studiowa³y tutaj ponad 53 tysi¹ce studentów.

Warunki: Stolica Podlasia, kulturowy tygiel (to tu spotyka siê kultura Zachodu z kultur¹ Wschodu), miejsce na pewno nie dla zmarzluchów – zimy potrafi¹ byæ tu na○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

prawdê mroŸne. Mi³oœnicy przyrody na pewno doceni¹ piêkno pobliskiej Puszczy Bia³owieskiej. Ogromny plus – na pewno du¿o taniej ni¿ w stolicy, Krakowie czy Trójmieœcie. Minus – niestety doœæ du¿e bezrobocie i trudnoœæ ze znalezieniem pracy.

Atmosfera: Mo¿e trochê za ma³o koncertów i imprez kulturalnych, ale pewnie wiêksza koncentracja na nauce. ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

W 2007 roku studiowa³o tutaj blisko 100 tysiêcy studentów.

Warunki: W Gdañsku dosyæ drogie utrzymanie i wysokie op³aty za stancje. Blokowiska jak w ka¿dym du¿ym mieœcie, ale nie w ka¿dym – tak piêkna starówka. Poza tym blisko Gdyni i Sopotu. I to morze, które dla wielu jest magnesem, któremu nie potrafi¹ siê oprzeæ…

Atmosfera: Podobno ¿yj¹ tu najszczêœliwsi ludzie w Polsce (tak wynika z badañ CBOS z tego roku). Œwie¿e powietrze i bliskoœæ morza wp³ywaj¹ dobrze na apetyt oraz samopoczucie. Braæ studencka zgrana. Dowodów mo¿na szukaæ w trakcie juwenaliów. ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

5 X NAJ – SZKO£Y WY¯SZE Najstarszy uniwersytet: Uniwersytet Jagielloñski (za³o¿ony w 1364 r. przez Kazimierza Wielkiego) W 2007 roku studiowa³o tutaj ponad 30 tysiêcy studentów.

Najwiêkszy oœrodek akademicki: Warszawa

Warunki:

Najwiêksza uczelnia: Uniwersytet Warszawski

Nie jest Ÿle. Du¿o kwater dla studentów, ¿ywnoœæ w przystêpnych cenach. Miasto siê rozwija, pojawia siê w nim coraz wiêcej firm. Mo¿na dorabiaæ na studiach, mo¿na te¿ spróbowaæ tam osi¹œæ na sta³e.

Atmosfera: Z roku na rok coraz lepsza – pojawia siê coraz wiêcej imprez artystycznych i kulturalnych. Czuæ, ¿e coœ siê tu dzieje, rozwija, tworzy.

60

Najwiêksza placówka zamiejscowa: Wydzia³ Administracyjno-Prawny w Rzeszowie Wy¿szej Szko³y Administracji i Zarz¹dzania w Przemyœlu Najwiêcej obcokrajowców kszta³ci siê na Uniwersytecie Jagielloñskim *Wszystkie dane pochodz¹ z raportu sporz¹dzonego przez GUS, dotycz¹cego szkó³ wy¿szych sporz¹dzonego w listopadzie 2007 roku.

W 2007 roku studiowa³o tutaj oko³o 80 tysiêcy studentów.

Warunki: Na Œl¹sku, wiadomo, wszêdzie blisko. Mo¿na wyskoczyæ na weekend w góry i to niekoniecznie polskie (na S³owacji jest niestety – lub stety – taniej). Mo¿na pracowaæ dorywczo. W³adze Katowic reklamuj¹ miasto jako przyjazne studentom – i tak chyba rzeczywiœcie jest.

Atmosfera: Du¿o luzu i dobrej zabawy. Œwietne koncerty w katowickim „Spodku”, blisko do Zabrza i Sosnowca. Jednym zdaniem: „nie sam¹ nauk¹ studenci tu ¿yj¹”.


CZAS NA STUDIA

W 2007 roku studiowa³o tutaj ponad 200 tysiêcy studentów.

Warunki: Kolejne du¿e miasto, w którym utrzymanie jest dro¿sze od pomocy naukowych. P³aci siê chyba jednak za niecodzienny krakowski klimat i... tradycjê – wszak Kraków jest najstarszym miastem akademickim, a jego atmosfera przyci¹ga studentów nie tylko z Polski, ale i z zagranicy.

Atmosfera: Tu serce samo rwie siê do nauki i... zabawy. A jest siê gdzie bawiæ – kluby, puby, malutkie „piwniczne” teatry. To tutaj odbywaj¹ siê najs³ynniejsze w Polsce Juwenalia a festiwal goni za festiwalem. Tego miasta po prostu nie da siê nie lubiæ! ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ W 2007 roku studiowa³o tutaj ok.100 tysiêcy studentów.

Warunki: Jest gdzie spaæ i co jeœæ. Resztê dopowie Marysia.

Maria Andrzejkowicz, studentka I roku filozofii teoretycznej, KUL Czy Lublin sprzyja studentom? Myœlê, ¿e tak. Przyjecha³am tu spod Gdañska, wiêc na pocz¹tku by³o to dla mnie zupe³nie obce miasto. Na szczêœcie po jakimœ czasie znalaz³am tu grono znajomych, z którymi mogê pogadaæ, gdzieœ pójœæ czy po prostu u nich posiedzieæ. To bardzo fajni i otwarci ludzie, ale to ja musia³am siê odwa¿yæ na kontakt z nimi. Samotnoœæ jest naprawdê destrukcyjna, zw³aszcza gdy siê ktoœ za bardzo przejmuje. Uwa¿am, ¿e nie nale¿y siê niczym ZA BARDZO przejmowaæ (ani nauk¹, ani w³asnymi niepowodzeniami czy problemami), ale po prostu byæ otwartym na ludzi. Je¿eli chodzi o ceny, to w Lublinie nie jest a¿ tak drogo. Za stancjê p³aci siê od 300 do 400 z³ bez dodatkowych op³at, a czasem 300 z³ + op³aty, a za obiad w sto³ówce od 3 z³ wzwy¿.

Z

anim zdecydujesz, gdzie bêdziesz studiowaæ, dobrze siê zastanów. Spêdzisz tutaj najbli¿szych kilka lat swojego ¿ycia, a kto wie – mo¿e zostaniesz póŸniej na praktykach, bêdziesz szuka³ pracy lub poznasz mi³oœæ swego ¿ycia i zechcesz tutaj zostaæ. Wybór miejsca studiów to bardzo wa¿na decyzja – przecie¿ nie sam¹ nauk¹ cz³owiek ¿yje, jest jeszcze ¿ycie studenckie, które w jednych miastach wrêcz kwitnie, a w innych ledwo siê tli.

61


CZAS NA STUDIA W 2007 roku studiowa³o tutaj nieco ponad 35 tysiêcy studentów.

Warunki: Festiwalowe miasto le¿y miêdzy Katowicami, Krakowem i Wroc³awiem. Wszêdzie ³atwo dojechaæ, jednoczeœnie mo¿na studiowaæ nieco taniej ni¿ w innych miastach (zw³aszcza w Krakowie i Wroc³awiu). Dobra komunikacja. Szkoda tylko, ¿e uczelnie trochê z ty³u w rankingach…

Atmosfera: Podobno co czwarty cz³owiek spotkany na ulicach Opola jest studentem. Podobno te¿ z tego miasta wyje¿d¿a siê na studia, a nie do niego przyje¿d¿a. Ale to chyba tylko insynuacje, bo w plebiscycie jednego ze studenckich portali Opole znalaz³o siê na pierwszym miejscu jako miasto, w którym studentom ¿yje siê najlepiej w Polsce. Mo¿e warto sprawdziæ? ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ W 2007 roku studiowa³o tutaj nieca³e 70 tysiêcy studentów.

Warunki: Dosyæ drogo. Klimat morsko-handlowy. Taki typ miasta.

Atmosfera: Wielu studentów jest dumnych z tego, ¿e studiuje w³aœnie w tym mieœcie i na tych uczelniach. Nie maj¹ kompleksów, bo niektóre wydzia³y uniwerku dobijaj¹ do najlepszych w kraju. ¯acy z tych w³aœnie wydzia³ów jednak wiêcej czasu poœwiêcaj¹ na naukê, inni narzekaj¹ na brak rozrywki – bo nie da siê ukryæ, ale do najbardziej rozrywkowych miast Szczecin raczej nie nale¿y.

W 2007 roku studiowa³o tutaj ok. 140 tysiêcy studentów.

Warunki:

W miarê tanie kwatery, da siê ¿yæ. Zw³aszcza, ¿e studenci mog¹ znaleŸæ dla siebie pracê nawet na studiach dziennych.

Atmosfera:

Uczelnie blisko siebie, to sprzyja integracji. Podobno miasto do studiowania jest „spoko”. Przynajmniej tak twierdz¹ studenci. No i ta ulica Piotrkowska – jeden z najd³u¿szych deptaków w Europie – która przyci¹ga licznymi kafejkami i galeryjkami… ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ W 2007 roku studiowa³o tutaj ok. 50 tysiêcy studentów.

Warunki: W miarê tanio. Blisko na ³ono przyrody. Jest gdzie zabraæ dziewczynê pod namiot:). Ewentualnie mo¿ecie razem ogl¹daæ gwiazdy. Jak Miko³aj Kopernik.

Atmosfera:

Kortowo to prawdziwa studencka wioska (a mo¿e lepiej: studenckie miasteczko). Jeœli tu zamieszkasz, nie bêdziesz mieæ problemów ze zdobyciem notatek z wyk³adów. Zawsze te¿ mo¿esz liczyæ na pomoc innych studentów. ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ W 2007 roku studiowa³o tutaj blisko 180 tysiêcy studentów.

Warunki: Wspania³e poznañskie ko³acze, puby na starówce czynne do póŸnych godzin nocnych, liczne imprezy kulturalne. Bardzo dobrze skomunikowane, ale te¿ dosyæ drogie miasto.

Atmosfera: Poznañ to zdobywca pierwszego miejsca w rankingu studentów (portal students.pl) w kategoriach „Atmosfera” oraz „Komunikacja”. Studenci z¿yci, pracowici (dorabiaj¹, gdzie siê da). Wre ¿ycie dzienne i nocne. ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ W 2007 roku studiowa³o tutaj nieca³e 70 tysiêcy studentów.

Warunki: Podobno Podkarpacie jest ca³kiem bogatym regionem Polski. Mo¿na by tu wiêc i studiowaæ, i zostaæ na zawsze.

Atmosfera: Uczelnie promuj¹ siê jako nowoczesne. Pod wzglêdem klubów studenckich i imprez przeznaczonych dla ¿aków miasto dopiero siê rozwija.

62


CZAS NA STUDIA W 2007 roku studiowa³o tutaj ponad 200 tys. studentów.

Warunki: Du¿o ludzi, gwar i ruch. Czasem manifestacje na ulicach, czasem blokady dróg. Wieczne remonty ulic. Wiadomo – stolica. Drogie stancje, na dodatek czasem po³o¿one na koñcu miasta. Problemy z dojazdami – czasem, ¿eby przebiæ siê z jednego koñca miasta na drugi potrzeba 1,5 godziny. Dro¿yzna, je¿eli nie sto³owaæ siê w barach mlecznych. Plusy – du¿o mo¿liwoœci podjêcia dorywczej pracy, du¿y wybór uczelni i kierunków, wysoki poziom. Do sesji letniej mo¿na przygotowywaæ siê w piêknych warszawskich £azienkach.

Atmosfera: Kwitnie ¿ycie kulturalno-rozrywkowe. Du¿o dobrych imprez i muzy. Tu zawsze znajdziesz chêtnego do zabawy. Wszechobecne zni¿ki dla studentów. Mo¿e trudniej jest siê tu z¿yæ z innymi, ale na pewno Warszawka wci¹ga. Nie mo¿na byæ wobec niej obojêtnym: albo siê j¹ kocha, albo... nie. ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ W 2007 roku studiowa³o tutaj ok. 35 tysiêcy studentów. uczelni, s¹ bardzo dobre. W Toruniu jest te¿ sporo bibliotek, wiêc Warunki: nie mam problemów z wypo¿yczeniem ksi¹¿ek. To, co trochê Tanio. Niektórzy mówi¹ nawet, ¿e barmnie dziwi, to fakt, ¿e w punktach ksero znajduj¹cych siê na wydzo tanio. Du¿o kwater, wiêc jest w czym wydzia³ach p³aci siê wiêcej ni¿ w mieœcie. Ale tak naprawdê Toruñ bieraæ. Wydzia³y dobrze skomunikowane, ale tak naprawdê jest stosunkowo niedrogim miastem. Za miejsce w akademiku w Toruniu wszêdzie mo¿na dojœæ pieszo. p³aci siê ok. 200–350 z³, za stancjê lub pokój w mieszkaniu studenckim ok. 250–500 z³ (lub wiêcej, je¿eli ktoœ chce mieæ lepsze Atmosfera: warunki). Po tygodniu nauki mo¿na te¿ bez wiêkszej obawy Miasto ubiega siê o tytu³ „Europejskiej stolicy kultury”, wiêc o finanse spotkaæ siê ze znajomymi w jednym z licznych kluna kulturalnej niwie ci¹gle coœ siê w nim dzieje. Studenci „rz¹bów, pubów czy restauracji. Ceny w nich s¹ ca³kiem przyzwoite dz¹” centrum Torunia. Zw³aszcza wieczorem. To oni nadaj¹ (np. w jednym z pubów studenci pierwszego roku mog¹ kupiæ toruñskiej starówce ton i klimat. O reszcie opowie Ula. w poniedzia³ki piwo za 0,99 z³).

Urszula Jasiñska, I rok finansów i rachunkowoœci, UMK

Studiujê w Toruniu. To miasto, które, moim zdaniem, bardzo sprzyja studentom. Nie jest zbyt du¿e, a po³¹czenia autobusowe pomiêdzy czêœciami, w których znajduj¹ siê oddzia³y ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

W 2007 roku studiowa³o tutaj prawie 160 tysiêcy studentów.

Warunki: Wed³ug studentów, jedno z najdro¿szych i najbardziej zakorkowanych miast w Polsce. Za to uniwerek wroc³awski wysoko w rankingach.

Atmosfera: Chocia¿ drogo, to jednak studenci mówi¹ o Wroc³awiu „magiczne miasto”, „miasto z klimatem”. Du¿o fajnych knajpek, gdzie po zajêciach spotykaj¹ siê ¿acy. ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

W 2007 roku studiowa³o tutaj ok.20 tysiêcy studentów.

Warunki: Trochê pustawo – du¿o m³odych wyjecha³o na Zachód. Szkoda, bo to przecie¿ miasto dobrego wina.

Atmosfera: Ciep³a – ten region nale¿y do najcieplejszych w Polsce. Ale podobno studenci mogliby nieco zmarzn¹æ, byle w jakichœ miejscach przeznaczonych w³aœnie dla nich…

63


CZAS NA STUDIA

Student

z paszportem w kieszeni

5

Studia za granic¹? To, co jeszcze dla naszych rodziców czêsto by³o niespe³nionym marzeniem, dziœ jest tak samo realne, jak wybór krajowej szko³y wy¿szej. Zagraniczne uczelnie kusz¹ studentów swoimi ofertami – wystarczy zaawansowana znajomoœæ jêzyka obcego i odwaga, by ruszyæ w œwiat. Tekst: Ma³gorzata Orlicz

Wcale nie tylko dla wybrañców! Studia w Londynie, Hamburgu, Budapeszcie, Amsterdamie czy Lizbonie? Od kiedy Polska sta³a siê cz³onkiem Unii Europejskiej polskich maturzystów obowi¹zuj¹ takie same kryteria przyjêæ na studia, jak kandydatów z pozosta³ych krajów UE. Warto te¿ pamiêtaæ, ¿e mamy takie same przywileje – jak chocia¿by mo¿liwoœci ubiegania siê o rz¹dowe po¿yczki na sp³atê kredytu!

64

Studenci coraz chêtniej i odwa¿niej wykorzystuj¹ szanse, jakie daj¹ otwarte granice i wybieraj¹ naukê poza krajem. Co ich kusi? Wiêkszoœæ chce jakiejœ odmiany w swoim ¿yciu – zagraniczny wyjazd wi¹¿e siê przecie¿ z nowymi doœwiadczeniami, zwiedzeniem Europy, poznaniem obcej kultury, nowymi przyjaŸniami. Dla wielu ogromne znaczenie ma nauka jêzyka obcego – takiej szko³y nie zapewni ¿aden kurs. Nie da siê te¿ ukryæ, ¿e studia na zagranicznej uczelni œwietnie wygl¹daj¹ w CV – czêsto otwieraj¹ drzwi do wielu

zagranicznych firm, gdzie polski dyplom nie ma takiej si³y przebicia. Co wiêcej – po zakoñczeniu nauki wielu studentów dostaje œwietne propozycje zagranicznych sta¿y, nie boi siê te¿ podj¹æ pracy za granic¹. Same plusy, nieprawda¿? A wiêc có¿ – do odwa¿nych œwiat nale¿y!

Jêzyk angielski – magiczny klucz do zagranicznej uczelni To podstawowy warunek, by w ogóle zacz¹æ myœleæ o studiach za granic¹ – zaawansowana znajomoœæ jêzyka obcego. Jakimi certyfikatami z jêzyka angielskiego musz¹ siê pochwaliæ Ci z Was, którzy marz¹ o studiach na Wyspach Brytyjskich? Naj³atwiej maj¹ Ci, którzy zdawali maturê miêdzynarodow¹ lub brytyjsk¹ – zdany egzamin jest ju¿ dowodem na wystarczaj¹c¹ znajomoœæ jêzyka angielskiego. Ci, którzy zdawali polsk¹ maturê, musz¹ pochwaliæ siê odpowiednim certyfikatem jêzykowym – najczêœciej wymagany jest IELTS (International English Learning Test System), czasem wystarczy TOEFL (Test of English as a Foreign Language).


CZAS NA STUDIA

D

laczego wyje¿d¿aæ na studia poza granice naszego kraju? Có¿, patriotyzm patriotyzmem, ale w ostatnim ogólnoœwiatowym zestawieniu uczelni wy¿szych sporz¹dzonym przez brytyjski magazyn Times dwie nasze najbardziej znane uczelnie – Uniwersytet Jagielloñski i Uniwersytet Warszawski – znalaz³y siê dopiero na 331 i 345 miejscu… A mo¿e by tak sprawdziæ, jak siê studiuje na uczelniach, które zajê³y miejsca od 1. do 330?...

Prawda jest taka, ¿e o poziomie opanowania jêzyka obcego przekonasz siê dopiero na miejscu. Wszelkie certyfikaty to tylko formalnoœci, dziêki którym dosta³eœ siê na zagraniczn¹ uczelniê. W praktyce jednak prawie ka¿dy na pocz¹tku prze¿ywa szok – tempo mówienia, akcent, slang – to wszystko sprawia, ¿e niejeden obcokrajowiec zaczyna siê zastanawiaæ, czy na pewno uczy³ siê tego samego angielskiego, którym pos³uguj¹ siê tutaj ludzie. Spokojnie – wgryziesz siê. Daj sobie czas a innych poproœ o wyrozumia³oœæ.

Interview

N

iektóre brytyjskie uczelnie organizuj¹ rozmowy kwalifikacyjne, by poznaæ swoich ewentualnych przysz³ych studentów. Podczas takiej rozmowy niekoniecznie sprawdza siê ksi¹¿kow¹, wyuczon¹ wiedzê – bardziej umiejêtnoœæ logicznego myœlenia, motywacjê, zainteresowania. Kluczem do udanego interview jest takie poprowadzenie rozmowy, by zapaœæ swemu rozmówcy w pamiêæ – oczywiœcie pozytywnie!

Test samodzielnoœci Studia – wymarzony pocz¹tek doros³ego ¿ycia... Czasem jednak okazuje siê ono wcale nie takie doros³e i nie na tyle samodzielne, na ile nam siê marzy – zw³aszcza, gdy uczelnia znajduje siê pod nosem i o samodzielnym mieszkaniu mo¿na zapomnieæ. Tymczasem wyjazd na zagraniczne studia to prawdziwa szko³a ¿ycia. Samemu trzeba zadbaæ o wszystko – o to, by w szufladzie zosta³a jakaœ czysta bielizna, a na obiad by³o coœ wiêcej ni¿ herbata. Do tego wiêkszoœæ m³odych ludzi studiuj¹cych za granic¹ szuka pracy, by jakoœ poradziæ sobie z op³atami za studia – nie wszyscy mog¹ przecie¿ liczyæ na pomoc rodziców czy po¿yczkê na sp³atê czesnego. I to wszystko w obcym kraju, co wcale nie u³atwia ¿ycia! Plusem, który wynagradza wszystko, jest mo¿liwoœæ decydowania o sobie samym – nikt nie bêdzie gdera³, o której to wraca siê do domu. I satysfakcja – ¿e siê da³o radê. Bo przecie¿ innej mo¿liwoœci nie ma!

A mo¿e tylko stypendium?... Nie ka¿dy ma odwagê od razu po maturze szukaæ uczelni poza granicami naszego kraju – du¿¹ popularnoœci¹ i zainteresowaniem ciesz¹ siê natomiast programy miêdzynarodowej wymiany uczelnianej. Najpopularniejszym programem stypendialnym tego typu w Polsce jest Erasmus, który umo¿liwia studentom z Europy wyjazdy za granicê na czêœæ studiów lub na praktyki. Erasmus jest czêœci¹ Programu Edukacyjnego Wspólnoty Europejskiej Socrates, który ma na celu podnoszenie jakoœci kszta³cenia

65


CZAS NA STUDIA dzieci, m³odzie¿y i doros³ych poprzez wspó³pracê miêdzynarodow¹ na wszystkich etapach edukacji – od przedszkoli po uniwersytety. Polska uczestniczy w programie od 1998 roku – do roku akademickiego 2006/2007 z wyjazdów skorzysta³y ponad 53 tysi¹ce studentów, a na nasze uczelnie przyjecha³o 13 tysiêcy zagranicznych stypendystów.

Ale nie na g³êbok¹ wodê...

C

hoæ wyjazd na zagraniczn¹ uczelniê to spore wyzwanie i trzymaj¹cy siê wci¹¿ matczynej spódnicy maturzysta zdecydowanie sobie nie poradzi, to nie jest te¿ tak, ¿e zostaje pozostawiony sam sobie. Po pierwsze – na pewno mo¿e liczyæ na pomoc swoich rodaków, którzy ju¿ przetarli szlaki na danej uczelni. Poza tym wiêkszoœæ zagranicznych uczelni – np. brytyjskich – jest doskonale przygotowana na przyjêcie w swe mury obcokrajowców i u³atwienie im aklimatyzacji w obcym kraju.

66

Polscy studenci i wyk³adowcy najliczniej wyje¿d¿aj¹ na uczelnie w Niemczech, Francji, Hiszpanii, W³oszech i Wielkiej Brytanii – w ramach projektu Erasmus uczestnicz¹ uczelnie z krajów cz³onkowskich Unii Europejskiej, trzy kraje Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Islandia, Lichtenstein i Norwegia), do zakwalifikowania w programie kandyduje te¿ Turcja. Uczestnikiem programu mo¿e byæ student przynajmniej drugiego roku studiów dziennych, zaocznych i wieczorowych oraz uczestnicy studiów doktoranckich. Niestety, w programie nie mog¹ uczestniczyæ studenci ostatniego, pi¹tego roku studiów magisterskich. Co wa¿ne, stypendium Erasmus mo¿e byæ przyznane tylko osobom, które na zagranicznej uczelni podejmuj¹ studia na tym samym kierunku, co na uczelni macierzystej. Pobyt mo¿e trwaæ od trzech miesiêcy nawet do roku, a wszystkim studentom, którzy zostali zakwalifikowani do uczestnictwa w programie jest przyznawane stypendium (jego wysokoœæ zale¿y od kosztów utrzymania w danym kraju i œrednio wynosi ok. 300 euro).

us.org.pl m s a r e . w ww

SONDA Tegoroczni maturzyœci o studiach za granic¹ Karolina Ostrowska: Ci¹gle naszym uczelniom daleko do ich europejskich odpowiedników. Prawda jest taka, ¿e wszystko rozbija siê o pieni¹dze – gdzie naszym laboratoriom do tych europejskich? Marz¹ mi siê studia praktyczne, zwi¹zane z ¿yciem – prawdziwe æwiczenia a nie nauka teorii, jak to niestety czêsto jest u nas. Poza tym kadra naukowa – u nas ma³o kto zostaje, wiêkszoœæ tych najlepszych ju¿ wyk³ada na uczelniach na ca³ym œwiecie. Sebastian Górzak: Nie rozumiem tego zach³yœniêcia siê zagranicznymi studiami – ma³o mamy dobrych uczelni w Polsce? Naprawdê jest w czym wybieraæ, a Ci, którzy koniecznie musz¹ studiowaæ w Anglii czy Niemczech to dla mnie trochê pozerzy, którzy nie bardzo wiedz¹, na co wydaæ kasê rodziców.


)H JOI Ja

CZAS NA STUDIA

z indeksem

Kasia Budnik, skrzypaczka, zanim trafi³a na Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina, gra³a 12 lat na skrzypcach. Micha³ Sobociñski odpuœci³ sobie naukê w liceum, za to zrobi³ swoj¹ teczkê zdjêæ na pierwszy etap egzaminów na wydzia³ operatorski ³ódzkiej Filmówki. Dominika Sitarska ukoñczy³a architekturê i od pocz¹tku rozpoczê³a studia na ASP, bo jêzyk sztuki najlepiej t³umaczy œwiat... Co sprawia, ¿e ludzie poœwiêcaj¹ dla pasji grubo ponad po³owê swego ¿ycia albo zaczynaj¹ studia od pocz¹tku, maj¹c ju¿ dyplom innej uczelni w kieszeni?... Tekst: Adam Zmitrowicz

68

Artysta to wieczny student

Artysta to wieczny student, zawsze z indeksem, ci¹gle ktoœ wpisuje mu oceny – jakiœ socjolog, psycholog, filozof, dziennikarz. Ja ju¿ nie chcê byæ egzaminowany. Zwracam indeks. (Artur ¯mijewski, artysta multimedialny, autor fotografii i filmów wideo, niezale¿ny kurator wystaw zbiorowych, autor tekstów teoretycznych i krytycznych o sztuce – w rozmowie z Joann¹ Wowrzeczko-Warczok, www.krytykapolityczna.pl)


CZAS NA STUDIA

Kasia Budnik, studentka wydzia³u instrumentalnego na Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie, V rok skrzypiec i II rok altówki Zanim dosta³aœ siê na studia muzyczne, gra³aœ ju¿... Dok³adnie 12 lat na skrzypcach. Ale wtedy jeszcze nie gra³am na altówce.

Ile osób studiuje na Twoim roku? 13 osób. I mniej wiêcej na ka¿dym roku jest podobnie, wiêc jest nas na uczelni ok. 70 osób.

Nuty, struny, skrzypce, smyczek... Kupujesz je za w³asne pieni¹dze? Wszystko, niestety, musimy kupowaæ sami. Na studiach teoretycznie powinno siê posiadaæ w³asny instrument i smyczek. Mówiê o tym dlatego, ¿e w liceum nie ma takiego „obowi¹zku”, poniewa¿ w wiêkszoœci szkó³ istnieje mo¿liwoœæ wypo¿yczenia instrumentu.

Jak wygl¹da praca z instrumentem na akademii, ile czasu æwiczysz?

czy te¿ mamy oprócz tego koncerty lub konkursy. Ja najwiêcej czasu poœwiêcam na æwiczenia przed konkursami. Staram siê wtedy æwiczyæ 2–3 godziny dziennie, nie wliczaj¹c indywidualnych zajêæ na wydziale z profesorem. Zajêcia praktyczne s¹ to lekcje indywidualne z profesorami, gra w orkiestrze i praca w zespo³ach kameralnych, ale równie¿ praca z akompaniatorem. W czasie semestru orkiestra ma ok. 3–4 koncerty. Próby do orkiestry rozpoczynaj¹ siê 1,5–2 tygodnie przed koncertem i odbywaj¹ siê wtedy codziennie, ale nie s¹ to zajêcia sta³e. W toku studiów ka¿dy instrument ma jeszcze wyznaczon¹ liczbê semestrów zajêæ z kameralistyki. To od studenta zale¿y kiedy, w jakich sk³adach je zaliczy i z którym profesorem bêdzie pracowaæ na zajêciach. Ale to nie regu³a – zdarzaj¹ siê zespo³y, w których sk³ad zostaje narzucony odgórnie.

A zajêcia niezwi¹zane bezpoœrednio z instrumentem? Do zajêæ teoretycznych nale¿¹: kszta³cenie s³uchu, literatura muzyczna, analiza dzie³a muzycznego – czyli wszystkie przedmioty zwi¹zane z muzyk¹. Mamy równie¿ zajêcia z przedmiotów humanistycznych (m.in. estetyka, sztuka, filozofia), jêzyków obcych, zwi¹zanych ze studium pedagogicznym.

Czy wystêpujesz na scenie poza Uniwersytetem? 6ak, mia³am okazjê kilkakrotnie koncertowaæ poza Akademi¹. Wielokrotnie wystêpowa³am na konkursach muzycznych w £añcucie, Ko³obrzegu. Ostatnie pó³ roku spêdzi³am na przygotowaniach do konkursów miêdzynarodowych a tak¿e ogólnopolskiego, wiêc si³¹ rzeczy – mia³am okazjê du¿o koncertowaæ.

Wiem, ¿e nie obesz³o siê bez sukcesów! Zdoby³am w czerwcu I nagrodê na Miêdzynarodowym Konkursie im. Ludwika van Beethovena w Hradec w kategorii altówka, w sierpniu I nagrodê na Miêdzynarodowym Konkursie im. J. Brahmsa w Poertschach w Austrii równie¿ w kategorii altówka. Najœwie¿szym mi³ym sukcesem jest I nagroda zdobyta na Ogólnopolskim Konkursie im. Jana Rakowskiego, który odby³ siê w Poznaniu.

Czy artysta z indeksem ma, Twoim zdaniem, lepsze perspektywy pracy ni¿ muzyk amator? Na pewno, ale to zale¿y równie¿, na jakim studiujesz wydziale czy instrumencie. Jeœli chodzi o skrzypce czy altów-

Jeœli chodzi o czas æwiczenia to jest to kwestia bardzo indywidualna. Zale¿y to g³ównie od tego czy przygotowujemy siê w danym momencie tylko do egzaminów,

Artysta = fachowiec od rzeczy niepraktycznych? Jeœli artysta kojarzy Wam siê z osob¹ oderwan¹ od œwiata, przeznaczaj¹c¹ ka¿dy grosz na poszukiwanie idealnego kszta³tu, dŸwiêku, koloru, formy, to... jesteœcie w b³êdzie. Taki obraz mo¿e obowi¹zywa³ sto lat temu. Nowoczesny design – np. projektowanie mebli – zmusza do œledzenia trendów na rynkach œwiatowych, bo jest to dziedzina, która nieustannie siê zmienia. By wiêc dotrzymaæ kroku innym twórcom, nie mo¿na spocz¹æ na laurach. Okazuje siê, ¿e trzeba mieæ dyplom ASP, by zaprojektowaæ dziœ ¿elazko czy deskê do prasowania. Znane firmy dostrzeg³y znaczenie desingnu, ale przebiæ siê tam mog¹ tylko osoby z talentem, umiejêtnoœciami i odpowiednim wykszta³ceniem. Wspó³czesny artysta to cz³owiek bardzo blisko ¿ycia, dok³adnie zorientowany w œwiecie, we wszelkich jego wymiarach. Wydzia³y grafiki ucz¹, jak wykorzystywaæ w pracy nowoczesne narzêdzia: komputery, programy.

69


CZAS NA STUDIA kê, to myœlê, ¿e jest sporo perspektyw dotycz¹cych przysz³ej pracy. Mo¿na graæ w orkiestrze, zespole, uczyæ w szkole podstawowej lub œredniej b¹dŸ pozostaæ na uczelni.

Powiedz o swoich marzeniach, planach artystycznych. Chcia³abym w przysz³oœci byæ przede wszystkim czynnym muzykiem, ale równie¿ uczyæ. Oczywiœcie, jak zapewne ka¿dy student naszego wydzia³u, marzê o solowej karierze, ale gra w zespole równie¿ jest niezwykle przyjemna.

Dominika Sitarska, studentka V roku warszawskiej Akademii Sztuk Piêknych Sk¹d pomys³ na studia na ASP? Decyzja rodzi³a siê przez kilka lat. By³am na ostatnim roku architektury krajobrazu w warszawskiej SGGW, coraz mocniej interesowa³y mnie sprawy sztuki, coraz czêœciej myœla³am o jêzyku plastyki (w szczególnoœci malarstwie i rzeŸbie), jako tym, który najlepiej s³u¿y do opisania œwiata, który tê szansê da tak¿e mnie. To marzenie by³o g³ówn¹ motywacj¹ do rozpoczêcia studiów na artystycznej uczelni.

A jak d³ugo przygotowywa³aœ siê do egzaminów? Moje przygotowania do egzaminu trwa³y dwa lata – najwiêksz¹ pomoc¹ okaza³ siê kurs rysunku i malarstwa prowadzony w Akademii. Tu po raz pierwszy pracowa³am z modelem (studium rysunkowe), mog³am poprawiaæ pod okiem fachowców to, co trzeba by³o w pracy poprawiæ. Zreszt¹ ka¿dy, kto siê przygotowuje do egzaminu, mo¿e przyjœæ na korektê, s¹ na ni¹ wyznaczone dni i godziny. Egzamin na Akademiê nie nale¿y do naj³atwiejszych – sk³ada siê z kilku etapów. Pierwszym, na wszystkich z 6 wydzia³ów, jest z³o¿enie teczki z pracami. Ka¿dy wydzia³ okreœla wymagania co do

70

Ile czasu dziennie malujesz? Na malarstwie plan u³o¿ony jest w nastêpuj¹cy sposób: od 9 do 13 to czas przeznaczony na malowanie (chodzi o œwiat³o – zim¹ ten czas jest naprawdê krótki). Od 14 do 18 pozosta³e zajêcia, tzn. rysunek, zajêcia teoretyczne (filozofia, historia sztuki), technologia malarstwa sztalugowego oraz wszelkie przedmioty fakultatywne (w zale¿noœci od zainteresowañ): grafika, rzeŸba, malarstwo œcienne, tkanina artystyczna, ceramika, fotografia, nowe media itd. Tak wiêc Akademia staje siê drugim domem, spêdzamy tu lub w wynajmowanych na mieœcie pracowniach praktycznie ca³y dzieñ.

Ponoæ nigdzie nie ma takiej atmosfery na uczelni, jak u Was... Jeœli w okolicach Krakowskiego Przedmieœcia spotkasz ludzi w nietypowych ciuchach, w farbie po ³okcie, to znaczy, ¿e jesteœ blisko Wydzia³u Malarstwa ASP. To rzeczywiœcie uczelnia o szczególnym charakterze. Przede wszystkim specyfika

T

Nie³atwo jest przebrn¹æ przez sito egzaminów szko³y artystycznej. Tobie siê uda³o! Ale dosta³am siê za drugim razem. Za pierwszym odpad³am po praktycznym – przegra³am ze stresem i – jak teraz o tym myœlê – to by³a te¿ jednak kwestia braku umiejêtnoœci.

liczby prac, technik itd. Kolejnym etapem jest egzamin praktyczny trwaj¹cy ok. 5 dni i nastêpnie egzamin ustny – mo¿na w³aœciwie nazwaæ go rozmow¹ z zakresu historii sztuki, sztuki najnowszej, ogólnych pojêæ zwi¹zanych z kultur¹. Potem mo¿na ju¿ œwiêtowaæ…

T

Akademia staje siê drugim domem, spêdzamy tu lub w wynajmowanych na mieœcie pracowniach praktycznie ca³y dzieñ.

bliskiego kontaktu studentów z prowadz¹cymi. Tu naprawdê wszyscy siê znaj¹. Po pierwsze na roku jest od kilkunastu (jak w przypadku rzeŸby) do ok. trzydziestu osób (jak na malarstwie), co ju¿ umo¿liwia identyfikacjê studentów. Tu w³aœciwie ka¿dy ma indywidualny tok studiów; w zale¿noœci od potrzeb i zainteresowañ student mo¿e pracowaæ praktycznie w ka¿dej pracowni w obrêbie Akademii. Ja bardzo ceniê mo¿liwoœæ rozmowy z prowadz¹cym o tym, co w danym momencie robiê, to czêsto otwiera oczy na nowe rozwi¹zania.

To dro¿sze od przeciêtnych studia? Zale¿noœæ jest doœæ przewrotna: im wiêcej pracujesz, tym jest dro¿ej. Oczywiœcie, ka¿dy mo¿e podaæ inne koszty. Nie jest tanio i nie zawsze jest ³atwo – farby, pêdzle, podobrazia, wszelkie inne akcesoria nie nale¿¹ do najtañszych. Czêœæ osób sprzedaje swoje prace podczas

organizowanych co jakiœ czas w Akademii tzw. targowisk sztuki. Jestem przekonana, ¿e wiele osób zdobywa pieni¹dze na materia³y po prostu dodatkowo pracuj¹c.

Macie na ASP zajêcia z anatomii... Aby móc mówiæ o cz³owieku, trzeba go poznaæ najlepiej, jak siê da. Fascynuj¹ca jest z³o¿onoœæ i zmiennoœæ cia³a ludzkiego. Zajêcia z anatomii – prowadzone we wspó³pracy z Warszawskim Uniwersytetem Medycznym – zwiêkszaj¹ nasz¹ œwiadomoœæ w tej materii.

Gdzie mo¿na zobaczyæ prace studentów ASP? W³aœciwie od pocz¹tku studenci uczestnicz¹ w wystawach. Oprócz wystaw koñcoworocznych (na które zapraszamy w czerwcu), podsumowuj¹cych rok akademicki, studenci uczestnicz¹ w ró¿nych przedsiêwziêciach – wystawach poplenerowych, ró¿nych wystawach zbiorowych czy pokonkursowych. Kilka osób ma ju¿ za sob¹ pokazy w znacz¹cych galeriach, takich jak Zachêta czy CSW. Wystawianie prac to zdobywanie doœwiadczenia, ale co najwa¿niejsze – konfrontacja z innymi artystami i odbiorcami. Bardzo wa¿ne jest wychodzenie poza mury Akademii, niesamowicie du¿o dzieje siê w sztuce najnowszej...

Jedni jad¹ na praktyki, a wy macie plenery... To wspania³a forma inspiracji, zmiana otoczenia, poznawanie ludzi. Na malarstwie jest obowi¹zkowy plener po pierwszym roku. Na latach póŸniejszych zwyczajowo ka¿da pracownia jedzie na plener raz w roku. Sezon plenerowy trwa mniej wiêcej od kwietnia do paŸdziernika. Z finansowaniem plenerów bywa ró¿nie – œwietnie, jeœli udaje siê znaleŸæ sponsora, wtedy zazwyczaj zatrzymuje on dla siebie czêœæ prac (to zale¿y od umowy).

Czy z malarstwa da siê ¿yæ? Oczywiœcie cudnie jest ¿yæ z tego, co siê kocha robiæ. Znam malarzy, którzy przez lata ¿yli ultraskromnie i malowali, bo to by³o dla nich najwa¿niejsze. A potem nagle coœ siê ruszy³o i zaczêli sprzedawaæ... Myœlê, ¿e dla wiêkszoœci z nas ci¹g zdarzeñ jest taki: malujê z wewnêtrznej potrzeby – wystawiam – do kogoœ to trafia – ktoœ chce mieæ ten obraz – ktoœ ewentualnie kupuje – mam pieni¹dze – cieszê siê – ¿yjê. A nie taki: potrzebujê pieniêdzy – myœlê, co siê sprzeda – malujê, co siê sprzeda – sprzedaje siê – mam kasê – mam kaca – ¿yjê.


CZAS NA STUDIA

Micha³ Sobociñski, student III roku wydzia³u operatorskiego Pañstwowej Wy¿szej Szko³y Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w £odzi Wybór kierunku studiów w Twoim przypadku to tradycja rodzinna...

wanych przez nas etiud. Robi siê dwie etiudy na I i II roku. Na III jedn¹ etiudê – to adaptacja literatury. Tak naprawdê te etiudy to najwa¿niejsza rzecz w ca³ej szkole. Wszystkie egzaminy teoretyczne mamy w czerwcu, a ten powa¿ny praktyczny egzamin – pod koniec wrzeœnia. Pokaz etiud odbywa siê w kinie. Filmy – etiudy to dzie³a autorskie, sami piszemy scenariusze, sami je re¿yserujemy. Krêcimy je po dwa, trzy dni. Samemu siê wszystko montuje, udŸwiêkawia, robi siê w³aœciwie prawdziwy ma³y film.

PWSF,TiT cieszy siê wielk¹ renom¹ za granic¹.

Marzy³em o filmówce ca³e ¿ycie. W pierwszej klasie liceum ju¿ wiedzia³em, ¿e chcê iœæ na wydzia³ operatorski i stwierdzi³em, ¿e to jest to, co bêdê robi³ w przysz³oœci. Praktycznie zawala³em szko³ê, bo siedzia³em noc w noc w ciemni, wywo³ywa³em zdjêcia i przygotowywa³em teczkê prac fotograficznych do szko³y.

Szko³a jest na tyle rozpoznawana w œwiecie, ¿e znam osoby, które nie musia³y nawet mieæ dyplomu ukoñczenia, jedynie jakiœ dokument potwierdzaj¹cy, ¿e tu studiowali i naprawdê niejedne drzwi w karierze operatora siê dla nich otworzy³y. Co dopiero dla osób, które legitymuj¹ siê dyplomem jej ukoñczenia. Jest to bardzo powa¿ana i renomowana uczelnia.

Teczkê prac na egzaminy?

Dodatkowe koszty studiowania to...?

Tak. Egzamin do szko³y by³ najciê¿sz¹ i najbardziej stresuj¹c¹ sytuacj¹, jaka do tej pory mnie na studiach spotka³a. Trwa on tydzieñ.

G³ównie dok³adamy pieni¹dze do naszych etiud. Takie minimum to tysi¹c z³otych do etiudy.

Tydzieñ?!

Jak liczne s¹ roczniki i jaka jest atmosfera na uczelni?

Sk³ada siê z kilku etapów. Pierwszy etap to jest tzw. teczka, która zawiera fotografie wykonane przez zdaj¹cego z ca³ego jego dorobku. Oprócz tego – pó³ roku przed egzaminem podane s¹ dwa tematy, na podstawie których trzeba zrobiæ ci¹g fabularny do 10 zdjêæ. Na podstawie prac z teczki odbywa siê kwalifikacja do drugiego etapu, którym s¹ egzaminy pisemne z historii sztuki, angielskiego i egzaminy plastyczne, gdzie trzeba zrobiæ

T

T

Filmy – etiudy to dzie³a autorskie, sami piszemy scenariusze, sami je re¿yserujemy. Krêcimy je po dwa, trzy dni. Samemu siê wszystko montuje, udŸwiêkawia, robi siê w³aœciwie prawdziwy ma³y film.

U mnie na roku jest 11 osób. Zazwyczaj to jest 8 osób z Polski plus 3 z zagranicy. Na uczelni nie czuje siê absolutnie atmosfery szkolnej. Wiedza teoretyczna i praktyczna jest œciœle powi¹zana z tym, co chcesz robiæ w przysz³oœci, wiêc to wszystko jest interesuj¹ce i przyswajanie wiedzy przychodzi ³atwiej. Mamy nowy budynek w szkole, w którym spêdzamy sporo czasu – nawet jeœli nie mamy zajêæ. Jest tam kafejka, internet bezprzewodowy, spotyka siê sporo ludzi, którzy do czegoœ w ¿yciu d¹¿¹. To chyba najwiêksze skupisko ludzi z pasj¹, jakie znam.

kompozycje zamkniête, otwarte, dynamiczne. Oprócz tego trzeba ustawiæ samemu œwiat³o w atelier do jakiejœ scenki, któr¹ siê losuje, sfotografowaæ to i obroniæ to, co siê sfotografowa³o. Po tym przechodzi siê do trzeciego, fina³owego etapu, gdzie realizuje siê æwiczenie na kamerze cyfrowej. Trzeba w jednym ujêciu tzw. mastreshocie nakrêciæ jakiœ wylosowany wczeœniej temat. Na pomys³ i realizacjê ma siê godzinê. Dochodzi do tego ogl¹danie filmu (ja mia³em film „Wierny ogrodnik”). Potem spotyka siê z komisj¹, broni siê filmu, który siê nakrêci³o, rozmawia siê o teczce prac i komisja zadaje pytania dotycz¹ce obejrzanego filmu (np. o zastosowane œwiat³o). Ka¿dy z cz³onków komisji zadaje te¿ pytania z historii sztuki, literatury, historii filmu.

Opowiedz, jak wygl¹daj¹ zajêcia na Twojej uczelni. Od poniedzia³ku do pi¹tku, od 8–10 rano do 20–22: plastyka, scenografia, technologia zdjêciowa, sztuka operatorska, realizacja telewizyjna, historia filmu. Raz w tygodniu mamy nasz g³ówny przedmiot – sztukê operatorsk¹ (czêœæ teoretyczn¹ i praktyczn¹). To prawdziwy maraton. Trwa 7 godzin, w czasie których spotykamy siê z profesorami, opiekunami naszego roku. Na III roku mamy sam¹ teoriê podczas pierwszego semestru, a na drugim – praktykê. Pierwsze dwa lata wygl¹daj¹ podobnie: od rana do 14.00 – teoria (o œwietle, historii sztuki, o tym, jak rozpisywaæ film na sceny czyli takie elementy monta¿u), konsultacje scenariuszy do naszych etiud. W drugiej czêœci dnia – zajêcia praktyczne. Szko³a dysponuje atelier filmowym i tam robi siê ró¿ne próby na poszczególne rodzaje taœm, na kontrasty, walory barwy. Te próby s¹ podstaw¹ do realizo-

71


CZAS NA STUDIA

Tekst: Adam Zmitrowicz

Mundur robi wra¿enie. Osoba nosz¹ca go to z regu³y ktoœ o nienagannej sylwetce, elegancki, wysportowany. Od nosz¹cego mundur otoczenie oczekuje poœwiêcenia, odwagi. Uwa¿a siê, ¿e takie osoby daj¹ poczucie bezpieczeñstwa i obdarza siê je zaufaniem. Nic wiêc dziwnego, ¿e mundur cieszy³ siê i wci¹¿ cieszy popularnoœci¹. Nie tylko u p³ci piêknej (w myœl powiedzenia „za mundurem panny sznurem”), ale te¿ u... licealistów p³ci obojga. 6.00 – pobudka. 6.05 – poranna zaprawa. 6.30 – œniadanie. Tak zaczyna ka¿dy dzieñ st. sek. podchor. (starszy sekcyjny podchor¹¿y) El¿bieta Czy¿ewska z 5. kompanii Szko³y G³ównej S³u¿by Po¿arniczej w Warszawie (SGSP). „Poranna zaprawa to gimnastyka, któr¹ mamy w programie dnia bez wzglêdu na porê roku” – wyjaœnia. A kompania to po prostu okreœlenie roku w Szkole Po¿arniczej, na której do studenta/studentki wyk³adowcy zwracaj¹ siê per podchor¹¿y.

72

Osoba, która zostaje s³uchaczem tej wy¿szej uczelni, zaraz po œlubowaniu, od pierwszych dni swojej po¿arniczej kariery jest czynnym stra¿akiem. Pe³ni s³u¿bê w szkolnej jednostce ratowniczo-gaœniczej, czyli np. jeŸdzi wozem bojowym na akcje. W 2007 roku jednostka wykona³a 577 takich wyjazdów. Znaczy to, ¿e ka¿dy ze studentów zetkn¹³ siê po kilkadziesi¹t razy z ró¿nego typu zagro¿eniami. Atmosferê na uczelni trafnie oddaje opowieœæ El¿biety Czy¿ewskiej o s³u¿bie w tej¿e jednostce, któr¹ ka¿dy ze studentów odbywa 7 razy w miesi¹cu:

„Na ka¿dym wozie je¿d¿¹ ludzie z ró¿nych kompanii. Nie zdarza siê tak, ¿e jest czterech ratowników – studentów z tego samego roku. To s¹ podchor¹¿owie z ró¿nych roczników. Ka¿dy, kto siedzi na swoim miejscu, wie, co ma robiæ po dojechaniu na miejsce interwencji, po¿aru, wypadku. Po prostu musi byæ miêdzy nami zaufanie, wspó³praca, zgranie. To jest podstawa. Ka¿de miejsce i siedz¹cy na nim cz³owiek w wozie bojowym ma okreœlone obowi¹zki. Podczas akcji ufamy, ¿e ka¿dy z nas wykona swoje zadanie i bêdzie w okreœlonym miejscu. Brak zgrania mo¿na przyp³aciæ kalectwem lub utrat¹ ¿ycia. W takich sytuacjach lepiej siê poznajemy, du¿o dowiadujemy o sobie. Stajemy siê bardziej z¿yci, a jednoczeœnie odpowiedzialni.” Takie sytuacje na pewno bardzo zacieœniaj¹ wiêzi miêdzy ludŸmi i wp³ywaj¹ na przyjazn¹ atmosferê na uczelni...

Mamo, zostanê stra¿akiem! „Stra¿akiem, czyli oficerem Pañstwowej Stra¿y Po¿arnej mo¿e zostaæ tak¿e kobieta. Na pierwszym roku mamy ich piêæ” – mówi rzecznik prasowy SGSP, Aleksandra Kabala. „Osoba, która chce siê dostaæ do tej szko³y, powinna zdaæ dobrze maturê z matematyki i fizyki. Uczelnia przeprowadza dodatkowo test sprawnoœciowy: tor przeszkód, który trzeba pokonaæ jak najszybciej i jak najlepiej. Po tym wstêpnym zakwalifikowaniu


kandydat przechodzi specjalistyczne badania lekarskie, m.in. psychologiczne, badanie pojemnoœci p³uc. Musi to byæ osoba naprawdê zdrowa i sprawna” – wyjaœnia rzecznik. Aby pokonaæ tor przeszkód, nie trzeba mieæ si³y strongwomen, choæ trzeba przeci¹gn¹æ manekina, który wa¿y oko³o 30 kg. Ela, studentka SGSP, w ka¿dym razie si³aczem nie jest, to zgrabna, wysoka dziewczyna. Twierdzi, ¿e na teœcie sprawnoœciowym licz¹ siê zwinnoœæ, skocznoœæ i spryt. Przed inauguracj¹ roku akademickiego s³uchacze pierwszego roku, czyli 1. kompanii, przechodz¹ dwumiesiêczny obóz kandydacki, popularn¹ „kandydatkê”. Jednym s³owem, czêœæ wakacji po maturze spêdzaj¹ w przeciwpo¿arowej bazie leœnej. Nauka dyscypliny, poznanie specyfiki zawodu stra¿aka, przygotowanie do pe³nienia s³u¿by w szkolnej jednostce ratowniczej – to g³ówny cel obozu. „Ludzie zostaj¹ wys³ani na dwa miesi¹ce w las. To ciê¿ka praca a nie obóz wypoczynkowy. Trzeba siê uczyæ, utrzymaæ teren w czystoœci, przez dwa miesi¹ce podtrzymaæ ognisko, by p³onê³o dzieñ i noc. Tu dostajesz he³m, toporek, buty bojowe i swój pierwszy mundur” – opowiada Ela. Mundur galowy otrzymuje siê zaraz po powrocie z bazy, tu¿ przed œlubowaniem. Ch³opcy nosz¹ rogatywki, dziewczêta – kapelusze. Na wyk³ady równie¿ uczêszcza siê w mundurze. Sweter, niebieska koszula, beret, spódniczka – to damski strój s³u¿bowy, czyli taki na zajêcia.

T

Ka¿de miejsce i siedz¹cy na nim cz³owiek w wozie bojowym ma okreœlone obowi¹zki. Podczas akcji ufamy, ¿e ka¿dy z nas wykona swoje zadanie i bêdzie w okreœlonym miejscu. Brak zgrania mo¿na przyp³aciæ kalectwem lub utrat¹ ¿ycia.

T

A obecnoœæ na nich jest tu obowi¹zkowa. Akademiki, nauka, zajêcia sportowe, æwiczenia odbywaj¹ siê w jednym miejscu, bowiem szko³a zajmuje spory teren na warszawskim ¯oliborzu. Nauka w SGSP to jednak nie tylko wyk³ady i zajêcia, to s³u¿by wewnêtrzne zarówno na terenie szko³y, jak i w jednostce ratowniczo-gaœniczej – czyli de facto wykonywanie zawodu stra¿aka. Absolwenci tej uczelni maj¹ po studiach zagwarantowan¹ pracê, dostaj¹ przydzia³y do konkretnej jednostki, musz¹ odpracowaæ bezp³atne studia. Szko³a po¿arnicza to jedyna w kraju uczelnia kszta³c¹ca oficerów stra¿y po¿arnej.

Morskie opowieœci „Dar M³odzie¿y” to jeden z naszych reprezentacyjnych ¿aglowców – to wie ka¿dy. Ale nie wszyscy wiedz¹, ¿e to w³aœnie na nim odbywaj¹ praktyki studenci tzw. p³ywaj¹cych kierunków Akademii Morskiej w Gdyni. „Po I roku i zdanych egzaminach sesyjnych stu-

CZAS NA STUDIA dentów czeka miesi¹c na Darze M³odzie¿y, poznaj¹ na nim ¿ycie na morzu, panuj¹ce podczas rejsów zwyczaje. To czas na wzajemne dotarcie siê i pierwszy kontakt z morzem dla tych, którzy nie p³ywali wczeœniej” – wyjaœnia Jakub Listwoñ, student pi¹tego roku wydzia³u nawigacyjnego, kierunku transport morski. – „Po II roku, od czerwca do po³owy sierpnia, czyli dwa i pó³ miesi¹ca, studenci odbywaj¹ ponownie praktyki na ¿aglowcu. Bior¹ udzia³ w zlotach, du¿ych regatach. Na ¿aglowcu p³yn¹ ze studentami tak¿e wyk³adowcy, którzy ucz¹ wybranych przedmiotów w praktyce. Na statku s¹ stanowiska nawigacyjne, treningowe, mo¿na zobaczyæ, podpatrzeæ, nauczyæ siê podstawowych ‹‹ruchów›› w tym zawodzie” – opowiada Jakub. „Praktykanci mieszkaj¹ w 20- lub 10-osobowych kabinach. Przebywaj¹ ze sob¹ non stop: razem na wachtach, na masztach. Wspólna adrenalina, praca, wysi³ek sprawiaj¹, ¿e z¿ywaj¹ i zaprzyjaŸniaj¹ siê ze sob¹.” „III rok to dwa tygodnie praktyki na ma³ym statku Horyzont. To praktyka radarowa na Zatoce Gdañskiej. Uczymy siê obs³ugiwaæ radar” – kontynuuje Jakub. „Horyzont” odbywa rejsy na Spitzbergen, polarn¹ stacjê badawcz¹. Studenci maj¹ szansê uczestniczenia w takim rejsie

El¿bieta Czy¿ewska z 5. kompanii Szko³y G³ównej S³u¿by Po¿arniczej w Warszawie

fot.: archiwum prywatne

73


CZAS NA STUDIA w charakterze marynarzy. „Ca³y IV rok to czas wolny od nauki, ale z tych 12 miesiêcy trzeba 8 wyp³ywaæ na statkach towarowych. Jest to praktyka, któr¹ studenci z regu³y za³atwiaj¹ sobie we w³asnym zakresie. Ju¿ na trzecim roku robi¹ rozpoznanie, radz¹ siê starszych kolegów...” – zdradza Jakub i dodaje, ¿e jest to praktyka p³atna. Student, który na takim statku jest kadetem, zarabia oko³o 900 euro miesiêcznie!

Praktykanci mieszkaj¹ w 20- lub 10osobowych kabinach. Przebywaj¹ ze sob¹ non stop: razem na wachtach, na masztach. Wspólna adrenalina, praca, wysi³ek sprawiaj¹, ¿e z¿ywaj¹ i zaprzyjaŸniaj¹ siê ze sob¹. W ci¹gu piêciu lat nauki trzeba wiêc „mieæ wyp³ywane” 12 miesiêcy na statkach, by po ukoñczeniu studiów Urz¹d Morski móg³ wystawiæ certyfikat oficera wachtowego uprawniaj¹cy do pracy na statku w charakterze III oficera. Jakub swoje praktyki na IV roku odbywa³ u norweskiego armatora. Spodoba³ siê na tyle, ¿e ju¿ pó³ roku przed ukoñczeniem szko³y kapitanowie pytali, kiedy dostanie papiery oficera, bo chcieli go ju¿ widzieæ wœród za³ogi swoich statków. „Wystarczy zab³ysn¹æ, nie trzeba mieæ znajomoœci i poparcia. Tutaj w³asna ambicja, inteligencja i chêæ do pracy przyspieszaj¹ drogê awansu” – podsumowuje Jakub. Czy do szko³y morskiej mo¿e startowaæ tak¿e ktoœ, kto do tej pory nie mia³ nic wspólnego z p³ywaniem i morzem? Jakub twierdzi, ¿e tak: „Nawet ten, kto nie potrafi p³ywaæ, mo¿e wybraæ akade-

fot.: archiwum prywatne

Jakub Listwoñ, student pi¹tego roku wydzia³u nawigacyjnego

miê morsk¹, tu WF to przede wszystkim basen! Wystarczy, ¿e jest siê zainteresowanym tym zawodem. S¹ na naszej uczelni równie¿ kierunki typowo in¿ynierskie. Wa¿ne jednak jest uzyskanie

Mjr Ireneusz Nowak, pilot wojskowy, szef szkolenia X Eskadry Lotnictwa Taktycznego „£ask” W 2005 roku wyjecha³ Pan na dwa lata do USA, by szkoliæ siê na F-16. Jak¹ drogê Pan przeszed³, by trafiæ do X Eskadry „£ask”? Zwi¹za³em siê z lotnictwem jako 15-latek. Po szkole podstawowej poszed³em do Liceum Lotniczego w Dêblinie, a po nim zda³em egzaminy równie¿ do Dêbliñskiej Wy¿szej Oficerskiej Szko³y Si³ Powietrznych. Tu siê nauczy³em lataæ na Iskrze. Po promocji, jako podporucznik, zosta³em skierowany do Wroc³awia na samoloty MIG-21. Potem uczy³em siê jeszcze na Akademii Obrony Narodowej, na studiach cywilnych magisterskich, podyplomowych. Wreszcie

74

trafi³em na spotkania selekcyjne dla kandydatów, którzy mieli wyjechaæ do Stanów Zjednoczonych szkoliæ siê na F-16.

Czy obecne czasy to dobry moment, by wybraæ zawód pilota wojskowego? Tak, w³aœnie teraz jest dobry czas na to, by zostaæ pilotem wojskowym. Do niedawna liczba samolotów mala³a, w Dêblinie przez cztery lata nie przyjmowano nikogo na pilota¿. To spowodowa³o lukê kadrow¹, brak m³odych pilotów. W tym roku minister zatwierdzi³ oko³o 90 miejsc z naboru do Dêblina na pilota¿ dla absolwentów szkó³ œrednich i 30

morskiego œwiadectwa zdrowia. Szko³a musi wiedzieæ czy nadajesz siê do zawodu pod wzglêdem fizycznym. Kto nie odró¿nia œwiat³a zielonego od czerwonego, nie mo¿e byæ np. nawigatorem statku...” miejsc dla tzw. absolwentów wy¿szych uczelni cywilnych, którzy po 20-miesiêcznym przeszkoleniu wojskowo-lotniczym zostaj¹ pilotami wojskowymi. Jeœli ktoœ myœli o tym, ¿eby siê dostaæ do szko³y i zostaæ pilotem, spe³niæ swoje marzenia, to jest na to odpowiedni czas, bo w³aœnie teraz jest du¿o miejsc i zapotrzebowanie na pilotów!

¯eby lataæ na F-16, trzeba przejœæ bardzo rygorystyczne badania lekarskie? Nie przeskoczy siê wymagañ zdrowotnych. Ale nie ma co siê przera¿aæ, trzeba do tego podejœæ. Jeœli komuœ siê uda, to jest œwietnie. Je¿eli odpad³, to trudno, zawsze mo¿na lataæ œmig³owcami lub pracowaæ w lotnictwie transportowym. Szczególnie wa¿ny w serii tych badañ jest krêgos³up. Kandydatowi wykonuje siê


CZAS NA STUDIA

fot.: archiwum prywatne mjra Ireneusza Nowaka

badanie uk³adu kostnego za pomoc¹ rezonansu magnetycznego – je¿eli ktoœ ma problemy z krêgos³upem, nie zdo³a tego zataiæ. W tym zawodzie, gdzie wystêpuj¹ ogromne przeci¹¿enia, to dla w³asnego zdrowia, dobra i bezpieczeñstwa trzeba ludzi selekcjonowaæ. Na pociechê dodam, ¿e moja mama nigdy nie wierzy³a, ¿e zostanê pilotem wojskowym, gdy¿ jako dziecko bardzo czêsto chorowa³em, mia³em anginy, przeziêbienia, czêsto siedzia³em w domu na zwolnieniu. A badania na pilota F-16 przeszed³em bez ¿adnego problemu jako jeden z dwóch z 30-osobowej grupy.

Jak fizycznie odczuwa siê przeci¹¿enia rzêdu 9G? Kolokwialnie mówi¹c, cz³owiek wa¿y wówczas dziewiêæ razy wiêcej ni¿ w rzeczywistoœci, gdy¿ dzia³a na niego dziewiêæ razy wiêksza si³a przyci¹gania ziemskiego. Rzeczywiœcie trzeba mieæ wytrenowany organizm i byæ przebadanym, ¿eby to prze¿yæ i wyjœæ z tego bez szwanku. Przy przeci¹¿eniu w granicach 7G ju¿ nie mo¿na za bardzo rêki oderwaæ od niczego czy przestawiæ g³owy. W pierwszej wersji traci siê postrzeganie kolorów, a w ekstremalnych przypadkach mo¿e nast¹piæ omdlenie. Dzieje siê tak dlatego, poniewa¿ krew odp³ywa z mózgu, narz¹dy nie s¹ dokrwione i nie funkcjonuj¹ prawid³owo. le siê s³yszy i widzi – to pierwsze objawy przeci¹¿enia. Co roku mamy badania, trenujemy na wirówce przeci¹¿eniowej w Warszawie, ¿eby znaæ reakcje naszego organizmu na przeci¹¿enie i selekcjonowaæ pilotów, którzy maj¹ z tym problem.

Mjr Ireneusz Nowak

Uprawianie sportu zapewne pomaga w utrzymaniu kondycji? 3–4 razy w tygodniu chodzê na si³owniê, p³ywam, biegam kilka kilometrów. Sport trzeba uprawiaæ rozs¹dnie, w normalnych dawkach, nie wyczynowo. Nie nale¿y u¿ywaæ wspomagaczy i dopalaczy – to jest absolutnie wykluczone!

Co jest najbardziej fascynuj¹ce w zawodzie pilota wojskowego F-16? Ka¿dy lot jest inny i w ka¿dym locie jest coœ piêknego i nowego. Nie mo¿na tego zawodu i wykonywanych zadañ traktowaæ szablonowo: jutro bêdzie tak samo jak wczoraj. Podczas wykonywania misji jesteœmy skoncentrowani na zadaniu, po powrocie, ju¿ nad lotniskiem, nastêpuje moment na docenienie piêkna tego zawodu...

fot.: archiwum prywatne mjra Ireneusza Nowaka

Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie Aby zostaæ oficerem policji i byæ s³uchaczem jedynej w Polsce szko³y kszta³c¹cej oficerów policji, trzeba z³o¿yæ swój akces w odpowiedniej dla siebie wojewódzkiej komendzie policji. Nabór jest og³aszany kilka razy w roku na stronach internetowych komend wojewódzkich. Po z³o¿eniu w terminie odpowiednich dokumentów kandydat przystêpuje do egzaminu wstêpnego, który sk³ada siê z testu wiedzy i testu sprawnoœciowego. Po ich pomyœlnym zaliczeniu kandydatura jest rozpatrywana przez komendê, w której z³o¿one by³y dokumenty, i przechodzi siê przez kolejne etapy badania: psychologiczne i psychiatryczne. Nastêpnie odbywa siê rozmowa kwalifikacyjna – to ostatni etap, podczas którego kandydat dowiaduje siê czy zosta³ przyjêty do policji. Jeœli tak, to przyje¿d¿a np. do Szczytna na pó³roczny kurs podstawowy. Ka¿dy policjant musi odbyæ kurs podstawowy. Rozpoczyna pracê w policji i dopiero potem jednostka mo¿e skierowaæ go na kursy specjalistyczne, np. prewencji kryminalnej. Mo¿e siê te¿ zdarzyæ, ¿e taka osoba trafia na szkolenie oficerskie.

75


CZAS NA STUDIA

W pogoni za mod¹ czy pod pr¹d? Oto dylemat – jaki kierunek studiów wybraæ. Wiecznie oblegane filologie obce, zawsze modne prawo, psychologiê lub zarz¹dzanie czy te¿ mo¿e lutnictwo? A mo¿e sinologiê, od której rodzicom a¿ w³osy staj¹ dêba na g³owie, ¿e to zupe³nie nie¿yciowe? Daæ siê porwaæ wszechobecnym trendom i studiowaæ jakiœ modny kierunek, czy te¿ obstawaæ twardo przy swoim – czasem mo¿e na pierwszy rzut oka niezbyt praktycznym – wyborze? Tekst: Ma³gorzata Orlicz

76

Ilu potrzeba psychologów, pedagogów i prawników? Od kilku lat tysi¹ce kandydatów na studentów w ca³ym kraju szturmuje podobne kierunki: oblegana jest wiêkszoœæ filologii obcych, psychologia, prawo i zarz¹dzanie. Co sprawia, ¿e to w³aœnie z tymi kierunkami rzesze m³odych ludzi wi¹¿¹ swoj¹ przysz³oœæ? Prawo od lat cieszy siê nies³abn¹c¹ popularnoœci¹. To wci¹¿ bardzo presti¿owy zawód – nic wiêc dziwnego, ¿e co roku nie brakuje kandydatów na przysz³ych adwokatów. Na pewno bardzo kusz¹ce s¹ w tym przypadku zarobki – w³asna praktyka prawnicza (podobnie jak lekarska) w dobie dzisiejszego kryzysu dla wielu stanowi powa¿ny argument. Bezrobotny absolwent prawa? Niemo¿liwe! Poza tym ludzie zawsze bêd¹ potrzebowaæ prawników – zawieraj¹ umowy, rozwodz¹ siê, dostaj¹ spadki, a prawo jest tak skomplikowane, ¿e ktoœ musi im pomóc je zinterpretowaæ… To tak¿e zawód, chyba jak ¿aden inny, zwi¹zany z rodzinnymi tradycjami – w prawniczych rodzi-


CZAS NA STUDIA

Od pewnego czasu w Polsce – wzorem Stanów Zjednoczonych i krajów zachodnich – coraz popularniejsze staj¹ siê terapie i warsztaty psychologiczne wszelkiej maœci.

nach zazwyczaj wychowuj¹ siê przyszli prawnicy… Jeszcze kilka lat temu na szczytach list popularnoœci królowa³o zarz¹dzanie i marketing. I choæ to nadal bardzo popularne kierunki, zainteresowanie nimi powoli spada. Specjaliœci s¹ zgodni – rynek ju¿ siê nasyci³ specjalistami od zarz¹dzania, teraz przyszed³ czas na wê¿sze specjalizacje. Zg³êbianie tajników ludzkiej duszy… Kusi wielu, dlatego psychologia wci¹¿ jest jednym z najchêtniej wybieranych kierunków. Nic dziwnego – od pewnego czasu w Polsce – wzorem Stanów Zjednoczonych i krajów zachodnich – coraz popularniejsze staj¹ siê terapie i warsztaty psychologiczne wszelkiej maœci. Ci¹-

g³y pêd ku karierze i wszechobecny stres tylko pog³êbiaj¹ to zjawisko – dla psychologów w najbli¿szym czasie na pewno nie zabraknie wiêc zajêcia. Poza tym psychologia jest bardzo szerok¹ dziedzin¹ wiedzy i daje mo¿liwoœæ zatrudnienia w wielu zawodach. A co z pedagogik¹? Od kilku lat trwa dla niej dobra passa – d³ugo niedoceniania, nies³usznie by³a kojarzona jedynie z zawodem nauczycielskim i prac¹ w szkole, do której raczej nie ma siê co

Rynek pracy wymusza ci¹g³e doszkalanie siê, andragogika jest wiêc specjalizacj¹ z ogromnymi perspektywami – zawsze bowiem bêd¹ potrzebni ludzie, którzy potrafi¹ szkoliæ innych.

spieszyæ (w przys³owiu – kl¹twie „obyœ cudze dzieci uczy³” coœ chyba jednak musi byæ…). Tymczasem specjalizacja nauczycielska czy przedszkolna to raptem jedne z wielu na pedagogice! Dziœ najpopularniejsza jest zdecydowanie andragogika, czyli kszta³cenie doros³ych.

Rynek pracy wymusza ci¹g³e doszkalanie siê, andragogika jest wiêc specjalizacj¹ z ogromnymi perspektywami – zawsze bowiem bêd¹ potrzebni ludzie, którzy potrafi¹ szkoliæ innych.

A co z filologiami obcymi? Wystarczy spojrzeæ na rankingi popularnoœci wszystkich wy¿szych uczelni w kraju – filologie króluj¹. I to nie tylko tak popularne, jak anglistyka, germanistyka, romanistyka czy italianistyka – o miejsce na hungarystyce, afrykanistyce, sinologii, skandynawistyce czy arabistyce tak¿e walczy wielu kandydatów. Nie ma siê co dziwiæ – filologia to bardzo ciekawe studia, które ucz¹ nie tylko jêzyka, ale tak¿e historii i kultury danego kraju. T³umacz rzadkiego jêzyka – np. fiñskiego czy arabskiego na pewno nie bêdzie mia³ k³opotu ze znalezieniem pracy, co jednak z tak powszechnym ju¿ jêzykiem angielskim? Zapotrzebowanie na

Filologia to bardzo ciekawe studia, które ucz¹ nie tylko jêzyka, ale tak¿e historii i kultury danego kraju.

Nie daj siê z³apaæ w pu³apkê, ¿e skoro na dany kierunek wybiera siê wiele osób, coœ w tym musi byæ. Nie zawsze warto œlepo pod¹¿aæ za t³umem! Wybór kierunku studiów musi byæ Twoim – i tylko Twoim – œwiadomym wyborem. W koñcu to Twoje ¿ycie – i co Ci przyjdzie z bardzo modnej ekonomii czy informatyki, jeœli w ¿yciu chcia³byœ robiæ coœ zupe³nie innego?...

WeŸ pod uwagê fakt, ¿e jeœli wybierasz studia magisterskie, spêdzisz na nich co najmniej piêæ lat. To du¿o – za piêæ lat zapotrzebowanie na rynku pracy mo¿e wygl¹daæ zupe³nie inaczej, ni¿ w tej chwili. Dlatego nie decyduj siê na dany kierunek jedynie dlatego, ¿e aktualnie jest spore zapotrzebowanie na jego absolwentów – za Twoim wyborem musi iœæ nie tylko wyrachowanie, ale przede wszystkim szczere zainteresowanie zg³êbian¹ wiedz¹.

77


CZAS NA STUDIA t³umaczy i lektorów wci¹¿ jest du¿e, ale rynek na pewno siê nimi nied³ugo nasyci – a co roku mury uczelni w ca³ej Polsce opuszczaj¹ tysi¹ce absolwentów anglistyki… Jest jeszcze jedno niebezpieczeñstwo – z roku na rok elektroniczne translatory coraz lepiej radz¹ sobie z t³umaczonym tekstem. A po co komu t³umacz, je¿eli jego komputer zrobi t³umaczenie du¿o szybciej i taniej?...

Specjalista poszukiwany! Wszyscy eksperci s¹ zgodni – w Polsce wci¹¿ brakuje wykszta³conych specjalistów. Od lat najwiêksz¹ popularnoœci¹ ciesz¹ siê kierunki uniwersyteckie, pod-

Na brak pracy przez najbli¿sze lata na pewno nie bêd¹ mogli narzekaæ wysoko wykwalifikowani informatycy.

czas gdy wykszta³cenie œcis³e – politechniczne – jest coraz bardziej w cenie. In¿ynierowie s¹ wiêc i nadal bêd¹ bardzo potrzebni! Na brak pracy przez najbli¿sze lata na pewno nie bêd¹ mogli narzekaæ

wysoko wykwalifikowani informatycy – ju¿ dziœ ciê¿ko sobie wyobraziæ ¿ycie bez komputerów, a proces ten bêdzie siê z ka¿dym rokiem pog³êbia³ (zw³aszcza, ¿e – jak zauwa¿aj¹ eksperci – Polska w porównaniu z innymi krajami UE ma jeszcze wiele do nadgonienia w kwestii zinformatyzowania).

Spo³eczeñstwo, które siê starzeje… Nasze spo³eczeñstwo nieuchronnie siê starzeje – i choæ nie jest to dobra informacja, niektórzy mog¹ tutaj upatrywaæ swojej szansy, bo starszym ludziom trzeba bêdzie zapewniæ odpowiedni¹ opiekê. Medycyna to nadal bardzo przysz³oœciowy kierunek – w Polsce wci¹¿ brakuje lekarzy. Zreszt¹ nie tylko w Polsce – Unia Europejska stoi otworem dla absolwentów medycyny. Na brak pracy nie powinni w przysz³oœci narzekaæ tak¿e pielêgniarze, rehabilitanci, opiekunowie a tak¿e absolwenci farmacji. Farmacja jest zreszt¹ jednym z najbardziej obleganych kierunków na uczelniach medycznych – nasze spo³eczeñstwo za¿ywa coraz wiêcej leków, absolwenci tego kierunku zawsze znajd¹ zatrudnienie w aptekach, firmach farmaceutycznych, szpitalach czy laboratoriach.

Dziewczynie do twarzy w kasku! W Polsce na uczelniach technicznych kszta³ci siê ponad 300 tys. studentów, wœród których kobiety stanowi¹ zaledwie jedn¹ trzeci¹ – studia techniczne s¹ wci¹¿ g³ównie mêsk¹ domen¹. A przecie¿ nie ma ¿adnego racjonalnego powodu, by dziewczyny gorzej radzi³y sobie na technicznych studiach! Ba – od dawna jest kilka kierunków na politechnice, gdzie mêska dominacja nie ma racji bytu – to chocia¿by architektura, biotechnologia, zarz¹dzanie i ekonomia czy chemia. Postrzeganie kierunków politechnicznych jako typowo mêskich zaczyna siê powoli zmieniaæ – w tym roku ju¿ po raz drugi uczelnie techniczne w ca³ym kraju przeprowadz¹ specjalne spotkania informacyjne skierowane w³aœnie do przedstawicielek p³ci piêknej. To co dziewczyny – mo¿e politechnika jest w³aœnie dla Was?!

Kierunki zamawiane W tym roku Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wy¿szego uruchomi³o pilota¿owy program, który zak³ada stworzenie w najbli¿szych latach „zamawianych” kierunków studiów w takich specjalnoœciach, jakich brakuje na rynku pracy, a s¹ kluczowe dla rozwoju gospodarki. Zachêt¹ dla studentów maj¹ byæ wysokie stypendia – najlepsi, którzy wyka¿¹ siê wynikami w nauce, mog¹ liczyæ na ok. 1 tys. z³ miesiêcznie. W roku akademickim 2008/2009 zamówienie kszta³cenia dotyczy kierunków: in¿ynieria biomedyczna, mechatronika, budownictwo, in¿ynieria œrodowiska, elektrotechnika, energetyka, mechanika i budowa maszyn, automatyka i robotyka, matematyka i biotechnologia. Ministerstwo przewiduje, ¿e do 2013 roku studia na 30 zamówionych kierunkach rozpocznie 20 tys. studentów.

78


CZAS NA STUDIA

Najbardziej oblegane kierunki na Uniwersytecie Warszawskim podczas rekrutacji w roku akademickim 2008/2009 LICZBA MIEJSC

LICZBA KANDYDATÓW NA MIEJSCE

Iberystyka (sekcja hispanistyczna)

1075

48

22,40

Psychologia

2985

150

19,90

Dziennikarstwo i komunikacja spo³eczna (public relations i marketing medialny)

520

30

17,33

Miêdzykierunkowe studia ekonomiczno-mened¿erskie

865

50

17,30

Iberystyka (sekcja portugalistyczna)

288

17

16,94

Japonistyka

330

20

16,50

Anglistyka

2012

125

16,10

Socjologia w zakresie stosowanych nauk spo³ecznych

1597

100

15,97

Etnologia

586

40

14,65

Ugrofinistyka, linia fiñska

277

20

13,85

(Ÿród³o: dane Uniwersytetu Warszawskiego)

LICZBA CHÊTNYCH

KIERUNEK

Najpopularniejsze typy uczelni (Ÿród³o: GUS, rok akademicki 2007/2008)

n Uniwersytety: 538 208 studentów n Wy¿sze szko³y techniczne: 310 555 studentów n Wy¿sze szko³y rolnicze: 89 735 studentów n Wy¿sze szko³y ekonomiczne: 410 810 studentów n Wy¿sze szko³y pedagogiczne: 110 334 studentów n Akademie medyczne: 56 114 studentów n Wy¿sze szko³y morskie: 9 921 studentów n Akademie wychowania fizycznego: 28 713 studentów n Wy¿sze szko³y artystyczne: 15 377 studentów n Wy¿sze szko³y teologiczne: 10 980 studentów

79


CZAS NA STUDIA

Wyk³adowcy w sutannie

Gdzie spotkasz wyk³adowcê w sutannie? W seminarium duchownym. Tak odpowie wiêkszoœæ. Jednak osób duchownych nie brakuje na tzw. zwyk³ych, œwieckich uczelniach. I to nie tylko na kierunku teologia. W samym senacie UMK w Toruniu zasiada czterech ksiê¿y... Tekst: Adam Zmitrowicz

Niew¹tpliwie przewa¿aj¹ na uczelniach katolickich, wydzia³ach teologicznych. Choæby na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, gdzie wyk³adaj¹ tak¿e siostry zakonne. Ksi¹dz Mariusz Lach z KUL-u mówi o sobie: „Jestem salezjaninem i bardzo mi z tym dobrze”. Mieszka w 8-osobowej wspólnocie zakonnej z profesorami i studentami. Lubi ró¿nego rodzaju makarony, a tak¿e ludzi, œwiat,

82

science fiction (Gwiezdne wojny). Wyk³ada na katedrze Dramatu i Teatru w Instytucie Filologii Polskiej. Jest kierownikiem artystycznym studenckiego teatru ITP (Inicjatywa Teatralna Polonistów). Œrednio dwa, trzy razy do roku obiecuje sobie, ¿e rzuci teatr, „najczêœciej dzieje siê tak przed premier¹” – zwierza siê z uœmiechem. W teatrze pisze scenariusze, re¿yseruje, jest konsultantem

w sprawach kostiumów, opracowuje choreografiê, zaprzesta³ ju¿ noszenia dekoracji, podestów, rekwizytów i g³oœników...

Taki nudny wyk³ad... W jednym z miast, gdy organizatorzy zorientowali siê, ¿e zaproszony przez nich teatr jest z KUL-u i prowadzi go ksi¹dz, szybko siê wycofali, podejrzewaj¹c, ¿e na pewno przedstawienie bêdzie zasadnicze, powa¿ne i niepasuj¹ce do piknikowej atmosfery. Czy taki stereotyp myœlenia dotyczy równie¿ wyk³adów prowadzonych przez ksiê¿y – ¿e bêd¹ zasadnicze, powa¿ne? W przypadku ksiêdza Mariusza tak nie jest. Na jego zajêcia specjalizacyjne przychodz¹ ludzie, którzy sami je wybrali, bo to ich interesuje. Wiêc na „dzieñ dobry” ksi¹dz ma 50% pasjonatów, którzy ca³ym sercem ch³on¹ jego wyk³ady. Drug¹ po³owê trudno mu wyczuæ, ale gdy trafi¹ na zajêcia praktyczne, gdzie w dresie i bez koloratki prowadz¹cy skacze w rytm utworów Michaela Jacksona (bo jego piosenki maj¹ dobre rytmy), odrzucaj¹ dystans, przekonuj¹ siê do wyk³adowcy w sutannie.


CZAS NA STUDIA Teatr czy seminarium? „By³em cz³owiekiem cichym, zamkniêtym, nie za bardzo chodzi³em do koœcio³a i nie za bardzo na imprezy...” – mówi o sobie ksi¹dz Mariusz. Pochodzi ze Œwiecia, uczy³ siê w Tucholi w technikum leœnym. Wspomina pewien wyjazd z tych czasów do teatru, na „Mistrza i Ma³gorzatê”. „Komuœ, kto nic nie wiedzia³ o ksi¹¿ce, trudno by³o zrozumieæ tekst sztuki. Mimo to po spektaklu wyszed³em i stwierdzi³em, ¿e... to jest to! Odkry³em, ¿e teatr to jest taka wielka magia. Ale nie przysz³o mi do g³owy, ¿e i ja móg³bym robiæ teatr, od razu wszed³em w rolê widza. Do czasu a¿... doœwiadczy³em obecnoœci Boga, takiej praktycznej nie teoretycznej. Trafi³em do nowicjatu salezjanów. Zosta³em zakonnikiem.”

NAJS£YNNIEJSI, LEGENDARNI WYK£ADOWCY W SUTANNACH To oczywiœcie Karol Wojty³a i Józef Tischner. O ich edukacyjnych zdolnoœciach i poczuciu humoru kr¹¿y wiele opowieœci. Jedn¹ z nich jest anegdota o ksiêdzu Wojtyle, który – zanim zamieszka³ w Watykanie – uczy³ w Lublinie. Sesja zimowa. Studenci czekaj¹ na ksiêdza profesora Karola Wojty³ê, który mia³ egzaminowaæ z etyki. Czekaj¹ i czekaj¹... Po kilku godzinach pod sal¹ zostaje tylko jeden student, który nie uczestniczy³ w wyk³adach Wojty³y, gdy¿ w tym czasie wyje¿d¿a³ na wystawy malarstwa do Warszawy. Reszta studentów zrezygnowa³a z czekania, uznaj¹c, ¿e egzaminator nie przyjdzie. Ksi¹dz profesor, który wygl¹da³ bardzo m³odo i ³atwo mo¿na go by³o pomyliæ ze studentem, jednak siê zjawi³, a jego spóŸnienie by³o spowodowane spóŸnieniem poci¹gu. Kiedy zbli¿y³ siê do drzwi sali, w której mia³ odbyæ siê egzamin, czekaj¹cy student poinformowa³ go, ¿e egzaminatora nie ma. Natychmiast wiêc ksi¹dz Wojty³a zorientowa³ siê, ¿e student nie uczestniczy³ w jego zajêciach. Usiad³ obok niego i rozpocz¹³ pogawêdkê, która przerodzi³a siê w powa¿n¹ i d³ug¹ dyskusjê na temat zagadnieñ z etyki, które by³y przedmiotem wyk³adów i mia³y pojawiæ siê na egzaminie. Student z podziwem popatrzy³ na kolegê ksiêdza i stwierdzi³:

U salezjanów sport, muzyka i teatr stanowi¹ trzy filary wychowania, na których opiera siê wiêkszoœæ czasu wolnego. Ksi¹dz Mariusz zabra³ siê za robienie okolicznoœciowych przedstawieñ. Przeszed³ wszystkie mo¿liwe typy teatrów amatorskich, æwicz¹c je na sobie. Jak to okreœla – uczy³ siê na w³asnych b³êdach. Bêd¹c

„

„

By³em cz³owiekiem cichym, zamkniêtym, nie za bardzo chodzi³em do koœcio³a i nie za bardzo na imprezy...” – mówi o sobie ksi¹dz Mariusz. w £odzi, organizowa³ spektakle z muzyk¹ na ¿ywo, pracowa³ w szkole, by³ kierownikiem internatu. I wtedy... prze³o¿eni wys³ali go na studia. Skoñczy³ w³aœnie 29 lat, kolejne studia dla samego studiowania go nie interesowa³y, zw³aszcza ¿e to, co robi³ (wychowawca, nauczyciel, katecheta), bardzo mu odpowiada³o. Pomyœla³ o polonistyce, bo chcia³ uczyæ, salezjanie maj¹ przecie¿ w Polsce sporo szkó³... Poszed³ na KUL, zastrzegaj¹c, ¿e ¿adnego teatru tam nie zrobi, bo to za ciê¿kie i za trudne.

OdnaleŸæ per³ê Z przymiarek, by rzuciæ teatr nic nie wysz³o. Pasja rozwiewa jakiekolwiek w¹tpliwoœci i obawy. Po pó³ roku z kolegami i kole¿ankami z roku ksi¹dz Mariusz wystawi³ „Per³ê”, pierwsze przedstawienie, a potem by³y ju¿ tylko wiêksze rzeczy... Ten pierwszy spektakl opowiada³ o ewangelicznym kupcu, który szuka drogocennego klejnotu. „Jak maturzyœci, wchodz¹cy w kolejny etap ¿ycia, maj¹ zabraæ siê do szukania i odkrycia ‹‹per³y››?” – pytam ksiêdza, podejrzewaj¹c, ¿e doskonale zna odpowiedŸ na to pytanie. I nie mylê siê.

– Stary, jak ty jesteœ obkuty! Proszê ciê, jeœli przyjdzie ksi¹dz profesor, to nie wchodŸ przede mn¹ na egzamin, bo z pewnoœci¹ oblejê! Ksi¹dz Wojty³a siê zgodzi³ i zapyta³, dlaczego w³aœciwie student nie by³ na ani jednym wyk³adzie z etyki. – Bo wiesz – odrzek³ pytany – panuje powszechna opinia, ¿e te wyk³ady s¹ bardzo trudne i wrêcz abstrakcyjne. Gdyby profesor Wojty³a mia³ taki dar przekazywania wiedzy jak ty, to s³ucha³bym go z najwiêksz¹ przyjemnoœci¹ i na pewno ¿adnego wyk³adu bym nie opuœci³. I wtedy ksi¹dz profesor poprosi³ o indeks. Student jeszcze nie bardzo rozumia³, o co chodzi, s¹dzi³, ¿e jego starszy kolega ¿artuje. Ale nie! To nie by³ kawa³. Kiedy profesor siê przedstawi³, student ma³o nie zapad³ siê pod ziemiê. A Wojty³a wpisa³ oniemia³emu z przera¿enia koledze 4+ i doda³: – A w przysz³ym semestrze przychodŸ jednak na wyk³ady. Lepiej nie s³uchaæ plotek, tylko samemu wyrobiæ sobie zdanie o wyk³adowcy. J

83


CZAS NA STUDIA „Trzeba spojrzeæ na siebie. Zobaczyæ, co cz³owiek posiada – jakie umiejêtnoœci, mo¿liwoœci, pragnienia, chêci. Czasem mamy chêci, lecz nie wiemy, ¿e potrafimy je zrealizowaæ. Ka¿dy cz³owiek ma w sobie jakiœ klejnot, per³ê i musi najczêœciej kogoœ innego spotkaæ na swojej drodze, kto mu poka¿e, kto mu wska¿e, co ma œwietnego, czym siê ma pasjonowaæ. Pokazaæ mu trzeba nowe, inne œwiaty, które s¹ wokó³ nas. Tak¹ per³ê ka¿dy z nas ma bez wyj¹tku, tylko byæ mo¿e ktoœ jej jeszcze nie zauwa¿y³ lub ktoœ drugiemu cz³owiekowi nie powiedzia³ o tym... No i wtedy tkwi siê w przeœwiadczeniu, ¿e ¿ycie jest smutne i szare, a ja nic nie potrafiê i nic nie umiem. To nie jest prawd¹. Nie spotka³em jeszcze ludzi, którzy nic nie potrafi¹!” – mówi ksi¹dz wyk³adowca. „Po studiach osoby, które by³y w moim teatrze, pracuj¹ teraz w domach kultury, szko³ach i wspominaj¹, ¿e siê tu czegoœ nauczyli, ¿e nigdy nie s¹dzili, i¿ mog¹ to czy tamto robiæ, a jednak robili. Odkryli jak¹œ inn¹ rzeczywistoœæ. To jest dla mnie najwiêksza radoœæ.”

Czas na hobby Ksi¹dz Mariusz jest bardzo zajêt¹ osob¹. Koñczy doktorat, wyk³ada, ale teatr zajmuje mu najwiêcej czasu, wype³nia ka¿d¹ woln¹ chwilê. Z trudem znajduje czas na swoje ulubione ksi¹¿ki, kino, wyjazdy, spotkania ze znajomymi... Wspó³pracuje z salezjañskim ruchem ewangelizacyjnym. Ale nie narzeka, bo wszystkie jego zajêcia s¹ tak ró¿norodne, tak bogate, ¿e chce to robiæ. Œmieje siê czasem, ¿e do kina chodzi raz na 3–4 miesi¹ce, a w teatrze jest co tydzieñ (albo w swoim, albo w „zawodowym”). A co z marzeniami? Czy tak zapracowana osoba duchowna ma w ogóle jeszcze jakieœ marzenia? „Studia, praca, to co robiê, jest œwietnym spe³nieniem marzeñ” – przyznaje ksi¹dz Mariusz. – „Ale, oczywiœcie, chcia³bym, by kilka spraw siê zmieni³o, choæby tych najdrobniejszych. Wokó³ siebie mam mnóstwo m³odych ludzi. Marzy mi siê, by teatr ITP mia³ swoje sta³e pomieszczenie na próby. Bo teraz odbywaj¹ siê one w salach wyk³adowych, wiêc najpierw zestawiamy ³awki, a potem je ustawiamy... To zajmuje trochê czasu.” Czy teatr jest wiêc spe³nieniem marzeñ ksiêdza Mariusza? A mo¿e to sposób na ewangelizacjê? Salezjanin uœmiecha siê tajemniczo i na koniec rozmowy stwierdza, ¿e to przede wszystkim sposób na rozwijanie siebie, spotkanie ze sztuk¹ i z ludŸmi.

84

GDZIE NAJCZʌCIEJ MO¯NA SPOTKAÆ WYK£ADOWCÓW W SUTANNIE? Na uczelniach koœcielnych. Na niektórych z nich tytu³y zawodowe nadawane absolwentom s¹ uznawane przez pañstwo. KATOLICKICH: – Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Paw³a II w Lublinie, – Wy¿sza Szko³a Filozoficzno-Pedagogiczna „Ignatianum” w Krakowie (filozofia, pedagogika, kulturoznawstwo, praca socjalna), – Papieska Akademia Teologiczna w Krakowie (teologia, filozofia, historia, nauki o rodzinie, historia sztuki, dziennikarstwo i komunikacja spo³eczna, ochrona dóbr kultury), – Papieski Wydzia³ Teologiczny we Wroc³awiu (teologia), – Papieski Wydzia³ Teologiczny w Warszawie (teologia), – Instytut Teologiczny im. B³. Wincentego Kad³ubka w Sandomierzu (teologia), – Instytut Teologiczny im. œw. Jana Kantego w Bielsku-Bia³ej (teologia), – Wy¿sze seminaria duchowne – zgodnie z § 7 ust. 2 Umowy miêdzy Rz¹dem RP a Konferencj¹ Episkopatu Polski w sprawie statusu prawnego szkó³ wy¿szych zak³adanych i prowadzonych przez Koœció³ katolicki, w tym uniwersytetów, odrêbnych wydzia³ów i wy¿szych seminariów duchownych, oraz w sprawie trybu i zakresu uznawania przez pañstwo stopni i tytu³ów nadawanych przez szko³y wy¿sze – (DzU z 1999 r. nr 63, poz. 727) alumni wy¿szych seminariów duchownych, prowadz¹cych szeœcioletnie studia zgodnie z wymaganiami prawa koœcielnego, mog¹ uzyskiwaæ tytu³ zawodowy magistra kierunku „teologia” na podstawie umów o wspó³pracy zawartych w oparciu o Konstytucjê Apostolsk¹ „Sapientia Christiana” z koœcielnymi szko³ami wy¿szymi oraz z uczelniami pañstwowymi, w których strukturze znajduj¹ siê wydzia³y teologii, posiadaj¹cymi prawo prowadzenia studiów magisterskich na tym kierunku.

INNYCH KOŒCIO£ÓW: – Wy¿sza Szko³a Teologiczno-Humanistyczna im. Micha³a Beliny-Czechowskiego w Podkowie Leœnej – dawne Wy¿sze Seminarium Duchowne Koœcio³a Adwentystów Dnia Siódmego im. Micha³a Beliny-Czechowskiego w Podkowie Leœnej (teologia – uprawnione do nadawania tytu³u zawodowego licencjata teologii adwentystycznej), – Prawos³awne Seminarium Duchowne w Warszawie (teologia – uprawnione do nadawania tytu³u zawodowego licencjata teologii prawos³awnej), – Wy¿sze Baptystyczne Seminarium Teologiczne w Warszawie (teologia – uprawnione do nadawania tytu³u zawodowego licencjata teologii baptystycznej), – Wy¿sze Seminarium Teologiczne im. Jana £askiego w Warszawie (teologia – uprawnione do nadawania tytu³u zawodowego licencjata teologii metodystycznej), – Warszawskie Seminarium Teologiczne (teologia – uprawnione do nadawania tytu³u zawodowego licencjata teologii), – Wy¿sze Seminarium Duchowne Koœcio³a Polskokatolickiego w Warszawie (teologia – uprawnione do nadawania tytu³u zawodowego licencjata teologii starokatolickiej), – Wy¿sze Seminarium Duchowne Koœcio³a Starokatolickiego Mariawitów w P³ocku (teologia – uprawnione do nadawania tytu³u zawodowego licencjata teologii mariawickiej). (www.nauka.gov.pl)


p o k s o r o H

CZAS NA STUDIA Tekst: Roma

BARAN 21 III–20 IV

Baranek rozbawiony jak dzieciak – ale skoñczy³ siê czas szalonych zabaw. Baranku, b¹dŸ spokojny. Mo¿esz od teraz graæ w pi³kê w sklepie z porcelan¹. Od teraz ka¿da Twoja najbardziej szalona zabawa bêdzie oceniona jako rozwa¿na i celowa. Ty tylko pamiêtaj, ¿e nie jesteœ spod znaku Sowy – nie zarywaj nocy. Twoja si³a nie wzrasta od patrzenia w gwiazdy. Wybierz raczej krótki bryk na zielonej ³¹czce. No, mo¿e byæ trawnik. Po³ow¹ stopy. ¯eby mandatu za deptanie trawnika nie daæ sobie zatkn¹æ na wdziêcznie zawiniêty ro¿ek. Intuicja Ciê nie zawiedzie. Maturê masz w kieszeni z doskona³¹ not¹. I ka¿de inne starania egzaminacyjne. Pod warunkiem, ¿e wybra³eœ to, co lubi³eœ od dawna. Przymuszanie siê do czegoœ, czego nie znosisz, nie przyniesie dobrych efektów. Nie zaszkodzi te¿ wci¹¿ siê doskonaliæ. Gwiazdy szepc¹ „czytaæ, czytaæ, czytaæ...” W ka¿dej ksi¹¿ce znajdziesz coœ, co siê przyda. Mo¿esz siê zdziwiæ, gdy na egzaminie padnie pytanie spoza kanonu lektur, a Ty bêdziesz zna³ odpowiedŸ. Lato zapowiada siê mi³ymi chwilami. Gwiazdy widz¹ Twoj¹ pracowitoœæ i proporcjonalnie do niej szykuj¹ dla Ciebie NIESPODZIANKÊ pod koniec wakacji. Coœ niespodziewanego o czym nieœmia³o marzy³eœ bêdzie dla Ciebie nagrod¹.

BYK 21 IV–20 V

Byk trochê jak Ciel¹tko teraz zdezorientowany. Du¿o nowych wyzwañ. A on lubi spokój... i ³atwo go traci wci¹¿ wdaj¹c siê w rewolucje zbawiaj¹ce œwiat i przyjació³, którzy i tak szybko zapominaj¹ o jego wk³adzie w ich ¿ycie. Spo³ecznik i materia³ na dobrego przyjaciela. Z³ote serce Byka jest jego talizmanem. Dokucza mu tylko wtedy, gdy sumienie ma mu coœ do zarzucenia :) Od tej chwili przestanie podziwiaæ zieleñ wiosennej trawy, a zacznie spogl¹daæ w niebo szukaj¹c tam natchnienia dla swojej przysz³oœci. Rano pomyœli „nuuuda” i da siê zwieœæ podszeptom „masz jeszcze duuu¿o czasu”. A wieczorem zechce umiliæ monotoniê wypadem za miasto z kimœ bliskim sercu. Szybko jednak bêdzie wraca³ do zaczêtej pracy, bo ostatnio bardzo siê zrobi³ solidny. Wydoroœla³, spowa¿nia³y te¿ jego marzenia. Ju¿ wkrótce siê przekona, ¿e one siê spe³niaj¹ – im bardziej on siê o to stara. Bo Bykowi wszystko ³atwo przychodzi gdy nad czymœ pracuje. Nie dostaje za darmo kuponów do przysz³oœci, ale i niewiele siê musi wysilaæ, ¿eby je otrzymaæ. Chwilami Byk poczuje siê zmêczony tym nieustaj¹cym wymogiem pracy, ale jeszcze troszeczkê Byczki... jeszcze troszeczkê... :)) Ju¿ w lipcu œwiat stanie otworem tak wielkim jak uœmiech na twarzy Byka :))))

RAK 21 VI–21 VII

BLINIÊTA 21 V–20 VI

Masz jedn¹ naturê sk¹pan¹ w s³oñcu, odbit¹ jak w zwierciadle tafli lodu i drug¹, ukryt¹ pod tym w³aœnie lodem. Wiosna stopi lód i oblicze Mroczne ujrzy S³oneczne. Mog¹ byæ tak ró¿ne od siebie, ¿e siê nie polubi¹. Gwiazdy polecaj¹ ¿ycie bez tajemnic... które tak uwielbiasz. Problemy z rodzin¹? No nie mów ¿e Ciê to dziwi... Zrób ocenê swoich „po-prze-stêpków”. I co...? Gwiazdy jeszcze Ciê kochaj¹, choæ coraz uwa¿niej s³uchaj¹ Saturna obmyœlaj¹cego dla Ciebie karê za obijanie siê po w³asnym ¿yciu. Masz ukryty geniusz i jeszcze du¿o czasu. Gdy tylko zechcesz, naprawisz wszystko, co siê zepsu³o. Nie musisz manipulowaæ przy cudzych dzie³ach sztuki kopiuj¹c je. Mo¿esz tworzyæ swoje w³asne. Zacz¹³ siê czas podsumowañ Twoich zalet i wad. Saturn odpuœci Ci grzeszki, jeœli zastosujesz jego zasadê: PRACA rzetelna, porz¹dek w papierach, ¿adnych pó³prawd, ³atwizny, œciemniania. Bawi³eœ siê swoim ¿yciem, jak kotek k³êbkiem w³óczki. Ale rozpl¹taæ taki supe³ to dla Ciebie drobiazg. Okres prze³omowy to œrodek lata. Wtedy odczujesz wyniki swoich starañ. Sam zadecyduj, ku czemu zmierzasz – Gwiazdy trzymaj¹ za Ciebie promieniste kciuczki :) i g³osikami jak srebrne dzwonki œpiewaj¹: „to dla niego ³atwiiizna”.

W Raka wst¹pi³a nowa energia – wymachuje swoimi szczypczykami, tnie, nie sprawdzaj¹c czy równo i czy na pewno uci¹³ to, co zamierza³. Chodzi podekscytowany i wcale nie do ty³u. Energia go rozpiera i wci¹¿ siê rozgl¹da, co by tu jeszcze... Taki teraz jest Rak! Mo¿e siê zdarzyæ szczêœliwie, ¿e na maturze dostaniesz zestaw pytañ z cudzej puli. Szczêœliwy zestaw. Oczekuj wiêc zmian ¿yciowych planów z po¿ytkiem dla Twojej przysz³oœci. Wszystko co nag³e i nieplanowane, ma byæ dla Ciebie cudownym zrz¹dzeniem losu. Przyda Ci siê Twoja nowa dzielna postawa. Tak trzymaj! W utrzymaniu pozytywnej energii pomog¹ Ci æwiczenia cia³a – najlepiej w wodzie. Mo¿e byæ te¿ piasek, ale uwa¿aj ¿eby Ci siê do oczu nie nasypa³o. To najlepszy czas na poprawienie wyników na p³ywalni albo w innej dyscyplinie. Zbli¿asz siê do momentu, w którym bêdziesz mia³ kondycjê olimpijczyka, wiêc korzystaj – mo¿e tym kogoœ oczarujesz? Jeœli w sprawach serca zajd¹ zmiany w czasie wczesnego lata, to taki stan utrzyma siê przez d³ugi czas – ku Twojej radoœci.

PANNA 23 VIII–22 IX

LEW 22 VII–22 VIII

Lew w jakimœ porozumieniu z Barankiem narobi³ zamieszania w zestawie swoich najlepszych kolegów, ale nie bardzo siê tym przejmuje. Subiektywna ocena innych niezmiennie okreœla jego samego w najwy¿szym miejscu na firmamencie niebieskim. Reszta jest wed³ug Lwa tylko dodatkiem – ot, ¿eby pusto na niebie nie by³o. Tylko na sprzyjaj¹cych jemu patrzy ³askawym okiem. Lubi ³asz¹ce siê nie-Lwy i zrobi wszystko, ¿eby ¿adnego z nich nie wypuœciæ z pazurów. Niestety, nie da siê tego przenieœæ na grunt nauki. Tu Lew nie czuje siê odpowiednio uhonorowany. Gwiazdy zalecaj¹ Lwu zapomnieæ o królewskim pochodzeniu i zaj¹æ siê pokornym zg³êbianiem tego, o czym jeszcze nie ma zielonego pojêcia. Zapomnij Lwie o dumie – pracuj jak ma³y kotek przy motku spl¹tanej w³óczki. Jeœli bêdziesz cierpliwy, jej niæ doprowadzi Ciê do upragnionego celu. Masz jednego Wielkiego Przyjaciela, tego najbli¿ej serca, jemu mo¿esz czasem siê wyp³akaæ ze swoich królewskich zgryzot. To Przyjaciel na ca³e Twoje ¿ycie, wiesz? Bêdziesz mia³ ich wielu, ale ¿aden nie bêdzie taki wyrozumia³y. Dbaj o niego, przejdziecie razem przez niejedn¹ trudn¹ œcie¿kê w nowej czêœci lasu do jakiego teraz wstêpujesz :)

Nawet Gwiazdy maj¹ trudnoœæ ze zwróceniem Pannie uwagi – bo nie znosi pouczania. Przeczyta³a ju¿ ka¿d¹ ksi¹¿kê dostêpn¹ na widnokrêgu, przynajmniej tak twierdzi. S³odka Panno, zbyt du¿a pewnoœæ siebie, jak¹ teraz siê popisujesz, mo¿e Ciê wpêdziæ w tarapaty. Gwiazdy wiedz¹, ¿e jesteœ m¹dra, ale radz¹, abyœ najpierw pomyœla³a, potem przemyœla³a co pomyœla³aœ, a na koñcu przemawia³a. Osoby zwierzchnie bêd¹ Ci bardzo pomocne, wiêc wa¿ ka¿de s³owo, by czar ich cudownej pomocy nie prys³ z powodu Twojego zbyt ciêtego jêzyka. Latem Gwiazdy Ci „popuszcz¹” i bêdziesz mog³a pofantazjowaæ. Jednak pamiêtaj, ¿e Twoje szybkie oceny czêsto stan¹ siê przyczyn¹ sporów, a mo¿e i zrywania starych przyjaŸni. Czy warto? Tajemnicze miejsce czeka na Ciebie latem. Mo¿e bêd¹ to kratery wulkanów albo przelot balonem nad piramidami? Odnajdziesz siê w³aœnie w takich niezwyk³ych miejscach, bo z nimi jesteœ spokrewniona duchem. Nie dla Ciebie le¿enie plackiem na le¿aku i s¹czenie md³ych napojów przez s³omkê. Wybierzesz przejœcie chwiejn¹ k³adk¹ nad potokiem pe³nym krokodyli. I w³aœnie tego spodziewaj siê najbli¿szego lata – potoku adrenaliny!

85


CZAS NA STUDIA

WAGA 23 IX–22 X

Elegancka, szykowna, czasem wrêcz awangardowa albo ekstrawagancka... I te oczy... Mówi¹ ¿e najpiêkniejsze w ca³ym Zodiaku! Nie samymi oczyma jednak zrobi wra¿enie Waga na egzaminach. Waga sta³a siê ostatnio autorytetem w dziedzinach z szerokiego zakresu psychologii. A ¿e ma wrodzone zdolnoœci przeczuwania wydarzeñ, mo¿e siê te¿ i intuicj¹ pos³ugiwaæ w razie potrzeby. Gwiazdy machnê³y tylko rêk¹, gdy spytano je o najbli¿sze miesi¹ce dla Wagi: „Niebosk³on jej sprzyja”. Co mo¿na dodaæ wiêcej? Tak trzymaj, obra³aœ dobry kurs i nie tracisz czasu na czcze fantazje, robi¹c tylko to, czego oczekuje od Ciebie Twoja przysz³oœæ. I to ta najlepsza. Ten wymarzony stan utrzyma siê co najmniej do jesieni. Czasem tak siê zdarza, ¿e czas wzmo¿onych starañ mo¿e byæ jednoczeœnie czasem wypoczynku. Ty tego doœwiadczasz. Chocia¿ zaraz... Jeden drobiazg: tylko s³odycze mo¿na by zamieniæ na jakieœ æwiczenia na œwie¿ym powietrzu. Nic poza tym :))

SKORPION 23 X–21 XI

U Skorpiona, zwa¿ywszy na jego ¿ywio³ow¹ naturê, zapanowa³y nuuudy... Sta³ siê wyciszony, refleksyjny, a nawet sentymentalny. Czasem mo¿e zostaæ przy³apany na czytaniu poezji albo s³uchaniu nastrojowych ballad romantycznych. Dlaczego? Byæ mo¿e Skorpion staje siê swoj¹ lepsz¹ wersj¹. Odkrywa w sobie wielkie pok³ady radoœci i spokoju. Wzruszy³y siê Gwiazdy wielkim sercem Skorpiona i daj¹ mu teraz równie wielkie Moce. On sam powinien tylko uwa¿aæ, by na ¿adnym z egzaminów nie zerkn¹æ ani na chwilkê w okno – mo¿e go to rozproszyæ i odci¹gn¹æ od pracy pisemnej w œwiat odleg³ych rozmyœlañ. ¯adnych wielkich wydarzeñ niezgodnych z oczekiwaniem Skorpiona ani ¿adnych przykrych niespodzianek. Egzaminy zaliczone, nawet jeœli coœ wyda siê, ¿e posz³o nie po jego myœli, to w ogólnym rozrachunku wyjdzie mu to na dobre. By³o trochê zamieszania wokó³ wyborów jakich dokona³ – ale Skorpion wie, co go krêci i nie odpuœci, bo ju¿ od dawna zbada³, ¿e warto d¹¿yæ do realizacji swoich a nie cudzych ¿yczeñ. Skorpion i jego Gwiazdy wiedz¹ najlepiej, czego mu potrzeba...

STRZELEC 22 XI–21 XII

Strzelec najszczêœliwszy jest, gdy mo¿e siê zapracowaæ do utraty tchu, a potem z podziwem dla samego siebie ogl¹daæ swoje dzie³o. Teraz jest w³aœnie okazja. Szkoda, ¿e siedzenie nad ksi¹¿kami nie wymaga bycia w ruchu, co Strzelce przecie¿ uwielbiaj¹. Nie dla nich bezruch i stagnacja. Mog¹ z siebie wykrzesaæ wszystkie iskry Gwiazd w imiê „czynu”. W dos³ownym sensie ruchu. Tymczasem ka¿dy, kto pos³uguje siê mow¹ ludzk¹, wci¹¿ mu przypomina o szczególnym okresie i koniecznoœci skupiania siê nad stronicami podrêczników. To nie jego ¿ywio³... ale tylko do czasu, gdy te stronice bêd¹ zawiera³y rzeczy dla niego nudne! Bo gdy Strzelczyk znajdzie siê na œcie¿ce swojej pasji, potrafi siêgaæ nawet po s³owniki polsko-chiñskie, ¿eby zg³êbiæ temat. Strzelec lubi „dr¹¿yæ” w jakimœ ustronnym miejscu. I nie jest to bezruch, gdy¿ jego ukryty œwiat marzeñ daje mu okazjê do odbywania podró¿y na krañce œwiata i jeszcze dalej. To ju¿ nie jest bezczynnoœæ. Abyœ, Strzelczyku, ju¿ teraz trafi³ na swoj¹ drogê, Gwiazdy przypomn¹ Ci pierwsz¹, specjalnie dla Ciebie opracowan¹ zasadê: nie rozpraszaj siê bocznymi œcie¿kami, zmierzaj do w³asnych marzeñ. Tymi najskrytszymi Gwiazdy zajm¹ siê ju¿ we wrzeœniu. Wytrzymasz? Czas oczekiwania mo¿esz wype³niæ æwiczeniem cierpliwoœci. Jest tu jeszcze trochê do zrobienia..

KOZIORO¯EC 22 XII–19 I

Ni to Ryba ni Kozio³ek – w staro¿ytnym œwiecie postrzegany jako z³¹czenie cech wra¿liwej Rybki i twardo st¹paj¹cej po ziemi istoty o ostrych ró¿kach i twardych kopytkach. Daje nam to obraz osoby graj¹cej w ruletkê ¿ycia z dobrym skutkiem i mog¹cej ca³¹ wygran¹ odst¹piæ pod wp³ywem wra¿liwego ucha. Ulega has³u „daj, bo masz”... Tak nasz Kozio³ek pokazuje œwiatu weso³e podskoki na stromych ska³kach, a gdy nikt nie widzi, wp³ywa Rybi¹ albo Syreni¹ czêœci¹ swojej duszy pod kamyczek w spokojnym strumieniu. Czasem cierpi, bo œwiat widzi tylko jego weso³e ró¿ki, a wdziêczny ogonek jest ukryty na samym dnie serca. Spe³nia oczekiwania œwiata, ale rzadko ma tyle woli, ¿eby i swoje w³asne. Jeœli ¿ycie bêdziesz uk³ada³ pod cudze dyktando, nie znajdziesz szczêœcia i kiedyœ do tego powrócisz. Po co wiêc marnowaæ czas na zadowalanie innych? Zrób to ju¿ teraz. Wiosn¹ jakieœ spory w Twoim bliskim otoczeniu... Uwa¿aj aby nie ucierpieæ, stój twardo przy swojej racji. Im s³oñce bêdzie wy¿ej na niebie, tym wiêksza bêdzie Twoja chêæ zakoñczenia wreszcie wszystkich obowi¹zkowych prac i zajêcia siê od dawna oczekiwanymi wakacjami. Wspania³e plany w towarzystwie kochanych przyjació³ pozwol¹ Ci wydobyæ z siebie nowe talenty. Kto wie, mo¿e za spraw¹ tych w³aœnie wakacji zaczniesz myœleæ o ca³kiem nowych rzeczach... Zw³aszcza Kozio³ki z koñca roku mog¹ odczuwaæ zwiêkszone pokusy wst¹pienia na now¹ drogê ¿ycia (cokolwiek to znaczy J).

WODNIK 20 I–18 II

Wodniki s¹ teraz „na fali”. Wszêdzie im siê wiedzie. Wszêdzie ich pe³no. Szczebioc¹ na ogó³ doœæ radoœnie, ale... ich Gwiazda Marudy z Konstelacji Wielkiej Niezadowolonej wci¹¿ im daje o sobie znaæ jak odcisk na palcu. Ci¹gle podejrzewaj¹ Zodiak o spisek przeciwko Wodnikom. Gdy niewiele siê dzieje, narzekaj¹ ¿e nuuuda. Gdy zbyt wiele siê dzieje – zaczyna je boleæ g³owa. Kiedy Wodniki bêd¹ zadowolone? Gwiazdy coœ sugeruj¹, ale to zbyt odleg³y czas, ¿eby teraz siê nad tym rozwodziæ. W tym roku Wodniki bêd¹ wci¹¿ pracowa³y i zdobywa³y coraz to nowe zaszczyty, mo¿e i szczyty... Mog¹ niechc¹cy wynaleŸæ sposób na odzyskiwanie tuszu z wypisanego d³ugopisu. Albo w kolejce po makaron poznaæ prezydenta USA. No bywa przecie¿, ¿e mog¹ go nie rozpoznaæ bo bêdzie w przebraniu. Mog¹ wpaœæ na odkrycie starej mapy wiod¹cej do skarbów sprzed wieków. A póŸniej t¹ map¹ rozpaliæ w ognisku, bo okropnie zimno bêdzie :)) Niech wiêc Wodniki bêd¹ cierpliwe i nie szanta¿uj¹ Gwiazd kwaœnymi minami, bo im siê najwiêcej niespodzianek szykuje.

86

RYBY 19 II–20 III

W tym roku Rybki szybko zorientowa³y siê, ¿e pogr¹¿anie siê w rozmyœlaniach niebezpiecznie odci¹ga je od obowi¹zków i zaniecha³y ko³ysania siê na falach marzeñ. Zdoby³y, co by³o do zdobycia w zasiêgu ich czystych p³etw. Mog¹ siê teraz popisaæ brawurowymi skokami nad poziom swojego jeziorka, ¿eby z³apaæ kilka promieni s³oñca. S³oñce im rozdaje z³ote uœciski i tylko patrzeæ, jak Rybka oka¿e siê Delfinem. Trudno bêdzie j¹ rozpoznaæ. Ekstremalne sporty, nag³e pomys³y na trzydniowe eskapady w góry albo ciemne jaskinie w poszukiwaniu rodzimej tarantuli – ¿ycie Ryb stanie siê pasmem niezwyk³ych wyczynów, bicia rekordów, kto wie, mo¿e nawet ich udzia³em stanie siê s³awa. Jedyne niebezpieczeñstwo jest takie, ¿e po lecie trzeba bêdzie wróciæ do swojej prawdziwej natury spokojnej Rybki, a pracy bêdzie sporo, bo Ryba czasem potrafi sobie wysoko stawiaæ poprzeczkê. Czekaj, Rybko, na wielkie zmiany w obszarach uczuæ... Powroty do starych znajomych i sympatii wezm¹ górê nad tymi nowymi.

TEST. Czas na Studia - magazyn dla maturzystów  

TEST. Czas na Studia - magazyn dla maturzystów

Advertisement