Page 1


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 1


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 3

spis treœci

Spis treœci Wprowadzenie

..............................................................................8

Przegl¹d zagadnieñ zawartych w pakietach filmowych

Serial filmowy: „JA–TY–MY” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 Serial filmowy: „Cz³owiek – Mi³oœæ – Rodzina” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15

Filmy poza serialami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17

Jak korzystaæ z niniejszego opracowania?

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19

SZKO£A PODSTAWOWA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 klasa V

Temat: I Ty studiujesz w Akademii Dobra – oprac. T. Król, K. Maœnik

(film: „Akademia Dobra”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22

Temat: Sk¹d siê wzi¹³em – oprac. Teresa Król

(film: „Widziane z ukrycia”) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25

Temat: Dojrzewanie – co to jest? – oprac. Teresa Król

(film: „Dziewczêta. Przemiany wieku dojrzewania”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26

Temat: Dojrzewanie – co to jest? – oprac. Teresa Król (film: „Ch³opcy. Przemiany wieku dojrzewania”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27

Temat: Dojrzewam... i lubiê siebie – oprac. Teresa Król

(film: „Tajemnice kobiecoœci”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28

Temat: Dojrzewam, i co dalej... – oprac. Teresa Król

(film: „Tajemnice mêskoœci”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29

klasa VI

Temat: Trudna sztuka rozmawiania czyli o zawi³oœciach rodzinnej konwersacji – oprac. Teresa Król, Krystyna Maœnik (film: „Trudna sztuka rozmawiania”) Temat: Umiejêtnoœæ œwiêtowania – oprac. Teresa Król (film: „Na co dzieñ i od œwiêta”)

. . . . 30

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32

Temat: „Nie jestem sam” – pociech¹ i napomnieniem równoczeœnie

– oprac. Teresa Król, Krystyna Maœnik (film: „Nie jestem sam”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33

Temat: „Nie od razu Kraków zbudowano” czyli o kole¿eñstwie i budowaniu przyjaŸni – oprac. Teresa Król

(film: „Narodziny przyjaŸni”) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .37

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

3


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 4

spis treœci

GIMNAZJUM

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .41

klasa I

Temat: Nasze relacje z rodzin¹ – oprac. Teresa Król, Irena Zieliñska

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42

(film: „Pokochaæ œwiat”)

4

Temat: „Chwytaj dzieñ...” ale m¹drze, czyli o kulturze spêdzania wolnego czasu – oprac. Teresa Król, Krystyna Maœnik

(film: „Na co dzieñ i od œwiêta”) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43

Temat: Droga do przyjaŸni – oprac. Teresa Król

(film: „Narodziny przyjaŸni” oraz „Wœród przyjació³”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46

Temat: Niepokoje okresu dojrzewania – oprac. Teresa Król, Irena Zieliñska

(film: „Dojrzewam”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49

Temat: Dojrzewanie i mêskie problemy – oprac. Teresa Król

(film: „Tajemnice mêskoœci”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50

Temat: Byæ kobiet¹ – oprac. Irena Zieliñska

(film: „Tajemnice kobiecoœci”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52

Temat: Byæ mê¿czyzn¹ – oprac. Roman Sys³o

(film: „Tajemnice mêskoœci”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56

(film: „Kocha, lubi, szanuje”)

............................................................

59

..................................................................

61

Temat: Kalejdoskop m³odzieñczych uczuæ – oprac. T. Król, K. Maœnik Temat: Budowanie domu – oprac. Teresa Król, Irena Zieliñska

(film: „¯ycie rodzinne”)

klasa II

Temat: Czy znam siebie? – oprac. Teresa Król, Irena Zieliñska

(film: „Poznaæ samego siebie”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63

Temat: Poznajê swój temperament – oprac. Teresa Król, Irena Zieliñska

(film: „Zmieniam siebie”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64

(film: „Jesteœmy razem”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67

Temat: „Tak” lub „nie” – o wielkiej sztuce wybierania – oprac. Teresa Król

Temat: Drogi i bezdro¿a czyli o uzale¿nieniach – oprac. T. Król, I. Zieliñska (film:

„Manowce czyli co mi grozi”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70

Temat: Byæ przyjacielem to... – oprac. Teresa Król

(film: „Wœród przyjació³”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71

Temat: Vademecum przyjaciela – oprac. Teresa Król, Krystyna Maœnik

(film: „PrzyjaŸñ czy kochanie”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73

Temat: Cz³owiek istota p³ciowa – oprac. Teresa Król

(film: „Istota p³ciowa”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 5

spis treœci

Temat: Istota mi³oœci i etapy jej rozwoju – oprac. Teresa Król

(film: „Dziewczyna i ch³opak”) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77 Temat: Wehiku³ czasu – oprac. Teresa Król

(film: „Jeœli mnie kochasz... udowodnij to!”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79

Temat: Poczête dziecko – radoœæ czy smutek? – oprac. Teresa Król

(film: „Widziane z ukrycia”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82

Temat: Bêdziemy mogli dawaæ ¿ycie – oprac. Teresa Król, Irena Zieliñska

(film: „Bêdziemy mogli dawaæ ¿ycie”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85

Temat: Modele rodziny dawniej i dziœ – oprac. Teresa Król

(film: „Podró¿”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87

klasa III

Temat: Historia mojego ¿ycia – oprac. Teresa Król, Irena Zieliñska

(film: „Przekazywanie ¿ycia”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90

(film: „Kochaj mnie, kochaj”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91

Temat: Ugodzeni strza³¹ Amora – oprac. Teresa Król, Krystyna Maœnik Temat: Ró¿nimy siê piêknie – oprac. Irena Zieliñska (film: „Tajemnice kobiecoœci”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93

Temat: Mi³oœæ – oprac. Irena Zieliñska (film: „Mi³oœæ”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95

Temat: Uczennica w ci¹¿y, i co dalej... – oprac. Teresa Król, Irena Zieliñska

(film: „Dzieci rodz¹ce dzieci”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97

Temat: Wspó³¿ycie seksualne – oprac. Roman Sys³o

(film: „Etyka seksualnoœci”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100

Temat: Naturalne planowanie rodziny – oprac. Irena Zieliñska

(film: „Naturalne planowanie rodziny”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104

Temat: Antykoncepcja – oprac. Teresa Król (film: „Jeszcze nie”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108

Temat: NPR – ekologiczne i ekonomiczne – oprac. Irena Zieliñska

(film: „Naturalne planowanie rodziny”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114

Temat: Dramat przerwanego ¿ycia – oprac. Magdalena Jackiewicz

(film: „Dramat aborcji”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119

Temat: „Mam za du¿o planów na przysz³oœæ...” – oprac. Teresa Król

(film: „¯yjê bez ryzyka AIDS” – wersja 1)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122

(film: „¯yjê bez ryzyka AIDS” – wersja 2)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124

Temat: Choroba AIDS w XXI wieku – oprac. Teresa Król Temat: Czy pornografia szkodzi? – oprac. Teresa Król

(film: „Porno zniewolenie” – cz. 1)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

5


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 6

spis treœci

Temat: Pornografia – schemat skojarzeñ – oprac. Teresa Król

(film: „Porno zniewolenie” – cz. 2, 3, 4)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129

Temat: Jest wyjœcie – czyli o przeciwdzia³aniu pornografii – oprac. T. Król (film: „Porno zniewolenie” – cz. 5, 6)

6

SZKO£A PONADGIMNAZJALNA

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135

klasa I

Temat: Fazy rozwoju psychoseksualnego – oprac. Teresa Król, Irena Zieliñska

(film: „Dwie istoty p³ciowe”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136

Temat: Kobiecoœæ i mêskoœæ – oprac. Teresa Król, Irena Zieliñska

(film: „Ona i on”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139

Temat: Kobieta i mê¿czyzna – oprac. Teresa Król

(film: „Cz³owiek – istota p³ciowa”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142

Temat: Mi³oœæ dojrza³a – mi³oœæ prawdziwa – oprac. Irena Zieliñska

(film: „Mi³oœæ”) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144 Temat: Seks przedma³¿eñski – tak czy nie? – oprac. T. Król, I. Zieliñska (film: „Przed œlubem”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149

Temat: Wakacje i... namiot? – oprac. Teresa Król

(film: „Cz³owiek – istota p³ciowa”) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151 Temat: Byæ matk¹..., byæ ojcem... – oprac. Teresa Król

(film: „Dwie istoty p³ciowe”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153

klasa II

Temat: Dziecko darem – oprac. Teresa Król

(film: „Dar ¿ycia”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157

Temat: Od dnia moich urodzin do... – oprac. Magdalena Jackiewicz

(film: „Do progu dojrzewania”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161

Temat: Twoja przysz³oœæ zale¿y od ciebie – oprac. M. Jackiewicz, R. Sys³o

(film: „Cz³owiek – istota p³ciowa”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163

Temat: Pornografia – oprac. Roman Sys³o

(film: „Etyka seksualnoœci” oraz „Pornografia: niszczy, uzale¿nia, zabija”) . . . . . . 165 Temat: Mi³oœæ – kolejnoœæ wiêzi – oprac. Teresa Król

(film: „Ona i on”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167

Temat: Ma³¿eñstwo – akty prawne i przyrzeczenia – oprac. Teresa Król

(film: „Dar ¿ycia”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169

Temat: Czy to w³aœnie on? Czy to w³aœnie ona? – oprac. T. Król, I. Zieliñska (film: „Przed œlubem”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 7

spis treœci

Temat: Œwiadome i odpowiedzialne rodzicielstwo – oprac. Teresa Król

(film: „Naturalne planowanie rodziny”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 176

Temat: Antykoncepcja a naturalne planowanie rodziny (NPR) – T. Król

(film: „A jeœli nie...”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179

klasa III

Temat: Mi³oœæ niejedno ma imiê... czyli o rodzajach mi³oœci – oprac. T. Król

(film: „Mi³oœæ”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182

Temat: Byæ razem – oprac. Teresa Król

(film: „Zakochani, narzeczeni, ma³¿onkowie”) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 185

Temat: Bliskoœæ uczuciowa i seksualna – oprac. Teresa Król

(film: „Akt ma³¿eñski”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 187

Temat: NPR – która metoda? – oprac. Teresa Król

(film: „Naturalne planowanie rodziny”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189

Temat: NPR jako alternatywa dla antykoncepcji – oprac. Teresa Król

(film: „Etyka seksualnoœci”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192

Temat: Ja jako przysz³a matka, ja jako przysz³y ojciec – oprac. M. Jackiewicz

(film: „Czas oczekiwania”) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196 Temat: „Ono poczê³o we mnie matkê” – oprac. Teresa Król (film: „Cz³owiek od poczêcia”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 199

Temat: Technika odkrywaj¹ca ¿ycie – oprac. Teresa Król

(film: „Widziane z ukrycia”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203

Temat: Rodzimy – oprac. Teresa Król

(film: „Byæ matk¹... byæ ojcem...” i „Bobas...”) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .204 Temat: Naturalne karmienie, radoœæ rozwoju i jêzyk mi³oœci – oprac. T. Król

(film: „Bobas. Œwiat widziany oczami niemowlêcia”) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 206

Temat: Bios (¿ycie) i etyka – czyli o zap³odnieniu pozaustrojowym – oprac. Teresa Król

(film: „Byæ matk¹... byæ ojcem”)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207

Scenariusze na spotkania z rodzicami

Temat: Rodzice to te¿ ludzie – oprac. Teresa Król

(film: „Na co dzieñ i od œwiêta”) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 210 Temat: Wszyscy rodzice maj¹ podobne problemy – oprac. Teresa Król

(film: „Dzieci i rodzice. Jak szukaæ porozumienia”) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 214 Temat: Oszukane dzieci – oprac. Teresa Król

(film: „Pornografia: niszczy, uzale¿nia, zabija”) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 221

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

7


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 8

Wprowadzenie

8

Oddajemy do r¹k Pañstwa scenariusze zajêæ, które stanowi¹ za³¹cznik do pakietu filmowego dwóch polskich serii edukacyjnych: „Cz³owiek – Mi³oœæ – Rodzina” oraz „JA–TY–MY”. Przydatne w pracy wychowawczej prorodzinnego s¹ równie¿ wideofilmy z Wydawnictwa Towarzystwa Odpowiedzialnego Rodzicielstwa, np. „Widziane z ukrycia”, czy Wydawnictwa Naukowego PWN, np. „Bobas” czy „Dzieci rodz¹ce dzieci”. Scenariusze lekcji powinny pomóc w realizacji zajêæ, które – mamy nadziejê – bêd¹ ciekawe i pozostan¹ w pamiêci uczniów, u³atwiaj¹c im wejœcie w œwiat doros³oœci. Bior¹c pod uwagê z¿ycie siê dzieci i m³odzie¿y z przekazem telewizyjnym i sympatyzowanie z tym sugestywnym sposobem poznawania œwiata, jesteœmy przekonani, ¿e inicjatywa Fundacji „ród³o” i Ministerstwa Edukacji Narodowej spe³ni swoj¹ rolê. Prezentowane pakiety filmów ³¹cz¹ w sobie wiele walorów i mog¹ byæ wykorzystane w wielu aspektach. U³atwi¹ pracê wychowawcz¹ nauczycielom, zainspiruj¹ m³odzie¿ do dyskusji i refleksji nad w³asnym ¿yciem i dopomog¹ w dokonywaniu odpowiedzialnych wyborów. Uka¿¹ równie¿ konstruktywne rozwi¹zania i wzorce osobowe. Jak nale¿a³oby spojrzeæ na zaproponowany cykl filmowy „JA–TY–MY”? Autorzy scenariusza dr Barbara Puszczewicz i Krzysztof Weso³owski oparli siê na pracach zbiorowych „Wêdruj¹c ku doros³oœci” (pod red. T. Król) oraz „Zanim wybierzesz” (M. i W. Grabowskich, A. i M. Niemyskich, M. i P. Wo³ochowiczów). Problematyka filmów, z zasady powa¿na, bo poruszaj¹ca sprawy wiêzi miêdzyludzkich, kole¿eñstwa, przyjaŸni, mi³oœci, prokreacji i rodziny, zosta³a zabarwiona humorem, delikatn¹ opraw¹ muzyczn¹ oraz pastelow¹ kolorystyk¹. Cykl zrealizowano w uroczym podwarszawskim domku rodziny Pañstwa Szczyciñskich. Nale¿y pochwaliæ realizatorów filmu za znalezienie tej sympatycznej rodziny, bo dziêki temu klimat ciep³a rodzinnego i serdecznoœci jest autentyczny. Wypowiadane teksty komponuj¹ siê œwietnie z wnêtrzami domu i okolicznymi pejza¿ami. Pomiêdzy osobami realnymi w I czêœci serialu („W drodze ku doros³oœci”) pojawia siê lub znika oryginalna postaæ Dobrego Ducha Rodziny, która przejê³a na siebie rolê narratora i osoby wypowiadaj¹cej „¿elazne” zasady i prawdy o egzystencji ludzkiej. Tym samym uwolni³a rodziców od roli moralizatorów, dlatego te¿ dialogi tocz¹ siê wartko i rodzice nie musz¹ wyg³aszaæ nu¿¹cych „tyrad”. Serial zyska³ na subtelnej oprawie muzycznej. Ojciec graj¹cy na fortepianie, œpiewaj¹ca mama i nastolatka z gitar¹ tworz¹ rzeczywiœcie domowy „mikroklimat”, który jest te¿ nazw¹ tej muzykuj¹cej grupy. Re¿yser Krzysztof Weso³owski i operatorzy zadbali o to, aby przedstawiony cykl filmów wp³ywa³ na gusta estetyczne m³odzie¿y. Ujêcia filmowe s¹ w pe³ni artystyFilm na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 9

WproWadzenie

czne, nieagresywne, dominuj¹ w nich kolory pastelowe. Warto podkreœliæ, ¿e filmy te wprowadzaj¹ m³odzie¿ w œwiat nieha³aœliwy, introwertyczny i pe³en empatii. W naszej ekspansywnej epoce, pe³nej zewnêtrznego blichtru takie spojrzenie jest niezwykle cenne. Drugi serial „Cz³owiek – Mi³oœæ – Rodzina”, re¿. Izabeli Drobotowicz-Orkisz, przeznaczony g³ównie dla starszych uczniów (gimnazjum i szko³y ponadgimnazjalne) – to kompendium wiedzy z dziedziny nauk o rodzinie. Wypowiedzi m³odzie¿y, komentarze psychologów, pedagogów, lekarzy, wreszcie œwiadectwa m³odych ma³¿eñstw i rodziców wskazuj¹ na wielowymiarowoœæ oraz wielofunkcyjnoœæ ¿ycia ma³¿eñskiego i rodzinnego. Ta bogata i obszerna tematyka powinna byæ przekazywana w sposób przemyœlany i dobrze zaplanowany. W procesie dydaktycznym najlepiej wiêc pos³u¿yæ siê tylko fragmentem filmu w celu zainspirowania m³odzie¿y do w³asnych poszukiwañ i nawi¹zania dialogu. Wplecione w tok lekcji sekwencje filmowe tylko wtedy spe³ni¹ swoj¹ rolê, gdy istotne treœci wypowiadane przez specjalistów i ludzi nauki zostan¹ zauwa¿one i przyjête. Trudno bêdzie osi¹gn¹æ ten cel, jeœli iloœæ informacji lub ich poziom przeroœnie mo¿liwoœci percepcyjne uczniów. Dlatego autorzy niniejszych scenariuszy czêsto „dziel¹” film na kilka odcinków, by ka¿dy z nich stanowi³ materia³ inspiruj¹cy do poznawania prawdy o ¿yciu i mi³oœci. Nauczyciel powinien zawsze uwzglêdniæ specyfikê danego filmu, poniewa¿ prezentacja treœci jest bardzo ró¿na. Niektóre skupiaj¹ siê na przekazaniu wizualnej informacji, inne naœwietlaj¹ wa¿ny problem w formie dyskursu, jeszcze inne wprowadzaj¹ okreœlony nastrój, oddzia³uj¹c bardziej na sferê emocjonaln¹ ni¿ intelektualn¹. S¹ filmy bardzo krótkie, ale zdarzaj¹ siê równie¿ takie, których emisja zajmie prawie ca³¹ lekcjê. Zanim film zostanie wyœwietlony w klasie, powinien byæ dok³adnie przeanalizowany przez ucz¹cego. W zale¿noœci od zak³adanego celu, powinny byæ dobrane odpowiednie wypowiedzi, obrazy. Je¿eli film ma charakter monologów, np. wypowiedzi specjalistów, ludzi nauki itp., wówczas szczególnie starannie trzeba wybraæ tylko takie fragmenty, które bêd¹ wsparciem dla zaprogramowanej tezy oraz zaplanowanych osi¹gniêæ ucznia. Lekcje, w czasie których nauczyciele pos³u¿¹ siê filmem (lub jego fragmentem) wyzwalaj¹ u uczniów szczególn¹ ciekawoœæ, dlatego bardzo wa¿n¹ spraw¹ jest podtrzymanie tej ciekawoœci. Odbiór wizualny wzmacnia percepcjê. Ponadto jeœli przed lub po filmie zostan¹ wprowadzone gry dydaktyczne, æwiczenia* lub inne zajêcia wzmacniaj¹ce aktywnoœæ uczniów, wówczas zamierzone zadania zostan¹ osi¹gniête w wiêkszym stopniu (zob. sto¿ek doœwiadczenia Dale’a).

*1. E. Purzycka, M. Selke, Wêdruj¹c ku doros³oœci — æwiczenia. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów klas V—VI szko³y podstawowej, Wyd. Rubikon, Kraków 2000. 2. E. Purzycka, M. Selke, M. Bojarska, T. Król, J. Nowakowski, M. Stocka, Wêdruj¹c ku doros³oœci — æwiczenia. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów klas I—III gimnazjum, Wyd. Rubikon, Kraków 2001. Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

9


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 10

WproWadzeni e

10

Wielu nauczycieli ma ju¿ kilkuletnie doœwiadczenie w realizacji zajêæ „Wychowania do ¿ycia w rodzinie”, równie¿ z u¿yciem filmów. Byæ mo¿e rozwi¹zania, które zastosowali, s¹ bardziej interesuj¹ce. Opublikowanie ich w nastêpnej edycji mog³oby wzbogaciæ warsztat ucz¹cych. Wydawnictwo Rubikon oczekuje na Pañstwa propozycje, pragn¹c upowszechniaæ eksperymenty i doœwiadczenia nauczycieli. ¯yczymy Pañstwu owocnej i twórczej pracy z m³odzie¿¹. Autorzy

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 11

Przegl¹d zagadnieñ zawartych w pakietach filmowych Serial filmowy „JA–TY–MY” (30 wideofilmów)

Cz. I W drodze ku doros£oœci (10 wideofilmów) czas: 20 min. 1. „Akademia Dobra” Miejsce, do którego siê chêtnie wraca; „gniazdo”, wspólny stó³, wspólna praca, wspólny odpoczynek – czyli prawie wszystko o rodzinie. czas: 18 min. 2. „Na co dzieñ i od œwiêta” Dziêki TV miliony ludzi bierze udzia³ w procesie komunikowania, ale nie miêdzy sob¹. Tak naprawdê razem bêdziemy wtedy, gdy wy³¹czymy telewizor i zaczniemy siê dzieliæ „tortem czasu”. czas: 20 min. 3. „Trudna sztuka rozmawiania” Chc¹ rozmawiaæ z rodzicami, a nie potrafi¹... Rani¹ siê nawzajem i cierpi¹. Czasem nawet milcz¹. Jak pokonaæ trudnoœci w rodzinnej komunikacji i nie budowaæ barier? czas: 20 min. 4. „Nie jestem sam” Dobrze jest mieæ poczucie solidarnoœci z innymi, bo nie jest siê izolowanym i samotnym. Tylko czy za ka¿d¹ cenê? Dokonywanie w³aœciwych wyborów – wielk¹ sztuk¹ ¿ycia. Co to znaczy byæ dobrym koleg¹, dobr¹ kole¿ank¹? czas: 20 min. 5. „Jesteœmy razem” Papieros, kieliszek alkoholu, „dzia³ka” narkotyku – s¹ Ÿród³em przyjemnoœci czy raczej cierpienia? Porozmawiajmy z m³odzie¿¹ o ich iluzji. U¿ywki i walka, któr¹ mog¹ im wypowiedzieæ sami uczniowie. czas: 20 min. 6. „Narodziny przyjaŸni” Zrozumienie drugiego cz³owieka i poczucie, ¿e jest siê przez niego rozumianym – to ju¿ bardzo du¿o, aby zrodzi³a siê przyjaŸñ. Budowanie przyjaŸni. Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

11


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 12

przegl¥d zagadnieñ zaWartych W pakietach FilmoWych

czas: 19 min. 7. „Wœród przyjació³” PrzyjaŸñ odgrywa fundamentaln¹ rolê w procesie poznania innych i kszta³towania siebie. D³ugie przyjació³ rozmowy pozwalaj¹ porównaæ siê z kimœ innym, odkryæ to, co wspólne i bliskie. Rola szczeroœci i zaufania.

12

czas: 19 min. 8. „PrzyjaŸñ czy kochanie” M³odzieñcza przyjaŸñ ma o wiele wiêksze znaczenie ni¿ kole¿eñskie wspó³dzia³anie. Cechuje j¹ silniejsza emocjonalnoœæ, która czasem prowadzi do mi³oœci... Pierwsze sympatie. czas: 20 min. 9. „Kocha, lubi, szanuje” „Nie powinieneœ oczekiwaæ mi³oœci, jeœli nie kochasz...” (F. Schleiermacher), ale jak siê tej sztuki nauczyæ i jak j¹ subtelnie wyra¿aæ? Historia pewnej mi³oœci opowiedziana przez dziewczynê i ch³opca. czas: 21 min. 10. „Kochaj mnie, kochaj” Czy wolno pod pretekstem liberalizmu przyzwalaæ m³odym na wszystko? Czy banalne i prozaiczne t³umaczenie o mi³oœci i odpowiedzialnoœci wystarcz¹? A jednak... brak takich rozmów mo¿e siê okazaæ gorzk¹ szko³¹ ¿ycia. Dziewczyna i ch³opak – ró¿ni a jednoczeœnie komplementarni. Integracja seksualna gwarantem prawid³owego rozwoju m³odzie¿y.

Cz. II Wybierzmy razem (10 wideofilmów)

czas: 25 min. 1. „Poznaæ samego siebie” Dorastanie – niezwyk³ym okresem w ¿yciu cz³owieka. Jak akceptowaæ samego siebie – nawet z pryszczami? czas: 21 min. 2. „Zmieniam siebie” Poznanie samego siebie i próba zrozumienia innych. Rodzaje temperamentów i ró¿ne sposoby reakcji. Czas m³odoœci – okresem dynamicznego rozwoju. czas: 22 min. 3. „Dojrzewam” O dojrzewaniu bez tajemnic. Pytania i odpowiedzi. Rady starszego, zaprzyjaŸnionego rodzeñstwa pozwol¹ m³odym ³atwiej zrozumieæ siebie i zaakceptowaæ. czas: 23 min. 4. „Pokochaæ œwiat” Bunt m³odoœci i jego przejawy. Sposoby ³agodzenia konfliktów miêdzypokoleniowych. Problem agresji i konsekwencje takiej postawy. czas: 24 min. 5. „Dziewczyna i ch³opak” Kobiecoœæ i mêskoœæ: ró¿nice, komplementarnoœæ i... prawie wszystko o mi³oœci. Optymalne warunki wzajemnej komunikacji. czas: 23 min. 6. „Istota p³ciowa” Gra hormonów oraz budowa i funkcjonowanie mêskiego i ¿eñskiego uk³adu p³ciowego. Dojrzewanie a higiena. Niepokoje tego okresu. czas: 20 min. 7. „Bêdziemy mogli dawaæ ¿ycie” P³odnoœæ mê¿czyzny oraz sposoby rozpoznawania dni p³odnych i niep³odnych w cyklu kobiety.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 13

przegl¥d zagadnieñ zaWartych W pakietach FilmoWych

czas: 22 min. 8. „Przekazywanie ¿ycia” Dynamizm rozwoju cz³owieka w okresie prenatalnym. Wp³ywy zewnêtrzne i wewnêtrzne, które warunkuj¹ zdrowie dziecka w tym okresie. Poród. Znaczenie pierwszych kontaktów dziecka z matk¹ w okresie poporodowym. czas: 23 min. 9. „Jeszcze nie” Odpowiedzialnoœæ w sferze prokreacji. NPR – Naturalne Planowanie Rodziny. Antykoncepcja. Aborcja. czas: 22 min. 10. „Manowce, czyli co mi grozi” Papierosy, alkohol, narkotyki, AIDS – czyli jak siê nie zagubiæ w supermarkecie œwiata.

Cz. III Ma³¿eñstwo... Rodzina... (10 wideofilmów)

czas: 25 min. 1. „Dwie istoty p³ciowe” Fazy rozwoju psychoseksualnego. Popêd seksualny jako komponent wiêzi ma³¿eñskiej. Fizjologia prokreacji cz³owieka. czas: 24 min. 2. „Ona i on” Kobieta i mê¿czyzna – dwa œwiaty. O akceptacji w³asnej p³ci. Komunikacja i harmonia w zwi¹zku ma³¿eñskim.

3. „Przed œlubem” Wspó³¿ycie przedma³¿eñskie: tak czy nie? Dyskusja; argumentacja.

czas: 27 min.

czas: 23 min. 4. „Zakochani, narzeczeni, ma³¿onkowie” Mi³oœæ uczuciowa i zmys³owa. Problem nadmiernej idealizacji partnera. Wartoœæ mi³oœci osobowej. Rodzaje mi³oœci: eros, phileo, agape. czas: 22 min. 5. „Akt ma³¿eñski” Intymny wyraz mi³oœci. Budowanie wiêzi mê¿czyzny i kobiety. Subtelnoœæ, delikatnoœæ i czu³oœæ niepowtarzalnym jêzykiem ka¿dej pary. czas: 24 min. 6. „A jeœli nie?” Dziecko darem i owocem mi³oœci ma³¿onków. Jak regulowaæ sprawê prokreacji? Antykoncepcja: mechanizm dzia³ania, skutecznoœæ. Aborcja i jej skutki. Ekologia sfery p³odnoœci. czas: 22 min. 7. „Dar ¿ycia” Ma³¿eñstwo i rodzina w œwietle prawa. Œwiadome i odpowiedzialne rodzicielstwo. Rozwój dziecka w okresie prenatalnym. czas: 20 min. 8. „Byæ matk¹..., byæ ojcem...” Poród – wielkie zdarzenie dla dziecka i rodziców. Szko³a rodzenia dobrym przygotowaniem do porodu. Znaczenie naturalnego karmienia. Niep³odnoœæ i zap³odnienie pozaustrojowe. czas: 22 min. 9. „¯ycie rodzinne” Spotkanie g³ównych bohaterów trzech czêœci serialu, którzy szukaj¹ „recepty” na udane ¿ycie rodzinne.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

13


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 14

przegl¥d zagadnieñ zaWartych W pakietach FilmoWych

czas: 22 min. 10. „Podró¿” „Podró¿” w czasie i przestrzeni, podczas której poznajemy modele rodziny w ró¿nych kulturach i religiach oraz na ró¿nych etapach dziejów.

14

Refleksje i komentarze metodyczne

(czas trwania jednego odcinka 3–6 min.)

Film: W drodze ku doros³oœci – komentarze Teresy Król 1. „Akademia Dobra” 2. „Na co dzieñ i od œwiêta” 3. „Trudna sztuka rozmawiania” 4. „Nie jestem sam” 5. „Jesteœmy razem” 6. „Narodziny przyjaŸni” 7. „Wœród przyjació³” 8. „PrzyjaŸñ czy kochanie” 9. „Kocha, lubi, szanuje” 10. „Kochaj mnie, kochaj”

Film: Wybierzmy razem – refleksje Teresy Olearczyk 1. „Poznaæ samego siebie” 2. „Zmieniam siebie” 3. „Dojrzewam” 4. „Pokochaæ œwiat” 5. „Dziewczyna i ch³opak” 6. „Istota p³ciowa” 7. „Bêdziemy mogli dawaæ ¿ycie” 8. „Przekazywanie ¿ycia” 9. „Jeszcze nie” 10. „Manowce, czyli co mi grozi”

Film: Ma³¿eñstwo... Rodzina... – refleksje Teresy Olearczyk i Teresy Król 1. „Dwie istoty p³ciowe” 2. „Ona i on” 3. „Przed œlubem” 4. „Zakochani, narzeczeni, ma³¿onkowie” 5. „Akt ma³¿eñski” 6. „A jeœli nie?” 7. „Dar ¿ycia” 8. „Byæ matk¹..., byæ ojcem...” 9. „¯ycie rodzinne” 10. „Podró¿”

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 15

przegl¥d zagadnieñ zaWartych W pakietach FilmoWych

Serial filmowy „Cz³owiek – Mi³oœæ – Rodzina“ (10 wideofilmów)

Film 1. „Cz³owiek od poczêcia” • poczêcie jako moment powstania nowego ¿ycia, • rozwój dziecka w ³onie matki, • odczuwanie œwiata zewnêtrznego w ¿yciu prenatalnym.

czas: 22 min.

Film 2. „Do progu dojrzewania” • pierwsze kroki w samodzielnoœæ, • identyfikacja z w³asn¹ p³ci¹, • relacje rodzinne i œrodowiskowe, • cechy charakteru, • pierwsze negacje, • dziewczêta i ch³opcy.

czas: 20 min.

czas: 20 min. Film 3. „Tajemnice kobiecoœci” • przemiany fizyczne i psychiczne u dziewcz¹t w okresie dojrzewania, • anatomia i fizjologia kobiety, • cykliczne zmiany w organizmie kobiety, zalety obserwacji cyklu, • higiena okresu dojrzewania, • zró¿nicowane tempo rozwoju, • zapobieganie powstawaniu kompleksów i niepokojów tego okresu. czas: 19 min. Film 4. „Tajemnice mêskoœci” • przemiany fizyczne i psychiczne u ch³opców w okresie dojrzewania, • anatomia i fizjologia mê¿czyzny, • higiena okresu dojrzewania, • zró¿nicowane tempo rozwoju, • zapobieganie powstawaniu kompleksów i niepokojów tego okresu.

Film 5. „Cz³owiek – istota p³ciowa” • znaczenie ró¿nic p³ci, • wizja mêskoœci, wizja kobiecoœci, • mi³oœæ a po¿¹danie, • ró¿nice w prze¿ywaniu reakcji uczuciowych i seksualnych.

czas: 30 min.

Film 6. „Etyka seksualnoœci” • umiejêtnoœæ kierowania popêdem sekualnym, • antykoncepcja – rodzaje, sposób dzia³ania, skutecznoœæ, • antykoncepcja – aspekt moralny, • œrodki wczesnoporonne – aspekt biologiczny i etyczny, • problem pornografii.

czas: 25 min.

czas: 22 min. Film 7. „Dramat aborcji” • medyczny i moralny aspekt aborcji – zniszczenie rozwijaj¹cego siê ¿ycia, • przyczyny podejmowania decyzji o aborcji, • syndrom poaborcyjny, • leczenie osób z syndromem poaborcyjnym, • rozwi¹zania alternatywne. Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

15


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 16

przegl¥d zagadnieñ zaWartych W pakietach FilmoWych

16

Film 8. „Naturalne planowanie rodziny” • metody: termiczna œcis³a i poszerzona, owulacji Billingsa, • medyczne podstawy NPR, • nowoczesne aparaty odczytuj¹ce p³odnoœæ kobiety, • postawa mê¿czyzn wobec NPR, • skutecznoœæ i zalety metod naturalnych.

czas: 22 min.

Film 9. „Czas oczekiwania” • kontakt matki z dzieckiem rozwijaj¹cym siê w jej ³onie, • rola ojca w tym okresie, • higiena w okresie ci¹¿y, • szko³a rodzenia – przygotowanie do porodu, • rodzinny poród – krok w szczêœliwe dzieciñstwo, • naturalne karmienie.

czas: 23 min.

Film 10. „Mi³oœæ” • mi³oœæ w historii i wspó³czeœnie, • filozofia mi³oœci (znaczenie pojêcia „mi³oœæ”), • uczucia – popêdy – emocje, • etapy rozwoju mi³oœci, • zró¿nicowanie form mi³oœci.

czas: 22 min.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 17

przegl¥d zagadnieñ zaWartych W pakietach FilmoWych

Filmy poza serialami:

• „Dziewczêta. Przemiany okresu dojrzewania”

Wydawnictwo naukowe pWn, czas: 19 min.

Autorzy filmu przekazuj¹ najwa¿niejsze informacje dotycz¹ce dojrzewania p³ciowego dziewcz¹t. Specjaliœci (lekarze i psycholodzy) rozpraszaj¹ obawy nastolatek zwi¹zane z okresem dorastania. • „Ch³opcy. Przemiany okresu dojrzewania”

Wydawnictwo naukowe pWn, czas: 19 min.

Film zawiera najistotniejsze informacje nt. dojrzewania ch³opców. Do³¹czono równie¿ krótk¹ syntezê prezentuj¹c¹ mechanizmy analogicznego procesu dojrzewania u dziewcz¹t. Kolorowe animacje i wywiady z ch³opcami uatrakcyjniaj¹ film i czyni¹ go przystêpnym w percepcji uczniów. • „Widziane z ukrycia”

towarzystwo odpowiedzialnego rodzicielstwa, czas: 44 min.

Dziêki zastosowaniu ultrasonografu mamy sposobnoœæ zobaczenia umiejêtnoœci i mo¿liwoœci ruchowo-ekspresyjnych dziecka w okresie prenatalnym. Film uwra¿liwia na wartoœæ ¿ycia, jego piêkno i ekologiê prokreacji. Sposób prezentacji rzeczowy, a jednoczeœnie pe³en ekspresji, mobilizuj¹cy do odpowiedzi na pytania: kim jestem? Co tak naprawdê wa¿ne jest w ¿yciu cz³owieka? Uniwersalnoœæ treœci i ³atwoœæ ich percepcji umo¿liwia wykorzystanie tego filmu na ka¿dym etapie edukacyjnym. • „Bobas. Œwiat widziany oczami niemowlêcia”

Wydawnictwo naukowe pWn, czas: 60 min.

Angielski antropolog Desmond Morris w sposób niekonwencjonalny wyjaœnia, co czuje i myœli dziecko od momentu narodzin a¿ po pierwsze samodzielne kroki. Ekologiczny sposób przyjœcia noworodka na œwiat, karmienie piersi¹ i kontakty dziecka z rodzicami umacniaj¹ wiêŸ i warunkuj¹ jego prawid³owy rozwój. Fascynuj¹ce zdjêcia i ciekawe komentarze czyni¹ film niezwykle interesuj¹cym. • „Jeœli mnie kochasz... udowodnij to!”

Fundacja „g³os dla ¯ycia”, czas: 37 min.

Jest to animowana historyjka o parze nastolatków zmagaj¹c¹ siê ze swoj¹ p³ciowoœci¹: sk¹d wiedz¹, ¿e to naprawdê mi³oœæ? Jak j¹ sobie okazuj¹? Zabawna kreskówka o postawach, wartoœciach i odwadze trwania przy nich pozwala m³odym spojrzeæ na swoj¹ seksualnoœæ w kontekœcie mi³oœci i osi¹gniêcia ¿yciowego sukcesu.

• „Dzieci rodz¹ce dzieci. Blaski i cienie wczesnego macierzyñstwa” Wydawnictwo naukowe pWn, czas: 17 min. G³ównym zagadnieniem filmu jest postawa m³odzie¿y wobec seksu i wczesnego macierzyñstwa. Alarmuj¹ce dane statystyczne w USA (25% nastolatek zachodzi w ci¹¿ê przed 18. rokiem ¿ycia, z czego 40% decyduje siê na aborcjê) oraz wstrz¹Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

17


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 18

przegl¥d zagadnieñ zaWartych W pakietach FilmoWych

saj¹ce wypowiedzi nastoletnich dziewcz¹t powinny zmobilizowaæ m³odzie¿ do refleksji i dyskusji. Obecnie w Polsce 9% dziewcz¹t rodzi dziecko przed ukoñczeniem 18. roku ¿ycia. Czy zdo³amy to zjawisko zahamowaæ? • „¯yjê bez ryzyka AIDS”

18

Fundacja homo homini, czas: 22 min.

Polski film profilaktyczno-edukacyjny przeznaczony dla gimnazjów i szkó³ ponadgimnazjalnych. Zgodnie z zaleceniami wspó³czesnej profilaktyki, oprócz prezentacji rzetelnej, aktualnej wiedzy na temat HIV/AIDS, promuje postawy sprzyjaj¹ce zdrowemu i odpowiedzialnemu stylowi ¿ycia. Przes³aniem filmu jest myœl o tym, ¿e ¿ycie jest zbyt interesuj¹ce i pasjonuj¹ce, aby je nara¿aæ, podejmuj¹c nieprzemyœlane, ryzykowne zachowania. Zachêca on m³odych do tego, by chcieli i umieli „¿yæ bez ryzyka AIDS”. • „Porno zniewolenie”

stowarzyszenie kulturalne „Fronda”, czas: 50 min.

Film sk³ada siê z piêciu czêœci; jest zbudowany ze œwiadectw i komentarzy ludzi, którzy ulegli na³ogowi pornografii lub pracowali w seksbiznesie. Autorzy wskazuj¹ na mechanizmy dzia³ania pornografii i przekonuj¹, ¿e ma ona destrukcyjny wp³yw na psychikê i osobowoœæ; jest w stanie zniszczyæ ludzkie ¿ycie. • „Pornografia: niszczy, uzale¿nia, zabija”

Focus on the Family, czas: 52 min.

Dr James Dobson t³umaczy zebranej m³odzie¿y, na czym polega niszcz¹ce dzia³anie pornografii. Film zawiera fragmenty wywiadu z Tedem Bundym – amerykañskim seryjnym morderc¹, który zgwa³ci³ i zamordowa³ kilkadziesi¹t kobiet. Bundy zosta³ skazany na karê œmierci. Tu¿ przez egzekucj¹ wyzna³, ¿e „twarda” pornografia mia³a decyduj¹cy wp³yw na to, co zrobi³: „By³o to doœwiadczenie ciê¿kie, straszne. Najszkodliwsza jest ta pornografia, która pokazuje gwa³ty seksualne. Gwa³t i napór seksualnoœci wzbudzaj¹ straszne pragnienia”. • „Dzieci i rodzice. Jak szukaæ porozumienia”

Wydawnictwo naukowe pWn, czas: 13 min.

Problematyka stosunków pomiêdzy rodzicami i dzieæmi. Film prezentuje opinie zarówno stron konfliktu pokoleñ – opiekunów i podopiecznych, jak równie¿ ekspertów. Wyjaœniaj¹ oni przyczyny powstawania konfliktów i pomagaj¹ w rozwi¹zaniu kwestii spornych.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 19

Jak korzystaæ z niniejszego opracowania? Scenariusze podzielono wed³ug etapów edukacyjnych, a nastêpnie klas. Zgodnie z rozporz¹dzeniem MEN uwzglêdniono: • II etap – szko³a podstawowa, klasy V i VI. • III etap – gimnazjum, klasy I, II i III. • IV etap – szko³y ponadgimnazjalne, klasy I, II i III. Treœci programowe zaproponowane w scenariuszach stanowi¹ realizacjê obowi¹zuj¹cej podstawy programowej „wychowanie do ¿ycia w rodzinie” (rozporz¹dzenie MENiS z dnia 12 lutego 2002 roku w sprawie podstawy programowej kszta³cenia ogólnego). Z uwagi na to, ¿e powy¿sze treœci nauczania i cele edukacyjne, zadania szko³y i osi¹gniêcia s¹ uwzglêdnione w programach nauczania Wyd. Rubikon, nauczyciel znajdzie w nag³ówku ka¿dego scenariusza i za³¹cznika nastêpuj¹ce informacje: a) okreœlenie etapu edukacyjnego, b) kolejny numer scenariusza w obrêbie danej klasy, np. Gimnazjum kl. II–6, c) w nawiasie – etap edukacyjny, klasa i kolejnoœæ realizowanych treœci z nastêpuj¹cych programów: • Teresa Król, Krystyna Maœnik, Gra¿yna Wêglarczyk, Wychowanie do ¿ycia w rodzinie. Program nauczania dla klas V–VI szko³y podstawowej, Wydawnicwo Rubikon, Kraków 1999, nr dop. DKW-4014-253A/99. • Teresa Król, Krystyna Maœnik, Gra¿yna Wêglarczyk, Wychowanie do ¿ycia w rodzinie. Program nauczania dla klas I–III gimnazjum, Wydawnictwo Rubikon, Kraków 1999, nr. dop. DKW-4014-253B/99. • Teresa Król, Maria Ryœ, Wychowanie do ¿ycia w rodzinie. Program nauczania dla szkó³ ponadgimnazjalnych, Wydawnictwo Rubikon, Kraków 2002, nr dop. DKW-4015-22/01. Przyk³adowe zapisy: gimnazjum kl. ii–6 (gm kl. ii–4); s zko£ a pona dg im naz j al na kl. i i–5 (m a £¯ eñs tWo i se ksu a lnoœ Æ ii, p. 7, 8).

Warto zauwa¿yæ, ¿e nie zawsze numeracja scenariuszy jest zbie¿na z numerami poszczególnych hase³ programowych. Wynika to z kilku powodów. Nie ka¿dy temat doczeka³ siê realizacji w postaci wideofilmu. Zdarza siê i odwrotnie – niektóre zagadnienia zosta³y poruszone w kilku filmach. Bywa równie¿ tak, ¿e z jednego filmu wyodrêbniono kilka zagadnieñ, wówczas s³u¿y³ on wielu jednostkom lekcyjnym, i to niekoniecznie na tym samym etapie nauczania (np. film „Widziane z ukrycia”). Na rynku wydawniczym pojawiaj¹ siê wci¹¿ nowe filmy edukacyjne. W niniejszej pracy trudno je wszystkie uwzglêdniæ, dlatego trzeba ten zbiór traktowaæ jako zachêtê do twórczej pracy nauczyciela w realizacji zajêæ wychowawczych, Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

19


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 20

a szczególnie „wychowania do ¿ycia w rodzinie”.


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 21

Szko³a podstawowa


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 22

szko£a podstaWoWa kl. V-1 (sp kl. V-3)

Serial „JA–TY–MY” cz. 1

Film „Akademia Dobra”

Opracowanie: Teresa Król, Krystyna Maœnik Dla uczniów V klasy szko³y podstawowej

22

Temat: I Ty studiujesz w Akademii Dobra 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• uzmys³owiæ sobie ponadczasowoœæ „domu” – nie tylko jako przestrzeni konkretnej (budynku, mieszkania), ale równie¿ jako przestrzeni duchowej, gdzie buduje siê wiêŸ, • wiedzieæ, ¿e rodzina jest najlepszym miejscem socjalizacji m³odego cz³owieka, • poznaæ, ¿e dom i rodzina s¹ czêstym motywem dzie³ malarskich, • doskonaliæ wra¿liwoœæ estetyczn¹.

i formy pracy: : Metody pogadanka wprowadzaj¹ca, fotoekspresja, praca zbiorowa, w ma³ych grupach, film.

i œrodki dydaktyczne: ; Materia³y • film wideo: „Akademia Dobra”,

• reprodukcje dzie³ malarskich z motywem rodziny, dzieci, np.: – Pieter Bruegel Starszy: „Zabawy dzieciêce” (1560), – Rembrandt van Rijn: „Nieznoœny ch³opiec” (1635), „Kobieta z dzieckiem” (1636), „Dwie kobiety ucz¹ce dziecko chodziæ” (1637), – Jan Steen: „Dzieñ Œw. Miko³aja (1743), – Piotr de Hock: „Spi¿arka (1656), „Przed szaf¹ z bielizn¹” (1683), – Gabriel Metsu: „Chore dziecko” (1667), – Gerard David: „Madonna z ³y¿k¹” (XVI w.), – Jean Francois Millet: „Kwilenie” (1860), – Bartolomé Estéban Murillo: „Ch³opiec z psem” (1771), – J.B.S. Chardin: „Modlitwa przed jedzeniem” (1744) lub „Dziewczynka z rakiet¹” (1740), – K. E. Makowski: „Dzieci uciekaj¹ce przed burz¹” (1872), – Auguste Renoir: „Przy pianinie” (1892), „Julia Manet z kotem” (1887), – Pablo Picasso: „Ch³opiec z psem” (1881), „Portret Pola na osio³ku” (1923), – encyklopedia, leksykony, s³owniki dotycz¹ce historii sztuki.

< Czas: 90 min.

(Je¿eli nauczyciel nie ma do dyspozycji dwóch kolejnych jednostek lekcyjnych, wówczas punkty 4 i 5 mog¹ byæ zrealizowane na nastêpnym spotkaniu.)

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 23

szko£a podstaWoWa kl. V-1 (sp kl. V-3)

= Przebieg zajêæ: Œ

Wprowadzenie do filmu. Nauczyciel wita siê z klas¹ i nawi¹zuj¹c do tematu lekcji pyta, czy uczniowie kiedykolwiek myœleli o tym, ¿e s¹ na swój sposób studentami, i co studiuj¹? • Z czym kojarzy siê Wam nazwa „Akademia Dobra”? (Uczniowie wymieniaj¹ skojarzenia, nauczyciel zapisuje krótkie wypowiedzi na tablicy). • Co mo¿na w tej Akademii studiowaæ? (Swobodne wypowiedzi uczniów – zapisywane przez nauczyciela). • Kto jest tu „wyk³adowc¹” lub „s³uchaczem”? Co s¹dzicie o zamianie tych ról? (Wypowiedzi uczniów – nadal zapisywane przez nauczyciela).

 Ž 



Aby poznaæ dom, trzeba do niego wejœæ. Naciœnijmy zatem guzik telewizora, wyobra¿aj¹c sobie, ¿e naciskamy dzwonek u drzwi pewnego domu pod [10 min.] Warszaw¹. Projekcja filmu „Akademia Dobra”.

[20 min.]

Nauczyciel nawi¹zuje do pogadanki wstêpnej i zapisów na tablicy. Pyta o film, o ile potwierdza on ich s¹dy i wyobra¿enia na temat „Akademii Dobra”? (Wypowiedzi uczniów o rodzinnej ¿yczliwoœci, o wzajemnym dawaniu i uczeniu siê prawid³owej komunikacji miêdzy domownikami). [15 min.] Fotoekspresja – praca w grupach (5–6 osób). a) Ka¿da z grup otrzymuje albumy z reprodukcjami malarzy przedstawiaj¹cymi sceny rodzinne, dzieci, ich zabawy oraz polecenia sformu³owane na kartkach (za³¹cznik). (Uwaga! Uczniowie, którzy zechc¹ wiêcej dowiedzieæ siê o danym artyœcie, epoce w której ¿y³ oraz jego dzie³ach, mog¹ skorzystaæ z przy[28 min.] gotowanych leksykonów, encyklopedii, s³owników.) [15 min.] b) Lider grupy relacjonuje wyniki pracy. Podsumowanie. Rodzina i jej problemy mimo up³ywu czasu w istocie [2 min.] swojej s¹ niezmienne.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

23


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 24

24

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 25

szko£a podstaWoWa kl. V–2 (sp kl. V–7)

Film „Widziane z ukrycia”

Opracowanie: Teresa Król

Dla uczniów V klasy szko³y podstawowej (lekcja mo¿e byæ przeprowadzona oddzielnie dla grupy dziewcz¹t i ch³opców)

Temat: Sk¹d siê wzi¹³em? 9 Cele:

Po skoñczonej lekcji uczeñ powinien: • wiedzieæ, od którego momentu rozpoczyna siê ¿ycie cz³owieka, • poznaæ rozwój dziecka w okresie prenatalnym, • wzmocniæ szacunek dla w³asnych rodziców.

Metody i formy pracy: : pogadanka, g³oœne czytanie (z podzia³em na role), graffiti – spontaniczne wypowiedzi pisemne, film.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Widziane z ukrycia”,

• 3 arkusze papieru pakunkowego, pisaki, kredki (po ok. 5 dla trzech grup). • T. Król (red.), Wêdruj¹c ku doros³oœci. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów klas V–VI szko³y podstawowej, Wyd. Rubikon, Kraków 2000.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ

 Ž

Ž

Wprowadzenie. Praca z podrêcznikiem Wêdruj¹c ku doros³oœci.., str. 54. Wybrani uczniowie (np. od 11 do 19 numeru w dzienniku) odczytuj¹ z tabelki charakterystyczne cechy rozwoju dziecka w czasie 9 miesiêcy rozwoju p³odowego (mo¿e to byæ odczytanie przez dwóch uczniów [3 min.] – z podzia³em na role).

Projekcja wybranych przez nauczyciela obszernych fragmentów filmu [20 min.] „Widziane z ukrycia”. Praca w trzech grupach. Graffiti: wypowiedzi uczniów na plakacie. Nauczyciel przygotowuje 3 plakaty z rozpoczêtymi zdaniami: • Z filmu „Widziane z ukrycia” dowiedzia³em siê... • Podczas ogl¹dania tego filmu towarzyszy³y mi uczucia... • Rozwijaj¹ce siê dziecko daje radoœæ jego rodzicom, poniewa¿... [10 min.] Nauczyciel rozdaje plakaty trzem grupom. Uczniowie obracaj¹c arkusz uzupe³niaj¹ pisakami zdanie napisane na plakacie. Plakaty co 4 minuty wêdruj¹ do kolejnych grup. Po skoñczonej pracy plakaty s¹ ponownie za[12 min.] wieszane. Nauczyciel odczytuje ciekawsze wypowiedzi.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

25


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 26

szko£a podstaWoWa kl. V–3 (sp kl. V–8)

Film „Dziewczêta. Przemiany wieku dojrzewania”

Opracowanie: Teresa Król

Dla uczniów V klasy szko³y podstawowej (lekcja dla grupy dziewcz¹t)

26

Temat: Dojrzewanie – co to jest? 9 Cele:

Po skoñczonej lekcji uczennica powinna: • znaæ podstawowe informacje o budowie i funkcjonowaniu ¿eñskich narz¹dów p³ciowych, • uœwiadomiæ sobie, ¿e niepokoje wystêpuj¹ce w tym okresie s¹ przemijaj¹ce, • znaæ podstawowe zasady higieny kobiety.

Metody i formy pracy: : film, pogadanka, krótki wyk³ad, praca indywidualna – æwiczenia. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Dziewczêta. Przemiany wieku dojrzewania”,

• plansze „Poznaj siebie” G. Wêglarczyk lub foliogramy „Twoja i moja historia” K. Maœnik, • E. Purzycka, M. Selke, Wêdruj¹c ku doros³oœci – æwiczenia. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów klas V–VI szko³y podstawowej, Wyd. Rubikon, Kraków 2001.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ

Wprowadzenie nt. czym jest dojrzewanie?

Ž

Krótki wyk³ad utrwalaj¹cy informacje przekazane na filmie, zobrazowany za pomoc¹ planszy lub wyœwietlonego foliogramu nr 5 („Twoja i moja hi[3 min.] storia”).



  ‘ ’

Projekcja filmu „Dziewczêta. Przemiany wieku dojrzewania”.

[3 min.] [19 min.]

Rozmowa z dziewczêtami na temat higieny, szczególnie w okresie men[4 min.] struacji. Formu³owanie pytañ (na kartkach) dotycz¹cych problemów okresu dojrze[3 min.] wania. Odpowiedzi bêd¹ udzielone na nastêpnej lekcji. Samodzielna praca uczennic: æwiczenia 24 i 25, w: Wêdruj¹c ku doros³oœci [10 min.] – æwiczenia. Sprawdzenie prawid³owych rozwi¹zañ i odpowiedzi. Uczennice porównuj¹ wyniki swojej pracy z foliogramem nr 5 lub objaœnionym przez nauczyciela [3 min.] schematem na planszy.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 27

szko£a podstaWoWa kl. V–4 (sp kl. V–8)

Film „Ch³opcy. Przemiany wieku dojrzewania”

Opracowanie: Teresa Król

Dla uczniów V klasy szko³y podstawowej (lekcja dla grupy ch³opców)

Temat: Dojrzewanie – co to jest? 9 Cele: Po skoñczonej lekcji uczeñ powinien:

• poznaæ podstawowe informacje o budowie i funkcjonowaniu mêskich narz¹dów p³ciowych, • uœwiadomiæ sobie, ¿e niepokoje wystêpuj¹ce w tym okresie s¹ przemijaj¹ce, • wiedzieæ, ¿e ka¿dy m³ody cz³owiek ma indywidualny rytm dojrzewania.

i formy pracy: : Metody film, pogadanka, krótki wyk³ad, praca indywidualna – æwiczenia. i œrodki dydaktyczne: ; Materia³y • film wideo: „Ch³opcy. Przemiany wieku dojrzewania”,

• plansze „Poznaj siebie” G. Wêglarczyk lub foliogramy „Twoja i moja historia” K. Maœnik, • E. Purzycka, M. Selke, Wêdruj¹c ku doros³oœci – æwiczenia. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów klas V–VI szko³y podstawowej, Wyd. Rubikon, Kraków 2001.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ

Wprowadzenie nt. czym jest dojrzewanie?

Ž

Krótki wyk³ad utrwalaj¹cy informacje przekazane na filmie, zobrazowany za pomoc¹ planszy lub wyœwietlonego foliogramu nr 4 („Twoja i moja hi[3 min.] storia”).



  ‘ ’

Projekcja filmu „Ch³opcy. Przemiany wieku dojrzewania”.

[3 min.] [19 min.]

Rozmowa z ch³opcami na temat higieny osobistej (wypryski, potliwoœæ [4 min.] itd.). Skrzynka pytañ – ch³opcy pisz¹ anonimowo na kartkach pytania na temat dojrzewania w aspekcie biologicznym i psychicznym (mog¹ równie¿ [3 min.] zadawaæ pytania dotycz¹ce dojrzewania dziewcz¹t). Samodzielna praca uczniów: æwiczenia 26 i 27, w: Wêdruj¹c ku doros³oœci [10 min.] – æwiczenia. Sprawdzenie prawid³owych rozwi¹zañ i odpowiedzi. Uczniowie porównuj¹ wyniki swojej pracy z foliogramem nr 4 lub objaœnionym przez nauczyciela [3 min.] schematem na planszy. Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

27


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 28

szko£a podstaWoWa kl. V–5 (sp kl. V–9)

Serial „CZ£OWIEK – MI£OŒÆ – RODZINA” Film „Tajemnice kobiecoœci” Opracowanie: Teresa Król

Dla uczennic V klasy szko³y podstawowej (lekcja z grup¹ dziewcz¹t)

28

Temat: Dojrzewam... i lubiê siebie 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczennica powinna:

• utrwaliæ podstawowe informacje dotycz¹ce dojrzewania dziewcz¹t i przysz³ych ról ¿yciowych, • wiedzieæ, ¿e jej nastroje psychiczne oraz emocje zale¿¹ równie¿ od zmian hormonalnych zachodz¹cych w cyklu miesi¹czkowym, • zaakceptowaæ swoj¹ p³ciowoœæ i cieszyæ siê, ¿e jest dziewczynk¹.

Metody i formy pracy: : pogadanka, elementy wyk³adu z pokazem, æwiczenie – grupa samopomocy. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Tajemnice kobiecoœci”,

• kartki A4 (bia³e lub kolorowe) – tyle, ile uczennic, szpilki lub agrafki, pisaki.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ 

Ž  

Pogadanka. Nauczyciel uœwiadamia dziewczynkom, na jakim etapie rozwoju siê znajduj¹ i co to oznacza dla rozwoju psychicznego, uczuciowego, ety[2 min.] cznego. Projekcja fragmentów filmu „Tajemnice kobiecoœci”. (Uwaga! Animowane fragmenty dotycz¹ce fizjologii mog¹ byæ dla tego etapu za trudne, mo¿na je pomin¹æ, natomiast wyemitowaæ sekwencje uwzglêdniaj¹ce aspekty psychiczne i emocjonalne z rol¹ kobiety w przy[20 min.] sz³ych planach ¿yciowych.)

Pogadanka utrwalaj¹ca lub krótki wyk³ad maj¹cy charakter powtórki ze [3 min.] szczególnym uwzglêdnieniem przysz³ej roli: ¿ony, matki. Odpowiedzi na zadane pytania (z poprzedniej lekcji).

[10 min.]

Sztuka akceptacji siebie: a) wprowadzenie nauczyciela: jak nauczyæ siê akceptowania zmian zachodz¹cych w okresie dojrzewania, b) æwiczenie mówienia komplementów. Na plecach dziewcz¹t przypinamy kartki papieru. Uczennice spaceruj¹c po klasie pisz¹ na przypiêtych kartkach kole¿anek pozytywne uwagi (komplementy). Na zakoñczenie kartki s¹ odpinane, ka¿da uczennica bierze swoj¹ kartkê i czyta. Kartkê zabiera do domu, gdzie mo¿e podzieliæ siê [10 min.] prze¿yciami z najbli¿szymi.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 29

szko£a podstaWoWa kl. V–6 (sp kl. V–9)

Serial „CZ£OWIEK – MI£OŒÆ – RODZINA” Film „Tajemnice mêskoœci” Opracowanie: Teresa Król

Dla uczniów V klasy szko³y podstawowej (lekcja z grup¹ ch³opców)

Temat: Dojrzewam, i co dalej... 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• znaæ podstawowe informacje dotycz¹ce dojrzewania i przysz³ych ról ¿yciowych mê¿czyzny, • zaakceptowaæ swoj¹ p³ciowoœæ.

Metody i formy pracy: : pogadanka, elementy wyk³adu z pokazem, film, praca indywidualna. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Tajemnice mêskoœci”,

• karteczki do „skrzynki pytañ”, • kartki A4 (bia³e lub kolorowe), pisaki, szpilki, agrafki.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž  

Wprowadzenie – zapowiedŸ problematyki zajêæ: kim bêdê w przysz³oœci [3 min.] i jakim bêdê? Projekcja fragmentów filmu „Tajemnice mêskoœci”.

[ok. 6 min.]

Krótki wyk³ad utrwalaj¹cy wiedzê o dojrzewaniu ze szczególnym uwzglêd[6 min.] nieniem rozwoju psychicznego i moralnego. Odpowiedzi nauczyciela na pytania uczniów ze „skrzynki pytañ” [20 min.] (z poprzedniej lekcji). Sztuka akceptacji siebie: a) wprowadzenie nauczyciela: jak nauczyæ siê akceptowania zmian zachodz¹cych w okresie dojrzewania, b) æwiczenie mówienia komplementów. Na plecach ch³opców przypinamy kartki papieru. Uczniowie spaceruj¹c po klasie pisz¹ na przypiêtych kartkach kolegów pozytywne uwagi (komplementy). Na zakoñczenie kartki s¹ odpinane, ka¿dy uczeñ bierze swoj¹ kartkê i czyta. Kartkê zabiera do domu, gdzie mo¿e podzieliæ siê prze¿ycia[10 min.] mi z najbli¿szymi.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

29


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 30

szko£a podstaWoWa kl. Vi–1 (sp kl. Vi–1)

Serial „JA–TY–MY” cz. I

Film „Trudna sztuka rozmawiania”

Opracowanie: Teresa Król, Krystyna Maœnik Dla uczniów VI klasy szko³y podstawowej

30

Temat: Trudna sztuka rozmawiania czyli o zawi³oœciach rodzinnej konwersacji 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• uzmys³owiæ sobie koniecznoœæ wys³uchania drugiego cz³owieka w rodzinie, • nie zapominaæ, ¿e równie¿ gesty, mimika i ton s¹ niezwykle wymowne i mog¹ kogoœ zraniæ, • zauwa¿yæ istnienie cz³onków dalszej rodziny, z którymi mo¿na siê równie¿ zaprzyjaŸniæ, • uœwiadomiæ sobie wagê wspólnych rodzinnych posi³ków, pogawêdek, spacerów itd. • uzmys³owiæ sobie prawo ka¿dego cz³owieka do posiadania w³asnego zdania, wyboru itp. • staraæ siê unikaæ s³ów „zawsze” i „nigdy”.

Metody i formy pracy: : pogadanka wprowadzaj¹ca,

film, drama z pacynkami, kukie³kami lub udzia³em uczniów „aktorów”, praca w grupach, zbiorowa.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y pacynki lub kukie³ki przedstawiaj¹ce starsze i m³odsze pokolenie, np. nobliwy tato z okularami na nosie, siwy dziadek, mama z modn¹ fryzur¹, ch³opiec lub dziewczynka z charakterystycznymi szczegó³ami ubioru, fryzury itp., • film wideo: „Trudna sztuka rozmawiania”, • karteczki do æwiczeñ w grupach, • E. Purzycka, M. Selke, Wêdruj¹c ku doros³oœci – æwiczenia. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów klas V–VI szko³y podstawowej, Wyd. Rubikon, Kraków 2001.

Czas: 90 min. < (Je¿eli nauczyciel nie ma do dyspozycji dwóch kolejnych jednostek lekcyjnych, wówczas punkty 4, 5, 6 mog¹ byæ przeniesione na nastêpne spotkanie.)

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 31

szko£a podstaWoWa kl. Vi–1 (sp kl. Vi–1)

= Przebieg zajêæ: Œ

 Ž

 

‘ ’

Pogadanka wprowadzaj¹ca: • Czy we w³asnym domu mo¿na czuæ siê samotnym? Jeœli tak, to dlaczego? (Swobodne wypowiedzi uczniów, np. obcoœæ, nikt nas nie wys³uchuje, wieczne tempo, brak tolerancji itp.) • Co zrobiæ, aby dom by³ przystani¹, do której chêtnie siê wraca? (swobodne wypowiedzi uczniów, np. potrzebne jest wys³uchanie, zrozumienie, szacunek, wspólne budowanie atmosfery, wyrozumia³oœæ, pomoc, s³u¿ba drugiemu, dostrzeganie w³asnych atutów, umiejêtnoœæ wyra¿ania [10 min.] pochwa³y itp.)

Zobaczmy, jak sobie z tym problemem radz¹ nasi filmowi znajomi? [20 min.] Projekcja filmu: „Trudna sztuka rozmawiania”. Po filmie praca w ma³ych grupach. Na pytanie nauczyciela: „Co mo¿e byæ przyczyn¹ rodzinnych konfliktów?” – uczniowie wypisuj¹ na karteczkach sytuacje prowadz¹ce do konfliktów. Proœba o wymienienie najbardziej typowych wypowiedzi i sytuacji konflik[15 min.] togennych. Wybór kilku konkretnych, realistycznych sytuacji konfliktowych, zaproponowanych przez uczniów (np. dla 3 grup). Drama: a) zg³aszanie siê uczniów do odegrania dramy; przygotowanie w grupach, b) odegranie ról – z pacynkami, kukie³kami lub w wykonaniu uczniów – aktorów, [40 min.] c) refleksje po dramie (wypowiedzi „aktorów“ i widzów). Nauczyciel podsumowuje lekcjê, uzmys³awiaj¹c fakt, ¿e inni s¹ wœród nas, i ¿e ³atwo mo¿emy ich zraniæ. Dobra atmosfera zale¿y od nas wszystkich – zarówno od rodziców, jak te¿ od dzieci. [5 min.] Zadanie domowe: Psychozabawa, w: Wêdruj¹c ku doros³oœci – æwiczenia, s. 14.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

31


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 32

szko£a podstaWoWa kl. Vi–2 (sp kl. Vi–4)

Serial „JA–TY–MY” cz. I

Film „Na co dzieñ i od œwiêta”

Opracowanie: Teresa Król

Temat: Umiejêtnoœæ œwiêtowania Dla uczniów VI klasy szko³y podstawowej

32

9 Cele: Po skoñczonej lekcji uczeñ powinien:

• uzmys³owiæ sobie, jakie s¹ nasze korzenie kulturowe, religijne i rodzinne, • wiedzieæ, ¿e wspó³uczestnicz¹c w przygotowaniach œwi¹tecznych nie tylko pomaga rodzicom, ale przyczynia siê równie¿ do wspó³tworzenia domowej atmosfery, • rozwijaæ empatiê przez poznawanie upodobañ i gustów osób najbli¿szych przy dobieraniu upominków oraz wyra¿ania wdziêcznoœci za otrzymane prezenty.

Metody i formy pracy: : film, pogadanka, praca indywidualna.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Na co dzieñ i od œwiêta”,

• E. Purzycka, M. Selke, Wêdruj¹c ku doros³oœci – æwiczenia. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów klas V–VI szko³y podstawowej, Wyd. Rubikon, Kraków 2001.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ:

1. Wprowadzenie nt. czym jest œwiêtowanie? • Co s¹dzicie o œwiêtowaniu? Dlaczego zwykle czeka siê na te wyj¹tkowe dni? • Jaki mo¿e byæ twórczy wk³ad domowników? (przypuszczalne odpowiedzi uczniów – aprobuj¹cych œwiêtowanie, a tak¿e [10 min.] byæ mo¿e tych, którzy s¹ niechêtni wobec takich momentów).

 Ž   ‘

Samodzielna praca uczniów: æwiczenie 17 Psychozabawa, w: Wêdruj¹c ku [5 min.] doros³oœci – æwiczenia, s. 26.

Projekcja filmu „Na co dzieñ i od œwiêta” (od 9 min. do koñca).

[9 min.]

Pogadanka nawi¹zuj¹ca do filmu i wprowadzaj¹ca do æwiczenia Jak [6 min.] dziêkowaæ za prezenty?

Æwiczenie 19 Jak dziêkowaæ za prezenty?, s. 29.

[12 min.]

Objaœnienie sposobu wykonania zadania domowego (do wykonania razem [3 min.] z rodzicami) – æwiczenie 15 Œwi¹teczne dni w kalendarzu, s. 22.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 33

szko³a podstaWoWa kl. Vi–3 (sp kl. Vi–8)

Serial „JA–TY–MY” cz. I

Film „Nie jestem sam”

Opracowanie: Teresa Król, Krystyna Maœnik Dla uczniów VI klasy szko³y podstawowej

Temat: „Nie jestem sam” – pociech¹ i napomnieniem równoczeœnie 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• zwracaæ baczniejsz¹ uwagê na sytuacje stwarzaj¹ce zagro¿enia zdrowia fizycznego i psychicznego, • doceniæ zdolnoœæ przewidywania i konsekwencji podjêtych decyzji, • spostrzegaæ kolegów, z którymi warto „trzymaæ”, bo zyska siê wiele w sferze wartoœci.

Metody i formy pracy: : gra: „Prawda – fa³sz”, pogadanka, dyskusja, praca w grupach i zbiorowa, film. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Nie jestem sam”,

• arkusze (za³¹cznik A) z kompletem „kart” dla ka¿dej z grup (za³¹cznik B), • E. Purzycka, M. Selke, Wêdruj¹c ku doros³oœci – æwiczenia. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów klas V–VI szko³y podstawowej, Wyd. Rubikon, Kraków 2001.

< Czas: 90 min. = Przebieg zajêæ: Œ 

Ž

Pogadanka wstêpna. M³odoœæ – to czas wyborów szczególnie wa¿nych. [3 min.] Dlaczego?

ZapowiedŸ gry „Prawda – fa³sz”. Grupy (5–6 osobowe) otrzymuj¹ arkusze (za³¹cznik). Na polu oznaczonym „karty” le¿¹ odwrotn¹ stron¹ karty z sentencjami, „z³otymi myœlami”. Uczestnicy kolejno wyci¹gaj¹ jedn¹ kartê i odczytuj¹ has³a. Grupa musi zdecydowaæ, czy przeczytana wypowiedŸ, zdaniem jej uczestników i zgodnie z ich doœwiadczeniem, jest prawid³owa czy nie. Wszyscy musz¹ wyraziæ swoje zdanie. Po uzgodnieniu stanowisk karta wêdruje na odpowiednie pole: „prawda” lub „fa³sz”. Je¿eli w przewidzianym czasie grupa nie dojdzie do porozumienia, karta zostaje od³o¿ona na polu „brak decyzji” lub „?” Karty na tych polach mog¹ byæ [22 min.] punktem wyjœcia do dalszej pracy – po emisji filmu. Emisja filmu „Nie jestem sam” z zapowiedzi¹ obserwacji: w jakim stopniu [20 min.] film odzwierciedla analizowane tezy. Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

33


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 34

szko£a podstaWoWa kl. Vi–3 (sp kl. Vi–8)



34



Powrót do gry – „Prawda–fa³sz”: a) dyskusja wywo³ana ró¿nymi stanowiskami, b) zestawienie iloœciowe zdañ prawdziwych i fa³szywych uzyskanych od grup (zg³oszenia liderów), zapisywanie na arkuszu zbiorczym lub tabli[20 min.] cy. Pogadanka podsumowuj¹ca: a) analiza wyników zestawienia; wnioski, b) odczytanie tematu lekcji i proœba nauczyciela skierowana do uczniów o jego interpretacjê, c) z czego wynikaj¹ b³êdne wybory? (Wypowiedzi uczniów, np. jesteœmy zagubieni, nie mamy pozytywnych [15 min.] przyk³adów, z nikim nie mogê porozmawiaæ, zapytaæ itp.) Podsumowanie nauczyciela: Warto rozgl¹daæ siê wokó³ siebie i szukaæ wartoœciowych ludzi. Nie zamykajcie oczu na pozytywne wzorce. Wykonanie æwiczenia: Jak pozostaæ sob¹..., w: Wêdruj¹c ku doros³oœci [10 min.] – æwiczenia, s. 48.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 35

35

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 36

36

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 37

szko£a podstaWoWa kl. Vi–4 (sp kl. Vi–9)

Serial „JA–TY–MY” cz. I

Film „Narodziny przyjaŸni”

Opracowanie: Teresa Król

Dla uczniów VI klasy szko³y podstawowej

Temat: „Nie od razu Kraków zbudowano” czyli o kole¿eñstwie i budowaniu przyjaŸni 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• byæ otwartym na problemy innych i budowania wiêzi kole¿eñstwa, • kszta³towaæ umiejêtnoœæ s³uchania, co inni chc¹ powiedzieæ, • uzmys³owiæ sobie, ¿e przyjaŸñ to proces, który wymaga czasu i pewnego trudu.

Metody i formy pracy: : pogadanka, praca w grupach – metoda „Karo”, praca indywidualna – æwiczenie, film.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Narodziny przyjaŸni”,

• w kopertach – kartoniki do metody „Karo” (ksero za³¹cznika dla ka¿dej z grup), • S³ownik jêzyka polskiego PWN (t. 1–3), S³ownik wyrazów obcych, • E. Purzycka, M. Selke, Wêdruj¹c ku doros³oœci – æwiczenia. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów klas V–VI szko³y podstawowej, Wyd. Rubikon, Kraków 2001.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ

Wprowadzenie. Cz³owiek nawet w t³umie mo¿e czuæ siê samotny. Ka¿dy poszukuje „bratniej duszy”, chce mieæ dobrego kolegê lub przyjaciela, pragnie byæ zrozumiany i zaakceptowany. Przed emisj¹ filmu nauczyciel prosi uczniów, aby zwrócili uwagê na nastêpuj¹ce zagadnienia: a) jak znaleŸæ dobrego kolegê, przyjaciela, [5 min.] b) nieuchwytne przejawy przyjaŸni. Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

37


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 38

szko£a podstaWoWa kl. Vi–4 (sp kl. Vi–9)

38



Projekcja filmu „Narodziny przyjaŸni”.



Praca w grupach – æwiczenie „Karo”. Ka¿da z grup otrzymuje kopertê z kartonikami do u³o¿enia w „karo” (za³¹cznik). a) cz³onkowie grupy po naradzeniu siê i uzgodnieniu stanowisk umieszczaj¹ najwa¿niejsze dla nich has³o, stanowi¹ce „tworzywo przyjaŸni”, na samym szczycie rombu, mniej wa¿ne has³a ni¿ej, a¿ wreszcie na dole „tworzywo” najmniej istotne. b) Porównanie wyników prac z poszczególnych grup i wspólne szukanie [8 min.] ewentualnych prawid³owoœci wyboru.

[20 min.]

Ž Pogadanka: • w jakich okolicznoœciach mo¿e zrodziæ siê przyjaŸñ? • czym mo¿na uj¹æ drug¹ osobê, aby zrodzi³o siê to „coœ” – charakterystyczne dla przyjaŸni? Wyjaœnienie (za pomoc¹ s³owników) terminów: empatia, takt, delikatnoœæ itp. • co znaczy „oswoiæ” przyjaciela? [8 min.] (Swobodne wypowiedzi uczniów.)

‘ ’

Praca indywidualna. Æwiczenie nr 32 Czego oczekujemy od przyjació³?, [4 min.] w: Wêdruj¹c ku doros³oœci – æwiczenia, s. 45. Odczytanie hase³ – wyniku æwiczenia.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 39

39

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 40


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 41

Gimnazjum


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 42

gimnazjum kl. i–1 (gm kl. i–3)

Serial „JA–TY–MY” cz. II

Film „Pokochaæ œwiat”

Opracowanie: Teresa Król, Irena Zieliñska Dla uczniów I klasy gimnazjum

42

Temat: Nasze relacje z rodzin¹ 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• uœwiadomiæ sobie istotê wzajemnych wp³ywów i oddzia³ywañ osób z bli¿szego i dalszego otoczenia, • poznaæ sposoby rozwi¹zywania konfliktów.

Metody i formy pracy: : pogadanka wstêpna, plakat, praca w grupach. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Pokochaæ œwiat”,

• arkusze papieru, • pisaki, kredki, farby, wêgiel, ró¿ne materia³y i tworzywa do kompozycji plastycznej collage.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž 

Pogadanka wprowadzaj¹ca: znaczenie w³aœciwych relacji miêdzyludzkich; jakie sytuacje doprowadzaj¹ do konfliktów i co zaognia sytuacje konflik[4 min.] towe? Projekcja filmu „Pokochaæ œwiat”.

[23 min.]

Praca w grupach: przygotowanie plakatu na temat „Sytuacje konfliktowe w rodzinie. Sposoby ich rozwi¹zywania”. Uwaga: dozwolone wszelkie œrodki wyrazu, np. rysunek, collage, wiersz, [15 min.] sentencja, komiks. Prezentacja plakatów.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

[3 min.]


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 43

gi mnazjum kl. i–2 (gm kl. i–4)

Serial „JA–TY–MY” cz. I

Film „Na co dzieñ i od œwiêta”

Opracowanie: Teresa Król, Krystyna Maœnik Dla uczniów I klasy gimnazjum

Temat: „Chwytaj dzieñ...” ale m¹drze, czyli o kulturze spêdzania wolnego czasu

43

9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• kszta³towaæ refleksjê nad rozdzia³em czynnoœci w ci¹gu doby i wyborem sposobu spêdzania wolnego czasu, • mobilizowaæ siê do aktywnego odpoczynku, • umieæ wybieraæ proponowane w mediach programy, kieruj¹c siê zasad¹ roztropnoœci.

Metody i formy pracy: : pogadanka wprowadzaj¹ca, technika grup s¹siedzkich, praca indywidualna, film.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Na co dzieñ i od œwiêta”

• kartki (ksero) z æwiczeniem – „Tort czasu”, o³ówki, kredki lub flamastry, • reprodukcja obrazu Pietera Brueghla Starszego „Kraina pieczonych go³¹bków”.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž

Wprowadzenie nauczyciela: dar czasu, jak go wykorzystujemy?

[3 min.]

Projekcja fragmentu filmu: „Na co dzieñ i od œwiêta” (od 7. min. do 9. min.). [2 min.]

Pogadanka nawi¹zuj¹ca do filmu i wprowadzaj¹ca do æwiczenia „Tort czasu”: • Kim jesteœmy: panami swego czasu czy niewolnikami? • Zegarek – czy to mój wróg? • Co znaczy odpoczynek dobrze pojêty, a „przeciekanie czasu przez palce”? • Ile czasu poœwiêcacie na wypoczynek? I jak ten wypoczynek wygl¹da? [5 min.] (Swobodne wypowiedzi uczniów). Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 44

gimnazjum kl. i–2 (gm kl. i–4)



44



Nauczyciel pokazuje uczniom reprodukcjê obrazu Pietera Brueghla „Kraina pieczonych go³¹bków” (1565 r.) nazywanego równie¿: „Krain¹ leniuchów” i komentuje to dzie³o. Obraz ukazuje przedstawicieli czterech stanów: ch³opa, rycerza, szlachcica i m³odego kleryka – odpoczywaj¹cych przy rzece pe³nej œmietany, wœród upieczonych placków, obok napoczêtego wêdruj¹cego jajka i prosiêcia. To jedzenie jednak „ucieka”, nie wpada im do „g¹bki”, a placki uk³adaj¹ siê w kszta³t kaktusów. A wiêc „bez pracy nie ma ko³aczy”, na pró¿no ludzie le¿¹ bezczynnie i czekaj¹ na dobrobyt. To jad³o ich „przechytrzy³o”. Obraz ma konwencjê koszmarnego snu. Wniosek oczywisty: odpoczynek i bezczynnoœæ musz¹ byæ sensownym elementem naszego dnia. Komentarz do obrazu stanie siê [5 min.] wprowadzeniem do æwiczenia „Tort czasu”. „Tort czasu” – æwiczenie. a) Nauczyciel rozdaje uczniom kartki (ksero) z czystymi ko³ami (za³¹cznik), poleca, aby ka¿dy uczeñ podzieli³ pierwsze ko³o jak tort na 10 kawa³ków, których wielkoœæ jest proporcjonalna do czasu poœwiêconego na wyliczone czynnoœci. Drugie ko³o ka¿dy dzieli wed³ug w³asnego „zapotrze[15 min.] bowania” i marzeñ. b) Uczniowie (w parach) proszeni s¹ o porównanie swoich „kawa³ków tortu” z podzia³em „tortu” s¹siada. c) Refleksja i dyskusja nad proporcjami podzia³u czasu obecnego, jak [10 min.] i wymarzonego podzia³u czasu. Pogadanka podsumowuj¹ca: Kim jest 12–15-letni uczeñ? • zmêczonym „intelektualist¹”? • istot¹ wypoczêt¹ i wyspan¹? • ofiar¹ prze³adowanego programu szkolnego? • leniuchem z „Krainy pieczonych go³¹bków”? • nastolatkiem zadowolonym z kontaktów z kolegami i rodzin¹? Wypowiedzi uczniów na powy¿sze pytania podsumowuj¹ lekcjê.

[5 min.]

Uwaga: Ró¿norodnoœæ wypowiedzi uzmys³owi nam, ¿e poruszane problemy mog¹ wymagaæ kontynuacji przy nastêpnych spotkaniach.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 45

45

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 46

gimnazjum kl. i–3 (gm kl. i–5)

Serial „JA–TY–MY” cz. I

Film „Narodziny przyjaŸni” oraz „Wœród przyjació³” (fragmenty)

Opracowanie: Teresa Król Dla uczniów I klasy gimnazjum

46

Temat: Droga do przyjaŸni 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• poznaæ poziomy komunikowania siê miêdzy ludŸmi, • wiedzieæ, ¿e przyjaŸñ jest dawaniem i braniem (wymian¹ dobra), • dowiedzieæ siê, na czym polega aktywne s³uchanie i empatia.

Metody i formy pracy: : pogadanka, film, drama.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Narodziny przyjaŸni” (druga czêœæ filmu),

• film wideo: „Wœród przyjació³” (pierwsza czêœæ filmu), • polecenia do dramy (w kopertach) – za³¹cznik, • T. Król (red.), Wêdruj¹c ku doros³oœci. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów klas I–III gimnazjum, Wyd. Rubikon, Kraków 2001 lub E. Kosiñska (red.), Wokó³ nas. Wiedza o spo³eczeñstwie kl. 2, Wyd. Rubikon, Kraków 2001.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ

 Ž

Wprowadzenie. Nauczyciel przed projekcj¹ filmu prosi uczniów, aby zwrócili uwagê na stopniowy proces rozwijania wiêzi miêdzyludzkich i zaobserwowali, czym charakteryzuj¹ siê ró¿ne sposoby komunikowania siê – od frazesów, przez [2 min.] fakty, myœli, uczucia do szczeroœci.

Projekcja fragmentów filmów: „Narodziny przyjaŸni” (ostatnie 6 min.) [12 min.] „Wœród przyjació³” (pierwsze 6 min.) Praca w grupach (5 grup). a) nauczyciel przydziela polecenia w kopertach, po trzy dla ka¿dej grupy (za³¹cznik). Omawia zadanie: przygotowanie scenki – krótkiego dialogu charakterystycznego dla danego stopnia komunikacji. Ka¿da grupa wybiera jedn¹ z trzech zaproponowanych sytuacji, b) w celu dok³adniejszego przyjrzenia siê ró¿nym rodzajom wiêzi nauczyciel poleca zapoznanie siê z tekstem podrêcznika Wêdruj¹c ku doros³oœci. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów klas I–III gimnazjum (s. 68–69) lub Wokó³ nas. Wiedza o spo³eczeñstwie kl. 2 (s. 90–92), [14 min.] c) wybór „aktorów” i przygotowanie do odegrania dramy.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 47

gi mnazjum kl. i–3 (gm kl. i–5)

  ‘

W czasie pracy uczniów nauczyciel rysuje na kartonie lub tablicy 5 schodków (Uwaga: na razie nie umieszcza podpisów). Drama – wybrani z poszczególnych grup uczniowie odgrywaj¹ scenkê. Pozosta³e grupy odgaduj¹, jaki rodzaj wiêzi zaprezentowali aktorzy. Nauczyciel sukcesywnie podpisuje pod schodkami nazwy odpowiednich [15 min.] poziomów miêdzyludzkiej komunikacji. Zakoñczenie: odczytanie kolejnych stopni z krótkim komentarzem nauczy[2 min.] ciela.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

47


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 48

48

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 49

gi mnazjum kl. i–4 (gm kl. i–7)

Serial „JA–TY–MY” cz. II

Film „Dojrzewam”

Opracowanie: Teresa Król, Irena Zieliñska

Dla uczniów I klasy gimnazjum (lekcja prowadzona osobno z ch³opcami, osobno z dziewczêtami)

Temat: Niepokoje okresu dojrzewania 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• rozumieæ zmiany, jakie dokonuj¹ siê w okresie dojrzewania, • poznaæ sposoby radzenia sobie z trudnoœciami w tym okresie.

Metody i formy pracy: : pogadanka wprowadzaj¹ca, skrzynka pytañ, film. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Dojrzewam”,

• kartki papieru, • plansze anatomiczne np. „Poznaj siebie” lub folie „P³odnoœæ bez tajemnic”.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ

Wprowadzenie – ka¿dy m³ody cz³owiek ma swój rytm dojrzewania. [3 min.]

Ž

Projekcja filmu „Dojrzewam”. Podczas projekcji filmu nauczyciel odk³ada pytania, na które uczniowie [22 min.] otrzymali odpowiedzi, wynikaj¹ce z treœci filmu.





„Skrzynka pytañ”. Nauczyciel rozdaje czyste kartki i poleca, aby uczniowie napisali, co ich niepokoi, i jakie maj¹ problemy zwi¹zane z dojrzewaniem. Warto zaznaczyæ, ¿e anonimowoœæ i zajêcia w grupie jednop³ciowej [5 min.] umo¿liwiaj¹ swobodn¹ rozmowê z zachowaniem poufa³oœci.

Udzielanie odpowiedzi na pytania uczniów. Uzupe³nienie informacji za [15 min.] pomoc¹ plansz lub foliogramów. (Jeœli zabraknie czasu ze wzglêdu na wieloœæ problemów, nale¿y przeznaczyæ najbli¿sze lekcje na dokoñczenie odpowiedzi.)

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

49


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 50

gimnazjum kl. i–5 (gm kl. i–7)

Serial „Cz³owiek – Mi³oœæ – Rodzina”

Film „Tajemnice mêskoœci”

Opracowanie: Teresa Król

Dla uczniów I klasy gimnazjum (lekcja przeprowadzona z grup¹ ch³opców)

50

Temat: Dojrzewanie i mêskie problemy 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• zdawaæ sobie sprawê, ¿e dojrzewanie jest nie³atwym ale ciekawym i bardzo wa¿nym okresem, • wiedzieæ, jakie bodŸce maj¹ dzia³anie pobudzaj¹ce (powoduj¹ wzrost napiêcia seksualnego), • znaæ sposoby radzenia sobie z trudnoœciami okresu dojrzewania (mimowolne erekcje, napiêcia seksualne, masturbacja), • znaæ Ÿród³a agresji i wiedzieæ, jak reagowaæ w ró¿nych sytuacjach ¿yciowych.

Metody i formy pracy: : film, wyk³ad, test.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Tajemnice mêskoœci”

• test (za³¹cznik – ksero dla ka¿dego ucznia).

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž 

 ‘

Nawi¹zanie do zagadnienia dojrzewania; przypomnienie (krótki wyk³ad) podstawowych informacji dotycz¹cych zmian w okresie adolescencji; zobrazowanie planszami, foliogramami lub stop-klatkami z filmu (fragm. [10 min.] z animacj¹). Wprowadzenie do filmu – problem napiêæ seksualnych u ch³opców – wy[4 min.] powiedŸ nauczyciela lub np. list ch³opca z prasy m³odzie¿owej. Projekcja fragmentu filmu „Tajemnice mêskoœci” (od 6. min. 30 sek. do 10. [4 min. 10 sek.] min. 40 sek.) Rozmowa na temat informacji przekazanych w powy¿szym fragmencie filmu (erotyzacja w mediach a napiêcie seksualne, problem masturbacji, jak nie ulec agresji itp.). W przypadku ma³ej otwartoœci uczniów, która mo¿e wynikaæ z zak³opotania tematem, zagadnienia poruszone w filmie komentuje sam nauczyciel. Sposób przekazu winien uszanowaæ intymnoœæ uczniów. [12 min] Samodzielna praca uczniów – test „Prawda-fa³sz” (za³¹cznik).

[10 min.]

Odczytanie wyników pracy i ewentualne dopowiedzenia uczniów lub nau[5 min.] czyciela.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 51

51

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 52

gimnazjum kl. i–6 (gm kl. i–8)

Serial „CZ£OWIEK – MI£OŒÆ – RODZINA”

Film „Tajemnice kobiecoœci”

Opracowanie: Irena Zieliñska

Dla uczennic I klasy gimnazjum (lekcja z grup¹ dziewcz¹t)

52

Temat: Byæ kobiet¹

Cele: 9 Po przeprowadzonej lekcji uczennica powinna:

• umieæ wskazaæ cechy wyró¿niaj¹ce kobiecoœæ, • uœwiadamiaæ sobie potrzebê akceptacji w³asnej p³ci.

Metody i formy pracy: : praca samodzielna i praca w grupach, technika rankingowa, technika asocjogramu, film.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Tajemnice kobiecoœci”,

• za³¹czniki A, B, C (dla ka¿dej z grup).

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ 

Podzia³ na ma³e grupy (5–6 osób).

Ka¿da grupa uczniów otrzymuje za³¹cznik A, na którym wypisuje charak[8 min.] terystyczne cechy wyró¿niaj¹ce kobiecoœæ.

Rankingowanie • prezentacja cech przez przedstawiciela ka¿dej z grup – na arkuszu papieru zostaj¹ zapisane wszystkie cechy (eliminujemy te, które siê powtarzaj¹), • ka¿da uczennica wybiera 6 cech, które jej zdaniem s¹ najwa¿niejsze dla kobiecoœci; wybór nastêpuje poprzez postawienie kreski kolorowym pisakiem przy danej charakterystyce, • ostatni etap rankingowania – jedna z uczennic liczy „oddane g³osy”, [14 min.] druga ustawia cechy wg kolejnoœci.

Ž  

Projekcja fragmentu filmu „Tajemnice kobiecoœci” (od 15 min. do koñca). [6 min.] Ka¿da z grup otrzymuje za³¹cznik B. Pos³uguj¹c siê za³¹cznikiem uczennice podaj¹ przyk³ady postaw, zachowañ wynikaj¹cych z braku akceptacji kobiecoœci oraz nadmiernej akceptacji – wyra¿aj¹ swoje opinie. Dyskusja. [15 min.] Podsumowanie – mo¿na wykorzystaæ za³¹cznik C (foliogram lub plakat). [2 min.]

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 53

53

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 54

54

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 55

55

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 56

gimnazjum kl. i–7 (gm kl. i–8)

Serial „CZ£OWIEK – MI£OŒÆ – RODZINA”

Film „Tajemnice mêskoœci”

Opracowanie: Roman Sys³o

Dla uczniów I klasy gimnazjum (lekcja z grup¹ ch³opców)

56

Temat: Byæ mê¿czyzn¹

9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• uœwiadomiæ sobie istotê mêskoœci, • doznawaæ satysfakcji z pracy nad sob¹, pokonywania w³asnych s³aboœci.

i formy pracy: : Metody metoda hierarchizacji „KARO“, film, dyskusja. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Tajemnice mêskoœci”,

• karty do metody „KARO” (za³¹czniki A i B) dla ka¿dej grupy (has³o oraz kartoniki wyciête i w³o¿one do osobnych kopert).

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ 

Ž  

Wprowadzenie do tematu.

[2 min.]

Praca w grupach (5–6-osobowych). a) uczniowie uk³adaj¹ rozsypanki w kszta³t „karo”: • „Jestem mê¿czyzn¹, to znaczy jestem...” (za³¹cznik A), • „Jako mê¿czyzna chcê w przysz³oœci...” (za³¹cznik B), b) odczytanie wyników æwiczenia – porównanie, ewentualna dyskusja, [15 min.] c) podsumowanie nauczyciela. [19 min.] Film wideo: „Tajemnice mêskoœci”. (Uwaga! Mo¿na pomin¹æ fragment filmu od 6. min. 30 sek. do 10. min. 30 sek. w sytuacji, gdy uczniowie ogl¹dali go podczas lekcji: Gm kl. I–5)

Dyskusja na temat: „Które z ¿yciowych zadañ mê¿czyzny jest najtrud[9 min.] niejsze do realizacji i dlaczego”? Uwagi koñcowe nauczyciela.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 57

57

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 58

58

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 59

gimnazjum kl. i–8 (gm kl.i–9)

Serial „JA–TY–MY” cz. I

Film „Kocha, lubi, szanuje”

Opracowanie: Teresa Król, Krystyna Maœnik Dla uczniów I klasy gimnazjum

Temat: Kalejdoskop m³odzieñczych uczuæ 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• zdawaæ sobie sprawê z ulotnoœci m³odzieñczych uczuæ i nie dramatyzowaæ, kiedy siê rozwiej¹, • uzmys³owiæ sobie, ¿e komponent¹ mi³oœci jest domieszka cierpienia – „ziarnko gorczycy”, • wiedzieæ o ró¿nicach w prze¿ywaniu mi³oœci miêdzy ch³opcem a dziewczyn¹.

Metody i formy pracy: : heureza, praca zespo³owa, film.

i œrodki dydatyczne: ; •Materia³y film wideo: „Kocha, lubi, szanuje”,

• kalejdoskop – przyrz¹d optyczny, zabawka, • S³ownik wyrazów obcych, • E. Purzycka, M. Selke, M. Bojarska, T. Król, J. Nowakowski, M. Stocka, Wêdruj¹c ku doros³oœci – æwiczenia. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów klas I–III gimnazjum, Wyd. Rubikon, Kraków 2001.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ

 Ž

Pogadanka. Wyjaœnienie tematu lekcji – metafory uzmys³awiaj¹cej nietrwa³oœæ, zmiennoœæ i kruchoœæ m³odzieñczych uczuæ. a) prezentacja zabawki – kalejdoskopu i jego funkcjonowania, b) odczytanie has³a s³ownikowego „kalejdoskop” oraz „gorczyca” (por. Dziady cz. II, Adama Mickiewicza), [8 min.] c) próba odczytania metafory zawartej w temacie.

Projekcja filmu „Kocha, lubi, szanuje”. Przed projekcj¹ nauczyciel prosi o zwrócenie uwagi na perypetie sercowe [20 min.] Marty i Antka (zmiennoœæ). Po emisji filmu rozmowa z m³odzie¿¹ o mi³oœci. a) Czy¿by zdewaluowa³o siê s³owo „kochaæ”? Jak uchroniæ je przed znaczeniowym chaosem i trywialnoœci¹ w pojmowaniu tego s³owa? (np. kocham frytki). Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

59


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 60

gimnazjum kl. i–8 (gm kl.i–9)

60  

b) Jak mo¿na okreœliæ istotê mi³oœci? Na czym ona polega? (Mi³oœæ – to pragnienie szczêœcia dla tego, kogo kochamy – bez rozliczeñ i bez stawiania warunków.) c) „Ziarnko gorczycy” – czy w mi³oœci nieodzowne? (Cierpienie jako komponenta mi³oœci: kochamy, ale nierzadko ranimy siê z powodu egoizmu, braku empatii, zranionej dumy, kompleksów ni¿szoœci, podejrzliwoœci, zazdroœci. Zbytnie idealizowanie kochanej osoby koñczy siê rozczarowaniem, co równie¿ sprawia ból.) d) Czy ch³opak i dziewczyna jednakowo prze¿ywaj¹ mi³oœæ? (Warto wiedzieæ o ró¿nicach w prze¿ywaniu mi³oœci. Dziewczêta: uczuciowoœæ, sk³onnoœæ do marzeñ, romantycznoœæ, gotowoœæ do dawania, pragnienie akceptacji i czu³oœci. Ch³opcy: dominuj¹ce po¿¹danie seksualne, szybka reakcja na bodŸce wzrokowe; integracja seksualna nastêpuje zwykle póŸniej ni¿ u dziewcz¹t.) e) Dlaczego jednak warto kochaæ? (Mi³oœæ ubogaca nas, uwra¿liwia na drugiego cz³owieka, uskrzydla, wzmacnia poczucie w³asnej wartoœci; czujemy siê aprobowani, dostrze¿eni, otoczeni czu³oœci¹; mi³oœæ nadaje sens naszej egzystencji.) f) Jakie rady dalibyœcie romantycznym „zakochanym Ikarom”? (Wiêzi m³odzieñcze s¹ kruche, nietrwa³e jak obrazki w kalejdoskopie. Nale¿y cieszyæ siê ka¿dym zauroczeniem i nie tragizowaæ, gdy siê [12 min.] rozwieje. M³odzieñcze uczucia najczêœciej szybko mijaj¹.) Praca indywidualna – æwiczenie Gim. I–9b Mi³oœæ niejedno ma imiê, [5 min.] w: Wêdruj¹c ku doros³oœci – æwiczenia, s. 21. Zakoñczenie. Cieszmy siê, ¿e istnieje mi³oœæ i czekajmy na ni¹ cierpliwie.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 61

gimnazjum kl. i–9 (gm kl. i–13)

Serial „JA–TY–MY” cz. II Film „¯ycie rodzinne” Opracowanie: Teresa Król, Irena Zieliñska

Temat: Budowanie domu – moja wizja mi³oœci, ma³¿eñstwa i rodziny Dla uczniów I klasy gimnazjum

9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• wiedzieæ, ¿e prawid³owo funkcjonuj¹ca rodzina jest fundamentem niezbêdnym dla rozwoju m³odego cz³owieka, • mieæ przekonanie, ¿e okazywanie sobie nawzajem wdziêcznoœci, zainteresowania i troski stanowi podstawê do uczenia siê przyjaŸni i mi³oœci, • znaæ „potêgê s³owa”, które tworzy rzeczywistoœæ i ma niebagatelny wp³yw na rozwój osoby ludzkiej. • zastanowiæ siê nad wieloœci¹ czynników stanowi¹cych tworzywo „domu”.

Metody i formy pracy: : film, pogadanka, æwiczenie – „Budowanie domu”. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „¯ycie rodzinne”,

• koperty z kompletem „cegie³ek–hase³” dla ka¿dej grupy (za³¹cznik), Uwaga: kseruj¹c has³a warto je powiêkszyæ oraz dodaæ kilka cegie³ek pustych celem dopisania hase³. • szpilki lub klej, kolorowe pisaki, • arkusze papieru pakowego (dla ka¿dej grupy).

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž



Wprowadzenie. Uzmys³owienie potrzeby posiadania wizji w³asnego domu [1 min.] (rodziny) i wzbudzenie refleksji, jaki budulec jest najwa¿niejszy.

Projekcja filmu „¯ycie rodzinne”. Nauczyciel poleca uczniom notowanie tego, co mo¿na uznaæ za „bu[21 min.] dulec” szczêœcia rodzinnego. Praca w grupach. Æwiczenie „Budowanie domu”. Z „cegie³ek–hase³” uczniowie po wspólnym uzgodnieniu uk³adaj¹ na papierze pakowym projekt domu: poszczególne has³a bêd¹ stanowi³y fundamenty, œciany, dach, drzwi, okna itd. Po przypiêciu lub przyklejeniu karteczek uczestnicy mog¹ [18 min.] dorysowaæ otoczenie, ogród, krajobraz itd. Gotowe arkusze umieszczone zostaj¹ w widocznym miejscu. Lider grupy przedstawia zbudowany dom i uzasadnia, dlaczego tak zosta³ zbudowany. [5 min.] Pozosta³e grupy mog¹ nagradzaæ budowniczych oklaskami. Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

61


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 62

62

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 63

gimnazjum kl. ii–1 (gm kl. ii–1)

Serial „JA–TY–MY”cz. II

Film „Poznaæ samego siebie”

Opracowanie: Teresa Król, Irena Zieliñska Dla uczniów II klasy gimnazjum

Temat: Czy znam siebie? 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• lepiej poznaæ swoje zalety i wady, • dowiedzieæ siê, jak budowaæ obraz samego siebie, • zmobilizowaæ siebie do pracy nad swoim rozwojem.

Metody i formy pracy: : pogadanka wprowadzaj¹ca, film, wypowiedŸ pisemna (list), praca zbiorowa, indywidualna.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y kartki papieru z numerami uczniów w danej klasie, • film wideo: „Poznaæ samego siebie”.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ 

Ž   ‘

Wprowadzenie – nasze wady i zalety; uœwiadomienie ich istnienia. [2 min.]

List do kolegi (kole¿anki): • losowanie numeru kolegi (kole¿anki), do którego (której) bêdziemy pisaæ list, • uczniowie pisz¹ do siebie listy. Maj¹ wyszczególniæ 3 cechy, które uwa¿aj¹ za zalety oraz jedn¹ wadê, nad któr¹ proponuj¹ koledze popracowaæ, • zebranie listów i segregacja wg numerów (uczniowie w tym czasie [10 min.] ogl¹daj¹ film). Projekcja filmu „Poznaæ samego siebie”.

[25 min.]

Wrêczenie listów adresatom. Pogadanka: • Czy to, jak Ciê postrzega kolega (kole¿anka) jest zgodne z obrazem samego siebie? • Jak s¹dzisz, czy rzeczywiœcie istnieje potrzeba zmiany swoich cech? [5 min.] Podsumowanie Jak powstaje obraz samego siebie? – uczniowie udzielaj¹ odpowiedzi na podstawie analizy treœci filmu oraz wniosków po przeczytaniu listów od [3 min.] kolegów. Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

63


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 64

gimnazjum kl. ii–2 (gm kl. ii–1)

Serial „JA–TY–MY” cz. II

Film „Zmieniam siebie”

Opracowanie: Teresa Król, Irena Zieliñska Dla uczniów II klasy gimnazjum

64

Temat: Poznajê swój temperament 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• poznaæ typy temperamentów wg klasycznego podzia³u, • dowiedzieæ siê o ró¿norodnych cechach, które pomog¹ okreœliæ temperament, • umieæ okreœliæ swój temperament.

Metody i formy pracy: : film, pogadanka, pokaz, test, praca indywidualna i zbiorowa.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y ksero testu „Cechy twojego temperamentu” (za³¹cznik B) – dla ka¿dego ucz-

nia, • foliogram/test przedstawiaj¹cy typy temperamentów (za³¹cznik A) – dla ka¿dego ucznia, • s³owniki: psychologiczny, wyrazów obcych, jêzyka polskiego, • film: „Zmieniam siebie”.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž   ‘

Wprowadzenie – cechy osobowoœci odziedziczone i nabyte.

[2 min.]

Odczytanie przez uczniów hase³ s³ownikowych: „temperament”, „ekstrawertyk”, „introwertyk”. Prezentacja (na foliogramie) typów temperamentów; krótkie omówienie. [6 min.] Projekcja filmu „Zmieniam siebie”.

[21 min.]

Indywidualna praca uczniów. Rozdanie testu (za³¹cznik A i B); objaœnienie [12 min.] przez nauczyciela sposobu wype³nienia. Spontaniczne wypowiedzi uczniów na temat wyników testu.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

[4 min.]


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 65

65

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 66

66

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 67

gimnazjum kl. ii–3 (gm kl. ii–3)

Serial „JA–TY–MY” cz. I

Film „Jesteœmy razem”

Opracowanie: Teresa Król Dla uczniów II klasy gimnazjum

Temat: „Tak” lub „nie” – o wielkiej sztuce wybierania 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• uruchamiaæ wyobraŸniê i przewidywaæ, „co bêdzie, gdy...”, • umieæ powiedzieæ „nie”, gdy powinno siê powiedzieæ „nie”, • nie poddawaæ siê manipulacji grupy.

Metody i formy pracy: : drama, dyskusja, praca w grupach, praca indywidualna (æwiczenie), film. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Jesteœmy razem”,

• kartki z poleceniami dla grup, • E. Purzycka, M. Selke, M. Bojarska, T. Król, J. Nowakowski, M. Stocka, Wêdruj¹c ku doros³oœci – æwiczenia. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów klas I–III gimnazjum, Wyd. Rubikon, Kraków 2001.

Czas: 90 min. < (Je¿eli nauczyciel nie ma do dyspozycji dwóch kolejnych jednostek lekcyjnych, wówczas punkty 5–6 mog¹ byæ przeniesione na nastêpne spotkanie.)

= Przebieg zajêæ: Œ

 Ž 

Wstêp: Nauczyciel zapowiada, ¿e film wideo i dzisiejsza rozmowa dotyczy wszystkich uczniów, poniewa¿ ¿yj¹ w rzeczywistoœci szkolnej, która bywa ró¿na. Ka¿dy uczeñ, jeœli jest nawet tylko biernym obserwatorem – powinien wyrobiæ sobie s¹d o wydarzeniach, które siê wokó³ niego dziej¹: palenie papierosów w szkole, handel narkotykami, alkohol, wagarowanie itd. [5 min.]

Æwiczenie: Wê¿okrzy¿ówka (Gim II–3d. Uzale¿nienia), w: Wêdruj¹c ku [8 min.] doros³oœci – æwiczenia, s. 35. Projekcja filmu „Jesteœmy razem”.

[20 min.]

Po filmie – krótka dyskusja: • Czy obejrzany film odzwierciedla szkoln¹ rzeczywistoœæ? • Jak oceniacie tych uczniów, którzy odwa¿yli siê zrobiæ w szkole „porz¹dek”? • Co myœlicie o tym, ¿e nawyki nie do zaakceptowania (alkohol, papierosy, wagary, narkotyki) mog¹ szybciej wyperswadowaæ rówieœnicy ni¿ nauczy[12 min.] ciele? Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

67


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 68

gimnazjum kl. ii–3 (gm kl. ii–3)



68

‘ ’

Praca w 6 grupach (5–6 osób). Ka¿da z grup otrzymuje kartkê (za³¹cznik) z zadaniem przygotowania siê do odegrania dramy: • rozdzia³ ról, • przygotowanie dialogów, [12 min.] • mo¿liwoœæ rozwi¹zania zaistnia³ej sytuacji. Odegranie ról przed klas¹. Omówienie, dzielenie siê wra¿eniami. [30 min.] Zakoñczenie Nauczyciel wypowiada myœl, ¿e mówienie „nie” wymaga odwagi i umiejêtnoœci argumentowania. Zadanie æwiczeñ domowych do wyboru: 3e, 3f lub [3 min.] dla bardziej ambitnych – 3g.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 69

69

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 70

gimnazjum kl. ii–4 (gm kl. ii–3)

Serial „JA–TY–MY” cz. II Film „Manowce czyli co mi grozi” Opracowanie: Teresa Król, Irena Zieliñska Dla uczniów II klasy gimnazjum

70

Temat: Drogi i bezdro¿a czyli o uzale¿nieniach 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• poznaæ wp³yw nikotyny i alkoholu na organizm cz³owieka, • uœwiadomiæ sobie trudnoœæ wychodzenia z na³ogu, • rozumieæ potrzebê podejmowania roztropnych decyzji.

Metody i formy pracy: : film, „burza mózgów”, praca uczniów w parach, konkurs na ulotkê. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Manowce czyli co mi grozi”, • kartki formatu A4, • pisaki, kredki, • kolorowy papier do naklejania, • du¿e arkusze szarego papieru, szpilki, • foliogram „Burza mózgów“ (s. 224).

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž 



Pogadanka wprowadzaj¹ca o wyborach dokonywanych w m³odoœci i ich [3 min.] wp³ywie na dalsze ¿ycie.

„Burza mózgów”. Przypomnienie zasad pracy (foliogram s. 224). Dlaczego m³odzi ludzie siêgaj¹ po alkohol, narkotyki i pal¹ papierosy? Uczniowie zg³aszaj¹ spontaniczne odpowiedzi; nauczyciel zapisuje je na tablicy. [5 min.] Projekcja filmu „Manowce czyli co mi grozi”.

[22 min.]

Praca uczniów w parach: • zapowiedŸ konkursu na najbardziej przekonywuj¹c¹ ulotkê antynikotynow¹, antyalkoholow¹, antynarkotykow¹, której adresatem bêd¹ rówieœnicy (forma dowolna), – powo³anie jury konkursu (uczniowie wybieraj¹ 3 osoby z klasy), – wykonanie, ekspozycja prac i ocena przez jury, og³oszenie wyników. [10 min.] Sporz¹dzenie klasowej gazetki.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

[5 min.]


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 71

gimnazjum kl. ii–5 (gm kl. ii–4)

Serial „JA–TY–MY” cz. I Film „Wœród przyjació³” Opracowanie: Teresa Król Dla uczniów II klasy gimnazjum

Temat: Byæ przyjacielem to... 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• uzmys³owiæ sobie, czym jest empatia, czyli umiejêtnoœæ wspó³odczuwania, • umieæ byæ szczerym, otwartym i gotowym do pomagania innym.

: pogadanka, film, praca w grupach. Metody i formy pracy:

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Wœród przyjació³”,

• karteczki z sentencjami o przyjaŸni (za³¹cznik) – po jednej dla ka¿dej z grup, • E. Purzycka, M. Selke, M. Bojarska, T. Król, J. Nowakowski, M. Stocka, Wêdruj¹c ku doros³oœci – æwiczenia. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów klas I–III gimnazjum, Wyd. Rubikon, Kraków 2001.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ

 Ž 

Pogadanka wprowadzaj¹ca. Nauczyciel zwraca uwagê na to, ¿e motyw przyjaŸni jest czêsty w literaturze piêknej, filmie itd. Na proœbê nauczyciela uczniowie wymieniaj¹ przyk³ady prawdziwych przyjació³. •znane z lektur ze szko³y podstawowej, np. Staœ i Nel (W pustyni i w puszczy); Mary, Dick i Collin (Tajemniczy ogród); Zenek i jego przyjaciele (Ten obcy); Ania i Diana (Ania z Zielonego Wzgórza) itp. •z lektury klasyki, np. Roland i Oliwer (Pieœñ o Rolandzie); Achilles i Patrokles (Iliada); Petroniusz i Winicjusz (Quo vadis). Dlaczego wymienione przez Was postacie mo¿na uznaæ za przyjació³? (Swobodne wypowiedzi uczniów.) W jaki sposób weryfikuje siê przyjaŸñ? Podajcie przyk³ady takiej weryfikacji [6 min.] (np. bajki: I. Krasicki „Przyjaciele”, A. Mickiewicz „Przyjaciele”). Praca indywidualna: æwiczenie (Gim II–4 PrzyjaŸñ), s. 38. Projekcja filmu „Wœród przyjació³”.

[6 min.] [19 min.]

Praca w 6 grupach. Nauczyciel rozdaje ka¿dej grupie karteczkê z sentencj¹ o przyjaŸni (za³¹cznik) i prosi o refleksje na ten temat. Liderzy grup [12 min.] odczytuj¹ has³a i je komentuj¹.

 Zakoñczenie. Refleksja: warto wyjœæ poza „ego”, aby spotkaæ przyjaciela. Na

po¿egnanie fragment piosenki „Mokro” (Mikroklimat”) z odc. 6 „Narodziny [2 min.] przyjaŸni”. Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

71


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 72

72

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 73

gimnazjum kl. ii–6 (gm kl. ii–4)

Serial „JA–TY–MY” cz. I Film „PrzyjaŸñ czy kochanie” Opracowanie: Teresa Król, Krystyna Maœnik Dla uczniów II klasy gimnazjum

Temat: Vademecum przyjaciela 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

•uœwiadomiæ sobie, co warunkuje przyjaŸñ, a kiedy jest ona niemo¿liwa, •zdawaæ sobie sprawê, ¿e w kontaktach przyjacielskich niezbêdna jest akceptacja i tolerancja, •doceniæ istnienie dobrych przyjacielskich rad, które pomog¹ mu prze³amywaæ s³aboœci i zmieniaæ siê na lepsze.

Metody i formy pracy: : technika zdañ niedokoñczonych, film, praca indywidualna i zbiorowa. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „PrzyjaŸñ czy kochanie”,

• zestaw kart ze zdaniami niedokoñczonymi dla ka¿dego ucznia (za³¹cznik), • S³ownik wyrazów obcych, • Podrêcznik „Wêdruj¹c ku doros³oœci“ (red. T. Król), wyd. Rubikon 2001, s. 73-74.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž   ‘

Wyt³umaczenie wyrazu „Vademecum” (uczniowie odnajduj¹ has³o w S³owniku wyrazów obcych). Nauczyciel uzmys³awia uczniom, ¿e to spotkanie bêdzie stanowi³o „vademecum” w odniesieniu do przyjaŸni. Poznamy [3 min.] zatem „przewodnik po œcie¿kach przyjaŸni”. Projekcja filmu „PrzyjaŸñ czy kochanie”.

[20 min.]

Krótka refleksja po filmie: O ile ten film prowadzi nas po krainie przyjaŸni? [3 min.] Æwiczenie z zastosowaniem techniki zdañ niedokoñczonych. Uczniowie dopisuj¹ dalszy ci¹g zdañ na kserowanych kartkach ze zdaniami [10 min.] niedokoñczonymi (za³¹cznik). G³oœne odczytywanie kolejnych odpowiedzi. Dyskusja nad wypowiedziami [7 min.] nietypowymi i kontrowersyjnymi. Podsumowanie: „Ju¿ staro¿ytni Grecy zauwa¿yli, ¿e nieod³¹cznym elementem mi³oœci miêdzy mê¿czyzn¹ a kobiet¹ jest przyjaŸñ. Nazwali ten rodzaj mi³oœci philéo. Jeœli uda siê wam zbudowaæ przyjaŸñ, nie zmarnujcie tej szansy, bo wiele mo¿ecie siê dziêki niej nauczyæ. Gdy przyjdzie [2 min.] mi³oœæ, bêdziecie bogatsi duchem”. Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

73


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 74

74

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 75

gimnazjum kl. ii–7 (gm kl. ii–6)

Serial „JA–TY–MY” cz. II

Film „Istota p³ciowa”

Opracowanie: Terea Król

Dla uczniów II klasy gimnazjum (lekcja prowadzona z podzia³em na grupy dziewcz¹t i ch³opców)

Temat: Cz³owiek istota p³ciowa 9 Cele:

Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien: •posiadaæ wiadomoœci o budowie narz¹dów rozrodczych kobiety i mê¿czyzny, • znaæ fizjologiê procesów rozrodczych i z³o¿onoœæ seksualnoœci cz³owieka, •uœwiadamiaæ sobie potrzebê wypracowania umiejêtnoœci kierowania popêdem seksualnym.

Metody: : pogadanka, wyk³ad, film.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Istota p³ciowa”,

•foliogram „Poziomy seksualnoœci” (za³¹cznik).

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž 



Wprowadzenie: nawi¹zanie do zagadnieñ dojrzewania i przygotowania do pe³nienia ról ma³¿eñskich i rodzicielskich, jako procesu trwaj¹cego kilka [2 min.] lat. Projekcja filmu „Istota p³ciowa”.

[23 min.]

Wyk³ad nauczyciela zilustrowany foliogramem „Poziomy seksualnoœci [10 min.] cz³owieka” (za³¹cznik). Pogadanka: •Czym charakteryzuje siê niedojrza³a postawa cz³owieka wobec seksualnoœci? • Na czym polega osi¹gniêcie integracji seksualnej? • Media – pomagaj¹ czy utrudniaj¹ proces integracji seksualnej? [10 min.] Podsumowanie: „Popêd seksualny to tworzywo wymagaj¹ce obróbki”.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

75


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 76

76

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 77

gimnazjum kl. ii–8 (gm kl. ii–8)

Serial „JA–TY–MY” cz. II

Film „Dziewczyna i ch³opak”

Opracowanie: Teresa Król Dla uczniów II klasy gimnazjum

Temat: Istota mi³oœci i etapy jej rozwoju 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• wiedzieæ o rodzajach mi³oœci, • znaæ istotê i etapy rozwoju mi³oœci, • umieæ rozró¿niæ mi³oœæ warunkow¹ i bezwarunkow¹.

Metody i formy pracy: : film, rozmowa kierowana, praca z podrêcznikiem, æwiczenia, praca w grupach.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film „Dziewczyna i ch³opak”,

•podrêcznik: T. Król (red.), Wêdruj¹c ku doros³oœci. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów klas I–III gimnazjum, Wyd. Rubikon, Kraków 2001 lub E. Kosiñska (red.), Wokó³ nas. Wiedza o spo³eczeñstwie kl. 2, Wyd. Rubikon, Kraków 2000. • æwiczenie (za³¹cznik) – ksero dla ka¿dej grupy.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž  

Pogadanka wprowadzaj¹ca: kobiecoœæ i mêskoœæ – wzajemna fascynacja. [2 min.] Projekcja filmu „Dziewczyna i ch³opak”.

Rozmowa kierowana: – Co s¹dzicie o stwierdzeniu, ¿e mi³oœæ to uczucie? – Jakie s¹ rodzaje mi³oœci?

[24 min.]

[4 min.]

Praca z podrêcznikiem w grupach 4–5-osobowych. Analiza fragmentów dotycz¹cych mi³oœci i etapów jej rozwoju. Wype³nienie æwiczenia (za[12 min.] ³¹cznik). Prezentacja pracy grup.

[3 min.]

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

77


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 78

78

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 79

gimnazjum kl. ii–9 (gm kl. ii–10)

Film „Jeœli mnie kochasz... udowodnij to!”

Opracowanie: Teresa Król Dla uczniów II klasy gimnazjum

Temat: Wehiku³ czasu

9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

•poznaæ skutki wspó³¿ycia seksualnego przed ma³¿eñstwem, • zrozumieæ, dlaczego warto czekaæ z inicjacj¹ seksualn¹, •uzmys³owiæ sobie, ¿e cz³owiek dojrza³y powinien byæ gotowy do podejmowania odpowiedzialnoœci za wybory i decyzje.

Metody i formy pracy: : film, pogadanka, drzewko decyzyjne.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Jeœli mnie kochasz... udowodnij to!”

• arkusz-plansza z narysowanym drzewkiem decyzyjnym, • kserokopia drzewka decyzyjnego dla ka¿dej z grup (za³¹cznik), • E. Purzycka, M. Selke, M. Bojarska, T. Król, J. Nowakowski, M. Stocka, Wêdruj¹c ku doros³oœci – æwiczenia. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów klas I–III gimnazjum, Wyd. Rubikon, Kraków 2001.

Czas: 90 min. < (Uwaga: Je¿eli nie jest mo¿liwe przeprowadzenie spotkania podczas dwóch lekcji, wówczas na 1. lekcji – projekcja filmu, na 2. – æwiczenie: drzewko decyzyjne)

= Przebieg zajêæ: Œ 

Ž 

Pogadanka wstêpna: o ¿yciowych marzeniach, planach, mo¿liwoœci ich [3 min.] realizacji i uwarunkowaniach, które sami stwarzamy. Projekcja filmu „Jeœli mnie kochasz... udowodnij to!” Przed projekcj¹ nauczyciel prosi uczniów o zanotowanie wypowiadanych w filmie sentencji i maksym nt. mi³oœci i seksu: a) znalezionych w ciasteczkach, b) wyœpiewanych przez Matkê Naturê i Ojca Czas, [37 min.] c) wypowiadanych przez bohaterów filmu, np. przez Asiê. Refleksja po filmie. Pogadanka: Wehiku³ czasu czyli mo¿liwoœæ cofniêcia siê w przesz³oœæ – w jakim stopniu okaza³ siê pomocny Asi, g³ównej [5 min.] bohaterce, w podejmowaniu ¿yciowych decyzji? Æwiczenie: drzewko decyzyjne – tworzone z ca³¹ klas¹. W toku æwiczenia uczniowie powinni zauwa¿yæ zwi¹zki miêdzy ró¿nymi rozwi¹zaniami problemu wspó³¿ycia seksualnego nastolatków i konsekwencjami tych rozwi¹zañ: Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

79


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 80

gimnazjum kl. ii–9 (gm kl. ii–10)

80

 ‘

a) uczniowie pod kierunkiem nauczyciela nazywaj¹ sytuacjê, która wymaga³a od bohaterki filmu podjêcia decyzji, b) wspólne ustalenie: jakie by³y powody postêpowania Asi i Paw³a? c) jakie rozwi¹zania przedstawionej sytuacji by³y mo¿liwe? (burza mózgów). Wybór 2–3 rozwi¹zañ (dla Asi), d) praca w grupach (5–6-osobowych). W ka¿dej grupie uczniowie szukaj¹ argumentów „za” i „przeciw” wyborom Asi. Argumenty zapisywane s¹ na kolorowych paskach (np. „za” na ¿ó³tych, „przeciw” na niebieskich), e) po skoñczonej pracy uczniowie przyklejaj¹ paski na plakat z drzewkiem decyzyjnym, f) analiza prezentacji: jakie cele zosta³yby przez Asiê osi¹gniête, a jakie zaprzepaszczone, gdyby zosta³y wybrane dane rozwi¹zania, g) wartoœci wybranego najlepszego rozwi¹zania zostaj¹ zapisane na plan[30 min.] szy lub tablicy (plakat z drzewkiem mo¿na zawiesiæ w klasie). Uwaga! Inny wariant drzewka decyzyjnego to praca w grupach z za³¹cznikiem (ksero drzewka). Tok pracy – jak w punkcie 4. Po skoñczonym æwiczeniu ka¿da grupa przedstawia wyniki swojej pracy. Ewentualna dyskusja i podsumowanie nauczyciela. Praca indywidualna: æwiczenie Gim II–10, w: Wêdruj¹c ku doros³oœci – æwi[10 min.] czenia, s. 44. Konfrontacja wyników æwiczenia, ewentualnie dyskusja. Podsumowanie [5 min.] nauczyciela.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 81

81

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 82

gimnazjum kl. ii–10 (gm kl. ii–11)

Film „Widziane z ukrycia”

Opracowanie: Teresa Król Dla uczniów II klasy gimnazjum

82

Temat: Poczête dziecko – radoœæ czy smutek? Cele: 9 Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• znaæ rozwój cz³owieka od poczêcia do narodzin, • wyzwoliæ uczucia wy¿sze w stosunku do dziecka, które jest bezbronne i potrzebuje akceptacji, • kszta³towaæ wra¿liwoœæ na piêkno natury.

Metody i formy pracy: : film, pogadanka, praca w grupach – wypowiedzi pisemne. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Widziane z ukrycia”,

• wypowiedzi ma³¿onków oczekuj¹cych dziecka (za³¹cznik A), • 4 arkusze papieru, pisaki, • polecenia dla grup (za³¹cznik B).

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž



Wprowadzenie – nauczyciel zapowiada temat i odczytuje wypowiedzi [5 min.] ma³¿onków oczekuj¹cych dziecka (za³¹cznik A). Projekcja filmu „Widziane z ukrycia”.

[28 min.]

Praca w 4 grupach. Nauczyciel rozdaje pytania (za³¹cznik B) – po jednym dla ka¿dej z grup. Uczniowie wypowiadaj¹ siê na du¿ym arkuszu papieru, pisz¹c krótkie, has³owe odpowiedzi. Zawieszaj¹ plakaty, odczytuj¹ has³a. Uczniowie [12 min.] innych grup mog¹ uzupe³niaæ odpowiedzi. Podsumowanie. Nauczyciel odczytuje sentencjê, któr¹ równie¿ mo¿na umieœciæ na plakacie: „B¹dŸcie wdziêczni za dar ¿ycia, poniewa¿ daje wam ono okazjê do mi³oœci i do pracy, i do zabawy, i do podziwiania gwiazd”. Henry van Dyke

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 83

83

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 84

84

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 85

gimnazjum kl. ii–11 (gm kl. ii–12)

Serial „JA–TY–MY” cz. II

Film „Bêdziemy mogli dawaæ ¿ycie”

Opracowanie: Teresa Król, Irena Zieliñska

Dla uczniów II klasy gimnazjum (lekcja prowadzona z podzia³em na grupy dziewcz¹t i ch³opców)

Temat: Bêdziemy mogli dawaæ ¿ycie – czyli o naszej p³odnoœci Cele: 9 Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• uœwiadomiæ sobie istotê pocz¹tku ¿ycia cz³owieka, • zwiêkszyæ postawê odpowiedzialnoœci wobec przekazywania ¿ycia, • utrwaliæ informacje dotycz¹ce procesów fizjologii p³odnoœci kobiety i mê¿czyzny.

Metody i formy pracy: : wyk³ad z pokazem, test, film, metoda sytuacyjna. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Bêdziemy mogli dawaæ ¿ycie”,

• foliogramy „P³odnoœæ bez tajemnic” lub plansze „Poznaj siebie”, • test ewaluacyjny (za³¹cznik – ksero dla ka¿dego ucznia).

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž  

Wprowadzenie do filmu – odpowiedzialnoœæ za przekazywane ¿ycie i po[3 min.] trzeba poznania w³asnej p³odnoœci. Projekcja filmu „Bêdziemy mogli dawaæ ¿ycie”.

[20 min.]

Krótki wyk³ad. Usystematyzowanie informacji z zakresu anatomii i fizjologii p³odnoœci cz³owieka (foliogramy, plansze) ze szczególnym podkreœle[5 min.] niem korzyœci odniesionych z obserwacji objawów p³odnoœci. Test ewaluacyjny – uczniowie wype³niaj¹ test, który jest powtórzeniem [12 min.] wiadomoœci (za³¹cznik). Podsumowanie. Nauczyciel przedstawia poprawne odpowiedzi na pytania z testu. Uczniowie konfrontuj¹ swoje odpowiedzi i ewentualnie je uzupe³[5 min.] niaj¹.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

85


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 86

86

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 87

gimnazjum kl. ii–12 (gm kl. ii–14)

Serial „JA–TY–MY” cz. II Film „Podró¿” Opracowanie: Teresa Król Dla uczniów II klasy gimnazjum

Temat: Modele rodziny dawniej i dziœ 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• znaæ zmiany, jakie zasz³y w ¿yciu rodziny w ró¿nych kulturach i epokach historycznych, • wskazaæ na elementy trwa³e, niezmienne, charakterystyczne dla ma³¿eñstwa i rodziny, • wzbogaciæ s³ownictwo zwi¹zane z tematyk¹ rodziny, np. patriarchat, matriarchat, swatanie, zarêczyny, posag.

Metody i formy pracy: : film, pogadanka, praca w grupach. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Podró¿”,

• s³owniki: wyrazów obcych, jêzyka polskiego, leksykony, • teksty rozsypanek (za³¹czniki: A i B) w kopertach dla 5 grup.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ Nauczyciel

zapowiada temat lekcji i prosi o przygotowanie kartek i d³ugopisów, aby w trakcie projekcji notowaæ terminy i zwroty nieznane oraz nazwy [2 min.] krajów i epok historycznych, które zosta³y zaprezentowane w filmie.



Projekcja filmu „Podró¿”.



Wspólne wyjaœnianie trudnych terminów i nieznanych zwrotów (za pomoc¹ [4 min.] s³owników i leksykonów).

Ž



[22 min.]

Pogadanka: a) które ze scen filmu utkwi³y Wam najbardziej w pamiêci? Dlaczego? b) jakie zwyczaje i ceremonie zapamiêtaliœcie? Jakich epok i krajów one dotyczy³y? [6 min.] c) jak traktowano narodziny dziecka w rodzinie?

Praca w 5 grupach, uk³adanie rozsypanek. (Uwaga: teksty rozsypanek, to zaznaczone kursyw¹ fragmenty zawarte w podrêcznikach: Wêdruj¹c ku doros³oœci. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów klas I–III gimnazjum str. 182–189, lub Wokó³ nas. [5 min.] Wiedza o spo³eczeñstwie kl. 2, str. 75–86). Liderzy grup odczytuj¹ u³o¿one has³o, inni uczniowie próbuj¹ je zinterpre[6 min.] towaæ. Nauczyciel uzupe³nia wypowiedzi uczniów. Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

87


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 88

88

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 89

89

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 90

gimnazjum kl. iii–1 (gm kl. ii i–1)

Serial „JA–TY–MY” cz. II Film „Przekazywanie ¿ycia” Opracowanie: Teresa Król, Irena Zieliñska Dla uczniów III klasy gimnazjum

90

Temat: Historia mojego ¿ycia 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• pog³êbiæ informacje o przebiegu ci¹¿y i rozwoju dziecka w okresie prenatalnym, • wzmocniæ wra¿liwoœæ na potrzeby dziecka w ³onie matki i szacunek dla ¿ycia cz³owieka od poczêcia.

Metody i formy pracy: : wystawa zdjêæ, plakatów, modeli.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y zdjêcia uczniów z okresu niemowlêcego,

• wydania albumowe i modele rozwoju dziecka w okresie prenatalnym, stópki dziecka 10-tygodniowego, plakaty, plansze, zdjêcia z Internetu: np. http://www.life.net.pl/ – Human Life International, http://www.hli.org.pl/ lub http://www.life.net.pl-sluzba zyciu („S³u¿ba ¯yciu”), • sprzêt i materia³y do umo¿liwienia ekspozycji: stoliki, gabloty, tablice.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ 

Ž 

Wprowadzenie. Cofamy zegary wstecz, np. od 3. roku ¿ycia cz³owieka do [3 min.] momentu poczêcia.

Sporz¹dzenie wystawy przez uczniów: „Historia ¿ycia – wehiku³ czasu”. Proponuje siê u³o¿enie eksponatów: od zdjêæ dzieci od 3. roku ¿ycia do chwili „0”; wykonanie podpisów na kartonikach. Informacjê o gromadzeniu zdjêæ na wystawê nale¿y przekazaæ uczniom na wczeœniejszej lekcji. Uczniowie przygotowuj¹: • zdjêcia w³asne z okresu noworodkowego, niemowlêcego i wczesnego dzieciñstwa (do 3. roku ¿ycia), • plakaty i ilustracje przedstawiaj¹ce dzieci z okresu prenatalnego, np. z Internetu, • albumy i ksi¹¿ki, np.: L. Nilsson, Rodzi siê dziecko; Cz³owiek od pocz¹tku, Wyd. WAM; W. Fija³kowski, Dar rodzenia; Dorota Kornas-Biela, Wokó³ pocz¹tku ¿ycia ludzkiego; M. Nehring-Gugulska, Karmienie pier[20 min.] si¹; plansze Poznaj siebie. Projekcja filmu „Przekazywanie ¿ycia”.

[22 min.]

Na zakoñczenie mo¿na zaproponowaæ uczniom sporz¹dzenie gazetki klasowej ze zdjêciami z wystawy.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 91

gimnazjum kl. iii–2 (gm kl. iii–4)

Serial „JA–TY–MY” cz. I

Film „Kochaj mnie, kochaj...”

Opracowanie: Teresa Król, Krystyna Maœnik Dla uczniów III klasy gimnazjum

Temat: Ugodzeni strza³¹ Amora. Jesteœmy twórcami audycji o zakochanych

91

9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• umieæ z subtelnoœci¹ mówiæ o mi³oœci, • uwra¿liwiæ siê na wyj¹tkowoœæ tej sfery uczuæ, • szanowaæ cudze uczucia i nie trywializowaæ ich, • nie redukowaæ mi³oœci jedynie do po¿¹dania, • rozumieæ, czym jest odpowiedzialnoœæ w sferze mi³oœci.

Metody i formy pracy: : film, fotoekspresja, recytacja, pogadanka, praca w grupach. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Kochaj mnie kochaj...”,

• reprodukcje obrazów, • tomiki poezji mi³osnej, • nagrania muzyczne, • rekwizyty – celem stworzenia nastroju, np. lichtarz ze œwiecami, bukiety suszonych kwiatów, instrumenty muzyczne, draperia, ozdobne ramy, obrazy itp., (Wczeœniej nauczyciel poleca m³odzie¿y zgromadzenie powy¿szych materia³ów i pomocy, konsultuje wybór, rozdziela role i omawia przebieg zajêæ).

< Czas: 45 min. = Przebieg lekcji: Œ  Ž

Pogadanka wstêpna. Mi³oœæ to temat „rzeka”, temat otwarty – nigdy siê nie wypowie o niej wszystkiego, tym samym jest to temat inspiruj¹cy. Od zarania dawa³ natchnienie malarzom, rzeŸbiarzom, muzykom, poetom. Zainte[3 min.] resowa³a siê nim te¿ X Muza. Oddajmy jej g³os. Obejrzyjmy film... Projekcja filmu „Kochaj mnie, kochaj...”.

[20 min.]

Audycja o mi³oœci – „Ugodzeni strza³¹ Amora”: a) podk³ad muzyczny – utwory wykonywane przez uczniów lub nagrania, np. Czes³aw Niemen „Mimozami jesieñ siê zaczyna”, Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 92

gimnazjum kl. iii–2 (gm kl. ii i–4)

92

Ewa Demarczyk „Tomaszów” , Marek Grechuta „Niepewnoœæ”, b) proponowane utwory do recytacji lub artystycznego odczytania, np. Mit o Orfeuszu i Eurydyce, Maria Pawlikowska „Erotyki”, Leopold Staff „Twe z³ote w³osy”, K. I. Ga³czyñski „Rozmowa liryczna”, „Ju¿ kocham ciê tyle lat”, Halina Poœwiatowska – Poezje Ma³gorzata Hillar – Erotyki, c) propozycja reprodukcji malarskich, potraktowanych jako dekoracja: Jan van Eyck „Zaœlubiny Arnolfinich” (XV w.), Marc Chagall: „Urodziny”(1915), „O zmroku” (1938), „Narzeczeni z wie¿¹ Eiffla” (1938), „Lot nad miastem” To spotkanie mo¿e byæ wyj¹tkowe. Dajmy m³odzie¿y szansê wypowiedzenia siê. Oni nadadz¹ klimat temu niebanalnemu spotkaniu: przygotuj¹ teksty, ustal¹ kolejnoœæ punktów programu, dobior¹ t³o muzyczne, udekoruj¹ salê. Czas spotkania mo¿e byæ wyd³u¿ony i przeniesiony poza godziny lekcyjne. M³odzi bêd¹ bohaterami tej audycji, która uwra¿liwi ich [22 min.] na delikatnoœæ materii uczuæ.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 93

gimnazjum kl. iii–3 (gm kl. iii–6)

Serial „CZ£OWIEK–MI£OŒÆ–RODZINA”

Film „Tajemnice kobiecoœci”

Opracowanie: Irena Zieliñska Dla uczniów III kl. gimnazjum

Temat: Ró¿nimy siê piêknie Cele: 9 Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• znaæ pozytywne cechy kobiecoœci i mêskoœci, • umieæ wskazaæ te cechy, które nale¿y korygowaæ.

Metody i formy realizacji: : praca indywidualna i grupowa, technika niedokoñczonych zdañ, plakat, dyskusja, film.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Tajemnice kobiecoœci”,

• arkusze papieru, pisaki, • za³¹cznik – ksero dla ka¿dego ucznia.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž   ‘ ’ “

Podzia³ na grupy 4–5-osobowe: osobno ch³opcy, osobno dziewczêta.

Grupy ch³opców sporz¹dzaj¹ plakat – „Akceptujê swoj¹ mêskoœæ”, a grupy [10 min.] dziewcz¹t „Akceptujê swoj¹ kobiecoœæ”. Ka¿da grupa uczniów otrzymuje za³¹cznik nr 11 „niedokoñczone zdania” [10 min.] do wype³nienia – dziewczêta wersjê B, ch³opcy wersjê A. Przedstawiciele grupy czytaj¹ „niedokoñczone zdania” i prezentuj¹ [5 min.] plakaty. Konfrontacja wypowiedzi; ewentualnie dyskusja.

[5 min.]

Projekcja fragmentu filmu „Tajemnice kobiecoœci” (od 13 min. do koñca). [7 min.] Po filmie: rozmowa dotycz¹ca relacji w rodzinie; ch³opca i dziewczyny, ich wzajemnych kontaktów, mody, wp³ywu mediów na osobowoœæ m³odego [6 min.] cz³owieka oraz realizacji mi³oœci w macierzyñstwie i ojcostwie. Podsumowanie lekcji.

[2 min.]

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

93


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 94

94

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 95

gimnazjum kl. iii–4 (gm kl. iii–7)

Serial „CZ£OWIEK – MI£OŒÆ – RODZINA” Film „Mi³oœæ” Opracowanie: Irena Zieliñska Dla uczniów III klasy gimnazjum

Temat: Mi³oœæ

9 Cele: Po przeprowadznej lekcji uczeñ powinien: • umieæ zdefiniowaæ mi³oœæ, • wiedzieæ, jakie s¹ cechy mi³oœci.

: technika „œnie¿nej kuli”, pogadanka, praca indywidualna, praca w grupach, Metody i formy pracy:

plakat, projekcja filmu.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Mi³oœæ”,

• ma³e karteczki papieru, • arkusze plakatowe papieru, pisaki, • foliogram (za³¹cznik).

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ

 Ž   ‘

Uczniowie zastanawiaj¹ siê, co to jest mi³oœæ, podejmuj¹ próbê zdefiniowania jej „technik¹ œnie¿nej kuli”. Praca odbywa siê w grupach 4–5-osobowych: – ka¿dy z uczniów tworzy w³asn¹ definicjê mi³oœci, –uczniowie redaguj¹ wspóln¹ definicjê mi³oœci dla grupy, –efekty wspólnej pracy przedstawiaj¹ na plakacie, wpisuj¹c definicjê [10 min.] mi³oœci. Uczniowie pracuj¹c nadal w grupach podaj¹ cechy mi³oœci: –dopisuj¹ do swojego plakatu has³a, np.: przyjaŸñ, empatia, zaufanie, wiernoœæ, odpowiedzialnoœæ, zaanga¿owanie, ofiarnoœæ, ¿yczliwoœæ... [10 min.] – ka¿da grupa wiesza swój plakat – krótka prezentacja. Uzupe³nienie komentarzem nauczyciela z u¿yciem foliogramu (za³¹cznik). [8 min.] Projekcja fragmentu filmu „Mi³oœæ”. Przed emisj¹ nauczyciel prosi o notowanie informacji dotycz¹cych rodzajów mi³oœci, charakterystyki mi³oœci m³o[pierwsze 10 min.] dzieñczej, mi³oœci niedojrza³ej oraz definicji mi³oœci. Po filmie pogadanka: a) porównanie definicji mi³oœci wypracowanej przez uczniów z definicj¹ „filmow¹”, [7 min.] b) co w mi³oœci jest najwa¿niejsze i dlaczego? Podsumowanie. Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

95


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 96

96

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 97

gimnazjum kl. iii–5 (gm kl. iii–7)

Film „Dzieci rodz¹ce dzieci”

Opracowanie: Teresa Król, Irena Zieliñska Dla uczniów III klasy gimnazjum

Temat: Uczennica w ci¹¿y, i co dalej... 9 Cele: Po skoñczonej lekcji uczeñ powinien:

• umieæ przewidywaæ skutki podejmowania wspó³¿ycia seksualnego, • uœwiadomiæ sobie, ¿e podejmowane decyzje dotycz¹ce wspó³¿ycia seksualnego wi¹¿¹ siê z odpowiedzialnoœci¹ za (ewentualne) ¿ycie dziecka, • znaæ argumenty za abstynencj¹ seksualn¹, • kszta³towaæ postawê odpowiedzialnoœci za ¿yciowe wybory.

Metody i formy pracy: : praca w grupach, dyskusja, pogadanka, wyk³ad z prezentacj¹ foliogramu. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Dzieci rodz¹ce dzieci”,

• koperty z poleceniami pracy w grupach (za³¹cznik A), pisaki, arkusz papieru pakowego. • foliogram (za³¹cznik B)

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž   ‘ ’

Wprowadzenie – przedstawienie problemu ci¹¿y wœród nastolatek, np. przez odczytanie listu. Podzia³ klasy na 5 grup i przydzia³ pytañ. Nauczyciel prosi uczniów, aby podczas projekcji filmu notowali informacje, które dadz¹ odpowiedŸ na zadane pytania (za³¹cznik A). [3 min.] Projekcja filmu „Dzieci rodz¹ce dzieci” i sporz¹dzanie notatek.

[17 min.]

Praca w grupach celem usystematyzowania zebranych informacji – przy[5 min.] gotowanie do prezentacji. Prezentacja pracy grup. Uczniowie przypinaj¹ kartki z odpowiedziami na (10 min.) arkuszu zbiorczym i omawiaj¹ wyniki pracy. Krótki wyk³ad nauczyciela z pomoc¹ foliogramu (za³¹cznik B): Anty[5 min.] koncepcja a wczesne macierzyñstwo – czy istnieje zale¿noœæ? Pogadanka podsumowuj¹ca: – dlaczego bohaterki filmu zdecydowa³y siê urodziæ dziecko i nie podda³y siê aborcji? – jakie argumenty przemawiaj¹ za abstynencj¹ seksualn¹ przed œlubem? [5 min.] Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

97


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 98

98

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 99

99

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 100

gimnazjum kl. iii–6 (gm kl. ii i–7)

Serial „CZ£OWIEK – MI£OŒÆ – RODZINA”

Film „Etyka seksualnoœci”

Opracowanie: Roman Sys³o Dla uczniów III klasy gimnazjum

100

Temat: Wspó³¿ycie seksualne 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• staæ siê bardziej wra¿liwy na dobro swoje i drugiego cz³owieka, • znaæ konsekwencje nieprzestrzegania norm etycznych dotycz¹cych wspó³¿ycia seksualnego.

Metody i formy pracy: : miniwyk³ad, praca w³asna uczniów, film, dyskusja. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Etyka seksualnoœci”,

• s³ownik wyrazów obcych, leksykon, encyklopedia, s³ownik filozoficzny, • kartki z pytaniami, czyste kartki, • za³¹czniki.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž   ‘ ’

Wprowadzenie – krótki wyk³ad nauczyciela; zagadnienia na foliogramie [6 min.] (za³¹cznik A). Praca uczniów ze s³ownikami celem wyjaœnienia pojêcia „etyka”. Wyjaœnie[4 min.] nie znaczenia zwrotu frazeologicznego „etyka seksualnoœci”. Praca w³asna – uczniowie anonimowo odpowiadaj¹ na postawione pyta[10 min.] nia (za³¹cznik B). Projekcja filmu „Etyka seksualnoœci” (od pocz¹tku do planszy z napisem [10 min. 28 sek.] „Pornografia”). Nauczyciel w trakcie filmu grupuje anonimowe wypowiedzi uczniów (za³¹cznik C). Kontrowersyjne wypowiedzi poddaje pod dyskusjê. Dyskusja nt. aktywnoœci seksualnej i norm etycznych w oparciu o pisemne [15 min.] wypowiedzi uczniów i argumenty przekazane w filmie. Podsumowanie dyskusji.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 101

101

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 102

102

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 103

103

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 104

gimnazjum kl. iii–7 (gm kl. ii i–8)

Serial „CZ£OWIEK – MI£OŒÆ – RODZINA”

Film „Naturalne planowanie rodziny”

Opracowanie: Irena Zieliñska Dla uczniów III klasy gimnazjum

104

Temat: Naturalne planowanie rodziny – czy warto obserwowaæ swój cykl? 9 Cel: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• dostrzegaæ sens samoobserwacji cyklu, • potrafi okreœliæ korzyœci stosowania naturalnego planowania rodziny.

Metody i formy pracy: : karuzela plakatów, praca w grupie, film.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Naturalne planowanie rodziny”,

• arkusz papieru, pisaki, • folia do grafoskopu lub plansza (za³¹cznik B), • za³¹cznik A (kserokopia dla ka¿dej z grup), • E. Purzycka, M. Selke, M. Bojarska, T. Król, J. Nowakowski, M. Stocka, Wêdruj¹c ku doros³oœci – æwiczenia. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów klas I–III gimnazjum, Wyd. Rubikon, Kraków 2001.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ

Wprowadzenie: istota odpowiedzialnego rodzicielstwa.

Ž

Podzia³ na grupy 4–5-osobowe.

   ‘

[3 min.]

Projekcja filmu „Naturalne planowanie rodziny”. [pierwsze 4 min. 30 sek.]

Ka¿da grupa otrzymuje za³¹cznik A, na którym wypisuje powody, dla których [12 min.] warto obserwowaæ swój cykl. Ka¿da z grup przesy³a wype³niony za³¹cznik zgodnie z ruchem wskazówek zegara do s¹siedniej grupy celem zapoznania siê z postawionymi argumentami. Koniec przesy³ania za³¹czników (plakatów) nastêpuje z chwil¹ [5 min.] powrotu plakatu do „autorów” Prezentacja korzyœci przez przedstawiciela grupy.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

[5 min.]


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 105

gimnazjum kl. iii–7 (gm kl. iii–8)

’ “

Praca indywidualna: æwiczenia Gim III–8f oraz Gim III–9b, w: Wêdruj¹c ku [10 min.] doros³oœci – æwiczenia, s. 62–63. Nauczyciel pos³uguj¹c siê foliogramem lub plakatem uzupe³nia wypo[5 min.] wiedzi uczniów (za³¹cznik B).

105

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 106

106

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 107

107

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 108

gimnazjum kl. iii–8 (gm kl. ii i–9)

Serial „JA–TY–MY” cz. II Film „Jeszcze nie”

Opracowanie: Teresa Król Dla uczniów III klasy gimnazjum

108

Temat: Antykoncepcja

9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• poznaæ rodzaje œrodków antykoncepcyjnych oraz wczesnoporonnych, mechanizm ich dzia³ania oraz skutecznoœæ, • uœwiadamiaæ sobie wp³yw niektórych œrodków antykoncepcyjnych na zdrowie kobiety i ¿ycie dziecka.

Metody i formy pracy: : film, praca w grupach, praca z tekstem. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Jeszcze nie”,

• ulotki (za³¹czniki) do tabletek antykoncepcyjnych, • ksero rozporz¹dzenia (ew. foliogram) Ministra Zdrowia i Opieki Spo³ecznej z dnia 11 wrzeœnia 1996 r. w sprawie czynników rakotwórczych (Dz. U. nr 121, poz. 571, za³. nr 1 pod poz. 17 i 18), • ksero za³¹cznika B, • podrêcznik: T. Król (red.), Wêdruj¹c ku doros³oœci. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów klas I–III gimnazjum, Wyd. Rubikon, Kraków 2001, lub E. Kosiñska (red.) Wokó³ nas. Wiedza o spo³eczeñstwie kl. 3, Wyd. Rubikon, Kraków 2002.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž  

Wprowadzenie. Odpowiedzialne rodzicielstwo jako œwiadomoœæ w³asnej p³odnoœci oraz zaplanowanie najlepszego momentu powo³ania do ¿ycia [2 min.] cz³owieka. Projekcja filmu „Jeszcze nie”.

[23 min.]

Praca w 9 grupach. Analiza ulotek za³¹czonych do œrodków antykoncepcyjnych oraz fragmentów tekstu podrêczników do wychowania do ¿ycia w rodzinie Wêdruj¹c ku doros³oœci..., s. 193–197 lub Wokó³ nas..., s. 81–91 [10 min.] celem wykonania æwiczenia (za³¹cznik B). Prezentacja pracy grup.

[7 min.]

Uzupe³nienie informacji przez nauczyciela: a) dojrzewaj¹cy organizm m³odego cz³owieka a œrodki antykoncepcyjne,

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 109

gimnazjum kl. iii–8 (gm kl. iii–9)

b) œrodki wczesnoporonne a postawa etyczna.

[3 min.]

Zakoñczenie: „Zrozumienie mechanizmu dzia³ania w³asnego organizmu w zakresie p³odnoœci i uwzglêdnienie go we wspó³¿yciu ma³¿eñskim – gwarancj¹ ekologicznego stylu ¿ycia”.

109

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 110

110

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 111

111

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 112

112

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 113

113

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 114

gimnazjum kl. iii–9 (gm kl. ii i–8)

Serial „CZ£OWIEK – MI£OŒÆ – RODZINA”

Film „Naturalne planowanie rodziny”

Opracowanie: Irena Zieliñska Dla uczniów III klasy gimnazjum

114

Temat: Naturalne planowanie rodziny – ekologiczne i ekonomiczne 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• umieæ dostrzec zalety stosowania przez ma³¿onków metod naturalnego rozpoznawania p³odnoœci, • uœwiadamiaæ sobie zwi¹zek p³odnoœci z ekologi¹.

Metody i formy pracy: : film, praca w grupach, technika porównañ, technika mówi¹cej œciany, ankieta.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Naturalne planowanie rodziny”,

• za³¹czniki: A – ksero dla ka¿dej grupy oraz du¿a tabela zbiorcza, za³¹cznik B – ksero dla ka¿dego ucznia, za³¹czniki C, D, E, F – foliogramy • karteczki samoprzylepne.

Czas: 90 min. < (Jeœli nauczyciel nie ma do dyspozycji 2 kolejnych lekcji, wówczas punkty 5–8 realizuje na nastêpnym spotkaniu.)

= Przebieg zajêæ: Œ  Ž  

Wprowadzenie: idealna metoda regulacji poczêæ wg J. Gillebaud [5 min.] (za³¹cznik F).

Projekcja filmu „Naturalne planowanie rodziny” (od 11. min. do koñca). [20 min.] Refleksje po filmie; ewentualne dopowiedzenie nauczyciela.

[5 min.]

Praca w ma³ych grupach – uczniowie dokonuj¹ porównania metod naturalnych ze œrodkami antykoncepcyjnymi – do porównania nale¿y rozdaæ ka¿dej grupie za³¹cznik A (je¿eli dana metoda spe³nia warunek, uczniowie [15 min.] w odpowiedniej kratce wpisuj¹ +, jeœli nie –). Prezentacja wyników pracy poszczególnych grup.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

[10 min.]


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 115

gimnazjum kl. iii–9 (gm kl. iii–8)

‘ ’

“ ”

Wpisywanie wyników do zbiorczej tabeli na tablicy. Wnioski.

[10 min.]

Uczniowie pracuj¹c w grupach pisz¹ na karteczkach samoprzylepnych zalety metod naturalnych i przyklejaj¹ na arkuszu papieru. Ka¿dy argument na osobnej karteczce. Nauczyciel kieruje segregowaniem, np. blok argumentów medycznych, psychologicznych, etycznych, ekonomicznych [10 min.] itd. Praca indywidualna. Uczniowie wype³niaj¹ test „prawda/fa³sz” (za³¹cznik [5 min.] B). Podsumowanie. Odczytanie prawid³owego rozwi¹zania testu. Komentarz [10 min.] nauczyciela, mo¿na wykorzystaæ za³¹czniki (foliogramy) C, D, E, F.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

115


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 116

116

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 117

117

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 118

118

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 119

gimnazjum kl. iii–10 (gm kl. iii–10)

Serial „CZ£OWIEK – MI£OŒÆ – RODZINA”

Film „Dramat aborcji”

Opracowanie: Magdalena Jackiewicz Dla uczniów III klasy gimnazjum

Temat: Dramat przerwanego ¿ycia 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• uœwiadomiæ sobie, ¿e ka¿dy cz³owiek ma prawo do ¿ycia i jest istot¹ niepowtarzaln¹, • mieæ szacunek do cz³owieka nienarodzonego.

Metody i formy pracy: : pogadanka, film, dyskusja, praca w grupach. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Dramat aborcji”,

• modele dziecka z okresu prenatalnego, • plakaty, albumy, ulotka pro-life, • za³¹czniki A, B (foliogram), • ksero za³¹cznika C (dla ka¿dego ucznia).

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž  

Krótki wyk³ad. Nauczyciel przypomina proces rozwoju dziecka w okresie prenatalnym. Wypowiedzi ilustruje modelami, plakatami, planszami, ilustracjami oraz wypowiedziami lekarzy naukowców – (za³¹cznik A). [5 min.] Projekcja filmu „Dramat aborcji”.

[22 min.]

Rozmowa (dyskusja) na temat syndromu poaborcyjnego oraz skutków [8 min.] biologicznych aborcji (za³¹cznik B). Praca indywidualna. Zadanie: „Do argumentów zamieszczonych w ulotce pro-life (za³¹cznik C) dopisz dodatkowo swoje has³a, refleksje na temat [5 min.] obrony ¿ycia. Odczytanie niektórych hase³ refleksji uczniów. Podsumowanie.

[5 min.]

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

119


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 120

120

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 121

121

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 122

gimnazjum kl. iii–11 (gm kl. iii–11)

Film „¯yjê bez ryzyka AIDS”

Opracowanie: Teresa Król

Dla uczniów III klasy gimnazjum (wersja 1)

122

Temat: „Mam za du¿o planów na przysz³oœæ...” (Tomek Kramarczyk)

9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• poznaæ podstawowe informacje dotycz¹ce wirusa HIV i choroby AIDS, • wiedzieæ, jakie s¹ drogi zaka¿enia wirusem HIV, • umieæ odró¿niæ zachowania ryzykowne od bezpiecznych, • zdawaæ sobie sprawê, ¿e od niego samego zale¿y, czy marzenia i plany mog¹ byæ w przysz³oœci osi¹gniête, • rozwijaæ postawê zrozumienia i empatii w stosunku do osób chorych i zaka¿onych.

Metody i formy pracy: : film, graffiti, praca w grupach.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „¯yjê bez ryzyka AIDS”,

• arkusze szarego lub bia³ego papieru, • kolorowe mazaki, flamastry, • ksero za³¹cznika.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ 

Ž  

ZapowiedŸ tematu i podzia³ uczniów na 5 grup.

[3 min.]

Ka¿da grupa otrzymuje arkusz papieru (takiej wielkoœci, aby swobodnie mieœci³ siê na stoliku) z napisanym lub naklejonym has³em (za³¹cznik) oraz mazaki i flamastry. Przed emisj¹ filmu nauczyciel informuje, ¿e ka¿da z grup ma opracowaæ w formie graffiti umieszczone w tytule zadanie. Dlatego podczas projekcji [2 min.] filmu warto zwróciæ szczególn¹ uwagê na wybrane treœci. Projekcja filmu „¯yjê bez ryzyka AIDS”.

[22 min.]

Praca w grupach. Ka¿dy z cz³onków grupy w wybranej formie (pisanej, [12 min.] graficznej) wypowiada siê na plakacie na zadany temat. Prezentacja pracy grup: omawia lider, reszta grupy uzupe³nia, dopowiada. [6 min.]

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 123

123

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 124

gimnazjum kl. iii–12 (gm kl. iii–12)

Film „¯yjê bez ryzyka AIDS”

Opracowanie: Teresa Król

Dla uczniów III klasy gimnazjum (wersja 2)

124

Temat: Choroba AIDS w XXI wieku 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• znaæ podstawowe informacje dotycz¹ce wirusa HIV i choroby AIDS, • wiedzieæ, jakie s¹ drogi zaka¿enia wirusem HIV i objawy choroby, • znaæ sposoby zapobiegania zaka¿eniom, • wykszta³ciæ postawê empatii wobec chorych na AIDS.

Metody i formy pracy: : film, pogadanka, praca samodzielna (æwiczenia). i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „¯yjê bez ryzyka AIDS”,

• E. Purzycka, M. Selke, M. Bojarska, T. Król, J. Nowakowski, M. Stocka, Wêdruj¹c ku doros³oœci – æwiczenia. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów klas I–III gimnazjum, Wyd. Rubikon, Kraków 2001.

< Czas: 45 min. = Przebieg lekcji: Œ  Ž  

Wprowadzenie: AIDS jako zagro¿enie ludzkoœci w XXI wieku. Sytuacja na [2 min.] œwiecie i w Polsce. Projekcja filmu „¯yjê bez ryzyka AIDS”. Refleksje po filmie: a) rozmowa na temat lêku i nieufnoœci wobec chorych na AIDS, b) bezpieczne i ryzykowne zachowania.

[22 min.]

[8 min.]

Samodzielna praca uczniów. Æwiczenia: Gim III–12b oraz Gim III–12c, [10 min.] w: Wêdruj¹c ku doros³oœci – æwiczenia, str. 68–69. Sprawdzenie prawid³owych rozwi¹zañ (porównanie wyników swojej pracy). [3 min.]

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 125

gimnazjum kl. iii–13 (gm kl. iii–13)

Film „Porno zniewolenie” (cz. 1. Na³óg) Opracowanie: Teresa Król Dla uczniów III klasy gimnazjum

Temat: Czy pornografia szkodzi?

9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• poznaæ zagro¿enia, które niesie pornografia, • uœwiadomiæ sobie, ¿e m³odzi ludzie s¹ poddawani komercji pornograficznej, • zdawaæ sobie sprawê, czym jest uzale¿nienie od pornografii.

Metody i formy pracy: : dyskusja panelowa, film.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y materia³ merytoryczny (za³¹cznik) – ksero dla 6 uczniów, • arkusz papieru, pisaki, • film wideo: „Porno zniewolenie”, • s³ownik jêzyka polskiego.

< Czas: 45 min. Przebieg zajêæ: = Przed zajêciami (na ok. 1–2 tygodni) nauczyciel przekazuje materia³y (za³¹cznik) dla uczniów, który zg³osili swój akces do roli ekspertów i moderatorów. Wyznaczeni uczniowie zapoznaj¹ siê z ca³oœci¹ materia³ów, a dok³adniej przygotowuj¹ ten fragment zagadnienia („jeden krok"), którego bêd¹ ekspertami. Moderatorzy powinni mieæ dobr¹ orientacjê w ca³oœci materia³u.

Œ  Ž

Przygotowanie sali lekcyjnej do dyskusji panelowej: stoliki dla 4 ekspertów i dla 2 moderatorów. Pozostali uczniowie stanowi¹cy publicznoœæ siedz¹ [3 min.] w rzêdach naprzeciwko ekspertów. Moderatorzy za pomoc¹ s³ownika jêzyka polskiego wyjaœniaj¹ termin „pornografia”. Formu³uj¹ temat spotkania „Czy pornografia szkodzi?”, przedstawiaj¹ ekspertów i zapowiadaj¹ projekcjê filmu. Projekcja 1. czêœci filmu „Porno zniewolenie” („Na³óg”).

[12 min.]



Po filmie eksperci kolejno przedstawiaj¹ przygotowanie tezy: 4 kroki wchodzenia w na³óg pornografii (uzale¿nienie, eskalacja, utrata wra¿liwoœci, [8 min.] tendencja wcielania w ¿ycie).



Moderatorzy daj¹ g³os publicznoœci i zachêcaj¹ do zadawania pytañ. Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

125


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 126

gimnazjum kl. iii–13 (gm kl. iii–13)

Kieruj¹ dyskusj¹. Przyk³adowe pytania: • Co eksperci s¹dz¹ o tezie, ¿e pornografia nie szkodzi? • Skoro pornografia uzale¿nia i szkodzi – dlaczego jest produkowana? Po up³ywie okreœlonego czasu (ok. 20 min.) moderatorzy zbieraj¹ wnioski.

126

‘ ’

[15 min.]

Sekretarz zapisuje zg³oszone przez moderatorów wnioski na arkuszu [5 min.] papieru lub na tablicy. Podsumowanie (ewentualne uzupe³nienie wniosków) przez nauczyciela. [2 min.]

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 127

127

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 128

128

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 129

gimnazjum kl. iii–14 (gm kl. iii–13)

Film „Porno zniewolenie” (cz. 2, 3, 4) Opracowanie: Teresa Król

Temat: Pornografia – schemat skojarzeñ Dla uczniów III klasy gimnazjum

9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• wiedzieæ, ¿e w pornografii nastêpuje dehumanizacja kobiety, • widzieæ zwi¹zek miêdzy pornografi¹ a przemoc¹, • kszta³towaæ odpowiedzialnoœæ za m³odzieñcze wybory.

Metody i formy pracy: : film, praca w grupach, schemat skojarzeñ (za³¹cznik). i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Porno zniewolenie”,

• s³ownik jêzyka polskiego, • s³ownik wyrazów obcych, • plakat z narysowanym schematem (patrz: za³¹cznik), ró¿nokolorowe pisaki, • ksero za³¹cznika dla 3 grup.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ 

Ž  

Nawi¹zanie do poprzedniego spotkania (1. czêœci filmu „Porno zniewole[2 min.] nie”).

Projekcja 3 kolejnych czêœci filmu. Nauczyciel poleca trzem grupom (np. siedz¹cym w trzech rzêdach), aby notowali w trakcie filmu istotne zagadnienia dotycz¹ce: a) w cz. 2 „Porno – dehumanizacja kobiety” (wyjaœnienie terminu „dehumanizacja” za pomoc¹ S³ownika jêzyka polskiego PWN) – niebezpie[9 min.] czeñstwa tzw. „miêkkiej pornografii” (od 12. do 21. min.). b) w cz. 3 „Przemoc” – bezpoœredni zwi¹zek miêdzy pornografi¹ a przemo[4 min.] c¹; „seksualizacja” dzieci (od 21. do 25. min.). c) w cz. 4 „Biznes” – efekt znieczulenia na wartoœci, normy, przemoc, z³o, nawet zabójstwa pod wp³ywem pornografii; mechanizm werbowania dziewcz¹t do seksbiznesu; stan zniewolenia kobiet; niebezpieczeñstwo AIDS; uzale¿nienie [9 min.] od narkotyków i alkoholu w seksbiznesie (od 26 do 35 min.). Opracowanie zanotowanych informacji w postaci wizualnej (za³¹cznik). Uczniowie w trzech grupach dopisuj¹ na „promieniach” skojarzenia z pornografi¹ – ka¿da grupa bazuje na informacjach „swojej” czêœci filmu [10 min.] i opracowuj¹ tylko swoj¹ czêœæ. Sporz¹dzenie wspólnego schematu na plakacie. Przedstawiciele trzech [10 min.] grup dopisuj¹ okreœlenia charakteryzuj¹ce pornografiê. Podsumowanie nauczyciela.

[1 min.]

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

129


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 130

130

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 131

gimnazjum kl. iii–15 (gm kl. iii–13)

Film „Porno zniewolenie“ (cz. 5 i 6)

Opracowanie: Teresa Król Dla uczniów III klasy gimnazjum

Temat: Jest wyjœcie – czyli o przeciwdzia³aniu pornografii 9

Cele:

Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien: • znaæ sposoby wyjœcia z uzale¿nienia od pornografii, • wiedzieæ, gdzie szukaæ pomocy w przypadku uzale¿nienia, • zdawaæ sobie sprawê, ¿e równie¿ od niego wiele zale¿y, czy pornografia bêdzie ogólnodostêpna.

Metody i formy pracy: : film, praca w grupach, drama.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Porno zniewolenie”,

• koperty z poleceniami do dramy, • s³ownik jêzyka polskiego, • albumy z dzie³ami sztuki.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž   ‘

Nawi¹zanie do poprzednich czterech czêœci filmu. Przypomnienie pro[2 min.] blematyki. Projekcja cz. 5 („Wyjœcie”) i cz. 6 („Cincinnati”).

[16 min.]

Wyjaœnienie terminu „pikieta”za pomoc¹ S³ownika jêzyka polskiego (PWN, 1999, t. 2). Prezentacja dzie³ sztuki (m.in. freski Micha³a Anio³a) przedstawiaj¹cych nagie cia³a, których nie mo¿na zaliczyæ do pornografii. Krótka dyskusja o granicy miêdzy dzie³em sztuki a obrazem, dŸwiêkiem [5 min.] itp., które kwalifikuj¹ siê do pornografii. Przygotowanie dramy (za³¹cznik). Praca w dwóch grupach. a) Grupa 1 – w nawi¹zaniu do treœci cz. 5. filmu otrzymuje polecenie z Sytuacj¹ 1. Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

131


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 132

gimnazjum kl. iii–15 (gm kl. iii–13)

’ “

132

b) Grupa 2 – w nawi¹zaniu do treœci cz. 6. filmu otrzymuje polecenie [7 min.] z Sytuacj¹ 2. Odegranie dramy (Sytuacja 1 i Sytuacja 2).

[10 min.]

Po zakoñczeniu – wypowiedzi graj¹cych i odbiorców.

[4 min.]

Podsumowanie nauczyciela.

[1 min.]

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 133

133

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 134


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 135

Szko³a ponadgimnazjalna


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 136

szko£a ponadgimnazjalna kl. i–1 (mi£oœÆ i seksualnoœÆ i p. 1)

Serial „JA–TY–MY” cz. III

Film „Dwie istoty p³ciowe”

Opracowanie: Teresa Król, Irena Zieliñska

Dla uczniów klasy I szko³y ponadgimnazjalnej (lekcja przeprowadzona osobno dla dziewcz¹t i osobno dla ch³opców)

136

Temat: Fazy rozwoju psychoseksualnego 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• utrwaliæ informacje na temat faz rozwoju psychoseksualnego cz³owieka, • kszta³towaæ postawê szacunku dla osób odmiennej p³ci.

Metody i formy pracy: : pogadanka, praca w grupach.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Dwie istoty p³ciowe”,

• arkusze szarego papieru • po trzy ró¿nokolorowe karteczki samoprzylepne dla ka¿dej grupy, • szpilki, klej, • kartki A4 do notowania, • T. Król, M. Ryœ (red.), Wêdruj¹c ku doros³oœci. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów szkó³ ponadgimnazjalnych, Wyd. Rubikon, Kraków 2002, • ksero za³¹cznika – zadania do pracy w grupach.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž  

ZapowiedŸ tematu i proœba, aby uczniowie ogl¹daj¹c fragment filmu zapamiêtali (ewentualnie zanotowali) cechy charakterystyczne dla [2 min.] poszczególnych faz rozwoju psychoseksualnego cz³owieka.

Projekcja fragmentu filmu „Dwie istoty p³ciowe” (od 16. min. 20. sek. do [6 min.] 22. min. 20. sek.). Praca w 5 grupach z tekstem podrêcznika Wêdruj¹c ku doros³oœci..., rozdzia³ „Fazy rozwoju psychoseksualnego i kszta³towania siê ról [12 min.] p³ciowych”, s. 48–54 (zadania dla grup w za³¹czniku). Relacja kolejnych liderów grup; nauczyciel zapisuje na tablicy nazwy [10 min.] wyszczególnionych faz. „Lista rad dla przysz³ego pokolenia”. a) pierwszy etap pracy: ka¿da z grup otrzymuje polecenie oraz trzy kolory

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 137

szko£a ponadgi mnazjalna kl. i–1 (mi£oœÆ i seksualnoœÆ i p. 1)

karteczek. Na osobnych karteczkach uczniowie pisz¹ rady dla rodziców (jeden kolor), starszego rodzeñstwa (drugi kolor), m³odszego rodzeñstwa (trzeci kolor). Polecenie dla uczniów: Niedawno prze¿ywaliœcie trudny (dla Was i dla rodziców) okres dojrzewania. Jakie rady dalibyœcie rodzicom? Jakie m³odszemu, a jakie starszemu rodzeñstwu? Spiszcie klasow¹ listê rad dla przysz³ego pokolenia. [10 min.] b) drugi etap pracy: Do trzech du¿ych arkuszy papieru uczniowie przyklejaj¹ (przyczepiaj¹) karteczki z radami. Nauczyciel g³oœno odczytuje i stawia pytanie: Czy jako przyszli rodzice sami równie¿ zaakceptujecie te rady? Uwaga: „listê rad” mo¿na zachowaæ na spotkanie z rodzicami, zaprezen[5 min.] towaæ i omówiæ.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

137


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 138

138

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 139

szko³a ponadgimnazjalna kl. i–2 (mi£oœÆ i seksualnoœÆ p. 2)

Serial „JA–TY–MY” cz. III

Film „Ona i On”

Opracowanie: Teresa Król, Irena Zieliñska Dla uczniów III klasy szko³y ponadgimnazjalnej

Temat: Kobiecoœæ i mêskoœæ 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• poznaæ ró¿nice wystêpuj¹ce miêdzy psychik¹ dziewczyny i psychik¹ ch³opca, • akceptowaæ ró¿nice wynikaj¹ce z przynale¿noœci do danej p³ci.

Metody i formy pracy: : praca w grupach, æwiczenie – piramida priorytetów, dyskusja, film. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „On i ona”,

• ksero piramidy priorytetów dla grup ch³opców i dziewcz¹t (za³¹cznik A i B).

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ

Wprowadzenie – kobiecoœæ i mêskoœæ dwa œwiaty?

Ž

Praca w grupach – piramida priorytetów: sporz¹dzenie listy 10 cenionych cech dla kobiecoœci i mêskoœci. [15 min.] Zadanie – osobno dla grup dziewcz¹t i ch³opców.





Projekcja fragmentu filmu „Ona i on”.

[5 min.] [pierwsze 10 min.]

Prezentacja wyników prac z uzasadnieniem kryterium wa¿noœci. Ewen[15 min.] tualnie dyskusja.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

139


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 140

140

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 141

141

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 142

szko£a ponadgimnazjalna kl. i-3 (mi£oœÆ i seksualnoœÆ p. 3)

Serial „CZ£OWIEK – MI£OŒÆ – RODZINA”

Film „Cz³owiek – istota p³ciowa”

Opracowanie: Teresa Król

Dla uczniów I klasy szko³y ponadgimnazjalnej

142

Temat: Kobieta i mê¿czyzna 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• znaæ istotê i sens p³ciowoœci, • uto¿samiaæ siê z w³asn¹ p³ci¹, • znaæ cechy mi³oœci dojrza³ej i niedojrza³ej.

Metody i formy pracy: : film, æwiczenie „Karuzela”.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Cz³owiek – istota p³ciowa”

• kserokopie za³¹cznika dla ka¿dego ucznia.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ 

Ž

Wprowadzenie: p³ciowoœæ jako sposób istnienia kobiety i mê¿czyzny. [4 min.] Projekcja fragmentu filmu „Cz³owiek – istota p³ciowa” (od pocz. do 11 min. 30. sek. i od 21. min. do koñca). Przed projekcj¹ nauczyciel prosi o zwrócenie uwagi na te aspekty ¿ycia cz³owieka, które p³ciowoœæ determinuje. Uczniowie sporz¹dzaj¹ notatki (u³atwieniem bêdzie za³¹cznik). W tych miejscach, w których s¹ wypowiadane wa¿ne myœli, warto zatrzymaæ film, aby uczniowie zd¹¿yli sporz¹dziæ notatki. Formularz (za³¹cznik) mo¿na jeszcze uzupe³niæ po [15 min.] filmie. Æwiczenie „Karuzela”: a)ustawienie krzese³ w dwóch krêgach, tak aby uczniowie mogli siedzieæ naprzeciwko siebie (stoliki nie bêd¹ potrzebne), b) uczniowie dobieraj¹ siê w pary, siadaj¹ twarz¹ do siebie. Ci, którzy siedz¹ w krêgu wewnêtrznym, referuj¹ swoje notatki – uczynione w czasie filmu. Uczniowie z krêgu zewnêtrznego w trakcie s³uchania uzupe³niaj¹ swoje notatki, c) po 4 minutach kr¹g wewnêtrzny przesuwa siê o dwa krzes³a. Obecnie uczniowie, którzy siedz¹ w krêgu zewnêtrznym referuj¹, a s³uchaj¹cymi [16 min.] i notuj¹cymi s¹ ci, którzy siedz¹ wewn¹trz krêgu. d) po 3–4 rundkach uczniowie podaj¹ wypracowane wnioski na arkusz zbiorczy, który pozostaje umieszczony w widocznym miejscu w klasie. [10 min.]

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 143

143

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 144

szko£a ponadgimnazjalna kl. i–4 (mi£oœÆ i seksualnoœÆ p. 4)

Serial „CZ£OWIEK – MI£OŒÆ – RODZINA” Film „Mi³oœæ” Opracowanie: Irena Zieliñska Dla uczniów I klasy szko³y ponadgimnazjalnej

144

Temat: Mi³oœæ dojrza³a – mi³oœæ prawdziwa 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• znaæ istotê mi³oœci miêdzy mê¿czyzn¹ a kobiet¹, •umieæ odró¿niæ mi³oœæ dojrza³¹, która wymaga czasu, od mi³oœci niedojrza³ej.

Metody i formy pracy: : film, gra dydaktyczna: „prawda–fa³sz”, praca w grupach, test, praca z podrêcznikiem.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Mi³oœæ”,

• karty z cytatami do gry „prawda–fa³sz“, • za³¹czniki A–E, •T. Król, M. Ryœ (red.), Wêdruj¹c ku doros³oœci. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów szkó³ ponadgimnazjalnych, Wyd. Rubikon, Kraków 2002.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ

Wprowadzenie do zajêæ i podzia³ na grupy 4–5-osobowe.

[3 min.]

 Istota mi³oœci – analiza cytatów i zdañ. Ka¿da grupa dostaje przygotowane Ž   ‘ ’

(pociête) karty z cytatami (za³¹cznik A). Zadaniem uczniów jest zakwalifikowaæ poszczególne zdania do danej grupy – „Prawda”, „Fa³sz”, „Nie wiem”. [8 min.] Odczytanie wyników pracy. Ewentualne korygowanie przez kolegów. [4 min.] Projekcja fragmentu filmu „Mi³oœæ” (od 11 min. 30 sek. do koñca). [10 min.]

Uczniowie otrzymuj¹ za³¹cznik B, zastanawiaj¹ siê i wpisuj¹, czym charakteryzuje siê mi³oœæ dojrza³a i niedojrza³a. (Pomocny materia³ w podrêczniku Wêdruj¹c ku doros³oœci..., s. 54, [10 min.] 67–69, 82–89.) Prezentacja pracy grup.

[8 min.]

Nauczyciel mo¿e wykorzystaæ w podsumowaniu za³¹cznik C.

[2 min.]

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 145

145

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 146

146

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 147

147

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 148

148

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 149

szko³a ponadgi mnazjalna kl. i–5 (mi£oœÆ i seksualnoœÆ i p. 6)

Serial „JA–TY–MY” cz. III Film „Przed œlubem” Opracowanie: Teresa Król, Irena Zieliñska Dla uczniów klasy I szko³y ponadgimnazjalnej

Temat: Seks przedma³¿eñski – tak czy nie? 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

•umieæ rozpoznaæ mity zwi¹zane z seksem przedma³¿eñskim, •znaæ mo¿liwe konsekwencje wspó³¿ycia przedma³¿eñskiego, •wiedzieæ, jak argumentowaæ wybór postawy abstynencji seksualnej, •kszta³towaæ umiejêtnoœæ rz¹dzenia sob¹ i budowania w³aœciwych relacji dziewczyna – ch³opak.

Metody i formy pracy: : analiza filmu, dyskusja.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Przed œlubem”,

• karty odpowiedzi – ksero dla ka¿dego ucznia (za³¹cznik), • du¿y arkusz szarego papieru, pisaki.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ 

Ž  

Wprowadzenie. Ka¿dy cz³owiek potrzebuje przyjaŸni, akceptacji, mi³oœci. M³odsi ludzie nierzadko podejmuj¹ wspó³¿ycie seksualne dla zaspokojenia tych potrzeb. [2 min.] St¹d nierzadkie póŸniej rozczarowania, zranienia, rozstania. Projekcja fragmentu filmu „Przed œlubem” (od 10 min. do koñca). Podczas ogl¹dania uczniowie wype³niaj¹ „Kartê odpowiedzi”. (Uwaga: jeœli nauczyciel zauwa¿y, ¿e emisja filmu jest zbyt szybka i uczniowie nie nad¹¿aj¹ z wype³nieniem karty, trzeba film zatrzymy[ok. 16 min.] waæ.)

Przedstawienie kolejnych odpowiedzi na forum klasy i zapis na wspólnym [15 min.] plakacie. Dyskusja – w sytuacji, gdy s¹dy (pogl¹dy) uczniów ró¿ni¹ siê od [10 min.] wypowiedzi bohaterów filmu. Podsumowanie nauczyciela; podkreœlenie odpowiedzialnoœci w dokony[2 min.] wanych wyborach dotycz¹cych wspó³¿ycia seksualnego. Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

149


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 150

150

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 151

szko³a ponadgimnazjalna kl. i–6 (mi£oœÆ i seksualnoœÆ i, p. 6)

Serial „CZ£OWIEK – MI£OŒÆ – RODZINA”

Film „Cz³owiek – istota p³ciowa”

Opracowanie: Teresa Król

Dla uczniów I klasy szko³y ponadgimnazjalnej

Temat: Wakacje i... namiot? 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

•znaæ mechanizm dzia³ania popêdu seksualnego, •wiedzieæ, ¿e mo¿na w sobie wypracowaæ samoopanowanie, •zdawaæ sobie sprawê, ¿e dziewictwo jest darem dla wspó³ma³¿onka.

Metody i formy pracy: : film, drama, pogadanka, dyskusja, praca w grupach. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Cz³owiek – istota p³ciowa”,

• kartki dla grup, • rekwizyty typowe dla ojca i nastolatki, • dekoracja wskazuj¹ca na miejsce akcji czyli dom.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ



Ž

Wprowadzenie. Zbli¿aj¹ siê wakacje. Córka zapowiada, ¿e zamierza wyjechaæ z ch³opcem pod namiot. Ojciec nie godzi siê na tak¹ formê wypoczynku. W wielu domach dochodzi do podobnych sytuacji konfliktowych. Dlaczego? Czy jest [2 min.] mo¿liwy jakiœ kompromis? ZapowiedŸ dramy „Namiot”.

Projekcja fragmentu filmu „Cz³owiek – istota p³ciowa” (od 13. do 21 min.). [8 min.] Uwaga! Przed projekcj¹ filmu nauczyciel prosi, aby grupa ch³opców „wy³owi³a” z wypowiedzi bohaterów filmu argumenty dla ojca (uzasadnienie obaw co do wyjazdu córki), a grupa dziewcz¹t umia³a uzasadniæ jej chêci takiej formy spêdzenia wakacji. Po filmie – praca w grupach (ok. 6-osobowych jednop³ciowych). Na podstawie informacji otrzymanych z filmu i nie tylko... ch³opcy spisuj¹ argumenty dla ojca, a dziewczêta spisuj¹ argumenty dla córki. Kartki z argumentami prze[6 min.] ka¿¹ „aktorom”.

 

Wybór ochotników – pary „aktorów” do odegrania dramy: dziewczyna [2 min.] – rola córki, ch³opiec – rola ojca. „Aktorzy” – przygotowuj¹ scenariusz dramy „Namiot” pos³uguj¹c siê argu[6 min.] mentami wypracowanymi przez kolegów. Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

151


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 152

szko£a ponadgimnazjalna kl. i–6 (mi£oœÆ i seksualnoœÆ i, p. 6)

152

’ “ ”

W tym czasie nauczyciel prowadzi pogadankê nt. obejrzanego filmu, przypominaj¹c niektóre sformu³owania, np. co mo¿e oznaczaæ powiedzenie, ¿e „kobieta jest jak woda w jeziorze, a mê¿czyzna jak strumieñ”. Przygotowanie dekoracji, rekwizytów.

[2 min.]

Dziewczyna i ch³opiec wcielaj¹ siê w role i odgrywaj¹ scenkê konfliktu [8 min.] ojciec–córka. Obserwatorami s¹ uczniowie ca³ej klasy. Po dramie: dyskusja nt. przedstawionej sytuacji oraz refleksja o odczuci[8 min.] ach „aktorów” i obserwatorów. Podsumowanie. Pogadanka. O ile drama „Namiot” pomog³a zrozumieæ obawy rodziców? Z czego one wynikaj¹? Czy argumenty ojca i córki by³y przekonywuj¹ce? Czy rozwi¹zanie sytuacji zaproponowanej przez „aktorów” odpowiada „obserwatorom”? Jakie inne rozwi¹zania s¹ [3 min.] mo¿liwe?

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 153

szko£a ponadgimnaz jalna kl. i–7 (Biologia pr okreacj i i, p. 1–3)

Serial „JA–TY–MY” cz. III

Film „Dwie istoty p³ciowe”

Opracowanie: Teresa Król

Dla uczniów I klasy szko³y ponadgimnazjalnej (lekcja mo¿e byæ przeprowadzona osobno dla dziewcz¹t i osobno dla ch³opców)

Temat: Byæ matk¹..., byæ ojcem... 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

•utrwaliæ informacje dotycz¹ce budowy i funkcjonowania uk³adu rozrodczego kobiety i mê¿czyzny, •wzmocniæ swoj¹ to¿samoœæ p³ciow¹, • kszta³towaæ pozytywne postawy wobec macierzyñstwa i ojcostwa, • zdawaæ sobie sprawê z odpowiedzialnoœci za poczête ¿ycie cz³owieka.

Metody i formy pracy: : film, pogadanka, test.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Dwie istoty p³ciowe”,

• ksero testu dla ka¿dego ucznia (za³¹cznik A), • plansze „Poznaj samego siebie”, • foliogramy „P³odnoœæ bez tajemnic”, • artyku³ prasowy (za³¹cznik B) • Podrêcznik: T. Król, M. Ryœ (red.) Wêdruj¹c ku doros³oœci. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów szkó³ ponadgimnazjalnych, Wyd. Rubikon, Kraków 2002.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ

 Ž

Wprowadzenie. Odczytanie motta: Roœliny istniej¹ w sobie; Owady dziêki sobie; Ludzie dla siebie.

Samuel Taylor Coleridge

[1 min.]

Pogadanka nt. p³ciowoœci jako daru i zadania: •dlaczego mówimy o p³ciowoœci jako o darze? •w jakim sensie seksualnoœæ jest równie¿ dla cz³owieka zadaniem? [3 min.] •w jaki sposób p³ciowoœæ cz³owieka realizuje siê najpe³niej? Projekcja fragmentu filmu „Dwie istoty p³ciowe” (do 16. min. 16. sek.). [16 min.]

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

153


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 154

szko£a ponadgimnazjalna kl. i–7 (Biologia prokreacji i, p. 1–3)

 

154

‘ ’ “

Wype³nienie indywidualne testu (za³¹cznik A) – z pomoc¹ podrêcznika „Wêdruj¹c ku doros³oœci” dla szkó³ ponadgimnazjalnych, s. 157–169. [5 min.] Sprawdzenie testu przez kolegê (kole¿ankê) – wpisanie punktacji; nauczy[3 min.] ciel podaje prawid³owe odpowiedzi. Pogadanka: Okresowa p³odnoœæ kobiety i ci¹g³a mê¿czyzny; inicjacja seksualna – [3 min.] wspólna odpowiedzialnoœæ za poczête dziecko. Odczytanie „Historii Marka” (za³¹cznik B).

[5 min.]

Dyskusja: „tak” czy „nie” dla postawy Marka – „Mo¿e nic siê nie stanie, [8 min.] mo¿e ona to jakoœ wytrzyma...”.

> Podsumowanie. W podsumowaniu warto podkreœliæ zagadnienia: a) inicjacji seksualnej w ma³¿eñstwie (bezpieczeñstwo, równie¿ psychiczne, dla wszystkich stron), b) solidarnoœci kobiet (por. postawa Emilki z art. „Historia Marka“), [2 min.] c) wiernoœci i uczciwoœci (por. s³owa przysiêgi ma³¿eñskiej).

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 155

155

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 156

156

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 157

szko£a ponadgimnazjalna kl. i i–1 (cz£oWiek ii , p. 1B)

Serial „JA–TY–MY”

Opracowanie: Teresa Król

Film „Dar ¿ycia”

Dla uczniów II klasy szko³y ponadgimnazjalnej

Temat: Dziecko darem

157

9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• znaæ pojêcie odpowiedzialnego rodzicielstwa, • wiedzieæ o zagro¿eniach i trudnoœciach macierzyñstwa i ojcostwa, • umieæ zwerbalizowaæ wartoœci, jakie daje macierzyñstwo i ojcostwo.

Metody i formy pracy: : film, pogadanka, praca indywidualna. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Dar ¿ycia”,

• dwukolorowe karteczki samoprzylepne – po dwie dla ka¿dego ucznia, • cztery arkusze papieru pakowego, • ewentualnie ksero za³¹cznika (Bogactwo) dla ka¿dego ucznia.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž 

 ‘

Wprowadzenie: ka¿de dziecko ma prawo do ¿ycia (przyjêcia go), akceptacji [2 min.] i rodzicielskiej mi³oœci. Projekcja fragmentu filmu „Dar ¿ycia” (od 14. min. do koñca).

[8 min.]

Krótka refleksja (pogadanka) nt. odpowiedzialnego rodzicielstwa i ¿ycia [4 min] jako daru. Miniankieta: „Zestawienie wartoœci i ich zagro¿eñ”. Uczniowie otrzymuj¹ po 2 ró¿nokolorowe karteczki i pisz¹ na ka¿dej z nich po jednym pytaniu. Odpowiadaj¹ pisemnie. a) Jakie wartoœci widzê w macierzyñstwie? (pisz¹ dziewczêta). Jakie wartoœci widzê w ojcostwie? (pisz¹ ch³opcy). b) Jakie zagro¿enia istniej¹ i utrudniaj¹ realizacjê macierzyñstwa? (pisz¹ dziewczêta). Jakie zagro¿enia istniej¹ i utrudniaj¹ realizacjê ojcostwa? [10 min.] (pisz¹ ch³opcy). Arkusze zbiorcze: na 4 du¿ych arkuszach papieru uczniowie przyklejaj¹ swoje karteczki. Uwaga: karteczki, na których wypowiedzi siê powtarzaj¹, mo¿na nakle[6 min.] jaæ jedna na drug¹. G³oœne odczytanie oraz komentarz uczniów lub nauczyciela.

[7 min.]

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 158

szko£a ponadgimnazjalna kl. ii–1 (cz£oWiek ii, p. 1B)

Podsumowanie. Odczytanie wypowiedzi (ewentuanie tylko fragmentów wypowiedzi) matki NN „Bogactwo” (za³¹cznik). Uwaga: Za³¹cznik mo¿na równie¿ potraktowaæ jako materia³ do analizy [8 min.] i pogadanki nt. „Co nam daje dziecko?“.

158

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 159

159

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 160

160

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 161

szko£a ponadgimnazjalna kl. ii–2 (cz£oWiek ii, p. 1a,B)

Serial „CZ£OWIEK – MI£OŒÆ – RODZINA”

Film „Do progu dojrzewania”

Opracowanie: Magdalena Jackiewicz Dla uczniów II klasy gimnazjum

Temat: Od dnia moich urodzin do... 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• poznaæ fazy rozwoju dziecka jako ci¹g³ego procesu, • znaæ czynniki integruj¹ce rodzinê i rozumieæ ich rolê.

Metody i formy pracy: : pogadanka, praca w grupach, sesja zdjêciowa, film, praca z podrêcznikiem. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Do progu dojrzewania”,

• papier pakowy, flamastry, • albumy ze zdjêciami z osobistych kolekcji ucznia, • za³¹czniki A i B, • T. Król, M. Ryœ (red.), Wêdruj¹c ku doros³oœci. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów szkó³ ponadgimnazjalnych, Wyd. Rubikon, Kraków 2002.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž   ‘

Wprowadzenie do tematu. Uwaga. Na poprzednich zajêciach nauczyciel prosi o przyniesienie zdjêæ z okresu dzieciñstwa.

Praca w grupach. Podzia³ na trzy grupy: ka¿da otrzymuje do opracowania [8 min.] has³a: a) dziecko, b) rodzice, c) rodzina (za³¹cznik A). Prezentacja opracowanego materia³u i dyskusja (zwrócenie uwagi na pozytywne i negatywne skojarzenia). Zapis zbiorczy wyników pracy grup [7 min.] i wywieszenie go na tablicy. Projekcja filmu „Do progu dojrzewania”.

[20 min.]

Sesja zdjêciowa w grupach. Wybór zdjêæ najlepiej charakteryzuj¹cych dziecko w kolejnych etapach ¿ycia (za³¹cznik B). Prezentacja fotografii [8 min.] z uzasadnieniem. (Uwaga: materia³ merytoryczny w: Wêdruj¹c ku doros³oœci..., s. 22-29.) Podsumowanie – znaczenie rodziców w procesie prawid³owego rozwoju [2 min.] dziecka i jego przysz³oœci.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

161


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 162

162

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 163

sz ko£a ponadgimnaz jalna kl. ii–3 (mi£oœÆ i seksua lnoœÆ ii, p. 2,3)

Serial „CZ£OWIEK – MI£OŒÆ – RODZINA”

Film „Cz³owiek – istota p³ciowa”

Opracowanie: Magdalena Jackiewicz, Roman Sys³o Dla uczniów II klasy szko³y ponadgimnazjalnej

Temat: Twoja przysz³oœæ zale¿y od ciebie 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

•uœwiadomiæ sobie, ¿e umiejêtnoœæ panowania nad popêdem seksualnym jest niezbêdna w procesie osi¹gania integracji seksualnej.

Metody i formy pracy: : praca indywidualna, film, praca w grupach. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Cz³owiek – istota p³ciowa”,

• kartki do pracy indywidualnej (za³¹czniki).

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž   ‘

Wprowadzenie do tematu. Nauczyciel przedstawia problem integracji [3 min.] wszystkich p³aszczyzn seksualnoœci cz³owieka. Praca indywidualna. Prowadz¹cy rozdaje ankietê 1 (za³¹cznik A). Uczniowie indywidualnie wypowiadaj¹ siê na postawione pytanie: „Jak s¹dzisz, co wp³ywa na decyzjê m³odych ludzi o rozpoczêciu wspó³¿ycia seksual[7 min.] nego”. Projekcja fragmentu filmu „Cz³owiek – istota p³ciowa” (od 11. min. 30. sek. [5 min. 30. sek.] do 17. min. – wypowiedŸ dr Teresy Olearczyk).

Praca w ma³ych grupach (3–4 osoby). Uczniowie po przedyskutowaniu hierarchizuj¹ punkty dotycz¹ce konsekwencji wspó³¿ycia seksualnego przed [7 min.] zawarciem zwi¹zku ma³¿eñskiego – ankieta 2 (za³¹cznik B). Uczniowie w 2 grupach dokonuj¹ zestawienia wypowiedzi ankietowych, pos³uguj¹c siê arkuszami zbiorczymi. [15 min.] Arkusz I – ankieta 1, Arkusz II – ankieta 2. Komentarz nauczyciela i podsumowanie – nauczyciel ustosunkowuje siê do wyników ankiet. Omawia „obiegowe argumenty”, odpowiednio zestawiaj¹c wyniki zaprezentowane na arkuszu I i arkuszu II. Wskazuje na cele [7 min.] p³ciowoœci (tworzenie wiêzi, prokreacja). Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

163


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 164

164

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 165

szko£a ponadgimnazjalna kl. ii–4 (mi£oœÆ i seksualnoœÆ ii, p. 6)

Serial „CZ£OWIEK – MI£OŒÆ – RODZINA”

Opracowanie: Roman Sys³o

Film„Etyka seksualnoœci” oraz „Pornografia: niszczy, uzale¿nia, zabija Dla uczniów II klasy szko³y ponadgimnazjalnej

Temat: Pornografia

9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• uzmys³owiæ sobie niebezpieczeñstwa p³yn¹ce z pornografii, • wiedzieæ, ¿e pornografia jest przeciwko mi³oœci, bo j¹ pomija i poni¿a.

Metody i formy pracy: : pogadanka, ankieta, film, dyskusja.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Etyka seksualnoœci” oraz „Pornografia: niszczy, uzale¿nia, zabi-

ja”, • czyste kartki papieru, • Podrêcznik: T. Król, M. Ryœ (red.), Wêdruj¹c ku doros³oœci. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów szkó³ ponadgimnazjalnych, Wyd. Rubikon, Kraków 2002, s. 215–217

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž

  ‘

ZapowiedŸ tematu spotkania.

Ankieta anonimowa. Uczniowie odpowiadaj¹ na postawione pytania: a) spróbuj okreœliæ, czym jest pornografia? [5 min.] b) jakie skutki mo¿e powodowaæ pornografia? Projekcja fragmentu filmu „Etyka seksualnoœci” (od 10. min. 50. sek. do 11. [2 min.] min. 50. sek.) oraz „Pornografia: niszczy, uzale¿nia, zabija” (od pocz. do 12. min. 30. sek. oraz od 15. min. do 28. min. 45. sek.) [27 min.] lub praca w grupach z podrêcznikiem. Pogadanka: swobodne wypowiedzi uczniów uczniów – refleksje po obej[4 min.] rzanych fragmentach filmów. Nauczyciel odczytuje niektóre wypwiedzi z ankiet. Dyskusja.

[5 min.]

Podsumowanie. Propozycje najwa¿niejszych treœci w za³¹czniku.

[2 min.]

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

165


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 166

166

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 167

sz ko£a ponadgimnaz jalna kl. ii–5 (mi£oœÆ i seksua lnoœÆ ii, p. 7,8)

Serial „JA–TY–MY” cz. III

Film „Ona i On”

Opracowanie: Teresa Król

Dla uczniów II klasy szko³y ponadgimnazjalnej

Temat: Mi³oœæ – kolejnoœæ wiêzi 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• poznaæ rodzaje mi³oœci i etapy jej rozwoju, • uœwiadomiæ sobie wartoœæ mi³oœci osobowej (agape).

Metody i formy pracy: : pogadanka, wywiad, test.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Ona i on”,

• kartki ksero z tekstem dla ka¿dej z grup. •T. Król, M. Ryœ (red.), Wêdruj¹c ku doros³oœci. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów szkó³ ponadgimnazjalnych, Wyd. Rubikon, Kraków 2002 lub M. i W. Grabowscy, A. i M. Niemyscy, M. i P. Wo³ochowiczowie, Zanim wybierzesz, Wydawnictwo Szkolne PWN, Warszawa 1999, • foliogram przedstawiaj¹cy etapy mi³oœci (za³¹cznik).

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž  

Wprowadzenie. Z³o¿onoœæ mi³oœci kobiety i mê¿czyzny.

Wyk³ad: „Etapy mi³oœci” (foliogram w za³¹czniku). Materia³ do wyk³adu w po[10 min.] drêczniku Wêdruj¹c ku doros³oœci..., str. 70. Projekcja fragmentu filmu „Ona i on” (od 10 min. do koñca). (Przed projekcj¹ proœba skierowana do uczniów o szczególne zwrócenie [14 min.] uwagi na mi³oœæ: zmys³ow¹, uczuciow¹ i osobow¹). Pogadanka – zaprezentowanie przyk³adów sytuacji z literatury, filmu lub ¿ycia obrazuj¹cych: a) mi³oœæ „je¿eli”, „poniewa¿” i „pomimo”, [20 min.] b) mi³oœæ zmys³ow¹, uczuciow¹ i osobow¹. Podsumowanie – mi³oœæ osobowa jako jedna z najwy¿szych wartoœci [1 min.] w ¿yciu cz³owieka.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

167


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 168

168

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 169

szko£a ponadgimnazjalna kl. ii–6 (ma£¯eñstWo p. 1)

Serial „JA–TY–MY” cz. III Film „Dar ¿ycia” Opracowanie: Teresa Król

Dla uczniów II klasy szko³y ponadgimnazjalnej

Temat: Ma³¿eñstwo – akty prawne i przyrzeczenia 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• wiedzieæ, czym jest ma³¿eñstwo w ujêciu prawnym, •znaæ skutki prawne zawarcia ma³¿eñstwa oraz przeszkody w jego zawarciu, •poznaæ treœæ niektórych przyrzeczeñ i przysi¹g sk³adanych podczas zawierania ma³¿eñstwa.

i formy pracy: : Metody film, pogadanka, praca w grupach. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Dar ¿ycia”,

• ksero za³¹cznika dla ka¿dego ucznia, •T. Król, M. Ryœ (red.), Wêdruj¹c ku doros³oœci. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów szkó³ ponadgimnazjalnych, Wyd. Rubikon, Kraków 2002, •materia³y do wystawki (nauczyciel prosi uczniów 2 tygodnie wczeœniej o wyszukanie materia³ów).

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ



Ž

Przygotowanie klasowej wystawki. Przyniesione zdjêcia z ceremonii œlubnej rodziców, dziadków (mo¿e nawet pradziadków), krewnych, znajomych, zaproszenia na œlub ¿yczenia, itp. uczniowie umieszczaj¹ w odpowiedniej dekoracji (ramki, lichtarze, œwiece, draperia); czynnoœciom tym mo¿e [6 min.] towarzyszyæ odpowiednia muzyka.

Projekcja fragmentu filmu „Dar ¿ycia”. [pierwsze 14 min.] Przed emisj¹ nauczyciel poleca, aby uczniowie w trakcie projekcji starali siê zanotowaæ nastêpuj¹ce informacje: a) zasady prawa ma³¿eñskiego, b) formy zawarcia ma³¿eñstwa, c) skutki prawne zawarcia ma³¿eñstwa, d) nazwisko ma³¿onków, e) powody stoj¹ce na przeszkodzie zawarcia zwi¹zku ma³¿eñskiego. Praca w grupach: a) uzupe³nienie informacji filmowych treœciami zaczerpniêtymi z po[5 min.] drêcznika Wêdruj¹c ku doros³oœci..., str. 236–241. Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

169


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 170

szko£a ponadgimnazjalna kl. ii–6 (ma£¯eñstWo p. 1)



170

 ‘

b) relacja liderów grup. Ka¿da grupa referuje informacje dotycz¹ce jednego zagadnienia (wg punktu 2a–e). Inne grupy uzupe³niaj¹ wy[5 min.] powiedŸ. Analiza treœci przyrzeczeñ i przysi¹g ma³¿eñskich. Uczniowie otrzymuj¹ [10 min.] za³¹cznik. Odpowiedzi na pytania w formie pisemnej. Odczytanie wyników pracy przez jednego z uczniów; pozostali uzupe³niaj¹ [3 min.] wypowiedŸ. Zakoñczenie. Nauczyciel odczytuje jedn¹ z sentencji: Nie wystarczy powiedzieæ: kocham ciê, aby kochaæ ca³e ¿ycie. lub

Zawieraj¹c zwi¹zek ma³¿eñski dwie osoby w obecnoœci wszystkich oœwiadczaj¹: Nale¿ymy do siebie, pragniemy byæ zawsze razem, nie chcemy, aby ktoœ lub coœ przeszkodzi³o naszemu zwi¹zkowi. Równie¿ w chwilach najbardziej intymnych mówi¹: Nale¿ymy w pe³ni do siebie. Chcemy byæ ze sob¹ niezale¿nie od tego, co siê stanie – w chorobie, trudnoœciach, zmartwieniach. [2 min.] Nasz zwi¹zek jest dla nas najwa¿niejszy.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 171

171

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 172

szko£a ponadgimnazjalna kl. ii–7 (ma£¯eñstWo ii, p. 2)

Serial „JA–TY–MY” cz. III

Film „Przed œlubem"

Opracowanie: Teresa Król, Irena Zieliñska Dla uczniów II klasy szko³y ponadgimnazjalnej

172

Temat: Czy to w³aœnie on? Czy to w³aœnie ona? 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• wzbudziæ refleksjê o sobie: co mogê wnieœæ do ma³¿eñstwa? • wiedzieæ, jakie czynniki wp³ywaj¹ na to, ¿e zwi¹zek ma³¿eñski jest udany.

Metody i formy pracy: : gra „cztery k¹ty”, pogadanka, ankieta – autorefleksja, praca w grupach, rozsypanka, film.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Przed œlubem”,

• kartki ksero do æwiczenia „cztery k¹ty” (za³¹cznik A). • kartki ksero z tekstami rozsypanki (w kopertach) dla wszystkich grup (za³¹cznik B), • kartki ksero z tekstami „Autorefleksji” dla wszystkich uczniów (za³¹cznik C),

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ 

Ž

Wprowadzenie: prezentacja tematu lekcji.

Gra „cztery k¹ty”. A) ZapowiedŸ problemu: zanim m³odzi ludzie zdecyduj¹ siê wejœæ w zwi¹zek ma³¿eñski, wczeœniej sympatyzuj¹ z innymi dziewczêtami i ch³opcami. Pytanie nauczyciela: Jak s¹dzicie, czy istnienie poprzednich sympatii dla póŸniejszego zwi¹zku (ma³¿eñstwa): a) jest wa¿ne, b) nie jest wa¿ne, c) zale¿y od stopnia za¿y³oœci by³ych partnerów, d) nie mam zdania. Nauczyciel wskazuje na kartki z napisami umieszczonymi w czterech k¹tach i poleca uczniom, aby stanêli w tym k¹cie, z którym stwierdzeniem siê identyfikuj¹. B) Refleksja; uczniowie argumentuj¹, dlaczego wybrali dany „k¹t”. [5 min.] Projekcja fragmentu filmu „Przed œlubem”. (pierwsze 11 min.) W trakcie projekcji – æwiczenie „Film niemy”. Podczas filmowej opowieœci

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 173

szko£a ponadgimnazjalna kl. ii–7 (ma£¯eñstWo ii, p. 2)

o rozstaniu z Piotrkiem, poprzednikiem Micha³a – nauczyciel wycisza dŸwiêk. Po zakoñczeniu tej scenki (podarowanie kwiatów) nauczyciel pyta uczniów: co ta scenka mog³a przedstawiaæ? Nauczyciel ponawia projekcjê tego fragment filmu (sceny z Piotrkiem), tym razem z towarzyszeniem dŸwiêku. Pytanie nauczyciela: jak wygl¹da konfrontacja Waszych przewidywañ z realiami filmu? Krótka pogadanka na temat rozstañ i po¿egnañ. W przelotnych zwi¹zkach nie musz¹ byæ one bardzo przykre i rani¹ce. Wa¿na jest [10 min.] osobowoœæ kultura partnerów.



Ci¹g dalszy projekcji filmu „Przed œlubem”.

Ochotnicy odczytuj¹ swój ¿yciowy program (ankieta).

 ’

(od 12 minuty do koñca)

Autorefleksja: czy jestem dojrza³y(a) do ma³¿eñstwa? (Za³¹cznik C) [3 min.] [2 min.]

Zakoñczenie: rozsypanka. (Za³¹cznik B). Praca w grupach. Ka¿da z grup otrzymuje kopertê z has³em (pociêtym na wyrazy). Uczniowie uk³adaj¹ has³o: „Nie szukaj kogoœ, z kim mo¿esz ¿yæ, [2 min.] ale tego, bez kogo ¿yæ nie mo¿esz”.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

173


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 174

174

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 175

175

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 176

szko£a ponadgimnazjalna kl. ii–8 (Biologia prokreacji ii , p. 1,2,3)

Serial „CZ£OWIEK–MI£OŒÆ–RODZINA”

Film „Naturalne planowanie rodziny”

Opracowanie: Teresa Król

Dla uczniów II klasy szko³y ponadgimnazjalnej (lekcjê mo¿na przeprowadziæ z podzia³em na grupy dziewcz¹t i ch³opców)

176

Temat: Œwiadome i odpowiedzialne rodzicielstwo 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• poznaæ prawa rz¹dz¹ce ludzk¹ p³odnoœci¹, • wiedzieæ, jaki wp³yw maj¹ hormony (estrogeny, progesteron) na cykl kobiety, • znaæ kolejnoœæ zmian w cyklu kobiety, •umieæ zinterpretowaæ dwufazowoœæ podstawowej temperatury cia³a (PTC) w cyklu miesi¹czkowym, • wiedzieæ, jakie znaczenie ma objaw œluzu szyjkowego.

Metody i formy pracy: : film, pogadanka, wyk³ad z prezentacj¹ foliogramów. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Naturalne planowanie rodziny”,

• foliogramy M. Szczawiñska, „P³odnoœæ bez tajemnic”, Grafion, Kraków 2000 lub G. Wêglarczyk, Plansze „Poznaj siebie“, Wyd. Rubikon, Kraków 1999, • ksero kart obserwacji cyklu (dla ka¿dej uczennicy) – za³¹cznik, • kartki do notowania, • Podrêcznik T. Król, M. Ryœ (red.), Wêdruj¹c ku doros³oœci. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów szkó³ ponadgimnazjalnych, Wyd. Rubikon, Kraków 2002.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ 

Ž

Pogadanka – przypomnienie informacji o NPR, które uczniowie zdobyli [2 min.] w gimnazjum.

Projekcja fragmentu filmu „Naturalne planowanie rodziny” (od 4. min. 30. [16 min. 40 sek.] sek. do 21. min. 10. sek.). Przed projekcj¹ nauczyciel prosi o sporz¹dzenie notatek dotycz¹cych: a) podstawowych objawów p³odnoœci (temperatura, œluz szyjkowy), b) objawów dodatkowych towarzysz¹cych jajeczkowaniu, c) notowaniu tych objawów. Utrwalenie wiadomoœci przekazanych na filmie: a) pogadanka nt. rytmu p³odnoœci kobiety; uczniowie wykorzystuj¹ sporz¹[10 min.] dzone notatki,

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 177

szko£a ponadgimnazjalna kl. ii–8 ( Biologia prokreacji ii, p. 1,2,3)



b) krótki wyk³ad nauczyciela (z pomoc¹ foliogramów „P³odnoœæ bez tajemnic” lub plansz „Poznaj siebie“) celem wyjaœnienia tych partii materia³u, [8 min.] których uczniowie nie zrozumieli. c) omówienie skutecznoœci metod NPR (foliogram 21 w: „P³odnoœæ bez tajemnic” lub analiza tabeli z podrêcznika Wêdruj¹c ku doros³oœci, [3 min.] s. 179). Przekazanie uczennicom kart obserwacji (za³¹cznik), aby mog³y nanosiæ obserwacje w³asnego cyklu. Instrukcja nauczyciela – jakie czynniki nale¿y [5 min.] uwzglêdniæ i w jaki sposób zapisywaæ na karcie.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

177


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 178

178

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 179

szko£a ponadgim nazj alna kl . ii –9 (B iol ogia pr okreacj i i i, p. 4,5,6)

Serial „JA–TY–MY” cz. III

Film „A jeœli nie...?”

Opracowanie: Teresa Król

Dla uczniów II klasy szko³y ponadgimnazjalnej

Temat: Antykoncepcja a naturalne planowanie rodziny (NPR)

179

9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

•utrwaliæ informacje o rodzajach œrodków antykonepcyjnych, ich dzia³aniu i skutecznoœci, •potrafiæ odró¿niæ metody antykoncepcyjne od antynidacyjnych (wczesnoporonnych) i naturalnego planowania rodziny, •umieæ wskazaæ wady i zalety poszczególnych metod, •wzmocniæ postawê ekologiczn¹ wobec p³odnoœci kobiety i mê¿czyzny.

Metody i formy pracy: : film, praca w grupach, pogadanka, dyskusja, praca z podrêcznikiem. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „A jeœli nie...?”,

• ksero za³¹cznika dla ka¿dej z grup, • T. Król, M. Ryœ (red.), Wêdruj¹c ku doros³oœci. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla szkó³ ponadgimnazjalnych, Wyd. Rubikon, Kraków 2002, • przygotowane trzy arkusze zbiorcze z rozrysowanymi tabelami.

< Czas: 90 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž

Pogadanka wstêpna. Nauczyciel odwo³uje siê do wiedzy uczniów o antykoncepcji, zdobytej w gimnazjum. Informuje, ¿e zajêcia bêd¹ poszerze[6 min.] niem tej wiedzy i jej utrwaleniem. Projekcja filmu „A jeœli nie...?”

[24 min.]

Praca w grupach. Uczniowie wype³niaj¹ tabelki, korzystaj¹c z informacji przekazanych na filmie oraz z tekstu podrêcznika Wêdruj¹c ku doros³oœci...: – antykoncepcja – str. 184–193, [30 min.] – NPR – str. 171–183.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 180

...



180

 ‘

Sporz¹dzenie klasowego zestawienia – arkusza zbiorczego jako wyniku pracy poszczególnych grup. Praca mo¿e byæ wykonana w trzech grupach. Zestawienie: a) œrodki antykoncepcyjne, b) œrodki wczesnoporonne, [15 min.] c) metody naturalnego planowania rodziny NPR. Dyskusja z medialnymi propozycjami w kontekœcie ekologicznego ujêcia sfery p³odnoœci cz³owieka. Uwzglêdnienie aspektu zdrowotnego, psy[12 min.] chicznego i etycznego. Podsumowanie nauczyciela – sentencja XVII-wiecznego filozofa: Jeœli cz³owiek pragnie przezwyciê¿yæ naturê, powinien poddaæ siê jej prawom. (Franciszek Bacon)

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

[3 min.]


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 181

181

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 182

szko£a ponadgimnazjalna kl. iii–1 (mi£oœÆi seksualnoœÆ iii,

p. 1,2)

Serial „CZ£OWIEK–MI£OŒÆ–RODZINA” Film „Mi³oœæ” Opracowanie: Teresa Król

Dla uczniów III klasy szko³y ponadgimnazjalnej

182

Temat: Mi³oœæ niejedno ma imiê... czyli o rodzajach mi³oœci 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

•uœwiadomiæ sobie, ¿e mi³oœæ jest procesem dynamicznym, • poznaæ z³o¿onoœæ mi³oœci, •wiedzieæ, ¿e seksualnoœæ cz³owieka realizuje siê w pe³nym otwarciu na mi³oœæ.

Metody i formy pracy: : film, wyk³ad, fotomonta¿.

Materia³y i œrodki dydaktyczne: ; •film wideo: „Mi³oœæ”,

• foliogram (za³¹cznik), •du¿e arkusze papieru dla ka¿dej grupy, klej, no¿yczki, szpilki, flamastry, •zdjêcia rodzinne, ilustracje z czasopism przedstawiaj¹ce pary, rodziny itp., •T. Król, M. Ryœ (red.), Wêdruj¹c ku doros³oœci. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla szkó³ ponadgimnazjalnych, Wyd. Rubikon, Kraków 2002.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž  ‘

Wprowadzenie: specyfikê i bogactwo rodzajów mi³oœci przedstawili ju¿ [3 min.] filozofowie w staro¿ytnoœci (Platon, Arystoteles). Projekcja fragmentu filmu „Mi³oœæ” (od 7. min. 56. sek. do 12. min. 30. [5 min.] sek.). Uwaga: przed projekcj¹ nauczyciel prosi o zanotowanie rodzajów mi³oœci (wg staro¿ytnych) oraz jej komponentów (sk³adników). Relacja zapamiêtanych i (zanotowanych) informacji z filmu. (Uczniowie mog¹ skorzystaæ z pomocniczego materia³u z podrêcznika [6 min.] Wêdruj¹c ku doros³oœci..., s. 71–74.) Krótki wyk³ad nauczyciela (foliogram – za³¹cznik).

[5 min.]

„Fotografia prawdê ci powie...” – fotomonta¿ rodzajów mi³oœci (foliogram bêdzie pomoc¹ w trakcie pracy uczniów): a) uczniowie (powiadomieni na poprzedniej lekcji) przynosz¹ fotografie oraz zdjêcia par w ró¿nych sytuacjach, np. z kolorowych magazynów,

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 183

szko£a p onadgimnazjalna kl. iii–1 (mi£oœÆi se ksualnoœÆ iii, p. 1,2)

b) podzia³ klasy na 4–5-osobowe grupy, c) fotomonta¿. Na du¿ym arkuszu papieru zostaj¹ umieszczone (przyklejone, przypiête) fotografie par, które wyra¿aj¹ ró¿ne rodzaje mi³oœci oraz s¹ wyrazem poszczególnych jej komponentów. Podpisy pod zdjêciami (lub w „chmurkach”) oddadz¹ poczucie humoru i pomys³owoœæ [20 min.] uczniów, d) prezentacja prac wraz z komentarzem; umieszczenie w widocznym [6 min.] miejscu w klasie.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

183


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 184

184

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 185

szko£a ponadgimnazjalna kl. iii–2 (ma£¯eñstWo iii , p. 1,2,3,4,5)

Serial „JA–TY–MY” cz. III

Film „Zakochani, narzeczeni, ma³¿onkowie”

Opracowanie: Teresa Król

Temat: Byæ razem Dla uczniów III klasy szko³y ponadgimnazjalnej

9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• poznaæ fazy, przez jakie mo¿e przechodziæ ma³¿eñstwo, • wiedzieæ, co najczêœciej doprowadza do rozpadu ma³¿eñstwa, •wiedzieæ, jak odnieœæ sukces i utrzymaæ mi³oœæ w ma³¿eñstwie.

Metody i formy pracy: : praca w grupach, praca indywidualna (test).

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film „Zakochani, narzeczeni, ma³¿onkowie”,

• test zdañ niedokoñczonych (za³¹cznik) – ksero dla ka¿dego ucznia, • roczniki statystyczne z ostatnich kilku lat.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž  

Wprowadzenie nauczyciela – ogólnie o sytuacji ma³¿eñstw w Polsce i na [2 min.] œwiecie. Praca w grupach – uczniowie analizuj¹ kondycjê polskich ma³¿eñstw, szukaj¹c danych (np. o rozwodach) w rocznikach statystycznych z ostatnich kilku lat, raportach o stanie rodziny. Uczniowie relacjonuj¹ wyniki (8 min.] pracy, dokonuj¹ porównania i wyci¹gaj¹ wnioski. Projekcja filmu „Zakochani, narzeczeni, ma³¿onkowie”. Nauczyciel prosi uczniów o szczególne zwrócenie uwagi na fazy, przez które przechodz¹ niektóre ma³¿eñstwa oraz na czynniki warunkuj¹ce ma³¿eñsk¹ harmoniê. [23 min.] Test zdañ niedokoñczonych. Uczniowie indywidualnie wype³niaj¹ test; [12 min.] chêtni g³oœno odczytuj¹ swoje odpowiedzi. Zakoñczenie. Nauczyciel zamyka lekcjê odczytuj¹c m.in. sentencjê:

Prawdziw¹ mi³oœæ poznaje siê nie po jej sile, lecz po czasie jej trwania. Robert Poulet

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

185


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 186

186

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 187

szko£ a ponadgi mnazjal na kl. iii –3 (mi£ oœÆ i seksualnoœÆ iii , p. 4,5)

Serial „JA–TY–MY” cz. III

Film „Akt ma³¿eñski”

Opracowanie: Teresa Król

Dla uczniów III klasy szko³y ponadgimnazjalnej

Temat: Bliskoœæ uczuciowa i seksualna 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• wiedzieæ, na czym polega model demokratyczny i partnerski ma³¿eñstwa, • poznaæ zale¿noœæ sfery erotycznej z innymi sferami ¿ycia ma³¿eñskiego.

Metody i formy pracy: : praca w grupach, w ma³ych zespo³ach, metoda ABC. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Akt ma³¿eñski”,

• ksero testu ABC (dla ka¿dej z grup), po dwa egzemplarze.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ

ZapowiedŸ tematu spotkania.

Ž

Krótka refleksja po filmie. Spontaniczne wypowiedzi uczniów.

 



Projekcja filmu „Akt ma³¿eñski”.

[1 min.] [22 min.] [4 min.]

Praca w grupach – Metoda ABC (za³¹cznik). Co sprzyja rozwojowi mi³oœci w ma³¿eñstwie, a co jej szkodzi? W ka¿dej grupie tworz¹ siê po 2 (2–3-osobowe) zespo³y. Jeden zespó³ wpisuje pojêcia pozytywne (rozpoczynaj¹ce siê na dan¹ literê alfabetu), sprzyjaj¹ce mi³oœci erotycznej w ma³¿eñstwie (ABC+); drugi zespó³ podaje, wpisuj¹c do tabelki, pojêcia negatywne (rozpoczynaj¹ce siê na dan¹ literê alfabetu), szkodz¹ce tej mi³oœci (ABC–). Je¿eli pomys³y siê wyczerpi¹ (niektóre rubryki bêd¹ wolne), zespo³y wymieniaj¹ siê siê i w ramach danej grupy uzupe³niaj¹ test. Relacje liderów z pracy w grupach bêd¹ o tyle interesuj¹ce, ¿e lider zespo³u odczytuje swoje has³o, inni liderzy dodaj¹ has³a, które ró¿ni¹ siê – [18 min.] a¿ do wyczerpania. Podsumowanie nauczyciela.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

187


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 188

188

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 189

s z k o £ a p o n a d g i m n a z j a l n a k l . i i i – 4 ( B i o l o g i a p r o k r e a c j i i i i , p. 1 , 2 , 3)

Serial „Cz³owiek–Mi³oœæ–Rodzina”

Film „Naturalne planowanie rodziny”

Opracowanie: Teresa Król

Dla uczniów III klasy szko³y ponadgimnazjalnej (lekcja z podzia³em na grupy dziewcz¹t i ch³opców)

Temat: NPR – która metoda? 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

•poznaæ jedno- i wielowskaŸnikowe metody naturalnego planowania rodziny (NPR), •wiedzieæ, ¿e NPR jest w³aœciw¹ alternatyw¹ dla antykoncepcji, •znaæ nowoczesne aparaty wspieraj¹ce wyznaczanie faz p³odnoœci i niep³odnoœci w cyklu kobiety.

Metody i formy pracy: : film, praca w grupach, sesja plakatowo-reklamowa. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Naturalne planowanie rodziny”,

• 4 arkusze papieru, kolorowe mazaki, pisaki, • katreczki do losowania (z nazw¹ metody), • plakietki dla trzech cz³onków komisji z punktami: 0, 1, 2, 3, 4, • kartki A4 do notowania, • pomoce: plansze „Poznaj siebie”, foliogramy „P³odnoœæ bez tajemnic”, ksi¹¿ki naukowe i popularno-naukowe o NPR, podrêcznik T. Król, M. Ryœ (red.) Wêdruj¹c ku doros³oœci. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla szkó³ ponadgimnazjalnych, Wyd. Rubikon, Kraków 2002, • za³¹cznik (Dlaczego NPR?).

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ 

Ž

Odczytanie kilku wypowiedzi osób stosuj¹cych NPR (za³¹cznik).

[3 min.]

Projekcja fragmentu filmu „Naturalne planowanie rodziny” (od 14. min. 20. [14 min. 40 sek.] sek. do koñca). Przed projekcj¹ nauczyciel poleca uczniom zanotowanie nazw poszczególnych metod oraz wskaŸników, jakie w danej metodzie s¹ brane pod uwagê. Sesja plakatowo-reklamowa: a) wybór komisji kwalifikacyjnej (3 osoby), b) podzia³ pozosta³ych uczniów na 5 grup i wybór lidera w ka¿dej grupie, c) liderzy losuj¹ kartkê z jedn¹ metod¹ NPR (termiczna œcis³a, termiczna poszerzona, Billingsa, objawowo-termiczna); kartka dodatkowa z aparatami wspieraj¹cymi wyznaczanie faz p³odnoœci i niep³odnoœci (termometr elektroniczny, Bioself), Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

189


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 190

szko£a ponadgimnazjalna kl. iii–4 (Biologia prokreacji iii, p. 1, 2, 3)

190

d) ka¿da z grup opracowuje na plakacie prezentacjê swojej metody tak, aby zachêciæ do wyboru tej metody jako najdogodniejszej, wskazuj¹c na: ³atwoœæ odczytania wskaŸników, atuty ekologiczne, ekonomiczne, psychiczne, moralne; skutecznoœæ, pewnoœæ danych itp. Oprócz informacji filmowych uczniowie zdobywaj¹ informacje siêgaj¹c po opracowania popularne lub naukowe, mog¹ pos³u¿yæ siê foliograma[15 min.] mi, planszami, podrêcznikiem itp. e) prezentacja reklamowa ka¿dej grupy; komisja kwalifikacyjna ocenia fachowoœæ, walory plastyczne i przekonuj¹ce argumenty w skali 0–3 [10 min.] punktów, f) og³oszenie wyników, przyznanie nagród (np. broszurek [3 min.] popularnonaukowych o NPR).

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 191

191

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 192

szko£a ponadgimnazjalna kl. iii–5 (Biologia prokreacji i ii, p.2)

Serial „CZ£OWIEK – MI£OŒÆ – RODZINA” Film „Etyka seksualnoœci” Opracowanie: Teresa Król Dla uczniów III klasy gimnazjum

192

Temat: Naturalne planowanie rodziny jako alternatywa dla antykoncepcji 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

•znaæ mechanizm dzia³ania i skutki uboczne wynikaj¹ce ze stosowania œrodków antykoncepcyjnych, •dostrzegaæ atuty ekologicznego podejœcia do sfery p³odnoœci, •znaæ argumenty psychologiczne, medyczne i etyczne przemawiaj¹ce za naturalnym planowaniem rodziny.

Metody i formy pracy: : film, metoda sytuacyjna, praca w grupach, praca z podrêcznikiem. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Etyka seksualnoœci”,

• za³¹czniki A (Z pamiêtnika Beaty) i B (test dla uczniów) – dla ka¿dej z grup, •T. Król, M. Ryœ (red.), Wêdruj¹c ku doros³oœci. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów szkó³ ponadgimnazjalnych, Wyd. Rubikon, Kraków 2002.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž

 

Wprowadzenie. Ka¿de dziecko ma prawo do ¿ycia i mi³oœci, dlatego [2 min.] p³odnoœæ jest darem, którym nale¿y pos³ugiwaæ siê roztropnie. Styl ¿ycia w sferze seksualnoœci – zgodny z natur¹. Odczytanie wypowiedzi [6 min.] Beaty (za³¹cznik A). Projekcja fragmentu filmu „Etyka seksualnoœci” (od 11. min. 20. sek. do [12 min.] koñca). Uwaga. Przed emisj¹ fimu nauczyciel poleca, aby uczniowie notowali informacje biomedyczne, psychologiczne i etyczne przemawiaj¹ce za naturalnymi metodami regulacji poczêæ oraz argumenty (materia³) do dyskusji ze zwolennikami antykoncepcji. Praca w grupach 5–6-osobowych. Test (za³¹cznik B). Oprócz materia³u filmowego pomocniczym Ÿród³em bêdzie podrêcznik Wêdruj¹c ku [15 min.] doros³oœci..., s. 191–193. Odczytanie przez liderów grup wyników testu. Ewentualny zapis na [10 min.] arkuszu zbiorczym.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 193

193

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 194

194

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 195

195

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 196

szko£a ponadgimnazjalna kl. iii–6 (Biologia prokreacji i ii, p.4)

Serial „CZ£OWIEK – MI£OŒÆ – RODZINA”

Film „Czas oczekiwania”

Opracowanie: Magdalena Jackiewicz Dla uczniów III klasy szko³y ponadgimnazjalnej

196

Temat: Ja jako przysz³a matka, ja jako przysz³y ojciec 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

•uœwiadomiæ sobie rolê, jak¹ odgrywaj¹ prawid³owe postawy rodziców wobec dziecka przed narodzeniem.

Metody i formy pracy: : miniwyk³ad, film, praca w grupach, praca indywidualna z tekstem, dyskusja. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Czas oczekiwania”,

• flamastry, arkusze papieru pakowego, • za³¹cznik A – dla ka¿dego ucznia, odrêbnie dla dziewcz¹t i ch³opców, • za³¹cznik B – dla ka¿dej grupy.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž   ‘

Miniwyk³ad. Nauczyciel uœwiadamia uczniom rolê, jak¹ odgrywaj¹ prawid³owe postawy rodziców wobec dziecka w okresie prenatalnym. Akcentuje, [5 min.] ¿e dziecko jest owocem mi³oœci ma³¿eñskiej. Projekcja fragmentu filmu „Czas oczekiwania”.

[pierwsze 10 min.]

Uczniowie pracuj¹ z kartami niedokoñczonych zdañ: „Ja jako przysz³a matka...”, „Ja jako przysz³y ojciec...” (za³¹cznik A). Odczytanie ró¿nych [12 min.] wypowiedzi uczniów i zapis na arkuszach zbiorczych. Praca w grupach jednop³ciowych: ch³opcy dokonuj¹ charakterystyki ¿ony w kontekœcie macierzyñstwa (projekcja oczekiwañ), dziewczêta – charakterystyki mê¿a w kontekœcie ojcostwa (projekcja oczekiwañ). [8 min.] Zapis wyników pracy grup na arkuszach zbiorczych. Konfrontacja zestawieñ zbiorczych. Dyskusja.

[8 min.]

Podsumowanie nauczyciela.

[2 min.]

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 197

197

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 198

198

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 199

szko£a ponadgimnazjalna kl. iii–7 (Biologia prokreacji iii, p.5)

Serial „CZ£OWIEK – MI£OŒÆ – RODZINA”

Film „Cz³owiek od poczêcia”

Opracowanie: Teresa Król

Dla uczniów III klasy szko³y ponadgimnazajalnej

Temat: „Ono poczê³o we mnie matkê” 9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

• pog³êbiæ informacje o rozwoju dziecka w okresie prenatalnym, •uœwiadomiæ sobie niezwyk³oœæ i ogromny dynamizm zmian w wewn¹trzmacicznej fazie ¿ycia, •wykszta³ciæ pozytywny stosunek do dziecka, •wzbudziæ refleksjê o procesie stawania siê rodzicem, dojrzewania do rodzicielstwa.

Metody i formy pracy: : film, praca indywidualna, pogadanka, metoda sytuacyjna. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Cz³owiek od poczêcia”,

•T. Król, M. Ryœ, Wêdruj¹c ku doros³oœci. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów szkó³ ponadgimnazjalnych, Wyd. Rubikon, Kraków 2002, •Za³¹czniki A i B – ksero dla ka¿dego ucznia.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž  

Odczytanie przez nauczyciela lub uczennicê œwiadectwa „Ono poczê³o we [4 min.] mnie matkê” (za³¹cznik A).

Pogadanka nt. przyjêcia wiadomoœci przez matkê, ojca o istnieniu ich dziecka. Co wp³ywa na akceptacjê dziecka? (informacje biologiczne, postawa psy[5 min.] chiczna, tradycje rodzinne i autorytety, postawa etyczna itd.) ZapowiedŸ projekcji filmu i wype³niania w trakcie emisji Karty Pracy (za³¹cznik B). Proœba o zwrócenie szczególnej uwagi na jêzyk wypowiedzi [1 min.] filmowego wyk³adowcy i zaanga¿owanie emocjonalne. Projekcja filmu „Cz³owiek od poczêcia” i notowanie.

[22 min.]

Refleksje po filmie: a) dlaczego wyk³adowca pos³u¿y³ siê zwrotem frazeologicznym „cud rozwoju”? Jeœli uwa¿asz to sformu³owanie za s³uszne, uzasadnij jego trafnoœæ, b) w kontekœcie filmu wyjaœnij znaczenie tytu³u odczytanego na pocz¹tku lekcji œwiadectwa „Ono poczê³o we mnie matkê”. W czym tkwi oryginal[5 min.] noœæ takiego ujêcia? Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

199


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 200

szko£a ponadgimnazjalna kl. iii–7 (Biologia prokreacji i ii, p.5)

‘ ’

200

Przygotowanie Kart Pracy Ucznia do odczytania; uzupe³nienie tabeli [3 min.] o informacje zawarte w podrêczniku. Odczytanie wyników pracy przez 9 uczniów. Ka¿dy uczeñ podaje informacje o kolejnym etapie rozwoju dziecka. Nauczyciel zachêca resztê klasy do [5 min.] uzupe³niania wypowiedzi. Podsumowanie nauczyciela.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 201

201

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 202

202

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 203

szko£a ponadgimnazjalna kl. iii–8 (Biologia prokreacji iii, p.5)

Film „Widziane z ukrycia”

Opracowanie: Teresa Król

Temat: Technika odkrywaj¹ca ¿ycie Dla uczniów III klasy szko³y ponadgimnazjalnej

9 Cele: Po skoñczonej lekcji uczeñ powinien:

•wiedzieæ o mo¿liwoœciach poznawania tajemnic ¿ycia dziêki wspó³czesnej technice, • wzmocniæ szacunek dla ¿ycia ludzkiego od poczêcia.

i formy pracy: : Metody praca w grupach, jêzyk fotografii, pogadanka. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo „Widziane z ukrycia”,

•komplet zdjêæ USG z ró¿nych faz ¿ycia dziecka przed urodzeniem: zbiór nauczyciela lub fotografie z podrêcznika T. Król, M. Ryœ (red.), Wêdruj¹c ku doros³oœci. Wychowanie do ¿ycia w rodzinie dla uczniów szkó³ ponadgimnazjalnych, Wyd. Rubikon, Kraków 2002, s. 181–185.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž



Wprowadzenie – osi¹gniêcia techniki ostatnich lat umo¿liwiaj¹ odkrywanie tajemnic œwiata, w tym budowy organizmu cz³owieka i pocz¹tków [2 min.] ¿ycia (USG, metoda œwiat³owodów itp.) Projekcja filmu „Widziane z ukrycia”.

[28 min.]

Praca w grupach. Historia pierwszych dziewiêciu miesiêcy; jêzyk fotografii ultrasonograficznej: •podzia³ na grupy i przydzia³ zdjêæ USG z poszczególnych faz rozwoju prenatalnego (np. wg trymestrów), • sporz¹dzenie krótkiego komentarza do zdjêæ, • prezentacja: zdjêæ z komentarzem na forum klasy. [12 min.] Podsumowanie nauczyciela. Dziêki odkryciom techniki mo¿na poznawaæ [3 min.] œwiat, który jeszcze niedawno by³ tajemnic¹... Odczytanie sentencji: Choæbyœcie byli najwspanialszymi architektami buduj¹cymi miasta i choæbyœcie byli lotnikami szybuj¹cymi przez przestworza, to i tak niczego nie dokonaliœcie wobec dzie³a przekazywania ¿ycia. Stefan Kard. Wyszyñski

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

203


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 204

szko£a ponadgimnazjalna kl. iii–9 (Biologia prokreacji i ii, p.6,7)

Serial „JA–TY–MY” cz. III Film „Byæ matk¹... byæ ojcem...” oraz „Bobas. Œwiat widziany oczami niemowlêcia” Opracowanie: Teresa Król

Temat: Rodzimy Dla uczniów III klasy szko³y ponadgimnazjalnej

204

9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powienien:

• zdobyæ podstwowe informacje o fizjologii porodu, • wiedzieæ, jak przygotowaæ siê do porodu, •znaæ zalety naturalnego karmienia i wyzwoliæ siê z mitów (fa³szywych opowieœci) o porodzie, •doceniæ wartoœæ mi³oœci rodzinnej, która mo¿e byæ wzmocniona trudem wspólnego porodu.

Metody i formy pracy: : film, pogadanka, graffiti.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Byæ matk¹... byæ ojcem...”,

• pisaki, kredki, klej, no¿yczki, papier kolorowy, papier pakowy dla ka¿dej z grup • M. Szczawiñska, Razem czy osobno? Poród rodzinny, Wyd. A-Z, Kraków 2000.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ:

ΠWprowadzenie.

 Ž



Zwrócenie uwagi na liczbê mnog¹ czasownika „rodzimy”. Obecnie podjêto w Polsce radykalne dzia³ania zmieniaj¹ce klimat wokó³ porodu i naturalnego karmienia. Znane s¹ szerokie akcje: „Rodziæ po ludzku” oraz „Szpital przyjazny dziecku”. Wszystko po to, aby zmieniæ wizerunek porodu: pomóc (równie¿ psychicznie) matce, nobilitowaæ ojcostwo i daæ szan[ 3 sê dialogu z dzieckiem od pierwszych chwil jego przyjœcia na œwiat. min.]

Projekcja fragmentu filmów „Byæ matk¹... byæ ojcem...” (pierwsze 11 min.) oraz „Bobas. Œwiat widziany oczami niemowlêcia” (pierwsze 15 min.). [26 min.] Praca w grupach: Graffiti – Wdziêcznoœæ. W czasie gdy nauczyciel odczytuje wypowiedzi ojców – œwiadectwa prze¿yæ ze wspólnego porodu (za³¹cznik), uczniowie na du¿ych arkuszach papieru – siedz¹c w krêgu – pisz¹, rysuj¹, maluj¹ lub naklejaj¹ to, co jest wyrazem ich odczuæ i prze¿yæ. Plakat ma byæ wyrazem wdziêcznoœci za dar ¿ycia. Bêd¹ to spontaniczne skojarzenia na podstawie cytowanych wypowiedzi lub wyrazem wdziêcznoœci wobec swoich rodziców, którzy [10 min.] powo³ali ich do ¿ycia, karmili, opiekowali siê. Prezentacja plakatów (wskazany komentarz autorów i zawieszenie ich [6 min.] w klasie).

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 205

205

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 206

szko£a ponadgimnazjalna kl. iii–10 (Biologia prokreacji iii, p.7) oraz (cz£oWiek ii, p. 1a, B)

Opracowanie: Teresa Król

Film „Bobas. Œwiat widziany oczami niemowlêcia” Dla uczniów III klasy szko³y ponadgimnazjalnej

206

Temat: Naturalne karmienie, radoœæ rozwoju i jêzyk mi³oœci Cele: 9 Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

•znaæ zalety naturalnego karmienia piersi¹, • poznaæ rolê czynników wspieraj¹cych prawid³owy rozwój dziecka, • wiedzieæ o roli mi³oœci rodziców w pierwszej fazie ¿ycia dziecka.

Metody i formy pracy: : film, pogadanka.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Bobas. Œwiat widziany oczami niemowlêcia”.

< Czas: 45 min. zajêæ: = Przebieg Przez pierwszy rok

Œ 

z dzieckiem porozumiewamy siê podstawowym jêzykiem mi³oœci. Jest to jêzyk przytulania, mowa oczu, uœmiechu, g³oœnego wyra¿ania zadowolenia lub smutku. To w³aœnie jest jêzyk mi³oœci, zanim mo¿emy mówiæ o mi³oœci. Selma Fraiberg

Projekcja fragmentu filmu „Bobas. Œwiat widziany oczami niemowlêcia” [42 min.] (od 16 min. do koñca). Krótka rozmowa po filmie. Swobodne wypowiedzi (wra¿enia) uczniów. [3 min.]

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 207

szko£a ponadgimnazjalna kl. iii–11 (rodzina iii, p.4)

Serial „JA–TY–MY” cz. III

Film „Byæ matk¹... byæ ojcem...”

Opracowanie: Teresa Król

Dla uczniów III klasy szko³y ponadgimnazjalnej

Temat: Bios (¿ycie) i etyka – czyli o zap³odnieniu pozaustrojowym

207

9 Cele: Po przeprowadzonej lekcji uczeñ powinien:

•zainteresowaæ siê problemem in¿ynierii genetycznej w kontekœcie problemów etycznych, •wzbudziæ refleksjê dotycz¹c¹ granic, w obrêbie których okreœlona jest nienaruszalnoœæ ludzkiego ¿ycia, •kszta³towaæ szacunek dla ¿ycia cz³owieka od chwili poczêcia, •zastanowiæ siê nad problemem wolnoœci cz³owieka i moralnego dobra.

Metody i formy pracy: : film, drzewko decyzyjne, praca w grupach. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Byæ matk¹... byæ ojcem...”,

• ksero kart z „drzewkiem decyzyjnym” dla ka¿dej z grup.

< Czas: 45 min. = Przebieg zajêæ: Œ  Ž 

Informacja wstêpna – o in¿ynierii genetycznej. Wyjaœnienie terminu „bioe[3 min.] tyka”.

Projekcja fragmentu filmu „Byæ matk¹... byæ ojcem...” (od 11. min. do koñca). Przed projekcj¹ nauczyciel prosi o szczególne zwrócenie uwagi na [10 min.] argumenty „za i przeciw” zap³odnieniu pozaustrojowemu. Pogadanka: a) uzmys³owienie sytuacji ma³¿eñstwa, które jest bezdzietne, b) zapis na tablicy sytuacji wymagaj¹cej decyzji: Zap³odnienie pozaustrojowe – TAK czy NIE.

[6 min.]

Praca w grupach, na kartach z „drzewkiem decyzyjnym” (za³¹cznik): a) rozpoczêcie wype³niania schematu od do³u, b) ustalenie trzech mo¿liwych rozwi¹zañ, Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 208

szko£a ponadgimnazj alna kl. iii–11 (rodz ina iii, p.4)



208

c) analiza skutków pozytywnych i negatywnych ka¿dego z rozwi¹zañ (zapis w odpowiednich rubrykach), d) wybór najlepszego rozwi¹zania i przedstawienie jego wartoœci. [20 min.] Umieszczanie kart na arkuszu zbiorczym. Lider ka¿dej z grup omawia [5 min.] wyniki pracy i przedstawia argumentacjê. Ewentualna dyskusja. Podsumowanie prac przez nauczyciela.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

[1 min.]


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 209

209

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 210

scenariusz na spotkanie z rodzicami

Serial „JA–TY–MY” cz. I

Film „Na co dzieñ i od œwiêta”

Opracowanie: Teresa Król

Dla rodziców uczniów V–VI klasy szko³y podstawowej

210

Temat: Rodzice to te¿ ludzie

9 Cele: Po przeprowadzonym spotkaniu rodzice powinni:

• uœwiadomiæ sobie z³o¿onoœæ realiów ¿ycia rodzinnego, •zaakceptowaæ metodê porozumiewania siê z dzieckiem, które staje siê coraz bardziej samodzielne i odpowiedzialne, •wiedzieæ, ¿e s³owo „przepraszam” wypowiadane wobec dzieci wzmacnia wiêŸ i uczy dziecko w³aœciwych relacji w rodzinie, •dostrzegaæ atuty i „postêpy” swoich dzieci.

Metody i formy pracy: : burza mózgów, wyk³ad z prezentacj¹ na foliogramach, praca w grupach, film. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Na co dzieñ i od œwiêta”,

• plakat z zapisem regu³ pracy w grupie, • za³¹czniki A i B.

< Czas: 90 min. spotkania: = Przebieg Rodzice siedz¹ w kilku rzêdach w pó³kolu. Œ



Powitanie i wprowadzenie. Uœwiadomienie rodzicom celu spotkania: a) nikt z doros³ych nie by³ szkolony, jak byæ dobrym rodzicem, b) dawne, przeniesione z domów rodzinnych i tradycji, metody wychowawcze dziœ nie zawsze siê sprawdzaj¹, c) nauczyciel wychowania do ¿ycia w rodzinie wspiera rodziców w ich dziele wychowania, d) g³ówne zagadnienia spotkania: jak komunikowaæ siê z w³asnym dziec[10 min.] kiem? Jak rozwi¹zywaæ konflikty? Przedstawienie rodzicom regu³ pracy w trakcie spotkania i krótka rozmowa nt. tych regu³ (zapis wywieszony na plakacie lub foliogram, s. 224): a) poufnoœæ (wszystko pozostaje wœród nas), b) obowi¹zek kontrolowania swoich wypowiedzi (aby nie by³y zbyt d³ugie, nie zdominowa³y innych), c) swoboda wyra¿ania siê, d) dobrowolnoœæ uczestnictwa, [5 min.] e) akceptacja tego, co ka¿dy mówi.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 211

scenariusz na spotkanie z rodzicami

Ž   ‘ ’ “ ”

„Burza mózgów” nt. konfliktów miêdzypokoleniowych. Co kojarzy siê (co przychodzi na myœl), kiedy s³yszymy s³owo konflikt? Rodzice zg³aszaj¹ sko[10 min.] jarzenia, nauczyciel zapisuje je na arkuszu lub tablicy. Krótki wyk³ad (za pomoc¹ foliogramu lub planszy – za³¹cznik A) o komu[12 min.] nikacji otwartej i bezs³ownej. Emisja fragmentu filmu „Na co dzieñ i od œwiêta”.

(pierwsze 8 min.)

Podzia³ zespo³u rodziców na grupy (5–6 osób), np. za pomoc¹ kolorowych [5 min.] cukierków lub losowania kolorowych karteczek. Praca w grupach – wspólne wype³nianie kart (za³¹cznik B). Podawanie przyk³adów, jak mo¿e przebiegaæ prawid³owa komunikacja: otwarta i bez[25 min.] s³owna. Odczytanie wyników pracy grup.

[10 min.]

Podsumowanie nauczyciela. Komunikacja otwarta zapobiega powstawaniu konfliktów. Wzrasta porozumienie i wzmacniaj¹ siê wiêzi rodzinne. U dzieci wzrasta pewnoœæ [5 min.] siebie, akceptacja i zmniejsza siê agresja.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

211


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 212

212

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 213

213

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 214

scenariusz na spotkanie z rodzicami

Film „Dzieci i rodzice. Jak szukaæ porozumienia”

Opracowanie: Teresa Król

Dla rodziców uczniów 1-3 klasy gimnazjum

214

Temat: Wszyscy rodzice maj¹ podobne problemy

9 Cele: Po przeprowadzonym spotkaniu rodzice powinni:

•znaæ przemiany okresu dorastania i uœwiadomiæ sobie, ¿e m³odoœæ to nie³atwy okres w ¿yciu cz³owieka, • poznaæ ró¿ne style wychowania, •wiedzieæ, ¿e akceptacja, mi³oœæ i docenianie mobilizuj¹ nastolatka do samodyscypliny i daj¹ poczucie pewnoœci siebie, • zdawaæ sobie sprawê, ¿e wychowuj¹ dziecko „nie dla siebie, ale dla œwiata”.

Metody i formy pracy: : film, praca w grupach, wyk³ad z prezentacj¹ na foliogramów, dyskusja. i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Dzieci i rodzice. Jak szukaæ porozumienia”,

• foliogramy (za³¹czniki A, B, C, D), • kserokopie za³¹cznika E – tyle ile jest grup, •Josh McDowell, Dick Day, Jak byæ bohaterem dla swoich dzieci, Vocatio, Warszawa 1997.

< Czas: 90 min. = Przebieg spotkania: Œ  Ž  

Przywitanie rodziców, prezentacja problemu, tematu i celów spotkania. [5 min.] Krótki wyk³ad z u¿yciem foliogramów A, B, C, D nt. ró¿nych stylów wychowania i autorytetu rodziców (w oparciu o lekturê J. McDowell, D. Day, [15 min.] Jak byæ bohaterem dla swoich dzieci, str. 193–212). Projekcja filmu „Dzieci i rodzice. Jak szukaæ porozumienia”.

[13 min.]

Po filmie refleksje pisemne i wypowiedzi rodziców w grupach 5–6-osobo[22 min.] wych (wype³nianie za³¹cznika). Prezentacja wyników pra w grupach przez wybranych liderów. Dyskusja. [20 min.]

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 215

scenariusz na spotkanie z rodzicami

Podsumowanie spotkania – „Pakujê moj¹ walizkê”. Nauczyciel kieruje pytanie do zebranych rodziców: „Proszê siê zastanowiæ, jakie zagadnienia okaza³y siê dla Pañstwa szczególnie wa¿ne, co chcielibyœcie „zabraæ” z tego spotkania. Mo¿e odkryliœcie coœ wa¿nego, czego nauczyliœcie siê, co mo¿e ulepszyæ wasze kontakty z dorastaj¹cymi dzieæmi?” Spontaniczne wypowiedzi rodziców zwieñczaj¹ spotkanie.

[15 min.]

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

215


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 216

216

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 217

217

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 218

218

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 219

219

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 220

220

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 221

scenariusz na spotkanie z rodzicami

Film „Pornografia: niszczy, uzale¿nia, zabija”

Opracowanie: Teresa Król

Dla rodziców uczniów gimnazjum lub rodziców uczniów szkó³ ponadgimnazjalnych

Temat: Oszukane dzieci

Cele: 9 Po przeprowadzonym spotkaniu rodzice powinni:

•uœwiadomiæ sobie, jaki wp³yw pornografia wywiera na m³odych ludzi, •wzmocniæ relacje ze swoimi dzieæmi, by szczeroœæ i dobry kontakt u³atwi³y m³odym podejmowanie przemyœlanych i roztropnych decyzji, •zdawaæ sobie sprawê, ¿e nie jest rzecz¹ obojêtn¹, po jak¹ lekturê siêgaj¹ ich dzieci i jakie filmy ogl¹daj¹.

Metody i formy pracy: : film, praca w grupach, burza mózgów.

i œrodki dydaktyczne: ; •Materia³y film wideo: „Pornografia: niszczy, uzale¿nia, zabija”,

• foliogramy (za³¹czniki A i B), • arkusze papieru, mazaki, kartki papieru A4 dla ka¿dej z grup, pisaki, d³ugopisy.

< Czas: 120 min. = Przebieg spotkania: Œ  Ž 

Wprowadzenie: informacja o celu spotkania. ZapowiedŸ, ¿e temat bêdzie [3 min.] dra¿liwy, nie³atwy ale bardzo istotny. Krótki wyk³ad o wspó³czesnych zagro¿eniach cywilizacyjnych ze szczegól[5 min.] nym uwzglêdnieniem pornografii – za³¹cznik (foliogram A). Projekcja filmu „Pornografia: niszczy, uzale¿nia, zabija”.

[52 min.]

Burza mózgów: Jak uchroniæ nasze dzieci przed pornografi¹?: a) omówienia zasad warsztatu (foliogram B lub sporz¹dzony plakat), b) pytanie skierowane do rodziców: Jakie macie Pañstwo pomys³y na ochronê naszych dzieci przed pornografi¹?, c) zapisywanie na arkuszu papieru lub tablicy wszystkich pomys³ów, d) grupowanie pomys³ów, np. tych, które maj¹ podobne rozwi¹zania, e) podzia³ rodziców na zespo³y, np. poprzez wybór cukierków o tym samym kolorze lub karteczek, f) ka¿dy zespó³ otrzymuje zestaw pomys³ów (mniej wiêcej tak¹ sam¹ iloœæ proponowanych rozwi¹zañ), g) analiza mo¿liwych rozwi¹zañ w grupach, gradacja i wybór superpomys³u, [30 min.] h) prezentacja pracy grup i wybór najlepszych rozwi¹zañ.

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

221


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 222

scenariusz na spotkanie z rodzicami

222

’ “

Jak mo¿na wprowadziæ najlepsze rozwi¹zania w rzeczywistoœæ? (zastosowanie pomys³ów rodziców w ¿yciowej praktyce): a) praca w zespo³ach. Opracowanie wdro¿enia jednego pomys³u – innego dla ka¿dej grupy, b) prezentacja pracy przez lidera. Nauczyciel zapisuje poszczególne, [20 min.] podane przez rodziców rozwi¹zania. Podsumowanie przez rodziców lub nauczyciela.

[5 min.]

Podziêkowanie za przybycie i czas poœwiêcony wspólnej pracy.

[5 min.]

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 223

223

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 224

224

Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”


Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4_Film na lekcjach WdŻwR - Scenariusze zajęć - Teresa Król V4.qxd 2012-05-08 08:52 Strona 225

Notatki

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Film na lekcjach „WychoWanie do ¯ycia W rodzinie”

225


Film na lekcjach. Scenariusze zajęć do WdŻwR  

Film na lekcjach. Scenariusze zajęć do WdŻwR

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you