Issuu on Google+

Rozdział 1

W moim domu jest jedno lustro. Za przesuwanym panelem, w korytarzu na piętrze. Nasza frakcja pozwala mi stawać przed nim drugiego dnia każdego trzeciego miesiąca, tego dnia kiedy matka obcina mi włosy. Siedzę na stołku, a ona stoi za mną z nożyczkami i strzyże. Kosmyki spadają na podłogę martwym, jasnym kręgiem. Kiedy kończy, odgarnia mi włosy z twarzy i skręca w węzeł. Widzę jej spokój i skupienie. Ma dużą wprawę w sztuce wyrzekania się siebie. O sobie nie mogę tego powiedzieć. Ukradkiem zerkam na swoje odbicie, kiedy matka nie patrzy. Nie z próżności, tylko z ciekawości. Wygląd człowieka może się bardzo zmienić przez trzy miesiące. Odbicie pokazuje wąską twarz, duże okrągłe oczy i długi cienki nos – wciąż wyglądam jak mała dziewczynka, chociaż niedawno, w ciągu ostatnich kilku miesięcy, stałam się szesnastolatką. Inne frakcje obchodzą urodziny, ale my nie. To byłoby pobłażanie sobie. – Gotowe – oznajmia matka i upina kok. Łapie moje spojrzenie w lustrze. Już za późno, żeby odwrócić wzrok, ale zamiast mnie skarcić, uśmiecha się do naszego odbicia. Lekko marszczę brwi. Dlaczego nie daje mi reprymendy za to, że się sobie przyglądam? – A więc dziś jest ten dzień – mówi. – Tak – odpowiadam. 7


– Denerwujesz się? Przez chwilę wpatruję się sobie w oczy. Dziś jest dzień testu przynależności, który pokaże mi, do której z pięciu frakcji pasuję. A jutro, na Ceremonii Wyboru, zdecyduję, do której wstąpię. Zdecyduję o moim dalszym życiu. Zdecyduję, czy zostanę z rodziną, czy ją opuszczę. – Nie. Testy wcale nie muszą zmieniać naszych wyborów. – Racja. – Uśmiecha się. – Chodźmy na śniadanie. – Dziękuję. Za obcięcie włosów. Całuje mnie w policzek i zasuwa panel na lustro. Myślę, że w innym świecie moja matka byłaby piękna. Jej ciało pod szarą szatą jest smukłe. Ma wysokie kości policzkowe i długie rzęsy, a kiedy na noc rozpuszcza włosy, spływają falami na ramiona. Jednak w Altruizmie musi ukrywać urodę. Idziemy razem do kuchni. W takie poranki, kiedy mój brat robi śniadanie, ojciec czyta gazetę i głaszcze mnie po włosach, a matka, nucąc pod nosem, sprząta ze stołu – właśnie w takie poranki czuję największe wyrzuty sumienia, że chcę ich opuścić. Autobus śmierdzi spalinami. Za każdym razem, kiedy podskakuje na wybojach, rzuca mną na boki, chociaż trzymam się siedzenia. Caleb, mój starszy brat, stoi w przejściu i trzyma się poręczy nad głową. Nie jesteśmy podobni. Ma ciemne włosy i orli nos ojca, zielone oczy i dołki w policzkach matki. Kiedy był młodszy, takie połączenie wyglądało dziwnie, ale teraz do niego pasuje. Jestem pewna, że gdyby nie należał do Altruizmu, dziewczyny w szkole by się za nim oglądały. Odziedziczył też talent matki do wyrzekania się siebie. Bez namysłu ustąpił miejsca jakiemuś nadętemu Prawemu. Prawy nosi czarny garnitur i biały krawat – typowy strój Prawości. Ich frakcja ceni uczciwość, a prawdę widzą czarno-białą, dlatego tak się ubierają. 8


Im bliżej centrum miasta, tym domy stoją bliżej siebie, a ulice są równiejsze. Budynek, który kiedyś nazywał się Sears Tower – my mówimy o nim Baza – wyrasta z mgły; czarna kolumna na tle horyzontu. Autobus przejeżdża pod wiaduktem kolejowym. Nigdy nie byłam w pociągu, chociaż jeżdżą bez przerwy, a tory są wszędzie. Tylko Nieustraszeni nimi podróżują. Pięć lat temu budowlańcy z Altruizmu na ochotnika wymienili nawierzchnię niektórych dróg. Zaczęli od centrum i posuwali się ku przedmieściom, aż zabrakło im materiałów. Tam, gdzie mieszkam, ulice wciąż są popękane i dziurawe i niebezpiecznie po nich jeździć. Ale i tak nie mamy samochodu. Caleb ma łagodny wyraz twarzy, kiedy autobus trzęsie się i podskakuje. Gdy ściska poręcz, żeby utrzymać równowagę, szara szata zsuwa mu się z ramienia. Ciągle rusza oczami – stąd wiem, że przygląda się ludziom dookoła. Stara się widzieć tylko ich i zapomnieć o sobie. Prawi cenią uczciwość, a my – pełne oddanie. Autobus zatrzymuje się pod szkołą. Wstaję i szybko mijam Prawego. Łapię Caleba za ramię, kiedy potykam się o buty tamtego. Mam za długie nogawki, a nigdy nie poruszałam się z wdziękiem. Są trzy szkoły w mieście: Niższe Poziomy, Średnie Poziomy i Wyższe Poziomy. Wyższe Poziomy jest najstarsza. Jak wszystkie inne budynki wokół, jest ze szkła i stali. Przed nią stoi duża metalowa rzeźba, na którą Nieustraszeni wspinają się po lekcjach i podpuszczają się, kto wejdzie wyżej. W zeszłym roku widziałam, jak jeden spadł i złamał nogę. To ja pobiegłam wtedy po pielęgniarkę. – Dzisiaj test przynależności – mówię. Caleb jest starszy o niecały rok, więc jesteśmy w tej samej klasie. Kiwa głową, wchodzimy głównym wejściem. I nagle spinają mi się mięśnie. Wyczuwam atmosferę zachłanności, 9


jakby każdy szesnastolatek chciał z ostatniego dnia tutaj wchłonąć ile się da. Możliwe, że po Ceremonii Wyboru już nigdy nie będziemy chodzić po tych korytarzach – bo kiedy wybierzemy, naszą dalszą nauką zajmą się nowe frakcje. Dzisiaj lekcje mamy o połowę krótsze, więc zaliczymy wszystkie do lunchu. Po nim zaczną się testy. Już teraz serce bije mi szybciej. – Czy ty w ogóle się nie przejmujesz, co ci powiedzą? – pytam Caleba. Zatrzymujemy się na rozgałęzieniu korytarza. Brat zaraz pójdzie w jedną stronę, na wyższą matematykę, a ja w drugą, na historię frakcji. Unosi brwi. – A ty? Mogłabym mu odpowiedzieć, że już od tygodni martwię się, co pokaże mi test – Altruizm, Prawość, Erudycję, Serdeczność czy Nieustraszoność. Ale tylko uśmiecham się i mówię: – Wcale nie. On też się uśmiecha. – No to… miłego dnia. Przygryzam dolną wargę i idę na historię frakcji. Caleb nigdy nie odpowiada na moje pytania. Korytarze są ciasne, choć dzięki światłu, które wpada przez okna, wydają się większe; w naszym wieku to jedyne miejsce, gdzie spotykają się różne frakcje. Dzisiaj w tłumie uczniów króluje nowy rodzaj energii: szaleństwo ostatniego dnia. Dziewczyna z długimi kręconymi włosami krzyczy mi prosto w ucho „Cześć” i macha do stojącej daleko koleżanki. Rękawem kurtki dostaję w policzek. Potem popycha mnie jakiś Erudyta w niebieskim swetrze. Tracę równowagę, twardo upadam na podłogę. – Z drogi, Sztywniaczko – rzuca i idzie dalej. 10


Czuję, jak pieką mnie policzki. Wstaję, otrzepuję się. Kiedy upadłam, kilka osób się zatrzymało, ale nikt mi nie pomógł. Odprowadzają mnie spojrzeniami do końca korytarza. Takie rzeczy zdarzają się członkom mojej frakcji już od miesięcy. Erudycja puszcza artykuły źle mówiące o Altruizmie, co zaczęło wpływać na to, jak traktuje się nas w szkole. Szare ubranie, prosta fryzura i skromne zachowanie mają sprawić, że łatwiej zapomnę o sobie samej, a wszyscy inni zapomną o mnie. Ale teraz robią ze mnie cel. Zatrzymuję się przy oknie w skrzydle E i czekam na Nieustraszonych. Robię tak co rano. Dokładnie o siódmej dwadzieścia pięć Nieustraszeni udowadniają, że są odważni, wyskakując z jadącego pociągu. Ojciec mówi o Nieustraszonych „łobuzy”. Noszą kolczyki, tatuaże, ubierają się na czarno. Ich główne zadanie to pilnować ogrodzenia wokół naszego miasta. Przed czym – nie wiem. Powinni wprawiać mnie w zakłopotanie. Powinnam się dziwić, że odwaga, cecha ceniona przez nich najwyżej, ma coś wspólnego z kolczykiem w nosie. A jednak nie mogę oderwać od nich wzroku. Słychać gwizd pociągu, dźwięk odbija się echem w mojej piersi. Reflektor z przodu miga, kiedy pociąg pędem mija szkołę i zgrzyta na żelaznych szynach. Z kilku ostatnich wagonów wyskakuje chmara chłopców i dziewczyn w ciemnych ubraniach. Jedni upadają, turlają się, inni się zataczają, przechodzą kilka kroków i odzyskują równowagę. Jakiś chłopak ze śmiechem obejmuje dziewczynę. Oglądanie ich to taki mój głupi zwyczaj. Odwracam się od okna i przeciskam przez tłum do sali, w której mam lekcje historii frakcji.

11


Rozdział 2

Testy zaczynają się po lunchu. Siedzimy przy długich stołach w stołówce, a administratorzy testów wywołują po dziesięć nazwisk, po jednej osobie na każdą salę egzaminacyjną. Siedzę obok Caleba, po drugiej stronie siedzi nasza sąsiadka Susan. Ojciec Susan w pracy jeździ po mieście, dlatego ma samochód i codziennie podwozi ją do szkoły. Nam też to proponował, ale jak mówi Caleb, wolimy wyjść wcześniej i nie chcemy robić mu kłopotu. Jasne. Administratorzy są w większości ochotnikami z Altruizmu, jednak w jednej z sal egzaminacyjnych siedzi Erudyta, a w innej Nieustraszony. Testują Altruistów – regulamin zabrania, żeby robił to ktoś z naszej frakcji. Nie wolno nam też w jakikolwiek sposób przygotowywać się do testów, dlatego nie wiem, czego się spodziewać. Spojrzeniem wędruję od Susan do stołu Nieustraszonych po drugiej stronie sali. Śmieją się, przekrzykują, grają w karty. Przy innych stołach Erudyci rozmawiają nad książkami i gazetami, ciągle gonią za wiedzą. Dziewczyny z Serdeczności ubrane na żółto i czerwono siedzą w kółku na podłodze stołówki i w coś się bawią – klaszczą i śpiewają jakąś rymowankę. Co kilka minut słyszę ich chóralny śmiech, kiedy któraś odpada i musi usiąść pośrodku kręgu. Przy stole obok chłopcy z Prawości wymachują rękami. Chyba o coś się spierają, ale na pewno o nic ważnego, bo niektórzy cały czas się uśmiechają. Przy stole Altruizmu siedzimy spokojnie i czekamy. Zwyczaje frakcji regulują nawet zachowanie w zwykłych sytuacjach i są ważniejsze od własnych chęci. Wątpię, żeby wszyscy Erudyci chcieli się ciągle uczyć albo żeby każdy 12


Prawy lubił gorące dyskusje – ale oni wszyscy, tak samo jak ja, muszą przestrzegać norm swoich frakcji. Caleb zostaje wywołany w następnej dziesiątce. Pewnym krokiem idzie do wyjścia. Nie muszę życzyć mu powodzenia ani zapewniać, że nie ma się czym przejmować. Zna swoje miejsce i o ile pamiętam, znał je zawsze. Moje pierwsze wspomnienie o nim jest z czasów, kiedy mieliśmy po cztery lata. Skarcił mnie wtedy, bo na placu zabaw nie oddałam swojej skakanki jakiejś małej dziewczynce, która nie miała się czym bawić. Caleb rzadko mnie poucza, ale zapamiętałam jego karcące spojrzenie. Próbowałam mu kiedyś wytłumaczyć, że mam inne odruchy – w autobusie nawet nie przyszło mi do głowy, żeby ustąpić miejsca Prawemu – ale on tego nie rozumie. Zawsze mówi: „Po prostu rób, co do ciebie należy”. To dla niego łatwe, więc dla mnie też powinno być łatwe. Czuję, jak zaciska mi się żołądek. Zamykam oczy, otwieram je dopiero po dziesięciu minutach, kiedy Caleb znowu siada. Jest blady jak ściana. Przesuwa dłońmi po nogach tak jak ja, kiedy chcę je wytrzeć z potu. Kiedy podnosi ręce, drżą mu palce. Otwieram usta, żeby go o coś zapytać, ale słowa więzną mi w gardle. Nie wolno mi pytać o wynik testu, a jemu nie wolno odpowiadać. Ochotnik z Altruizmu wyczytuje kolejnych dziesięć nazwisk. Dwie osoby z Nieustraszoności, dwie z Erudycji, dwie z Serdeczności, dwie z Prawości, a potem: „z Altruizmu: Susan Black i Beatrice Prior”. Wstaję, bo powinnam, ale gdyby to ode mnie zależało, siedziałabym dalej. Czuję się, jakbym miała w piersiach balon, który rośnie z każdą sekundą i zaraz mnie rozerwie od środka. Idę za Susan do wyjścia. Ci, których mijamy, pewnie nas nie rozróżniają. Mamy takie same ubrania i tak samo uczesane jasne włosy. Jedyna różnica polega na tym, 13


że może Susan nie czuje się teraz tak, jakby za chwilę miała zwymiotować, a z tego, co widzę, dłonie nie drżą jej aż tak mocno i nie musi ściskać brzegu koszuli, żeby je uspokoić. Czeka na nas dziesięć sal obok stołówki. Używa się ich tylko do testów przynależności, więc jeszcze nigdy w żadnej nie byłam. W przeciwieństwie do innych pomieszczeń szkoły, nie są oddzielone szybą, ale lustrami. Kiedy idę do drzwi, widzę siebie, bladą i wystraszoną. Susan uśmiecha się do mnie nerwowo i wchodzi do sali numer 5, a ja do sali numer 6, gdzie czeka jakaś kobieta z Nieustraszoności. Nie wygląda tak surowo jak ci młodzi Nieustraszeni, których widziałam. Ma małe ciemne i skośne oczy, nosi dżinsy i czarną marynarkę jak od męskiego garnituru. Dopiero kiedy się odwraca, żeby zamknąć drzwi, widzę tatuaż na jej karku, czarno-białego jastrzębia z czerwonym okiem. Gdyby serce właśnie nie podchodziło mi do gardła, zapytałabym, co on oznacza. Musi coś oznaczać. Lustra pokrywają wewnętrzne ściany sali. Mogę obejrzeć swoje odbicie pod każdym kątem: szary materiał ukrywający kształt pleców, moją długą szyję, moje zaczerwienione dłonie z wystającymi kostkami. Sufit błyszczy białym światłem. Na środku sali stoi rozkładany fotel, taki jak u dentysty, a obok jakaś maszyna. To miejsce wygląda, jakby działy się tu straszne rzeczy. – Nie bój się – odzywa się kobieta. – To nie boli. Włosy ma czarne i proste, ale w świetle widzę, że poprzetykane siwizną. – Usiądź wygodnie. Mam na imię Tori. Niezdarnie siadam na fotelu, odchylam się i opieram głowę na zagłówku. Światło razi mnie w oczy. Tori robi coś przy urządzeniu po mojej prawej stronie. Próbuję się skupić na niej, a nie na kablach w jej dłoniach. – Dlaczego jastrząb? – wypalam, kiedy przyczepia mi elektrody do czoła. 14


– Jeszcze nigdy nie spotkałam ciekawskiej Altruistki – odpowiada, unosząc brwi. Przechodzi mnie dreszcz, na ramionach pojawia się gęsia skórka. Moja ciekawość to błąd, zdrada zasad Altruizmu. Nucąc pod nosem, przyciska mi następną elektrodę do czoła. – W niektórych częściach starożytnego świata jastrząb symbolizował słońce – wyjaśnia. – Kiedy kazałam go sobie wytatuować, myślałam, że jeśli zawsze będę miała słońce na sobie, to już nie będę się bała ciemności. Staram się powstrzymać od kolejnego pytania, ale nie mogę. – Boisz się ciemności? – Bałam się ciemności – poprawia. Następną elektrodę przyciska do własnego czoła i podłącza do niej kabel. Wzrusza ramionami. – Teraz przypomina mi o strachu, który przezwyciężyłam. Staje za mną. Ściskam poręcze tak mocno, że aż bieleją mi kostki. Kobieta przeciąga kable do siebie, przyczepia je do mnie, do siebie, do maszyny za sobą. Potem podaje mi fiolkę przezroczystego płynu. – Wypij. – Co to jest? – Gardło mam spuchnięte, z trudem przełykam ślinę. – Co się teraz stanie? – Nie mogę ci powiedzieć. Po prostu mi zaufaj. Wypuszczam powietrze z płuc i wlewam do ust zawartość fioki. Oczy mi się zamykają.

15


Niezgodna