Page 1

GM Cwiczenia_okl.indd 1

2009-06-03 20:26:26


Wędrując ku dorosłości Wychowanie do życia w rodzinie dla uczniów klas i-iii gimnazjum

a Rubikon WYDAWNICTWO


Spis treœci Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .5 Klasa I Gim I–1a Gim I–1b Gim I–1c Gim I–2a Gim I–2b Gim I–3a Gim I–3b Gim I–4a Gim I–4b Gim I–5a Gim I–5b Gim I–6 Gim I–7 Gim I–8 Gim I–9a Gim I–9b Gim I–10a Gim I–10b Gim I–11a Gim I–11b Gim I–12a Gim I–12b Gim I–13 Gim I–14

Rodzina . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .7 Rodzina. Logogryf . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .7 Cele wychowania do ¿ycia w rodzinie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8 Mi³oœæ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9 Mi³oœæ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .10 Relacje z rodzin¹. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .11 Relacje z rodzin¹. Logogryf . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .12 Wolny czas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .14 Wolny czas. Psychozabawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .15 PrzyjaŸñ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .16 PrzyjaŸñ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .17 Kryteria dojrza³oœci. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .18 Problemy okresu dojrzewania. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .19 Kobiecoœæ, mêskoœæ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .20 Pierwsza mi³oœæ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .21 Mi³oœæ niejedno ma imiê . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .21 Rola autorytetu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .22 Rola autorytetu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .23 Reklama . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .24 Reklama . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .25 Dom rodzinny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .26 Dom rodzinny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .27 Wizja mi³oœci, ma³¿eñstwa, rodziny. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .28 Rodzina. Mistrzowie pêdzla . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .29

Klasa II Gim II–1 Gim II–2a Gim II–2b Gim II–3a Gim II–3b Gim II–3c Gim II–3d Gim II–3e Gim II–3f Gim II–3g Gim II–3h Gim II–4 Gim II–5 Gim II–6 Gim II–7 Gim II–8

Budujemy zdrowy obraz samego siebie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .30 Jak rozmawiaæ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .31 Jak rozmawiaæ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .32 Uzale¿nienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .33 Uzale¿nienia. Zgadywanka. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .34 Uzale¿nienia. Rebusik anagramowy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .35 Uzale¿nienia. Wê¿okrzy¿ówka. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .35 Uzale¿nienia. Gwiazda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .36 Uzale¿nienia. Metamorfoza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .36 Uzale¿nienia. Kryptogram . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .36 Uzale¿nienia. Tajemnicza figura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .37 PrzyjaŸñ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .38 Odmiennoœæ p³ci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .39 Seksualnoœæ cz³owieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .40 P³ciowoœæ cz³owieka; jej znaczenie: mi³oœæ, ma³¿eñstwo, rodzina . . .41 Etapy rozwoju mi³oœci. Mi³oœæ w aforystyce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .42

3


Gim II–9 Gim II–10 Gim II–11a Gim II–11b Gim II–11c Gim II–11d Gim II–12a Gim II–12b Gim II–13a Gim II–13b Gim II–14 Gim II–14b

Jak pokonaæ presjê seksualn¹ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .43 Problem inicjacji seksualnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .44 Przekazywanie ¿ycia. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .45 Przekazywanie ¿ycia. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .45 Przekazywanie ¿ycia. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .45 Przekazywanie ¿ycia. Logogryf . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .46 Naturalne Planowanie Rodziny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .46 Naturalne Planowanie Rodziny. Krzy¿ówka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .47 Œlubujê Ci... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .48 Œlubujê Ci... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .49 Rodzina. Logogryf . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .50 Modele rodziny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .51

Klasa III Gim III–1a Gim III–1b Gim III–2 Gim III–3 Gim III–4a Gim III–4b Gim III–5 Gim III–6 Gim III–7 Gim III–8a Gim III–8b Gim III–8c Gim III–8d Gim III–8e Gim III–8f Gim III–9a Gim III–9b Gim III–10a Gim III–10b Gim III–11 Gim III–12a Gim III–12b Gim III–12c Gim III–12d Gim III–13 Gim III–14a Gim III–14b

Ci¹¿a. Logogryf . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .52 Rozwój dziecka. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .52 Fazy rozwoju. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .53 Od m³odoœci do staroœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .54 Mi³oœæ. Krzy¿ówka. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .55 Mi³oœæ. Diagram . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .56 Integracja seksualna. Swatka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .57 Akceptujê siebie. Propozycje do wyboru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .58 Aktywnoœæ seksualna a mi³oœæ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .59 Mêski uk³ad rozrodczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .59 Hormony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .60 Hormony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .60 Hormony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .60 Naturalne Planowanie Rodziny. Logogryf . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .61 Naturalne Planowanie Rodziny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .62 Antykoncepcja oraz HIV/AIDS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .63 Antykoncepcja a NPR. Przeskakiwanka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .63 ¯ycie cz³owieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .64 Spektakl teatralny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .64 Choroby przenoszone drog¹ p³ciow¹/AIDS. Gra planszowa . . . . . . . .65 Œwiatowy dzieñ walki z AIDS. Krzy¿ówka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .67 AIDS. Prawa czy lewa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .68 AIDS. Pantropa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .69 AIDS. Szyfrogram . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .70 Pornografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .70 Funkcje rodziny. Akrostych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .71 Funkcje rodziny. Przeskakiwanka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .72

Do nauczycieli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .73 Rozwi¹zania niektórych æwiczeñ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .74

4


Wprowadzenie Nie ¿yj na tej ziemi jak ktoœ obcy, jak turysta na ³onie natury (...). Raduj siê dobrami ziemi ciesz siê cieniem i œwiat³em, raduj siê ka¿d¹ por¹ roku, lecz przede wszystkim raduj siê tym, ¿e jest cz³owiek! Nazim Mikmet, Ostatni list do syna

Ka¿dy z Was ¿yje w otoczeniu ludzi i przynale¿y do swojej rodziny. Nie zawsze dostrzegacie starania rodziców czy troskê dziadków o Was. Trzeba jednak przyznaæ, ¿e rzeczywistoœæ rodzinna (odœwiêtna, jak i codzienna) oraz wzajemne stosunki i wiêzi rodzinne, wreszcie mi³oœæ, która ³¹czy spokrewnionych – to wartoœci, które nadaj¹ sens naszemu ¿yciu. Zdarza siê, ¿e do niektórych domów zakrada siê smutek spowodowany nieoczekiwan¹ chorob¹, odejœciem kogoœ bliskiego, rozstaniem czy choæby konfliktem. Têsknicie wtedy za spokojem i pozytywnymi wartoœciami, bo ka¿dy pragnie, aby rodzina stanowi³a nienaruszaln¹ ca³oœæ. Dajemy Wam wiele zadañ i stawiamy wiele pytañ. Æwiczenia, które proponujemy, uœwiadomi¹ Wam z³o¿onoœæ i ró¿norodnoœæ kultury oraz etosu ¿ycia rodzinnego. Ponadto rozwi¹zanie wielu testów, diagramów, logogryfów i krzy¿ówek ugruntuje Wasz¹ wiedzê z dziedziny prokreacji cz³owieka oraz dopomo¿e w wypracowaniu dojrza³ej i odpowiedzialnej postawy w sprawach mi³oœci i seksualnoœci. ¯yczymy Wam, abyœcie umieli korzystaæ nie tylko ze szkolnej wiedzy, ale przede wszystkim z tej przekazanej przez Waszych najbli¿szych, któr¹ oni równie¿ otrzymali od poprzednich pokoleñ. Autorzy


Æwiczenia

Gim I–10a Rola autorytetu Rozpoczynaj¹c od litery A i przeskakuj¹c zawsze o tê sam¹ liczbê liter otrzymasz has³o, którego definicje przytoczone s¹ poni¿ej.

J

S

A

R K

T R

U B

I

L

E 1. Cz³owiek bêd¹cy ekspertem w jakiejœ dziedzinie, ciesz¹cy siê powa¿aniem i maj¹cy wp³yw na zachowanie i myœlenie innych ludzi, 2. instytucja, pismo itp., które maj¹ wp³yw na opiniê spo³eczn¹, ciesz¹ siê popularnoœci¹ i powa¿aniem*.

P

T

C

H Ł T O O

D G Y

N

F

* Dunaj B. (red.), Popularny s³ownik jêzyka polskiego, s. 19.

22

R

M


Wêdruj¹c ku doros³oœci

Gim I–10b Rola autorytetu W puste pola piramidy wpisz najwa¿niejsze kryteria, które spe³nia osoba, któr¹ mo¿na uznaæ za autorytet.

Porównaj wpisane has³a z ca³¹ klas¹ i ustalcie klasow¹ piramidê kryteriów, które powinna spe³niaæ osoba posiadaj¹ca autorytet.

23


Æwiczenia

Gim I–11a Reklama Uzupe³nij brakuj¹ce litery. Z utworzonych wyrazów wybierz wyró¿nione litery i utwórz z nich rozwi¹zanie. Wykorzystaj podane wyrazy do okreœlenia, z czym kojarzy siê reklama.

O O OO O O O O O O OO O OO RZYJ

14

PO A

GRO

NA

17

AGRE

9

RÊT

13

TYSTYC

1

NATRÊTNA E K L A M A

NA

8

SZECH

NA

15

5

BE

5

NA

6

3

4

7

8

9 10 11 5

ANIPULU

5

4

2

14 15 7 16 17 18 14 13 10 2

21 6 22 16 23 22

5 17 5

2

E

20

AMIE

23

12

10

ÊCA

4

3 19 20 2

19 24 21 19 24 10 5

7 15 6 15 25 Ć

24

12 5 13 7

JE

19

MIESZY

ZAC

2

14 15 7 25 9 10 5

25

3

A

11

MAM

1

13 5 16 21 2

6

24

PROWO

K

WNA

22

16

A

21

¯NI

5

POMA

PNA

18

UZYJNA

4

A

ST

7

O O OO O O O O O O DR

MNA

2


Wêdruj¹c ku doros³oœci

Gim I–11b Reklama Po³¹cz has³a reklamowe z reklamowanymi produktami. Porównaj funkcjê rzeczywist¹ produktów z wmawian¹ przez twórców reklamy.

s³u¿y do mycia w³osów decyduje o twojej fryzurze

utrzymanie higieny cia³a pieszczota cia³a

u³atwia przemieszczanie siê poczucie wolnoœci

³atwo przyswajalny t³uszcz roœlinny, dobrze rozsmarowuj¹cy siê radoœæ dla ca³ej rodziny

szybka komunikacja miêdzyludzka ³¹cznoœæ z ca³ym œwiatem

profilaktyka, higiena zêby na ca³e ¿ycie

25


Æwiczenia

Gim II–8 Etapy rozwoju mi³oœci Mi³oœæ w aforystyce Co s¹dzisz na temat z³otych myœli o mi³oœci? Czy rzeczywiœcie s¹ „z³ote”? Pragnê tego, co jest dobrem dla ciebie. Mi³oœæ to nie jest przygoda. Ma smak ca³ego cz³owieka. Ma jego ciê¿ar gatunkowy. I ciê¿ar ca³ego losu. Nie mo¿e byæ chwil¹. Jan Pawe³ II

Kochaæ... to patrzeæ w tym samym kierunku. Im wiêcej dajesz, tym wiêkszym siê stajesz. Ale potrzebny jest ktoœ, aby przyjmowaæ. Bowiem dawaæ to nie znaczy traciæ... Antoine de Saint-Exupery

Kto ma serce pe³ne mi³oœci – zawsze ma coœ do dania. Jan XXIII

Im wiêkszy cz³owiek, tym wiêksza jego mi³oœæ. Leonardo da Vinci

Mi³oœæ... jest aktywnym przenikniêciem drugiego cz³owieka, w którym pragnienie poznania zostaje zaspokojone przez jednoœæ, w jedyny sposób, w jaki cz³owiek mo¿e poznaæ to co ¿ywe... ...w akcie mi³oœci, dawania siebie – odkrywam siebie, a w akcie przenikania drugiego cz³owieka znajdujê siebie, odkrywam nas obu, odkrywam cz³owieka. Erich Fromm

Kochaæ dlatego jest czasownikiem, by mi³oœæ nie by³a s³owami a czynami. Mieczys³aw Szczeœniak

42


Wêdruj¹c ku doros³oœci

Gim II–9 Jak pokonaæ presjê seksualn¹ Nastolatki mog¹ dobrze bawiæ siê na spotkaniach (randkach) bez anga¿owania siê w seks. Warto zaplanowaæ takie spotkanie, które pomo¿e lepiej siê poznaæ i nie bêdzie nudne. Przeczytaj listê pomys³ów i oceñ je w punktach (w skali 1–5). Podaj te¿ w³asne pomys³y. 1. Pójœcie na pizzê (lody) i rozmowa 2. Jazda na rowerze 3. Dyskoteka 4. Fotografowanie 5. Wêdkowanie 6. Zwiedzanie wystawy w muzeum 7. Pieczenie ciasteczek 8. Wyjœcie do ZOO 9. Puszczanie latawców 10. P³ywanie w basenie 11. Gry planszowe 12. Zim¹ – narty lub lepienie ba³wana 13. Szukanie „skarbu” na ulicy 14. Wspólne gotowanie obiadu 15. Wyjœcie do kina lub na koncert 16. Wspólne zakupy 17. Wrotki 18. Tenis sto³owy 19. Wspólne kolekcjonowanie (hobby) 20. Budowa sza³asu 21. Zwiedzanie ciekawego miejsca 22. Przygotowanie przyjêcia dla przyjació³ 23. ...............................................................

□ □ □ □ □ □ □ □ □ □ □ □ □ □ □ □ □ □ □ □ □ □ □

Powy¿sz¹ listê mo¿na przenieœæ na karton (tablicê) i zebraæ punktacjê od Was wszystkich. Zliczone punkty wska¿¹ na najciekawszy „randkowy” pomys³.

43


Æwiczenia

Gim II–10 Problem inicjacji seksualnej Wymuszanie kontaktów seksualnych czyli presja seksualna to zjawisko dziœ czêsto spotykane. Warto przeanalizowaæ obiegowe mity dotycz¹ce seksu. Ustosunkuj siê do poni¿szych stwierdzeñ, zaznaczaj¹c ich prawdziwoœæ liter¹ P lub fa³szywoœæ – liter¹ F. 1. Seksowny ubiór dziewczyny „zaprasza” ch³opca do kontaktu seksualnego. 2. Popêd seksualny u ch³opców jest tak silny, ¿e nie s¹ w stanie go kontrolowaæ. 3. Ani ch³opak ani dziewczyna nie ponosz¹ ¿adnych szkód na zdrowiu, gdy nie dojdzie do zaspokojenia seksualnego. 4. Mózg jest najwa¿niejszym organem p³ciowym cz³owieka. 5. Jeœli dziewczyna pozwoli³a siê ca³owaæ, powinna te¿ zgodziæ siê na wspó³¿ycie, poniewa¿ ch³opiec odczuwa napiêcie seksualne. 6. Jeœli dziewczyna zaproponuje spotkanie, znaczy to tylko tyle, ¿e chce z ch³opcem spêdziæ czas i nie chodzi jej o seks. 7. Kobiety lubi¹ byæ zdobywane si³¹. 8. Jeœli ch³opak by³ na randce po kilku piwach, nie mo¿e odpowiadaæ za to, co zrobi³. 9. Mi³oœæ wymaga stanowczoœci. 10. Ch³opiec wyda³ na randce du¿o pieniêdzy, dziewczyna powinna wiêc zgodziæ siê na seks. 11. Dobrze u³o¿ona dziewczyna nikomu nie robi przykroœci, równie¿ ch³opcu, który domaga siê kontaktu seksualnego. 12. Jeœli dziewczyna kocha, daje „dowód mi³oœci” (nie odmawia wspó³¿ycia). 13. Przed zawarciem ma³¿eñstwa zawsze nale¿y sprawdziæ, czy „pasujemy do siebie” (pod wzglêdem seksualnym). 14. Jeœli kobieta i mê¿czyzna naprawdê siebie kochaj¹, wówczas zawsze siê dopasuj¹ – w ka¿dej sferze, równie¿ seksualnej. (Ukrywanie choroby, „defektu” przez jednego z partnerów czyni ma³¿eñstwo niewa¿nym.) 15. Mi³oœæ daje prawo do wspó³¿ycia. 16. Prawdziwa mi³oœæ potrafi czekaæ.

□ □ □ □ □ □ □ □ □ □ □ □ □ □ □ □

Po pracy indywidualnej nastêpuje konfrontacja wyników w zespole klasowym, ewentualnie dyskusja i uzgadnianie stanowisk.

44


Wêdruj¹c ku doros³oœci

Gim III–5 Integracja seksualna Swatka W ka¿dym polu lewej czêœci diagramu (z cyframi od 1 do 10), znajduje siê pocz¹tek zdañ. Ich dokoñczenia znajduj¹ siê w prawej czêœci diagramu (w polach oznaczonych literami). Nale¿y prawid³owo dopasowaæ pocz¹tek ka¿dego zdania z jego dokoñczeniem, a nastêpnie odpowiadaj¹ce im litery wpisaæ do poni¿szego diagramu zgodnie z ich numeracj¹, i odczytaæ rozwi¹zanie.

1

Człowiek jest istotą płciową od poczęcia, a...

TE rodzaj pracy nad samym sobą

2

Samowychowanie to...

GR dzieciństwa do życia dorosłego

3

Dojrzewanie jest swoistym czasem przechodzenia od...

U

4

Pierwszym fizjologicznym znakiem dojrzałości seksualnej...

KS

trzech poziomach: biologicznym, emocjonalnym i intelektualnym

5

Wraz z fizycznym dojrzewaniem seksualnym rodzą się...

NA

a szczególnie z potrzebą więzi uczuciowej

6

Dziecko jest najpierw owocem...

AC

jest menstruacja u dziewcząt, a u chłopców polucje

7

Seksualność, czyli płciowość człowieka dokonuje się na...

JA

także potrzeby i pragnienia seksualne

8 9

10

Popęd seksualny to wewnętrzna siła... Dążenie do zaspokojenia popędu seksualnego może przybrać formy zniekształcone, jak...

a później świadkiem wzajemnej miłości ojca i matki homoseksualizm, biseksualizm, AL ekshibicjonizm, narcyzm, pedofilia, sadyzm, masochizm i in. w momencie narodzin dziecko IN ma już w pełni wykształcone wszystkie narządy rozrodcze

SE

U człowieka potrzeba seksualna jest zintegrowana z innymi...

1

2

3

4

pobudzająca człowieka do zachowań seksualnych

5

6

57

7

8

9

10


Æwiczenia

Gim III–6 Akceptujê siebie Propozycje do wyboru 1. W parach, dziel¹c siê na osobê A i B, przez 4 minuty mówimy nawzajem (ale nie równoczeœnie), koñcz¹c zdania: lubiê w sobie..., podoba mi siê we mnie..., ceniê w sobie.... Zmiana A–B. Potem: lubiê w tobie..., podoba mi siê w tobie..., ceniê u ciebie.... Zmiana A–B. W krêgu porozmawiajmy: jak siê czu³aœ/eœ, bêd¹c w 4 sytuacjach: – mówi¹c o sobie, – s³uchaj¹c o sobie, – mówi¹c o drugiej osobie, – s³uchaj¹c drugiej osoby, która mówi³a o sobie. Co by³o dla ciebie ³atwe, a co sprawia³o ci trudnoœæ? 2. Ja jako córka/syn jestem atrakcyjna, poniewa¿: Wymieñ 5 cech. Te cechy nie mog¹ byæ warunkowe, np. nieraz, czasami. W krêgu ka¿dy czyta swoje cechy. .................................. .................................. .................................. .................................. .................................. 3. Napisz na kartce swoje imiê, np. Joanna 1 strona Joanna Chcê ci daæ

2 strona Chcê od ciebie wzi¹æ

Siedz¹c w krêgu (do 10 osób) przesuwamy swoj¹ kartkê o dwie osoby dalej. Wpisujemy odpowiedzi (cechy, zalety) na innej kartce podpisanej imieniem, przesuwamy dalej zgodnie z kierunkiem ruchu wskazówek zegara, a¿ kartka wróci do nas. Po przeczytaniu powiedz, co ciê zaskoczy³o, jak siê teraz czujesz? Zachowaj tê kartkê na trudniejsze dni, chwile. 4. Podziel kartkê A4 na 6 czêœci, sk³adaj¹c j¹ jak na za³¹czonym rysunku. W ka¿d¹ czêœæ wpisz czynnoœæ, pracê – nawet drobn¹ i prozaiczn¹, któr¹ wykonujesz bardzo dobrze w domu. W krêgu ka¿dy odczytuje swoje odpowiedzi dodaj¹c, czyja jest to opinia, czyje jest to zdanie: twoje czy innych?

58


Wêdruj¹c ku doros³oœci

Gim III–7 Aktywnoœæ seksualna a mi³oœæ Zaczynaj¹c wêdrówkê od litery „P” nale¿y obejœæ wszystkie pola labiryntu tak, aby dojœæ do litery „Æ” i odczytaæ rozwi¹zanie.

P R A W D A W S T

R C Y S R

A W O T W T D Z I W Z W I N O L E N Z Y N D Ę D Z Y B R

I M A M E C Z E K

Ł M I Y A

O Ś Ć U M I N A Ć

............................................................... ...............................................................

Gim III–8a Mêski uk³ad rozrodczy Wska¿ prawid³ow¹ kolejnoœæ przewodów, którymi plemniki wydostaj¹ siê z uk³adu p³ciowego mê¿czyzny. Dorysuj strza³ki do linii.

cewka moczowa

nasieniowody

jądra

najądrza

59


Æwiczenia

Gim III–8b Hormony Po³¹cz w logiczn¹ ca³oœæ hormony i neurohormony uk³adu p³ciowego w po³¹czeniu z ich dzia³aniem wg wzoru, np. E 1. A – FSH B – LH C – Progesteron D – Estrogeny E – GnRh 1. Pobudza przysadkê mózgow¹ do uwalniania gonadotropin. 2. Pobudza wzrost i dojrzewanie pêcherzyka w jajniku. 3. Warunkuje owulacjê (jajeczkowanie), rozwój i czynnoœæ cia³ka ¿ó³tego. 4. Odpowiada za dojrzewanie komórki jajowej i przygotowanie jej do owulacji (jajeczkowania), za wzrost b³ony œluzowej, zmianê œluzu i szyjki macicy, powoduje utrzymanie siê podstawowej temperatury cia³a na ni¿szym poziomie. 5. Blokuje jajeczkowanie, rozpulchnia b³onê œluzow¹, przygotowuj¹c j¹ na przyjêcie zarodka; wytwarza gêsty œluz, utrzymuje podstawow¹ temperaturê cia³a na wy¿szym poziomie.

A – ......

B – .......

C – .......

D – .......

E–1

Gim III–8c Hormony Na rysunku przedstawiono schemat cyklu miesi¹czkowego. Przyporz¹dkuj nazwê hormonu do okreœlonej fazy typowego cyklu miesi¹czkowego.

Gim III–8d

Hormony

D³ugoœæ pierwszej fazy cyklu jest zmienna, natomiast druga faza jest faz¹ sta³¹ i trwa przeciêtnie .............. dni.

60


Wêdruj¹c ku doros³oœci

Gim III–8e Naturalne Planowanie Rodziny Logogryf Do poziomych rzêdów diagramu nale¿y wpisaæ odgadniête wyrazy zwi¹zane z prawid³owym cyklem miesi¹czkowym. Pierwsza litera ka¿dego odgadniêtego wyrazu w polu z cyfr¹. W oznaczonej pionowej kolumnie powstanie rozwi¹zanie.

1 2 3 4 5 6 7 8

Znaczenie odgadywanych wyrazów: 1. hormon powoduj¹cy odbudowanie siê b³ony œluzowej wyœcielaj¹cej macicê. 2. przewód, którym przesuwa siê komórka jajowa, uwolniona przez jajnik. 3. jeœli jest przezroczysty, ci¹gliwy i przypomina wygl¹dem bia³ko kurze jest oznak¹ jajeczkowania. 4. jeden zamkniêty okres czasu, np. od pierwszego dnia krwawienia miesi¹czkowego do ostatniego, poprzedzaj¹cego kolejne krwawienie. 5. jej skok o kilka kresek jest potwierdzeniem wyst¹pienia jajeczkowania. 6. z pewnoœci¹ pojawi siê po 14 dniach od jajeczkowania (+,– 2 dni), jeœli nie dojdzie do zap³odnienia. 7. tam dojrzewa komórka jajowa w pêcherzyku Graafa. 8. w niej zagnieŸdzi siê zarodek (dziecko) po 6-8 dniach od zap³odnienia w jajowodzie.

61


Æwiczenia

Gim III–8f Naturalne Planowanie Rodziny Z podanych w ramkach okreœleñ zamaluj na dowolny kolor tylko te, które wed³ug Ciebie s¹ charakterystyczne dla Naturalnego Planowania Rodziny.

Motywują do wspólnych decyzji Zapewniają zaspokojenie potrzeb psychofizycznych małżonków: dyskrecji, prywatności...

Są dostępne

Są ekologiczne Umożliwiają kobiecie znajomość funcjonowania własnego organizmu

Zakłócają naturalny cykl miesiączkowy

Nic nie kosztują

Niszczą plemniki

Są przyczyną różnych stanów chorobowych w organizmie

Prowadzą do ciąż pozamacicznych

Są skuteczne

Nie wprowadzają konfliktu sumienia

Są drogie

Powodują wtórną niepłodność

62


Wêdruj¹c ku doros³oœci

Gim III–9a Antykoncepcja oraz HIV/AIDS Ustosunkuj siê do poni¿szych stwierdzeñ zaznaczaj¹c „X” w³aœciw¹, wed³ug Ciebie, odpowiedŸ.

TAK NIE CZĘŚCIOWO

1. Œrodki antykoncepcyjne zapobiegaj¹ poczêciu dziecka. 2. Prezerwatywa jest skuteczna w zapobieganiu zara¿enia siê chorobami przenoszonymi drog¹ p³ciow¹, w tym równie¿ AIDS. 3. Do zara¿enia siê wirusem HIV mo¿e dojœæ poprzez codzienny kontakt z osob¹ zara¿on¹ (wspólne mieszkanie, wspólne spo¿ywanie posi³ków). 4. Jedn¹ z przyczyn epidemii AIDS na œwiecie jest swoboda seksualna. 5. Choroby przenoszone drog¹ p³ciow¹ mog¹ powodowaæ niep³odnoœæ u kobiet. 6. Najw³aœciwszym miejscem dla inicjacji seksualnej jest ma³¿eñstwo. 7. Wczesna inicjacja seksualna oraz stosowanie œrodków antykoncepcyjnych mo¿e byæ przyczyn¹ niep³odnoœci, ci¹¿ pozamacicznych, zaka¿eñ wewn¹trzmacicznych.

Gim III–9b Antykoncepcja a NPR Przeskakiwanka Rozpoczynaj¹c od litery „W" przeskakuj zawsze tê sam¹ iloœæ pól, by powsta³o piêciowyrazowe has³o – rozwi¹zanie. (Pocz¹tkowe litery wyrazów: W, ¯, Z, Z, N.) Kierunek poruszania siê i iloœæ przeskakiwanych pól do odgadniêcia. W Z

Z

A N G R

A

Ć

O

E

T

Ą

T

Y

I

R

Ż

N U O D

............................................................................................................................................

63


Æwiczenia

Gim III–12d AIDS Szyfrogram Nale¿y odgadn¹æ cztery wyrazy wed³ug podanych okreœleñ, a nastêpnie przenieœæ (wpisaæ) ich litery zgodnie z numeracj¹ do diagramu i kolejno rzêdami poziomymi odczytaæ rozwi¹zanie. 1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

Znaczenie wyrazów: 1) ³atwo t³uk¹ca siê czêœæ okna: 17_ 7_ 2_ 5_ 14_ 2) warto czasem trzymaæ go za zêbami: 3_ 4_ 10_ 9_ 12_ 3) plan, pomys³, zamiar: 15_ 16_ 6_ 13_ 4) roœlina zbo¿owa na risotto: 8_ 11_ 1_

Gim III–13 Pornografia Poni¿ej przedstawiono zdania dotycz¹ce pornografii. Zastanów siê, które z nich jest prawdziwe, a które fa³szywe i postaw znak „X” w odpowiedniej, wed³ug Ciebie, rubryce. prawda

Pornografii nie mo¿na zdefiniowaæ. Pornografia przyczynia siê do podjêcia wczesnej inicjacji seksualnej. Pornografia ma pozytywny wp³yw na wspó³¿ycie ma³¿eñskie. Przemys³ pornograficzny nie jest nastawiony na zysk, ma jedynie na wzglêdzie troskê o dobro drugiego cz³owieka. Pornografia nie szkodzi. Nawet jednostkowe „NIE" przeciw pornografii ma wp³yw na tworzenie i zmienianie aktów prawnych, kulturê i styl ¿ycia naszego spo³eczeñstwa. Produkcja, sprzeda¿, nabywanie i korzystanie z materia³ów zawieraj¹cych treœci pornograficzne k³óci siê z godnoœci¹ cz³owieka. Tylko i wy³¹cznie rodzina jest odpowiedzialna za kszta³towanie u dzieci i m³odzie¿y w³aœciwej postawy wobec pornografii. Pornografia wp³ywa negatywnie na funkcjonowanie rodziny i spo³eczeñstwa – przyczynia siê do wzrostu zachowañ patologicznych (molestowanie seksualne, gwa³ty, stosunki kazirodcze). W pornografii cz³owiek wystêpuje jedynie w jednej roli: jako partner seksualny. Odrzucenie pornografii jest tylko kwesti¹ estetyki i tzw. dobrego smaku. 70

fałsz


Do nauczycieli Prezentujemy Pañstwu zestaw æwiczeñ dla uczniów gimnazjum, mo¿liwych do realizacji na zajêciach edukacyjnych „Wychowanie do ¿ycia w rodzinie" i biologii w klasach 1–3. Wiêkszoœæ proponowanych zadañ obejmuje problematykê z zakresu anatomii, fizjologii, endokrynologii, embriologii, profilaktyki HIV/AIDS. Zadania s¹ zró¿nicowane co do formy i stopnia trudnoœci. 1. Proponowane zadania i æwiczenia nie s¹ scenariuszami zajêæ edukacyjnych a jedynie zbiorem, którego poszczególne elementy mo¿na w³¹czyæ do autorskiego scenariusza. 2. Zadania mo¿na zastosowaæ w kilku fazach lekcji, np. jako diagnozê, zadanie domowe lub pewn¹ formê ewaluacji zajêæ. Rozwi¹zane æwiczenie mo¿e byæ te¿ drogowskazem do realizacji tematu lekcji. 3. Proponowane æwiczenia mog¹ byæ rozwi¹zywane na zasadzie rywalizacji indywidualnej lub zespo³owej, a nie tylko metod¹ tradycyjn¹, tzn. rozwi¹zane w zeszycie æwiczeñ. 4. Zadania diagramowe (powiêkszone i powieszone) mo¿na wykorzystaæ jako „¿ywe krzy¿ówki”, przy których rywalizuj¹ce grupy ujawniaj¹ swoj¹ aktywnoœæ i zaanga¿owanie. 5. Ka¿de z nich posiada numer i symbol – przypisane do punktów programu nauczania dla klas I–III gimnazjum „Wychowanie do ¿ycia w rodzinie” autorstwa Teresy Król, Krystyny Maœnik, Gra¿yny Wêglarczyk. Pozostawiamy dowolnoœæ w doborze zestawu æwiczeñ przyporz¹dkowanych do konkretnych jednostek lekcyjnych, dzia³ów czy klas gimnazjalnych – szanuj¹c i dostrzegaj¹c ró¿ne mo¿liwoœci odbiorców, stopieñ ich zaanga¿owania, aktywnoœci, realizacjê celów itp. Niektóre punkty programu otrzyma³y bogaty zestaw propozycji. Jest wiêc w czym wybieraæ. 6. S¹ te¿ zadania o charakterze d³ugofalowym; wymagaj¹ one d³u¿szego przygotowania i towarzyszenia uczniom podczas ich realizacji. 7. W celu podniesienia aktywnoœci w klasie, rozwijania spostrzegawczoœci, wyobraŸni i myœlenia, mo¿na stosowaæ wszelkiego rodzaju ³amig³ówki s³owne: rebusiki, wyliczanki, przeskakiwanki. 8. Nale¿y zachêcaæ uczniów do samodzielnego rozwi¹zywania zadañ. Poprawne rozwi¹zania logogryfów i niektórych zadañ znajduj¹ siê na koñcu ksi¹¿ki. 9. Szaradziarstwo, czyli sztuka uk³adania i rozwi¹zywania ³amig³ówek s³ownych, zaproponowane w tym zeszycie æwiczeñ mo¿e byæ inspiracj¹ dla nauczyciela i ucznia do tworzenia nowych zadañ, które urozmaic¹ i wzbogac¹ strukturê ka¿dej lekcji. Przy tworzeniu nowych logogryfów nale¿y zachowaæ zwi¹zek tematyczny miêdzy treœci¹ hase³ a rozwi¹zaniem. Redaguj¹c has³o trzeba te¿ pamiêtaæ o jego walorach edukacyjnych i wychowawczych. Autorzy zeszytu wyra¿aj¹ zgodê na modyfikacjê zadañ, oczekuj¹ tak¿e uwag nt. proponowanych zestawów æwiczeñ. Zapraszamy do wspó³pracy. ¯yczymy udanych, twórczych, ciekawych zajêæ edukacyjnych „Wychowania do ¿ycia w rodzinie” oraz biologii.

73


GM Cwiczenia_okl.indd 1

2009-06-03 20:26:26

Wędrując ku dorosłości. Ćwiczenia dla klas 1-3 gimnazjum.  

Wędrując ku dorosłości. Ćwiczenia dla klas 1-3 gimnazjum.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you