Page 1

60 lat Toru Regatowego Malta kup on ra do r bato es wy Term tauracj

Na Maltę zaprasza Konrad Tuszewski, prezes stowarzyszenia maltapoznan.eu s. I–IV

i Malt Maltań , zoo, a Sk skic h, i, Bu us. I la Park I

Październik 2012 issn 2080-315x

www.poznan.pl

I n f o r m at o r s a m o r z ą d o w y m e t r o p o l i I p o z n a ń

Maratończycy w Poznaniu 14 października, start i meta w okolicy Międzynarodowych Targów Poznańskich, trasa okalająca niemal całe miasto, tysiące biegaczy – to tegoroczny

13 maraton

Uczą i budują

– Od września tego roku na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu działa Wydział Anglistyki – jedyny taki w Polsce – mówi rektor UAM prof. Bronisław Marciniak. Co jeszcze planują w nowym roku akademickim poznańskie uczelnie. us. 3

wkrótce w sprzedaży:

us. 11

BUDOWNICTWO PRZEMYSŁOWE – nowy tom „Kroniki Miasta s. 9 Poznania” u 

z październikowym numerem IKS-a jeszcze więcej informacji o kulturze w Poznaniu, jeszcze więcej zniżek na bilety, książki, płyty, kawę, piwo, obiady...

61 646 33 44


to warto wiedzieć

fot. Waldemar Wylegalski

2

Z PEKĄ przez Poznań

Październik 2012 r. www.wm.poznan.pl

Zanim rondo Kaponiera stanie się nowoczesnym węzłem przesiadkowym, minie przynajmniej 1,5 roku. Przez ten czas czekają nas objazdy, trzeba więc uzbroić się w cierpliwość oraz kartę PEKA.

O

d 3 września obowiązuje zimowy rozkład jazdy ­– tramwaje i autobusy nie tylko jeżdżą częściej, ale dodatkowo zmieniły swoje trasy. Na Ratajach przyczyną zmian jest nowa trasa tramwajowa na Franowo, którą jeżdżą trzy linie 1, 16 i  18. Zniknęła pospieszna linia autobusowa A, która została podzielona na dwie: 45  – z  os. Kopernika do ronda Kaponiera, 97 – z ronda Rataje do szpitala na os. Rusa. Przy nowej pętli tramwajowej na Franowie kończą swoje trasy linie autobusowe nr 53 oraz 54. Wszystkie linie tramwajowe jeżdżące przez rondo Kaponiera zmieniły swój przebieg (2, 5, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 18). Tramwaje jeżdżą objazdami przez ul. Dąbrowskiego i Przybyszewskiego oraz Gwarną i Strzelecką. Zawieszono linię 26, a zamiast niej z os. Sobieskiego do Stomilu jeździ 5. Tramwaje nie jeżdżą także na Górczyn z powodu budowy nowego wiaduktu. Dojeżdżają do zajezdni na ul. Głogowskiej i tam zawracają. Na górczyńską pętlę jeździ

autobus T5. Od Węgorka do budowanej pętli na Junikowie jeździ natomiast autobus T2. Szczegóły wszystkich zmian i przebieg linii dostępne są na stronie www. ztm.poznan.pl. Kara za brak biletu w  Poznaniu wynosi 260 zł, nie warto więc ryzykować. Lepiej kupić bilet jednorazowy w  punktach sprzedaży lub biletomatach. Te na 30 minut od poniedziałku do piątku w  godzinach od 6 do 19 mają wydłużony czas przejazdu do 45  minut. To decyzja Rady Miasta, która będzie obowiązywać do 30 kwietnia 2013 roku. By nie spoglądać nerwowo na zegarek, najlepiej wyrobić sobie jednak kartę PEKA i załadować na nią bilet okresowy. PEKA to bowiem Poznańska Elektroniczna Karta Aglomeracyjna, która obecnie pełni jedynie funkcję nośnika biletu okresowego, ale wkrótce przybędzie jej funkcji, gdyż wybrano już operatora projektu. Jan Gładysiak

reklama

Wykonujemy:

Zbigniew Sztokfisz tel. 601 521 223 Grzegorz Paterski tel. 501 064 413

Podbicia dachowe Elewacje i tarasy drewniane Dachy kompleksowo Remonty i wykończenie mieszkań, domów Altany, wiaty garażowe, place zabaw Płoty i balustrady

http://gorol-poznan-podbitki.pl/

Jak wyrobić kartę PEKA:

u Pobierz formularz ze strony in-

ternetowej www.peka.poznan. pl lub w punktach sprzedaży biletów ZTM oraz wybranych placówkach Banku Zachodniego WBK w Poznaniu i miejscowościach podmiejskich. u Wypełnij formularz, podając adres zameldowania, pesel oraz obowiązkowo adres e-mail, który będzie potrzebny do weryfikacji danych z formularza. Wraz ze zdjęciem legitymacyjnym dostarcz formularz do punktów ZTM lub Banku Zachodniego WBK. u Formularz możesz także wypełnić elektronicznie na podanej wyżej stronie projektu – wtedy powinieneś samemu wgrać zdjęcie i wskazać punkt odbioru karty. u Po 10 dniach roboczych będziesz mógł odebrać kartę w  punkcie, w  którym złożyłeś wniosek lub który wskazałeś. Na jej odbiór masz 30 dni. Koniecznie musisz wziąć ze sobą dowód osobisty. Wydanie karty PEKA jest darmowe. u Jeśli masz już kartę, w  dowolnym punkcie ZTM bądź w biletomacie załaduj na kartę wybrany przez siebie bilet okresowy.

PEKA uprości życie

Z zastępcą prezydenta Poznania Mirosławem Kruszyńskim, któremu podlega transport publiczny, rozmawia Jan Gładysiak Projekt PEKA jest już wdrażany, wybrano niedawno jego operatora – jakie są jego zadania? – 30 sierpnia ZTM zawarł umowę z firmą BULL, wybraną na dostawcę systemu centralnego i  transportowego PEKA. BULL  dostarczy sprzęt i  oprogramowanie, które umożliwi wdrożenie projektu PEKA. Musimy też wyposażyć 500 autobusów i składów tramwajowych w  odpowiedni sprzęt pokładowy. Podobna sytuacja będzie dotyczyć punktów sprzedaży biletów. Co to zmieni dla pasażerów? – Dzięki opcji tPortmonetki stanie się możliwe opłacanie pojedynczych przejazdów, w  trybie opłat przystankowych. To rozwiązanie jest dla pasażerów korzystniejsze od opłat czasowych.  Płacenie za przejazd będzie bardzo łatwe  – trzeba tylko zbliżyć kartę do kasownika przy wejściu i  wyjściu z  pojazdu. Właściwa opłata zostanie pobrana automatycznie. Zakładam, że ta zmiana będzie moż-

liwa na początku 2014 r., o ile firma BULL dotrzyma terminów zawartych w umowie.  n

MIASTOPLOTKI

Na rękach Sesja Rady Miasta, 4 września br. Radny Szymon Szynkowski vel Sęk komentuje poprawki Platformy Obywatelskiej do swojego projektu przedłużenia czasu obowiązywania biletów jednorazowych z powodu licznych remontów. − Oczywiście moglibyśmy wprowadzić uchwałę, która da ulgę osobom jeżdżącym w niebieskich krawatach lub wsiadających do tramwaju na rękach, tylko jaki w tym sens – docieka radny.


miasto

Październik 2012 r. www.wm.poznan.pl

3

Uczą i budują

Jeszcze więcej inwestycji i jeszcze więcej kierunków. Ponad 135 tys. studentów 28 poznańskich uczelni rozpoczyna nowy rok akademicki na 200 kierunkach.

fot. Waldemar Wylegalski

P

rzy ul. Rokietnickiej stoi już naszpikowany nowoczesnymi technologiami budynek Centrum Biologii Medycznej (na zdjęciu), który zostanie otwarty do końca tego roku. – Centrum to nie tylko budynek, to nowa filozofia pracy, bo będzie ono miało charakter międzywydziałowy i będzie pracować na rzecz innych jednostek – mówi rektor Uniwersytetu Medycznego prof. Jacek Wysocki. Od nowego roku akademickiego medycy zaczną kształcić specjalistów od doboru szkieł korygujących wzrok oraz opieki nad seniorami. W  uniwersyteckim szpitalu przy ul. Polnej otworzą Oddział Patologii Noworodka, którego do tej pory brakowało w Poznaniu. Największa poznańska uczelnia − Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, też nie próżnuje. − Od września tego roku działa Wydział Anglistyki – jedyny taki w Polsce − mówi prof. Bronisław Marciniak, rektor UAM. − Mamy nadzieję, że jego utworzenie przyciągnie na UAM rzeszę nowych studentów zagranicznych – dodaje rektor. Uczelnia zaczyna też budować nową siedzibę Wydziału Historii na Morasku. Przeprowadzi się tam też

Nowoczesny budynek Centrum Biologii Medycznej (po prawej).

w całości do nowo wybudowanych obiektów Wydział Chemii. Przy ul. Towarowej za Akademią Muzyczną teren budowy jest już ogrodzony. To Uniwersytet Ekonomiczny zaczął wznosić Centrum Edukacyjne Usług Elektronicznych. Nowoczesny gmach powstanie do końca 2014 roku i  rozwiąże problemy lokalowe trapiące tę uczelnię. Natomiast przy Al.  Marcinkowskiego Uniwersytet Artystyczny nie tylko prowadzi prace renowacyjne swojego głównego budynku – od strony dziedzińca zacznie się wkrótce budowa nowego skrzydła gmachu.

300 opowiadań w naszym konkursie Prawie 300 opowiadań wpłynęło w konkursie „Poznań Fantastyczny”. Zainteresowanie konkursem zorganizowanym przez Wydawnictwo Miejskie Posnania na opowiadanie fantastyczne dziejące się w Poznaniu przeszło nasze najśmielsze oczekiwania. Okazało się, że Poznań może być miejscem wielu niesamowitych, mistycznych, baśniowych lub pełnych grozy wydarzeń dziejących się dawno temu, teraz lub w bliższej i dalszej przyszłości. Poznań jako miasto fantastyczne zainspirował nie tylko jego mieszkańców. Opowiadania przysłali do nas autorzy z  całego kraju, a  nawet Polacy mieszkający za granicą. Wszystkim autorom bardzo dziękujemy za włożony wysiłek. Teraz ciężka praca czeka nasze jury, które musi poświęcić uwagę

każdej z prawie trzystu prac. Pierwotnie planowaliśmy rozstrzygnąć konkurs do końca września, ale ze względu na ogromną liczbę tekstów musimy przesunąć termin do końca października. Wyniki ogłosimy prawdopodobnie na początku listopada. Prosimy o  zrozumienie i  cierpliwość. Wszelkie informacje związane z  konkursem będziemy zamieszczać na naszej stronie www.poznan.pl/bm. mat

Politechnika Poznańska, która buduje już na Piotrowie Wydział Technologii Chemicznej, chce dla swoich studentów wznieść halę sportową z prawdziwego zdarzenia. – Halę chcemy zlokalizować nad Wartą na terenie obecnych boisk Pocztowca – wyjaśnia rektor Politechniki prof. Tomasz Łodygowski. Technicy wprowadzają we współpracy z  Volkswagenem nową specjalność, przygotowującą do pracy w  branży motoryzacyjnej. Inne państwowe uczelnie też będą inwestować: Uniwersytet Przyrodniczy chce wybudować dla swoich studentów stołówkę oraz klinikę we-

terynaryjną, a Akademia Wychowania Fizycznego – halę sportową obok stadionu przy ul. Królowej Jadwigi. Jan Gładysiak

Ponad 350 pomysłów zgłosili poznaniacy i organizacje pozarządowe na to, jak wydać 10 milionów zł z budżetu na przyszły rok. Teraz czas na głosowanie na najlepsze pomysły. Na przełomie sierpnia i  września każdy mieszkaniec Poznania bądź działająca w  mieście organizacja mogli zgłosić za pomocą specjalnego formularza pomysł na wydanie pieniędzy z  budżetu w  przyszłym roku. Pula środków, jaką przeznaczono na ich realizację, wynosi 10 mln zł. Do 28 września urzędnicy i miejskie jednostki przeanalizowali zgłoszone propozycje pod względem finansowym oraz realności ich wykonania. Wyboru najlepszych dokonał Zespół Opiniujący, w skład którego weszli, oprócz przedstawicieli wydziałów, także miejscy radni i  przedstawiciele organizacji pozarządowych oraz eksperci. – Zgłoszono ponad 350 pomysłów.

Dotyczą one remontów chodników, tworzenia miejsc rekreacji, ale też kwestii społecznych – wylicza Maciej Milewicz z Biura Kształtowania Relacji Społecznych. Teraz czas na głosowanie. Swój głos będzie można oddać od 29 września do 10 października i może to zrobić każdy pełnoletni mieszkaniec Poznania. Głosować będzie można na trzy sposoby. Po pierwsze, w Urzędzie Miasta i jego ośmiu delegaturach, gdzie będą wyłożone ankiety do głosowania. Po drugie, w  specjalnych zabytkowych autobusach MPK, które będą jeździć po mieście, a także w namiotach ustawionych na ul. Półwiejskiej, Starym Rynku oraz przy Arkadii na ul. 27  Grudnia. Po trzecie, głosować będzie można przez Internet, pobierając ankietę ze strony www.poznan.pl/konsultujemy i wypełnioną wysyłając na adres: budzet2013@um.poznan.pl.

− W roku akademickim 2012/2013 studia na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu rozpocznie prawie 15 tys. osób. Mimo niżu demograficznego jest to liczba porównywalna z  poprzednimi latami – mówi prof. Bronisław Marciniak, rektor UAM. fOT. aRCHIWUM uam

Zagłosuj i zdecyduj o milionach Oddanie głosu będzie polegało na zaznaczeniu na karcie z ankietą maksymalnie pięciu pomysłów z zaprezentowanej listy, możemy też wybrać np. tylko jeden pomysł. Trzeba będzie także wpisać imię i nazwisko oraz numer pesel. Po zakończeniu głosowania projekty, które otrzymają największą liczbę głosów i łącznie wyczerpią pulę 10 mln zł, zostaną wpisane do projektu budżetu Poznania na 2013 rok. Następnie o ich losie zdecydują miejscy radni.  jg reklama

DZIAŁKI BUDOWLANE

POZNAŃ – UMULTOWO 2000-3300 m2 warunki zabudowy, media tel. 608 342 373 (właściciel)


4

miasto

Październik 2012 r. www.wm.poznan.pl

Nadchodzi cyfrowy CYRYL Zasoby archiwalne trzynastu poznańskich instytucji kultury zarchiwizuje cyfrowo Wydawnictwo Miejskie Posnania, które dostało na ten cel prawie pół miliona złotych.

Projekt utrwalenia dorobku poznańskich instytucji kultury powstał w Wydawnictwie Miejskim Posnania i nazywa się CYRYL, czyli Cyfrowe Repozytorium Lokalne. Ma on polegać na digitalizacji archiwalnych zbiorów oraz ich udostępnianiu. Archiwizowane będą m.in.: filmy, fotografie, plakaty, różnego rodzaju druki. Pozwoli to uratować unikatowe zbiory przed zniszczeniem, na które są wraz z upływem czasu coraz bardziej narażone. W formie cyfrowej zostaną one bezpłatnie udostępnione przez specjalny portal internetowy, który ma być wirtualnym muzeum Poznania. Prace nad CYRYL-em rozpoczęły się w  ubiegłym roku, kiedy ówczesny dyrektor Wydawnictwa Dariusz Jaworski podjął rozmowy z  Michałem Merczyńskim, szefem Narodowego Instytutu Audiowizualnego. Wtedy narodził się pomysł wspólnego projektu, z  którym wystąpi konsorcjum poznańskich instytucji kultury, na czele z  Wydawnictwem Miejskim Posnania. Projekt zgłoszony został do Wieloletniego Programu Rządowego Kultura+ w  ramach priorytetu Digitalizacja i otrzymał prawie pół milio-

na zł dofinansowania. W międzyczasie Dariusz Jaworski został zastępcą prezydenta Poznania i już z tego stanowiska wspierał starania Wydawnictwa o środki finansowe. – Największą dla mnie satysfakcją jest zaangażowanie w  to przedsięwzięcie kilkunastu poznańskich instytucji kultury, zarówno miejskich, jak i marszałkowskich – mówi Katarzyna Kamińska, obecna dyrektor Wydawnictwa. – Jestem wdzięczna ich dyrektorom za wolę współpracy i konstruktywne podejście do pomysłu – dodaje. Wcześniej podobne działania były rozproszone w  wielu instytucjach. – Dzięki skoordynowaniu tych prac można to zrobić szybciej lepiej i taniej – podkreśla Dariusz Jaworski. Koordynatorem całości projektu jest Danuta Książkiewicz-Bartkowiak, sekretarz redakcji „Kroniki Miasta Poznania”. – Zaczniemy od zakupu profesjonalnego sprzętu do digitalizacji, a  pierwsze efekty CYRYL-a  będzie można zobaczyć w  formie cyfrowej już w  przyszłym roku, na specjalnie stworzonym portalu internetowym – zapowiada Książkiewicz-Bartkowiak. CYRYL jest rozpisany na cztery lata. Digitalizacja oraz tworzenie portalu podzielone są na etapy, aż do 2015 roku. Mateusz Malinowski

– W przedsięwzięcie zaangażowało się kilkanaście poznańskich instytucji kultury, zarówno miejskich, jak i marszałkowskich. Jestem wdzięczna ich dyrektorom za wolę współpracy i konstruktywne podejście do pomysłu – mówi Katarzyna Kamińska, dyrektor Wydawnictwa Miejskiego Posnania.

fot. Waldemar Wylegalski

CYRYL

W projekcie CYRYL biorą udział: Wydawnictwo Miejskie Posnania (lider projektu), Teatry: Animacji, Nowy, Ósmego Dnia, Polski, Wielki; Galeria Arsenał, Filharmonia Poznańska, Muzeum Archeologiczne, Biblioteka Raczyńskich, Centrum Kultury Zamek, Centrum Sztuki Dziecka, Polski Teatr Tańca. Docelowo Wydawnictwo chciałoby zaprosić kolejne instytucje kultury oraz innego rodzaju instytucje z Poznania dysponujące interesującymi i wartościowymi zasobami archiwalnymi.

made in W październiku na Międzynarodowych Targach Poznańskich wiele będzie się działo. Tradycyjnie już w  tym miesiącu swoją obecność zaznaczy Polagra, ale nie zabraknie też propozycji dla osób aktywnych sportowo, amatorów turystyki, modelarstwa i  gier towarzyskich oraz dla najmłodszych. Po trzech latach powraca do nas Poznań Game Arena – największa impreza dla fanów gier multimedialnych. Polagra–Tech – Międzynarodowe Targi Technologii Spożywczych (7–11 października); Polagra–Food – Międzynarodowe Targi Wyrobów Spożywczych (8–11); Polagra Gastro – Międzynarodowe Targi Gastronomii, (8–11); Invest-Hotel – Targi Wyposażenia Hoteli (8–11); Taropak – Międzynarodowe Targi Techniki Pakowania i Logistyki (8–11); Poznań Sport Fair – dla osób aktywnych sportowo (12–14); Tour Salon – Targi Regionów i Produktów Turystycznych (24–27); Poznań Game Arena – Targi Gier Video i Multimedialnej Rozrywki (26–28); Aquazoo – Targi Akwarystyki i Terrarystyki (27–28); Happy Baby – Targi Zabawek i Artykułów dla Dzieci (27–28); Hobby – Salon Modelarstwa i Gier Towarzyskich (27–28). mat

MIASTOPLOTKI

Przyjdź i wymień książkę

Fot. Mateusz Malinowski

Targi zapraszają

Cztery regały z książkami stanęły w  centrum Poznania, obok Centrum Kultury „Zamek”, Biblioteki Raczyńskich, Teatru Polskiego i  Galerii Miejskiej „Arsenał”. Teraz każdy może bezpłatnie i bez żadnych formalności zamienić swoje przeczytane książki na takie, których jeszcze nie zna. Nie trzeba się przy tym nigdzie rejestrować. Tak działa Miejski Regał Książkowy – jeden z  projektów wyłonionych w  konkursie „Centrum Warte Poznania”. Na początek regały wypełnią książki przekazane przez Wydawnictwo Miejskie Posnania oraz Wydział Kultury i Sztuki. mat

To se wrati

Uroczystość wręczenia Hannie Suchockiej tytułu Honorowego Obywatela Miasta Poznania 14 września br. Jej życiorys i dokonania przedstawia prof. Marek Ziółkowski (na zdjęciu), wicemarszałek Senatu. Mówiąc o czasach, gdy Hanna Suchocka była premierem, podzieli się pewną refleksją. – To były czasy: premier z Poznania, wicepremier z Poznania, minister spraw zagranicznych z Poznania, szef kancelarii Prezydenta z Poznania. To se jeszcze wrati – przepowiada profesor.


miasto

Październik 2012 r. www.wm.poznan.pl

Poznań odzyskuje swój blask

Towarowego w początkach jego istnienia. Trwa rewitalizacja Śródki. W  gotyckim kościele pw. św. Małgorzaty właściwie zakończyły się już prace remontowe we wnętrzu świątyni. Przy okazji w bocznej kaplicy odkryto oryginalne barokowe malowidła. Ciekawym miejscem jest Rezerwat Archeologiczny na Ostrowie Tumskim. Budynek jest wprawdzie nowy, ale w  swoim wnętrzu kryje m.in. ekspozycję reliktów średniowiecznych umocnień Poznania. W  najbliższym czasie konserwatorzy zajmą się renowacją

– Wyjątkowym obiektem jest w Poznaniu Dworzec Letni – mówi Joanna Bielawska-Pałczyńska, Miejski Konserwator Zabytków. – Dzięki zachowanym archiwalnym zdjęciom i rysunkom udało się odtworzyć pierwotną formę dachu, przywrócone zostały też detale architektoniczne, odrestaurowano zadaszony peron. We wnętrzu na szczególną uwagę zasługuje piękny kryształowy żyrandol, będący oryginalnym elementem wyposażenia salonu cesarskiego. fot. Cezary Omieljańczyk

zabytkowego budynku Poczty przy ul. Kościuszki. – Planujemy także konserwację posągów Prozerpiny na Starym

Salon Posnania – nowe miejsce spotkań

Rynku i Perseusza w Parku Wilsona – dodaje Joanna BielawskaPałczyńska. Cezary Omieljańczyk

Bezpłatne warsztaty, wykłady otwarte, możliwość poznania działalności różnego rodzaju instytucji i firm – to tylko niektóre z  propozycji przygotowanych przez Centrum Inicjatyw Senioralnych w ramach cyklu działań Senioralni. Poznań. W  październikowym programie imprezy seniorzy znajdą bogatą ofertę wykładów otwartych przygotowanych przez poznańskie uczelnie wyższe. Poprowadzą je wykładowcy z  największych poznańskich ośrodków naukowych. Dodatkowo w siedzibie Centrum zorganizowane zostaną bezpłatne warsztaty − głównie psychologiczne i  rozwojowe. W programie przewidziano wiele interesujących imprez, na które zaproszą organizacje pozarządowe, kluby seniora, kina, teatry i  inne podmioty, dla których wysoka jakość życia seniorów stanowi priorytet. Drzwi otwarte mają dać seniorom możliwość zapoznania się z  ofertą różnego rodzaju organizacji pozarządowych i instytucji takich jak domy pomocy społecznej. Szczegółowe informacje można znaleźć na stronie Centrum Inicjatyw Senioralnych www.centrumis.pl lub w  biurze przy ul. Mickiewicza 9a (tel. 61 847 21 11). sza

Smacznego Plyndze bardzo po węgiersku

fot. Waldemar Wylegalski

Warsztaty edukacyjne dla dzieci i dorosłych, wycieczki po Poznaniu, spotkania z cyklu Iks Live - to tylko niektóre propozycje przygotowane przez Wydawnictwo Miejskie Posnania w swoim Salonie przy ul. Ratajczaka 44. Salon funkcjonuje w  budynku Arkadii już od dziesięciu lat. Został otwarty jako galeria pamiątek i dzieł sztuki związanych z  Poznaniem oraz jako miejsce wystaw i spotkań z poznańskimi twórcami. W Salonie odbyły się wystawy takich artystów jak: Andrzej Kandziora, Izabela Rudzka, Henryk Kot, Franciszek Burkiewicz, spotkania z  Agnieszką Duczmal, orkiestrą Accademia dell’Arcadia czy zespołem Affabre Concinui. W  tym roku Salon przeszedł gruntowny remont, a  jego wnętrze całkowicie zmieniło wizerunek. Nowoczesny projekt wykonany przez poznańską architekt wnętrz Roksanę Mikołajczak nawiązuje do znaku promocyjnego miasta − POZnan* − oraz logotypu Wydawnictwa. Zmie-

Nie licz lat – ucz się enior alni P o z na ñ

fot. Waldemar Wylegalski

Coraz więcej historycznych budynków w Poznaniu odzyskuje swój dawny wygląd. Prace renowacyjne prowadzone są wewnątrz zabytkowych kamienic, odnawiane są także ich elewacje. – W  naszym mieście ostatnio dużo się dzieje – przyznaje Joanna Bielawska-Pałczyńska, Miejski Konserwator Zabytków. – Zmiany widać zwłaszcza w obrębie dawnej Dzielnicy Zamkowej. Odnawiane są obiekty Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Uniwersytetu Ekonomicznego, Teatru Wielkiego, Akademii Muzycznej, trwa wielka przebudowa Zamku Cesarskiego. Pięknieją też śródmiejskie parki. Imponujące wrażenie robią kompleksowo odrestaurowane wnętrza barokowych świątyń: fary, kościoła franciszkanów, kościoła rektorskiego na ul. Żydowskiej. W  budynku drukarni Concordia przy ul. Roosevelta udało się odtworzyć dawną klatkę schodową. Blask odzyskują też kamienice na Jeżycach i  Łazarzu, w  luksusowej niegdyś dzielnicy Johow-Gelände. Rewitalizacji poddano domy przy ul. Siemiradzkiego 2 i  Matejki 59, przywrócono w nich pierwotny wystrój – dekoracje malarskie i  rzeźbiarskie klatek schodowych. Kończy się remont Okrąglaka. Ten najmłodszy poznański zabytek (jego budowę rozpoczęto w  1948 roku) odzyska swój pierwotny kształt walca. W  trakcie remontu przywrócono mu także taką klatkę schodową, jaką oglądali klienci Powszechnego Domu

5

nił się także profil działalności Salonu. Obecnie jest to przede wszystkim księgarnia oferującą duży wybór wydawnictw związanych z naszym miastem. Już wkrótce można będzie nie tylko kupić książki, ale także poczytać na miejscu przy dobrej kawie. Salon ma stać się również miejscem spotkań, interesujących wydarzeń kulturalnych. Wydawnictwo Miejskie Posnania serdecznie zaprasza

wszystkich zainteresowanych kulturą i historią Poznania. mat

Salon Posnania

ul. Ratajczaka 44, 61-728 Poznań godziny otwarcia: pn.−pt. 10–19, sob. 10–17, tel. 61 851 86 01 w. 630 salon@wm.poznan.pl www.salonposnania.wordpress.com

„Wśród ptaków wielkie poruszenie, ci odlatują, ci zostają....” – zaśpiewała Łucja Prus ze Skaldami i od razu zrobiło się jesiennie, nostalgicznie. Zamarzyły mi się placki ziemniaczane na ostro. Na bardzo ostro! Po węgiersku. Ale M. nie lubi placków. – Plyndzom mówię nie! – powtarza. Bo w Wielkopolsce placki posypuje się cukrem. Fuj! Jak go teraz przekonać, że to może być pyszne? Włączyłam Skaldów trochę głośniej i  zaczęłam obieranie oraz tarkowanie ziemniaków, żeby uporać się z  tym, zanim M. się pojawi. Miał go bowiem powitać wyłącznie kuszący zapach duszonej z papryką i cebulą wołowinki, który nie będzie budził żadnych nieprzyjemnych wspomnień. Nie obudził. M. zajada, nuci ze Skaldami, że „gęsi już wszystkie po wyroku” i  zaczyna się zastanawiać, co moglibyśmy zrobić z  gęsią: – Wiesz, że Węgrzy jedzą gęsi 11 listopada na św. Marcina? Mówią, że kto nie zje gęsiny, będzie głodował przez cały rok. To może my w tym roku zamiast rogali upieczemy gęś? Kucharek Sześć placki ziemniaczane na ostro: placki: 4 duże ziemniaki, jajko, kilka łyżek mąki, sól, pieprz; sos: pół kilograma wołowiny, papryka, cebula, czosnek, słodka i ostra papryka w proszku, olej do smażenia; przepis: ziemniaki obieramy i tarkujemy, dodajemy jajko, mąkę i przyprawy; łyżką wkładamy na gorący tłuszcz i smażymy, aż się zrumienią; na patelni przysmażamy pokrojoną w  drobną kostkę wołowinę, cebulę i  paprykę, doprawiamy wedle uznania i dusimy do soczystej miękkości; placki podajemy polane sosem.


6

co w kulturze gra

Pałacowy

Październik 2012 r. www.wm.poznan.pl

KULTURA

WE WŁASNEJ OSOBIE

jubileusz

Joanna Stankiewicz

Centrum Kultury Zamek szykuje dla nas jeszcze w tym roku nowe otwarcie. Powspominajmy, jak to drzewiej bywało. który nie otarłby się ultura niepodzielo  którąś z  pałacowych nie panuje na zamu  Wystawa będzie popracowni: teatralnych, ku już od pół wieku. kazywana na I piętrze CK plastycznych, modelarPrzejęła ten gmach po Zamek, u wernisaż: skich. politykach (pruskich, 22 października, g. 18, Wędrując dziś po bezhitlerowskich, soczynna do 11 listopada kresnych zamkowych wieckich), ale sporo w g. 11−19 przestrzeniach, wciąż czasu musiało upłyjeszcze można odnanąć, zanim uwolniła leźć relikty minionej epoki: charaksię od politycznych wpływów. Dla większości dorosłych mieszkań- terystyczne „gablotki”, meble, które ców Poznania CK Zamek to wciąż lata swojej świetności dawno mają Pałac Kultury: miejsce związane za sobą, a także „coś”, co wciąż unonierozłącznie z socjalistyczną kon- si się w powietrzu. Duchy? A może cepcją „upowszechniania”. Jedni po prostu wspomnienia? powiedzą dziś, że była to politycz- Nadarza się dobry moment, żeby na propaganda w  czystej postaci powspominać tamte czasy wspóli będą mieli wiele racji. Inni jednak nie. Z  okazji 50-lecia Pałacu Kul– i słusznie! – będą bronić tego cza- tury otwarta zostanie wystawa su i  przekonywać, że pod szyldem fotograficzna poświęcona tej propagandy odbywało się jednak jego historii, zobaczymy wiele ciekawych, ważnych, warto- też filmy z  zamkowego archiwum. Wernisaż ściowych przedsięwzięć. Agitki, pogadanki, apele, wieczorni- 22 października, g. 18. ce, capstrzyki – wszystkie te rzeczy Wystawa będzie miały w  Pałacu Kultury miejsce. czynna do Fakt. Ale odbyło się tam przecież 11 listopada mnóstwo wieczorów autorskich, w g. 11−19. spektakli, wystaw, projekcji filmowych, które dla wielu z  nas pozo- Ewa staną w pamięci na zawsze. Trudno Obrębowskateż znaleźć dorosłego poznaniaka, -Piasecka promocja

graj w kulturę! l znajdź w mieście jeden z „latających dziekanatów” i wpisz się na listę studentów Instytutu Kultury Stosowanej l dostaniesz iksowy indeks l d o niego wpiszesz swoje kulturalne zaliczenia l n a aktywnych czekają cenne nagrody szczegóły: październikowy IKS, kulturapoznan.pl, wmposnania.pl, fb.com/kulturapoznan

fot. Archiwum CK ZAMEK.

K

– Zapraszamy na naszą jubileuszową wystawę i bardzo liczymy na Państwa pomoc w opisaniu zdjęć, które znajdują się w naszym archiwum. Kiedy powstały? Kogo przedstawiają? W jakich okolicznościach? Warto udokumentować to pół wieku naszej wspólnej historii – mówi Joanna Przygońska, rzecznik prasowy CK Zamek.

Premiera politycznego thrillera

Czy PKP to dobry temat na spektakl? Głośny teatralny duet Monika Strzępka i Paweł Demirski przekonuje nas, że to temat znakomity. Teatr Nowy zaprasza na premierę politycznego thrillera zatytułowanego Firma. Demirski napisał sztukę. Strzępka ją reżyseruje. Oboje zajmują się teatrem politycznym. Krytycznie podchodzą do rzeczywistości. Uważają, że scena to miejsce do poważnej dyskusji o sprawach społecznych: bezrobociu, emigracji, kryzysie ekonomicznym i kryzysie wartości. Idąc na ich spektakl do teatru, możemy zupełnie znienacka wylądować i  na

stadionie, i na wojnie, i  w  salonie... Tym razem zabierają nas na dworzec i biorą na warsztat PKP. Kolej to: pociągi, tory, poczekalnie, perony, megafony, lokomotywy, wagony, bilety. Kolej to podróże: te, o których marzymy, i te, w które się rzeczywiście wybieramy. Kolej to także firma – w Polsce złożona z mnóstwa spółek. Tej firmie chcą się przyjrzeć twórcy przedstawienia. eop

Firma Pawła Demirskiego Teatr Nowy premiera 6 października

Bob Marley śpiewa „No Woman No Cry”, a naczelna poznańska feministka przekonuje, że bez kobiet nie ma... sztuki. Przed nami już piąta edycja festiwalu „No Woman No Art” (6­–12 października) organizowanego przez nią z żelazną konsekwencją i  ulotnym wdziękiem. Można się zastanawiać, czy sztuka rzeczywiście ma płeć. Można też działać. Joanna postawiła na działanie. Praca magisterska, którą napisała na kulturoznawstwie, dotyczyła kulturowych uwarunkowań przedsiębiorczości kobiet. Jej firma nazywa się Babi Ląd i zajmuje się wspieraniem aktywnych pań. Wykłady, warsztaty, kursy, ale także comiesięczna „akcja wymiany ciuchów” na Babim Targu to zdarzenia, które wpisały się już na dobre w miejską przestrzeń i  świadomość poznanianek (a także niektórych poznaniaków). ­– Zawsze podziwiałam moją mamę i jej przyjaciółki, które umiały się wspierać i pomagać sobie w  organizowaniu życia „na dwa etaty” – między domem i pracą. To była dla mnie ważna lekcja – mówi Joanna. eop Więcej o festiwalu na: www.nowomen-noart.pl

MIASTOPLOTKI

Mundury Zespół Szkół Komunikacji, inauguracja roku szkolnego 3 września. Zaproszeni goście zwiedzają szkołę. Włodzimierz Kałek, dyrektor MOPR, zastanawia się głośno: – Ciekawe, czy uczniowie szkół służby więziennej chodzą w pasiakach i odbywają zajęcia w celach, skoro w technikum kolejowym mają mundury jak kolejarze?


Październik 2012 r. www.wm.poznan.pl

60 lat Toru Regatowego Malta

7I

Nie od razu

Tak jak trudno wyobrazić sobie poznański ratusz bez koziołków, tak samo nie da się – mówiąc o Malcie – pominąć milczeniem tor regatowy. roku zorganizowano na Malcie Mistrzostwa Europy w Kajakarstwie. Sukcesy na zawodach święcił w tamtych czasach wioślarz Klemens Mikuła. To on kilkanaście lat później opracował koncepcję gruntownej modernizacji toru regatowego i  jego otoczenia.

Od kawalerów do wioślarzy

Mieszkaniec Poznania, pytany o Maltę, nie myśli o  śródziemnomorskiej wyspie. Od razu wskazuje tereny we wschodniej części miasta, gdzie znajduje się Jezioro Maltańskie, stok narciarski, termy i wiele innych atrakcji. Trudno uwierzyć, że jeszcze przed stu laty były tu łąki i  pastwiska. W  XII wieku książę wielkopolski Mieszko Stary postanowił sprowadzić do Poznania joannitów – rycerzy zakonnych, którzy wsławili się w  czasie wypraw krzyżowych swoimi umiejętnościami medycznymi. Od ich późniejszej nazwy – Zakon Kawalerów Maltańskich – tereny, na których rezydowali, zaczęto Lata 50. XX wieku: Dni Młodości Związku Młodzieży Socjalistycznej nazywać Maltą. Poza na maltańskim torze regatowym. tą nazwą po rycerzach maltańskich pozostał ukrywać – z  re- Jezioro trzeba było wykopać w Poznaniu także jeden Kościół św. Jana Jerozolimskiego gularnym trenin- W  czasie okupacji Niemcy postanow XIX w. z  najstarszych w  Polsce giem, od czego był wili zbudować na Cybinie sztuczny ceglanych kościołów romańjuż krok do szkolenia zbiornik wodny. Po drugiej wojnie skich – kościół św. Jana Jerozowojskowego. W 1917 roku światowej kontynuowano prace bulimskiego za Murami. ogłoszono konkurs na ośrodek sporto- dowlane, a  zaangażowano do nich wy dla młodzieży. Na Maltę tłumnie m.in. młodzież z hufców Służby Polprzychodzili wówczas młodzi pozna- sce. W  ten sposób powstało Jezioro By młodzi niacy, by się „sportować”, jak mówio- Maltańskie, uroczyście oddane do mieli się gdzie sportować Teren ten pozostawał za murami Po- no, pod kierunkiem instruktorów z pa- użytku w 1952 roku. Wkrótce utwoznania przez następne stulecia. Pod triotycznej organizacji „Sokół”. Kon- rzono na nim tor regatowy, który po koniec zaborów coraz głośniej zaczę- cepcję budowy w tym miejscu parku gruntownej modernizacji w latach 80. to mówić o potrzebie aktywnego wy- wraz z  Kopcem Wolności opracował ubiegłego wieku stał się wizytówką Poznania. poczynku, połączonego – nie ma co znany architekt Adam Ballenstaedt. co

przedstawicieli Polskiego Związku Kajakowego, czy Poznań jest w stanie zorganizować za kilka lat Mistrzostwa Świata w Kajakarstwie, prezydent odpowiedział twierdząco. W ciągu kilku lat udało się tor przebudować i w 1990 roku mistrzostwa się odbyły. Cezary Omieljańczyk

Modernizacja była konieczna, bo tor przestał spełniać standardy wymagane przez federacje sportowe. Jak wspomina Konrad Tuszewski, prezes stowarzyszenia maltapoznan.eu prace były możliwe dzięki determinacji ówczesnego prezydenta Poznania Andrzeja Wituskiego. Zapytany przez

Maltańskie rocznice

W 2012 roku obchodzimy trzy rocznice związane z historią obiektów na poznańskiej Malcie. u 90 lat temu, w 1922 roku, zakończyła się budowa Kopca Wolności. Został usypany dla uczczenia powstania wielkopolskiego i przyłączenia Wielkopolski do niepodległej Polski. W czasie okupacji niemieckiej został rozebrany. Po wojnie go odbudowywano. Obok niego znajduje się dziś stok narciarski. u  60 lat temu, w 1952 roku, za-

kończyła się budowa Jeziora Maltańskiego. Powstało jako sztuczny zbiornik wodny na Cybinie, dopływie Warty. Zajmuje około 67 ha, ma ponad 2 km długości i ponad 5 km obwodu. Dziś na jeziorze znajduje się tor regatowy. u 40 lat temu, w 1972 roku, urufot. ×3 Waldemar Wylegalski

O

a meta ulokowana była od strony dzisiejszej ulicy Jana Pawła II. Zaplecze toru było bardzo skromne, ale nie przeszkadzało to w organizacji międzynarodowych imprez. Już w  1952 roku, w ramach Festiwalu Młodzieży i Studentów, odbyły się międzynarodowe regaty wioślarskie i kajakowe. W 1961

d początków istnienia Jeziora Maltańskiego było oczywiste, że to wymarzony akwen do uprawiania sportów wodnych. Nic dziwnego, że od razu upodobali go sobie wodniacy. Ciekawostką jest to, że w latach 50. XX w. zawodnicy startowali tam, gdzie dzisiaj mamy metę,

Źródło: Archiwum Państwowe w Poznaniu

fot. Waldemar Wylegalski

tor zbudowano

chomiono Kolejkę Parkową Maltanka. Wcześniej kursowała na Łęgi Dębińskie, po przeniesieniu na Maltę łączy rondo Śródka z Nowym Zoo. W bieżącym roku hucznie świętowano jubileusz kolejki, m.in. wybrano logotyp Maltanki w konkursie organizowanym przez MPK i Wydawnictwo Miejskie Posnania. co


II

60 lat Toru Regatowego Malta

Październik 2012 r. www.wm.poznan.pl

Wiosła, narty i rolki, czyli Malta Kulturalna Malta sportowa i rekreacyjna

fot. Waldemar Wylegalski

Najbardziej znaną imprezą kulturalną, związaną z Maltą, jest Festiwal Teatralny. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Malta (dzisiaj pod nazwą Malta Festival Poznań) organizowany jest od 1991 roku. Narodził się m.in. dzięki inicjatywie ówczesnego wiceprezydenta Poznania Jana Kaczmarka, który pragnął ożywić tereny w  sąsiedztwie zmodernizowanego toru regatowego. Pierwsze spektakle teatru ulicznego, plenerowego, często eksperymentalnego, odbywały się właśnie na Malcie, a  także w  śródmieściu. Festiwal stał się prawdziwym zjawiskiem – do Poznania przyjeżdżały teatry z Polski

Zaczęło się od „sportowania” i podmiejskich spacerów poznaniaków. Dzisiaj Malta to centrum sportowo-rekreacyjne znane daleko poza granicami naszego kraju. Najważniejszym obiektem sportowym jest tor regatowy. Jak podkreśla Konrad Tuszewski, prezes stowarzyszenia maltapoznan.eu, tor jest znany od Nowej Zelandii po Kanadę. Nie sposób wymienić wszystkich zorganizowanych na nim imprez. Wśród najważniejszych były kajakarskie i wioślarskie mistrzostwa świata. Oprócz wydarzeń najwyższej międzynarodowej rangi na Malcie odbywają się zawody, które są nie tyle sportową rywalizacją, ile okazją do świetnej zabawy. Pamiętacie, jak na jeziorze lądowały niesamowite pojazdy w konkursie lotów Red Bull? Nie tylko w  naszym mieście znany jest też stok narciarski pokryty sztuczpromocja

ną wykładziną. To pierwszy tego typu obiekt w Polsce. Jego inauguracja w  lutym 1993 roku zgromadziła na Malcie tysiące wielbicieli „białego szaleństwa”. Kilka lat później w jego sąsiedztwie pojawiła się kolejna atrakcja – letni tor saneczkowy. Amatorom prędkości może on dostarczać nie mniej emocji niż stok narciarski. Dziś na Malcie atrakcji sportowych i rekreacyjnych jest co nie miara. Kolejką Parkową Maltanka możemy dojechać do Nowego Zoo i  słoniarni, cieszącej się niesłabnącym zainteresowaniem nie

tylko wśród najmłodszych. Są termy, sztuczne lodowisko, kolejka górska. Wokół jeziora nie brak biegaczy, rolkarzy czy po prostu spacerowiczów. Malta to także kolebka poznańskiego maratonu. Przez lata w pobliżu jeziora startowali i  finiszowali jego uczestnicy. Ich liczba ostatnio jednak tak wzrosła, że organizatorzy zdecydowali się poprowadzić trasę biegu przez inne rejony miasta. W  2006 roku na Malcie była też meta jednego z  etapów kolarskiego wyścigu Tour de Pologne. co

Wydarzenia kulturalne, imprezy sportowe i rekreacyjne na Malcie

u Festiwal Teatralny Malta u Mistrzostwa Świata w Kajakarstwie 1990, 2001, 2010 u Mistrzostwa Świata w Wioślarstwie 2009 u  Poznań Maraton u  Formuła 1 – Motorowodne Mistrzostwa Świata 2000 u Mistrzostwa Świata Łodzi Smoczych 2003, 2008 u Regaty Żeglarskie Klasy MK Cafe-24 1998, 1999 u Zawody żużlowe na lodzie 2011 u Konkurs Lotów Red Bull 2008 u i wiele innych

i zagranicy, a ich spektakle oglądały tłumy. – Były takie lata, że w  czasie festiwalu od wczesnych godzin popołudniowych do późnej nocy bez przerwy coś się na Malcie działo – wspomina Konrad Tuszewski. Widowiskom towarzyszyły koncerty. Na festiwalu wystąpiły m.in. zespół Gorana Bregovicia, Leningrad Cowboys czy Buena Vista Social Club. Dziś festiwalowe prezentacje odbywają się w  innych miejscach, ale na Malcie nadal nie brak atrakcji. To nie tylko koncerty, ale również bezpłatne seanse filmowe, które odbywają się na trybunach toru regatowego i  parkingu Malta Ski. co

Czym się różni wioślarz od kajakarza?

Wodniacy i kibice od razu odpowiedzą na to pytanie, ale dla większości z nas odpowiedź nie jest taka oczywista. Tu łódka i tam łódka, tu wiosła i tam wiosła – a jednak są różnice. Kajakarz płynie przodem do kierunku ruchu łodzi, a wioślarz – tyłem. Dlaczego tyłem? Złośliwi mówią, że to dlatego, by nie widzieć, jak daleko musi jeszcze płynąć. Bo jest też druga różnica: w trakcie zawodów kajakarze mają do pokonania zazwyczaj od 200 do 1000 metrów, natomiast regaty wioślarskie odbywają się zwykle na dystansie 2000 metrów. W  trakcie przebudowy w  latach 80. XX  wieku tor przygotowywany był na mistrzostwa kajakarzy pływających na krótszych dystansach. Projektantom udało się jednak tak przeprowadzić prace, że powstał obiekt dwukilometrowy. Dzięki temu dzisiaj w Poznaniu mogą się odbywać także międzynarodowe zawody wioślarskie. co


60 lat Toru Regatowego Malta

Październik 2012 r. www.wm.poznan.pl

Dbamy o rozwój Malty

Rozmowa z Konradem Tuszewskim, prezesem stowarzyszenia maltapoznan.eu

– Jest Pan prezesem stowarzyszenia maltapoznan.eu. W jakim celu zostało powołane? – Stowarzyszenie powstało w  2006 roku. Zrzesza organizacje i firmy działające wokół Jeziora Maltańskiego. Głównym naszym celem jest promocja Malty. Udało się nam nawiązać współpracę z Poznańską Lokalną Organizacją Turystyczną. Stowarzyszenie jest członkiem zbiorowym PLOT-u. – Jakie działania podejmujecie na rzecz Malty? – Stowarzyszenie kilka razy w  roku wydaje bezpłatną gazetę – „Głos Maltański”. Informujemy w  niej o  atrakcjach, jakie na poznaniaków i turystów czekają na Malcie. Wydajemy ulotki, pokazujemy i  promujemy Maltę i  jej atrakcje w lokalnej prasie i telewizji. Kilka lat temu z inicjatywy stowarzyszenia powstał zespół, który postawił sobie za cel stworzenie strategii rozwoju terenów maltańskich. Na jego czele stanął Tomasz J. Kayser, zastępca prezydenta Poznania. Dzięki naszym staraniom i wsparciu budżetu Miasta udało się znaleźć pieniądze na opracowanie koncepcji rozdzielenia ruchu pieszego i  kołowego na Malcie. To bardzo ważne, by spacerowicze i rowerzyści nie przeszkadzali sobie nawzajem. Wierzymy, że w ślad za tą koncepcją pojawią się środki pozwalające podnieść bezpieczeństwo na Malcie.

– Jakie plany ma stowarzyszenie na najbliższe miesiące? – Marzy mi się stworzenie sprawnego systemu komunikacji wewnętrznej – zorganizowanie czegoś na wzór kolejki, która działa na terenie Nowego Zoo. Taka kolejka mogłaby połączyć różne atrakcje maltańskie. Planujemy także przygotowanie nowego produktu turystycznego. Będzie to propozycja weekendowego pobytu na Malcie, uwzględniająca wszystko, co niezbędne – od noclegu

poprzez atrakcje rekreacyjne, wypoczynkowe i historyczne. Oczywiście, wykupując taki promocyjny pakiet, będzie można się spodziewać rabatów na poszczególne usługi i zniżek na bilety wstępu. – Czy, Pana zdaniem, na Malcie przydałyby się jeszcze jakieś atrakcje? – Myślę, że warto spokojnie poczekać. Przed dwudziestu kilku laty nikt nie myślał o  parkach linowych czy wyciągach do nart wodnych. Malta wymaga bardzo racjonalnej polityki inwestycyjnej. Nie wolno niczego robić pochopnie. Sądzę też, że gdyby udało się trwale i funkcjonalnie połączyć w  jakiś sposób Maltę z Interaktywnym Centrum Historii Ostrowa Tumskiego, stałoby się to z korzyścią dla obu stron. Rozmawiał Cezary Omieljańczyk

fot. cezart omieljańczyk

Maltańskie wspomnienia

Masz w domu zdjęcia, dokumentujące historię poznańskiej Malty? A może masz wspomnienia, którymi chciałbyś się podzielić z innymi mieszkańcami naszego miasta? Dla uczczenia rocznic maltańskich, które obchodzimy w tym roku, stowarzyszenie maltapoznań.eu chciałoby zorganizować wystawę dokumentującą historię tej części Poznania. Może brałeś udział w budowie lub modernizacji toru lub innych obiektów na Malcie? Może byłeś junakiem ze Służby Polsce, który budował tor po II wojnie światowej? Może uczestniczyłeś w jakimś ważnym wydarzeniu, związanym z najdawniejszymi latami maltańskiego centrum?

Konrad Tuszewski na Malcie w latach 60. XX wieku.

Informacje w tej sprawie można kierować do Konrada Tuszewskiego, adres e-mail: konrad@maltaski.pl, tel. 501 515 199.

9 III


IV

60 lat Toru Regatowego Malta

PaĹşdziernik 2012 r. www.wm.poznan.pl


co w kulturze gra

Październik 2012 r. www.wm.poznan.pl

Centrum Informacji Miejskiej ul. Ratajczaka 44 (w budynku Arkadii) pon.–pt. g. 10–19, sob. g. 10–17 www.cim.poznan.pl centrum@cim.poznan.pl

194 31 61 851 96 45

racje z okazji Międzynarodowego Dnia Muzyki, Aula Nova, g. 19, wstęp wolny n Koncert: Moja – Zamkowa – Muzyka, prowadzenie: Maciej Szymaniak – historia i  sztuka, Teresa Nowak – muzyka, Wieża Zegarowa CK  Zamek, g. 20, wstęp wolny

2 października – wtorek

n Spotkanie: Seryjni Poeci, pro-

wadzenie: Piotr Śliwiński, Sala pod Zegarem CK Zamek, g. 19, wstęp wolny

3 października – środa

n Prelekcja Klubu 6 Konty-

nentów TMMP: Sri Lanka, ul. Za Bramką 1, g. 16, wstęp wolny

4 października – czwartek

n Wykład: Koniec malarstwa,

Hol Balkonowy CK Zamek, g. 18, wstęp wolny

5 października – piątek

normalności wg R. Pollescha w wyk. Studia Teatralnego Próby, sala 218 CK Zamek, g. 19.05, wstęp wolny n Spektakl: Dwadzieścia minut z aniołem A. Wampiłowa w wyk. Studia Teatralnego Próby, sala 322a CK Zamek, g. 20.05, wstęp wolny n Spektakl: Wszystko, co chcielibyście wiedzieć o  teatrze, ale boicie się zapytać w  wyk. warszawskiego Teatru Montownia, Sala Lumia, Concordia Design, g. 21, bilety: 85 zł

mieście: Wzgórze św. Wojciecha, cz. 2, zbiórka o g. 10 przed wejściem na Cmentarz Zasłużonych Wielkopolan przy Kamieniu Turystów, udział bezpłatny n Festiwal No Women No Art: koncert, Dziedziniec Masztalarni CK Zamek, g. 17, wstęp wolny

8 października – poniedziałek

n Festiwal No Women No Art: panel dyskusyjny Do kogo należy miasto? z udziałem: K. Pobłockiego, A. W. Nowaka, L. Marzec, J. Erbel, Hol Kolumnowy CK Zamek, g. 18, wstęp wolny n Klub Krótkiego Kina: Wirtualne wojny Jacka Bławuta, Sala Audiowizualna CK  Zamek, g. 19.15, wstęp wolny n Studencki Koncert Muzyki Współczesnej, Sala Pod Zegarem CK Zamek, g. 20, wstęp wolny

9 października – wtorek

n Festiwal No Women No Art: spektakl teatralny dla dzieci Historia pewnej miłości, Sala pod Zegarem CK Zamek, g. 17, wstęp wolny

To warto zobaczyć Od początku września wstajemy wcześniej razem z widzami zmierzającymi do pracy i szkoły. Poranny program telewizji WTK rozpoczyna się od g. 6 i  zawiera przede wszystkim informacje pogodowe, komunikacyjne oraz zapowiedzi wydarzeń dnia. Dzięki naszym kamerom ulokowanym na wysokich budynkach Poznania możemy śledzić to, co dzieje się na ulicach. Informacje Qulturalnego Poznania pozwalają

natomiast zaplanować popołudniowe i wieczorne wyjścia z  domu, a  skrócone wydania Pulsu Dnia błyskawicznie podsumowują wydarzenia minionej doby w  naszej aglomeracji. Na początku października zaprezentujemy cykl magazynów pokazujących agroturystykę Wielkopolski. Będzie można zapoznać się z  ofertą gospodarstw pozwalających odkryć nasz piękny region. Remigiusz Koziński

To warto usłyszeć W październiku wspólnie ze słuchaczami już po raz czwarty zapalimy znicze pamięci. W ten sposób w południe w  wielkopolskich miejscach egzekucji i pamięci narodowej przypominamy sobie i innym, że warunki okupacji niemieckiej w latach 1939–1945 na terenie Warthegau były znacznie gorsze niż w  Generalnej Guberni. Celem tej medialnej i  edukacyjnej akcji jest także przypomnienie udziału Wielkopolan w  tajnym nauczaniu, w  powstaniu warszawskim czy podziemnych od-

nowy CK Zamek, g. 18, wstęp wolny n Koncert: zespół Wielka Łódź, Klub Crime Story, g. 19.30, bilety: 5 zł

n Spektakl: Poza fantazmatem

6 października – sobota

n Studencki koncert: Kreaspi-

n Wykład: Powidoki, Hol Balko-

yote, Klub Crime Story, g. 19.30, bilety: 5 zł

n Sobotnia przechadzka po

WYBRANE IMPREZY 1 PAŹDZIERNIKA – poniedziałek

25 października – czwartek

n Koncert: zespół Johnny Co-

działach polskiej armii nie tylko w Kraju Warty, ale i w GG. Radio Merkury akcję „Zapal znicz pamięci” organizuje wspólnie z poznańskim Oddziałem Biura Edukacji Publicznej IPN pod patronatem marszałka województwa wielkopolskiego Marka Woźniaka. W tym roku zaprosiliśmy do współpracy także Rozgłośnie Regionalne w  Łodzi, Gdańsku, Katowicach i Bydgoszczy. Szczegóły akcji na naszej stronie internetowej www.radiomerkury.pl. Małgorzata Rybczyńska

26 października – piątek

n Koncert na zakończenie mi-

strzowskiego kursu wokalnego prof. Urszuli Kryger, Aula Akademii Muzycznej, g. 19, wstęp wolny

Fot. Materiały organizatorów koncertu

Bilety kupisz w:

7

27 października – sobota

n Studencki koncert charyta-

tywny, w programie m.in. muzyka filmowa, Aula Nova, g. 19, wstęp wolny n Spektakl: Król umiera… wg E. Ionesco w wyk. Studia Teatralnego Próby, sala 218 CK Zamek, g. 19.05, wstęp wolny n Spektakl: Zamęt L. Pass w  wyk. Studia Teatralnego Próby, sala 322a CK  Zamek, g. 20.05, wstęp wolny

Zespół Mean Machine wystąpi w Klubie Crime Story 11 października o g. 19.30. n Koncert: zespół Karpaty Magiczne, Meskalina, g. 20, bilety: 15 zł

10 października – środa

n Prelekcja Klubu 6 Kontynen-

tów TMMP: Nieznane forty Poznania, ul. Za Bramką 1, g. 16, wstęp wolny n Prelekcja: Terra Incognita – odkryj Ostrów Tumski, Cafe Misja, g. 19, wstęp wolny

11 października – czwartek

n Wykład: Szklane domy, Hol

Balkonowy CK Zamek, g. 18, wstęp wolny n Koncert inaugurujący rok akademicki Akademii Muzycznej 2012/2013, Aula Nova, g. 19, wstęp wolny n Koncert: zespół Mean Machine, Klub Crime Story, g. 19.30, bilety: 5 zł

13 października – sobota

n Sobotnia przechadzka po

mieście: Królewskie Wzgórze, zbiórka o g. 10 przed Odwachem, udział bezpłatny n Wycieczka: Terra Incognita – odkryj Ostrów Tumski, spotkanie przy kościele NMP, g. 12, wstęp wolny n II Koncert jubileuszowy z  okazji 120-lecia Wielkopolskiego Związku Śpiewaczego, aula UAM, g. 17, wstęp wolny n Spektakle: Noc Gimnazjalna w ramach Sceny 13/16, sale 218, 322A CK  Zamek, g. 17.05, wstęp wolny

14 października – niedziela

n Wykład: Uniwersyteckie trady-

cje dawnego Zamku Cesarskiego, Sala pod Zegarem CK Zamek, g. 11.15, wstęp wolny

15 października – poniedziałek

n Klub Krótkiego Kina: filmy Jacka Bławuta, Sala Audiowizualna CK Zamek, g. 19.15, wstęp wolny

16 października – wtorek

n Otwarcie wystawy poplenerowej Parzyce 2012, Galeria Debiut CK Zamek, g. 18, wstęp wolny n Wykład Romana Murawskiego: Czy naprawdę 2+2 = 4? Matematyczne opisanie świata, Sala Kominkowa CK  Zamek, g. 18, wstęp wolny

17 października – środa

n Prelekcja Klubu 6 Konty-

nentów TMMP: Pan Styszyński ma głos – Niespodzianka, ul. Za Bramką 1, g. 16, wstęp wolny n Wykłady kulturoznawcze w ramach Festiwalu República Femenina III, Sala pod Zegarem CK Zamek, g. 16-20, wstęp wolny n Koncert baskijskiej grupy Napoka Iría, Sala pod Zegarem CK Zamek g. 20, bilety: 15 zł n Koncert charytatywny dla Rafała Gierchatowskiego z  udziałem Mezo, Klub Fabrika, g. 20.30, cegiełki: 20 zł

18 października – czwartek

n Wykłady kulturoznawcze w ra-

mach Festiwalu República Femenina III, Sala pod Zegarem CK Zamek, g. 16-20, wstęp wolny n Koncert: zespół Indianer, Klub Crime Story, g. 19.30, bilety: 5 zł n Występ grupy Almohalla z  Malagi: Espejos / Lustra, Sala pod Zegarem CK  Zamek, g. 20.30, bilety: 10 zł

19 października – piątek

n Spektakl: Opowieści niesmut-

ne w wyk. Studia Teatralnego Próby, sala 218 CK  Zamek, g. 19.05, wstęp wolny n Spektakl: Małe zbrodnie małżeńskie E.-E. Schmitta w  wyk. Studia Teatralnego Próby, sala 322a CK Zamek, g. 20.05, wstęp wolny

20 października – sobota

n IV Europejskie Spotkania

Tradycjonalistów Jazzowych:

Parada Nowoorleańska ulicą Półwiejską w stronę Starego Rynku, g. 12–13 n Koncert galowy: Finałowe uroczystości obchodów 100-lecia działalności Chóru Męskiego Arion, CK  Zamek, aula UAM, g. 17, wstęp wolny n Koncert: zespół Żemerwa (Białoruś), Klub Fabrika, g. 18, wstęp wolny

21 października – niedziela

n III Koncert Polskiej Orkiestry

Lekarzy, Aula Nova, g. 17, wstęp wolny n Koncert: Orkiestra Kameralna Polskiego Radia Amadeus, Anna Mróz – dyrygent, Soyoung Yoon – skrzypce, aula UAM, g. 18, bilety: 100 i 80 zł

22 października – poniedziałek

n Otwarcie wystawy Rocznica z archiwum. 50-lecie Pałacu Kultury, I piętro CK Zamek, g. 18, wstęp wolny n Koncert Papieski, Aula Nova, g. 19, wstęp wolny n Klub Krótkiego Kina – filmy Jacka Bławuta: Kraj urodzenia, Born Dead, Sala Audiowizualna CK  Zamek, g. 19.15, wstęp wolny

24 października – środa

n Prelekcja Klubu 6 Kontynen-

tów TMMP: Nasz sąsiad zza Odry – Brandenburgia wczoraj i dziś, Sala Sesyjna nr 3 Urzędu Miasta, pl. Kolegiacki 17, g. 16, wstęp wolny

29 października – poniedziałek

n Klub Krótkiego Kina – filmy Jacka Bławuta: Jezioro, Samotność dźwięku, Sala Audiowizualna CK Zamek, g. 19.15, wstęp wolny

30 października – wtorek

n Koncert: zespół Stare Do-

bre Małżeństwo, Klub Eskulap, g. 20, bilety: 65 zł

MIASTOPLOTKI

Grześki Posiedzenie Komisji Kultury i Nauki, 30 sierpnia br. Radni dyskutują o nadaniu nazw nowo powstałym ulicom na Morasku. Jedna z nich będzie się nazywać Czekoladowa. – A może by tak sprzedawać nazwy ulic? – zastanawia się radny Michał Grześ. – Będą dodatkowe pieniądze w budżecie. Zamiast ulicy Czekoladowej może być np. ul. Prince Polo, bo nie będę się upierał przy ul. Grześków – dodaje Grześ.

reklama

Radosław Pazura

zaprasza na spektakl Goło i wesoło

Opowieść o kilku gołych facetach jest bowiem także opowieścią o ludzkiej kondycji, o desperacji, która pojawia się w naszym życiu, kiedy trudno na to życie zarobić.

w repertuarze WojArtu n 11.10. – g. 19 Spadkobiercy w Teatrze Muzycznym n 12.10. – g. 18 i 20.30 Kobieta pierwotna w kinie Apollo n 15.10 – g. 18 i 21 Goło i wesoło w Teatrze Muzycznym n 22.10 – g. 18 i 21 Jak zostać SEX GURU w 247 krokach w Teatrze Muzycznym Więcej informacji i rezerwacja biletów: www.wojart.pl Uwaga! wyłącznie w CIM-ie (ul. Ratajczaka 44) z październikowym numerem IKS-a bilety na powyższe spektakle ze zniżką 10%.


8

informator miejski

CENTRUM INFORMACJI MIEJSKIEJ Centrum Informacji Miejskiej i Salon Posnania ul. Ratajczaka 44 (w budynku Arkadii) pon.–pt. g. 10–19, sob. g. 10–17 www.cim.poznan.pl centrum@cim.poznan.pl ��������������������������������������194 31 ��������������������������� 61 851 96 45 Centrum Informacji Turystycznej (filia CIM-u) Stary Rynek 59/60 do 15 X: pon.–pt. g. 9–20, sob. g. 10–20, niedz. g. 10–18 od 16 X: pon.–pt. g. 10–18, sob.–niedz. g. 10–17 it@cim.poznan.pl ��������������������������� 61 852 61 56 Filia CIM-u – Port Lotniczy Ławica ul. Bukowska 285 pon.–pt. g. 8–21, sob. i niedz. g. 10–17 lawica@cim.poznan.pl ��������������������������� 61 849 21 40 Filia CIM-u – nowy budynek Dworca PKP ul. Dworcowa 2 pon.–pt. g. 8–21, sob. i niedz. g. 10–17 dworzec@cim.poznan.pl ��������������������������� 61 633 10 16 Filia CIM–u – Międzynarodowe Targi Poznańskie ul. Głogowska 14 podczas imprez targowych g. 9–17 ��������������������������� 61 869 20 84 Punkt Patronacki CIM-u – CH M1 ul. Szwajcarska 14, stoisko Księgarni Poznańskiej pon.–sob. g. 9–21, niedz. g. 10–20 ��������������������������� 61 653 19 76 INFORMACJE I USŁUGI PKP��������������������������������19 757 PKS���������������������� 703 303 330 ZTM�������������������� 61 633 53 19 MPK�������������������� 61 839 62 05 Ogólnokrajowe Biuro Numerów TP SA ����������������������������������� 118 913 Informacja Miejska TP SA ��������������������������������������194 91 Błękitna Linia TP SA ��������������������������������������193 93 Akademickie Centrum Informacyjne, ul. Ratajczaka 18a ��������������������������� 61 855 45 74 Informacja paszportowa, pl. Wolności 17 ��������������������������� 61 854 10 31 SŁUŻBA ZDROWIA Rejonowa Stacja Pogotowia Ratunkowego w Poznaniu ul. Rycerska 10 Podstacje pogotowia ratunkowego: – Rataje, os. Piastowskie 15 ��������������������������� 61 875 35 58 – Winogrady, Al. Solidarności 36 ��������������������������� 61 820 54 31 – Stare Miasto, ul. Taczaka 8 ��������������������������� 61 818 29 51 – Ławica, ul. Bukowska 285 ��������������������������� 61 847 55 66 – ul. Juraszów 7/19 ��������������������������� 61 821 24 11 – ul. Szwajcarska 3  61 874 05 64 – ul. Wiśniowa 13a ��������������������������� 61 835 11 30 – Bolechowo, Owińska, ul. Obornicka 1 ��������������������������� 61 812 64 15 – Kórnik, ul. Poznańska 83 ��������������������������� 61 898 58 69

Październik 2012 r. www.wm.poznan.pl

– Luboń, ul. Pułaskiego 15 ��������������������������� 61 813 09 99 – Swarzędz, os. Dąbrowszczaków 8/12 ��������������������������� 61 817 23 05 – Tarnowo Podgórne, ul. Słoneczna 4 ��������������������������� 61 816 69 99 Szpitalne oddziały ratunkowe Wielospecjalistyczny Szpital Miejski im. J. Strusia z Zakładem Opiekuńczo-Leczniczym, ul. Szwajcarska 3 ��������������������������� 61 873 93 46 Centrum Medyczne HCP – Lecznictwo Stacjonarne, ul. 28 Czerwca 1956 nr 194 ��������������������������� 61 831 29 11 Narodowy Fundusz Zdrowia, Wielkopolski Oddział Wojewódzki, ul. Piekary 14/15 ������������� infolinia 800 800 805 ������� (połączenia stacjonarne) Centrum Informacji Medycznej Tel-Med ��������������������������������������194 94

61 646 33 44

Alarmowy

112

Straż pożarna������������������������������������������� 112, 998 Policja��������������������������������������������������������������������997 Pogotowie ratunkowe – wypadki ���������������������������������������������������������999 – nagłe zachorowania���������������61 866 00 66 Straż Miejska�������������������������������������������������������986 Strefa Parkowania (biuro)������������61 851 50 70 Pogotowie energetyczne�������������������������������991 Pogotowie gazowe�������������������������������������������992 Pogotowie ciepłownicze��������������������������������993 Pogotowie wodno-kanalizacyjne ��������������994 Pogotowie MPK������������������������������������������ 19 445 Pogotowie techniczne MPGM ���� 61 657 96 08 Pogotowie Rejonu Oświetlenia Drogowego �������������61 856 17 22 Schronisko dla zwierząt���������������61 868 10 86 Żandarmeria Wojskowa ��������������61 857 43 91

TELEFONY ZAUFANIA Telefon zaufania Miejskiego Centrum Interwencji Kryzysowej, pon.–pt. g. 19–7, sob. od g. 15.00 do pon. g. 7, święta 24 h �������������������������������� 61 192 88 ��������������������������� 61 835 49 04 Katolicki Telefon Zaufania, codziennie g. 17–22 ��������������������������� 61 865 10 00 Młodzieżowy Telefon Zaufania, pon. i śr. g. 17–20 ��������������������������� 61 866 36 21 Infolinia dla osób bezdomnych �������������������������������������������987 Ośrodek dla Bezdomnych nr 1, ul. Michałowo 68 ��������������������������� 61 879 82 12 Komitet Ochrony Praw Dziecka, Oddział Terenowy, ul. Garbary 97/2, pon.–pt. g. 9–18 ��������������������������� 61 855 22 70 Niebieska Linia – pogotowie dla ofiar przemocy w rodzinie, 24 h ��������������������������� 61 843 01 01 Pogotowie Opiekuńcze, ul. Wojska Polskiego 53 ��������������������������� 61 847 35 34 Poradnia Profilaktyki i Terapii Uzależnień, ul. Grunwaldzka 55, pawilon 18 ��������������������������� 61 868 72 27 Telefon Zaufania Anonimowych Alkoholików, codziennie 18–22 ��������������������������� 61 853 16 16 Informacja o AIDS, wt. i czw. g. 15–18 ��������������������������� 61 852 99 18 Dominikańskie Centrum Informacji o Sektach i Nowych Ruchach Religijnych, ul. Kościuszki 99 ��������������������������� 61 853 00 67

MIEJSKI RZECZNIK KONSUMENTÓW ul. Kasprzaka 16, wejście C (od ul. Stablewskiego), pokój 236 mrzk@um.poznan.pl ��������������������������� 61 833 19 51 ZARZĄD KOMUNALNYCH ZASOBÓW LOKALOWYCH ul. Matejki 57 obsluga.klienta@zkzl.poznan.pl POZnan* Kontakt ��������������������������� 61 646 33 44 Punkt Obsługi Klienta ��������������������������� 61 869 48 00 ZARZĄD DRÓG MIEJSKICH ul. Wilczak 16 zdm@zdm.poznan.pl ��������������������������� 61 647 72 00

URZĘDY Urząd Miasta Poznania pl. Kolegiacki 17 www.poznan.pl ��������������������������� 61 878 52 00 POZnan* Kontakt ��������������������������� 61 646 33 44 Wielkopolski Urząd Wojewódzki al. Niepodległości 16/18 www.poznan.uw.gov.pl ��������������������������� 61 854 10 71 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego al. Niepodległości 18 www.umww.pl ��������������������������� 61 626 66 66

STRAŻ MIEJSKA MIASTA POZNANIA pl. Kolegiacki 17 sm@um.poznan.pl ��������������������������� 61 878 55 87 Zgłoszenia (24 h): �������������986 SMS na nr 606 986 986 (dla osób niesłyszących), sm@um.poznan.pl Referaty: – Piątkowo, os. Bolesława Chrobrego 117 ��������������������������� 61 822 32 11 – Stare Miasto, ul. Kramarska 3/5 ��������������������������� 61 851 68 11 – Grunwald i Jeżyce, ul. Janickiego 20 ��������������������������� 61 663 19 17

– Winogrady i Koordynacji Służb, al. Wielkopolska 40a ��������������������������� 61 820 79 72 – Nowe Miasto i Wilda, os. Bohaterów II Wojny Światowej 35a ��������������������������� 61 878 50 31 – Wsparcia Wewnętrznego – Fotoradar, ul. Kościuszki 108 ��������������������������� 61 853 20 40 UCZELNIE WYŻSZE Akademia Muzyczna im. I.J. Paderewskiego ul. Św. Marcin 87 ��������������������������� 61 856 89 00 Akademia Wychowania Fizycznego im. E.Piaseckiego ul. Królowej Jadwigi 27/39 ��������������������������� 61 835 50 00 Politechnika Poznańska pl. Marii Skłodowskiej-Curie 5 ��������������������������� 61 665 35 37 Uniwersytet Artystyczny Al. Marcinkowskiego 29 ��������������������������� 61 855 25 21 Uniwersytet Ekonomiczny al. Niepodległości 10 ��������������������������� 61 856 90 00 Uniwersytet im. Adama Mickiewicza ul. Wieniawskiego 1 ��������������������������� 61 829 40 00 Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego ul. Fredry 10 ��������������������������� 61 854 60 00

Uniwersytet Przyrodniczy im. A. Cieszkowskiego ul. Wojska Polskiego 28 ��������������������������� 61 848 70 01 Poznańska Wyższa Szkoła Biznesu ul. Niedziałkowskiego 18 ��������������������������� 61 833 14 65 Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej Wydział Zamiejscowy w Poznaniu ul. gen. Tadeusza Kutrzeby 10 ��������������������������� 61 858 43 70 Wielkopolska Wyższa Szkoła Turystyki i Zarządzania ul. Św. Marcin 40 ��������������������������� 61 851 69 71 Wyższa Szkoła Bankowa al. Niepodległości 2 ��������������������������� 61 655 33 33 Wyższa Szkoła Bezpieczeństwa ul. Grunwaldzka 11 ��������������������������� 61 670 33 11 Wyższa Szkoła Edukacji Integracyjnej i Interkulturowej ul. Prądzyńskiego 53 ��������������������������� 61 833 05 30 Wyższa Szkoła Edukacji i Terapii ul. Grabowa 22 ��������������������������� 61 832 77 76 Wyższa Szkoła Handlu i Rachunkowości ul. 27 Grudnia 7 ��������������������������� 61 864 10 40 Wyższa Szkoła Handlu i Usług ul. Zwierzyniecka 13-15 ��������������������������� 61 843 47 96 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii ul. Nieszawska 19 ��������������������������� 61 871 15 30 Wyższa Szkoła Języków Obcych im. Samuela Bogumiła Lindego ul. Św. Marcin 59 ��������������������������� 61 663 87 06 Wyższa Szkoła TechnicznoPrzyrodnicza ul. Obornicka 229 ��������������������������� 61 840 04 41 Wyższa Szkoła Komunikacji i Zarządzania ul. św. Czesława 6 ��������������������������� 61 834 59 00 Wyższa Szkoła Logistyki ul. Estkowskiego 6 ��������������������������� 61 850 47 81 Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa ul. gen. Tadeusza Kutrzeby 10 ��������������������������� 61 858 43 70 Wyższa Szkoła Pedagogiki i Administracji ul. Bułgarska 55 ��������������������������� 61 646 03 70 Wyższa Szkoła Umiejętności Społecznych ul. Głogowska 26 ��������������������������� 61 886 28 01 Wyższa Szkoła Zarządzania i Bankowości ul. Robocza 4 ��������������������������� 61 835 15 11 Wyższa Szkoła Zawodowa „Kadry dla Europy” ul. Petera Mansfelda 4 ��������������������������� 61 658 24 00 Wyższa Szkoła Zdrowia, Urody i Edukacji ul. Brzeźnicka 3 ��������������������������� 61 655 85 85

BIBLIOTEKI Archiwum Państwowe – Biblioteka ul. 23 Lutego 41/43 ��������������������������� 61 852 46 01 Biblioteka i Czytelnia Brytyjska UAM ul. Międzychodzka 5 ��������������������������� 61 853 17 90 Biblioteka Kórnicka pałac Działyńskich Stary Rynek 78/79 ��������������������������� 61 852 48 44 Biblioteka Ośrodka AllianceFrançaise przy UAM ul. 28. Czerwca 1956 r. 198 ��������������������������� 61 829 29 47 Biblioteka Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk ul. Mielżyńskiego 27/29 ��������������������������� 61 852 44 87 Biblioteka Raczyńskich pl. Wolności 19 ��������������������������� 61 852 94 42 Biblioteka Raczyńskich Centralna Wypożyczalnia, Czytelnia Ogólna i Czytelnia Czasopism ul. Św. Marcin 65 ��������������������������� 61 853 66 55 Dom Bretanii Fundacja Poznań – Ille-et-Vilaine Stary Rynek 37 ��������������������������� 61 851 68 51 Biblioteka Niemiecka BU UAM al. Niepodległości 4, blok B ��������������������������� 61 829 37 96 Regionalne Centrum Edukacji Ekologicznej Biblioteka Ekologiczna ul. Kościuszki 79 ��������������������������� 61 852 41 39 Publiczna Biblioteka Pedagogiczna ul. Bułgarska 19 ��������������������������� 61 861 69 74 Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury ul. Prusa 3 ��������������������������� 61 664 08 50 POZNAŃSKIE OŚRODKI SPORTU I REKREACJI ul. Chwiałkowskiego 34 ��������������������������� 61 835 79 00 – Tor Regatowy Malta, ul. Wiankowa 3 ��������������������������� 61 876 60 11 – Hala Widowiskowo-Sportowa Arena, ul. Wyspiańskiego 33 ��������������������������� 61 866 60 31 – Pływalnia Chwiałka, ul. Chwiałkowskiego 34 �������� 61 833 05 11 wewn. 420 – Lodowisko Chwiałka, ul. Chwiałkowskiego 34 �������� 61 833 05 11 wewn. 420 – Stadion Miejski, ul. Bułgarska 17 ��������������������������� 61 868 72 94 – Młodzieżowy Ośrodek Sportu, ul. Gdańska 1 ��������������������������� 61 877 34 11 – Camping – Hotel Malta, ul. Krańcowa 98 ��������������������������� 61 876 62 03 – Sport Hotel, ul. Chwiałkowskiego 34 ��������������������������� 61 833 05 91 – Ośrodek Przywodny Rataje, os. Piastowskie 106a ��������������������������� 61 871 06 42

redakcja Redaktor naczelny: Karol Szaładziński, Szef działu miejskiego: Mateusz Malinowski, Redaktor techniczny: Wojciech Szybisty, Korekta: Anna Skowrońska, Wydawca: Wydawnictwo Miejskie Posnania ul. F. Ratajczaka 44, 61-728 Poznań, e-mail: informator@wm.poznan.pl, tel. +48 61 851 86 01, faks +48 61 856 04 56, www.wm.poznan.pl


powrót do przeszłości

Październik 2012 r. www.wm.poznan.pl

13 9

Głaz za plac

Prawie 80 lat temu przekazał miastu teren, na którym dziś znajduje się plac Asnyka. Pamięć o Janie Kosickim przetrwała – by uczcić jego decyzję, mieszkańcy Jeżyc ufundowali mu głaz. kilka pięknych, zachowanych do dziś kamienic. Autorem jednej z nich, przy ul. Słowackiego 36, był w 1911 roku Paul Pitt, jeden z  najwybitniejszych architektów secesyjnego Poznania. Początkowo Jan i Weronika mieszkali w kamienicy przy ul. Słowackiego 34, ale ostatnie lata życia spędzili w  kamienicy Pitta, którą podarowali córce Kazimierze i jej mężowi Franciszkowi Ratajowi. Między ulicami Słowackiego i  Sienkiewicza znajdował się ogród Kosickich, sukcesywnie obudowywany nowo powstającymi domami. W  ogrodzie rosły drzewa owocowe i  bzy. Teren był otoczony drewnianym parkanem, ale Kosicki udostępniał jego część dzieciom z pobliskiej szkoły im. św. Kazimierza należącej do pani Marii Rozmuskiej. Plan z  1891 roku wyznaczył ramy urbanistyczne Jeżyc, a  w  1910 roku

Ulica Roosevelta: ze zbiorów mIEJSKIEGO KONSERWATORA ZABYTKÓW

wytworna granica Jeżyc

Niewiele jest ulic w Poznaniu, które od początku do końca zabudowane są tylko po jednej stronie. Taka jest ul. Roosevelta. Wytyczono ją w  latach 70. XIX wieku, kiedy z  nowego dworca kolejowego poprowadzono linię kolejową na Bydgoszcz. Pociągi jeździły w wykopie, a ulicę wytyczono na pokaźnym wzniesieniu. Początkowo była częścią drogi na Wrocław, czyli ul. Głogowskiej, a od 1903 roku fragment od Kaponiery do ul. Poznańskiej nazwano ul. Buddego (od nazwiska pruskiego ministra kolei), potem Jasną, a od 1945 roku – Franklina Roosevelta. Ulica jest szeroka i przestronna, a dostojeństwa i urody dodają jej secesyjne kamienice, niewątpliwie jedne z najpiękniejszych w Poznaniu. db

wytyczono kolejne ulice. 8 lutego tego roku Jan Kosicki przekazał miastu pas ziemi wokół swojego ogrodu pod ul. Asnyka. Ogród pozostawał w  rękach rodziny do lat 30. XX  wieku. Wtedy zgodnie z  wolą Jana stał się własnością miasta i  urządzono na jego terenie zieleniec, a po wojnie plac zabaw. Dziś plac jest zdewastowany, ale Rada Osiedla ma już plan jego rewitalizacji. Ważne, by wcielając go w życie, pozostawić chociaż część placu dla dzieci. db źRÓDŁO: aRCHIWUM rODZINNE

P

od koniec XIX wieku do Jana (Johana) Kosickiego i jego rodziny należał spory kawałek przedmieścia Jeżyce. Ich ziemie sięgały Sołacza na północy i Ogrodów na zachodzie. Jan mieszkał w zbudowanej około 1871 roku zagrodzie bamberskiej przy ul. Dąbrowskiego 40. W 1886 roku wżenił się w bamberską rodzinę Jesków. Weronika Jeske była potomkinią pierwszych osadników, którzy w połowie XVIII wieku przybyli na zrujnowane po wojnie północnej tereny obecnych Jeżyc. Miała 19 lat, kiedy wychodziła za Jana. Dziesięcioro ich dzieci dożyło wieku dorosłego. Tak jak osadnicy bamberscy, również Kosicki kupował okoliczną ziemię, by po włączeniu Jeżyc do Poznania w 1900 roku odsprzedawać ją ludziom, którzy dzielili ją na mniejsze działki i  z  zyskiem sprzedawali. Ale sam też był inwestorem – zbudował

Weronika Jeske i Jan (Johan) Kosicki.

Czerwone miasto z cegły

O mieście w  mieście opowiada kolejna „Kronika Miasta Poznania”, która pojawi się w księgarniach w połowie października. Gdyby z  makiety Poznania wyjąć wszystkie budynki mieszkalne, a  nawet szkoły, szpitale i  obiekty sportowe, miasto może byłoby bardziej przestronne, ale wcale nie puste. Wypełniałyby je wielkie i małe założenia przemysłowe (niektóre przypominające całe miasteczka) – gigantyczne hale, wysokie wieże i  małe, parterowe warsztaty. Byłoby czerwono od wypalonej cegły. W  wielu miejscach sterczałyby schodkowe szczyty, a prawie wszystkie okna byłyby zakończone łukiem. Niektórzy nawet nie domyśliliby się, że to architektura przemysłowa, bo projektanci fabryk i zakładów często nadawali budynkom ciekawe formy historyzujące. Czy takie miasto Nowego tomu „Kroniki” szukaj na www. sklep.wmposnania.pl, w  Centrum Informacji Miejskiej (CIM, ul Ratajczaka 44) i w poznańskich księgarniach.

byłoby ładne – to rzecz gustu. Na pewno solidne. Budownictwo przemysłowe w Poznaniu trzyma się

nieźle, głównie dzięki prywatnym inwestorom (Stary Browar – dawniej browar Huggerów, Concordia – dawna drukarnia, SPOT – stara elektrownia wildecka). Na decyzje co do dalszych losów czekają rzeźnia, gazownia, spalarnia śmieci i jeszcze kilka innych. Tak szybko się nie rozsypią i mają niespotykany potencjał wynikający z  kubatury, położenia w  centrum miasta i  niewątpliwie ciekawej architektury. Najnowszy tom „Kroniki Miasta Poznania” to katalog fabryk, fabryczek, firm i zakładów powstałych do II wojny światowej. Podążanie ich śladami to spora wycieczka. Mamy jedną farę, ale kilkadziesiąt czerwonych, ceglanych budowli fabrycznych, często z ciekawą zawartością – może warto taki szlak wyznaczyć? db

reklama

naGrobki

naJwiĘkszy wybÓr w poznaniu NOWe NIePOWTARZALNe WZORY I KOLORY ul. Dąbrowskiego 139 (przed pętlą tramwajową Ogrody) tel. 61 843 62 37, 601 999 551 www.nagrobki-wicherek.pl


co na osiedlach

10

Październik 2012 r. www.wm.poznan.pl

Ławica dla pieszych i rowerzystów

Andrzej Białas, przewodniczący Rady Osiedla Ławica: – W przyszłym roku wzdłuż traktu postawimy ławki i posadzimy zieleń.

wica. – Jestem dumny, że udało nam się to zrobić – mówi Andrzej Białas, przewodniczący Rady Osiedla. – W przyszłym roku wzdłuż traktu postawimy ławki i posadzimy zieleń. Oficjalne otwarcie traktu odbyło się w sierpniu, a wstęgę przecinali m.in. prezydent Ryszard Grobelny i  przewodniczący Rady Miasta Grzegorz Ganowicz. Nowa ścieżka cieszy się już dużą popularnością wśród mieszkańców, sprzyja spacerom, rekreacji, a także znacznie poprawiła bezpieczeństwo na tej ulicy. Andrzej Białas cieszy się również, że do współpracy udało się włączyć lotnisko. Mimo sporów części mieszkańców z  portem lotniczym Rada Osiedla stara się tworzyć dobre relacje z  różnymi instytucjami działającymi na jej terenie i  współpracować

Porozumienie przechodzi do działania Porozumienie Rad Osiedli Miasta Poznania powstało na początku roku i po okresie organizowania swoich struktur rozpoczyna nowy etap. Ma być wspólnym głosem samorządów pomocniczych. – Chcemy teraz organizować spotkania z  jednostkami

www.poznan.pl/bm reklama

Najbardziej rowerowe miejsce w Poznaniu! Wypożyczalnia rowerów, rolek, organizacja wycieczek, sklep, akcesoria, komis, marketing mobilny. Z tym kuponem 5% zniżki na zakup rowerów marki CUBE 2012 w przedpłacie! http://www.maltabike.pl

miejskimi na konkretne tematy – mówi Halina Owsianna, przewodnicząca Porozumienia. – Baliśmy się, czy wszystko się uda, a przystąpiło do nas już ponad 30 osiedli na 42 – wspomina przewodnicząca. Dla dobrej komunikacji z  mieszkańcami Porozumienie stworzyło swoją stronę internetową www.porozumienie.poznan.pl. – Zamieszczamy tam podstawowe informacje o Porozumieniu, komunikaty, sprawozdania, zapowiadamy spotkania i wydarzenia – mówi Tomasz Wierzbicki, członek Zarządu Porozumienia, który odpowiada za funkcjonowanie strony. mat

na rzecz społeczności lokalnej. Innym przykładem może być wspólna inicjatywa z klubem KKS Lech Poznań, dzięki której udało się w  czasie wa-

kacji zorganizować dla dzieci bezpłatne warsztaty plastyczno-sportowe. – Może to dlatego, że nazywam się Białas – żartuje przewodniczący

Rady Osiedla, syn Edmunda Białasa, jednego z najlepszych napastników w historii „Kolejorza”.  Mateusz Malinowski

Chartowo odnowi pomnik Harcerza Pieniądze na generalny remont pomnika Harcerza nad Maltą postanowili przeznaczyć radni z Chartowa. Jest szansa, że obelisk nareszcie będzie porządnie wyglądał. 30 tys. zł przeznaczyła ze swojego budżetu Rada Osiedla Chartowo na modernizację pomnika. Pieniądze przekazano już do Wydziału Gospodarki Komunalnej i  Mieszkaniowej, który realizuje zadanie. Całość inwestycji to około 370 tys. zł. Pierwszy pomnik poświęcony harcerzom poległym w walkach o niepodległość kraju stanął w Poznaniu w 1937 r. Został zburzony w czasie II wojny. Pomnik stojący dziś nigdy nie został ukończony i popada w ruinę. Obelisk zostanie

wyłożony marmurowymi płytami, zawisną na nim tablice z nazwiskami poległych harcerzy. Uporządkowany zostanie także teren wokół pomnika i uzupełnione oświetlenie. Jest szansa na to, że przynajmniej część prac zostanie wykonana w tym roku, na rocznicę wybuchu powstania wielkopolskiego. – Namawiamy radnych miejskich, żeby znaleźli środki na 2013 r., tak żeby można było spokojnie zakończyć całą inwestycję – mówi Wojciech Chudy, przewodniczący Rady Osiedla Chartowo.  mat – Na odnowienie pomnika przeznaczyliśmy 30 tys. zł z naszego budżetu – mówi Wojciech Chudy, przewodniczący Rady Osiedla Chartowo.

fot. x2 mateusz malinowski

Trakt biegnie wzdłuż alei topolowo-lipowej od ul. Bukowskiej do ul. Strzegomskiej. Ma 500 metrów długości i 4,4 metra szerokości. Piesi i  rowerzyści mają sprawiedliwie po 2,2 metra powierzchni, po której mogą się swobodnie poruszać. Inwestycja kosztowała 280 tys. zł i prawie w  całości została sfinansowana z budżetu osiedla Ławica, 5 tys. przekazało Lotnisko Ła-

fot. mateusz malinowski

Piesi i rowerzyści nie przeszkadzają sobie nawzajem, bo wszyscy mają dużo miejsca – na ul. Leśnych Skrzatów wybudowany został z inicjatywy Osiedla Ławica nowy trakt pieszo-rowerowy.


sport

Październik 2012 r. www.wm.poznan.pl

fot. Waldemar Wylegalski

Maratończycy w Poznaniu Start i meta w okolicy Międzynarodowych Targów Poznańskich, trasa składająca się z jednej pętli okalającej niemal całe miasto – tegoroczny poznański maraton czeka prawdziwa rewolucja.

B

ieg na dystansie 42 km i 195 m w  tym roku odbywa się w  Poznaniu po raz trzynasty. Nie byłoby go, gdyby nie Maciej Frankiewicz – zmarły trzy lata temu zastępca prezydenta miasta, biegacz i  popularyzator biegania. To on bieg w Poznaniu wymyślił, to on co roku brał w  nim udział. Dziś poznański maraton nosi jego imię. Kto pamięta początki maratonu w  Poznaniu, ten wie, że wtedy bieg wzbudzał protesty – kierowcy złorzeczyli na korki, a mieszkańcy niektórych części miasta na to, że wyjazd z  ich osiedli był na kilka godzin zablokowa-

W setną rocznicę powstania ruchu harcerskiego w  naszym regionie organizatorzy tegorocznego biegu zadedykowali rewers medalu harcerzom z  Poznania i Wielkopolski.

ny. Przez tych kilkanaście lat wszyscy w Poznaniu przeszliśmy metamorfozę – organizatorzy wytyczają trasę tak, że miasto nie jest sparaliżowane, a poznaniacy wiedzą, że tego jednego dnia w roku lepiej porzucić samochód i plany podróżowania nim po mieście. Zamiast tego warto wyjść z domu i pokibicować biegaczom. Jeśli na ulicach słychać klaksony, nie trąbią znerwicowani kierowcy – trąbią kibice. A maratończycy wiedzą, że więcej energii niż banan i  specjalny napój daje im właśnie doping zupełnie obcych ludzi, którzy stoją na chodnikach i doceniają nadludzki wysiłek biegaczy. Do tej pory maraton w Poznaniu był o  tyle nietypowy, że jego trasa składała się z dwóch okrążeń pętli, liczącej sobie 21 km. Biegacze przebiegali zatem dwukrotnie po tych samych ulicach, co dla wielu pokonujących kolejne kilometry w coraz większym znoju było nużące i  demotywujące. Organizatorzy tłumaczyli konieczność takiego skonstruowania trasy najpierw obawą przez zakorkowaniem całego miasta, a  potem remontami i  budowami nowych ulic przed EURO 2012. Teraz obawy znikły, piłkarskie mistrzostwa są już za nami i  trasa składa się z  jednego, długiego okrążenia. Biegacze ruszą z  ul. Grunwaldzkiej, pobiegną w  stronę Stadionu Miejskiego, potem skręcą w os. Kopernika, dalej ul. Hetmańską pobiegną na Wildę. Tam zrobią małą (liczącą − bagatela − 5 km) pętlę wokół Łęgów Dębińskich, ruszą na Rataje, ulicami Browarną i Warszawską obiegną Maltę. Następnie przez Zawady, Winogrady i  okolice Cytadeli wrócą do centrum, by finiszować na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich. Najtrudniejszy będzie

fragment na ul. Sersbkiej – nie dość, że to 35 kilometr, na którym wielu maratończyków przeżywa największy kryzys, to jeszcze trzeba tam podbiec pod solidną górkę. W tym roku poznański maraton odbędzie się 14  października, start zaplanowano na g. 9. Najlepsi biegacze dotrą do mety ok. g. 11.15, limit czasu, po którym cała trasa jest otwierana dla samochodów, wynosi sześć godzin. Tego dnia naprawdę warto wyjść na spacer, stanąć na ulicy i... spróbować wypatrzyć, czy w  truchtającym tłumie nie ma kogoś znajomego. A jeśli nie ma – kibicować wszystkim. Bo mało kto zasługuje na doping tak jak maratończyk. Paweł Konieczny

– W tym roku zdecydowałam, że 14 października dołączę do tysięcy ludzi, którzy stawią się na starcie poznańskiego maratonu. Bieganie dla mnie to przede wszystkim bezcenny relaks. Samotnie nabieram dystansu do siebie i świata. Z każdym krokiem oddalam się od codzienności, trosk, problemów, wydarzeń. Bieganie wyzwala niezwykłą moc, stając się sposobem na życie – mówi Joanna Gaca-Wyczółkowska, sekretarz Wydawnictwa Miejskiego Posnania. fot. Anna Skowrońska

Przebieg trasy 13. maratonu AL. Solidarności

36

37

35

Mieszka I 38

34

Serbska

33

Hlonda

39

32

40

Grunwaldzka

1

31

Niepodległości Start 42 41 Meta

27

28

29

30

Warszawska

26

Browarna

2

25

3

Jugosłowiańska 6

4

5

Zamenhofa

Hetmańska

9

7

8

4

– kilometry – punkty odżywiania

Dolna Wilda

17

16

10

Piłsudskiego 18

14 13 12

11

Piastowska

19

Inflancka

22

21

15

Droga Dębińska

23

20

Kurlandzka

24

Dymka

15 11

HSV Hamburg

kontra

Lech Poznań

Tak mocnego piłkarskiego zespołu klubowego nie gościliśmy w Poznaniu od ponad roku. 3 października na Stadionie Miejskim Lech Poznań zmierzy się z HSV Hamburg! Przyjazd niemieckiej ekipy do Poznania to następstwo letniego transferu z  Lecha do HSV Łotysza Artjomsa Rudnevsa. W  umowie transferowej znalazł się zapis o tym, że Lech w dogodnym dla obu klubów terminie rozegra mecz towarzyski w Poznaniu. HSV ma wystąpić w  najsilniejszym składzie, a przed spotkaniem na terenie wokół stadionu odbędzie się piknik rodzinny związany z 90. rocznicą powstania Lecha.  pk Mecz rozpocznie się 3 października o g. 19 na poznańskim Stadionie Miejskim. Bilety na mecz w przedsprzedaży będą kosztowały 20 i 15 zł, w dniu meczu cena podskoczy o 5 zł. Posiadacze karnetów wejdą na spotkanie za darmo. Wstęp na przedmeczowy piknik będzie darmowy. S portowy t e rminarz n 3 października, g. 18, AZS Politechnika Poznańska–MKS Dąbrowa Górnicza, mecz I ligi koszykarzy, hala przy ul. Zagajnikowej n 6 października, g. 10, Regaty zakończenia sezonu w kajakarstwie, tor regatowy na Jeziorze Maltańskim n 6 października, g. 14, Warta Poznań– –Termalica Bruk-Bet Nieciecza, mecz I  ligi piłkarzy, stadion Warty przy ul. Droga Dębińska n 6 października, g. 18, Grunwald Poznań–Zepter AZS UW Warszawa, mecz I ligi piłkarzy ręcznych, hala przy ul. Newtona n 6 października, g. 18, Lech Poznań– Piast Gliwice, mecz piłkarskiej T-Mobile Ekstraklasy, Stadion Miejski przy ul. Bułgarskiej n 13 października, g. 14, Posnania Poznań–Budowlani Łódź, mecz ekstraklasy rugbystów, stadion przy ul. Słowiańskiej n 13 października, g. 18, AZS Politechnika Poznańska–UMKS Kielce, mecz I ligi koszykarzy, hala przy ul. Zagajnikowej n 20 października, g. 14, Warta Poznań– –Polonia Bytom, mecz I ligi piłkarzy, stadion Warty przy ul. Droga Dębińska n 27 października, g. 14, Posnania Poznań–Pogoń Siedlce, mecz ekstraklasy rugbystów, stadion przy ul. Słowiańskiej n 27 października, g. 17, Grunwald Poznań–KS Wójcik Meble Techtrans Elbląg, mecz I ligi piłkarzy ręcznych, hala przy ul. Newtona n 27 października, g. 18*, Lech Poznań– –Jagiellonia Białystok, mecz piłkarskiej T-Mobile Ekstraklasy, Stadion Miejski przy ul. Bułgarskiej oprac. pk * data i godzina może się zmienić po decyzji spółki Ekstraklasa SA.


12

promocja

Październik 2012 r. www.wm.poznan.pl

Krzyżówka POZnańska POZIOMO 1. może być do zdrowia (ma go za sobą czerstwy człowiek), 7. angryst, dobry na kompot, 8. na poznańskim ułanie leżał jak ulał, 9. Wilhelm II, 10. syn Dezyderego Chłapowskiego (dla służby), 12. kejtrowa dzielnica, 14. rasowy kejter, 16. ... sobie – napis nad wejściem do Teatru Polskiego, 17. bez niego można trafić do 5 pionowo, 18. niejedna w Radiu Merkury. PIONOWO 2. bryle (szukał ich pan Hilary), 3. Michał i  Józefa Cegielscy dla Hipolita Cegielskiego, 4. dawniej każdy szkolnik nosił ją na rękawie, 5. przy Młyńskiej, 6. Tumski, z  katedrą, 11. kiedyś ważna część Rzeźni Miejskiej na Garbarach, 13. Bartosz Bosacki lub Manuel Arboleda, 14. uszkodził pręgierz na Starym Rynku, 15. taki mały fif (wywoła uśmiech nawet u ponuraka). Litery z  pól ponumerowanych w  prawym dolnym rogu, uszeregowane od 1 do 16, utworzą rozwiązanie. UWAGA! Każdy, kto przyjdzie do Centrum Informacji Miejskiej przy ul. Ratajczaka 44 lub jego filii na Starym Rynku i  Ławicy z  egzemplarzem Informatora „POZnan*” i  pokaże prawidłowe rozwiązanie krzyżówki, będzie mógł kupić bidon widoczny na zdjęciu i wszystkie pamiątki miejskie dostępne w ofercie Wydawnictwa Miejskiego Posnania z 10 proc. rabatem. co

kalendarz na 2013 rok ze zdjęciami Ryszarda Horowitza Szukajcie w Salonie Posnania (ul. F. Ratajczaka 44, Arkadia) i na sklep.wmposnania.pl

Cena w sklepie internetowym:

31,50 zł

POZnan* - wrzesień 2012  

Informator samorządowy Metropolii Poznań

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you