Issuu on Google+

СТОПАНСКА БИЗНИС ИНФО СТОПАНСКА КОМОРА НА КОМОРА НА Osnovana 1922 ECONOMIC CHAMBER OF МАКЕДОНИЈА Founded 1922 bsi.

ISO 9001

Quality Management

FS 549642

БИЗНИС ИНФО Ваш деловен соработник во светот на бизнисот Број 156

www.mchamber.mk

14.11.2013

М-р Димитар Богов, гувернер на Народната банка на Република Македонија со оптимистички пораки пред бизнис заедницата за наредниот период

ЗГОЛЕМЕНАТА ПАРИЧНА МАСА ЌЕ ДОНЕСЕ ПОВЕЌЕ КРЕДИТИ! Mакедонско-италијански бизнисфорум

Нови иницијативи на Регионалната комора со седиште во Скопје

ИНТЕРЕС ЗА ИНВЕСТИЦИИ ВОВЕДУВАЊЕ МЕДИТАЦИЈА ДО И ПОВИСОКИ ФОРМИ НА ПРАВОСИЛНОТО РЕШЕНИЕ ПО СОРАБОТКА КОНТРОЛАТА НА УЈП


2

БИЗНИС ИНФО

четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

ПОДВЛЕЧЕНО

КРЕДИТИРАЊЕ НА КОМПАНИИТЕ НАЈМНОГУ ЗАВИСИ ОД КВАЛИТЕТНИ И ПРОФИТАБИЛНИ ПРОЕКТИ Кредити за компаниите се одобруваат. Заклучно со 30 септември 2013 година кредитите кај компаниите се зголемени за 1%, што значи банките одобрувале кредити за рефинансирање на постојните проекти, но и за нови. Точно е дека интензитетот на кредитирање е понизок отколку кај населението и тоа е резултат на економската криза во реалниот сектор, која се уште се чувствува и главно се одразува на ликвидноста на компаниите. Меѓутоа, од јули наваму има позитивни трендови и кај компаниите, само што поради интензивните активности за наплата на достасаните кредити од претпријатијата, не може да се види промената во вкупната состојба на кредитите. Помеѓу кредитирањето и економската активност постои нераскинлива врска. Не може банките да кредитираат доколку економијата стагнира и обратно, не може економијата да расте доколку банките не кредитираат. Порастот на економијата во првиот квартал од 2,9% и 3,9% во вториот квартал од годинава имаше свое влијание и врз банкарскиот сектор, односно позитивно се одрази во зголемување на кредитите за 7% кај населението и 1% кај компаниите. Принципите по кои работат банките се универзални, се бара добар проект, биланси кои се издржани за соодветниот проект и соодветно обезбедување. Условите за одобрување на кредити на компаниите остануваат исти. Како и досега, нивото на кредитирање на приватниот сектор најмногу ке зависи од понудата на квалитетни и профитабилни проекти за инвестирање. Сите издржани проекти, со добар бизнис план се секојпат добредојдени. За жал постои и одреден процент на оној тип кредитни барања кои се оценети како ризични, што пак би влијаело на нарушување на квалитетот на портфолиото на самите банки. (Николчо Петковски, директор и претседател на Управниот одбор на „Еуростандард Банка“)

СТОПАНСКА БАНКА РАСПОЛАГА СО ДЕПОЗИТНА БАЗА ОД НАД 1 МИЛИЈАРДА ЕВРА Во текот на целиот изминат период, депозитите на Стопанска банка АД – Скопје бележат континуиран раст и во овој момент Банката располага со депозитна база од над 1 милијарда евра. Тоа само по себе говори за довербата која нашите клиенти ја имаат во Банката со најдолга традиција во Република Македонија, што за нас претставува обврска, како и досега, да продолжиме одговорно да ги канализираме вака прибраните средства во “здрави” кредити кај компаниите и населението. Што се однесува до валутната структура на штедењето на граѓаните, може да се каже дека во последните неколку години близу 90% од новото штедење на граѓаните е во денари. Со тоа се смени и неговата структура. Во 2009 година, денарските штедни влогови беа околу една третина од вкупното штедење, додека на крајот на септември оваа година нивното учество е зголемено на една половина од вкупните депозити на граѓаните. Тоа недвосмислено упатува на зголемена довербата во домашната валута со свое позитивно влијание на ублажување на релативно високото ниво на евроизација на нашата економија.


четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

БИЗНИС ИНФО

3

ПОДВЛЕЧЕНО Стопанска банка АД – Скопје во овој момент е Банка со најсилна капитална позиција во земјата, висока ликвидност профитабилност и изграден систем на управување со ризиците и корпоративно управување кои обезбедуваат сигурност, стабилност и континуитет во нејзиното работење согласно регулативата и под супервизија на Народната банка на Република Македонија. Сите овие години, од приватизацијата на Банката па наваму, нашиот доминантен акционер, NBG, ги реинвестира остварените добивки на Банката и го јакне капиталот и нејзиниот финансиски потенцијал. Како резултат на тоа, овие финансиски средства, наместо да бидат распределени како дивиденда, се неповратно оставени во Банката, а со тоа и во каналите на нашата економија. Околу информациите кои пред извесно време беа објавени во дел од јавните медиуми, треба да се каже дека официјална одлука или пак најава за било какви сопственички промени кај нас нема. Инаку, кога се зборува за промена на сопственоста на било која банка во светот која е финансиски независна од своите акционери, профитабилна, со висока капитална и ликвидносна позиција, како што секако е Стопанска банка АД- Скопје, тоа нема влијание на нејзината стабилност сигурност и континутет на активностите. (М-р Тони Стојановски, генерален директор за управување со ризици и член на Управен одбор, Стопанска банка АД – Скопје)

СЕ ФОРМИРА СОВЕТ ЗА ЈАВНИ НАБАВКИ

Kлучно е што ќе се формира Совет за јавни набавки, кој ќе работи исклучиво на давање согласности за критериумите и техничките спецификации. Дополнително, ќе се формира и регистар на стручни лица од различни области, кои ќе му помагаат на Советот во издавањето на согласностите.

Откако пред 1,5 година електронските аукции станаа задолжителни, сега воведуваме и промени во делот кога тие се откажуваат, бидејќи се јавил само еден понудувач. Во ваквите случаи, понудувачот, кој останал сам, ќе може да ја ревидира првичната цена што ја дал пред закажувањето на електронската аукција. Ќе се објавува и проценетата вредност на сите тендери, односно колку набавувачот планира да потроши за тој тип набавка, што ќе биде одлично за понудувачите при дефинирањето на нивната понуда. Дополнително, тендерската документација бесплатно ќе се подигнува, односно ќе биде електронски достапна при објавувањето на тендерот. (Маре Богева Мицовска, директорката на Бирото за јавни набавки)


4

БИЗНИС ИНФО

четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

ПОДВЛЕЧЕНО

ВО КОНТИНУИТЕТ СЕ БАРААТ МЕНАЏЕРИ ЗА ПРОДАЖБА, КОМЕРЦИЈАЛИСТИ, ПРОДАЖНИ АГЕНТИ Евидентно е дека фокусот на компаниите е да ангажираат вешт и квалитетен продажен кадар. Она што во континуитет се бара на пазарот се менаџерите за продажба, комерцијалисти, продажни агенти. Во тој дел нема стагнација на глобално ниво и овие профили се бараат постојано. Постојани се и барањата за потребите на фирмите од стручен кадар во областа на финансиите. Во групата на најбарани не можеме да ги изоставиме компаниите од ИТ индустријата – која се движи со огромна брзина и постојано е активна со барањата од профили како Програмери, Систем инженери, Администратори, Развојни проектанти итн. Од овие позиции никогаш не се доволни програмери со конкретни знаења. Во нашето секојдневие, со посредувањето за горенаведените позиции посебен акцент се става на потребата од комплетна процедура од вработување на сметководителите. Со овие потреби компаниите ни се доверуваат се со цел да добијат комплетни профили за потенцијалните кандидати. Почнувајќи од информативен оглас и интервјуа за да се увиди интересот и подготвеноста на кандидатот за работа, па се до психолошки профил и тестови за стручност и познавање од работата. Анализите покажуваат дека располагаме со сите профили, а најмногу од оние со образование од општествените науки. Сепак, и нашата база зависи од понудата на пазарот кој се гради со формалното и неформалното образование. Доколку одредени професии не се изградени низ процесот на образование, дури и ние не можеме да помогнеме во посредувањето. Но, тука сме да им помогнеме во процесот на организирање и/или спроведување на обуки со кои вложуваат во дефицитарните кадри, особено новите брендови од странските инвестиции кои влегоа во изминативе неколку години. Генерално дефицит на пазарот на труд, па така и во нашата база се инженерите – машински, градежни, архитекти, како и техничари со средно, технолози, лаборанти. Дефицит во ИТ секторот се програмери за мобилни апликации. Дефицит се и шивачки, општи работници, градежни работници. Ќе ги издвојам и туристичките и угостителски работници како дефицит. ( Катерина Маџовска, менаџер за продажба и маркетинг во Вработување.ком)

ТЕКСТИЛОТ ТРЕБА ДА КРЕИРА СВОЈ ПРОИЗВОД Текстилното производство носи голем удел во БДП на Македонија. Но утре, можеби, ќе се појави некоја земја што нуди исти такви услови за производство како Македонија. Секогаш треба да се размислува подалекусежно. Она што може да се направи е да се преадаптира тоа производство и да почне да се размислува да се настапи со сопствен производ. За мене во овој момент, тоа е чекор кој е премногу ризичен, но од друга страна остварлив и со добар план и стратегија, може да се направи, но на многу контролиран начин. (Росица Мршиќ, модна дизајнерка)


четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

М-р Димитар Богов, гувернер на Народната банка на Република Македонија ��о оптимистички пораки пред бизнис заедницата за наредниот период

БИЗНИС ИНФО

5

ПРОЕКЦИИ

ЗГОЛЕМЕНАТА ПАРИЧНА МАСА ЌЕ ДОНЕСЕ ПОВЕЌЕ КРЕДИТИ!

Гувернерот на Народната банка на Република Македонија, м-р Димитар Богов пред членките на Стопанската комора на Македонија ги презентираше проекциите за наредниот период. Економијата ќе ги натфрли очекувањата, а Народната банка на Република Македонија е оптимист во остварувањето на овие проекции. Ги корегираше проекциите за раст на бруто домашниот производ на 3,3 отсто наместо првичните 2.3 отсто за годинава. Се очекува да следува и забрзување на темпото – зголемување од 3.7 отсто во 2014-та и 4.4 отсто во 2015-та. Не се исклучува во текот на следната година да дојде и до одреден раст на вредноста на доларот. -Подобрените остварувања во првата половина од годината упатуваат дека остварениот раст оваа година ќе биде повисок, но факторите остануваат истите


6

БИЗНИС ИНФО

четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

ПРОЕКЦИИ кои што го движеа растот оваа година. Тоа е главно извозот креиран од новите странски директни инвестиции и јавните инвестиции , - рече во својот говор м-р Димитар Богов.

личната потрошувачка.

Според првиот човек на Централната банка се очекува да растат и странските инвестиции кои годинава ќе бидат 2.7 отсто од БДП, а в година 4 отсто или околу 330 милиони евра. Проекциите за инфлацијата остануваат исти – 2.8 отсто во 2013-та, 2.3 отсто во 2014-та и 2 отсато во 2015та. Пред деловните луѓе гувернерот посочи дека оптимизмот го темели на подобрите остварувања во првата половина од годинава, потоа извозот креиран од новите странски и јавни инвестиции, како и придвижувањето на

НБРМ очекува комерцијалните банки да го засилат кредитирањето во следниот период откако постепено почнаа да се ослободуваат од лошите пласмани. Сепак, Богов во обраќањето рече дека ризиците однадвор се сеуште се присутни, па состојбите ќе зависат и од европските и светски трендови. Во однос на задолжувањата гувернерот со став: -Долгот на државата не е проблематичен, но Владата треба повеќе да позајмува од странските, а не од домашниот финансиски пазар.Сервисирањето на надворешниот долг воопшто не треба да се доведува во прашање. НБРМ има доволно девизни средства и во своите проекции води сметка за обврските кои што достасуваат во наредниот период . Проекциите зависат од закрепнувањето на светската, а пред се на европската економија. Ризиците од евентуални странски притисоци остануваат. Народната Банка во математиките вклучила очекувања за намалување на глобалните предизвици. Пониски камати и долгорочни кредити за капитални инвестиции, се клучните барања на компаниите кои ги изнесо нивните претставници пред гувернерот по неговото излагање. Изградба на хали, погони, машински паркови,... е невозможно со краткорочни заеми до пет или седум години, сметаат бизнисмените. Рочноста на кредитот е многу важна за негова исплатливост зашто значи истиснување на кешот, на обртните средства од компанијата. - Ако сте притиснати да го вратите кредитот за максимум седум години, ќе ја


четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

БИЗНИС ИНФО

7

ПРОЕКЦИИ изгубите флексибилноста, кеш портфолиото, обртните средства. Сте вложиле, но инвестицијата ќе почне да ви се исплаќа дури кога ќе го вратите кредитот, по седум години, а дотогаш ќе застари технологијата, рече Горан Рафајловски, претседател на Регионалната комора со седиште во Скопје. Ако кредитот оптоварува на пократок рок повеќе отколку што компанијата може да издржи, тогаш, истакна Рафајловски, не е добар. Ќе биде исплатен, но развојот на бизнисот нема да е според предвиденотo. Освен каматите, како што нагласи бизнисменот Шефки Алити, на фирмите голем проблем им се и високите провизии. - Во однос на соседните држави, Косово, Бугарија и Албанија, имаме највисоки каматни стапки за кредитите, но и највисоки провизии. Народната банка треба да делува кај банките да ги ревидираат каматите и провизиите за да живнат малите и средните претпријатија, посочи Алити. Од кредитот вреден 100.000 евра што го зел, плаќа, како што истакна, 28.000 евра камата, а провизиите се секојдневни во прометот. Гувернерот подвлече дека намалувањето на каматите е можно само ако се намали цената на изворите на финансирање на банките. - Каматните стапки што моментно ги нудат банките се историски најниски, околу седум отсто, но во споредба со другите земји, бројката е повисока. Во овој сегмент, многу важен фактор се изворите на средства што банките ги користат. Ако тие обезбедуваат пари со пониски камати, така и ќе ги пласираат, истакна Богов. Тој оцени дека обезбедувањето долгорочни кредити е комплексно прашање за кое клучна улога треба да имаат развојните банки. Горазд Чомовски

Постојан избран суд - Арбитража Постојаниот избран суд – Арбитража при Стопанската комора на Македонија e постојана арбитражна институција основана согласно со Законот за стопанските комори и Статутот на Стопанската комора на Македонија. Арбитражата при Стопанската комора на Македонија е надлежна за решавање спорови за права со кои странките можат слободно да располагаат и за кои со закон не е пропишана исклучива надлежност на судовите на Република Македонија, доколку странките ја договорат нејзината надлежност. Контакт: М-р Татјана Штерјова; тел: +389 (02) 32 44 065; e-mail: tatjana@mchamber.mk


8

БИЗНИС ИНФО

СОРАБОТКА

ЗАЕДНИЧКИ КОН НОВИ ПАЗАРИ И ДЕЛОВНИ ПАРТНЕРИ

четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

Средба на министерот за надворешни работи, м-р Никола Попоски, со претставници на Стопанската комора на Македонија и другите стопански комори

Со цел воспоставување на поголема соработка со бизнис-заедницата во поттикнувањето на извозните активности кај македонските компании, министерот за надворешни работи, м-р Никола Попоски, одржа работна средба со претставници на Стопанската комора на Македонија и другите стопанските комори. На почетокот министерот истакна дека оваа првична средба, пред се`, е наменета за размена на мислења и идеи во врска со поттикнувањето на извозот. Министерството за надворешни работи има намера максимално да ги вклучи дипломатско-конзуларните претставништва на РМ во странство (ДКП), покрај другото, и за остварување на таа цел. Имено, заложбите ќе бидат расположивите капацитети на ДКП-ата да им помогнат на македонските компании во поврзувањето со соодветни бизниспартнери од одделни земји, посебно во земјите од Блискиот Исток, Африка, Јужна Америка, Азија, а согласно искажаниот интерес од нивна страна. Во тој контекст, во рамки на можностите и искажаните интереси од македонските компании ќе се испратат и промотори, но ќе се направат напори во одредени земји да се обезбедат и почесни конзули. Исто така, се планира да се обезбедат „бизнис-канцеларии“ во рамките на просториите на македонските амбасади, кои македонските компании ќе ги користат за нивни бизнис-потреби – средба со потенцијалниот партнер од таа земја. Тоа, според Антони Пешев, претседавач на Собранието на Стопанската комора на Македонија, е иницијатива за поздравување, затоа што средбите во просториите на амбасадата уште на самиот старт ја потврдуваат сериозноста на македонскиот партнер. Антони Пешев истакна дека најпозитивниот став на оваа срдба е тоа што се менува матрицата во работните задачи на дипломатско-конзуларните претставништва, кои досега беа задолжени со задачи само од дипломатско-политичкиот дел, без да им се даде официјално право во економскиот дел. Секако дека организираниот настап на бизнис-заедницата со претставниците од македонската дипломатија е главниот предуслов за успешен настап посебно на пазарите во горе спомнатите земји, кој настап налага повисок степен на соработка (во делот на заеднички средби кои даваат поголема сигурност на двете страни, во делот на испитувањето на пазарот за што и каде има реален потенцијал за успех, односно реализација на надворешно-трговска размена и бизнис-релации во делот на инвестициите). Затоа, покрај олеснувањето на визниот режим за нашите потенцијални партнери од странство, неопходни се почести средби од овој тип, на коишто заеднички ќе се договараат сите наредни и неопходни чекори кон реализација на посакуваните цели од двете страни. Антони Пешев посочи дека во контекстот на олеснување на процедурата, коморите предложиле да посредуваат во делот за издавање визи на странски бизнисмени со дефинирање на кредибилитетот на партнерите со кои компаниите работат во Македонија, за да му ја олесанат проценката на Министерството во однос на релевантноста на тие бизнис-субјекти. Стојмирка Тасевска


четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

Управниот одбор на Регионалната комора со седиште во Скопје со нови иницијативи

БИЗНИС ИНФО

9

АКТУЕЛНО

ВОВЕДУВАЊЕ МЕДИТАЦИЈА ДО ПРАВОСИЛНОТО РЕШЕНИЕ ПО КОНТРОЛАТА НА УЈП

Управниот одбор на Регионалната комора со седиште во Скопје, на 15. седница одржана на 6.11.2013 година под раководство на претседателот, д-р Горан Рафајловски, заклучи да покрене иницијативи за следните прашања: 1. Воведување на медијацијата до издавање на правосилно решение за време на постапка на контрола од страна на Управ��та за јавни приходи. Имено, Управниот одбор е на мислење дека треба да се смени постапката при контролата од страна на УЈП, каде правосилноста на решението мора да биде потврдено од второстепенета комисија и во тој меѓупериод од 2-3 недели да се даде можност фирмите да поведат постапка на медијација од страна на стручни лица или компании. Медијаторот слободно ќе го избира фирмата од регистарот на медијатори. Медијаторот треба да ангажира стручни лица или компании, со цел да подготват стручно мислење за наодот во решението на УЈП. На тој начин треба да се афирмира медијацијата и истата треба да направи стручно мислење за фактичката економска состојба на правното лице и за неговата можност да ја плати казната. Целта на медијацијата не е да се поништи првостепеното решение на УЈП, туку да се оневозможи практиката со високите казни да се затвори бизнисот. Медијацијата треба да даде и препораки за преговарање за висината на казната и за рокот во кој треба


10

БИЗНИС ИНФО

четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

АКТУЕЛНО истата да се плати. Второстепената комисија треба да се задолжи писмено да се изјасни за стручното мислење на медијацијата, дали ќе го прифати или одбие. 2. Покренување иницијатива за поттикнување на вработувањата во стопанството со помош на државата (вработувањето ќе трае 3 години, а за 2 години државата ќе плаќа придонеси и половина плата); - кредитирање на службениците од државниот сектор за отворање приватен бизнис. Управниот одбор ги прифати овие иницијативи со образложение дека на фирмите треба да им се дадат одредени олеснувања во делот на плаќање на придонесите и платата за две години, а во третата година работодавачите сами ќе ги измируваат обврските кон овие лица, со цел да остручат лица кои се неопходно потребни за натамошно успешно работење на компаниите. Во интерес на државата е да ги стимулира работодавачите да покажат поголема иницијатива за обука и оспособување на стручни кадри и да се грижат истите стручно да се оспособат и да останат на работа кај работодавачите. Исто така, Управниот одбор ја констатира заинтересираноста да придонесе за намалување на администрацијата и за давање можност за нејзино ангажирање во приватниот сектор, со тоа што државата треба да изнајде начини и финансиски средства за кредитирање по поволни услови на државните службеници доколку сакаат да отворат приватен бизнис или да се вработат во приватниот сектор. 3. Предлог-иницијатива за ослободување од даноци /персонален данок и данок на добивка/ за кредитирање на студенти на додипломски, последипломски и докторски студии на првите 100 универзитети во светот, како и за стручно усовршување на вработените од приватниот сектор на факултетите во земјата. Аргументацијата на оваа предлог-иницијатива се содржи во фактот да се стимулираат работодавачите да ги кредитираат младите кадри да се усовршуваат на престижни универзитети во светот и на тој начин после завршувањето на престојот тие знаења да ги имплементираат во фирмите во земјата и да ја подобрат нивната конкурентност. Исто така, треба да се предвиди даночното ослободување да важи и во случаи доколку работодавачите испраќаат свои стручни кадри од редот на вработените за нивно стручно доусовршување на факултетите во земјата. Управниот одбор на Регионалната комора со седиште во Скопје заклучи овие иницијативи да се достават и истите да се разгледаат на следната седница на Управниот одбор на Стопанската комора на Македонија. М-р Ацо Спасовски


четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

Mакедонско-италијански бизнис-форум во Стопанската комора на Македонија

БИЗНИС ИНФО

11

ПОСЕТИ

ПОВЕЌЕ ИТАЛИЈАНСКИ ИНВЕСТИЦИИ И ПОВИСОКИ ФОРМИ НА СОРАБОТКА

Стопанската комора на Македонија, во соработка со Стопанската комора на Милано од Република Италија, во рамките на Проектот РИСЕЕ, Италија - Југоисточна Европа, на 13.11.2013 година организираше Македонскоиталијански бизнис-форум и бизнис-средби со италијански компании. На форумот што се одржа во Стопанската комора на Македонија, учествуваа неколку италијански компании од областа на транспорт и логистика, индустриски машини и алати, електроника, ИТ-индустрија и друго, како и нивни потенцијални деловни партнери од земјава. Всушност, целта на форумот и билатералните средби по неговото одржување беше токму запознавање на бизнисмените од Италија со можностите за инвестирање во земјава и со потенцијалите за водење бизнис, како и пренесувањето на нивните искуства на македонските колеги. Учество на бизнис-форумот земаа и претставници на италијанското министерство за економски развој, стопанските комори на Милано и на Палермо, како и италијанскиот амбасадор во Република Македонија, Н.Е. Ернесто Масимино Белели. Ваквите видови проекти претставуваат одлична можност за директно запознавање на бизнисзаедниците на двете земји и приближување на двете стопанства во насока на зголемување на трговката размена и унапредување на економската соработка на повисоко ниво. Јадранка Аризанковска, виш советник во Стопанската комора на Македонија, истакна дека Италија е петти најважен трговски партнер за нашата земја во 2012 година и ги поттикна присутните да ги зајакнат меѓусебните контакти и контактите со надлежните институции од Македонија и Италија во насока на подобрување на соработката и зголемување на извозот. - Двете економии треба да работат на зголемување на меѓусебната соработка, бидеjќи податоците покажуваат дека вкупната трговска размена за првите осум месеци од 2013 година изнесува 461 милион САД долари. Извозот e 181 милион САД долари, а увозот изнесува 280 милиони САД долари. Бројките, сами по себе не се импресивни, - додаде Аризанковска, - бидејќи е остварен негативен трговски биланс од 99 милиони САД долари на страната на Република Македонија. Италијанскиот амбасадор во земјава Ернесто Масимино Белели во своето обраќањето пред македонските и италијанските бизнисмени ги истакна одличните политички односи меѓу двете земји, коишто треба да бидат финализирани со поинтензивна економска соработка. Toj, исто така, потенцира дека Италија ја подdржува Македонија во евроинтеграциските процеси и оти ги споделуваат претпристапните искуства со земјава, а особено за приспособување на законодавството.


12

БИЗНИС ИНФО

четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

ПОСЕТИ Надворешно-трговска размана меѓу Република Македонија и Република Италија ТРГОВСКИОТ ДЕФИЦИТ НА МАКЕДОНСКА СТРАНА Трговска соработка меѓу Р. Македонија и Р. Италија во периодот јануари – август 2013 година (САД $) Извоз

-Имав средба со гувернерот Богов. Нa средбата тој ми ги изложи макроекономските проекции на државата за наредниот период. Можам да заклучам дека Mакедонија нуди одлични можности за инвестирање. Поволности кој вашата држава ги нуди за странските компании се за поздравување. Можам да ви најавам дека во наредниот период може да се очекува влегување на уште една италијанска комапнија во Македонија. – додаде амасадорот Белели. - Се надеваме дека ваквите средби ќе овозможат зголемување на соработката, но воедно и поголем ангажман за зголемување на конкурентноста и на капацитетите за извоз на македонските компании, со што сигурно би се обезбедила поголема присутност на италијанскиот пазар, – порача Аризанковска. Општ впечаток е дека бизнисклимата ќе биде предизвик за италијанските стопанственици да ја стават Македонија како значајна дестинација за идна успешна деловна соработка. Таков е примерот со италијанската компанија „Текнохозе“ која во Македонија постави каментемелник на вториот објект во Технолошко-индустриската зона Скопје 1 во Бунарџик во кој ќе се произведуваат армирани гумени црева за висок притисок.

Увоз

Вкупно

Количина во кг

Сума во САД $

Количина во кг

Сума во САД $

Количина во кг

Сума во САД $

72.142.935,00

181.239.793,00

93.897.180,00

280.163.046,00

166.040.115,00

461.402.839,00

Вкупната трговска размена на Република Македонија со Република Италија во периодот јануари-август 2013 година изнесува 461,4 милиони САД долари. Извозот e 181,2 милиони САД долари, а увозот е 208,1 милиони САД долари. Остварен е негативен трговски биланс од 99 милиони САД долари. Италија е петти најголем трговски партнер на Р. Македонија во овој период од годината. Трговска соработка меѓу Р. Македонија и Р. Италија во 2012 година (САД $) Извоз

Увоз

Вкупно

Количина во кг

Сума во САД $

Количина во кг

Сума во САД $

Количина во кг

Сума во САД $

108.669.449,00

278.068.605,00

109.510.489,00

398.491.597,00

218.179.938,00

676.560.202,00

Вкупната трговска размена на Република Македонија со Република Италија во 2012 година изнесува 676,6 милиони САД долари, што претставува пад од 4,5% во однос на истиот период од претходната година. Извозот e 278,1 милиони САД долари и е намален за 4,2%, а увозот од 398,5,8 милиони САД долари бележи пад од 27,9%. Остварен е негативен трговски биланс од 5,1 милиони САД долари. Италија е петти најголем трговски партнер на Р. Македонија во 2012 година. СПОРЕДБЕН ПРИКАЗ НА ТРГОВСКАТА РАЗМЕНА 2011-2012година Вкупна размена 2011 708.568.922

2012 676.560.202

Извоз Индекс 95,5

2011 289.745.833

2012 278.068.605

Увоз Индекс 95,8

2011 418.823.089

2012 398.491.597

Индекс 94,9

Во структурата на извозот во 2012 година, најмногу се застапени: • фероникел – 100,4 милиони САД $, • обувки и нивни делови во вредност од 54,6 милиони САД $; • плоснато-валани производи од железо или нелегиран челик – 35,9 милиони САД $, • готови текстилни производи и облека во вредност од 29,1 милиони САД $; • прехранбени производи – 21,5 милиони САД $; • феросилициум – 11 милиони САД$; • апарати за загревање – 6,6 милиони САД $; • мермер и травертин од 1,8 милиона САД $.

Влатко Стојановски


четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

Новите економско- трговски советници на Белгија и Шпанија во посета на Стопанската комора на Македонија

БИЗНИС ИНФО

13

ФОКУСИРАНО

НЕОПХОДНА ПОДОБРА БИЛАТЕРАЛНА ПРОМОЦИЈА И КОНТАКТИ НА КОМПАНИИТЕ

Македонија не е доволно позната како бизнис дестинација за средни и мали компании во Белгија и Шпанија – ова е заеднички заклучок од одделните средби со новите економско - трговски советници на двете земји (7.11.2013 година). Во посета на Стопанската комора на Македонија беа Anne Defourny при амбасадата на Белгија со седиште во Софија и Maria Perez Moro при амбасадата на Шпанија со седиште во Софија, обете задолжени и за Македонија. Со нив беше разговарано за институционална соработка во 2014 година и заедничките активностите кои ќе овозможат подобра билатерална промоција и контакти на компаниите. Трговската размена со Белгија за првите 8 месеци споредено со 2012 година е зголемена од 63 на 82 милиони САД $, додека извозот од 36 се искачил на 46 милиони САД $. Во овој извоз доминантно учествува има пласманот на неижилен тутун со 37 милиони САД $. Во однос на Шпанија, трговската размена до крајот на август годинава изнесувала 83 милиони САД $ и бележи пад за 5 милиони САД $ споредбено со истиот период од минатата година. Исто така, намален бил и извозот. Во првите 8 месеци од 2012 година тој изнесувал 55 милиони САД $, а оваа година 35 милиони САД $. Во него фероникелот учествувал со 29 милиони САД $. Љубица Нури


14

БИЗНИС ИНФО

четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

ПОКРОВИТЕЛИ И ЧЛЕНКИ НА КОМОРАТА

ЗАПОЗНАВАЊЕ НА СТУДЕНТИТЕ СО ДОКУМЕНТИТЕ ЗА НАДВОРЕШНА ТРГОВИЈА

Соработка помеѓу Економскиот факултет – Универзитетот „Св.Кирил и Методиј“ и Стопанската комора на Македонија

Како резултат на долгогодишната соработка помеѓу Економскиот факултет – Универзитет „Св.Кирил и Методиј“ и Стопанската комора на Македонија, на 13.11.2013 година пред студентите од четвртата година на департманот Надворешна трговија, предавање одржа Лазо Ангелевски, АТА карнет менаџер во Стопанската комора на Македонија. На предавањето студентите имаа можност да се запознаат со документите за надворешна трговија – трговските документи (трговска фактура, профактура, спецификација на стоката, сертификат за квалитет, испратница, сертификат за движење, потврда за потекло), транспортни документи (камионски товарен лист, железнички товарен лист, коносман, авионски товарен лист, packing- листа) и царинските документи (декларација за царинска вредност, збирна декларација, ТИР карнет, единствен царински документ ЕЦД). Студентите беа запознаени со подетални примери за меѓународните трговски документи што ги издава Стопанската комора на Македонија, како сертификатите за потекло и АТА карнетите. Посебен интерес студентите покажаа за конкретните примери за работа со примероците од меѓународните трговски документи со кои имаа можност да се запознаат на предавањето. (Л.А.)


четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

Џонсон Мети“ отвори нови погони за производство на автокатализатори во индустриската зона „Скопје 1 -Бунарџик“

БИЗНИС ИНФО

15

ПОКРОВИТЕЛИ И ЧЛЕНКИ НА КОМОРАТА

ИНВЕСТИЦИЈА ВРЕДНА 60 МИЛИОНИ ЕВРА И ВРАБОТУВАЊЕ ЗА 200 ЛИЦА

Меѓународната компанија „Џонсон Мети“ отвори нови погони за производство на автокатализатори во индустриската зона„Скопје 1 -Бунарџик“ , во чија изградба вложи 60 милиони евра. Новиот објект каде ќе бидат вработени 200 луѓе во употреба го пушти премиерот Никола Груевски во присуство на раководството на компанијата. Тоа е втора фабрика на „Џонсон Мети“ во индустриската зона „Бунарџик“. Првите погони на истата локација компанијата ги отвори во април 2010 година, а вкупните вложувања во Македонија се околу 130 милиони евра. Премиерот Груевски оцени дека првата инвестиција на „Џонсон Мети“ ги оправдала нивните очекувања поради што пројавиле интерес за изградба и на втора фабрика во Македонија. - На тој пат соработката и поддршката од институциите, како и добрата бизнис-клима во нашата земја беа само поткрепа на плановите на инвеститорот. Она што исто така радува е задоволството на компанијата од способностите и постигнувањата на вработени во„Џонсон Мети“ во Македонија, рече Груевски, посочувајќи дека образованите, способни и мотивирани кадри и поддршката од институциите биле силна поткрепа во одлуката за изградба на втората фабрика. „Џонсон Мети“, посочи Груевски, е број еден извозник од Македонија, а со производството во новата фабрика нивниот удел во македонскиот извоз дополнително ќе се зголеми. Груевски очекува извозот на„Џонсон Мети“ следната година да достигне милијарда евра, а година дена потоа 1.250.000.000 евра. На претставниците на „Џонсон Мети“ им посака успех во понатамошната работа, освојување нови пазари и нови клиенти, зголемен обем на побарувачка и продажба на нивните производи и доколку нивните потреби налагаат зголемено производство и трета фабрика во Република Македонија. Извршниот директор на Одделот за еколошки технологии на „Џонсон Мети“ Џон Вокер истакна дека заедно со средствата за новите погони компанијата досега вложила 132 милиони евра со што се докажала нивната намера за долгорочно инвестирање во Македонија. - Во фабриката беа произведени 10 милиони катализатори за само три години што е рекорд за која било нова постројка на „Џонсон Мети“. Исто така, стандардите за изработка беа бргу достигнати и тие се на ниво на најдобрите во класата. Ова е пример и модел за тоа што може да се постигне со една гринфилд инвестиција, наведе Вокер. Виктор Мизо, директор на Дирекцијата за ТИРЗ истакна дека вложувањето на „Џонсон Мети“ е најголемата гринфилд инвестиција во Македонија.


16

БИЗНИС ИНФО

четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

ПОКРОВИТЕЛИ И ЧЛЕНКИ НА КОМОРАТА - Покрај зголемената побарувачка на автомобилски катализатори на светските пазари, како и новите светски регулативи, поддршката од институциите и реформите за водење бизнис во Македонија сигурно беа едни од клучните фактори „Џонсон Мети“ да ја донесе одлуката за реинвестирање, рече Мизо. Со вториот производствен погон, укажа, се креираат нови работни места, но пред се трансфер на знаење, развој на нови технологии и учество на локални компании во добавувачкиот процес на „Џонсон Мети“. Ако минатата година извозот на компанијата изнесуваше околу 480 милиони евра, со двете нови производствени линии се очекува повеќе од двојно зголемување на овој извоз до 2015 година. Новите погони на„Џонсон Мети“ во Македонија имаат дополнителни две ленти и вкупен капацитет од 10 милиони лесни автокатализатори. Моментно се ангажирани 450 вработени, а проширувањето, според инвеститорот, создава услови да се вработат уште 200 лица. „Џонсон Мети“ ПЛЦ е компанија што котира меѓу најмоќните 100 брендови на Лондонската берза. Таа е меѓу водечките светски производители на катализатори за контрола на емисии на издувни гасови од возилата и лидер во системите за намалување емисии од индустриските процеси во постројки ширум светот. (МИА)

Поставен камен темелник на Технолошко- индустриската развојна зона кај Тетово

НАЈАВУВЕНА ИЗГРАДБА НА 25 ДО 30 НОВИ ФАБРИКИ СО 7.000 ВРАБОТУВАЊА Во Тетово на 8.11.2013 година беше поставен камен темелник на Технолошко - индустриската развојна зона – Тетово, во присуство на претставници на бизнис секторот, на дипломатскиот кор, локалните самоуправи, државниот врв и други видни гости. Проектот е јавно приватно партнерство на Владата на РМ и групацијата Нормак (конзорциумот од две државни и три приватни норвешки компании), која ќе стопанисува со ТИРЗ – Тетово. Обврска на инвеститорот Нормак Инвестмент Груп е да привлече инвеститори во зоната, а на државата – да ја изгради клучката на автопатот Тетово – Скопје за полесно поврзување на зоната до која сега води регионалниот пат Тетово – Желино. Динамиката на изградба и ставањето во функција на оваа технолошко-индустриска развојна зона ќе зависи од деловниот план на приватниот инвеститор. Очекувањата на Владата се дека ефикасното работење на зоната ќе придонесе за развој


четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

БИЗНИС ИНФО

17

ПОКРОВИТЕЛИ И ЧЛЕНКИ НА КОМОРАТА на целиот Полошки регион, бидејќи покрај инвестициите во инфраструктура, влез на нови технологии, ТИРЗ Тетово треба да овозможи и поголема соработка на деловните субјекти во регионот на Тетово. Слободната економска зона во Тетово е со површина од 94 хектари. Според проекциите, во првата фаза од се планира да се изградат 25 до 30 индустриски објекти, кои би отвориле близу 7.000 работни места. Владата му го довери на Нормак Инвестмент Груп стопанисувањето со технолошко - индустриската развојна зона Тетово, за 157 милиони евра (9.656.285.000 денари). Норвешкиот инвеститор со овие пари обезбеди концесија врз ТИРЗ Тетово во следните 96 години. Даниела Михајловска Василевска

Македонски Телеком и Т-Мобиле остануваат на водечката позиција на пазарот и во третиот квартал од 2013 година

ПОРАСТ ВО ИНТЕРНЕТОТ И ДИГИТАЛНАТА ТЕЛЕВИЗИЈА ПРЕКУ ИНТЕРНЕТ ПРОТОКОЛ (ИПТВ) Пад на приходите од говорните услуги и пораст во интернет и ИПТВ сегментот, 182.000 ДСЛ корисници, раст од 9,4 отсто во однос на септември 2012, 84.000 Макс ТВ корисници на крајот на септември 2013 што е раст од 44,3 отсто во однос на септември 2012, 1,2 милиона корисници во мобилната телефонија на крајот на септември 2013, намалување на приходите за 20,3 проценти и нето добивката за 57 отсто во однос на септември 2012, е билансот од работењето на Македонски Телеком и Т-Мобиле за третиот квартал на 2013 година. Македонски Телеком и Т-Мобиле остануваат на водечката позиција на пазарот и во третиот квартал од 2013 година. Продолжува трендот на пораст во интернет и ИПТВ сегментот, а се намалуваат приходите од говорните услуги во фиксниот сегмент. Во првите девет месеци од годинава, приходите на ниво на Групација изнесуваат 9,5 милијарди денари што е намалување од 20,3 отсто во споредба со истиот период лани. Во првите девет месеци од 2013 година оперативните трошоци се намалија за 5,6 отсто, додека нето добивката изнесува 1,5 милијарди денари и е намалена за 57 проценти споредено со истиот период минатата година.


БИЗНИС ИНФО

18

четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

ПОКРОВИТЕЛИ И ЧЛЕНКИ НА КОМОРАТА И покрај негативните трендови, Македонски Телеком според интерните проценки зазема 69,9 отсто од пазарот во сегментот фиксна телефонија и 52,6 отсто во широкопојасен интернет. Наспроти падот на приходите од говорните услуги во фиксниот сегмент, приходите од интернет и дигитална телевизија преку интернет протокол (ИПТВ) се зголемија за 7,3 отсто во споредба со истиот период лани. Фокусот на дабл и трипл плус пакетите донесе зголемување на ДСЛ корисниците за дури 9,4 проценти со што корисничката база на ДСЛ на крајот од септември 2013 година е 182.000 корисници. Бројот на корисници на фиксната телефонија на крајот од септември 2013 година е намален за 8,2 отсто во споредба со септември 2012 годнина со што корисничката база изнесува 270 илјади корисници. Иако Македонски Телеком, со ИПТВ услугата влезе како предизвикувач на пазарот што веќе беше доминиран од страна на операторите на кабелски телевизии, постигна 44,3 проценти зголемување на бројот на ИПТВ корисници во споредба со крајот на септември 2012 година. Како резултат на квалитетната услуга, интерактивноста и единственото ТВ искуство, корисничката база достигна број од 84 илјади корисници на крајот на септември 2013 година. - Т-Мобиле Македонија останува лидер на пазарот на мобилната телефонија со 49 отсто удел (интерна проценка) и покрај силната конкуренција. Намалувањето на приходите во мобилната телефонија најмногу се должи на намалувањето на приходите во говорните малопродажни услуги како резултат на намалувањето на базата на корисници на 1,2 милиона на крајот од септември 2013 година и намалување на просечниот приход по корисник за 8,6 отсто.

(Соопштение на Македонски телеком и Т-мобиле Македонија)

Почна последната фаза од изградбата на ПВЕ „Богданци

СТРУЈА ОД ВЕТЕРНИЦИ ЌЕ ПРОТЕЧЕ ВО ПРВОТО ТРОМЕСЕЧЈЕ ОД 2014 ГОДИНА Паркот на ветерни електрани (ПВЕ) „Богданци“ влегува во својата финална фаза од изградбата, откако од 12.11.2013 година од пристаништето во Солун преку граничниот премин Богородица почна транспортот на компонентите од кои ќе бидат изградени ветерните турбини. Од ЕЛЕМ велат дека станува збор за исклучително сложена операција затоа што за превоз на една ветерница, компонентите се распоредени во десетина огромни камиони, што формираат конвој подолг од еден километар. Тежината на сите компоненти распоредени во камионите надминува 330 тони.

Во по три камиони се распоредени перките за ветерницата и сегментите за столбот, во еден


четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

БИЗНИС ИНФО

19

ПОКРОВИТЕЛИ И ЧЛЕНКИ НА КОМОРАТА камион се пренесува гондолата, во еден наглавокот, а во два се распоредени помали парчиња. Најголема тежина има гондолата во која се наоѓа генераторот и овој товар тежи 85 тони. Возилото со кое се превезува наглавокот, што претставува компонента која ги спојува перките, тежи 28 тони. Трите камиони што ги транспортираат перките се долги преку 50 метри, а секој носи товар од по 12 тони, а оние што се натоварени со сегментите за столб тежат по 50 до 60 тони. - Во наредните денови ќе почне и монтажата на ветерницата, а паралелно ќе продолжат да пристигнуваат и да се монтираат останатите турбини на локацијата Ранавец кај Богданци. Согласно воспоставената динамика, ќе се транспортираат по две ветерници неделно, што како операција ќе тече во наредните два месеца, а ветерниот парк се очекува да биде ставен во функција во текот на првото тромесечје од наредната година, изјави Дејан Бошковски, генерален директор на АД ЕЛЕМ. Турбините, производство на Сименс - Данска, се меѓу најдобрите во својата класа. Инсталираната моќност на секоја од нив е 2,3 мегавати, висината на столбот изнесува 84 метри, а дијаметарот на елисата 93 метри. Во мај годинава на локацијата Ранавец кај Богданци беше означен почетокот на градежните активности ПВЕ Богданци. До овој момент, завршена е изведбатата на потребната инфаструктура и придружни објекти за ветропаркот. Изградена е патна инфраструктура, приклучен далековод, командна зграда и 20/110 киловолтна трафостаница, а паралелно тече ископот и бетонирањето на темелите за ветерниците. Од ЕЛЕМ истакнуваат дека проектот „Богданци“ предвидува изградба на 16 ветерни електрани кои се очекува да испорачуваат околу 100 гигават часови природно одржлива енергија, што на годишно ниво е доволно за снабдување на домаќинствата на 60.000 граѓани на Република Македонија. Истовремено ќе ја зголемат инстралираната моќност на АД ЕЛЕМ за 36,8 мегавати. Со овој проект ќе се зголеми и учеството на обновливите извори во производството на АД ЕЛЕМ. Во овој проект вреден 55,5 милиони евра, АД ЕЛЕМ учествува со 7,6 милиони евра сопствени средства, а останатите 47,9 милиони евра се обезбедени со заем од Владата на Сојузна Република Германија преку КФВ банката. (МИА)


20

БИЗНИС ИНФО

четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Дводневен семинар

„ ОПТИМИЗАЦИЈА НА КРЕДИТНИОТ ПРОЦЕС ВО ВРЕМЕ НА КРИЗА (ВО RETAIL, MSE-SME И CORPORATE BANKING)“ 15-16.11.2013 година (петок-сабота) 9:00 – 16:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала1, на 5-ти кат

ПРОГРАМА: Прв ден – Оптимизација на кредитниот процес во Retail • Вовед во (традиционален) кредитен процес – Функција на кредитниот процес – Кредитен процес во работењето со граѓаните-стандарсизација Стандардни етапи на кредитниот процес – Дијаграм – Организација на кредитното работење – спречување на судир на интереси • Оптимизација и аутоматизација на одделни фази – Инфраструктура на податоци – мандаторни и опционални податоци – Кредитно одлучување врз основа на проценка на кредитниот квалитет, – Матрица на надлежности – проток контрола – Управување со колатерали – од проценка на адекватност до документациски работи, – Процес на наплата –од„soft collection-a“,преку „work-out-a“ до литигација. – Екстернализација на делот на наплатата. – Процес на резервирања за кредитни загуби. • Надзор над кредитното портфолијо? – Интерно известување - Рано откривање на зголемен ризик • Вовед во управување со кредитни производи – Спецификација на кредитните услови – баланс на продажниот и риск менажерскиот поглед – Каталог на производи – два типа Втор ден –Оптимизација на кредитниот процес во мали и средни претпријатија и Corporate сегментот • Кредитен процес врзан за работење со правни лица • Сегментација на портфелија – каде да воспоставите граница Retail и Corporatea • Кредитен процес во работењето со компаниите –лимити на стандардизација • Пат од пасивно кон активно кредитирање на компании– од канцеларија до терен • Соединување на деловна и стратегија на управување со ризици • Оперативен модел за спроведување политика на кредитирање во време на криза • Стандардни етапи на кредитниот процес • Дијаграм на текот – најчести недостатоци во кредитниот процес во работењето со правни лица • Организација на кредитното работење- спречување судир на

Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk

интереси Оптимизација на кредитниот процес по фази Достапност и квалитет на податоците – биланс на можности и потреба на институцијата • Вовед во управување со кредитна документација, кредитно одлучување засновано на проценка на кредитниот ризик – како да се биде конзистентен и флексибилен во исто време • Управување со колатерала • Матрица на надлежности и управување со исклучоци • Процес на наплата – криза причинета од воведување на “loan rehabilitation” функција и напуштање на традиционалниот (пасивен) “work-out” • Процес за резервирање на кредитни загуби – „мал“ и „голем“портфејл • Надзор над кредитен портфејл • Состав на интерното известување – оперативно и стратешко • Рано откривање на зголемениот кредитен ризик („early-warning“) • Состави на лимити и мориторинг на кредитни конференции • Вовед во управување со кредитни производи • Спецификација на кредитни услови и потребна документација • Флексибилни каталози на производи • Животниот тек на кредитните производи – од инерција до разбирање и „креирање“на кредитни побарувања • Комптенцијска оптимизација-дали имате се што е потребно? ПРЕДАВАЧ: Стјепан Аниќ од Република Хрватска, реномиран регионален стручњак од областа на управувањето со ризици во финансиски институции и предавач со долгогодишно искуство во земјата и во странство . Во Erste & Steiermärkische банка работел како проект-менаџер на Базел II и како директор на Дирекцијата за квантитативни истражувања. Во Кредитна банка - Загреб ја извршувал функцијата член на управа надлежна за управување со ризици и контролни функции на банката, а моментално во Централна банка - Загреб ја извршува функцијата прокурист и извршен советник на управа надлежна за управување со ризици и контролни функции. • •

Работен јазик на семинарот: хрватски. За сите учесници на семинарот ќе биде обезбедено: • работен материјал; • ручeк и освежување; • сертификат за присуство на семинарот.

Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk


четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

БИЗНИС ИНФО

21

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Семинар

„НОВИОТ ЗАКОН ЗА ПРИВАТНО ОБЕЗБЕДУВАЊЕ И КОНТРОЛНИТЕ АКТИВНОСТИ НА МВР (НАДЗОРОТ) ВО ПРАВНИТЕ ЛИЦА СО ОБЕЗБЕДУВАЊЕ ЗА СОПСТВЕНИ ПОТРЕБИ“ 19.11.2013 година (вторник) 9:00 – 16:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала 1 на V кат ПРОГРАМА:

• • •

• • • • •

Приватно обезбедување за сопствени потреби; Задолжително приватно обезбедување; Овластувања на работниците за приватно обезбедување; Работна облека и ознака на работниците за приватно обезбедување; Комора на Република Македонија за приватно обезбедување; Евиденции и Заштита на податоци и информации; Законски обврски на компаниите и Одговорност за непочитување на одредбите од Законот; Актуелни измени во Законските одредби влезени во процедура.

Надлежност и овластувања на МВР во делот на спроведувањето на надзорот (контролните мерки и активности): • •

• • • • • • • •

Надзор што го вршат полициските службеници во униформа за спроведување на Законот; Надзорот што го врши МВР на правните лица што вршат приватно обезбедување (правни лица што вршат приватно обезбедување за сопствени потреби и агенции за приватно обезбедување); Постапката што се спроведува откако ќе се утврдат неправилности во работењето при вршење на надзорот; Правни последици; Потреба од обука на кадри во приватната безбедност; Законски решенија и измени на законот; Видови обуки; Безбедносен менаџмент; Улогата на Факултетот за безбедност во едукација на кадрите во областа на приватната безбедност; Позитивни практики; Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk

• •

Компаративна анализа на Европскиот модел на „управување со безбедноста во приватниот сектор“ и системот на приватна безбедност во Република Македонија; Идентичност и разлики на Законот за приватно обезбедување со законите во Унијата; Методолошкиот пристап во дизајнирање и димензионирање на безбедносниот систем за сопствени потреби; Оперативна процедура за подготовка и имплемнтација на интерни безбедносни документи во компаниите во РМ согласно новите барања од Законот;

ПРЕДАВАЧИ: 1. Снежана Петовиќ Арсовска, началник на Одделени за правни работи во МВР. 2. Вонреден професор д-р Марина Малиш Саздовска - наставник на Факултетот за безбедност- Скопје и раководител на катедра за криминалистички науки; 3. М-р Горанче Савовски, началник на Централни полициски служби во Биро за јавна безбедност. 4. М-р Зоран Доревски, консултант за безбезбедност. За сите учесници на семинарот ќе биде обезбедено: • работен материјал; • ручeк и освежување; • сертификат за присуство на семинарот. Пријавување до 15 ноември 2013 година.

Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk


БИЗНИС ИНФО

22

четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Обука

“МАГАЦИНСКО РАБОТЕЊЕ – СКЛАДИРАЊЕ И МЕТОДИ ЗА ОПТИМАЛИЗИРАЊЕ НА ЗАЛИХИТЕ” 20,21,22 номеври 2013 год.(среда-петок) 09:00-14:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала 1 на 5-ти кат

Програма: Прв ден: • • • • • •

Складирање општо; организирање и планирање на работењето на складот, трошоци во работењето на складот; ракување со материјалите во складот, пакување на материјали; анализа на трошоците од процесот на складирање во организацијата; организација на внатрешниот транспорт во претпријатието; пакувањето на производот како компетитивна предност на организацијата.

Втор ден: • • • • • • •

Складирањето во стандардите за квалитет; процедура/упатство за реализирање на процесот на складирање; документи кои се користат во процесот на складирање; мерење на квалитетот во процесот на складирање; мерење на учинок на процесот на складирање во организацијата: предизвик за подобрување на задоволството на клиентите; примери за примена на статистички алатки за оптимирање на залихите во организацијата; управување со документите во процесот на складирање.

Трет ден: • • •

координатор на производство, менаџер за квалитет во МЗТ Леарница во имплементација и одржување на ISO 9001:2000. Освен во реализација на секојдневните активности бил ангажиран и како тренер во следниве области адаптирање на QMS во согласност со барањата на ревидираниот стандард ISO 90012008, лидерство, процесен менаџмент, ефикасност и ефективност во работењето, продажни техники, управување со ризици. Има реализирано и бројни истражувачки проекти за мерење на задоволство на клиентите во Организацијата, мерење на квалитетот на добавувачите, проектирање на мрежа на процеси во Организацијата и мерење на квалитетот на процесите, мерење и преземање на ризици во процесот на осигурување. ТРАЕЊЕ НА ПРОГРАМАТА И ОДРЖУВАЊЕ НА ОБУКИТЕ: •

Управување со залихи; aнализа на случаи; посета на фирмата Wabtec – практично согледување на организирањето на магацинското работење.

• •

Програмот содржи 8 тренинг модули во вкупно траење од 18 наставни часови (1 наставен час = 45 минути) Временско траење: 3 денови Обуките ќе се одржуваат во период од 09-14 часот.

Пријавување до 15 ноември 2013 година.

Предавач: Иван Ѓаковски, дипломиран машински инженер и магистер по менаџмент со квалитет на Универзитетот “Свети Кирил и Методиј” во Скопје. Со повеќегодишно работно искуство како Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk

Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk


четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

БИЗНИС ИНФО

23

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Од 21 до 23 ноември 2013 година саем за кожна индустрија и крзно во Турција

„ IDF 2013“ ВО ИСТАНБУЛ

На саемот ќе има излагачи од локална и меѓународна професионална индустрија на кожа. На саемот посетителите ќе можат да видат: -Облека од кожа и крзно, - обувки, - торби и куфери, - кожна галантерија, - хемикалии за кожа, - машини за шиење на кожа, - додатоци,суровина и кожа,моден дизајн и др. - Ќе има модни ревии каде што ќе бидат прикажани највисоките трендови. Стопанската комора на Македонија, во соработка со овластениот застапник на саемскиот организатор „Адонис Груп“, организира посета на македонски компании на саемската манифестација од 21.11 - 23.11.2013 година, со автобуски превоз ( поаѓање на 20.11.2013 и враќање на 23.11.2013 година ) и алтернативно во сопствена режија (авион или возило). Саемот може да го посетат само двaјца посетители од една koмпанија. Не е дозволена посета на малолетни деца и лица што не се вработени во Компанијата. Обезбедени се: - бесплатно сместување, две ноќевања со појадок (во реномиран хотел) Check In од 12:00 до 14:00 ч.; - локален трансфер (трансфер од aeрoдpoм до хотел и обратно како и трансфери од хотел до саем) и - бесплатни влезници за Саемот. Посетителот ги покрива патните и административните трошоци кон - саемскиот организатор „Адонис“ од 125 евра со автобуски превоз (доколку е со сопствен превоз – мсе плаќа само 45 евра), - како и организационите трошоци кон Комората (2.950 денари за членки по лице, а 5.900 денари по лице за нечленки на Комората). За повеќе информации за Саемот за кожна индустрија и крзно- IDF 2013 посетете ја веб страната www. http://www.istanbulleather. com/ или контактирајте не. Даниела Михајловска Тел: ++ 389 2 3244021 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: daniela@mchamber.mk

Сашо Деспотовски Тел: ++ 389 2 3244089 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: saso@mchamber.mk


БИЗНИС ИНФО

24

четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ На 26 ноември 2013 година

МАКЕДОНСКО-ЕГИПЕТСКИ БИЗНИС-ФОРУМ (БИЗНИС-СРЕДБИ СО ЕГИПЕТСКИ КОМПАНИИ)

Стопанската комора на Македонија, во соработка со египетската Бизнис Асоцијација – ЕБЈ организира билатерални бизниссредби со компании од Египет. Група египетски бизнисмени, на 26 ноември 2013 година ќе ја посетат Р. Македонија. Нивната цел е да воспостават деловни кон��акти со македонски компании.Бизнисмените од Египет, истовремено ќе се запознаат и со можностите за инвестирање во нашата земја и со потенцијалите за водење бизнис во неколку стопански сектори . Во рамките на нивната посета, Стопанската комора на Македонија организира Македонско-египетски бизнис-форум, со цел воспоставување билатерални деловни контакти со македонски компании, кои би се јавиле како нивни потенцијални деловни партнери. По завршување на официјалниот дел на бизнис-форумот, планирани се билатерални разговори со египетски компании од неколку стопански сектори (список во прилог). Според програмата, деловните средби ќе се одржат на 26 ноември 2013 година (вторник), со почеток во 11:00 часот, во Стопанската комора на Македонија, сала 4, на 5-ти кат. Пријавување до 18.11.2013 година.

Влатко Стојановски Тел: ++ 389 2 3244004 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: vlatko@mchamber.mk

Љубица Нури Тел: ++ 389 2 3244045 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: nuri@mchamber.mk


четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

БИЗНИС ИНФО

25

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Семинар

РАБОТНИ ОДНОСИ ВО ОБЛАСТА НА ЗДРАСТВОТО ,,Општа правна регулатива на правата и обврските од работен однос во здравствените установи (приватни и јавни); вработување на здравствените работници, односно здравствените соработници, права и должности на здравствените работници и здравствените соработници, права и обврски на вработени во здравствени установи кои не се здравствени работници, односно здравствени соработници, упатување на специјализација и обврски по завршена специјализација кои произлегуваат од склучениот договор за специјализација, усогласување на општите и поединечни акти на здравствените установи (правната пракса) со законскиот третман на здравствените работници, здравствените соработници и немедицинските кадри со кои располагаат, лична, дисциплинска и професионална одговорност за причинета штета од страна на вработените и лицата ангажирани во работните процеси при вршење на дејноста на здравствената установа, престанок на вработување на здравствените работници, односно здравствените соработници“ 27.11.2013 година 09:30-15:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала 1 на 5-ти кат ПРОГРАМА: - Општа правна регулатива на правата и обврските од работен однос во здравствените установи (приватни и јавни) - Вработување на здравствените работници, односно здравствените соработници - Права и должности на здравствените работници и здравствените соработници, права и обврски на вработени во здравствени установи кои не се здравствени работници, односно здравствени соработници - Упатување на специјализација и обврски по завршена специјализација кои произлегуваат од склучениот договор за специјализација - Усогласување на општите и поединечни акти на здравствените установи (правната пракса) со законскиот третман на здравствените работници, здравствените соработници и немедицинските кадри со кои располагаат - Лична, дисциплинска и професионална одговорност за причинета штета од страна на вработените и лицата ангажирани во работните процеси при вршење на дејноста на здравствената установа - Престанок на вработување на здравствените работници, односно здравствените соработници Предавачи: - Санде Зиков, судија на Основен суд Скопје II-Скопје - Бојана Велковска, судија на Основен суд Скопје II-Скопје - Мила Младенова, одговорена за правни и кадровски работи на ЈЗУ, со повеќегодишно искуство во вршење на правни работи, раководење со работни процеси и управување со човечки ресурси во јавното здравство на РМ. Пријавување до 25.11.2013 година.

Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk

Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk


БИЗНИС ИНФО Скенирај и дознај повеќе

M

C

N IA

Што претставува сертификатот Excellent SME?

A

Веб-сертификат EXCELLENT SMEE D O

Сертификатот Excellent SME MACEDONIA е сертификат за деловно работење што го издава Стопанската комора на Македонија во соработка со познатата агенција за кредитен рејтинг COFACE, за најуспешните микро, мали и средни компании во Македонија. Главната цел на сертификатот, што се совпаѓа со ЕУ-директивите, е да се промовираат малите и средни компании, да се обезбеди и да се осигура бизнисот, добрите бизнис-пракси и да се зголеми пазарната транспарентност. Исто така, тој ќе им помогне на клиентите и на бизнис-партнерите да ги намалат финансиските и другите ризици кога склучуваат деловни договори.

Сертификатот ќе им овозможи на локалните и на меѓународните бизнис-партнери да го верификуваат постоењето на компанијата, точната веб-адреса и најважното – бонитетот на компанијата.

Стопанска комора на Македонија Excellent SME Македонија „Димитрие Чуповски“ 13 1000 Скопје

T: (02) 15 0 15 Ф: (02) 32 44 071 E: excellent-sme@mchamber.mk W:excellent-sme.mchamber.mk

E

S

E


четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

БИЗНИС ИНФО

27

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Семинар

„ЗАКОНСКА РАМКА И ПРАКТИЧНИ ПРИМЕРИ ОД СПРОВЕДУВАЊЕ НА ЗАКОНОТ ЗА ИЗВРШУВАЊЕ “ (правните лица како странки и учесници во извршувањето) 28.11.2013 година 10:00-15:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала 1 на V кат ПРОГРАМА: 1. Реализација на хипотека: - Основа на извршување; - Тек на постапката; - Намирување, правни последици од успешно спроведена постапка. 2. Спроведување на извршување за наплата на долгови по основ на комунални давачки: - Донесување на извршна исправа -нотар/суд; - Трансфер на судски предмети на нотар; - Постапка за наплата; - Вонсудска наплата на долгови. 3. Извршување врз удели, акции, и други хартии од вредност: - Извршување врз удел - можност за успешна реализација; - Извршување врз акции - постапка пред брокер. 4. Правните лица како доверители: - Истоветност на доверителска позиција со физичките лица како доверители; - Специфичности во праксата на извршувањето со правни лица во улога на Доверители. 5. Правните лица како должници: - Доставување на правно лице; - Попис кај правно лице; - Извршување врз сметка на правно лице. 6. Правните лица како работодавачи: - Работодавачот како учесник во постапката - не е странка; - Обврска за соработк асо извршителот . постапување по неговата забрана и обврска за извсестување во слуачја на промена на работно место; - Работодавачот како странка- враќање на работник на работа. Предавачи : *Гордан Станковиќ и м-р Славица Ацовска, претседател и потпретседател на Комора на извршители на Република Македонија.

Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk

Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk


БИЗНИС ИНФО

28

четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Меѓународни деловни средби на Саемот за претприемаштво, Р. Србија

,,БИЗНИС БАЗА 2013“, во Белград

Enterprise Europe Network при Стопанската комора на Македонија организира учество на Меѓународните деловни средби на 27 ноември 2013 година во Белград, Република Србија. Настанот се организира во рамките на Меѓународниот саем за претприемништво „БИЗНИС БАЗА 2013“, што ќе се одржи од 27-29 ноември 2013 година, во хала 1 во Белградскиот саем. Секторите кои ќе бидат застапени на меѓународните деловни средби се: • • • • • •

градежништво и градежни материјали; дрвна индустрија; електроиндустрија и материјали; метална индустрија; рециклирање и обновливи извори на енергија и механички инженеринг.

Организацијата на настанот има за цел да иницира бизнис и технолшка соработка во продажбата и дистрибуцијата, лиценцните договори, заедничките вложувања, трговските договори со техничка поддршка. Вашата корист од учеството е: • •

идентификација на потенцијалните партнери пред регистрацијата за да се обезбеди посакуваната дискусија; можност директно да се сретнете со потенцијалните партнери во текот на одржувањето на Саемот, за да разговарате за можната потенцијална соработка за комерцијално, технолошко и/или истражувачко партнерство; помош од ЕЕН службениците за време на настанот.

Учеството на меѓународните деловни средби е бесплатно. Можете да се пријавите наследниот линк: http://bb2013. talkb2b.net Контакт: Enterprise Europe Network при Стопанската комора на Македонија

Валентина Цветковска Тел: ++ 389 2 3244063 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: valentina@mchamber.mk

Ирена Мојсовска Тел: ++ 389 2 3244009 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: irena@mchamber.mk


четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

БИЗНИС ИНФО

29

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Од 2 до 5 декември 2013 година, Меѓународен саем за земјоделие, сточарство, ефект на стаклена градина, земјоделска опрема и технологии во Република Турција

„GROWTECH EURASIA 2013“ ВО АНТАЛИЈА Оваа година по тринаесетти пат се организира еден од поголемите интернационални специјализирани саеми од ваков тип, на којшто ќе учествуваат голем број реномирани странски и турски компании, од 2 - 5 декември 2013 година, во Анталија, Р. Турција. Стопанската комора на Македонија, во соработка со Амбасадата на Република Турција во Република Македонија – Трговското советништво, Ве поканува на организирани деловни средби и посета на Саемот. Меѓународниот саем за земјоделие, сточарство, земјоделска опрема и технологии „GROWTECH EURASIA 2013“, оваа го��ина за прв пат ќе има изложби и презентации на иновации за ефектот на стаклена градина, системи за наводнување, семе, расад, ѓубрива и хемиски производи, уредување, органски земјоделски производи и услуги кои се докажано успешно позиционирани и вградени во националните и меѓународните платформи. Овој извонреден Саем за земјоделство е домаќин уште од 2001 година на посетители и излагачи од европските и балканските земји, од земјите на Блискиот Исток, од Северна Африка. Во 2012 година, Саемот беше домаќин на 612 национални и меѓународни изложувачи и 69.726 посетители во 35.000 квадратни метри саемски простор, а во 2013 очекува 20% повисоки показатели. Профил на излагачи: •Стаклена градина и стаклени отворени/затворени технологии: - емисии на стаклени градежни проекти; - стаклена градина, материјал и пластика; - стаклена градина, системи за вентилација и греење; - стаклени системи за наводнување; - стаклени системи за осветлување; - стаклена автоматизација. • Земјоделска механизација (отворена и затворена): - трактори и опрема; - земјоделски машини за отворен простор; - мали земјоделски машини; - системи за автоматизација; - машини за пакување и системи за производи; - магацински машини и системи; - средства за дезинфекција; - градежни машини; - косилки за трева и дополнителна опрема. • Семе - расадник (отворен/затворен тип): - семиња за зеленчук; - семиња за овошје; - семиња за трева и цветни семиња; - расадно производство; - ѓубрива; - останати земјоделски растенија; - зеленчук и овошје; - производство на млади растенија; - опрема. • Исхрана на растенијата и заштита (отворен/затворен тип): - раст на растенијата/регулатори; - заштита после жетва; - агрохемикалии; - фолија и наводнување на систем капка по капка; - ѓубрива од сите видови и производство на истите; - природни растителни култури. • Органско земјоделство (отворен и затворен тип): - органско производство и материјал на производителите;

-

органски земјоделски производи; - ѓубрива за органско производство; - органско земјоделство и институции за сертификација. • Системи за наводнување и опрема: - систем за наводнување капка по капка; - системи и прскалки за наводнување; - цевки и компоненти за ЈП; - пумпи за дозирање; - пречистителни станици; - опрема за истражување на почвата и водата. Како посетители се јавуваат лозари, земјоделци, сточари, сопственици на стаклени градини, сопственици, раководители, специјализирани работници на земјоделски фирми, дистрибутери, дилери, увозни компании, земјоделски институции, невладини организации и комори кои се поврзани со земјоделството, државни институции поврзани со земјоделството, меѓународни инвеститори, универзитети и др. Саемот може да го посети само 1 (еден) учесник од компанија, за втор, трет пријавен се доплаќа симболичен износ. Обезбедени се: - бесплатно сместување, 3 (три) ноќевања со појадок (во реномиран хотел со 4* или 5*), Check In од 12:00 до 14:00 ч.; - локален трансфер (трансфер од aeрoдpoм до хотел и обратно); - бесплатни влезници за Саемот и - организирани деловни средби со компании од горенаведените дејности. Посетителот ги покрива патните трошоци, како и организационите трошоци кон Комората (4.000 денари за членки по лице, а 8.000 денари по лице за нечленки на Комората). Рок за пријавување најдоцна до 19 ноември 2013 година. За повеќе информации за Меѓународниот саем за земјоделие, сточарство, ефект на стаклена градина, земјоделска опрема и технологии “Growtech Eurasia 2013” во Анталија, посетете ја веб-страната: http://growtech.com.tr/en/, или контактирајте не`. Контакт: Даниела Михајловска Тел: ++ 389 2 3244021 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: daniela@mchamber.mk

Контакт: Васко Ристовски Тел: ++ 389 2 3244014 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: vasko@mchamber.mk


БИЗНИС ИНФО

30

четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Советување

ТЕМИ ОД РАБОТНИ ОДНОСИ ,,Начин на обезбедување на потреба од работници и сезонски работници во трговските друштва, нов променет договор пред отказ, отказ на договорот за вработување со отказен рок и без отказен рок, суспензија на работникот, годишен одмор стекнување и начин на користење, платено отсуство дневен и неделен одмор,празници слободни денови исплата на дневници и службени патувања, сторители на штета видови на штета и надомест на штета, отказни рокови минимални отказни рокови, паричен надоместок наместо отказен рок и синдикално организирање на вработените во трговските друштва, прекувремена работа, основни обврски на работодавачот согласно Законот за БЗР,, 4 – 8 декември 2013 година Сместување: Хотел „Tullip Inn Millennium” - Будимпешта http://www.hunguesthotels.hu/en/hotel/Budapest/tulip_inn_budapest_millennium/ ПРОГРАМА НА СЕМИНАРОТ: - Начин на обезбедување на потреба од работници во трговските друштва - Начин на обезбедување на сезонски работници - Нов променет договор пред отказ - Отказ на договорот за вработување со и без отказен рок - Суспензија на работник до конечна одлука - Годишен одмор стекнување и начин на користење - Платено отсуство, неделен и годишен одмор - Празници,слободни денови и исплата на дневници и службени патувања - Сторители на штета,видови штета и надомест на штета. -Отказни рокови,минимален отказен рок и паричен надоместок наместо одказен рок - Синдикално организирање на вработените во трговските друштва - Прекувремена работа - Основни обврски на работодавачот согласно Законот за БЗР. Предавачи: - Миле Стојановски Државен советник во Министерство за труд и социјалана политика - Злате Стојановски Раководител на одделение во Државен инспекторат за труд

Скопје - Будимпешта - Скопје (тргнување на 4 декември 2013 година во 18:00 часот и враќање на 8 декември 2013 година во раните утрински часови); • Сместување во хотел „Tullip Inn Millennium “, на база 2 ноќевања со појадок. • Разглед на Будимпешта со локален водич • Свечена вечера на 6 декември 2013 во национален ресторан Чардаш со богата традиционална програма (со цигански фолклорни игри и многу забава) • Посета на шопинг центри Во цената на аранжманот не е вклучено: • патничко осигурување и индивидуални факултативни трошоци и неспоменати услуги. Рок за пријавување: 20 ноември 2013 година. Плаќањето на аранжманот најкасно до 20 ноември 2013 година ќе се смета за потврдена резервација - доколку го откажете Вашето учество на советувањето после 20 ноември 2013 година, уплатените средства не Ви се враќаат - минимален број за реализирање на ова советување е 20 учесници

• Цена на аранжманот во двокреветна соба изнесува 14.190,00 денари, за аранжман во еднокреветна соба се доплатува 1.600,00 денари и изнесува 15.790,00 денари • Котизација за дводневниот семинар изнесува 5.782,00 денари (4.900,00 денари + ДДВ). Во цената на аранжманот вклучено е: • превоз со високотуристички автобус на наведената релација Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk

Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk


БИЗНИС ИНФО

четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

31

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Семинар

“ОБВРСКИТЕ НА КОМУНАЛНИТЕ ПРЕТПРИЈАТИЈА И ОПШТИНИТЕ ЗА ПОСТАПУВАЊЕ СО ПОСЕБНИТЕ ТЕКОВИ НА ОТПАД (отпад од пакување, батерии и акумулатори и отпад од електрична и електронска опрема)” 6 декември 2013 год. 10:00-14:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала 1 на 5-ти кат Општините а преку нив и комуналните претпријатија имаа низа обврски согласно законодавството за животна средина. Еден многу важен сегмент е управувањето со отпадот. Покрај општите обврските за постапување со отпад пропишани во Законот за управување со отпадот (пречистен текст) („Сл. Весник на РМ“ бр. 9/11), општините и комуналните претпријатија имаат обврски и во постапувањето со посебните текови на отпад пропишани во посебните закони како што се: Законот за пакување и отпад од пакување („Сл. Весник на РМ“ бр. 161/09, 17/11, 47/11, 136/11, 6/12, 39/12), Законот за батерии и акумулатори и отпадни батерии и акумулатори („Сл. Весник на РМ“ бр. 140/10, 47/11, 148/11, 39/12) и Законот за електрична и електронска опрема и отпад од електрична и електронска опрема („Сл. Весник на РМ“ бр. 6/12) . Што опфаќа обуката? Обуката ќе се реализира во времетраење од 4 часа и во истата ќе бидат опфатени сите обврски кои ги имаат општините и комуналните претпријатија за имплементација на законската рамка од областа на постапување со посебните текови на отпадот, проблеми со кои ќе се соочат при нивно имплементирање и насоки/препораки за полесно спроведување. Кој ја спроведува обуката? Обучувачи на семинарот ќе бидат докажани домашни експерти во областа на животната средина и особено во одржливото управување со отпад. Пријавување до 05.12.2013 година.

Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk

Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk


32

БИЗНИС ИНФО

четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Од 5 до 7 декември 2013 година во Турција

“PLAST EURASIA ISTANBUL 2013” На саемот на кој ќе можат да се видат: - Машини за пластика, пластични фолии, жици, гуми,пластични профили, гранулатор, машини за флексо печатење - Хемикалии и суровини за пластика,боја, ПВЦ додатоци, гумени хемикалии, инженеринг полимери, ПВЦ соединенија,мастила за печатење, полиетилен, пигменти, растворувачи - Редуктори, роботски системи, магнети, четки за машина за производство -Топлина и контрола на опрема, отпорници, сензори, индикатори, полимери, прецизни скали, статична опрема - Хидраулика и пневматика, хидраулични цилиндри, пумпи, рециклирање, машини за дробење на пластика, неподвижни системи, софтвери, миксери, кодирање, брендирање и др. Стопанската комора на Македонија, во соработка со овластениот застапник на саемскиот организатор„Адонис Груп“, организира посета на македонски компании на саемската манифестација од 5.12 - 7.12.2013 година, со автобуски превоз ( поаѓање на 4.12.2013 и враќање на 7.12.2013 година ) и алтернативно во сопствена режија (авион или возило). Саемот може да го посетат само двaјца посетители од една koмпанија. Не е дозволена посета на малолетни деца и лица што не се вработени во Компанијата. Обезбедени се: - бесплатно сместување, две ноќевања со појадок (во реномиран хотел) Check In од 12:00 до 14:00 ч.; - локален трансфер (трансфер од aeрoдpoм до хотел и обратно како и трансфери од хотел до саем) и - бесплатни влезници за Саемот. Посетителот ги покрива патните и административните трошоци кон - саемскиот организатор „Адонис“ од 125 евра со автобуски превоз (доколку е со сопствен превоз – мсе плаќа само 45 евра), - како и организационите трошоци кон Комората (2.950 денари за членки по лице, а 5.900 денари по лице за нечленки на Комората). Пријавување до 25.11.2013 година не.

За повеќе информации за Саемот за пластика посетете ја веб страната www.plasteurasia.com , или контактирајте

Даниела Михајловска Тел: ++ 389 2 3244021 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 daniela@mchamber.mk

Зорица Мешкова Тел: ++ 389 2 3244019 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 zorica@mchamber.mk


четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

БИЗНИС ИНФО

33

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Од 5 до 8 декември 2013 година во Република Турција

„BURSA METAL PROCESSING TECHNOLOGIES FAIR“, „INVENTION 2013“ , „BELEX 2013“ , „BURSA SHEET METAL PROCESSING“ И „BORUTEK 2013“ Станува збор за едни од поголемите специјализирани меѓународни саемски манифестации од ваков тип, на кои ќе учествуваат голем број реномирани странски и турски компании. Посетителите на овие саемски манифестации ќе се сретнат со водечки компании во секторот, со професионалци и инвеститори од металниот, електро, иновативниот и комуникацискиот сектор. Стопанската комора на Македонија, во соработка со „Адонис – Tüyap“, ве поканува да ги посетите саемските манифестации од 5 7.12.2013.година во Бурса. Во рамките на „BURSA METAL PROCESSING TECHNOLOGIES FAIR“ посетителите ќе можат да видат: • преси, електромотори, индустриски печки, безбедносни системи, хидраулични и пневматски системи, машини и нивни резервни делови, компресори, хемикалии, индустриски роботи и др. Во рамките на „BELEX 2013“ посетителите ќе можат да видат: • производство на електрична енергија, генератори, алтернатори, акумулатори, трансформатори, регулатори, електромотори и резервни делови за струја, стартери, проводници, изолатори, кабли (енергетски, телефонски), дистрибуција на електрична енергија, електрична инсталација, индикатори, осветлување, светилки, громобранска заштита, помошна опрема, конектори, системи за пожарни аларми и др. Во делот на „BURSA SHEET METAL PROCESSING“ посетителите ќе можат да видат: • лим, цевки, профили, флексибилен лим, заварување, рачни алати, безбедност при работа и др. Стопанската комора на Македонија, во соработка со овластениот застапник на саемскиот организатор „Адонис Груп“, организира посета на македонски компании на саемските манифестации од 5 - 7.12.2013 година, со автобуски превоз (поаѓање на 4.12.2013 година и враќање на 7.12.2013 година) и алтернативно во сопствена режија (авион или возило). Саемот може да го посетат само двaјца посетители од една кoмпанија. Не е дозволена посета на малолетни деца и лица што не се вработени во Компанијата. Обезбедени се: • бесплатно сместување, две ноќевања со појадок (во реномиран хотел) Check In од 12:00 до 14:00 ч.; • локален трансфер (трансфер од aeрoдpoм до хотел и обратно, како и трансфери од хотел до саем) и • бесплатни влезници за Саемот. Посетителот ги покрива патните и административните трошоци кон • саемскиот организатор „Адонис“ од 125 евра со автобуски превоз (доколку е со сопствен превоз – се плаќа само 45 евра); • како и организационите трошоци кон Комората (2.950 денари за членки по лице, а 5.900 денари по лице за нечленки на Комората). Пријавување до 25.11.2013 година. За повеќе информации за Саемот за метал „BURSA METAL PROCESSING TECHNOLOGIES FAIR“ посетете ја веб-страната: www. bursametalprocessing.com или контактирајте не`. Даниела Михајловска Тел: ++ 389 2 3244021 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: daniela@mchamber.mk

Војкан Николовски Тел: ++ 389 2 3244068 Моб. . 071/557-329 Факс:++ 389 2 3244088 E-адреса: vojkan@mchamber.mk


34

БИЗНИС ИНФО

четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ На 17 декември 2013 година во Република Грција

МАКЕДОНСКО-ГРЧКИ БИЗНИС- ФОРУМ ВО АТИНА

Агенцијата за странски инвестиции и промоција на извозот на Република Македонија (АСИПИ), во соработка со Стопанската комора на Атина, Стопанската комора на Македонија, Сојузот на стопански комори и Северозападна комора на Македонија, ги покануваат сите заинтересирани македонски компании од сите сектори да учествуваат на македонско-грчки бизнисфорум, кој ќе се одржи на 17 декември 2013 година, во Атина, Р.Грција. Целта на овие бизнис средби е интензивирање на меѓусебната трговска размена и поттикнување на извозот на македонските производи и услуги. За време на Б2Б средбите, македонските компании ќе имаат можност да остварат значајни контакти со грчките компании со цел да започнат успешна деловна соработка. Патните трошоци ќе бидат покриени од страна на Агенцијата за странски инвестиции, (организиран превоз до Атина, тргнување на 16 декември 2013 година, враќање на 17 декември 2013 година). Сите останати дополнителни трошоци (хотелско сместување, храна и сл.) ги обезбедуваат самите компании. За успешна реализација на бизнис- форумот, неопходно е македонските компании од сите сектори да го пријават својот интерес за учество, со пополнување на Пријавниот лист кој може да се превземе од веб порталот на Стопанската комора на Македонија: www.mchamber.mk

Ирена Мојсовска Тел: ++ 389 2 3244009 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: irena@mchamber.mk


четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

БИЗНИС ИНФО

35

ПОВИК

Агенцијата за странски инвестиции и промоција на извозот на Република Македонија ги повикува домашните компании

МОЖНОСТ ЗА ПЛАСМАН НА СТОКА ЗА ПОТРЕБИТЕ НА PAN AM 2015 ИГРИТЕ Агенцијата за странски инвестиции и промоција на извозот на Република Македонија (АСИПИРМ) соопштува дека преку економскиот промотер во Канада и е доставена информација за одржување на Pan Am 2015 игрите, каде што македонските компании можат да се пријавуваат за набавка на стоки и услиги потребни за самото одржување на игрите во Торонто. Оние производи и услуги за кои ќе бидат потребни поголеми количини ќе се распишат меѓународни тендери за набавки. Сите заинтересирани компании членки кои би сакале да добавуваат свои производи или услуги за организаторите на овој настан можат да најдат подетални информации на следниов линк http://www.toronto2015.org/lang/ en/gallery/news/buying-the-games-goods-and-services.html, или може да се обратат директно до економскиот промотер за Канада, Ирена Ѓоргиевска irena.georgievska@investinmacedonia.com


36

БИЗНИС ИНФО

четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

ПОНУДА - ПОБАРУВАЧКА

Компанија од Германија заинтересирана е да соработува со компании од Република Македонија во областа на електронско плаќање со понуда на системи. Валидност дo: 28.02.2014 година Компанија од Грција бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на органски тестенини без пестициди и хемиски адитиви. Валидност дo: 28.01.2014 година Компанија од Грција бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на маслинки и маслиново масло. Валидност дo: 28.01.2014 година Компанија од Република Македонија нуди објект на продажба кој е лоциран на главната авто- магистрала СкопјеКуманово во населба Илинден со адреса ул.36, бр.20, патот за с.Ајватовци.Во непосредна близина на објектот е слободната индустриска зона Бунарџик – Скопје, аеродромот „Александар Велики“, формирана е зона од деловни објекти од разни

дејности од производство и трговија а во најава е и отварање на други деловни и станбени објекти за живеење. Плацот е со површина од 3369 м2, Објектот е со површина од 1867м2 Паркинг простор1675м2, Зелен појас 750м2 Основа на објект 945м2, Продажен салон 374м2, Магацин 394м2 со висина до 10м. Канцеларија за продажно оделение 26,80м2, висина 4м Канцеларија магацин 21,90м2,висина 4м Топлотна подстаница 13,80м2, Север соба 3м2, Помошна просторија 9м2, Холови 65,90 м2 Тоалет машки 3,10М2, Тоалет женски 3,10м2, Скали 10,50м2, Галерија 94,70м2 1.Спрат –административен простор -442,1м2,висина 4м. 2.Спрат – Сала за презентација +апартм.297,27м2. 3.Тераса 97,50м2. Објектот може да има повеќе намени: трговија (автосалон, салон намештај, прехрана, маркет, бела техника) или било која малопродажна или административна дејност. Објектот е со сите технички стандарди , дозволи за градба,

технички прием, пп заштити, видео заштита ,сигурносна ограда. Валидност дo: 28.05.2014 година Компанија од Литванија заинтересирана е да пласира автоматски машини за производство на леб во Република Македонија. Валидност дo: 29.01.2014 година Компанија од Норвешка бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на ланци за гуми на разни возила. Валидност дo: 29.01.2014 година Компанија од Полска бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на дрвени внатрешни и надворешни врати. Валидност дo: 29.01.2014 година Компанија од Литванија бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на семиња за расад и органски ѓубрива. Валидност дo: 29.01.2014 година Компанија од Хрватска заинтересирана е за соработка во


четврток, 14 Ноември 2013, Бр. 156

БИЗНИС ИНФО

37

ПОНУДА - ПОБАРУВАЧКА Република Македонија во областа на амбалажа и етикети наменети за прехранбената индустрија. Валидност дo: 29.01.2014 година

Македонија за пласман на кујнски мебел, опрема за купатила, како и разни декоративни елементи. Валидност дo: 31.03.2014 година

Компанија од Германија развива и произведува машини и дополнителни делови за изградба и одржување на надземни далноводи, контактни мрежи, антени и подземни канали, нуди и технички услуги за посебни проекти и конструкција на машини за посебна намена и бара партнери за соработка во Република Македонија. Валидност дo: 30.03.2014 година

Компанија од Франција бара соработка со мелничкопекарските компании во Република Македонија за пласман на адитиви. Валидност дo: 31.03.2014 година

Компанија од Литванија заинтересирана е за соработка во областа пречистување на отпадни води и резервоари со понуда на разни биолошки постројки, филтри за масло и маснотии, станици за пумпање и резервоари отпорни на хемикалии за домаќинства, населени места и големи индустриски претпријатија во Република Македонија. Валидност дo: 30.03.2014 година Компанија од Република Македонија овластен ексклузивен дистрибутер на реномирана фабрика за LED осветлување www. sheenly.com и www.ecolight.lt бара дистрибутери на LED производите за територијата на Република Македонија ,Србија , Косово, Албанија и Грција: -LED панели -LED down lighter -LED цевки -LED сијалици Валидност дo: 30.10.2014 година Турска компанија бара дистрибутер во Република

Компанија од Словачка бара дистрибутери во Република Македонија за пласман на панел радијатори и спирално заварени цевки. Валидност дo: 31.03.2014 година Компанија од Индија бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на медицинска опрема, маси за опрерација,ортопедски импланти и друг мебел за болници. Валидност дo: 31.01.2014 година Компанија од Велика Британија бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на мерна

и машинска опрема (калибратори за притисок, вентили со испуст и вентили со двојно блокирање, мерачи на притисок и делови за инструменти). Валидност дo: 1.02.2014 година Компанија од Велика Британија бара дистрибутери во Република Македонија за пласман на опрема за производство на слаткарски производи. Валидност дo: 1.02.2014 година Компанија од Шведска бара дистрибутери во Република Македонија за пласман на додатоци во храна, витамини и пробиотици. Валидност дo: 1.02.2014 година Контакт: Мирјана Коцева Тел: (02) 3244-035 Факс: (02) 3244-088 mirjana@mchamber.mk

www.mchamber.mk


БИЗНИС ЦЕНТАР ЗА ТРЕНИНГ И ОБУКА

БИЗНИС ИНФО

BUSSINES CENTER FOR TRAINING AND EDUCATION

bsi.

ISO 9001

Quality Management

FS 549642

   

  

  

rɵʗʠʢʗʤʣʜʚʠʤʖʗʝʠʖʠʒʥʜʑʤʑʣʗʠʖʓʚʓʑʓʠ ʡʠʣʗʒʟʠʠʡʢʗʞʗʟʚʡʢʠʣʤʠʢʚʚʓʠʢʑʞʜʚʤʗʟʑ ɴʤʠʡʑʟʣʜʑʜʠʞʠʢʑʟʑɯʑʜʗʖʠʟʚʹʑ rɲʢʑʜʤʚʩʟʑʤʑʟʑʣʤʑʓʑʣʗʠʖʓʚʓʑʓʠʣʠʢʑʒʠʤʜʑ ʣʠʢʗʟʠʞʚʢʑʟʚʞʑʜʗʖʠʟʣʜʚʜʠʞʡʑʟʚʚʓʠ ʙʑʓʚʣʟʠʣʤʠʖʡʠʟʥʖʗʟʑʤʑʣʤʢʥʜʑ rɴʗʢʤʚʦʚʜʑʤʡʢʚʙʟʑʤʠʖɯʚʟʚʣʤʗʢʣʤʓʠʤʠ ʙʑʠʒʢʑʙʠʓʑʟʚʗʚʟʑʥʜʑʟʑɳʗʡʥʒʝʚʜʑ ɯʑʜʗʖʠʟʚʹʑʚɢʔʗʟʨʚʹʑʤʑʙʑʓʢʑʒʠʤʥʓʑʻʗʟʑ ɳʗʡʥʒʝʚʜʑɯʑʜʗʖʠʟʚʹʑ rɱʒʥʜʑʤʑʤʢʑʗʠʜʠʝʥʤʢʚʞʗʣʗʨʚ ʠʖʡʠʟʗʖʗʝʟʚʜ ʖʠʡʗʤʠʜ rɲʢʗʖʑʓʑʻʑʤʑʚʡʢʑʜʣʑʤʑʣʗʠʖʓʚʓʑʑʤʡʠ ʖʠʔʠʓʠʢʣʠʥʩʗʣʟʚʨʚʤʗ rɳʑʒʠʤʑʓʠʔʢʥʡʚʠʖʖʠʞʑʜʣʚʞʥʞʥʩʗʣʟʚʨʚ ɪʑʡʠʓʗʽʗʚʟʦʠʢʞʑʨʚʚ ɣʠʢʚʣɵʢʚʞʩʗʓ ɵʗʝ  ɯʠʒ  CPSJT!NDIBNCFSNL

ɴʚʞʠʟʑɳʚʣʤʠʣʜʑ ɵʗʝ  TJNPOB!NDIBNCFSNL

ɴʤʠʡʑʟʣʜʑʜʠʞʠʢʑʟʑɯʑʜʗʖʠʟʚʹʑ ʥʝtɧʚʞʚʤʢʚʗɺʥʡʠʓʣʜʚi ɴʜʠʡʹʗ ʤʗʝ   ʦʑʜʣ  

Модули на доживотно учење Акредитирани програми од Министерството за образование и наука на Република Македонија Акредитирани програми кои можете да ги следите:

Готвач во угостителски објект Гипсер – монтер Фасадер Аргон Заварувач


БИЗНИС ИНФО СТОПАНСКА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА bsi.

ISO 9001

Quality Management

FS 549642

Ваш деловен соработник во светот на бизнисот Посетете не’ на веб-порталот: www.mchamber.mk Ве очекуваме! http://www.facebook.com/chamber.mk http://www.twitter.com/Chamber_MK http://www.youtube.com/user/MKChamber

Главен и одговорен уредник, Саво Пејчиновски

тел: : (02) 3244036, savo@mchamber.mk Дизајн и графичка обработка Александар Кедиоски тел: : (02) 3244052, aleksandar@mchamber.mk

Стопанска комора на Македонија ул. „Димитрие Чуповски“ 13, Скопје тел: : (02) 3244000, факс: (02) 3244088


БИЗНИС ИНФО

СТОПАНСКА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА

ECONOMIC CHAMBER OF MACEDONIA

ПОКРОВИТЕЛИ

НА СТОПАНСКАТА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА БРИЛИЈАНТЕН Покровител

ПРЕМИУМ Покровители INDUSTRIES

СТАНДАРД Покровители

СИЛВЕР Покровители

дос тапни насек аде ...

Посетете не’ на веб-порталот: www.mchamber.mk Ве очекуваме! http://www.facebook.com/chamber.mk http://www.twitter.com/Chamber_MK http://www.youtube.com/user/MKChamber http://www.linkedin.com/company/economic-chamber-ofmacedonia


Бизнис ИНФО Бр.156