Page 1

ព្រះរាជជីវព្បវត្តិននសម្ដេចព្រះដហា សុម្ដធាធិបត្ី ជួន ណាត្ ព្រះសង្ឃរាជថ្ន្កទ ់ ី១ ននគណៈដហានិកាយ េរៀបេរៀងេ៉យរពះមុនេី ឿសល សូរ ហាយ តាមឯកសារខ្លះរបស់រពះេែសធមម ប៉ុណើយ សុេ្ភើជ និងេោកររិញ វើញ ១៩៧០ (ចមលងេចញពី រសើឝនាវដ៵ី អកើឝរសាស្តសត មនុសើឝសាស្តសត របស់សាកលវិរើាល័យភូមិនភ ទ នំេពញ) េលខ្ពិេសស ែខ្ធនឡ ៅ្១ ំើ ៩៩៨ និងេលខ្ពិេសស ែខ្មករា កុមៈភ មីនា ៅ្១ ំើ ៩៩៩។ ខ្៳រហំ ពះករុណាអាតាមើភាព ំស្ជិកៃន គណៈកមមឿរេែសនា េ៉យ្នេោកររិញ វើញ ំរបធានៃនគណៈកមមឿរ អស់េោកំ ស្ជិកគណៈកមមឿរទំងអស់្នេោក ោង ហាប់អាន ំេដើម បានផទហកផ្ដើក់នូវឿររសាវរំវេរៀបេរៀងរពះរាជជីវរបវត្តិ ៃនសេម៵ចរពះ សងើ៭រាជមកេលើខ្រ៳ហំ ពះករុណាអាតាមភា ើ ព ដូច្នលិខ្ិត្េលខ្ ៨៤៤ ព.ប ចុះៃង៮ រី៧ ែខ្ត្ុោ ៅ្ំើ១៩៦៩ ំលិខ្ិត្េោក ោង ហាប់អាន នាយកវិរើាសាណើនពុរធសាសនបណឌត្ ិ ើយ ែដលត្រមូវមកេលើខ្លអនខ្៳រហំ ពះករុណាអតាមើភាពឲើយរសាវរំវ េរៀបេរៀងរពះរាជជីវរបវត្តៃិ នសេម៵ចរពះសងើ៭រា ជំអ្ងើស់។ ខ្៳រហំ ពះករុណាអតាមើភាព សូមររួលឿរេនះេ៉យេេរព តាមស្នឆនទៈៃនគណៈកមមឿរ។ រពះរាជជីវរបវត្តៃិ នសេម៵ចរពះសងើ៭រាជេនះ ខ្៳រហំ ពះ ករុណាអតាមើភាពសូមែចកំបរិេច៰រ១២ េដើមបើ ឲ ី ើយៃយេមើលចំណាក ំ នហងបរិេច៰រមួយៗ តាមរយៈឿលៃនរពះជីវភាព រពះវីរយភាព និងរពះករណី យកិចៃ៯ ន សេម៵ចរពះសងើ៭រាជ រពមទំងឲើយៃយរសួលកនហងឿរេរៀបេរៀងែវកែញកេសចក៵ី ដូចត្េៅេនះ៖ បរិេច៰រ១២យឝង ើ ១. ំត្ិបរិេច៰រ៖ កំណត្់អំពីំត្ិ ២. កុ្របរិេច៰រ៖ កំណត្់អំពភា ី ពេៅំកុ្រ ៣. បពវំប ជើ រិេច៰រ៖ កំណត្់អំពប ី ពវំជើ ៤. ឧបសមើបទនបរិេច៰រ៖ កំណត្់អំពឧ ី បសមើបទ ៥. បរិយត្តប ិ រិេច៰រ៖ កំណត្់អំពឿ ី រសិកើា ៦. េបសកកមមបរិេច៰រ៖ កំណត្់អំពឿ ី រររួលបេរមើកច ិ ៯ឿរ ៧. ៊ននតរបរិេច៰រ៖ កំណត្់អំព៊ ី ននតរ ៨. សមណសកតិបរិេច៰រ៖ កំណត្់អំពីសមណសកតិ ៩. ឥសើឝរិយបរិេច៰រ៖ កំណត្់អំពឥ ី សើឝរិយយស ១០. ពុរវធ ុឌើឍប ិ រិេច៰រ៖ កំណត្់អំពឿ ី រេធវេើ សចក៵ច ី េរមើនកនហងផលឡវេោក និងផលឡវរពះពុរសា ធ សនា ១១. ចរិត្លក៫ណៈបរិេច៰រ៖ កំណត្់អំពល ី ក៫ណៈៃន ជីវិត្របរកត្ី ១២. ជីវិតាវសានបរិេច៰រ៖ កំណត្់អំពរ ី ប ី ំផត្ ុ ៃន រពះជនាមើយុ

អធិបា ើ យចំេ

ះបរិេច៰រមួយៗ

១. ំត្ិបរិេច៰រ (កំណត្់អព ំ ំ ី ត្ិ) សេម៵ចរពះសងើ៭រាជ ររង់របសូត្េៅៃង៮អៃគើរ ១១េរាច ែខ្ផល៬ហន ៅ្ំើវក ឆស័ក ព.ស.២៤២៧ គឺៃង៮រ១ ី ១ ែខ្ មីនា គ.ស.១៨៨៣ េៅភូមក ិ ំេរៀង សៃកើត្់រឿេឿះ រសុកគងពិសី េខ្ត្តកំពង់សពឺ។ សេម៵ច្នរពះំត្ិកនហងរត្កូលកសិករ រពះ្តាៃនសេម៵ចនាម យក់ រពះបិតានាម រពហ្ម ជួ


ន។ រគួសារេនះ្នបុរត្ែត្ពីរនាក់គឺ អង៬សេម៵ចរពះសងើ៭រាជ និងេោកឧកៈឝេើ សាភណឌមស្តនតី ជួន នុត្ ំរពះអនុជៃន សេម៵ចរពះសងើ៭រា ជ។ ២. កុ្របរិេច៰រ (កំណត្់អព ំ ភា ី ពៃនកុ្រ) សេម៵ចឿលឋិត្េៅកនហងកុ្រភាព ្នរពះជនាមើយរុ វង១២ៅ្ំើ រពះ្តាបិតាបាននាំយកេៅផទហកផ្ដើកឲ ់ ើយេរៀនសូរត្អកើឝរសាស្តសតរបស់ំត្ិកនហង សំណាក់េោករគូសូរត្សាដំើនាម ែក ម៉ម វត្តេ

ធិរពឹកឝើ េៅវត្តេ

លើយំ សៃកើត្់រោំងែកន រសុកកណាដើលសទឹង េខ្ត្តកណាដើល។

៣. បពវំប ជើ រិេច៰រ (កំណត្់អព ំ ប ី ពវំ) ជើ លុះសេម៵ច្នរពះជនាមើយ១ ុ ៤ៅ្ំើ បានបួសំសាមេណរ កនហងៃង៮១៥េកើត្ ែខ្ពិសាខ្ ៅ្ច ំើ សំរឹរធិស័ក ព.ស.២៤៤១ គ.ស.១៨៩៧ េៅបំេពញ កិចស ៯ ិកើានាវត្តេ ធិរពឹកើឝ អស់រយៈឿលពីរៅ្ំើ េរើបេចញអំពវី ត្តេ

ធិរពឹកើឝេៅេរៀនសូរត្រពះបរិយត្តធ ិ ម៌ ឯវត្តឧណាណើេោម រកុងភនំេពញ កនង ហ

សំណាក់រពះពុររធ គូ េរព េសា នាកុដិែងវរបបកំែពងៀងេជើងកនហងឿលព.ស.២៤៤៣ គ.ស.១៨៩៩។ ៤. ឧបើបសមើបទបរិេច៰រ (កំណត្់អព ំ ឧ ី បសមើបទ) សេម៵ច លុះបានរពះជនាមើយគ ុ រមប់២១រពះវសើាបានររង់និមនតរត្ឡប់េៅសូមឧបមើបទំភិក៫ហ កនហងវត្តេ

ធិរពឹកើឝែដលំវត្តេដើមវិញ េ៉យ

្នរពះេត្ជរពះគុណ រពះពុរេធ ែសាោរើយ ្ឝើ េកត្ សុវណណបើបេ្ញំ ើ រពះឧបជើាយ៍ ឿលេោកេៅំេៅអធិឿរវត្តេ

ធិរពឹកឝើ ្នរពះេត្ជ

រពះគុណ ែក ម៉ម មិសើឝនាេេ ំរគូសូរត្សាដំើ និងរពះេត្ជរពះគុណ អ៊ម ៊ឹ ខ្ឹម ត្ិក៫បបើ េ្ញើ ំរគូសូរត្េឆវង សូរត្បំេពញកិច៯ឧបសមើបទេៅៃង៮ ១៤េកើត្ ែខ្េជស៶ ៅ្ំើេរាង ឆស័ក ព.ស.២៤៤៨ គ.ស.១៩០៤។ សេម៵ចររង់ររួលរពះនាមបើបញ្៴ត្ថា តិ េំត្្ញើេណា លុះររង់បំេពញ ឧបសមើបទំភិកភា ៫ហ ពរួចេហ្ើយ ររង់កន ៏ ិមនតរត្ឡប់មកគង់េៅវត្តឧណាណើេោម ររួលឿរសិកើាគនថធរុ ៈវិញេរៀត្។ ៥. បរិយត្តប ិ រិេច៰រ (កំណត្់អព ំ ឿ ី រសិកា ើ ) សេម៵ចរពះសងើ៭រាជ ្នេសចក៵ព ី ើាយមរបកបេ៉យថាមពលដ៏េកលៀវឿយក ើ នហងឿរសិកើា ទំងែផនកភាសាបាលី ទំងែផនកភាសាឯេរៀត្ៗ ្ន ភាសាបារាំងំេដើម។ ឿរសិកើារបស់សេម៵ចរពះសងើ៭រាជ ្នេំគជ័យរបេសើរណាស់ េ

ើញ្នែត្សេម៵ចសងើ៭រាជែដលេរៀនចេរមើនលូត្

ោស់ ្នេលើបឿនឈនះេោកឯេរៀត្ៗ។ សេម៵ចោប់េរៀនដំបូងេមសូរត្ ែរបមូលកោងើយនៈ និងគមពីរធមមបរអំពរី ពះពុរេធ ែសាោរើយរពះនាម ្ឝើ េកត្ ែដលំរពះឧបជើាយ៍ ៃនសេម៵ចរពះសងើ៭រាជ។ សេម៵ចរពះសងើ៭រាជ ែដលររង់ោប់េរៀនវិំណា ជើ មួយ ្នវិំបា ជើ លីំេដើម គឺេរៀនេ៉យយករពះរ័យរុក៉ក់ ខ្ិត្ខ្ំរបឹងែរបង ឥត្្នបនធឡរ បនថយកនហងឿរសិកើាេនាះេឡើយ។ សេម៵ចររង់ររួលឿរសិកើាេនាះគឺ សិកើាេ៉យឆនទៈដ៏្នក្យើំងែមណែរន ពុែំ មនសិកើាវិំណា ជើ មួយេ៉យេលងៗ េរ។ វិំៀ ជើ ងភាសា បាលី ភាសាសំស្តស៪ឹត្ និងភាសាបារាំង សុរែធ ត្វិំែជើ ដលរប៉ប់េ៉យេវយើាករណ៍ហ្មត្់ចត្់ រំលេរៅលំបាកេរៀន លំបាកយល់ំរីបំផុត្ ប៉ែុ នត សេម៵ចអាចេរៀន អាចយល់ចើាស់ោស់ េ៉យៅប់រហ្័សគួរឲើយេឿត្សរេសើរពន់េពកណាស់។ សេម៵ចររង់េចះដឹងយល់ធលហះធាយយ ើ ចំេ

ះេវយើាករណ៍រគប់ភាសា ែដលសេម៵ចបានេរៀន ្នេវយើាករណ៍បាលីសំស្តស៪ឹត្ំេដើម ទំងអកើឝរសា

ស្តសតរបស់ំត្ិ និង កើយេពចន៍កនហងែផនកវបើបធម៌បុរាណក៏សេម៵ចេចះោំយល់េហ្ត្ុផលំេរចើនណាស់។ ភាសាេសៀម ភាសាោវ និងភាសា បារាំង ែដលសេម៵ចបានេរៀន អាចនិយយរបារស័យទក់រងនឹងជនំត្ិេសៀម ំត្ិោវ និងំត្ិបារាំងបាន។ សេម៵ចះយើសៃវរបសពវយក ត្រ្ប់តាមសំេឡងភាសាំត្ិដៃរៗឲើយរសេដៀង ឬដូចភាសាំត្ិដៃរបាន។ ភាសាអង់េគលស និងភាសាេវៀត្ណាម ក៏សេម៵ចបានេរៀន អាច េមើល សរេសរនិយយ របារស័យបានេរចើនែដរ។


កនហងសម័យែដលសេម៵ចកំពុងសិកើាវិំជើៀងបាលីកនហងរវងគ.ស.១៩១០ េ

ើញថាសេម៵ច្នរពះកិត្តិសព ័ ទលើបីថា ំរពះេងរៈ សាតត្ ើ ជ ់ ំនាញពូែក

ៀងភាសាបាលី អាចនិយយភាសាបាលីបានំងភិក៫ហ សាមេណរឯេរៀត្ ែដលេរៀនំមួយេ្ើកនហងសម័យេនាះ។ េៅព.ស.២៤៥៧ គ.ស.១៩១៣ សេម៵ចររង់បានចូលរបឡងេដញរបេយគកនហងរពះឧេបាសងរត្នារាម វិហាររពះែកវមរកត្ ចំេ

ះរពះភ័ស្តកត

រពះករុណារពះបារសេម៵ចរពះសុីសុវត្ថបា ិ ន៤របេយគ ែដលំរបេយគំន់ខ្ពសប ់ ំផុត្កនហងសម័យេនាះ។ ព.ស.២៤៥៩ គ.ស.១៩១៥ សេម៵ចររង់បានរបឡងំប់េលខ្២ បានររួលឿរែត្ងតាំងំសាស្តសាឍើោរើយេៅសាោបាលីំន់ខ្ពស់ ែដលសពវ ៃង៮្នេះមើះំពុរធិកវិរើាល័យសុរារមឹត្។ េរៅពីភាសាែខ្មរ ែដលសេម៵ចររង់បានរសាវរំវយល់ឫសគល់ពិត្របាកដ សេម៵ចបានសិកើាភាសាបាលី អាចអាន ឬសនទនាតាមសំេនៀងំត្ិ បរេរសបានទំងអស់ គឺសំេនៀងលៃកើ ភូ្ មន េសៀម និងោវ ឥត្្នេរើសទក់់ភាង ំើយ ភាយើត្់េឡើយ។ ព.ស.២៤៦៦ និង២៤៦៧ គ.ស.១៩២២ និង១៩២៣ សេម៵ចឿលេៅំរពះរគូសងើ៭សតាណើ (ំមួយនឹងសេម៵ចរពះេ

ធិវង ័ ើឝ ហ្ួត្ តាត្ វជិរ

បើបេ្ញើ ឿលេៅំរពះរគូសងើ៭វិំ) ជើ បានេធវំ ើ សមណៈសិសើឝ និមនតេៅបំេពញវិំជើៀងភាសាសំស្តស៪ឹត្ និងអកើឝរសិោោរឹកំេដើម េៅ សាោបារាំងែសសចុងបូ រើ បេរស នារកុងហាណូយ (េវៀត្ណាមៀងេជើង) កនហងសំណាក់េោក លវី ហ្វឺណូត្៍ (L . F i n o t ) ំត្ិបារាំង េសស ំោងហារើងសាោេនះ។ ៦. េបសកកមមបរិេច៰រ (កំណត្់អព ំ ឿ ី រររួលបេរមើកច ិ ឿ ៯ រ) ព.ស.២៤៦៣ គ.ស.១៩១៩ សេម៵ចររង់បានេធវំ ើ ស្ជិកៃនរកុមជំនុំែត្ងវចនានុរកមែខ្មរ ែដលររង់ំេលៀធិឿរ ឿន់កិច៯ឿរផ្តើល់ លុះ រតាបានចប់ចុងចប់េដើម។ ព.ស.២៤៦៩ គ.ស.១៩២៥ សេម៵ចបានេធវំ ើ ស្ជិក ៃនរកុមជំនព ុំ ន ិ ិត្ើយអក៫រាវិរុរធៃនេសៀវេៅនានា ែដលសាោបាលីំន់ខ្ពស់ េបាះពុមផ ព ា ើ យ។ ព.ស.២៤៧០ គ.ស.១៩២៦ ត្មកំេរចើនៅ្ំើ សេម៵ចបានររួលឿរែត្ងតាំងំេមរបេយគ កនហងឿររបឡងយកវិ្ញើបនប័រត្បឋមសិកើាែខ្មរ និងឿររបឡងយកស្ញើប័រត្បឋមសិកើាំន់ខ្ពស់ បារាំង-ែខ្មរ េៅរកុងភនំេពញ។ ព.ស.២៤៧១ គ.ស.១៩២៧ សេម៵ចររង់បានររួលឿរែត្ងតាំងំស្ជិក ៃនរកុមជំនេុំ ផទៀងសេរមចៀងវចនានុរកមែខ្មរ េហ្ើយសេម៵ចររង់ បានររួលភារៈេធវវើ ចនានុរកម ែត្មួយរពះអង៬ឯង ដរាបដល់បានចប់សពវរគប់ បានេបាះពុមពផើាយទំងភាគ១ភាគ២ បាន៥រេេហ្ើយ។ កនហងៅ្ំើដែដលេនះ សេម៵ចររង់បានររួលឿរែត្ងតាំងំ ស្ជិកៃនរកុមអភិបាលជំនផ្ ុំ ដើច់ៅំើ្ សរ្ប់បណាណើល័យកមពហំ ែដលសពវៃង៮េៅ ថា វិរើាសាណើនពុរសា ធ សនបណឌិត្ើយ។ ព.ស.២៤៧៤ គ.ស.១៩៣០ សេម៵ចររង់បានររួលឿរែត្ងតាំង កនហងមុខ្ៃរំោងហារើងរង ៃនសាោបាលីំន់ខ្ពស់រកុងភនំេពញ។ កនហងៅ្ំើដែដលេនាះ សេម៵ចររង់បានររួលឿរែត្ងតាំងំ ស្ជិកជំនយ ួ ៃន រកុមជំនរុំ ពះៃរត្បិដក េៅពុរសា ធ សនបណឌិត្ើយ រកុងភនំេពញ។ ព.ស.២៤៧៦ គ.ស.១៩៣២ សេម៵ចររង់បានររួលឿរែត្ងតាំងំស្ជិកៃនរកុមជំនៀ ុំ ងឿររសាវរំវេរជើសេរីសរក កើយេពចន៍កនហងៃផទ ៃន កវីនិពនធែខ្មរបុរាណ េដើមបើ រី បមូលបញ្៯ឡល កើយទំងេនះ េៅកនហងវចនានុរកមែខ្មរ។ ព.ស.២៤៧៧ គ.ស.១៩៣៣ សេម៵ចររង់បានររួល ឿរែត្ងតាំងំស្ជិក ៃនរកុមជំនព ុំ ិនិត្យើ េសៀវេៅែដលរកសួងសិកើាធិឿរំត្ិេបាះ ពុមផ ព ើាយ។


ព.ស.២៤៧៨ គ.ស.១៩៣៤ សេម៵ចររង់បានររួលឿរែត្ងតាំងំស្ជិកៃនរកុមជំនេុំ រជើសេរីស កើយែខ្មរេរបៀបេធៀបនឹង កើយបារាំង សរ្ប់េរបើកនហងកិច៯ឿររាជឿរ។ ព.ស.២៤៧៩ គ.ស.១៩៣៥ សេម៵ចររង់បានររួលឿរែត្ងតាំងំសាស្តសាឍើោរើយបេរងៀនភាសាបាលី សំស្តស៪ឹត្ ែខ្មរ និងោវ របោំថា្ើក់រប ី ំផុត្ ៃនមធើយមសិកើា េៅវិរើាល័យរពះសុីសុវត្ថិ រកុងភនំេពញ។ ៧. ៊ននតរបរិេច៰រ (កំណត្់អព ំ ៊ ី ននតរ)

ព.ស.២៤៨៦ គ.ស.១៩៤២ សេម៵ចររង់បានររួល៊ននតរ ំោងហារើងៃន សាោបាលីំន់ខ្ពស់ រកុងភនំេពញ ែដលសពវៃង៮ែក

ែរបេះមើះំពុរក ធិ វិរើាល័យរពះសុរារមឹត្។

ព.ស.២៤៨៨ គ.ស.១៩៤៤ សេម៵ចររង់បានររួលត្ំែណងំេៅអធិឿរវត្តឧណាណើេោម។

ព.ស.២៤៨៩ គ.ស.១៩៤៥ សេម៵ចររង់បានររួលនារីំអធិបត្ីៃនេងរសភា គឺរកុមជំនុំំន់ខ្ពសរ់ បស់សងើ៭។

ព.ស.២៤៩១ គ.ស.១៩៤៧ សេម៵ចររង់បានររួលនារីំអនុរបធានគណៈកមមឿរវបើបធម៌ែផនកអកើឝរ ក ៃន គណៈកមមឿរ

ំត្ិៀងឿរសិកើា។

ព.ស.២៤៩២ គ.ស.១៩៤៨ សេម៵ចររង់បានររួលនារីំរបធានគណៈកមមឿរធមមវិនយ ័ ពិនិត្យើ ឿរផើាយេសៀវេៅសរ្ប់

សាោធមមវន ិ ័យកនង ហ រពះរាំណាចរក។

គ.ស.១៩៦១ រហ្ូត្មក សេម៵ចររង់េរបាសេមតាឍរ ើ រួលនិមនតរបស់ស្គមអនកនិពនធែខ្មរេធវំ ើ រពះរបធានៃន ឿរស្ភើសអកើឝរ

សាស្តសត ផើាយតាមវិរយើ ំ ហ ត្ិេរៀងរាល់ៃង៮សុរក។

គ.ស.១៩៦៨ ររង់ររួល៊នៈំរបធានគណៈកមមឿរពិនត្ ិ ើយអត្ថបរផើាយំេរឿងៀងរបវត្តិសាស្តសតែខ្មរ។

គ.ស.១៩៦៩ រពះអង៬ររង់ររួលឿរែត្ងតាំងំរបធានគណៈកមមឿរពិនិត្ើយ និងកំណត្់អព ំ ីន័យរបស់រង់ំត្ិែខ្មរ។

រពះកិចឿ ៯ រែដលសេម៵ចររង់បានបំេពញកនង ហ រពះពុរសា ធ សនាេៅបរេរស

 េៅព.ស.២៤៧៥ គ.ស.១៩៣១ សេម៵ចររង់បានដឹកនាំគណៈរបត្ិភៃួ នមស្តនតស ី ងើ៭ េៅឿន់រកុងេវៀងច័នន ទ ៍ និងរកុងហ្លង អ រពះបាង របេរសោវ េដើមបើ ីរួបរួមកនហងពិធស ី េ្ពើធពុរសា ធ សនបណឌិត្ើយរបេរសោវផង េដើមើបជ ី ំនព ុំ ភា ិ កើាអំពឿ ី រសិកើាសរ្ប់សាោបាលីរង េៅរបេរសោវផង។

 ព.ស.២៤៧៧ គ.ស.១៩៣៣ សេម៵ចររង់បានដឹកនាំ គណៈរបត្ិភរូ ពះសងើ៭ែខ្មរេៅេធវើរសើឝនាចរណ៍ចំេ ះវត្តែខ្មរទំងឡាយកនហង ែដនកូសាំងសុីន កមពហំេរឿម។

 េៅព.ស.២៤៨៣ គ.ស.១៩៣៩ សេម៵ចររង់បានដឹកនាំគណៈរបត្ិភម ូ យ ួ េៅឿន់របេរសោវម៵ងេរៀត្ េដើមើបរី បជុរំ បឹកើាកិច៯ឿរ ៃនពុរសា ធ សនបណឌិត្ើយរបេរសោវ និងឿរសិកើាសរ្ប់សាោបាលីេៅរបេរសោវផង េដើមបើ ជ ី ួយរំលឹក៉ស់េត្ឿនរបំំត្ិោវ ឲើយ្នឿរសិកើារពះបរិយត្តធម៌ និងឿររបត្ិបត្តរិ ពះពុរសា ធ សនា ឲើយរសបេ្ើតាមរេបៀបឿរសិកើា និងឿររបត្ិបត្តរិ ពះពុរធសាសនា ៃនរបេរសកមពហំ ទំងរបំំត្ិេៅកនហងរីរបជុំជន និងកនហងេខ្ត្តនានា ៃនរពះរាំណាចរកោវ ខ្ំរបឹងយកចិត្តរុក៉ក់កនហងឿរសិកើា និងឿររបត្ិបត្តឲ ិ ើយបានរត្ឹមរត្ង់គនលងរពះពុរសា ធ សនាផង។

 ព.ស.២៤៨៧ គ.ស.១៩៤៣ សេម៵ចររង់បានររួលនារីំស្ជិកេឆលើយឆលងៃនសាោបារាំងែសសេៅចុងបូ រើ បេរស េហ្ើយ េៅព.ស.២៤៩២ គ.ស.១៩៤៨ សេម៵ចបានររង់ររួលនារីំស្ជិកកិត្តិយសៃនសាោេនះដរាបមក។

 ព.ស.២៤៩៤ គ.ស.១៩៥០ សេម៵ចបានររង់ដឹកនាំគណៈរបត្ិភែូ ខ្មរេៅរបជុស ំ ននិសីរេដើមើបប ី េង៪ើត្ពុរក ធិ ស្គមពិភពេោកេៅ រកុងេឿលមើបឡ របេរសរសីលៃកើរវីប។

 េៅព.ស.២៤៩៧ គ.ស.១៩៥៣ សេម៵ចបានររង់ដឹកនាំគណៈរបត្ិភែូ ខ្មរេៅបំេពញេបសកកមមសុឆនទៈរបឹកា ើ សេរមចេរឿងឆ ដ៶សៃគើយនា េៅរកុងរង៬ឡន សហ្ភាពភូ្។

 កនហងៅ្ំើំបនាតើប់េៅព.ស.២៤៩៨ គ.ស.១៩៥៤ សេម៵ចបានររង់ដឹកនាំគណៈរបត្ិភែូ ខ្មរនិមនតេៅឿន់រកុងរង៬ន ឡ របេរសភូ្ម៵ង េរៀត្ េដើមបើ រី ួបរួមកនហងឿររបជុេំ ធវើឆដ៶សៃគើយនាសម័យរបជុដ ំ ំបង ូ ។


 កនលងមួយៅ្ំើេរឿយមក ព.ស.២៤៩៩ គ.ស.១៩៥៥ សេម៵ចររង់បានដឹកនាំគណៈរបត្ិភូែខ្មរេៅឿន់រឆ ី ដ៶សៃគើយ េៅរកុងរង៬ន ឡ របេរសភូ្ ំេលើករីបេី ដើមបើ រី បជុំ េហ្ើយបិរសម័យរបជុរំ បោំៅ។ ំើ្

 េៅព.ស.២៥០៣ គ.ស.១៩៥៩ សេម៵ចររង់បានដឹកនាំគណៈរបត្ិភែូ ខ្មរេៅឿន់រកុងជកតាើ និងរកុងសឹ្ឝើរាើំង េឿះំរើ របេរស ឥណឌូេណសុី េដើមបើ ីចូលរួមកនហងពិធប ី ណ ុ ើយវិសាខ្បូំ។

 ព.ស.២៥០៣ ចូលរួមពិធប ី ញ្៯ហះខ្ណឌសី្ និងពិធស ី នមត្េរាងឧេបាសង រពមទំងំរពះឧបជើាយ៍បំបស ួ កុលបុរត្ អនករបេរស េនាះចំនួនបីរូបផង។ ៨. សមណសក៵ប ិ រិេច៰រ (កំណត្់អព ំ ស ី មណស័ក) តិ េ៉យរពះមហាវិរយ ិ ភាពរបស់សេម៵ច ែដលររង់បានបំេពញទំងផលឡវរពះពុរសា ធ សនា ទំងផលឡវេោកែដលេយើងបានេ

ើញំភសតហតាង

សេម៵ចក៏បានេឡើងសមណស័កតិំលំ៉ប់លំេ៉យ ដូចត្េៅេនះគឺ៖

 ព.ស.២៤៥៤ គ.ស.១៩១០ សេម៵ចបានររួលឿរែត្ងតាំងកនហងសមណស័កតិ ំរពះបាឡាត្់សាកើយបុត្តិយ៍ (បាឡាត្់របស់រពះសកើយ វងើឝ នុត្ វត្តឧណាណើេោម)។

 ព.ស.២៤៥៦ គ.ស.១៩១២ សេម៵ចបានររួលសមណស័កតិំរពះរគូសងើ៭សតាណើ (រី៊នានុរកម សរ្ប់ថា្ើក់ឯករបស់សេម៵ចរពះ សងើ៭រាជរពះនាម និល េរៀង)។

 ព.ស.២៤៧៥ គ.ស.១៩៣១ សេម៵ចបានេឡើងសមណស័កតិំរពះសាសនេសាភ័ណ (រាំគណៈកិត្តិយស)។  ព.ស.២៤៨៤ គ.ស.១៩៤០ សេម៵ចបានេឡើងសមណស័កតិំរពះពុរធេែសាោរើយ (រាំគណៈថា្ើករ ់ ី២)។  ព.ស.២៤៨៨ គ.ស.១៩៤៤ សេម៵ចបានេឡើងំសមណស័កតិំរពះេ ធិវ័ងឝើ (រាំគណៈថា្ើក់រ១ ី )។  ព.ស.២៤៩២ គ.ស.១៩៤៨ សេម៵ចបានេឡើងសមណស័កតិខ្ពស់បំផត្ ុ ំរពះមហាសុេមធាធិបត្ី សងើ៭នាយក គណៈមហានិឿ យ។

 ព.ស.២៤៩៤ គ.ស.១៩៥០ រពះករុណាំអ្ងើសជ ់ ីវត្ ិ ររង់បានេរបាសរបទនរបេគនរពះ៊នៈំសេម៵ចរពះមហាសុេមធាធិបត្ី សងើ៭នាយកគណៈមហានិឿយ។

 លុះដល់មកព.ស.២៤៩៨ គ.ស.១៩៥៤ រ៉ឋើភិបាលសហ្ភាពភូ្បានរបេគនរពះ៊នៈសេម៵ចំ រពះអគ៬មហាបណឌិត្សហ្ភាព ភូ្។

 រសាប់ែត្ដល់មកព.ស.២៥០១ គ.ស.១៩៥៧ រ៉ឋភ ើ បា ិ លសហ្ភាពភូ្ បានសូមត្េមលង ើ រពះ៊នៈសេម៵ចំ រពះអភិធជៈមហារដ៶ គរុ ៃនសហ្ភាពភូ្េរៀត្ ែដលំសមណស័កតិដ៏ខ្ពសប ់ ំផុត្្នែត្មួយអង៬កនហងសហ្ភាពភូ្។

 ែខ្កុមភៈ គ.ស.១៩៦៤ អនកនិពនធែខ្មរទំងអស់បានថារើយរពះ៊នៈរពះអង៬ំ រពះអគ៬និពនធអកើឝរសាស្តសតែខ្មរ និងំស្ជិកកិត្តិយស ៃនស្គមអនកនិពនធែខ្មរផង។

 ព.ស.២៥០៧ គ.ស.១៩៦៣ សេម៵ចរពះ នេរាត្៵ម សីហ្នុ រពះរបមុខ្រដ៶ៃនរបេរសកមពហំ ររង់បានេរបាសរបទនរពះ៊នៈសេម៵ច ំ សេម៵ចរពះសងើ៭រាជថា្ើក់រ១ ី ។

 ៃង៮រី២៨ ឧសភា ១៩៦៧ ររង់បានររួលស្ញើប័រត្បណឌិត្អកើឝរសាស្តសត េពញលក៫ណៈអំពស ី េម៵ចរពះរបមុខ្រដ៶កនហងនាមមហាវិរើា ល័យអកើឝរសាស្តសត និងមនុសាស្តសត ៃនភូមន ិ ស ទ កលវិរា ើ ល័យ។ ៩. ឥសើឝរិយបរិេច៰រ (កំណត្់អព ំ ឥ ី សើឝរិយយស) េរគឿងឥសើឝរិយយសែដលសេម៵ចបានររួល្នដូចត្េៅេនះ គឺ៖

 - េម៉យអសើឝឫរធិមុនីសារភរណ៍ េៅព.ស.២៤៦១ គ.ស.១៩១៧។  - េម៉យអសើឝឫរធិរពះរាំណាចរកកមពហំ េៅព.ស.២៤៦៧ គ.ស.១៩៣២។  - េម៉យអសើឝឫរធិដំរម ី ួយោន និងេសវត្ច៰រត្ របេរសោវ េៅព.ស.២៤៧៦ គ.ស.១៩៣២។  - េម៉យេសនាៃនបណឌិត្សភា សាធារណរដ៶បារាំង េៅព.ស.២៤៨១ គ.ស.១៩៣៧។


 - េម៉យអសើឝឫរធិដឹឡាេឡសើយហងដូេណណើរ ៃនសាធារណរដ៶បារាំង េៅព.ស.២៤៨៦ គ.ស.១៩៤២។  - េម៉យេសនា ៃនរពះរាំណាចរកកមពហំ េៅព.ស.២៤៨៨ គ.ស.១៩៤៤។  - េម៉យេសនាដឹឡាេឡសើយហងដូេណណើរ ៃនសាធារណរដ៶បារាំង េៅព.ស.២៤៩២ គ.ស.១៩៤៨។  - េម៉យមហាសិរីវឌើឍន៍ រពះរាំណាចរកកមពហំ េៅព.ស.២៥០៥ គ.ស.១៩៦២។  - េម៉យមហាសិរីវឌើឍសុវតាណើរា េៅព.ស.២៥០៦ គ.ស.១៩៦៣។  - េម៉យំត្ូបឿរ ែដលំេរគឿងឥសើឝរិយយសធំបំផុត្ កនង ហ រពះរាំណាចរកកមពហំ េៅព.ស.២៥១៣ គ.ស.១៩៦៩។ ១០. ពុរវធ ឌ ុ ឍើ ិបរិេច៰រ (កំណត្់អព ំ ឿ ី រេធវេើ សចក៵ច ី េរមើនកនង ហ ផលវឡ េោក និងផលវឡ រពះពុរសា ធ សនា)  កិច៯ឿរឯេរៀត្របស់សេម៵ច េរៅពីមុខ្ឿរៀងសិកា ើ ែដលសុរធែត្ំឿរ្នរបេយជន៍ំសាធារណៈកនហងរពះពុរធ សាសនា និងរបេរសំត្ិេនាះ េៅ្នេរចើនេៅេរៀត្ និយយេ៉យសេង៫បគឺោប់តាំងពីៅឆ ្ើំ លឡវសបតសក ័ ព.ស.២៤៧០ គ.ស.១៩២៤ េរៀងមក សេម៵ចបានេធវឿ ើ រឧបត្ថមវភ ត្តេ

ធិរពឹកើឝ (េៅវត្តេ

លើយ) ំ កនហងសៃកត្ ើ ់រោំងែកន រសុកកណាដើល

សទង ឹ េខ្ត្តកណាដល ើ ែដល្នរពំរបរល់ំប់េន ្ើ ឹងសៃកត្ ើ រ់ ឿេឿះ រសុកគងពិសី េខ្ត្តកំពង់សពឺ ំរីំត្ិភូមរិ បស់ សេម៵ច ដូច្នេសនាសនភ័ណត្ ឌ េៅេនះ៖  ១. សេម៵ចបានំវដីជវុំ ិញវត្តចំនួនំង៣ហ្ិកតា ពរងីករីវត្តឲយើ ធំរូោយេរចើនំងពីេដើម។ ២. បានជួយឧបត្ថមេភ លើកងនល់ ភាជើបព ់ ីងនលំ ់ ត្ិចូលមកវត្តសុរភី និងេ

ធិរពឹកើឝ រួមច្ឃើយ៣គឺឡឡែម៉រត្។

៣. បានសាណប ើ នាវិហារេបត្ុងអារេម៉ សាោបាលីរង (ពុរធិកបឋមសិកា ើ ) េរៀបចំរីវត្តេ

ធិរពឹកើឝទំងមូល ឲើយ្ន

េរសភាពសមរមើយតាមសម័យនិយម។ ៤. បានសាណប ើ នាសាពន ើ ធំមួយ និងសាពន ើ ត្ូចមួយសុរធែត្េបត្ុងអារេម៉ ឆលងសទង ឹ ត្ូចរាំងរពំរបរល់ សៃកើត្រ់ ោំងែកន និង សៃកត្ ើ ់រឿេឿះ។ ៥. បានឧបត្ថមក ភ នហងឿរសាណប ើ នាសាោបឋមសិកា ើ បំេពញវិំជើ សុរភីេ

ធិរពឹកើឝ៣ខ្នង តាំងពីគ.ស.១៩៤៨ េរៀងរហ្ូត្ដល់

សាោេនះេឡើងដល់ថា្ើកឧ ់ ត្៵ម៉ឋើន សរ្ប់កូនេៅអនករសុកេជើងវត្តសុរភី និងវត្តេ

ធិរពឹកើឝ។

៦. បានឧបត្ថមឲ ភ ើយេគេធវង ើ នលល ់ ំមួយ ោក់រកួសបាយេរកៀម េរបើឿរបានេ៉យរសួល។ ៧. បានំវរីដី៣ហ្ិកតាកនលះរុក៉ក់ំសាសនសមើបត្តេិ រៀងេៅ។ ៨. បានសាណប ើ នាេៀយើងទរើររបងអារេម៉មួយ។ ៩. បានសាណប ើ នា អាវសងសាោ (សាោសំណាក់) ១ខ្នង។ ១០. បានោត្់ឿរឲើយជីករសះមួយរំហ្១ ំ ០០ែម៉រត្បួនរជុង េៅរត្ង់រីងនលែ់ បកេចញពីងនលំ ់ ត្ិកនហងសៃកត្ ើ រ់ ឿេឿះ។ ១១. បានជួយឧបត្៵មជ ភ ីកអណដូងបុកេរបើសប ន ៣ ់ កែនលង។ ១២. បានសាណើបនាគិោន៉ឋើនមួយខ្នង របសូត្រិ គឹះ (មនទីរសមភព) មួយខ្នង េ៉យេបត្ុងអារេម៉។ ១៣. បានេធវក ើ ំែពងេបត្ុងអារេម៉ បេណាដើយ១០០ែម៉រត្ ររឹង៥២ែម៉រត្ ព័រជ ធ ុំវិញមនទីរេពរើយទំងពីរខ្នងេនះ។ ១៤. បានសាណប ើ នាអេរគពភិនស ី ំណាក់កនហងកំែពងេនាះែដរ។ ១៥. បានសាណប ើ នាអេរេបត្ុងអារេម៉២ខ្នង េរៅកំែពងេនាះសរ្ប់គិោនសមណៈ។ ១៦. បានោត្់ឿរឲើយេលើករំនប់រឹក១កែនលងបេណាដើយ៩០០ែម៉រត្ ររឹង៨០០ែម៉រត្ (េ៉យសេម៵ចរពះនេរាត្៵ម សីហ្នុ ឧបយុវរាជរពះរបមុខ្រដ៶ ររង់សពវរពះរ័យបានេរបាសរបទនរពះរាំនុ្ញើត្ឲើយេលើករំនប់រឹកេនាះ)។ ១៧. បានឧបត្ថមឲ ភ ើយេវយើាវច៯ករ៉ំដំណាំេលើរីដីៀងេលើេនះ ំរបេយជន៍ដល់គិោន៉ឋើន និងរបសូត្ិរគឹះរបស់សេម៵ច េៅកនង ហ អនាគត្ឿល (សាណប ើ នកមមទំងេនះេៅកនហងភូមែិ រសបនាតើយ សៃកត្ ើ ់រឿេឿះ)។ ១៨. បានលះបង់រីដីមួយកែនលង ែដលសេម៵ចបានំវេហ្ើយេនាះជូនរពះរាជរ៉ឋភ ើ ិបាលឲើយសាណប ើ នាអេរមណឌលនីត្ិ


កមម (ប៉ុសប តិ ៉ូលីស) និងមនទីររាជសហ្ករណ៍។ល។ ១៩. បានេផ៵ើមគំនិត្េធវស ើ ្គមកសាងមនទីរេពរើយរពះសងើ៭ រកុងភនំេពញ។ ២០. បានកសាងវិហារវត្តឧណាណើេោម ែដលំវិហារធំបំផុត្ំងវិហារទំងអស់កនហងរបេរសកមពហំ េហ្ើយ្នបីំន់ កនហង ព.ស.២៤៩៩ គ.ស.១៩៥៦។ ២១. បានេផ៵ើមកសាងរពះសកើយមុនេី ចត្ិយេៅៀងេកើត្សាណន ើ យ ី រា ៍ ំយសមយ ័ យន។ ២២. បានរំនុកបរមុង រពមទំងោត្់ែចងសមណនិសើឝិត្បញ្៱ឡនឲើយេៅេរៀនឯបរេរស ្នរបេរសឥណាឌើ ភូ្ំេដើម។ ២៣. បានបេង៪ើត្ឿរសិកា ើ ធមមវិន័យ េដើមើបស ី ិឿឿ ខើ មកុលបុរត្រូេៅេពញរបេរសកមពហំ។ ២៤. បានបេង៪ើត្ឿរអប់រយ ំ ុវជនេ៉យសីលធម៌ែដលេៅកនង ហ វត្តឧណាណើេោម ឬវត្តឯេរៀត្ៗ ែដល្នយុវជនេៅវត្តំ េរចើននាក់។ ២៥. បានេផ៵ើមកសាងះបន៉ឋន ើ (រីបូំសព) កនហងវត្តឧណាណើេោម ែដល្នេោកអនកឧកៈឝេើ ត្ជះ តាន់ េ

ឝើ ំ

អនកេចញរបាក់កសាងឲើយេកើត្្នកនហងរបេរសកមពហំមុនដំបូងបងសស់ គ.ស.១៩៥៣។ ២៦. បានេផ៵ើមសង់ឧប៉ឋើនសាោសរ្ប់មស្តនតស ី ងើ៭ ែដលនិមនតមកកនហងឱឿសអនុសំវច៰រមហាសននបា ិ ត្ េដើមើបរី បជុំ ររួលភតាឍើហារ និងសរ្ប់ភ៱ហំបិណែឌ ដលគហ្បត្ី លី ស៊ន ុ ងន, ឧបាសិឿ តាន់ សុីប៊៊ី េចញរបាក់កសាង។ ២៧. បានបេង៪ើត្ឲើយ្នឿរហាត្់េរៀនរបឡងសូរត្បាត្ិេ្ក៫បាលី។ ២៨. បានេរៀបចំតាំងគណៈកមមឿរសងើ៭ និងគណៈកមមឿររគហ្សថតាមផលឡវឿររគប់វត្តទំងអស់ េដើមើបេី រៀបចំរីវត្តឲើយសាវត្ ើ ទំង្នរេបៀបេរៀបរយ តាំងពីៅ១ ្ើំ ៩៥៥ដរាបមក។  

សា្រើ ពះហ្សតៀងអកើឝរសាស្តសតៃនសេម៵ច

រពះសងើ៭រាជបានកសាងគមពីរដីឿំេរចើនណាស់ ទំងគមពីរសលក ឹ រឹត្ ទំងេសៀវេៅ ំពិេសស គឺេសៀវេៅែដលសេម៵ច របមូលេរៀបេរៀង និងេសៀវេៅែដលររង់ែរបពីបាលីមកំភាសាែខ្មរ សរ្ប់ពុរប ធ រិស័រេរៀនសូរត្។ េសៀវេៅខ្លះំ េសៀវេៅែដលករមនឹងេធវេើ កើត្ ទំង្នរបេយជន៍ំេរចើនណាស់គឺ៖

១. វចនានុរកមែខ្មរ ្ន២ភាគ កនហងព.ស.២៤៦១ គ.ស.១៩១៧ េសៀវេៅេនះបានេបាះពុមេព រចើនរេមកេហ្ើយ។ ២. កោងើយនូបត្ថមភកៈ (េវយើាករណ៍បាលី) ្ន២ភាគ តាំងពីព.ស.២៤៦២ គ.ស.១៩១៨ បានេបាះពុមេព រចើនរេេហ្ើ យ។ ៣. គហ្ិបដិបត្តិ កនហងព.ស.២៤៦៨ គ.ស.១៩២៦ ំមួយនឹងរពះឧត្៵មមុនី អ៊ុម ស៊ូ និងរពះេ

ធិវង ័ ើឝ ហ្ួត្ តាត្ តាម

ប្ជៃើ នរពះេត្ជរពះគុណរពះមហាវិមលធមម េថាង (ពុរធសាសនបណឌិត្ើយ)។ ៤. សាមេណរវិន័យ កនហងព.ស.២៤៦០ គ.ស.១៩១៧ ំមួយនឹងរពះេងរៈទំងពីររពះអង៬ៀងេលើេនះែដរ។ ៥. បាត្ិេ្ក៫សំវរសេង៫ប (សរ្យ) ព.ស.២៤៧០ គ.ស.១៩២៨ បានេបាះពុមេព រចើនរេេហ្ើយ។ ្នេសៀវេៅឯ េរៀត្ៗំេរចើនែដលំបនាតើបប ់ នើឝំ។ ៦. ឿពើយេោកធម៌ េបាះពុមដ ព ំបូងកនហងព.ស.២៥០០ គ.ស.១៩៥៧។ ឿពើយេនះររង់ែត្ងឿលេៅំរពះរគូសងើ៭ស តាណើ។ ៧. នាេេប្រិកថា ព.ស.២៤៧៥ គ.ស.១៩៣៣។ ៨. ព.ស.២៤៨៤ គ.ស.១៩៤១ សេម៵ចបានែត្ងសុភមង៬លេថាបាលីបឋើាវត្ត៧េថា រពមទំងែរបំសរ្យផង សរ្ប់សូរត្ថារើយសុភមង៬លសួសី៵ចំេ ៩. បពវំជើខ្នធកៈពិសាដើរ។ ១០. ចីវរក៫នធៈពិសាដើរ។

ះរពះករុណាំអ្ងើសជ ់ ីវិត្ រពះបារសេម៵ចរពះ នេរាត្៵ម សីហ្នុវរម័ន។


១១. អត្ថបរេផើឝងៗំេរចើនកនហងរសើឝនាវដ៵ក ី មពហជសុរិយរបស់ពុរធសាសនបណឌិត្ើយ តាំងពីៅ១ ្ើំ ៩២៦ និងៅ្ត្ ើំ ៗមក ែដលពុអា ំ ចរសាវរំវមក៉ក់កនហងរីេនះបានេ៉យេពលម្ញឹក រពមទំងអត្ថបរធម៌ឯេរៀត្ៗំេរចើន ែដលេបាះ ពុមពចុះកនហងរសើឝនាវដ៵ីពនលព ឺ ុរច ធ រក។ ១២. បានពិនិត្ើយែកសរមួល កើយេពចន៍របស់គណៈកមមឿរេខ្មរយនកមម េ៉យរពះេមតាឍជ ើ ួយឲើយគណៈកមមឿរេនះំ របស់រកសួងអប់រំ ំ ត្ិ បានរួបរួមេបាះពុមំ ព េសៀវេៅរសើឝនាវដ៵ស ី រ្ប់បេរងៀនសិសឝើ ែផនកមធើយមសិកា ើ េចញេរៀងរាល់ ែខ្។ រពះេករតម ិ៍ ួយសំៀន់ណាស់ែដលរលឹកេ

ើញបានរាល់ៃង៮ គឺរពះរាជនិពនធរំនុកេរចៀង បរនគររាជ សរ្ប់េភលង

ំត្ិែខ្មរ ររង់បាននិពនធពីៃង៮រី២០ ែខ្កក៪៉ ៅ្១ ើំ ៩៤១ និងរំនុក រពមទំងបរ សរភញ្៴ ែដលររង់បាននិពនធឿលពី ឱឿសបុណើយពុរធសករាជ២៥០០។ 

រពះគុណសមើបត្តៃិ នសេម៵ចរពះសងើ៭រាជ

រពះគុណសមើបត្តៃិ នសេម៵ចំអ្ងើស្ ់ នេរចើនយឝើងណាស់ ប៉ុែនតេយើងខ្៳បា ហំ នពិោរណាេ៉យហ្មត្់ចត្់ េហ្ើយសរេសររួបរួមរបមូល យកចំេ

ះែត្េេលធំៗ េ៉យសេង៫ប្នរបាំយឝើង ដូចេសចក៵េី រៀបេរៀងែវកែញកត្េៅេនះ៖

១. វីរិយភាពកនហងឿរសិកើា ២. បដិភាណបើប្ញើ “ របាំញវ ើ ងៃវ” ៣. េវសារជ៱បើប្ញើ “ ប្ញេើ កលៀវឿយអ ើ ង់អាច” ៤. ធមមេរសនាេឿសលើយ “ ភាពះយើសៃវកនហងធមមេរសនា” ៥. បណីត្សកមមភាព “ សកមមភាពដ៏របេសើរ”

អធិបា ើ យពរងីកេសចក៵ច ី េំ

ះគុណសមើបត្តន ិ ម ី យ ួ ៗ

១. វីរយ ិ ភាព ៃនសេម៵ចំអ្ងើស់ ែដលមនុសើឝោស់រុំធាយើប់បានសេង៪ត្តាំងពីសេម៵ច្នរពះជនមេៅេកមង គឺតាង ំ ពីេៅំសាមេណរ ដរាបមករហ្ូត្ដល់សេម៵ច្នរពះជនមរជុលចូលមកបច៰ិមវ័យេហ្ើយ ក៏េៅែត្ពើាយមឥត្្នបនធឡរបនថយបញ្ើ៲ប់េសចក៵ព ី ើាយម េនាះេឡើយ សូមើបីរពះអង៬្នសមណៈស័កតិដ៏ខ្ពសប ់ ផ ំ ុត្រីំសេម៵ចរពះសងើ៭រាជេហ្ើយក៏េ៉យ។ វីរិយភាព េនះែរបថា េសចក៵ី ពើាយម ឬថារបឹងែរបង រាប់ថាំបារមីមួយរបស់រពះេ

ធិសត្វែដលេយើងធាយើបេ់ ចះដឹងមកេហ្ើយ េៅថា វីរយៈបារមី។

បណាដក ើ ិច៯ឿររគប់យឝើង រែមងរបកបេ៉យឧបសគ៬ គឺធម៌ំគេរឿងរារាំងេបើមន ិ េរចើនក៏ត្ិច ែត្ថាេបើេសចក៵ីពា ើ យម ្នក្យើំងេកលៀវ ឿយើ ក៏អាចពុះ

រចំេ

ះឧបសគ៬េនាះបានេ៉យពិត្សេម៵ចរពះសងើ៭រាជររង់្នវីរយៈធម៌ដ៏រឹងបុឹងំរីបំផុត្ បានំរពះអង៬េចះែត្

្នជ័យជមនះសង៪ត្េ់ ៅេលើឧបសគ៬រគប់យឝើងបានំដរាប េទះបីរពះអង៬ហ្ត្់េនឿយណាស់ ប៉ុែនតរពះអង៬មិនសូវេចះត្សឡញែត្សរេឡើ យ។ ករណីកិចណា ៯ មួយែដលេគរត្ូវេធវេើ ៉យឿយក៵ី េ៉យវោក៵ី េ៉យចិត្ក ត ៵ី អាចសេរមចេៅបានេ៉យក្យើំង ៃនេសចក៵ី ពើាយមទំងអស់។ ឥរិយបរទំង៤ គឺឿរេដើរ ឈរ អង៬ហយ េដក ែដលនាំឲើយសេរមចរបេយជន៍េៅបាន ដ៏េ៉យគុណានុភាពៃន េសចក៵ព ី ើាយមែដរ។

សេម៵ចរពះសងើ៭រាជ រពះអង៬្នវីរយ ិ បារមីដ៏បរិបូណណា ៌ ស់ សូមើបស ី េម៵ចែដល្នរពះជនម៨៦ៅ្ំើេហ្ើយ ក៏េៅបំេពញកិចឿ ៯ រ របស់រពះអង៬ឥត្្នបនធរឡ បនថយរពះឿយពលេឡើយ។ ដូចយឝើងរពះអង៬ោប់េធវវើ ចនានុរកមែខ្មរ ររង់ឥត្្នសំៃចក្យើំង និងេពល េវោេរ។ សេម៵ចយកេពលយប់េធវំ ើ ៃង៮ យកេពលៃង៮េធវំ ើ យប់ ខ្ំរបឹងសរេសរេរៀបេរៀង តាំងពីរពលប់រហ្ូត្ដល់ភក លឺ ៏្ន លុះររង់ េសាយយគូរួច ោប់សរេសរត្េៅេរៀត្ ទល់ែត្ដល់េពលេ្ឝើង១១ក៏្ន។ កនង ហ រយៈេវោយប់មួយ សេម៵ចររង់បានផទហំកនហងរវង៤ ឬ៥េ្ឝើងប៉ុេណាណើះ។ ឿររបរពឹត្េត ៉យេសចក៵ព ី ើាយម ៃនសេម៵ចរពះសងើ៭រាជេនះំឿរករមមនុសើឝេធវើបានណាស់។

២. បដិភាណបើប្ញើ “ ប្ញវ ើ ងៃវ” របាំញស ើ ំេៅយកឿរេចះដឹងយល់រូេៅ ឬឿរយល់ចើាស់ោស់ចំេ ះេហ្ត្ុឿរណ៍េផើឝងៗតាម ធមមតា។ ែដលេោកេៅថា “ បដិភាណបើប្ញ”ើ េនាះ សំេៅយករបាំញែើ ដលេកើត្េឡើងភាយម ើ ៗ េហ្ើយអាចេឆលើយត្បវិញបានភាយម ើ មិនបាច់គិត្គូរអស់េវោយូរេរ។ របាំញរើ បស់សេម៵ចេកើត្េឡើងរហ្័សកនហងេពលែដលេគេោរសួរ ឬនិយយឲើយឮភាយម ើ ក៏អាចដឹងទន់


ោប់ភលឹកនឹកេ

ើញ េឆលើយវិញបានភាយើម ហាក់ដូចំបានគូសេៅរុកយូរេហ្ើយ។ របាំញសា ើ មើរត្ីរហ្័សវងៃវ របកបេ៉យសមត្ថភាព

ៅប់យល់េហ្ត្ុឿរណ៍រគប់យឝើង ែដលអាចដឹងទន់ភាម ើយ ៗ ដូចអធិបើាយេ៉យសេង៫បមកេនះ េៅថា “ បដិភាណបើប្ញ”ើ ។

សេម៵ចរពះសងើ៭រាជ ្នបដិភាណបើប្ញេើ នះបរិបូណ៌ណាស់ ដូចយឝើង សេម៵ចែដលបានររង់យងេៅឿន់រីរបជុណា ំ មួយ ែដល ្នស្ជិកំន់ខ្ពស់ េហ្ើយេគរត្ូវសាកសួរនិយយពិភាកើាឿរណ៍ំោំបាច់ ែដលទក់រងមកេលើសេម៵ចភាយម ើ ររង់កអា ៏ ចេឆលើយ េ៉ះរសាយទន់បានភាយម ើ វិញែដរ។

៣. េវសារជ៱បបើ ្ញើ “ ប្ញអ ើ ង់អាច េកលៀវឿយ”ើ ភាពៃនរបាំញអ ើ ង់អាចេកលៀវឿយើេនះ ំគុណសមើបត្តម ិ ួយដ៏របេសើររបស់មនុសើឝ។ របាំញើ របស់សេម៵ចរពះសងើ៭រាជំអ្ងស ើ ់របស់េយើង រាប់ថាំរបាំញម ើ ួយដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ អាចេ រេន់ េរ

លបានថា សេម៵ច្នេវសារជ៱បបើ ្ញើរគប់

ះរពះអង៬បានររួលរពះកិត្តិនាមដ៏ខ្៯រៀងើយេៅកនហងរបេរស និងេរៅរបេរស។ ដូចយឝើងសេម៵ចររង់យឝើងេៅឿន់រីរបជុំ

ធំៗកនហងរបេរសដៃររពះអង៬ែត្ងបនលស ឺ ីហ្នារ របកបេ៉យរបាំញើដ៏េកលៀវឿយើ អង់អាចឥត្ៈប់ញ័រត្ក់សលហត្ចំេ

ះរីរបជុេំ នាះេឡើ

យ។

របាំញើែដលេកលៀវឿយើអង់អាច ដូចអធិបើាយេ៉យសេង៫បមកេនះេៅថា “ េវសារជ៱បើប្ញើ” ។

៤. ធមមេរសនាេឿសលើយ “ ឿយរើ ះយស ើ ៃវកនង ហ ធមមេរសនា”

ភាពៃនឿរះយើសៃវ្នេរចើនយឝើង គឺះយើសៃវកនហងអំេពើបាបក៏្ន កនង ហ អំេពើបុណើយក៏្នះយើសៃវកនហងអំេពើឥត្របេយជន៍ក្ ៏ ន កនង ហ អំេពើ្នរបេយជន៍ក្ ៏ ន។ ឿរះយើសៃវកនហងរីេនះសំេៅយកេហ្ត្ុឿរណ៍ែដល្នរបេយជន៍ចំេ

ះមនុសើឝកនហងបច៯ហបបើ នន និងកនហង

អនាគត្។ ែដលេៅថា “ ធមមេរសនាេឿសលើយ” សំេៅយកឿរះយើសៃវកនហងធមមេរសនា។ សេម៵ចរពះសងើ៭រាជររង់្នភាព ះយើសៃវកនហងធមមេរសនាេ៉យរគប់រេន់។

ធមមេរសនាៃនសេម៵ចរបកបេ៉យរបេយជន៍ទង ំ ផលឡវេោក ទំងផលឡវធម៌ អាចបំភព លឺ ុរប ធ រិសរ ័ របំពលរដ៶ឲើយយល់ផលឡវខ្ុស ផលឡវរត្ូវ ឲើយ េជឿំក់ចំេ

ះំត្ិ សាសនា និងរពះរាជបលល័ង៪។ រពះធមមេរសនា ៃនសេម៵ចរពះសងើ៭រាជោត្់រុកថាំមូល៉ឋើនមួយដ៏ស៵ហកស៵មភ

អាចបំភរលឺ បំពលរដ៶ឲើយ្នឿរពើាយម ្នជំហ្ររឹងបុឹង ឲើយរបឹងែរបងរបកបឿរៃរកុំឲើយខ្៱ិលរចអូស ឲើយ្នធម៌សាមគ៬ី មូលមិត្ត ំឯកភាពកនហងរវងំត្ិ សាសនា និងរពះរាជបលលង ័ រ៪ បស់េយើង េដើមបើ ឲ ី ើយខ្ពង់ខ្ពសេ់ ង៪ើងរុងេរឿងត្េៅអនាគត្។ ធមមេរសនាៃនសេម៵ច េះមើះថាំធមមេរសនាេរទលបំភលឺពរ ុ ធបរិស័ររបំពលរដ៶ឲើយយល់របេយជន៍រគប់យឝើង បំភទ លឺ ង ំ ៀងគុណសមើបត្តិ ទំងគុណវិបត្តិ ំធមមេរសនារបកបេ៉យមេធើាបាយដ៏របេសើរវិេសស អាចដឹកនាំចងសហលបៃលើញរបេយជន៍បច៯ប ហ ើបនន និងរបេយជន៍អនាគត្ េៅ ថាំរពះធមមអេរសនា៉ស់ពុរប ធ រិសរ ័ ឲើយភាញើកខ្ ់ លអនេរឿកេឡើង របកបឿរៃរេដើមើបឲ ី ើយ្នជីវភាពខ្ពង់ខ្ពសឲ ់ ើយសមគួរដល់កិត្តិយស របស់េយើងរាល់េើ្ ំរបំពលរដ៶របស់របេរសឯករាជើយ ឲើយេចះឈឺៅល ើវ រសឡាញ់ំត្ិ សាសនា និងរពះរាជបលល័ងរ៪ បស់េយើង។

សេម៵ចរពះសងើ៭រាជ ្នធមមេរសនាេឿសលើយដ៏បរិបូណ៌។ ធមមេរសនារបស់សេម៵ចគួររាប់ថាំធមមេរសនាយឺត្េយង េរសាច រសង់របំពលរដ៶ឲើយ្នសត្ិសមើបជញ្៴ៈរឹងបុង ឹ បរិបណ ូ ៌េឡើងទំងផលឡវពុរធចរក និងផលឡវអាណាចរក េដើមបើ ឲ ី ើយចរកទំងពីរវិលេលឿន េៅេសមើេ។ ើ្ ធមមេរសនារបស់សេម៵ចគួរេលើកថា ំធមមេរសនាេបើកេោក គឺរបេរសកមពហំទំងមូលឲើយ្នរបាំញសា ើ មើរត្ីភលឺសាង ើរ រុងេរឿងេឡើងេ៉យពិត្ ែដលអាចផ៵លម ់ េធើាបាយដ៏របេសើរ ឲើយរបំពលរដ៶ភាញើកខ្ ់ លអនរបាណេចះជួយខ្លអនេ៉យខ្លអនឯង។

សេម៵ចរពះសងើ៭រាជ ំរពះធមមកងិកមួយរពះអង៬យឝើងឯក ពុ្ ំ នរពះធមមកងិកណាមួយេរបៀបេសមើបាយេឡើយ។ ធមមេរសនាែដល ពីេរាះេកើាះកើាយរបកបេ៉យ

កើយេពចន៍ របេយគ្នរបធាន្នរេបៀបេរៀបរយ ្នករមងៃន កើយសម៵ីដរ៏ ត្ឹមរត្ូវឥត្េ លៀង

ែយើត្ ភាយើំងភាយត្ ើ ទ ់ ង ំ របកបេ៉យឧត្៵មគត្ិ េៅចំេ

ះរបេយជន៍កនហងបច៯ប ហ ើបនន និងអនាគត្ដូចេសចក៵អ ី ធិបើាយមកេនះេៅថា “

ធមមេរសនាេឿសលើយ” ។

៥. បណីត្សកមមភាព “ សកមមភាពដ៏របេសើរ”

ឿរៃររបស់សេម៵ចរពអសងើ៭រាជ សុរធែត្ំឿរៃរ្នរបេយជន៍ដ៏ឧត្៵ហងឧត្៵ម ចំេ ះពុរប ធ រិស័រ ពុ្ ំ នឿរៃរណាមួយ ែដល ឥត្របេយជន៍េនាះេរ។


សេម៵ចបានេធវប ើ ុណើយេផើឝងៗំេរចើនដងណាស់ ្នកឋិនទនំេដើម កនហងៅ្ំើនីមួយៗបានេធវក ើ ឋិន២ ឬ៣វត្ត េរៀងរាល់ៅំើ្ ឥត្ែដល ៀនេឡើយ។

កិច៯ឿររបស់សេម៵ចសុរធែត្្នេេលេៅេៅពើះេៅរកេសចក៵ីសុខ្ េសចក៵ីចេរមើន ទំងេោកេនះ ទំងេោកៀងមុខ្េ៉យពិត្ របាកដ សឹង្នភ័សតហតាងយឝើងំក់ោក់កនហងរពះរាជជីវរបវត្តេិ នះ។ ចូរេមើលបរិេច៰រៃនរពះរាជជីវរបវត្តរិ ត្ង់បរិេច៰ររី៥ រី៦ និងរី ១០។

សេម៵ច្នរពហ្មវហា ិ រដ៏រូោយ សេស្តៃគើះដល់សាធារណជនមិនត្ើបត្ ិ េត្ើបៀត្េពកេឡើយ កិច៯ឿរែដលេចះែត្្ន េចះែត្េដើរេៅ រសួល មិនេចះឈប់ មិនេចះេំង េៅែងមទំង្នរបេយជន៍ដខ្ ៏ ពង់ខ្ពស់ េៅថា “ បណីត្សកមមភាព” ។

សកមមភាពរបស់សេម៵ចរពះសងើ៭រាជ របកបេ៉យេហ្ត្ុផលលសណាស់ អាចបៃលើញំឧទហ្រណ៍មួយ េដើមើបប ី ្ជក ើ វ់ រជន បញ្៴វនត ទំងសម័យោស់ សម័យងមីែដលគួរំរិ៉ឋើនុគត្ិ (ឿរយកត្រ្ប់តាម) បានេ៉យពិត្ េ៉យេហ្ត្ុែដលេ

ើញរូបរាង កិចឿ ៯ រំភ័

សតហតាងផង ររឹសឿ ៵ី រៃរដ៏របេសើរយឝើងេនះផងេរើបេៅថា “ បណីត្សកមមភាព” ។

១១. ចរិត្លក៫ណៈបរិេច៰រ (កំណត្់អព ំ ល ី ក៫ណៈៃនចរិត្របរកត្ី)

ឿររបរពឹត្ំ ត ប់េ៉យឿយ វោ ចិត្រត គប់េពលេវោយូរៗេៅ អាចំប់េៅំរ្យើប់ េៅថា “ ចរិត្របរកត្ី” ។ ដូចយឝើងសម៵ី េរេត្រេត្ ែដលធាយើប់និយយំប់ំរំេនៀម េៅថា ចរិត្េរេត្រេត្។ ឿរនិយយកុហ្កេលងចំេ

ះមិត្តសំឡាញ់ យូរៗេៅក៏

អាចធាយើប្ ់ ត្់ំរំេនៀម េនះេៅថា ចរិត្កុហ្ក។

ឿរជក់បារី េដើមដំបូងេ

ើញេគជក់ ក៏ជក់េលងតាមេគ យូរៗេៅក៏អាចំប់ំរំេនៀមជក់បារី។

ឿរេដកៃង៮ េដើមដំបូងេ

ើញេគេដកៃង៮ ក៏េដកតាមេគ លុះេដកៃង៮យរូ ៗេៅក៏អាចឿយយ ើ ំរំេនៀម េនះេៅថា ចរិត្េដកៃង៮។

ឿររបរពឹត្ទ តិ ល់ែត្ំប់របេយគ ែដលអាចលះេចញបានេ៉យករម ដូេចនះេៅថា “ ចរិត្របរកត្ី” សេម៵ចរពះសងើ៭រាជ រពះអង៬ក៏ ្នចរិត្របរកត្ីែដរ ប៉ុែនតចរិត្របស់សេម៵ចំចរិត្ធូររសាល ពុំែមននាំឲយើ ខ្ូចៀត្េពលេវោ ខ្ូចៀត្របេយជន៍េនាះេឡើយ។

មនុសើឝខ្លះ្នចរិត្របរកត្ីំប់េំកធ៮នណា ់ ស់ ដូចយឝើងចរិត្របរកត្ីផឹករសាទល់ែត្កឹកំប់ ែដលអាចលះបង់េចញមិនបាន។ ចរិត្របរកត្ីែបបេនះ េះមើះថាំចរិត្នាំឲើយខ្ូចៀត្ទំងជីវត្ ិ ខ្លអនឯង ទំងររពើយសមើបត្តរិ បស់ខ្លអន។

ឿរជក់អាេភៀន ក៏អាចនាំឲើយំប់េញៀន លះេចញបានេ៉យករមណាស់។ ឿរេញៀនអាេភៀនេនះ េៅថា ចរិត្របរកត្ីជក់អាេភៀ ន។ មនុសើឝអនក្នចរិត្ែបបេនះ នាំឲើយខ្ូចៀត្ទំងជីវត្ ិ ទំងររពើយសមើបត្តិ ំងចរិត្អនកផឹកសុរាេរចើនណាស់េៅេរៀត្។

 

ចរិត្របរកត្ីៃនសេម៵ចរពះសងើ៭រាជ

១. រពះអង៬េសាយសាយើមលឡ ំញឹកញយណាស់កនហងៃង៮នម ី ួយៗ មិនេសាយបារី។ ប៉ុែនតេោកអនកធាយើប់ដឹងេ សងើ៭រាជ ឿលពីរពះជនមរវង២០ៅ្ំើ រហ្ូត្ដល់រពះជនមំង៣០ៅ្ំើ េ

ើញនិយយថា សេម៵ចរពះ

ើញសេម៵ចេសាយបារីែដរ ប៉ុែនតេសាយរេងវើលៗមិនញឹកៈប់

េរ លុះដល់មករពះជនមរវង៤០ៅ្ំើ េរើបសេម៵ចេសាយសាយើមលឡឿន់ែត្ញឹកៈយេឡើងដរាបមក។

២. សេម៵ច ឿលេបើ្នេរាគផ្ដសា ើ យ ែដលនាំឲើយត្ឹងរចមុះ និងកសកេ៉យេរាគផ្ដសា ើ យេនាះ េរចើនែត្េ

ើញសេម៵ចេសាយថា្ំើចិន

ៈត្់េខ្ើឝៀ េហ្ើយសេម៵ច្នបនទឡលថា េរាគផ្ដសា ើ យេនះបានែត្ជក់ថាំើច ្ ិន េរើបៅប់ំសះេសើបើយ ថា្ំើចិនេនះនាំឲើយំឫសដូងរចមុះ ែងមេរៀត្។

៣. សេម៵ច្នចរិត្របរកត្ី កនង ហ ឿរេសាយរកយហារ េរចើនែត្សពវរពះរ័យនឹងសមលរសឡក់ របេហ្ើរ និងកកូរ ពុស ំ ូវេសាយសាច់ ះមេរ។ មឞឡប៣មុខ្ៀងេលើេនះ េរចើនែត្ឲើយេគសលនឹងរត្ីេឆសើរ េបើព្ ុំ នមឞប ឡ េនះេរ េរចើនសពវរពះរ័យមឞឡបេរកៀមេរឿះ ្នបុករត្ី េឆសើរ ម៱ឡររកសាំង ឬែផល្កើក់ំេដើម។ សេម៵ច ពុស ំ ូវេសាយបែងសមេរចើនេរ េសាយែត្បន៵ិចបនតអច មិនសូវេសាយឿេហ្វ រឹករកូច រឹក្ឝើ ណាត្់ញឹកៈយេរ េសាយែត្រឹកែត្ និងស៪រស។

៤. សេម៵ចសពវរពះរាជហ្្ឬរ័យនឹងកូនេឈើេផើឝងៗ ែដល្នែមកេរចើន ដូចយឝើងេដើមរចែកង រួយ រទំងំេដើម យកមក៉ំ៉ក់ កនហងេផើងំេរចើន ចំនួនំង១០០េផើង។


៥. េដើមេឈើឯេរៀត្ៗ ំេឈើដំណារំ សុកក៵ី េឈើកនហងៃរពក៵ី សេម៵ចសពវរពះរាជហ្្ឬរ័យ៉ំេរចើនណាស់ ដូចេឈើកនហងរបង ះបន៉ឋន ើ វត្តឧណាណើេោម និងេឈើវត្តេ

ធិរពឹកើឝ។

 

កមមវធ ិ ីរបស់សេម៵ចេរៀងទត្់ចំេ

កមមវធ ិ រី បោំៃង៮របស់សេម៵ច

ះរត្ង់ែត្េសាយរកយហារេពលៃង៮រត្ង់ េហ្ើយនឹងេពលែដលេធវឿ ើ រ ដូចយឝើងសេម៵ចសរេសរដក

រសង់ធម៌អាង៌េរៀបចំេធវេើ សៀវេៅេផើឝងៗ ្នវចនានុរកមែខ្មរំេដើមេនះ េរៀងទត្់េរៀងរាល់យប់ទល់ៗភលឺ រវងេ្ឝើង៦កនលះ ឬេ្ឝើង ៧ េរើបេសាយយគូ ជួនឿលេពលរពឹក មិនទំងេសាយយគូែងមេរៀត្ េ

ើញថាេពលយគូពុំសូវេរៀងទត្់េរ។

េពលែដលសេម៵ចកំពុងំប់រពះហ្សថសរេសរ េហ្ើយ្នេភ៳ៀវចូលមកថារយ ើ បង៬េ ំ ល់ សេម៵ចក៏ចូលមកេល់េធវើបដិសណាឋរើ ៈភាយម ើ ៗ េហ្ើយមិនឲើយេៅយូរេរ េរ ះ្នកិច៯ឿរេរចើនណាស់ េបើៃង៮ណាមួយែដលសេម៵ចរំេនរមិន្នកិច៯ឿរ េហ្ើយ្នេភ៳ៀវ បពវជិត្ ឬ រគហ្សថចូលមកថារយ ើ បង៬េ ំ ល់េនាះ សេម៵ចសពវរពះរាជហ្្ឬរ័យរបារស័យទក់រង េ៉យរពះរាជឱៃកើរសាកសួរពីេនះ ពីេនាះ េហ្ើយររង់ដឹកនាំបំភអ លឺ ំពផ ី លឡវេោក ផលឡវសាសនាយឝើងពិសាដើរ ែវងៅឃយ ើ ណាស់អស់៤-៥េ្ឝើងក៏្ន ទល់ែត្ភលក ឺ ៏្ន មិនេចះត្សឡញថា ងងុយសឹង ថាចុករួយរសពន់េរ ឲើយែត្េភ៳ៀវេនាះរទំអង៬យ ហ ចូលចិត្សា ត ដើប់ចះុ ។ ឿរណ៍េនះ ចំេ

ះែត្េពលណាមួយែដលសេម៵ច្ន

រពះសុខ្ភាពរាងឿយរសួលលស។

កនហងៃង៮យប់នីមួយៗ សេម៵ចរពះសងើ៭រាជ េចះែត្្នកមមវិធំ ី និច៯ឿល ដូចយឝើងឿលសេម៵ចេៅកនហងរវងរពះជនម៣០ៅ្ំើ រហ្ូត្ដល់ មករពះជនមំង៦០ៅ្ំើ ក៏េៅែត្ខ្ំរបឹងបេរងៀនភិក៫ហ សាមេណរចំនួន២០ ឬ៣០អង៬កនហងេពលយប់ៗ ចំេ កុដរិ បស់រពះអង៬ខ្លះ មកពីកុដដ ិ ៃរខ្លះ។ សេម៵ច្នកមមវធ ិ ច ី ំេ

ះភិក៫ហ សាមេណរ េៅកនហង

ះេពលបេរងៀនេនាះេរៀងទត្់ណាស់ កមមវធ ិ ីែដលរត្ូវបេរងៀនកនហង

សាោបាលីំន់ខ្ពស់ ែដលឥឡឡវេនះេៅថាពុរក ធិ វិរើាល័យសុរារមឹត្ផង កមមវិធប ី េរងៀនកនហងេពលយប់ឯកុដេិ នាះផង។

 

អពភត្ ឡ េហ្ត្ុមន ុ េពលែដលរពះសងើ៭រាជរពះអា

េៅៃង៮ពុធ ១៣េរាច ែខ្រសាពណ៍ រត្ូវនឹងៃង៮រី១០ ែខ្ក្ញើ ៅ្១ ំើ ៩៦៩ សេម៵ចរពះសងើ៭រាជ្នរពះឱៃកើរថា “ ខ្៳ព ហំ យ ី ប់មិញសុបិន និមិត្ម ត ួយចំែឡកណាស់ គឺេ

ើញេចត្ិយពីរេលើអាឿស មកអំពរ ី ិសឦសានត្រមង់មករកខ្៳ែហំ ដលកំពុងអង៬យ ហ េៅយ៉កុដៀ ិ ងមុន

េចត្ិយេនាះ ្នពណ៌ដូច្ស លុះអែណដត្ចូលមកជិត្ េ

ើញេចត្ិយេនាះឿន់ែត្ត្ូច េហ្ើយបាត្់មួយ េៅែត្មួយអែណដត្មក

ជិត្អាតាមើ អាតាមើក៏លូកៃដេៅររេចត្ិយេនាះ រួចក៏ភាញើកខ្ ់ លអនរពឺត្េឡើង កនង ហ េពលជិត្ភលរឺ វងេ្ឝើង៤។ រពះឱៃកើរ សេម៵ចរពះសងើ៭រាជ េនះ កនង ហ េពលរបជុស ំ ងើ៭ េដើមើបតា ី ង ំ គណៈកមមឿរធមមវិនយ ័ កនហងៃង៮២េកើត្ ែខ្ភររបរ រត្ូវនឹងៃង៮រី១៣ ែខ្ក្ញៅ ើ ំើ១ ្ ៩៦៩។ បនាតប ើ ់ មកេរៀត្សេម៵ច្នរពះឱៃកើរថា អង៬ឿរធមមវិន័យរបស់េយើងេៅខ្វះេសៀវេៅធម៌ំេរចើនមុខ្ េរ

ះេហ្ត្ុេនាះេយើងរត្ូវតាំងគណៈ

កមមឿរំងមេី រៀត្ េដើមបើ រី បជុេ ំ ើេ្ រៀបចំេធវេើ សៀវេៅធម៌ រត្ូវដករសង់ធម៌វន ិ ័យ អំពបា ី លី និងអដ៶កថា មកេរៀបេរៀងអតាណើធិបើាយ ត្រមូវ តាមថា្ើករ់ ត្ី េទ ឯក។

“រត្ង់ែដលអាតាមើយល់សប៵ិេ

ើញេចត្ិយេនាះ របែហ្លំនិមត្ មិ ម ត ួយរបផនឡលឲើយេយើងដឹងថាគណៈកមមឿរធមមវិន័យរបស់េយើង នឹង

បានសេរមចេ៉យលស” ។ រពះសុបិននិមិត្ត ៃនសេម៵ចែដលេ

ើញេចត្ិយមួយគូេនះ រុកំអពភឡត្េហ្ត្ុមួយដ៏អសាងើរយើ ចែមលកណាស់។

អពភឡត្េហ្ត្ុមួយេរៀត្ េៅៃង៮១៣េកើត្ និង១៤េកើត្ ែខ្ភររបរ រត្ូវនឹងៃង៮រី២៤ និង២៥ ែខ្ក្ញើ ៅ្១ ំើ ៩៦៩ េៅេវោយប់ពីេ្ឝង ើ ២០េៅេ្ឝើង២២ េ

ើញរពះច័ន្ ទ នរសមីេលឿង េខ្ៀវ រកហ្ម ្នរងវងម ់ ូលព័រធជុំវិញរពះច័នទ ែដលេយើងធាយើប់េៅថារពះច័នបា ទ ង ំ ឆ័

រត្។

១២. ជីវតា ិ វសានបរិេច៰រ (កំណត្់អព ំ រ ី ប ី ផ ំ ត្ ុ ៃនរពះជីវត្ ិ )

រាប់តាង ំ ពីៃង៮១៣េរាច ែខ្រសាពណ៍ ំៃង៮ែដលររង់េ ើញសុបិននិមត្ មិ ត រហ្ូត្មកដល់ៃង៮១២េកើត្ ែខ្ភររបរ គឺរត្ូវនឹងៃង៮រី១០ ែខ្ ក្ញើ មកដល់ៃង៮រី២៣ ក្ញើ រត្ូវំ១៤ៃង៮ គឺសេម៵ចោប់្នអា ធ កនហងៃង៮១២េកើត្ ែខ្ភររបរ ៅ្រំើ ឿ ឯកស័ក ព.ស.២៥១៣ រត្ូវនឹងៃង៮រ២ ី ៣ ក្ញើ ៅ្១ ំើ ៩៦៩ េវោេ្ឝើង១៥ និង៤៥នារី។

រពះសងើ៭ែដលធាយើប់ចូលេល់បេរមើរពះអង៬ នាំេើអ ្ ង៬យ ហ េៅេរៅបនទបរ់ កឡារពះបនទំ រសាប់ែត្ឮសូរកណដឹងេរារ៍ែបលកពីធមមតា ក៏នាំេើ្ សទហះចូលេៅកនហងរកឡារពះបនទំភាយើម។ រេេនាះសេម៵ច្នរពះឱៃកើរថា “ អាតាមើចុកររូងណាស់!”។ កនហងេពលេនាះ រពះសងើ៭ែដល


េៅកំដរេនាះ ក៏ជន ំ ុំពិេរេះេ្ើឲើយរពះសិរិវិសុរធ មុី យើំ និយយរូរស័ពទេៅេោកេវជ៱បណឌត្ ិ េថា េប៉ងងុង េៅរកសួងធមមឿរ។ រគូ េពរើយំេរចើននាក់ គឺេោក េវជ៱បណឌិត្ េថា េប៉ងងុង, មី សាមុឌ ឺ ,ី យូ គឹមយន, រពំ ភួន, រស សារី, និងេោកេវជ៱បណឌិត្ ្ឝើ ហ្ើឝឡ ំត្ិបារាំង ក៏បានមកំបនាតើបេ ់ ើ្ ពិនិត្ើយេ

ើញថាអាឿរេរាគៃនសេម៵ចមិនទន់ធ៮នធ ់ ៮រប៉នា ុ មើនេរ ប៉ុែនតេទះបីំយឝើងណា រកសួងសុ

ៀភិបាលក៏បានោត្់េោករគូេពរើយ យូ គឹមយន និងលី គឹមសាន ឲើយមកេៅរកើារពះេរាគរបោំឿរ របកបឱសងថារយ ើ ំដរាប រហ្ូត្ដល់ៃង៮រពហ្សើបត្ិ៍ ១៤េកើត្ ែខ្ភររបរ រត្ូវនឹងៃង៮២៥ ក្ញើ ១៩៦៩ េវោេ្ឝើង២០និង២០នារី រសាប់ែត្រពះអសើាសៈ ប សើាសៈ ៃនរពះអង៬រលត្់ស៮ប់ឈង ឹ អំពរី ពះឿយររង់េសាយរិវង៬ត្ កនហងគរមប់រពះជនម៨៦រពះវសើា េៅេលើរពះែរនសយនា េ៉យ ស៮ប់េស៮ៀមនាែលវងធំ េៅកនហងរពះរាជដំណាក់រពះអង៬ កណាដើលពួកេងរានុេត្ថរៈ ្នរពះសិរិវិសុរធ មុីយើំ និងរពះឥនទមន ុ ី ៅយ ងន ំេដើម នាវត្តឧណាណើេោម។ កនង ហ េពលែដលសេម៵ចរពះសងើ៭រាជេសាយរិវង៬ត្ភាយម ើ េនាះ រពះសងើ៭េរចើនអង៬ ្នរពះសិរិវិសុរធ មុយ ី ើំ និងរពះឥនទមុនី ៅយ ងន ំេដើម រពមទំងេោក ្ឝើ អុក គិោនុប៉ឋើក ក៏េៅកំដរំមួយែដរ ្នចិត្រត ជ ំ ួល ៈប់ញ័រ រសឡាំងឿំង េសទើរភាន់ភាង ំ សាមើរត្ី បានោត្់ឿរផើាយដំណឹងរិវង៬ត្ ដល់រពះសងើ៭កនហងវត្តភាម ើយ អង៬ខ្លះក៏រត្់េៅរបេគនដំណឹងេនះ ដល់ សេម៵ចរពះេ ធិវ័ងឝើ ។ រពះសិរិវិសុរធ មុីយើំ ក៏រូរស័ពទេៅេោកេវជ៱បណឌិត្ េថា េប៉ងងុង េៅរពះរាជដំណាក់ច្កើរមន េៅ រកសួងធមមឿរ េៅសាោរកុង េៅសនងឿរ៉ឋើនប៉ល ូ ីសភាយម ើ េោកអង៬ខ្លះក៏យកដំណឹងេៅវត្តឯេរៀត្ៗកនហងរកុងភនំេពញ។

បនាតើបព ់ បា ី នដំណឹងៃនឿរេសាយរពះរិវង៬ត្ៃនសេម៵ចរពះសងើ៭រាជំអ្ងើស់ភាម ើយ កនង ហ រារត្ីេនាះ សេម៵ចរពះរបមុខ្រដ៶ររង់បាន េស៵ចយងរលះរោំងមកឿន់មហាកុដវិ ត្តឧណាណើេោមភាយម ើ េដើមបើ រី ឿបថារយ ើ បង៬រំ ពះបរមសព។ សេម៵ចរពះេ គង់េៅជិត្រពះបរមសព តាំងពីេពលមុនសែម៵ងរពះស្នរុកេ៫ សាកសាដើយយឝើងៀយង ំើ ចំេ

ធិវ័ងឝើ ក៏និមនតមក

ះបរមសព។

ដំណាលេ្ើេនះ សេម៵ចរពះមហាកើឝរត្ីយនី ំអ្ងើសជ ់ ីវិត្ ក៏ររង់ោត្់អនកអង៬្ងើស់នាយករកសួងនានា កនហងរពះបរមរាជវំង ំ រពះរាជត្ំណាងមកថារយ ើ បង៬រំ ពះបរមសពែដរ េហ្ើយេពលំមួយេ្ើេនាះ ឯកឧត្៵ម ឧត្៵មេសនីយ៍ឯក លន់ ណល នាយករដ៶មស្តនត,ី អង៬្ងើស់ សុីសុវត្ថិ សិរីមត្ៈ ឧបនាយករដ៶មស្តនតរ ី ី១ រពមទំងស្ជិករដ៶មស្តនតី ឧកៈឝម ើ ហាមស្តនតី ែក ្ស ោងហារើងពិធីឿររពះបរម រាជវំង និងមស្តនតនា ី នាកនហងរពះបរមរាជវំង ឧត្៵មេសនីយ៍ឯក េៃឝើ ហ្៊ូ រីរបឹកើាសេម៵ចរពះរបមុខ្រដ៶ េោក ឌី រូច រដ៶េលៀធិឿរ រកសួងធមមឿរ េោកអ៊៊ី រុយ អភិបាល រកុងភនំេពញ ឯកឧត្៵ម រិម ដុង របត្ិភរា ូ ជរ៉ឋើភបា ិ លរបោំេខ្ត្តកណាដើល រពមទំងនាយ ទហានំន់ខ្ពសទ ់ ង ំ ឡាយ សហ្ជីវិន ោង ហ្័បអាន នាយកវិំជើ៊នពុរធសាសនបណឌិត្ើយ រកុមអភិបាលពុរធិកស្គមទំងបី ្នេោក ទ ប៊ន ុ ឡហង ំេដើម។

អស់េោកអនកឥសើឝរជនធំត្ូច ែដលអេញ្៱ើញមកឿន់វត្តឧណាណើេោម កនហងេវោរារត្ី១៤េកើត្ ែខ្ភររបរ រត្ូវនឹងៃង៮រី១៥ ែខ្ក្ញើ េនាះ សុរែធ ត្្នមុខ្រសេ

ន េរកៀមរកំរគប់ៗេ្ើ េ៉យេសចក៵េី សាកសាដយ ើ ចំេ

រុក៫ េសាកសាដើយ េរកៀមរកំ រំជួលចំេ

ះសេម៵ចដ៏ៃរកែលង បានចូលមកសែម៵ងមរណ

ះរពះបរមសព េ៉យរគប់េើ្ទង ំ អស់។

បនាតើបព ់ េី ពលេនាះមក រពះសងើ៭ំេរចើនអង៬្នរពះពុរធេែសាោរើយ រាជ កឹង េមគណរកុងភនំេពញ និងរពះមុនីេឿសលើយ សូរ ហា យ េៅអធិឿរវត្តនិេរាធរងើឝី ំេដើម រពមទំងរពះរាំគណៈ និង៊នានុរកម ំេរចើនរយអង៬និមនតមកេរ ងរ េរកៀមរកំ រសងូត្រសៃត្់រគប់ៗអង៬ េ៉យេសចក៵សា ី យ ើដ រសេណាះអាេឡាះអាល័យ ចំេ

ត្ សុរធែត្្នមុខ្

ះសេម៵ចំអង៬្ងើស់។

លំ៉ប់ត្មកេរៀត្ កនហងេពលរារត្ីេនាះរវងេ្ឝើង២២-២៣ េចះែត្្នពុរប ធ រិស័រ ទំងបពវជត្ ិ ទំងរគហ្សថ និមនតអេញ្៱ើញមកឿន់ វត្តឧណាណើេោមរជយៗ នាំេើឈ ្ រេរត្ៀបរតា

សេពញដីបរិេវណរពះរាជដំណាក់ ទំងអស់េោកអនករាជឿរកនហងរកុងភនំេពញ ្ន

េោកអនករកសួងធមមឿរំេដើម បាននាំេើម ្ កំលំ៉ប់លំេ៉យ ចូលរឿបថារយ ើ បង៬េ ំ ល់រពះបរមសព សុរធែត្្នរឹកមុខ្រជប់ រសេ

នេសទើរែត្រគប់ៗេ្ើ ខ្លះ្នជលេនរត្រសក់សរសាក់រកហានិយយស៵ីពេុំ កើត្ េពលំលំ៉ប់មកេរៀត្ េចះែត្្នពុរប ធ រិស័រ

ទំងរគហ្សថ បពវជិត្ េធវដ ើ ំេណើរមកឿន់វត្តឧណាណើេោម យឝង ើ ែណនណាន់តាន់តាប់រហ្ូត្ទល់ែត្ភលឺ។ េោកអនកខ្លះ្នរឹកែភនក ហ្ូររហាម េហ្ើយបនលវ ឺ ោរង៮ឡរថា ឱ! សេម៵ចរពះសងើ៭រាជ ចូលរិវង៬ត្េហ្ើយេត្ើ! សូមើបរី ពះអង៬ ្នរពះជនម៨៦ពិត្ែមន ប៉ុែនតេយើងខ្៳ហំ រពះអង៬េៅែត្សាដយ ើ រសេណាះ ចង់ឲើយសេម៵ចគង់េៅំងរយរពះវសើាេ៉យេយើងខ្៳រហំ ពះអង៬ធាយើបសា ់ ដើប់រពះរាជឱវរ ធាយើបេ់ ញ ើ ធាយើប់ េេរពសេម៵ចំអង៬្ងើស់ ឥឡឡវេនះរសាប់ែត្សេម៵ចំអង៬្ងើស់ចូលរិវង៬ត្ េៅឿន់បរេោកនាយេោលេយើងខ្៳េហំ ៅេហ្ើយ។ ឿរ


ចូលរិវង៬ត្ៃនសេម៵ចរពះសងើ៭រាជេនះ នាំឲើយរូលរពះបង៬រំ គប់រូបរេហ្ងរហាង រត្មង់រត្េ្ចកនហងចិត្អ ត ស់េសចក៵ីសងើ៭ឹមកក់េៅដើ ចំេ

ះសេម៵ចេៅេហ្ើយ។

សេម៵ចរពះសងើ៭រាជ ែដលរពះអង៬បានយងមកេសាយ រពះំត្ិកនហងរបេរសកមពហំេយើងេនះ រពះអង៬បានេធវរើ បេយជន៍ ទំងផលឡវ រពះពុរសា ធ សនា ទំងផលឡវេោក រុកឲើយពុរប ធ រិស័រំេរចើនណាស់ េះមើះថារពះអង៬បានេលើករពះពុរសា ធ សនា េលើករបេរសំត្ិឲើយ បានង៪ហំេង៪ើនរុងេរឿង រួមំមួយនឹងសេម៵ចរពះឧបយុវរាជរពះរបមុខ្រដ៶ែដលយឹត្េយងរបំពលរដ៶ េ៉យរពះមេធើាបាយដ៏ខ្ពង់ខ្ស ព ់ បំផុត្ ឲើយរបេរសំត្ិ្នឯកភាព សាមគ៬ីភាព សនតភា ិ ព បានឯករាជើយដ៏បរិបូរណ៍ ដូចេសចក៵ីរបាថា្ើ េហ្ើយយឝើងណាសេម៵ចរពះ សងើ៭រាជ ្នរពះរាជជីវរបវត្តល ិ សណាស់ ្នរពះបំណងសេរមចក៏យឝើងេនាះែដរ។

រពឹកេឡើង ៃង៮១៥េកើត្ ែខ្ភររបរ (២៦ ក្ញើ) អស់េោកឥសើឝរជន បានរបជុតា ំ ង ំ គណៈកមមឿរមួយបេណាដើះអាសននសរ្ប់ោត្់ ឿរបុណើយរពះបរមសពត្េៅ។

រយៈឿលមុនអំពឿ ី លែដលសេម៵ចររង់េសាយរពះរិវង៬ត្

សេម៵ចរពះសងើ៭រាជ ្នរពះអា ធំដំបូងកនហងៃង៮អៃគើរ ១២េកើត្ ែខ្ភររបរ ៅ្រំើ ឿ ឯកស័ក រត្ូវនឹងៃង៮២៣ ែខ្ក្ញើ ៅ្ំើ ១៩៦៩។ ដំណឹងរពះអា ធៃនសេម៵ចរពះសងើ៭រាជេនះ បានថារយ ើ ចំេ

ះសេម៵ចរពះរបមុខ្រដ៶រួចេហ្ើយ។ ឯកឧត្៵ម អ៊៊ឹង ហ្ុងសាធ

តាមរពះរាជប្ជៃើ នសេម៵ចរពះរបមុខ្រដ៶ បានោត្់ឲើយអស់េោកេវជ៱បណឌិត្ែខ្មរ បារាំងដ៏ជំនាញៗទំងឡាយ មកជួយខ្វល់ៀរើយ ពើាបាលេរាគរពះអង៬យឝើងេពញសមត្ថភាព ប៉ុែនតេធវេើ ម៵ចេឡើយនឹងអាចយកជ័យជមនះេលើមច៯ហសស្តៃគើមបាន។

សេម៵ចរពះសងើ៭រាជំអ្ងើសរ់ រង់បានរំបរពះអង៬ំមុន ោប់តាង ំ ពីៃង៮របឈួន ររង់្នរពះឱៃកើររបាប់រពះសងើ៭ និងអស់ េោកែដលមកថារយ ើ បង៬សា ំ កសួររពះសុខ្ភាពថា “ អាតាមើ្នជំងម ឺ ៵ងេនះ ដូចំេមន ើ សងើ៭ឹមេរ” រពះរាជឱៃករើ េនះ េធវឲ ើ ើយេយើងរាល់ េ្ើ្នឿររពួយបារមភណាស់ ប៉ុែនតេយើងរាល់េើេ្ ជឿរុកថា រពះអង៬មុខ្ំនឹងគង់រពះជនាមើយុត្េៅេរៀត្បាន ពីេរ សរីរាង៬ឿយរពះអង៬ ពុេំ

ះសេង៪ត្េៅរពះ

ើញ្នែរបរបួលែបលកប៉ុនាមើនេរ មើាឝើងេរៀត្ ររង់េៅោំរពះសាមើរត្ីលសណាស់ អាច្នរពះឱៃកើរ្ំមួន

សំេណះសំណាលនឹងអស់េោក ទំងរពះសងើ៭ រគហ្សថ ែដលមករឿបបង៬េ ំ ល់េនាះ បានរសួលេៅេឡើយ ំពិេសសឿលពីរពឹក ៃនៃង៮េសាយរពះរិវង៬ត្េនះឯកឧត្៵មនាយករដ៶មស្តនតី នឹងអនកអង៬្ងើស់ឧបនាយករដ៶មស្តនតរ ី ១ ី បានចូលបង៬េ ំ ល់រពះអង៬េដើមើបី សាកសួររពះេរាគរពះអង៬ផង េដើមបើ រី ឿបបង៬ោ ំ រពះអង៬េៅឿន់បរេរសតាមឿរអេញ្៱ើញៃនសាធារណរដ៶ចន ិ របំ្និត្ និង សាធារណរដ៶របំធិបេត្យើយអាលលឺម៉ងផ ់ ង។

រេេនាះរពះអង៬បានររួលរាក់ទក់ េហ្ើយបានរបសិរធពរជូនចំេ

ះ ឯកឧត្៵មនាយករដ៶មស្តនតី និងថារយ ើ ចំេ

ះអនកអង៬្ងើស់

ឧបនាយករដ៶មស្តនតីរី១ សូមេៅបំេពញេបសកកមមេៅរបេរសេរៅបានេំគជ័យ។ េរឿយមកេរៀត្សេម៵ចក៏រពះរាជទនសនទនា ំមួយេោក ឌី រូច រដ៶េលៀធិឿររកសួងធមមឿរ និងេោក ររិញ វើញ របធានស្គមអនកនិពនធែខ្មរអំពឿ ី រេធវេើ ចត្ិយ។ រពះអង៬ ររង់្នរពះរាជបនទឡលហ្ូរែហ្ េហ្ើយររង់និទនអំពេី ចត្ិយេះមើះ សិងត្ ៬ហ តរៈ េៅសហ្ភាពភូ្ែងមេរៀត្ផង។ រួចរពះអង៬រតាស់ រំលឹកអំពឿ ី រេបាះពុមវព ចនានុរកមែខ្មរែដលររង់បានខ្ិត្ខ្ំែកសរមួលបែនថម កើយំេរចើនេរៀត្ េទះបីជរានិងពើាធិេចះែត្ េបៀត្េបៀនរពះអង៬កេ៏ ៉យ។ សភាពទំងេនះសឲើយេ ើញថា រពះអង៬េៅរឹងបុង ឹ ណាស់ មិនគួរេឡើយនឹងែរបរបួលេ៉យៅប់រហ្័ស ដូេចនះេសាះ នាំឲើយេយើងេរកៀមរកំរសៃកចិត្ដ ត ូចំេយើងធាយើកេ់ បះដូង។ េនះេហ្ើយសមដូចរពះេងរដីឿរបស់រពះអង៬ ែដលររង់ រតាស់ំេរឿយៗថា៖ ជួនឿលេពលរពឹកមនុសើឝសត្វជួបេ្ើរញង់ លុះេពលោឃច ើ ក៏រសាប់ែត្ែបកេ្ើភាម ើយ ៗ។ សភាពេនះរត្ូវដូចរពះ ត្រ្ស់េនាះណាស់ រពះអង៬យងេៅេោលពុរប ធ រិស័ររាល់េើ្ ឥត្្នរបទនដំណឹងំមុនឲើយចើាស់ដល់េយើង េដើមើបន ី ឹងពើាបាល រពះអាឿរេរាគឲើយបានយូរៃង៮េសាះ គួរឲើយេយើងខ្៳សា ហំ ដើយៃរកេពកណាស់នឹងរក កើយណាមួយែងលងេរៀបរាប់ពបា ុំ នេឡើយ។ រពះអង៬ េសាយរិវង៬ត្េនះ េធវឲ ើ ើយរញ្៱អយសកលកមពហំ េរ ះរពះអង៬្នរពះគុណធម៌េរចើនណាស់េលើពុរប ធ រិស័រ ទំងបពវជិត្ ទំងរគហ្ សថ។ សេម៵ចររង់េសាយរពះរិវង៬ត្ បាត្់រពះរូបពិត្ែមន ប៉ែុ នតរពះកិត្តិនាមឋិត្េៅដែដល។

អស់េោកអនកពុរប ធ រិស័រទំងឡាយ! រពះបរមសពៃនសេម៵ចរពះសងើ៭រាជេនះ ំរពះសពរត្ូវត្ម៪លរ ់ ុកតាមផលឡវឿររបស់រាជរ៉ឋើភិ បាល េដើមើបេី ធវរ ើ ក៫ណា ិ នុបបើ ទនេរៀងរាល់ៃង៮ត្េៅ ររ្ំគណៈកមមឿរបុណើយជំនេ ុំ ើេ្ ៉ះរសាយ េរៀបចំរពះរាជពិធប ី ុណើយរពះបរម


សពកំណត្់យកៃង៮ណា ែខ្ណា ត្េៅំេរឿយ។ ឥឡឡវេនះ គណៈកមមឿរបុណើយបេណាដើះអសនន បានរពមេរពៀងយកៃង៮១េរាច ែខ្ ភររបរ រត្ូវនឹងៃង៮រ២ ី ៧ ែខ្ក្ញើ ៅ្ំើ១៩៦៩ ំកិចេ៯ ធវើរក៫ណា ិ នុបើបទន ្នេរសនា និងេវរភត្ត េរៀងរាល់យប់ៃង៮ត្េរៀងេៅ ចំនួន ៦ែខ្ គិត្ពីែខ្េនះេៅ េរឿមរពះរាជធិបត្ីភាពៃនសេម៵ចរពះមហាកើឝរត្ីយនី និងសេម៵ចរពះរបមុខ្រដ៶៕

ដករសង់េចញពី h t t p ://c h u o n n a t .wo r d p r e s s .c o m/c a t e g o r y /រពះរាជជីវរបវត្តិ/

Phro Wat Sam Dach Chun nat  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you