Issuu on Google+

СТОПАНСКА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА БИЗНИС ИНФО

четврток, 20 јануари 2011

1

Членка на: Број 37 од 20.01.2011

контакт call центар (02) 15015

www.mchamber.mk

М-р Никола Груевски, претседател на Владата на Република Македонија

СЛЕДУВА ЕКОНОМСКО ЗАЗДРАВУВАЊЕ АКТУЕЛНО Унапредувањето на извозната клима, поддршката на извозот и освојувањето нови пазари – во фокусот на Стопанската комора на Македонија во 2011 година

ВО ПОТРАГА ПО ПАРТНЕРИ ВО ТРЕТИ ЗЕМЈИ И КАЈ БРЗОРАСТЕЧКИТЕ ЕКОНОМИИ

ПРЕДУПРЕДУВАЊА Неликвидноста станува рак-рана на македонското стопанство

ТРАМПА МЕСТО ПАРИ !?


БИЗНИС ИНФО

2

четврток, 20 јануари 2011

ПОДВЛЕЧЕНО Неликвидноста станува рак-рана на македонското стопанство

ТРАМПА МЕСТО ПАРИ !?

Најголема опасност и во 2011 година продолжува да биде неликвидноста. Тоа беше проблем кој посебно силно го почувствуваа фирмите и во текот на 2010 година. Многу фирми не можеа да си ги наплатат побарувањата, освен на домашниот пазар и на странски пазари, што досега се случува многу ретко. Понатаму, увозниците се соочија со построги услови за плаќање и поскапи цени за набавка, бидејќи и странските фирми се соочија со последиците од кризата. Во текот на изминатата 2010 година имаше и извесно доцнење со повратот на ДДВ, што им создаде дополнителен притисок на фирмите врз ликвидноста. Ако на тоа се додаде и намалената продажба, тогаш притисоците врз ликвидноста на фирмите беа навистина многу силни во 2010 година. Наместо финансиско плаќање, компензациите се вратија на голема врата. Пречките во работењето беа навистина големи и ги почувствуваа речиси сите. Кога тој ризик и проблем трае подолго, може да ја доведе во прашање и солвентноста на фирмите. Како проблем може да се посочи и нивното ограничено работење на домашниот пазар. Македонија е мал пазар и малите и средните претпријатија мора да имаат предизвик и храброст да излегуваат на странските пазари. Компаниите веќе сфаќаат дека тоа е клучно за поуспешно работење и излегуваат на соседните пазари како Косово, Србија, Бугарија. Co цел поголема успешност при освојувањето на овие пазари потребно е претходно да се направи анализа на пазарот, да се имаат одредени контакти, да се проучи законската регулатива на земјата, да се располага со повеќе информации за тоа со кои партнери може да се воспостави деловна соработка. Друг предизвик, посебно за малите и средните фирми, е зголемување на нивниот капитал. Многу често се слуша дека банките не ги кредитираат малите и средните претпријатија. Јас апсопутно не се согласувам со тоа. Ние како банка сакаме да кредитираме фирми кај кои кредитниот ризик не е висок. Доколку се оцени од страна на банката дека фирмата има висок кредитен ризик и доколку банката, сепак, реши да ја кредитира таквата фирма, тогаш каматната стапка на таквиот кредит би била повисока. За фирмите да бидот поатрактивни за банките и да имаат помал кредитен ризик треба се` повеќе до си го легализираат и формализираат капиталот. Можеби порано имаше страв кај основачите на фирми да го внесат на име на фирмата капиталот што го создале, па го чуваа на свое име. Кога банките ги гпедаат финансиските извештаи, гледаат фирма со мал капитал и сопственик со голем капитал. Но, тоа е ризик и за сопственикот и за фирмата, бидејќи со мал капитал не може да земе поголем кредит за развој. Уште еден проблем кој исто така станува многу очигпеден кај малите и средните фирми е недостигот од добро корпоративно управување, посебно во процесот на растење на фирмите. Сопственикот кој ја основал и развил фирмата е главниот мотор и двигател на фирмата. Меѓутоа, во еден момент, кога фирмата станува поголема, таквиот начин на управување и водење веќе не функционира. Тогаш недостига ангажирање на професионални менаџери кои ќе можат да го управуваат и водат бизнисот и во отсуство на основачот. Постои ризик доколку основачот е оневозможен да продолжи да го води бизнисот, фирмата да престане да работи. Тоа е ризик, како за фирмата, така и за банката која анализира една фирма дали и каков кредит да и` одобри. Професионалната структура на платени менаџери во една фирма го намалува кредитниот ризик на фирмата, бидејќи нејзиното работење не зависи само од една клучна фигура, сопственикот. (Јованка Јолеска – Поповска, генерален директор и член на Управниот одбор на ПроКредит Банка)

ЗДРУЖУВАЊЕТО ТЕШКО ОДИ

Многу е добра идејата за здружување на градежните фирми во регионот, но нашите фирми се плашат од таков потфат, најверојатно поради тоа што се толку расцепкани, па мислат дека немаат капацитет за таква работа. Заинтересирани се единствено „Гранит„ и „Бетон„, но тие самостојно си бараат работа, а ние како Комора сме подготвени да им помогнеме во реализирањето на преговорите. (Никола Велковски, претседател на Здружението на градежништво, индустријата за градежни материјали и нематели во Стопанската комора на Македонија)

Покровители


четврток, 20 јануари 2011

БИЗНИС ИНФО

3

ИНТЕРВЈУ

М-р Никола Груевски, претседател на Владата на Република Македонија

СЛЕДУВА ЕКОНОМСКО ЗАЗДРАВУВАЊЕ

* Светската криза ја поминавме со најмалку можни штети. Немаше девалвација, не пропадна банка, не зголемивме данок. Следуваат подобри денови. Буџетот е со историско највисоко ниво на капитални инвестиции. Реално е да се очекува раст од 3,5 проценти во 2011 година. Имаме повеќе странски инвестиции отколку СДСМ во сите мандати. Ние сме Влада која стратешки го поддржува градежништвото, денес во Македонија се гради. Можно е патиштата да ги гради државата. Чебрен, Галиште, гасоводот, Вардарска долина и другите инвестиции во енергетиката ќе имаат крупен ефект во економијата. Македонската информативна агенција - МИА објавуви мега интервју со претседателот на Владата на Република Македонија. Го пренесуваме делот од разговорот со м-р Никола Груевски на економски теми... * Како ја оценувате 2010-та од економски аспект и кои се Вашите очекувања за 2011-та на чиј почеток сме? Минатата беше тешка година, пред се`, поради влијанието на светската економска криза во Македонија. Ако 2009-та беше првата цела година кога ние ја почувствувавме оваа криза, 2010-та беше втора по ред и од тој аспект беше потешко затоа што одредени акумулации и резерви, кои компаниите ги имаа претходно, веќе беа потрошени во првата година на светската криза. Од друга страна, во 2010-та започна она што на самиот нејзин почеток го предвидовме, а тоа е почетокот на бавното закрепнување од кризата. Ако во 2009-та имавме мал пад на БДП од - 0,9 отсто, веќе во 2010-та имаме подобрување. Во отсуство на финални резултати за целата година би рекол дека по првиот квартал, кој покрај светската криза беше и под силно влијание на почетокот на економската криза во Грција како наш сосед, веќе вториот и третиот квартал беа одбележени со раст на БДП од 1,1 и 1,3 отсто, што претставува потврда на очекувањето забавено закрепнување. Судејќи по другите економски параметри и растот на извозот, увозот, приходите во буџетот, растот на градежништвото и други параметри, очекуваме дека четвртиот квартал ќе биде со уште повисок резултат од вториот и третиот, така што постои веројатност дека 2010-та ќе ја завршиме со раст меѓу 1,5 и 2 отсто, што би било приближно на проектираното. Карактеристично за 2010-та е што многу голем дел од растот повлече градежништвото, кое е директно поврзано со уште 26 други стопански гранки. Во тој дел политиките на Владата, особено оние од вториот пакет на антикризни мерки кои беа поврзани со отворање многу јавни работи, градежни работи, се покажаа исправни. *Ако се сумираат резултатите, како поминавме, каков е Вашиот впечаток? Поминавме две години кои се дел од светската

економска криза која е најголема во светот по онаа од пред 80 години со најмалку можни штети, споредено со други држави. Реформите кои постојано ги спроведувавме во овие четири години, како пред кризата, така и за време на неа, како и четирите пакети на антикризни мерки, помогнаа земјата да одбегне многу непријатности со кои се соочија други земји во овој период. На пример, не се дозволи девалвација на валутата, не се случи пропаѓање на банка, не се случи масовно отпуштање од јавниот сектор, ниту пак намалување на платите во јавниот сектор или намалување на пензиите на пензионерите. Девизните резерви на државата се вратија не само на нивото од пред кризата, туку и повеќе од тоа, а тие се гарант за стабилноста на валутата, на денарот. Повеќето земји во Европа за време на кризата ги зголемија даноците, ние не само што не ги зголемивме туку во сред криза дополнително ги намаливме, како што беше примерот со данокот на добивка и со придонесите за здравствено и пензиско осигурување. Она што е посебно важно е што за време на кризата имавме најнизок буџетски дефицит во Европа, во 2009-та 2,7 отсто, убедливо најнизок, а во 2010та 2,5 отсто, еден од најниските. Тоа со други зборови значи и најниско задолжување, бидејќи буџетскиот дефицит во најголема мерка се покрива со задолжување. Нивото на јавен и државен долг остана ниско и умерено. Јавниот долг е околу 34 отсто, а државниот, во кој не влегуваат задолжувањата на НБРМ, а тоа се претежно благајничките записи, е 23,7 отсто од БДП. Во првите две години пр��д кризата успеавме за само две години невработеноста да ја намалиме од околу 37 отсто на околу 32 отсто. Доколку не беше кризата, сега сигурно ќе бевме на околу 27-28 отсто. Сепак, кризата го погоди реалниот сектор и странските инвестиции, и задоволен сум што за разлика од други земји, кај нас за време на кризата не дојде до ново зголемување на невработеноста. Тоа се задржа на ниво од околу 32 отсто, што иако е високо, сепак е добро што дополнително не се зголеми за време на кризата. Морам да кажам, дека во голема мерка од помош ни беа чекорите што ги преземавме пред да се појави светската криза. Воведувањето на рамниот данок, намалувањето на персоналниот данок на доход и намалувањето на данокот на добивка во 2007 и 2008 година во голема мерка им го олеснија работењето на компаниите за време на кризата. Исто така, од голема полза за издржливоста и виталноста на државата беше и фактот што пред кризата Владата донесе одлука за предвремено раздолжување кога практично јавниот долг го намаливме од 41,5 отсто на 29 отсто од БДП. Ќе потсетам дека најголеми проблеми за време на кризата имаа државите кои од претходно


4

БИЗНИС ИНФО

четврток, 20 јануари 2011

ИНТЕРВЈУ имаа најголеми долгови. Тие мораа да зголемуваат даноци, да одат со нови многу скапи задолжувања и да ги намалуваат бенефициите за социјално згрижените лица што беше пример во Германија, да ги намалуваат платите и пензиите, како, на пример, во Романија и многу други земји или пак масовно да отпуштаат од јавната администрација како сега во Англија.

во Европа, и главно во земјите на ЕУ. Нашата економија е поврзана со економиите во Европа, и влошувањето или подобрувањето на економиите на поголемите и поразвиени европски држави во голема мерка влијае на нашиот извоз, како и на нивото на странски инвестиции. *Добро, тоа е она што е поврзано со надворешни фактори, што со она што зависи од нас? Добар знак е што каматите почнаа позначително да опаѓаат и има најава и за натамошно нивно намалување. Кредитниот раст кој во 2009-та беше многу мал, веќе во 2010-та беше околу 9 отсто и очекувам годинава да биде поголем, што е еден од главните фактори на растот на секоја економија. Во тој правец охрабрува што штедењето растеше повеќе од растот на кредитите. Тоа во 2010-та беше околу 14 отсто и тоа укажува дека постојат потенцијали за натамошен раст на кредитирањето. Сепак, во овој дел, од голема важност е и самите фирми да понудуваат поквалитетни проекти со кои ќе бараат кредити од банките. Неколку банкари кои ги сретнав неодамна во неформален разговор ми кажаа „пливаме во пари“ и се пожалија дека имаат проблем со многу слаби проекти од компаниите. Тоа е проблем кој не треба да се занемари. Исто така добар знак е што градежништвото и понатаму е во одлична кондиција. Земјоделството и покрај сите проблеми ќе остане со поддршката што ја ветивме уште пред светската криза, а тоа значи нови 115 милиони евра за субвенции. Да потсетам, од 2003-та до 2006-та, до доаѓањето на оваа Влада, субвенциите беа околу 5 милиони евра годишно, а сега зборуваме за 23 пати поголеми субвенции и тоа во услови на светска економска криза. За 2011-та имаме проектиран буџет со историски највисоко ниво на капитални расходи, односно средства за инвестиции. Ланскиот буџет беше со највисоко ниво на капитални расходи, а овогодинашниот е за една третина поголем во делот на капиталните инвестиции.

*Може ли да издвоите која е најголемата загуба од светската економска криза? Мислам дека една од најголемите штети што ни се случија од светската криза е тоа што беше запрен еден досега кај нас невиден подем на економијата, како што беше во 2007 и 2008 година. Никогаш претходно во нашата историја не сме имале две години по ред со толку висок раст на економијата, како оној од 6,1 отсто во 2007 и оној од 5 отсто во 2008-та. Ниту сме имале раст на извозот за цели 60 насто како што имавме во овие две години, ниту пак приближно 1 милијарда евра странски директни инвестиции за само две години, односно повеќе отколку што Македонија имала во сите досегашни години на владеење на СДСМ. Никогаш досега и не се случило за само две години невработеноста да се намали за четири процентни поени. Ние веднаш реагиравме и со зголемување на пензиите кои во просек пораснаа за една третина во овој период, а платите во јавниот сектор на двапати ги зголемувавме и во тие две години се зголемија за над 20 отсто. Тој раст имаше влијание и на приватниот сектор, каде исто така започна таков тренд. Граѓаните кои се невработени и кои немаат никакви приходи добија право на син здравствен картон и права во овој дел исти како со оние кои се вработени. Воведовме и стимулации за трето и четврто родено дете, дваесеткратно ги зголемивме субвенциите на земјоделците, започнавме големи инвестиции во образованието, здравството, екологијата, културата, безбедноста, судството... Тоа беше одличен залет. Многу силен старт, кој светската криза го пресече како со нож и ни донесе многу проблеми, на сите нас. * Што од капиталните проекти ќе се финансира, опозицијата излезе со критика дека нема да има ништо значајно? Во 2011-та ќе продолжи реализацијата на огромниот пакет на набавка на апарати и опрема за здравството во износ од приближно меѓу 90 и 100 милиони евра, како и на проектот за реконструкција на болниците и клиниките во вредност од 100 милиони евра, што целосно треба да заврши до крајот на 2012-та или почетокот на 2013 година.

*Тоа е зад нас, но што во 2011-та? Во оваа година очекуваме да продолжи трендот на олабавување на светската криза, губење на нејзиниот здив и како последица на тоа и повисок раст на економијата од околу 3,5 отсто. Доколку ова се реализира, тогаш голема е веројатноста дека конечно во 2012 година земјата ќе се врати на старите патеки на висок економски раст, за кога е можен раст од 4,5 до 5 отсто. Сепак, сите овие проекции во голема мерка ќе бидат остварливи доколку во цела Европа продолжи зајакнувањето на економијата, бидејќи нашиот извоз во најголем дел оди

* Тоа е значајно, но опозицијата вели дека нема инвестиции во инфраструктурата!? Да се доискажам. Ова подразбира дека ќе продолжат инвестициите во патната инфраструктура, проектот кој предвидува градба или реконструкција на над 200 локални патишта и над 200 километри регионални патишта, проект вреден 120 милиони евра кој треба да заврши кон крајот на 2012-та. Дел од нив веќе почнавме, а некои дури и ги завршивме како што е регионалниот пат Куклиш-Банско и над 50-тина локални патишта. Од март ќе започне градба на водоводи во сите општини во вкупен износ од 50 милиони евра. Оваа година се надеваме и на успешно завршување на повикот за изнаоѓање концесионер за градба на повеќе автопатишта, а доколку тоа не успее, тогаш ќе ја смениме стратегијата и дел по дел ќе ги гради директно државата.


четврток, 20 јануари 2011

БИЗНИС ИНФО

5

ИНТЕРВЈУ * На линија на поддршка на градежништвото, не пропуштате можност да го истакнете тој факт... Навистина ли е толку значаен? Тоа е затоа што е за истакнување, има конкретни и има значајни проекти за градење... Очекуваме годинава да почне градбата на медицинскиот факултет во Штип, зградата на Агенцијата за телекомуникации, зградата на Министерството за финансии, карабина на поранешна Југобанка, како и објектот за над 20 државни институции на просторот кај црквата Пресвета Богородица, кои во моментот во најголем дел се под кирија и од буџетот се плаќа значаен издаток за тоа, а во помал дел се сместени во руинирани 50 годишни бараки. Потоа, градбата на неколку катни гаражи во центарот на Скопје, да продолжи градбата на зградата на Кривичниот суд, зградата на Обвинителството и на Македонската филхармонија, на Министерството за надворешни работи, а да привршат и зградите на Уставниот суд, Стариот скопски театар, Музејот на македонската борба, како и зградата на Министерството за земјоделство. Продолжува и инвестицијата вредна околу 50 милиони евра во изградба на социјални станови, како и станови за деца без родители, самохрани мајки и млади брачни двојки. Годинава ќе пристигне и околу една третина од планираните автобуси кои ќе ги заменат 20 години старите автобуси на ЈСП, а ќе се заврши и жичарницата од Средно Водно до Милениумскиот крст на врвот на Водно. Во втората половина на 2011-та ќе започне голема, околу 50 милиони инвестиција во реконструкција и доградба на затворите, вклучувајќи ги и „Идризово„ и затворот „Скопје„ во Шуто Оризари, за што во моментот се изработуваат проекти. Годинава ќе заврши и изградбата на источната и западната трибина на Националната арена „Филип Втори Македонски„, а ќе продолжи и проектот за изградба и реновирање на поголем број училишта, како и училишни спортски сали. Изградбата на слободните зони Скопје 2, Тетово и Штип, исто така ќе продолжи и се очекува да завршат до крајот на 2012-та. Најдоцна до октомври најавено е завршување на аеродромот „Александар Велики„ и реконструкцијата на аеродромот „Св. Апостол Павле„ во Охрид, од страна на концесионерот ТАВ, проект вреден 120 милиони евра кој е во полн ек. Ќе продолжи изградбата и на пречистителната станица во Ѓорче Петров, а ќе започне и во Сарај. Проектот за изградба на нови десет бунари и цевковод за полнење на Дојранското Езеро кој почна, па малку подзапре поради кризата, ќе продолжи, а ќе продолжат и активностите на хидросистемот „Злетовица„. Тоа се само дел од проектите кои ги турка Владата, а има и уште многу, кои ќе ја одбележат 2011-та и позитивно ќе влијаат на економијата.

* А Чебрен и Галиште, очекувате ли позитивна разврска? По неуспешниот обид за изнаоѓање концесионер на браната Чебрен и Галиште ќе следува нов таков обид оваа година. Луѓето кои го спроведуваат овој проект се оптимисти. МЕПСО, откако го заврши далноводот кон Бугарија, ќе инвестира во нов таков кон Србија, а ќе се прават проекти и за други далноводи кои не` поврзуваат со регионот. Во тек е проектирањето на гасоводот, па се надевам годинава некаде во втората половина да започне и неговата градба. Планирани се повеќе инвестиции во енергетиката. Покрај градбата на мали хидроцентрали под концесија, како и неколкуте инвестиции на ЕЛЕМ и МЕПСО, работиме на затворање на финансиската конструкција со меѓународните финансиски институции за изградба на хидроцентралите Бошков Мост и Луково Поле, а вршиме анализа и за повеќе хидроцентрали на реката Вардар како дел од проектот Вардарска долина. Ова се крупни проекти кои бавно се движат, но кога ќе започне нивната градба, ќе има огромен ефект на економијата. * Како го оценувате склучувањето на договорот за заем од 480 милиони евра со ММФ? Македонија е прва земја-членка на ММФ што ќе има можност да го користи овој нов инструмент кој е наменет за земји со здрави политики. Ова е практично потврда од ММФ за исправноста на економските политики што ги води Владата во изминатите неколку години, особено во услови на најголемата светска економска криза во последните 80 години и би рекол најдобар демант за сите неосновани критики кои ги трпевме од опозицијата и некои самонаречени експерти.

Склучувањето на оваа кредитна линија ќе помогне во зајакнувањето на довербата, ќе овозможи полесен пристап до средства на пазарите на капитал и генерално ќе даде силна поддршка да продолжиме со истото ниво на квалитетни и здрави економски политики во сите сфери. Тука пред се` мислам на продолжување на фискалната политика со умерено ниво на фискален дефицит, кој оваа година е планиран да изнесува до 2,5 отсто, но и во делот на вкупното ниво на јавен долг, во делот на стабилноста на девизните резерви и задржувањето на стабилниот девизен курс на денарот, како и продолжување на структурните реформи кои треба да овозможат подобрување на конкурентноста на македонската економија и остварување подобри економски резултати во наредниот период. (МИА)


БИЗНИС ИНФО

6

четврток, 20 јануари 2011

АКТУЕЛНО

Унапредувањето на извозната клима, поддршката на извозот и освојувањето нови пазари – во фокусот на Стопанската комора на Македонија во 2011 година

ВО ПОТРАГА ПО ПАРТНЕРИ ВО ТРЕТИ ЗЕМЈИ И КАЈ БРЗОРАСТЕЧКИТЕ ЕКОНОМИИ

Функцијата на Стопанската комора на Македонија, меѓу другото, е да дава и логистичка поддршка на компаниите во интернационализација на деловните активности со краен резултат - зголемување на извозот. Токму од тие причини, унапредувањето на извозната клима, поддршка на извозот и освојување нови пазари – е во фокусот на Стопанската комора на Македонија во нејзините активности во 2011 година. Ова го нагласи Љубица Нури, директор на Дирекцијата за меѓународна соработка, промовирање и информирање на редовната прес-конференција во Стопанската комора на Македонија. При моделирањето на активностите се имаше предвид дека: * Споредбено 11-те месеци 2010/2009 година, вкупната надворешна трговија на Република Македонија е поголем за 12,7% (2009 во однос на 2008 изнесуваше - 31,2%,) извозот за +22,8% (2009 во однос на 2008 изнесуваше -35%), а увозот за +6,5% (2009 во однос на 2008 изнесуваше -29%). Во првите единаесет месеци од оваа година покриеноста на увозот со извозот изнесува 61,8% a трговскиот дефицит изнесува 1,854 милиони САД долари. Во 2009 година, за ист период, покриеност на увозот со извозот изнесувал 53,6% а трговскиот дефицит изнесувал 2,115 милиони САД долари

Надворешно-трговска размена на РМ по години Во 000. САД$ ИЗВОЗ

% Споредбено извоз

УВОЗ

% Споредбено увоз

ВКУПНО

% Споредбено вкупно

БИЛАНС

I-XI 2010

2.995

+22.8 % 2010/2009

4.849

+6,5% 2010/2009

7.844

+12,7% 2010/2009

-1.854

I-XI 2009

2.439

-35 % 2009/2008

4.554

-29% 2009/2008

6.993

-31,2% 2009/2008

-2.115

I-XI 2008

3.748

6.410

10.158

-2.663

* Во однос на регионалната насоченост, индекс на раст на извозот статистика бележи во однос на ЕУ, ЕФТА земјите во развој, и земјите од Западен Балкан. Во вкупната структура на извозот ЕУ учествува со 61,4% (56,2%, ист период во 2009), Западен Балкан 31%. (37,2% во 2009). Според вкупниот обем на надворешно трговска размена, Република Македонија најмногу тргува со Германија, Србија, Грција, Бугарија и Италија (44,2% од вкупната надворешно - трговската размена се врши со овие пет земји). * Процесот на ЕУ-интеграција продолжува, односно либерализацијата на трговијата со ЕУ како и со ЕФТА - од 2011 година таа целосно ќе се либерализира. Ист процес продолжува и во рамките на ЦЕФТА. Либерализација е постигната, покрај инпутите од ЕУ во рамките нба ЦЕФТА како во извозот така и во увозот со EУ и размента на производи во рамките на ЦЕФТА, и во однос на имплементацијата на дијагоналната кумулација на потеклото со Турција, ЕУ, Македонија, Црна Гора и Србија. Тоа значи дека прашањето на конкурентност на компаниите во 2011 година ќе се заострува, но ќе се отворат и новите предизвици за развој и привлекување на странските инвестиции. * Трендовите не даваат доволно елементи за да се очекува позначајно намалување на трговскиот дефицит или зголемување на извозот во однос на намалување на увозот. Процеси на либерализациијата на трговијата и зголемување на отвореноста на пазарот ќе влијае и врз зголемен интерес за увоз и стеснување на извозните трговски позиции на традиционалните пазари. Програмските промотивни активности ќе бидат моделирани според потребите на стопанските сектори, големината на компаниите и индивидуалните потреби. И во 2011 година фокусот ќе биде насочен кон зајакнување на интернационализацијата на регионалните бизниси, односно поттикнување и поддржување на регионалните комори да воспоставуваат соработка со регионите во други држави, пред се` во земјите од Југоисточна Европа и ќе се охрабруваат да ја унапредат прекуграничната соработка. Особено во рамките на фондовите на ЕУ. Освен унапредувањето на соработката со ЕУ, ЦЕФТА и со други земји од Југоисточна Европа, во 2011 година, особено внимание ќе се посвети на промоција на соработката со земјите од Медитеранската унија, Централна Азија, Руската Федерација и земјите од Голфот. Со некои земји од овие региони порано постоеше соработка која сега треба да се обнови, а со некои допрва ќе се воспоставува. Стопанската комора на Македонија и во 2011 година ќе ги продолжи своите активности во рамките на интернационалните бизнис-асоцијации, институции, тела или соработка со нив. (Асоцијацијата на балканските комори; Балканскиот центар за трговска промоција, Меѓународната трговска комора, UNECE CEFACT...); иницијативи (ЦЕФТА Форум 2006, ЦЕФТА Секретаријатот, Советот за регионална соработка, СЕЦИ....). Активниот статус во овие организации и иницијативи ќе овозможи бенефит за членките по разни основи, пред се` преку проекти, директно и индиректно. Воедно, таквата активност ја вбројува Комората во рангот на респектабилни комори со интернационален квалитет.


четврток, 20 јануари 2011

БИЗНИС ИНФО

7

АКТУЕЛНО

ОБЛИЦИ НА ПРОГРАМСКИТЕ АКТИВНОСТИ Промовирањето на деловните активности на членките/ секторите ќе се оставрува преку билатерална и мултилатерална коморска соработка (организирање деловни мисии во земјата и во странство, презентирањето на трговските можности и инвестиционите потенцијали на членството и земјата, објавување и размена на понуда/побарувачка, спојување на домашни компании со странски врз основа на индивидуалните барања, учество и организирање на саеми и други видови промотивни настани, печатење промотивни материјали...). Со цел соодветно промовирање и презентирање на нашите членки, поединечно и на ниво на организациони форми (здруженија, групации), Стопанската комора на Македонија во 2011 година своите активности ќе ги насочи кон: * активно учество на промотивни, пропагандни и бизнис-средби, како и заеднички настап во странство на специјализирани изложби и саеми, бизнисфоруми согласно иницираниот интерес на стопанските субјекти за одредени пазари; * афимирање - промовирање на производниот потенцијал на македонското стопанство преку печатени материјали на ниво на производни сектори. Информирањето на членството ќе биде во функција на зајакнување на конкурентноста како на домашниот, така и на странскиот пазар. Информирањето ќе биде насочено кон давање компетентни информации за: * можностите за настап на странските пазари; * меѓународната, регулативата на ЕУ и регулативата во одделни земји од значење за обавување на конкретни деловни активности; * имплементацијата на договорите за слободна трговија; * информации за можностите за користење на финансиските и други видови поддршка како од ЕУ, така и меѓународни; * политики на ЕУ во одделните стопански сектори како и во други земји, а се` со ефект, директен или индиректен врз домашното стопанство. Унапредувањето на амбиентот во кој се одвиваат меѓународните деловни активности со коишто се влијае на подобрување на општиот деловен амбиент за меѓународна стопанска соработка: а) согледување на пречките во оптимализацијата на условите на стопанската соработка со странство и иницирање решенија за нивно надминување пред домашните владини претставници (владини заеднички комитети, поткомитети и мешовити комисии за имплементација на договорите за слободна трговија). Iстата функција ќе се реализира и на билатерално ниво, преку меѓукоморска соработка (мешовити комори и деловни совети); б) давање директни консалтингуслуги и друга експертска поддршка на компаниите во решавањето конкретни проблеми во областа на надворешно-трговското работење, а со цел зајакнување на нивните пазарни позиции во странство. в) лобирање, застапување и развивање на приватнојавен дијалог и партнерство. Медиумската промоција и издавачката дејност во 2011 година ќе се одвиваaт преку веб-порталот на Стопанската комора на Македонија и преку веќе воспоставеното речиси секојдневно

дистрибуирање на „Бизнис Инфо“ во електронска форма до членките преку веб сајтот. Во третирањето на темите од активностите на Комората, нејзините членки и воопшто македонската економија, и понатаму ќе се подготвуваат современи и концизни текстови со ударни наслови за да ja заинтригира јавноста и на тој начин да се придонесе кон зголемување на угледот и членството на Комората. ПРОЕКТНИ АКТИВНОСТИ Проектите, главно меѓународните, се еден од основните инструменти преку кои ќе се реализираат дел од наведените програмски активности за промоција на членството на Комората: * Проект Партнери 3 - Eurochambres - Реализацијата на оваа проектна активност се очекува да почне во првата половина на 2011 година * Проект КОЛЕКТИВ, - 7 рамкова програма ФП7, изработка на општествена платформа за иновативност. Комората е еден од 13 партнери во конзорциумот (Италиа, Шпанија, полска, Словенија, Англија, Грција, Франција, Европска Асоциација ан мали, средни фирми и занаети). * Проект АМАД и Франкофонија - и во 2011 година продолжува проект АМАД алатка за пристап на меѓународни тендери од земјите на Франкофонија. Со членување во Франкофонија, и Комората како фоклана точка за АМАД се отварат можнпост за воспоставување на директна коморска комуникација со определени земјит од Африка, Блиски и Далечен исток. * Асоцијацијата на балканските комори (АБК) реализирање на активности врз основа на Програмата за работа на АБК за 2011 година, под претседателството на Бугарската трговско индустријска комора. * Балканскиот центар за трговска промоција (БЦТП) активности: * промоција на регионалната трговија: - саемска промоција во рамките на заедничкиот штанд на БЦТП на меѓународните саеми во: Измир, Солун, Пловдив, Скопје, Букурешт, Белград. - Билтен на балканската трговија - изработка на текстови во кои ќе има информации за трговијата, понудата и побарувачката, тендерите, инвестициите, потенцијалите на РМ; * Продолжување на активностите како партнер во Проектот „Зајакнување на претпријатијата на патот кон економски раст и ЕУ-интеграција“ (формирање на 4 инфо-канцеларии за ЕУ-фондови и друга поддршка на мали и средни претпријатија преку унапредување на коморските услуги) со Братиславската регионална стопанска комора, финансиран од Slovak Aid - Словачка државна агенција за поддршка на развојот. Во 2011 година ќе се реализираат два бизнис форуми во Братислава и Скопје. * Активности во рамки на ЦЕФТА коморскиот проект Имплементација на ЦЕФТА со цел подобрување на интернационализацијата на економиите во Југоисточна Европа, во кој партнери се коморите од земјите-членки на ЦЕФТА, раководен од Унијата на германските индустриски и трговски комори (ДИХК), финансиран од Федералното министерство за економија и соработка на Германија. Во 2011 година, активностите се насочени кон спроведување на обуки на вработените и членството; промовирање на македонските компаниите на германскиот пазар; зајакнување на интра регионалната интеграција на компаниите и поголема промоција на регионот во светот.


БИЗНИС ИНФО

8

четврток, 20 јануари 2011

ЗАФАТИ

Приоритети на Царинската управа на Република Македонија годинава

ПОСТИГНУВАЊЕ ИНТЕРОПЕРАБИЛНОСТ СО ЕУ

- Царинската управа на Република Македонија од март ќе почне со изработка на нов НЦТС софтвер за постигнување интероперабилност на податоците со земјите членки на Европската унија и со Европската комисија што ќе се финансира со ИПА 2009 фондовите, најавил директорот на Царинaта Ванчо Каргов. - Во областа на царината имаме обврска технички да се подготвиме за спојување со електронските царински системи на Европската унија и Европската комисија, како и да го хармонизираме нашето законодавство во однос на Заедничката транзитна конвенција на ЕУ, појаснил Ванчо Каргов на средба со новинарите, а пренесува МИА. За да може тоа да се направи во моментов се работи на развој на новиот царински софтвер НЦТС, бидејќи постојниот не е компатибилен за размена на податоци со Европската комисија која е надлежна за царината на земјите од ЕУ. - Оваа година завршуваме со изработката на националниот софтвер за обработка на царински декларации и почнуваме со изработка на софтверот за постигнување интероперабилност со софтверите на земјите членки на ЕУ и на ЕК, нагласил Каргов.

НАПЛАТАТА НА ЦАРИНАТА ЛАНИ ЗА ДЕСЕТТИНА ПОНИСКА Царинската управа на Република Македонија во текот на минатата година наплатила царини во износ од околу пет милијарди денари и 13,5 милијарди денари акцизи, истакнал директорот на Царинaта Ванчо Каргов на средба со новинарите. Како што пренесува МИА, тој посочи дека лани наплатата на царини е помала за 10 отсто во однос на 2009 година. - Тоа делумно се должи на намалувањето на голем дел на царинските стапки во текот на минатата година, но и на повеќето договори за слободна трговија, нагласил Ванчо Каргов. Во текот на минатата години биле увезени преку 50.000 користени возила, а интересот за увоз продолжил и по септември до кога можеа да се увезуваат возила кои го исполнуваат стандардот ЕУРО 1. - Во последните три месеци од 2010 година просечно се увезуваа по околу 2.500 користени возила што е добро во споредба со 2009 година кога за цела година беа увезени нешто под 3.000 користени возила, истакнал Каргов. - Во 2010 се увезени и околу 10.000 нови возила. Увозот на користени возила била причина и за зголемување на бројот на посети на веб-страницата на Царинската управа во текот на минатата година. -Во 2010 година на веб-страницата на Управата имаше 1,7 милиони посетители од кои најголем дел се интересираа за увоз на користени возила. За разлика од 2011 во 2009 година вкупниот број на посети на вебстраницата изнесуваше околу 900.000, - посочил Каргов.

Во врска со националното законодавство неопходно за пристапување во системот, Каргов рекол дека веќе се подготвени измени на Царинскиот закон кои се доставени до Министерството за финансии со кои се врши речиси целосно хармонизирање со потребите за пристапување кон Конвенцијата за заеднички транзит. - Доколку се донесат измените на Законот како држава можеме да покренеме постапка за пристапување кон Конвецијата за заеднички транзит на Европската унија и пред влезот во Унијата, подвлекол Каргов и појаснил дека тоа нема да значи дека 75 отсто од царинските приходи ќе треба да ги плаќаме на ЕК како што прават останатите земји членки на ЕУ. Тоа ќе биде обврска по влегувањето на земјава во ЕУ. За да се постигне тоа, како што истакнал, неопходно е да се работи и на внатрешната организација Царинската управа и зајакнувањето на системите на задржување на знаењето и за самоконтрола, како и да се изгради систем кој самиот ќе се надградува. - Годинава ќе се фокусираме и за измени на Законот за царински мерки за заштита на правата од интелектуална сопственост, пред се, за санкциите за тие што произведуваат или тргуваат со фалсификувана стока, измени на Законот за Царинска управа за доусогласување со Кривичниот законик и Законот за кривична постапка, на обуките на вработените, мерењето на успешноста на царинските прекршочни и кривични пријави, јакнењето на локалното царинење, како и на продажбата на запленетите стоки, истакнал Каргов. Директорот на Царинската управа најавил дека годинава ќе се спроведе зајакнување на системот за забрзување на царинската постапка, а ќе се воспостави и нов царински систем за обработка на царински декларации. Воедно, и ќе се направат електронски достапни и апликациите за добивање на одобрение за увоз за облагородување и за други царински и даночни постапки како што се царински и акцизно складирање, поедноставени царински постапки, како и понатамошно елиминирање на одредени надоместоци кои не се во согласност со европските стандарди и намалувањето на акцизите и изработка на нов софтвер за нивно администрирање и издавање акцизни дозволи. - Ќе се спроведе и јавна кампања за најмладите за штетите од трговијата, консумирањето и производство на фалсификувана стока, а ќе се воведе и електронски систем за анализа на ризик за сите инспекциски органи, додал Каргов.


четврток, 20 јануари 2011

БИЗНИС ИНФО

9

БАНКАРСТВО Охридска банка, Societe Generale Group

НАМАЛЕНИ КАМАТНИТЕ СТАПКИ И НОВ СТАНБЕН КРЕДИТ

* Охридска банка ги намали каматните стапки на кредитите за население до 1,6% и воведен нов станбен кредит со каматна стапка 6,5% фиксна за првата година.

ЈП „Комуналец потпиша договор за заем со германската КФВ банка

РЕШЕНИЕ ЗА ПРОБЛЕМОТ СО ЗАГУБИТЕ ВО СИСТЕМОТ НА ВОДОСНАБДУВАЊЕ

Охридска банка, Societe Generale Group почнувајќи од 1.1.2011 година, изврши намалување на каматните стапки на кредитите за население. Намалувањето е резултат на намалувањето на каматната стапка на благајничките записи од страна на НБРМ, но и со цел да излезе во пресрет на потребите на граѓаните и да понуди поконкурентни услови. – соопштуваат од Банката. Каматните стапки на кеш експрес кредитите, студентските кредити, на компакт кредитот наменет за рефинансирање, како и на пречекорувањето на трансакциска сметка и кредитните картички се намалени и ЈП „Комуналец“ од Кавадарци потпиша договор за заем со германската КФВ банка со кој планира да го реши проблемот со загубите во системот за водоснабдување. Рокот на отплата на заемот во висина од 1.523.155.оо евра, пари од Европската инвестициона банка, изнесува 29 години, започнувајќи од денот на склучувањето на договорот, со вклучен грејс период од 10 години. Каматната стапка изнесува два процента на годишно ниво. Од „Комуналец“ истакнуваат дека со парите од кредитот ќе се изврши рехабилитација на дистрибутивната мрежа, замена на клучните сегменти на цевководите, посебно од азбестно-цементен материјал за намалување на физичкото губење на водата и гарантирање на општата здравствена заштита. Исто така, ќе се врши интервенција на мрежата со инсталација на протокометри, вентили, хидранти и водомери. Ќе се изврши и реконструирање на до 1,6%. Банката паралелно ги намали и каматните стапки хлораторската станица, а ќе се работи и на подигање на на автомобилските кредити и воведе нов станбен кредит јавната свест кај граѓаните рационално да ја користат водата со фиксна каматна стапка 6,5% за првата година и фиксна за пиење. каматна стапка 7,2% за следните две години. ДОГОВОР СО КФБ И Новите каматни стапки се однесуваат за ЗА КИЧЕВСКИ „ВОДОВОД“ новоодобрените кредити и за постојните кредити, прилагодени согласно регулативата. И комуналното јавно претпријатие „Водовод“ од Притоа, каматните стапки на депозитите остануваат Кочани потпиша договор за заем со КФВ банката со кој се непроменети. планира решавање на проблемот со загубите во системот за водоснабдување. Средствата се во висона од 600 илјади евра кредит и 250 илјади евра грант. Еуростандард банка Со средствата ќе се изврши рехабилитација на дистрибутивната мрежа, замена на цевководот како и намалување на загубите на вода посебно во ноќните часови. Имено загубите изнесуваат 57 отсто со тенденција да бидат намалени во однос на предходната година, Еуростандард банка ги намали каматите на истакнува директорот на КЈП „Водовод“ Љупчо Папазов. кредитите и на депозитите од 0,3 до 1 отсто, во зависност Во моментот ЈП Комуналец бележи 36 проценти од видот на производот, информираат од банката. Така, регистрирана - фактурирана количина на вода. Тоа ја каматните стапки на кредитите за физички лица се наметнува потребата од дефинирање на подолгорочна намалуваат до 1 процент, на девизните депозити за физички развојна стратегија за управување на загубите на вода и лица до 0,3 отсто, а на денарските депозити до 0,5 отсто. можностите за реконструкција и надградба на системот за Минимално намалување има и кај каматните стапки водоснабдување на Кавадарци и околните населени места, на штедните влогови за правни лица, кое кај денарските соопштуваат од претпријатието. депозити се движи од 0,5 до 0,8 отсто, додека кај девизните Со цел да се намали високиот процент на загуби, во депозити изнесува 0,5 отсто. последните неколку години се преземени повеќе мерки за Новите каматни стапки се применуваат од почетокот нивно намалување, но моменталните загуби се далеку од на овој месец, соопшти банката. прифатливи.

НАМАЛЕНИ КАМАТНИТЕ СТАПКИ


БИЗНИС ИНФО

10

четврток, 20 јануари 2011

MОЖНОСТИ Купување преку Интернет во Македонија

ЕЛЕКТРОНСКИТЕ ПРОДАВНИЦИ СЕ` УШТЕ МАЛКУ ПОСЕТЕНИ

На барање на Министерството за информатичко општество и администрација, од страна на Проектот e-Gov финансиран од УСАИД, изработен е Извештајот за состојбата со електронската трговија во Македонија. Извештајот укажува дека купувањето преку Интернет учествува со само еден процент во трансакциите реализирани со електронски картички на кои отпаѓаат 8 до 10 проценти од вкупниот промет во државата. Отворањето на он-лине продавници не е скапа инвестиција и нема законски пречки поради кои не може да функционира електронската трговија и не постојат проблеми со регистрацијата на интернет-трговците. Но треба да се работи на подигање на јавната свест кај граѓаните дека купувањето преку Интеренет е безбедно и истовремено да се едуцираат компаниите за максимално искористување на ИКТ-технологијата во секојднeвното работење, со цел намалување на трошоците, остварување на поголем профит и создавање на задоволни купувачи. Во Извештајот, меѓу другото, се препорачува измена на неколку закони во насока на заокружување или подобрување на правната регулатива (како што е дигитална фактура), примена на контролен механизам врз работата на интернет продавниците со цел да се заштитат купувачите од можни штетни последици, да се покрене иницијатива за поедноставно и поефикасно работење со платежните картички, како и да се покрене сеопфатна кампања за подигнување на свеста меѓу граѓаните како потенцијални купувачи. Анализата за е-трговија е направена во периодот од август до октомври 2010 година, а може да се види и на веб-порталот на Стопанската комора на Македонија: www.mchamber.mk

Донесена нова тарифа за награда, надомест и за други трошоци за работа на извршителите

ЦЕНИТЕ ЗА ТРЕТИНА ПОНИСКИ

Согласно овластувањата од Законот за извршување, Министерството за правда донесе нова тарифа за награда, надомест и за други трошоци за работа на извршителите која во просек е помала за 32,1 отсто од претходната тарифа, донесена од Комората на извршители. Оваа одлука ќе се објави во Службен весник и ќе се применува по 15 дена за се она што не е извршено. Ова на прес-конференција го соопштил министерот за правда Михајло Маневски, а пренесува МИА. Најголемо намалување на тарифата за работа на извршителите е во цената на администрирање. - Според досегашната тарифа, цената на администрирање изнесуваше од 10 до 600 евра во зависност од вредноста на главното побарување. Со новата тарифа цената на администрирање на предметите за извршување изнесува од пет до 150 евра, рекол Михајло Маневски. Најголемо намалување на цената на администрирање и на нагрaдата за реализирање на извршната исправа има кај побарувањата по основ на неплатени или неизвршени комунални услуги од страна на граѓаните. Тука цената на администрирање и на цената на наградата на извршителите изнесува од 55 до 70 отсто во однос на цената на администрирање. Во однос на наградата за реализирање на извршните дејствија, намалувањето на нагрaдата за овие побарувања изнесува од 33 до 83 отсто. Михајло Маневски објаснил дека новата тарифа е изготвена по претходни консултации со Комората на извршителите, а биле земени предвид и мислењата искажани од Стопанската комора на Македонија и од бизнис заедницата. - Донесувањето на тарифата за награда, надомест и за други трошоци за работа на извршителите е одраз на тековната економска состојба и финансиската моќ на граѓаните и на правните субјекти, и зголемување на довербата на граѓаните во институциите на системот, додал Маневски. Во Македонија зголемен е бројот на извршителите, од 69 на 132. Во моментов во државата има 79 извршители. Законот за извршување е донесен 2005 година, а почнал да се применува од 2006 година.

Потсетување од Управата за јавни приходи

ДАНОЧНИТЕ ПРЕСМЕТКИ ДО 15 ФЕВРУАРИ

На 15 февруари истекнува рокот до кој фирмите треба да го поднесат Годишниот извештај за исплатени приходи во 2010 до Управата за јавни приходи. Годишен извештај поднесуваат правните лица, трговци поединци, занаетчии и лица кои вршат слободни занимања, а кои извршиле исплата на приходи по основ на лични примања, приходи од авторски права и права од индивидуална сопственост, приходи од капитал, приходи од имот и имотни права, добивки од игри на среќа и други наградни игри, како и други приходи за кои аконтацијата на данокот се плаќа по добивка. Извештај за исплатени приходи до УЈП поднесуваат и фирмите кои вршат откуп на земјоделски производи, а кои во 2010 година исплатиле приходи на физички лица. –соопштуваат од УЈП. Документите може да се поднесат во даночните канцеларии на УЈП, како и во Контакт центарот во Градскиот трговски центар во Скопје, секој ден освен недела од девет до 20 часот и 30 минути. За неподнесување на извештајот во законскиот рок и за неиздавање примерок од п��есметката за аконтација на персоналниот данок и платените придонеси на вработениот од страна на фирмата, висината на глобата е од 2.000 до 3.000 евра, а за одговорното лице 750 евра во денарска противвредност.

Хотелот „Рамада Плаза“ вистинско „лото“ за гевгелиското стопанство

ТУРИСТИЧКИОТ СЕКТОР ЈА НАМАЛИ НЕВРАБОТЕНОСТА

Отварањето на светскиот туристички бренд, хотелот „Рамада Плаза“ во Гевгелија, во кој свое работно ефектуирање остварија околу 570 вработени, предизвика крајот на 2010 година бројот на евидентираните невработени лица во општината да се намали за 6,5 отсто. Со тоа овој туристички гигант прераснува во сериозен пропулзивен акцелератор на економското раздвижување на регионот. - Со инвестирањето на сопственикот Суди Озкан во изградбата на овој луксузен хотелски објект, Гевгелија како да доби добивка на лото, вели за МИА менаџерот на хотелот „Рамада Плаза“, Џингис Оскан, Со овој бренд Гевгелија ќе биде на листата од ланецот хотели на оваа компанија присутна низ 66 држави во светот, а преку интернет презентацијата и насекаде низ светот. – Со отварањето на хотелот не само што се намали невработеноста во регионот, туку и самиот хотел претставува школа за елитна туристичко-угостителска услуга, која ја презентираме и применуваме овде, а сакаме подоцна нашите вработени од Гевгелија да бидат во можност да ги понудат истите стандардизирани високо квалитетни услуги и во другите наши хотели низ светот, вели менаџерот Текин. Светскиот туристички бренд „Рамада Плаза“ е третиот по ред објект од сферата на елитниот туризам отворен во Гевгелија, кој преку динамизирањето на побарувачката на терцијарните дејности кои го опслужуваат хотелот, како и приливот на двојно повеќе странски туристи кои престојуваат во Гевгелија со самото негово отварање, предизвикува позитивно влијае на целокупната локална економија.


четврток, 20 јануари 2011

БИЗНИС ИНФО

Истече Општата шема на преференцијали на САД

КОНГРЕСОТ НАСКОРО ЌЕ РАСПРАВА ЗА ПРОДОЛЖУВАЊЕ, ВАЖЕЊЕТО ВЕРОЈАТНО РЕТРОАКТИВНО

Општата шема на преференцијали (GSP) истече на 31 декември 2010 година. GSP е програма дизајнирана за промоција на економскиот раст во светот во развој, преку обезбедување преференцијален ослободен од царина влез на околу 4.800 производи од 131 одредена земја и територија корисник. GSP -програмата беше воспоставена на 1 јануари 1976 година со Трговскиот акт од 1974 година Оваа долгододишна програма за трговски преференцијали на која во минатото и` истекуваше рокот, беше секогаш обновувана. На оваа програма и` истекуваше рокот седум пати до 1993 година, последниот беше во 2001 година. Интервалите во непокриеноста варираат меѓу еден и 15 месеци и, со обновувањето бенефициите беа направени ретроактивно, до истекувањето на програмата. Постои очекување врз база на предходните, дека новиот Конгрес ќе ја разгледа реавторизацијата на програмата во почетокот на 2011 година, и да го направи тоа на ретроактивна основа, иако е можно овој процес и да потрае неколку месеци. Ако GSP програмата се обнови ретроактивно, увозниците ќе можат да договорат да им се рамбусира за царините платени во текот на интервалот. Увозниците кои ги евидентираат своите влезови електронски можат да го користат индикаторот на соодветните програми (SPI) (пр. &А8) како префикс на тарифните броеви на артикли кои ќе се квалификуваат за GSP ако GSP се во сила во времето на

декларирањето. Ако GSP се обнови ретроактивно, Царинската управа на САД и Граничната царинска заштита (CBP) планираат автоматски да го процесуираат рефундирањето на царините депонирани на прифатливите царински декларации во програмата. За декларации направени без користење на SPI, рефундирањето на депонираните царините ќе биде потребно да биде направено во писмена форма. Увозниците ќе бидат посоветувани, во некои случаи, на собраните царини да може им треба неколку месеци додека се процесуираат и рефундираат ретроактивно. Подетални информации на веб-порталот на CBP h�p://www.cbp.gov/xp/cgov/hpme.xml Инаку, САД ја третира Македонија како привилегирана земја во развој и согласно тоа, компаниите од земјава може да извезува стока во САД во рамките на системот GSP (General System of Preferences). Во овој систем влегуваат трети земји (земји во развој) со кои САД немаат договори за слободна трговија, а сепак решиле да при увозот на стоки од тие земји да постои одредена погодности

11 РЕГУЛАТИВA (листата на земји може да се види на 18 страна од прилогот “2010 GSP Update.pdf”). За да се оствари ова право потребно е да биде пополнет цертификат за потекло (да бидат исполнети генералните услови за преференцијално потекло)... САД може да исклучи одредена земја од GSP системот во случај да бидат исполнети два услова на годишно ниво: 1. Увозот во САД од таа земја за тој производ да надмине 140 милиони долари и 2. Ако процентуалното учество по вредност на тој производ во увозот од таа земја надминува 50% од вкупниот увоз на таков производ во САД или врз основа на податоци од Светска банка дека е остварена висока заработка “High income”. Порано Македонија и САД имале потпишано Меморандум за право на квоти за волнени производи кој важел до 31.12.2004 година. Од 01.1.2005 кога престана да важи договорот за квантитативно ограничување на текстилот во рамки на СТО, престана да важи и Меморандумот. Од системот GSP се исклучени текстилните производи и за нив се применува МФН стапката. Република Србија

ЛИБЕРАЛИЗИРАН УВОЗОТ НА НАФТА Според информациите на Царинската управа на Република Македонија, од 1.01.2011 година во Република Србија престана да важи нивната „Уредба за условите и начинот на увоз и преработка на нафта, односно деривати од нафта (Сл гласник РС“, број 92/07 и 93/07). Тоа во пракса значи дека од почетокот на оваа година увозот на нафтени деривати во Република Србија е слободен. За да може компанија во Србија да се бави со трговија на нафта и нафтени деривати, мора да исполнува услови кои се во согласност со „Закон за енергетика“, т.е. мораат да имаат добиено лиценца за вршење трговија со нафта и нафтени деривати (трговија на големо) или лиценца за трговија на мало. Трговците со нафта во Србија мора да исполнат и

други технички услови кои се пропишани со законските акти во Србија во врска со пуштање на таква стока во слободен промет. На пазарот во Република Србија, може да се пласираат нафта и нафтени деривати кои се усогласени со следниве превилници: „Правилник за техничките и другите барања за течни горива од нафтено потекло “ и „Правилник за техничките и другим барања за течен нафтен гас“.


БИЗНИС ИНФО

12 ТРЕНДОВИ Предвидувања на Светската банка за глобалната економија

четврток, 20 јануари 2011

УСПОРЕН, НО СТАБИЛЕН РАСТ

Глобалната економија од фаза на посткризно преминува во фаза на забавено заживување, но со многу стабилен раст кој ќе продолжи во текот на 2011 и 2012 година, а чиј покренувач ќе бидат земјите во развој, оцени Светската банка во својот извештај „Глобална економска перспектива за 2011“, а пренесува МИА. Во поголемите земји во развој бруто домашниот производ (БДП) достигна нивоа кои би биле остварувани во отсуство на циклусот слабеење-јакнење. Иако до крајот на 2012 година се очекува стабилен раст, јакнењето на економијата во многу земји со пазари во развој во Европа и Азија и некои развиени земји ќе остане слабо, смета Банката. Според оваа финансиска институција, доколку на национално ниво не се преземат мерки за подобрување на состојбата, презадолженоста на домашните економии, невработеноста и слабоста на пазарот на недвижности и банкарскиот сектор, веројатно ќе бидат кочница на економскиот раст. Светската банка прогнозира дека растот на вкупниот глобален БДП, кој лани изнесуваше 3,9 отсто, оваа година ќе забави на 3,3 отсто, а во 2012 година ќе достигне 3,6 проценти. Во регионите на Европа и централна Азија, по намалувањето на БДП од 6,6 отсто во 2009 година, се проценува дека економскиот производ лани се зголеми за 4,7 отсто, пред се благодарение на реформите во некои земји. Економиите на Бугарија, Киргистан, Литванија и Романија на пример во 2010 година останала на претходното ниво или ослабеа, а се прогнозира растот во тие земји да изнесува само два отсто во 2011 и 3,3 проценти во 2012, се укажува во извештајот на оваа меѓународна финансиска организација. Според Банката, како позитивна страна треба да се истакне забрзаниот раст на домашната побарувачка во земјите во развој, на кои им припаѓа водечката улога во развојот на светската економија. Меѓутоа, постои и негативен момент. Доколку во членките на еврозоната продолжат проблемите со долговите на нејзините членки, економскиот производ во многу земји во развој, кои имаат тесни финансиски и трговски врски со развиените европски земји, може значително да се намали, предупредува Светската банка. Зголемувањето на меѓународните текови на капиталот придонесува за јакнење на економијата во земјите во развој. Значителниот прилив на капитал во некои големи земји со средно ниво на приходи, носи определени ризици и може да го загрози растот на економијата на среднорочна перспектива, посебно во случај на неочекувано зголемување на валутните курсеви, се укажува во извештајот. Обемот на директните странски инвестиции во земјите во развој е зголемен за 16 отсто во 2010 година на 410 милијарди САД долари, по намалувањето од дури 40 проценти во 2009 година. Авторите на извештајот укажуваат дека тоа заживување пред се`, се објаснува со растот на инвестициите од азиските земји. Во многу земји со мали приходи, лани е остварен раст на трговијата, а нивниот БДП се зголеми за 5,3 отсто, за што придонесе зголемената цена на суровините и во помал степен и растот на паричните дознаки од странство и поголемите приходи во туризмот. Светската банка прогнозира дека шансите на тие земји уште повеќе ќе се подобрат, при што нивниот економски раст ќе изнесува 6,5 отсто и во 2011 и во 2012 година.

ЕЦБ ја задржа клучната каматна стапка

ДВАЕСЕТ МЕСЕЦИ НА РЕКОРДНО НИСКО НИВО ОД 1 ОТСТО

Европската централна банка (ЕЦБ), заради должничката криза во еврозоната, веќе 20-ти месец по ред, ја остави својата клучна каматна стапка на непроменетото, рекордно ниско, ниво од еден отсто. Одлуката на ЕЦБ да ја задржи својата стапка за рефинансирање на нивото од мај 2009 година, беше очекувана, без разлика што годишната инфлација во 17-члената еврозона во декември беше зголемена на 2,3 отсто, пренесоа агенциите. На прес конференцијата на претседателот на ЕЦБ Жан-Клод Трише, што се оддржа по состанокот на ЕЦБ, внимание се посвети на програмата на банката за откуп на обврзници, чија цел е давање поддршка на долгот на финансиски ослабнатите членки на зоната на еврото. ЕЦБ, Европската унија и 17-те земји што го користат еврото настојуваат да ја сузбијат кризата што ја предизвика владиниот долг кај пооделните членки.

Г 20 мора да влијае на стабилизирање на цената на храната

ВИСОКИТЕ ЦЕНИ ГО ЗАГРОЗУВААТ РАЗВОЈОТ, ОСОБЕНО НА СИРОМАШНИТЕ ЗЕМЈИ

Претседателот на Светската банка Роберт Зелик ја повика Групата 20 најразвиени семји во светот и индустрии во развој (Г 20) да преземе чекори со цел да се стабилизира цената на храната, истакнувајќи дека обезбедувањето храна за сиромашните треба да биде приоритет. - Високите цени на храната ја загрозуваат стабилноста и порастот на светската економија. Одговорот на колебливоста на цената на храната не е блокирање на пазарите, туку нивно подобро користење, додава Роберт Зелик. Тој предложи девет акциони мерки со цел да им се обезбеди на најсиромашните да добијат пристап до храна, вклучувајќи и создавање на регионални прехранбени резерви и попрецизни временски прогнози за да се заштитат посевите. Според него, овие мерки се потребни за да се задржи глобалниот раст и стабилност. Цените на храната минатиот месец достигнаа рекордна вредност, надминувајќи ги нивоата кои во 2008 година доведоа до немири, соопшти Организацијата на ОН за храна и земјоделство (ФАО). Според најновите податоци на ОН, глобалните цени на храната минатиот месец достигнаа досега незабележано високо ниво. Причината за тоа е растот на цената на шеќерот, житарките, нафтата и преработките од месо. Урнат е рекордот од 2008 година, кога наглиот пораст на цените на храната доведе до немири во повеќе земји. Истовремено, Меѓународната агенција за енергија предупреди дека постои опасност да се повтори финансиската криза од 2008 година, бидејќи цената на нафтата достигна огромен пораст. Главниот економист на оваа агенција Фатих Бирол изјави дека светот се приближува, како што се изрази, „до катастрофалната состојба од 2008 година“.


четврток, 20 јануари 2011

ПОЛИТИКАТА И БИЗНИСОТ ОДАТ КОН ЗЕЛЕНО Во 2008, напуштена инфраструктура од нафтени полиња се расфрлани по постојано замрзнатата земја на полуостровот Јамал.Оваа година ќе бидеме сведоци на зголемена политизирана дебата додека се отвараат наоколу локалните еколошки проблеми со движењата за заштита на животната околина, а алијансата помеѓу зелени групи и бизнисмени ќе ги отворат потенцијалите на Русија за обновлива енергија повтрно таму, побезбедни и никогаш повеќе со огнови. Минатата година почна лошо за еколозите. Во јануари, премиерот Владинир Путин загрижен за невработеноста ги отфрли сите обвинувања за загадување на езерото Бајкал и нареди повторно отварање на контроверзните млинови за целулоидна маса и за хартија на неговите брегови. Во летото, Русија го доживеа првото вкусување на глобалното затоплување, како што најтоплото лето во историјата создаде услови за серија катастрофални шумски и нискостеблести пожари кои го оставија европскиот дел од земјата зашеметена, со илјадници бездомници и најмалку 50 мртви. Земјата од сушата загуби околу 30 проценти од нејзнината годишна жетва, што ја натера владата да спроведе забрана за извоз на житарици. Во меѓувреме, работниците почнаа да сечат дрвја да направат пат за контроверзниот автопат низ шумата Кимки. Протестната кампања преку медиумите доведе до борба помеѓу локалното население и градежниците на патот што стана најголемата еколошка тема на годината. Масовните протести во центарот на Москва ја присили владата привремено да се повлече. Иако тоа и не беа така лоши вести. Путин доби аплаузи како домаќин на меѓународна конференција за заштита на тигрите во Санкт Петерсбург во ноември. Конфенерцијата од септември за брзото загревање на Арктикот исто така беше ретка прилика за еколозите, владата и нафтените компании да работат заедно. Политичко позеленување Штрајкувачите не успеаја да ја затворат фабриката за хартија на Бајкал, а комисијата назначена од владата му даде зелено светло на проектот за автопатот Кимки да продолжи во декември. Но

БИЗНИС ИНФО јавната побуна ги стави двата „регионални еколошки проблема на федералната агенда“, рече Алексеи Јаблоков, кој го предводи зеленото крило во Партијата Јаблоко. Тоа ги стави поеднинечните групи за притисоци во чудна позиција да бидат доведени во заблуда со новните тогашни тактики, но истовремено и во силна позиција да отворат нов фронт: отворено политички.

„Очекуваме зацрвстување и голема политизација на зеленото движење во 2011“, одговори Јаблоков во коментарите испратени по имејл. „Групите кои претходно ја избегнуваа политиката сфатија дека без политичка одлука, ништо не може да се стори, законите не фунционираат“. Најгласни од тие групи се Еколошката одбрана на московскиот регион, или ЕКМО, кои се прославија како главни бранители на шумата Кимки во околината на Москва. Водени од харизматични и неуморна локална бизнисменка Јевгенија Чирикова, нивната аполитичка кампања почна да расте како снежна топка која се тркала додека не кулминираше во масовни демонстрации со 3000 симпатизери, меѓу кои и рок легендата Јури Шевчук, на московскиот Пушкинов плоштад во август. Неколку дена подоцна, владата се повлече, сопирајќи ги работите на патот се додека комисијата не пронајде алтернативни рути. Кога комисијата ја одобри рутата во декември, групата веднаш спроведе децидна акција, најавувајќи свој кандидат за претседателските избори во 2012, и притоа и се придружија на санкционираната демонстрација за заштита на слободата на собранието на плоштадот Триумфалнаја на 31 декември. „Пробавме со дијалог, пробавме со јавни протести, и тие не не слушаа, и затоа одиме во политичката сфера“, изјави Јарослав Никитенко, портпарол на ЕКМО. Колку ќе бидат успешни политизираните единечни групи останува

13 ПРЕНЕСЕНО нејасно. Партијата Јаблоко беше длабоко инволвирана во борбата за стопирање на градењето во природните резервати кај Утриш и Туапсе, во регионот Краснодар, но со умерени резултати. Со изборите кои доаѓаат во 2012, некои аналитичари сметаат дека зелените проблеми сами по себе ќе доминираат или на агендите на Кремљ или кај опозицијата. Омразата против „чергаџиите“ беше централна во кампањата против млиновите за целулоза и хартија на Бајкал. Анкетата изведена од бабр.ру, локална веб страница од Иркутск набргу откако Путин нареди нивно повторно отварање во јануари, го рангираше премиерот како „најголем непријател на Сибир“. На второ место застана Олег Дерипаска, чиј холдинг Бејзик елемент ги контролираше фабриките во тоа време. Со таа парадигма на ум, Иркутск, Кимки и градењето на Краснодар за Олимписките игри во Сочи во 2014, изгледа остануваат најжешките полиња за битка, додека Република Алтај, каде Гаспром гради гасовод до Кина допрва ја очекува зелена битка. Но најголемите нарушувања не се на регионално ниво. „Големиот успех на анти-автопатните протести на плоштаодт Пушкин ова лето беше нивниот слоган, жСекој има своја Кимики шумаж. Тоа привлече луѓе од насекаде кои се плашат дека нивното парче шума ќе биде уништено“, вели Петров. Ангелина Давидова, фриленс новинар и експерт во Руско-Германската еколошка информативна канцеларија, потенцира дека следните судири ќе бидат „во и околу големите градови“ низ целата федерација. Каде е Ал Гор? Додека активистите се вртат кон политичката арена, инвеститорите се надеваат дека ова може да биде година кога Русија ќе ги прифати зелените бизниси. Инвеститорите за обновлива енергија бараат од владата да донесе и протурка легислатива потребна за да се направат возможни фарми на ветерници и други извори на обновлива енергија. „Ако помине се годинава, ќе бидеме сведоци на огромни инвестиции во обновливи извори. Ако нема законска основа, нема да има развој“, објаснува Анатолиј Копилов од Руската асоцијација на индустријата за енергија од ветер. Законите потребни за да проработат обновливите извори треба да вклучуваат стандарди за компензација на производителите на обновлива енергија, стандарди за управување со поврзувањето на фармите на ветерници до националната електричма мрежа, и систем за поттикнување и даночни олеснувања слични на оние кои ги уживаат другите енергетски сектори. Копилов пронашол сојузници во Меѓународната финансиска корпорација (МФК), огранок на Светската банка, која во


14 ПРЕНЕСЕНО

БИЗНИС ИНФО

последната недела во 2010 започна со лобирање и инвестициска кампања за „отварање на вратите“ за инвестиции во обновливи извори. Обновливите извори во моментов учествуваат со помалку од 1 процент во Рускиот енергетски микс, но владата си постави задача да го зголеми на 4,5 проценти до 2020. Програмскиот директор на МФК, Патрик Вилемс, вели дека со нетрпение го бара „рускиот Ал Гор“ кој ќе ги прошири вестите за климатските промени и за користа од фарми на ветерници и биомаса. Во меѓувреме, тој и неговата екипа во текот на 2011 ќе тргнат да го галванизираат јавното и политичкото мислење преку серија на јавни настани за да се подигне свеста и, она што е најсуштествено, да се пронајдат проекти кој веќе ги покажале потенцијалите на бизинисот со обновливите извори на енергија. Основаните групи за притисок како Гринпис, алармираа за плановите за огромни инвестиции во нуклеарна енергија кои следеа по договорот САД-Русија за цивилна нуклеарна соработка од минатиот декември, и затоа ја поздравија инцијативата на МФК. Гринпис велат дека новиот договор вклучува клаузула која им дозволува на страните да си испраќаат едни на други радиоактивен материјал за повторна обработка. Тие се плашат дека тоа е кодот со кој САД и плаќаат на Русија да биде дешпонија за нуклеарен отпад. „Во 2011 че го видиме порвиот доказ за ова, ако не и фактичка испорака на американски нулеарен отпад“, предуоредува Владимир Чупров од рускиот Гринпис. Најголема пречка е предизвикувањето на институционалниот скептицизам за климатските промени и онвновливи извори кои се персонифицираат со никој друг освен со самиот премиер Владимир Путин. Во септември, на меѓународната конференција за Арктикот во Москва рече дека Арктичкиот океан „некогаш бил тропско море“ и тоа може да биде климатска промена без човечко влијание. Во декември тој рече дека ветерниците „изгледа дека се еколошки одличен вид на енергија, но всушност тие ги убиваат птиците“.

четврток, 20 јануари 2011

На аукцијата постоеше голема побарувачка за обврзници, иако владата мораше да ги продаде со релативно високи каматни стапки. Меѓутоа, експертите сметаат дека проблемот се уште не е надминат, бидејќи буџетскиот дефицит не може да се залечи со финансиска инекција, ниту со акција на национално ниво. Така мислат и европските парламентарци од Специјалниот комитет за економска, финансиска и социјална криза, кои одржаа собир во Лисабон. - Проблемот е европски. Се работи за напад на еврото, а нашата позиција како Европски парламент е повторно да ја засилиме димензијата на институциите, соработката меѓу државите, со силни инструменти да го зачуваме еврото како наше заедничко достигнување, изјави за „Гласот на Америка“ членката на Европскиот парламент од Португалија, Елиса Фереира.

( The Moskow �mes)

ОЛЕСНУВАЊЕ ЗА ПОРТУГАЛИЈА Португалската влада продаде обврзници вредни една милијарда и 249 милиони евра. - Лисабон се надева дека трајно ја спречил опасноста да побара пари од европскиот кризен фонд, додека експертите не веруваат во тоа. Во Брисел овие денови се полемизира за тоа која од европските држави ќе биде идна во редот за пари од европскиот антикризен фонд – речиси сите се сигурни дека тоа е Португалија.

Меѓутоа, Португалија продаде државни акции и собра потребни пари во висина од една милијарда и 249 милиони евра во државната каса и веројатно ја одложи, или како што веруваат во Лисабон, трајно ја спречи опцијата португалската влада да се обрати на Брисел за помош од Европскиот антикризен фонд.

Со иста цел и идеја неодамна е воспоставен европски фонд вреден околу 450 милијарди. До сега на Грција се одобри поволен кредит од 110 милијарди, а неодамна и на Ирска од 85 милијарди евра. Доколку продолжи трендот за потреба од помош, наскоро ќе ја побараат Португалија, а потоа Шпанија и Белгија, поради кое загриженоста на Европската комисија дека ќе снема пари се чини се повеќе реална. Европскиот комесар за монетарна политика Оли Рен токму од тие причини ја повика Унијата да го зголеми фондот за спасување на финансиските членки на евро зоната. Еден од жестоките заговорници за зголемување на фондот е и претседателот на ЕК Жозе Мануел Барозо, кој сепак смета дека државите членки на ЕУ ќе излезат од кризата, благодарение на растот на економското производство. - Оваа година треба да видиме како БДП расте на околу 1,5 отсто, а идната година на 2 отсто. Европскиот сектор за производство неверојатно добро зајакнува овие месеци, а наскоро треба да дојде и до јакнење на секторот за вработување. И конечно, почнуваат да се појавуваат знаци на намалување на јавниот дефицит, за што придонесоа мерките за консолидација, истакна тој. (Гласот на Америка – Вашингтон)


четврток, 20 јануари 2011

БИЗНИС ИНФО

15 СТАТИСТИКА

Индекси на продажните цени на производителите на индустриски производи на домашниот пазар, декември 2010 година

ПОРАСТ ОД 9 ОТСТО

Според податоците на Државниот завод за статистика, продажните цени на производителите на индустриски производи на домашниот пазар во декември 2010 година, во однос на декември 2009 година, се повисоки за 9,0%. Ваквото зголемување се должи, пред сe, на зголемените цени во групата Енергија за 15,5%, Интермедијарни производи, освен енергија за 5,9%, Капитални производи за 3,2%, Трајни производи за широка потрошувачка за 8,6% и Нетрајни производи за широка потрошувачка за 4,6%.

о делот аутпут, во декември 2010 година, во споредба со декември 2009 година, индексот на цените на растителното производство изнесува 103,8, а индексот на цените на добиточното производство изнесува 103,1. Туризам, ноември 2010 година

ПОМАЛКУ И СТРАНСКИ И ДОМАШНИ ТУРИСТИ

Индексот на продажните цени на производителите на индустриски производи на домашниот пазар во секторот Вадење на руди и камен во декември 2010 година, во однос на декември 2009 година, е повисок за 3,0%, во секторот Преработувачка индустрија индексот на цените е повисок за 9,3%, а во секторот Снабдување со електрична енергија, гас, пареа и топла вода индексот е повисок за 7,8%. Во декември 2010 година, во однос на декември 2009 година, индексот на продажните цени во групата Елементи и материјали за вградување во градежништвото е повисок за 5,4%. Индекс на цените во земјоделството, декември 2010 година

СРЕДСТВАТА ЗА ЗЕМЈОДЕЛСКО ПРОИЗВОДСТВО ПОСКАПИ ЗА 12,3 ОТСТО

Според податоците на Државниот завод за статистика, индексот на цените во земјоделството во декември 2010 година, во однос на истиот месец од претходната година, кај инпутот е зголемен за 12,3%, а кај аутпутот е зголемен за 3,7%. Во декември 2010 година, во споредба со декември 2009 година, индексот на цените на инпут 1 (тековно потрошени средства во земјоделството) изнесува 112,5, а индексот на цените на инпут 2 (средства наменети за инвестиции во земјоделството) изнесува 105,2.

Според податоците на Државниот завод за статистика, бројот на туристите во ноември 2010 година изнесува 29 606, а бројот на ноќевањата изнесува 65 871. Бројот на туристите во ноември 2010 година, во однос на ноември 2009 година, е зголемен за 5.0%, а бројот на ноќевањата е зголемен за 3.5%. Бројот на домашните туристи во ноември 2010 година, во однос на ноември 2009 година, е намален за 10.5%, а бројот на странските туристи е зголемен за

17.8%.

Бројот на ноќевањата на домашните туристи во ноември 2010 година, во однос на ноември 2009 година, е намален за 6.7%, а бројот на ноќевањата на странските туристи е зголемен за 14.0%. Во периодот јануари- ноември 2010 година, во однос на истиот период од претходната година, бројот на туристите е намален за 1.6% и тоа: кај домашните туристи намалувањето изнесува 3.2%, а кај странските е забележано зголемување за 0.6%. Во периодот јануари- ноември 2010 година, во однос на истиот период од претходната година, бројот на ноќевањата е намален за 4.5% и тоа: кај домашните туристи намалувањето изнесува 4.3%, а кај странските е забележано намалување за 4.9%.


БИЗНИС ИНФО

16 МЕЃУНАРОДНИ ТЕНДЕРИ

четврток, 20 јануари 2011

Информации од Фокалната точка при Стопанска комора на Македонија превземени од системот за тендерски алерт поддржан од Меѓународната организација за Франкофонија

Назив на проектот

СИДА - Фонд за финансирање на реформите во енергетскиот сектор и за подобрување на ефикасноста

Референца

WBZ61954-d

Финансиска референца

Project ID P125137; TF 071612

Вид на набавка

Услуги, испораки

Финансиер

Светска банка

Земја

Молдавија

Објавено на

30.12.2010 година

Опис на проектот Агенцијата за централно финансирање и договарање на Хрватска, Ул. Града Вуковара 284, објект Ц, 10000 Загреб, бара понудувачи за ��зградба на улици, водовод, електрика во Ореховица и Ситнице во Меѓумурје

Краен рок за апликација

9.3. 2011 година

Контакт

Сектори

Градежништво – инжeнеринг Енергетика Општествени услуги Урбан развој

CFCA website: h�p://www.safu.hr/ and on the EuropeAid website: e-mail address procurement@safu.hr h�ps://webgate.ec.europa.eu/europeaid/online-services/index. cfm?do=publi.welcome

Опис на проектот

Центарот за мајки I деца во Кишинев повикува понудувачи за изградба на погон, испорака и инсталација на дистрибутивни системи, поtстаници, интерно парно греење, интерни системи за топла и ладна вода, нтерни системи и санитарна опрема за одделот за педијатрија / 9 блокови/

Назив на проектот

Калининград - услуги за подобрување на водоснабдувањето и животната околина

Референца

EBRDZ61966

Финансиска референца.

6272-IFT-3717

Вид на набавка

Испораки

Финансиер

European Bank for Reconstruc�on and Development

Земја

Руска Федерација

Објавено на

29.12. 2010 година

Краен рок за апликација

21.02. 2011 година

Сектори

Животна околина општествени услуги урбан развој

Опис на проектот

Општинското претпријатие “Водоканал” бара понудувачи за следниот договор: Package: STE-A5/S3 ”Supply of Technological equipment for Kaliningrad Waste Water Treatment Plant”, including the equipment for Filtra�on plant. Набавката се ограничува на стоки и услуги со потекло од Шведска

Контакт

Mr. Vladimir Dmitrevskiy Northern Dimension Founda�on Basseinaya Street, 53 Kaliningrad, 236000 Russian Federa�on Tel., fax: +7 (4012) 34-77-50 , 34-77-51 E-Mail: ndf.office@kaliningrad.ru

Контакт

1, Block A1, Str. Alecu Russo Floor/Room number: sixteenth floor, office 163 City: Chisinau ZIP Code: MD-2068 Country: Republic of Moldova Telephone: (373 22) 49 67 90 (373 22) 49 67 90 Facsimile number: (373 22) 49 67 91 Electronic mail address: mepiu@energy.moldnet.md Address: Ludmila Burlui Moldova Energy Projects Implementa�on Unit sixteenth floor, office 1631 Chisinau, MD-2068 Moldova Telephone: (373 22) 49 67 90 (373 22) 49 67 90 Fax: 373 22) 49 67 91 Email: mepiu@energy.moldnet.md

Назив на проектот

Изведбени работи на Центар за сместување роми во Ореховица и Мурско Средижче / Ситнице/

Референца

EuropeAid/130647/M/WKS/HR

Финансиска референца. Вид на набавка

Изведбени работи

Финансиер

Европска комисија

Земја

Хрватска

Објавено на

Краен рок за апликација

21.3. 2011 година

Сектори

Градежништво-инженеринг Урбан развој Енергетика


БИЗНИС ИНФО

четврток, 20 јануари 2011

17 МЕЃУНАРОДНИ ТЕНДЕРИ

Информации од Фокалната точка при Стопанска комора на Македонија превземени од системот за тендерски алерт поддржан од Меѓународната организација за Франкофонија

Назив на проектот

MK-Skopje: медицинска опрема

Референца

ECZ61997-Candidate countries

Финансиска референца.

2011/S 1-001817

Вид на набавка

Испораки

Финансиер

Европска комисија

Земја

Македонија

Објавено на

31.12.2010 година

Краен рок за апликација

22.02. 2011 година

Сектори

Здравство:

Лотови М LOT 1. Coronary stent stainless steel for proximal lesions (3.0 mm to 4.0 mm diameter stent, 8mm - 38mm minimum span length for all diameters and guiding 5F catheter compa�ble for all sizes) LOT 2. Stainless steel coronary stent for small and large arteries (2.5 mm - 5.0 mm - minimum span stent diameter) (8mm - 32mm minimum span length of the stent and catheter 5F guiding compa�ble for all sizes) LOT 3. Coronary stent of cobalt chromium proximal lesions (3.0 mm - 4.5 mm minimum span of stent diameter and 9mm 30mm minimum span length for all diameters) LOT 4. Cobalt chromium coronary stent for small arteries and long lesions (= 2.5mm, 8mm - 38mm stent length for all diameters, and 5F catheter guiding compa�ble for all sizes and strut thickness =0.0032 “for all sizes) LOT 5. Cobalt chromium coronary stent for small, medium and large arteries (2.0 mm - 5.0 mm minimum span of stent diameter and 9mm - 40mm minimum span length) LOT 6. Coronary stent with cobalt chromium permanent polymer Coated with cytosta�c an�-inflammatory and an�prolifera�ve effect from “-LIMUS” families (DES) for tortuous artery (2.25mm - 4.0mm minimum span-stent diameter and 8mm-38mm minimum span length) LOT 7. Coronary stent with cobalt chromium permanent polymer coated with an�-inflammatory and an�prolifera�ve cytosta�c effect from “-LIMUS “ families (DES) for tortuous artery (2.5mm - 4.0mm minimum span of stent diameter and 8mm-38mmminimum span length fo LOT 8. Coronary stent with stainless steel permanent polymer coated with an�-inflammatory and an�prolifera�ve cytosta�c effect from “-LIMUS” families DES) (2.25mm - 3.5mm minimum span of stent diameter and 8mm - 33mm minimum span length) LOT 9. Selfexpanding caro�d stent with a closed cell design compa�ble with 5F introducer sheath LOT 10. Selfexpanding ni�nol caro�d stent with a closed cell design and with straight and tapered configura�ons LOT 11. Selfexpanding hybrid caro�d stent introdjuser compa�ble with 5F sheath LOT 12. Selfexpanding ni�nol caro�d stent with open cell design LOT 13. Peripheral balloon expendable stent sistem 0.018”/0,035” G.W. compa�ble (4.0 mm - 10.0mm span of minimum stent diameter), (18mm - 38mm minimum span length) LOT 14. Distal protec�on in caro�d sten�ng, at tortuous arteries with technology of independently placing wires and subsequently se�ng the filter with the required equivalence possible LOT 15. Diagnos�c catheters SIM 2, 125 cm length, 5F and 6F LOT 16. Guiding introdjuser with greater support 5F-7F, 45cm-90cm minimum span length LOT 17. Guiding introdjuser, flexible, 5F-7F, with a 90cm length LOT 18. Hybrid GuideWire .035 “/ 260cm (hydrofile �p, extra-support sha� Опис на проектот Медицински материјали - потрошен медицински материјал за интервенции во кардиологија (стентови, катетери, жици и слично). Почеток на договорот 1.3.2011 година. Завршување 1.3.2012 гоидна Контакт Универзитетска Клиника за кардиологија Ул. Водњанска бр. 17, Лице: Мери Мандалова 1000 Скопје Република Македонија Teлl. +389 023147181 +389 023147181 E-mail: ukkardiologija@gmail.com Факс +389 023164134


БИЗНИС ИНФО

18 МЕЃУНАРОДНИ ТЕНДЕРИ

четврток, 20 јануари 2011

Информации од Фокалната точка при Стопанска комора на Македонија превземени од системот за тендерски алерт поддржан од Меѓународната организација за Франкофонија

Назив на проектот

RS - Приштина:Рамковен договор за подобрување на сигурноста

Референца

EuropeAid/128789/D/SUP/KOS

Финансиска референца

Budget ar�cle 19 03 03. Contract No CFSP/2008/16/EULEX Kosovo — De Kermabon

Вид на набавка

Испораки

Финансиер

Европска комисија

Земја

Косово

Објавено на Краен рок за апликација

24.02. 2011 година

Сектори

Енергетика, јавна администрација, општествени услуги

Опис на проектот Цел на договорот е да се испорача и да се постави инсталација од различна безбедносна опрема, класифицирана во 13 лотови во EULEX Kosovo, (низ 20 единици), Договорот ќе се склучи за период од 1 година Lot 1: CCTV and floodlights. Lot 2: intruder alarm system. Lot 3: an�-blast film. Lot 4: panic bu�ons. Lot 5: portable sentry box (guard cabins). Lot 6: door/window grilles, fence and gates. Lot 7: T-walls and Detroit block barriers. Lot 8: razor wire; geo-tex�le (fence cover); sand bags and spike grids (mobile). Lot 9: guard patrol management system (wireless). Lot 10: metal frame construc�on items. Lot 11: card access control. Lot 12: blast suppression blanket and blast containment ring. Lot 13: generators. Контакт Отворање на понудите на 24.2.2011 година (15:30), во EULEX, Procurement Sec�on, Ndërtesa Farmed, ‘Muharrem Fejza’ p.n, Lagja e Spitalit, 10000 Pris�na, KOSOVO. h�ps://webgate.ec.europa.eu/europeaid/online-services/ index.cfm?do=publi.welcome&nbPubliList=15&orderby=u pd&orderbyad=Desc&searchtype=RS&aofr=128789 and of EULEX at h�p://www.eulex-kosovo.eu/en/tenders/065-security-upgrade.php Назив на проектот

MK - Скопје градежни работи

Референца

ECZ61993-Candidate countries

Финансиска референца.

2010/S 254-391397

Вид на набавка

Изведбени работи

Финансиер

Европска комисија

Земја

Македонија

Објавено на

29.12.2010 година

Краен рок за апликација

25.02. 2011 година

Сектори

Градежништво инжинеринг: - автопат, патишта, мостови, тунели - обновување и одржување

Опис на проектот Обновување на националниот пат M-1, секција Катланово - Велес, бр.07-23/2010 Времетраење: 18 месеци од склучување на договорот Критериум: најниска цена Контакт Агенција за државни патишта Ул. Даме Груев, бр. 14 Контакт: Мишко Арсов 1000 Скопје Република Македонија Teл. +389 23118044 +389 23118044 E-mail: zaklinab@roads.org.mk Факс +389 23220535

Назив на проектот

MK - Скопје: Опрема за радио и телевизија

Референца

ECZ61994-Candidate countries

Финансиска референца.

2010/S 254-391396

Вид на набавка

Услуги,испораки

Финансиер

Европска комисија

Земја

Македонија

Објавено на

29.12.2010 година

Краен рок за апликација

28.02. 2011 година

Сектори

Градежништво - инжинеринг, Енергетика, Општествени услуги, Телекомуникации

Опис на проектот Опрема за проект за изградба на микробранова и копнена телевизиска мрежа DVB-T за Македонската радиотелевизија Времетраење : 36 месеци од склучување на договорот LOT 1. Part (lot) 1-DVB-T transmi�ng equipment LOT 2. Part (lot) 2-processing equipment LOT 3. Part (lot) 3-terminal equipment for control and monitoring LOT 4. Part (lot) 4-measuring equipment LOT 5. Part (lot) 5-microwave equipment LOT 6. Part (lot) 6-automa�c diesel electric generator sets, telecom shelters and air condi�oners LOT 7. Part (lot) 7- prepara�on of primary designs for construc�on and upgrade of antenna towers and metal-lat�ce structures LOT 8. Part (lot) 8-antenna equi Контакт Македонска радиотелевизија Булевар Гоце Делчев бб Контакт: Лозана Спасовска, Весна Алексовска 1000 Скопје Република Македонија Teлl. +389 23297134 +389 23297134 E-mail: tender.dvb-t@jpmrd.gov.mk Факс +389 23225520 h�p://www.jpmrd.gov.mk


БИЗНИС ИНФО

четврток, 20 јануари 2011

19 МЕЃУНАРОДНИ ТЕНДЕРИ

Информации од Фокалната точка при Стопанска комора на Македонија превземени од системот за тендерски алерт поддржан од Меѓународната организација за Франкофонија

Назив на проектот

Проект за регионални и локални патишта

Референца

EBRDZ62062

Финансиска референца.

6274-IFT-40153

Вид на набавка

Изведбени работи

Финансиер

Европска банка за обнова и развој

Земја

Албанија

Објавено на

6.01.2011 година

Краен рок за апликација

02.3. 2011 година, 10:00 часот

Сектори

Градежништво - инжинеринг: - автопати, патишта,мостови,тунели; - работи за обнова и одржување.

Опис на проектот CWC/ICB/2010/WL – Rec 34, Reconstruc�on of road “Fushe Kruje – By pass”, Durres Region (2, 8 km). 2. CWC/ICB/2010/ WL – Rec 35, Reconstruc�on of road “Armath – Hamallaj – Hidrovor”, District of Durres (5, 1 km 3. CWC/ICB/2010/WL – Rec 36, “Reconstruc�on of road “Meto Asim – Kafaraj”, Fier Region (8, 54 km 4. CWC/ICB/2010/WL – Rec 37, “Reconstruc�on of road “Bilisht – Miras”, Korça Region (16 km 5. CWC/ICB/2010/WL – Rec 38, “Reconstruc�on of road “Kutalli – Goriçan – Kuç”, Bera� Region (8, 2 km 6. CWC/ICB/2010/ WL – Rec 41, “Reconstruc�on of road “Gramsh – Kodovjat”, Elbasani Region (12, 07 km 7. CWC/ICB/2010/WL – Rec 43, “Reconstruc�on of road “Aeroport – Bicaj – Qafa e Kolesjanit – Domje”, Kukes Region (10, 2 8. CWC/ICB/2010/WL – Rec 44, “Reconstruc�on of road “Kala Lezhe – Lagje Sheher”, Lezha Region (3 km 9. CWC/ICB/2010/WL – Rec 45, “Reconstruc�on of road “Rreshen – Urake”, Lezha Region (18, 7 km 10. CWC/ICB/2010/WL – Rec 46, “Reconstruc�on of road “Hani i Ho�t – Tamare Lot 1”, Shkodra Region (27, 2 km 11. CWC/ ICB/2010/WL – Rec 48, Reconstruc�on of road “Uzina e traktoreve – Lanabregas”, Tirana Region (6, 37 km Контакт Valen�na Kazanxhi Employer: Albanian Development Fund Address: Rr. “Sami Frasheri”, Nr. 10, Tirana, Albania Fi�h Floor – Mee�ng Room Tel: +355 4 22 35 597/8 Fax: +355 4 22 34 885 E-mail: adf@albaniandf.org Web site: www.albaniandf.org

Назив на проектот

Bijeljina Phase 2 – Фабрика за пречистување на вода

Референца

EBRDZ62077

Финансиска референца

6275-GPN-40775

Вид на набавка

Услуги, изведбени работи

Финансиер

European Bank for Reconstruc�on and Development, European Commission, Swedish Interna�onal Development Authority

Земја

Босна и Херцеговина

Објавено на

6 јануари 2011 година

Краен рок за апликација

6 јануари 2012 година

Сектори

Градежништво - инжинеринг животна околина урбан развој

Опис на проектот Проектот е со вредност од 23 милиони евра и се состои од следното: - Construc�on of the First phase of WWTP, with capacity of 40.000 PE - Construc�on of 6.5 km of the Primary Collector from the City to WWTP - Construc�on of 5.8 km of the Main Secondary Sewerage Collector No 8 - Construc�on of 76 km of the Water Supply Distribu�ve Network - Construc�on of 7.6 km of the Main Secondary Sewerage Collector No 3 - Construc�on supervision Контакт Milojko Todorovic PIU Director Vodovod i Kanalizacija ad Bijeljina Hajduk Stanka 20 76300 Bijeljina Bosnia and Herzegovina Tel/Fax: +387 55 226 489 Email: piuteambn@gmail.com or Vlado Simeunovic Deputy director of PIU Municipali� of Bijeljina Trg kralja Petra Karadordevica 1 Bosnia and Herzegovina Tel+387 65 926 909

СТОПАНСКА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА Контакт: М-р Ацо Спасовски тел. 3244044 факс.3244088 Е-адресa: aco@mchamber.mk www.mchamber.mk


БИЗНИС ИНФО

20

четврток, 20 јануари 2011

СЕМИНАРИ, САЕМИ, МАНИФЕСТАЦИИ Еднодневен семинар

“АКТУЕЛНИ ПРАШАЊА ОД ЗАКОНОТ ЗА РАБОТНИ ОДНОСИ”

28 јануари 2011 година (петок) од 9.30-15:00 часот Сала 4 на V кат, Стопанска комора на Македонија ПРОГРАМА • Конечност и извршност на одлуката со која се одлучува за правата, обврските и одговорностите на работникот • Остварување на заштита на правата работникотнедоречности во Законот за работните односуи, посебно во делот на отказот на договорот за вработување • Можност за определување на привремени мерки од страна на надлежниот суд согласно Законот за паричната постапка и Законот за извршување • Улогата на инспекцијата на трудот според Законот за работните односи. Предавач: Теофил Томановиќ, судија на Апелациониот суд Скопје во пензија. • Меѓусебен однос на член 54 и 55 од Законот за работни односи со Законот за трговските друштва во делот кој се однесува на деловните лица • Принципи на корпоративно управување • Наградување на менаџерите • Договор за уредување за односите меѓу деловните лица • Претставување на важноста на менаџерскиот договор • Одговорност на деловните лица • Партиципација на вработените во управување на друштвото. Предавач: Д-р Зоран Михајлоски, судија во Апелациониот суд Скопје • Паричната казна - услови за изрекување и роковите на застареност • Привремено отстранување на работникот од кај работодавачот • Член 95 од Законот за работни односи • Престанување на важноста на договорот за вработување врз основа на судска одлука • Надомест на материјална штета предизвикана на работникот со незаконска одлука со која се одлучува за неговите права од работниот однос. Предавач: Теофил Томановиќ, судија на Апелациониот суд - Скопје во пензија. Сите заинтересирани за учество на овој семинар, можат да се пријават најдоцна до 24 јануари 2011 година. Цената за еден учесник изнесува 5.310 денари за 1 учесник (4500+ДДВ) за компании членки и 7.080 денари за 1 учесник (6000+ДДВ) за компании кои не се членки на Контакт: Ленче Зикова тел: 02 32 44 054 факс: 02 32 44 088 lence@mchamber.mk

Анита Митревска тел:02 32 44 057 факс.02 32 44 088 anita.mitrevska@mchamber.mk

На 8 и 9 февруари 2011 во хотел „Дрим“ во Струга меѓународна конференција

СИСТЕМИ ЗА УПРАВУВАЊЕ СО БЕЗБЕДНОСТ И ЗДРАВЈЕ ПРИ РАБОТА

Македонското здружение за заштита при работа (МЗЗПР) како единствен колаборативен ILO/CIS центар за информации на Меѓународната организација на трудот (МОТ) во Македонија во соработка со Државниот инспекторат за труд (ДИТ) на 8 и 9 февруари 2011 во хотел „Дрим“ во Струга ја организира Првата меѓународна конференција за системи за управување со безбедност и здравје при работа. Би сакале да напоменеме дека активностите на Македонското здружение за заштита при работа се признаени како во земјата, така и надвор од неа и на конференцијата своето присуство и презентација го потврдија: -Др. Шенгли Ниу, Меѓународна организација на труд – Женева (ILO) -Г-дин Тим Трегенза, Европска агенција за безбедност и здравје – Билбао (EU OSHA) -Г-ѓа Богларка Бола, Европска агенција за безбедност и здравје – Билбао (EU OSHA) -Г-дин Малколм Мекинтур, (IOSH – UK) -Г-ѓа Крис Хејс, (IOSH – UK) -Г-ѓа Сусане Улк, (ENETOSH – Denmark) -Г-дин Џианкарло Бјанки, (ENHSPO – Italy) -Г-ѓа Зофиа Павловска, (CIOP – Poland) -Претставници од сродни организации од Словенија, Хрватска, Босна и Херцеговина, Црна Гора, Србија, Косово, Бугарија и Албанија - Претставници од Стопанска Комора на Македонија ,организации на работници и работодавачи од Македонија, институти и јавни организации од облата на медицина трудот, стопански комори од регионот и Европа , проект на европска банка, факултети, меѓународни организации кои што имаат допирни точки со безбедноста и здравјето на вработените - И за крај, претставник од Норвешкиот трудов инспекторат, како партнери во реализацијата на проектот “Градење на капацитети за БЗР“ кои што се реализира во рамките на билатералната соработка помеѓу Република Македонија и Кралството Норвешка. Повеќе информации за конференцијата може да се добијат на веб страната h�p://conference.mzzpr.org.mk/, или во канцеларијата на Македонското здружение за заштита при работа (02 2774 868). Лице за контакт: Љупчо Кочовски – Раководител на проект (075 – 432 051). Семинари

ПРЕЗЕНТАЦИЈА НА “ИНКОТЕРМС 2010” ВО БИТОЛА

Во насока на еднообразното толкување на правилата во меѓународната трговија коешто ја олеснува размената и помага да се избегнат меѓународните спорови и недоразбирање меѓу партнерите, Стопанската комора на Македонија, организира семинари на тема: “Инкотермс 2010”. Семинарот ќе се одржи на 29 јануари 2011 година во Битола и ќе се одржи во хотелот „Епинал“ од 11 до 15 часот. Предавач: Карло Змајшек, директор на Центарот за шпедиција во „Макпетрол„ АД – Скопје. - Што е тоа Инкотермс и зошто 2010? Зошто секоја фактура во надворешно-трговското работење содржи Инкотермс правило? - Дали сте информирани за најновите измени на Меѓународните трговски правила – Incoterms® 2010 by the Interna�onal Chamber of Commerce (ICC) Програма 1. “ИНКОТЕРМС 2010” • Што е тоа ИНКОТЕРМС и зошто 2010? • Зошто се содржани во секоја фактура за промет со стоки


четврток, 20 јануари 2011

БИЗНИС ИНФО

21

СЕМИНАРИ, САЕМИ, МАНИФЕСТАЦИИ во надворешната трговска размена? • Кои се предностите на ИНКОТЕРМС? • Тие се дел од договорот за ...? • Што не е ИНКОТЕРМС? • Поделба во 2 и 4 групи • ИНКОТЕРМС и институциските карго-клаузули за осигурување на стока • ИНКОТЕРМС и царинската вредност • Како да се користат правилата ИНКОТЕРМС 2010? • Кои се главните карактеристики на ИНКОТЕРМС 2010? • Кои правила се укинати, а кои се НОВИ? • Поединечните карактеристики на сите ИНКОТЕРМС правила: EXW, FCA, CPT, CIP, DAT, DAP, DDU, FAS, FOB, CFR, CIF. Сите учесници на семинарот ќе добијат практичен прирачник за „Инкотермс 2010„. Контакт: Ленче Зикова Тел: (02) 3244054; Факс:(02) 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: lence@mchamber.mk Семинар

“ИНКОТЕРМС 2010 И ПОЗНАВАЊЕТО НА ПРЕФЕРЕНЦИЈАЛНО ПОТЕКЛО НА СТОКИТЕ, КАКО ПРЕДУСЛОВ ЗА ЗГОЛЕМУВАЊЕ НА КОНКУРЕНТНОСТА, ПАМЕТНО ИНВЕСТИРАЊЕ И ИЗБЕГНУВАЊЕ НА ПОТЕНЦИЈАЛНИ КАЗНИ“ 3-5 февруари 2011 година Хотел „Атена Палас„ 5*, Халкидики, Грција

Предавачи: Карло Змајшек, директор на Центарот за шпедиција во „Макпетрол„ АД – Скопје и Даниел Монев, директор на компанијата за колсантинг за меѓународна трговија, царинско посредување и издаваштво “ЈАСС” и овластен дистрибутер на Светската царинска организација.

во

Програма: 1. “ИНКОТЕРМС 2010” - Што е тоа ИНКОТЕРМС и зошто 2010? - Зошто се содржани во секоја фактура за промет со стоки

надворешната трговска размена? - Кои се предностите на ИНКОТЕРМС? - Тие се дел од договорот за ...? - Што не е ИНКОТЕРМС? - Поделба во 2 и 4 групи - ИНКОТЕРМС и институцските карго-клаузули за осигурување на стока - ИНКОТЕРМС и царинската вредност - Како да се користат правилата ИНКОТЕРМС 2010? - Кои се главните карактеристики на ИНКОТЕРМС 2010? - Кои правила се укинати, а кои се НОВИ? - Поединечните карактеристики на сите ИНКОТЕРМС правила: EXW, FCA, CPT, CIP, DAT, DAP, DDU, FAS, FOB, CFR, CIF. Предавач: Карло Змајшек, директор на Центарот за шпедиција во „Макпетрол„ АД - Скопје. 2. Познавањето на преференцијално потекло на стоките како предуслов за зголемување на конкурентноста, паметно инвестирање и избегнување на потенцијални казни -Дали вашата книговодствена евиденција е соодветно прилагодена на условите од договорите за слободна трговија? -Дали поседувате соодветни изјави од добавувачи или странски докази за преференцијално потекло? -Дали сте подготвени за царински контроли за докажување на преференцијалното потекло за стоките за кои е издаден доказ за потекло (ЕУР.1 или изјава во фактура)?

-Понекогаш е потребна многу мала инвестиција или многу мало прилагодување на набавките за да ги исполните условите за стекнување на преференцијално потекло. Семинарот може да ви помогне: да го зголемите вашето познавање на правилата за стекнување на преференцијално потекло и другите услови од договорите за слободна трговија како и нивна соодветна примена; како да применувате соодветна кумулација на потеклото на стоката (билатерална или дијагонална) во рамките на договорите за слободна трговија со ЕУ, ЦЕФТА и ЕФТА (поволности, земји вклучени во дијагонална кумулација, специфичности кога се или не се ненадминати минимални операции, исклучувања од дијагонална кумулација...); како да ја прилагодите книговодствената евиденција и соодветно да ја чувате (складирате) стоката во зависност од правилата за стекнување на преференцијално потекло; кога е потребно да се обезбедат соодветни изјави од добавувачи или странски докази за потекло потребни за докажување на потеклото на употребените репроматеријали; да го зголемите вашето познавање во однос на принципот на територијалност, забраната на враќање или ослободување од царина, потребата од задолжителна информација за потекло, уверение за директна пратка или одобрение за примена на сметководствено раздвојување; како да го намалите ризикот од можни казни. Сите учесници на семинарот ќе добијат соодветен работен материјал, практичен прирачник за Инкотермс 2010, сертификат за учество, список со учесници и нивни контакти. Заинтересираните за учество на овој семинар можат да се пријават најдоцна до 21 јануари 2011 година. Поопширни информации, Агендата и Пријавниот лист може да се преземат од веб- порталот на Стопанската комора на Македонија: www. mchamber.mk Контакт : Ленче Зикова Тел: (02) 3244054 Факс:(02) 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: lence@mchamber.mk Контакт лице : Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: (02) 3244074 Факс:(02) 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: be�@mchamber.mk Oд 2 до 6 март 2011 година во Република Хрватска

„ГАСТ 2011“ ВО СПЛИТ

Во периодот од 2 до 6 март 2011 година, Стопанската комора на Македонија, организира учество и посета на македонски компании на Меѓународниот саем за храна, пијалоци, кафе, хотелска и угостителска опрема, туризам и мебел „ГАСТ 2011“ во Сплит, Жњан, Република Хрватска. Стопанската комора на Македонија во соработка со Сплитскиот саем организира учество на македонските компании на заеднички национален штанд по привилегирани услови (20% попуст за уреден штанд и 25% за неуреден штанд, како и бесплатна страница во Каталогот на саемските излагачи). За сите посетители од земјава обезбедени се бесплатни влезници за Саемот. На 35.000 метри квадратни изложбена површина „ГАСТ 2011„ е една од најголемите специјализирани саемски манифестации и клучно место каде што се среќаваат многубројни производители и трговци од областа на прехраната, пијалоците, хотелска и угостителска опрема. Исто така, ГАСТ е во бизнискруговите познат и како место за договарање и логистика за туристичката сезона. Стопанската комора на Македонија ги поканува сите заинтересирани македонски компании своето учество за посета


БИЗНИС ИНФО

22

четврток, 20 јануари 2011

СЕМИНАРИ, САЕМИ, МАНИФЕСТАЦИИ и излагање на Меѓународниот саем „ГАСТ 2011„ да го пријават најдоцна до 31.1.2011 година. Поoпширни податоци и пријавниот лист може да се преземат од веб-порталот на Стопанската комора на Македонија: www.mchamber.mk Контакт: Венера Андриевска Тел: 3244037; Факс:3244088 Е-адреса: venera@mchamber.mk Од 13 до 17 април 2011 година Меѓународeн гастрономски натпревар во Супетар, Република Хрватска

БРАЧ СО „БИСЕР НА МОРЕТО“

Меѓународниот гастрономски натпревар „Бисер на морето“ ќе се одржи од 13 до 17 април 2011 година, во хотелот „Кактус“ во Супетар на островот Брач во Република Хрватска. Организатор на шестата по ред традиционална манифестација и овојпат е Сојузот на готвачи од Медитеранот и европските региони со седиште во Сплит. „Бисер на морето“ претставува една од најзначајните гастрономски манифестации на Медитеранот. Во шест дена ќе се одржат: меѓународното натпреварување на професионални готвачи и ученици-готвачи од средните угостителски училишта, гастро изложба на најдобрите хрватски ресторани, изложба на хрватските и странски производители на храна, работилници и предавања за гастрономијата. Во Супетар на едно место ќе се соберат готвачи од целиот свет. Минатата година, покрај готвачите од Хрватска, Србија,

Австрија, Босна и Херцеговина, Црна Гора, Италија и Албанија, Швајцарија, Словенија, Турција и Бугарија, учествуваа и мајсторите за готвење од земјава, кои покажаа и забележителни вештини во подготвувањето на рацепти од ова поднебје и се вратија со вкупно 36 медали. Стопанската комора на Македонија и годинава организира посета на оваа манифестација за сите заинтересирани готвачи-натпреварувачи, ученици-готвачи и македонските компании кои би ги презентирале своите производи на заеднички бесплатен штанд. Учеството на македонските претставници е одлична можност за презентирање на македонската кујна, но истовремено и за претставување на производите на познати македонски компании на хрватскиот пазар. За сите натпреварувачи, учениците, менторите и членот на жири-комисијата е обезбедено бесплатно сместување. Сите заинтересирани компании кои сакаат да земат учество на оваа гастрономска манифестација, своето учество треба да го пријават во Стопанската комора на Македонија, најдоцна до 1 март 2011 година. Повеќе информации и Пријавниот лист може да се преземат од веб-порталот на Стопанската комора на Македонија: www.mchamber.mk Контакт: Венера Андриевска тел:3244037; факс:3244088 E-mail:Venera@mchamber.mk

Презентација

Презентација: ОДСЕГА ИНВЕСТИРАЈТЕ ВО ЗЛАТО - “Инвестициско злато во Македонија” * 27.1.2011 година во Стопанската комора на Македонија * Сала 1 на 5 кат во 11 часот

Златото како благороден метал секогаш ги фасцинира луѓето поради сјајот, бојата и неговата тежина, па затоа до ден денес е показател на богатство и моќ. Веќе илјадници години низ светот се користи како средство за плаќање. Зошто да инвестирате во злато? - Златото беше и се` уште е универзална валута. - Акциите од злато секојдневно се продаваат низ светот. - Златото служи како гаранција за девизни резерви и против економската криза. - Златото нуди сигурност. Зошто треба да инвестирате во злато - поради 3-те причини на благородните метали: 1. трајност; 2. стабилна вредност и 3. сигурна иднина. Благородните метали се единствена трајна инвестиција! Затоа инвестирајте сега безбедно во својата иднина и користете ги своите лични бенефиции од глобалниот развој. Златото е рангирано да биде најсигурната валута, исто така и најсигурната инвестиција низ светот. Ова е трајна вредност на благородните метали. Бидејќи ниту владите ниту централните банки можат да произведуваат вештачко злато, благородниот метал не може да се девалвира преку инфлациска употреба. Тоа не е само безбедност за монетарни резерви, туку и осигурување во случај на финансиска криза. Која е вредноста на златото? - Треба да се инвестира во благородни метали, пред да почне цената и понатаму да расте. - На изворите на злато им се гледа крајот. - Побарувачката на злато веќе го надминува производството на злато. - Побарувачката од Азија се зголемува енормно. - Приватните инвеститори покажуваат зголемен интерес за злато. - Несигурноста на меѓународните финансиски пазари e во пораст. - Резервите на злато се трошат. Цената расте, што значи тоа за нас? - Треба сега да инвестираме во благородни метали пред цената да расте и понатаму. - Да се профитира лично од зголемување на вредноста на златото. Контакт: Диана Милошевска “КБ Капитал & Бизнис” Скопје kapitalbiznis2@yahoo.com Стопанска комора на Македонија Контакт: Ацо Спасовски Тел: ++ 389 2 3244044 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: aco@mchamber.mk


четврток, 20 јануари 2011

БИЗНИС ИНФО

23

Стопанска комора на Македонија – ЕИИЦМ

На 16 и 17 февруари 2011 Саем и Настан за технолошка и бизнис-соработка, во Шпанија

EGÉTICA-EXPOENERGÉTICA 2 ВО ВАЛЕНСИЈА

Стопанската комора на Македонија - ЕИИЦМ организира посета на Вториот саем за технолошка и деловна соработка. Настанот ќе се одржи во Валенсија на 16 и 17 февруари 2011 година, за време на заедничките меѓународни саеми: - EGÉTICA-EXPOENERGÉTICA: Саем за енергии; - ECOFIRA: Саем за вода, почва, воздух, отпад и нивни технологии и услуги и - EFIAQUA: Саем за ефикасно водостопанство. Настанот ќе се состои од меѓународна платформа која им овозможува на компаниите и организациите од секторот на енергија, вода и отпад, да се среќаваат со цел да се споделат иновативните технолошки предлози, да бараат решенија за технолошки предизвици и да започнат бизнис-соработка. Области на интерес: - Одржливо производство и дистрибуција; - Новите технолошки решенија (енергија и животна средина); - Ефикасност во градежништвото; Ефикасност во транспорт и одржлива мобилност; - Урбанистичко и индустриско управување со отпад; - Управување со системи за животната средина: Оценување на индустриски отпад; - Потврдување, рециклирање; - Еко-производи; Третманот на отпадните води;

- Колекционирање и третман за прочистување на водата; - Набавка и дистрибуција на вода; - Контрола на поплави; - Крајбрежната заштита; - Проекти за финансирање. Рокови: - до 3 февруари 2011 година: регистрација и поднесување на профили; - до 9 февруари 2011 година: барања за билатерални средби.

com

Повеќе информации за саемите: EGÉTICA - EXPOENERGÉTICA: www.ege�ca-expoenerge�ca. ECOFIRA: www.feriavalencia.com / ecofira EFIAQUA: www.feriavalencia.com / efiaqua

Веб-сајт на Вториот настан за технолошка и деловна соработка: h�p://www.enterprise-europe-network.ec.europa.eu/public/bemt/home.cfm?even�d=2460 Влезот и учеството на саемот се бесплатни. Контакт: Лазо Ангелевски, проектен консултант тел: (02) 3244090 laze@mchamber.mk Софче Јовановска, проектен консултант тел: (02) 3244060 sofce@mchamber.mk

Од 26 до 28 јануари 2011 година во Турција

МЕЃУНАРОДЕН САЕМ ЗА БРОДОГРАДБА SMM ВО ИСТАНБУЛ

* Стопанската комора на Македонија – ЕИИЦМ организира посета и учество на Меѓународниот саем за бродоградба SMM во Истанбул, од 26 до 28 јануари 2011 година

Брокерскиот настан ќе биде организиран во текот на второто издание на SMM-Истанбул саем, кој ќе се одржи во Истанбул, „Љутфи Кирдар“ изложбен центар на 26 до 28 јануари 2011 година. Првото издание во Истанбул на саемот (SMM) беше успешно организиран во 2009 година. Тогаш Саемот беше домаќин на повеќе од 4000 посетители од 66 земји и 150 излагачи од 30 земји. Настанот - партнерство ќе се одржи во текот SMM - Истанбул 2011 година во една специјална област во салата подготвена за билатерални средби. Настанот има за цел да донесе професионалци во областа на: • бродоградбата и бродоградилиштата; • науката за поморство и технологија; • навигацијата и позиционирањето; • пристанишната технологија; • зелениот превоз; • услугите во поморството. Веб-сајтот на брокерскиот настан е: h�p://techmatch.aia-istanbul.org/smmistanbul Учеството на брокерскиот настан е бесплатно.

Контакт: Лазо Ангелевски, проектен консултант тел: (02) 3244090 laze@mchamber.mk Софче Јовановска, проектен консултант тел: (02) 3244060 sofce@mchamber.mk

На 25 и 26 февруари Меѓународен брокерски настан во Република Србија

ТУРИЗАМ И ВИНО ВО БЕЛГРАД Стопанската комора на Македонија – Европскиот иновативен и информативен центар во Македонија организира посета и учество на Меѓународниот брокерски настан за ТУРИЗАМ И ВИНО, што ќе се одржи во Белград, од 25-26 февруари 2011 година. 1. Брокерски настан во секторот туризам На Меѓународниот саем за туризам (25 февруари 2011 година во Белград), Enterprise Europe Network од Србија ќе организира меѓународен брокерски настан наменет за претприемачите кои бараат партнери во секторот Туризам. Меѓународниот саем за туризам во Белград е еден од најважните туристички саеми во регионот. Во текот на Саемот,


БИЗНИС ИНФО

24

четврток, 20 јануари 2011

Стопанска комора на Македонија – ЕИИЦМ има повеќе од 700 излагачи од 38 земји, на 30.000 м2 внатрешен простор, исполнат со околу 50.000 посетители. IFT е член на Европската асоцијација за туризам саеми од 2003 година. 2. Брокерски настан за производителите на вино Во рамките на Меѓународниот саем за вино (26 февруари 2011 година, во Белград), Србија Enterprise Europe Network ќе организира меѓународен брокерски настан кој се однесува на претприемачите кои бараат деловни партнери во секторот за производство на вино.

САЕМИ ВО ЈАНУАРИ И ФЕВРУАРИ Европскиот информативен и иновативен центар во Македонија, во Стопанска комора на Македонија, го организира Вашиот настап на саемите и бесплатно ќе Ве поврзе со сите странски учесници на некој од следниве настани каде е организатор партнер на ЕЕН мрежата:

Jaнуари 2011 година 25/01/2011

BE2WEEN@TERRATECT/ENERTEC 2011 Leipzig (Germany)

26/01/2011

Biomass Business Talks 2011 Graz (Austria)

26/01/2011

SMM Istanbul 2011 Interna�onal Partnering Event Istanbul (Turkey)

Февруари 2011 година Сите информации во врска со регистрацијата на учесниците, поединечниот распоред и роковите се достапни на веб-страната www.EENBrokerage.info, Контакт: ЛАЗО АНГЕЛЕВСКИ, проектен консултант Тел 02 3244 090 е-маил laze@mchamber.mk

На 22 и 23 март 2011 година Меѓународен конгрес за исхрана и здравство во Франција

БИЗНИС�ФОРУМ ВО ДИЖОН

За време на 6. Меѓународен конгрес за исхрана и здравство во Дижон, ќе се одржи бинзис-форум (брокерски настан) на којшто ќе можат да се разменат искуства со други учесници за време на конгресот. Овој настан ги таргетира индустриите за прехранбени производи, лабораториите, технички центри кои се занимаваат со храна и исхрана. Поентата на овој настан во споредба со други настани со слични теми е сензорскиот пристап (вкус, арома, структура/состав....). Секоја организација (индустрија, јавна или приватна истражувачка лабораторија, технички центар), која има технолошка или know-how понуда или барање или која бара партнери е добредојдена за да се приклучи во деловните средби со компании од цела Европа. Брокерскиот настан се организира во рамките на 6. Меѓународен конгрес за исхрана и здравство во Дижон. Над 370 средби меѓу компаниите се организирани за време на последниот Конгрес во 2010 година. Сите информации и регистрација ( пред регистрација на брокерскиот настан) може да се најдат на www.taste-nutri�onhealth.com или на линкот на горенаведениот конгрес. On-line Регистрација h�p://b2match.eu/taste-nutri�on-health2011/par�cipants/new ЕЕН Проект www.een.mk Софче Јовановска sofce@mchamber.mk, Тел: +389 (02) 3244060 Лазo Ангелевски laze@mchamber.mk Тел: +389 (02) 3244090

01/02/2011

Mee�ngpoint “Learning and IT” at LEARNTEC 2011 Karlsruhe (Germany)

02/02/2011

MicroMountains iNNOVATION fORUM for Micro Technology 2011 Villingen-Schwenningen (Germany)

04/02/2011

Life Sciences Brokerage Event Edinburgh (United Kingdom)

10/02/2011

b2fair SME Forum 2011 Luxembourg (Luxembourg)

10/02/2011

Fruit Logis�ca 2011 Brokerage Event Berlin (Germany)

14/02/2011

Mobile World Congress Brokerage Event 2011 Barcelona (Spain)

16/02/2011

EGÉTICA-EXPOENERGÉTICA: II Technology and Business Coopera�on Event – Energy, Water and Wastes - Valencia (Spain)

22/02/2011

Eilat-Eilot Renewable Energy Conference & Exhibi�on 2011 - Eilat (Israel)


БИЗНИС ИНФО

четврток, 20 јануари 2011

25

ПОНУДА - ПОБАРУВАЧКА Турска компанија бара застапник во Република Македонија за пласман на зашеќерени костении, и други производи од костен,џем од костен,чоколадирани бонбони со костен Валидност до:16.05.2011 Турска компанија бара да увезува јагнешка, овча и говедска кожа од Република Македонија Валидност до:16.12.2011 Компанија од Полска бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на хигиенски средства за чистење за домаќинство Валидност до:17.05.2011 Турска компанија бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на црвена леќа Валидност до:17.04.2011 Полска компанија бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на козметика шампони Валидност до:17.04.2011 Компанија од Италија бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на Цевки од не’рѓосувачки челик со заварени ВИГ (Волфрам инертен гас) технологија Валидност до:17.04.2011 Турска компанија бара дистрибутери во Република Македонија за пласман на суви смокви и суви кајсии Валидност до:20.05.2011 Компанија од Турција бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на пакуван ајдамер и сирење во кутии Валидност до:20.06.2011 Компанија од Полска бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на системи за пратење и мониторинг на такси возила Валидност до:21.05.2011 Компанија од Чешка бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на платно од лен , памук и волна Валидност до:21.04.2011 Компанија од Полска бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на аудиовизуелни инсталации наменети за големи ЛЕД дисплеј. Компанијата е производител и водечки снабдувач на аудиовизуелната инсталации која е специјализирана за големи ЛЕД дисплеи производи (и внатрешни и надворешни). Производи Дѕстен е широко се користат во спортските центри и стадиони. Компанијата е специјализирана за професионални семафори и други квалитетни решенија за сите спортски настани како што се безбол / софтбол, кошарка, крикет, фудбал, хокеј, фудбал, пливање, тенис и одбојка. ЛЕР информативни табли се користат и во рекламирањето, конференции и саеми изложби, концертни сали, осветлување и одликувања, патнички информации, финансиските пазари (банката и на берзата), сцена и телевизиска позадина, како и во сообраќајот информации. Валидност до:23.05.2011 Македонска компанија бара партнери за соработка во Европска Унија за извоз на сирова кожа Валидност до:24 .12.2011

Македонска компанија нуди преводи и толкувања од македонски јазик на англиски и многу други јазици,компанијата има оформено силно поврзан тим на стручни преведувачи, толкувачи, лектори и административен персонал, како и тим на стручни лица одговорни за техниката. Сите преведувачи се со долгогодишно искуство и специјализирани на одредени тематики и во одредени области. По секој преведен текст од било кој јазик се прави проверка на истиот, каде се извршува лектура од страна на дипломирани лектори, графичко средување на текстот, се составува речник и секако сето ова во консултации и соработка со клиентите. Сите писмени преводи уредно се изработуваат и се чуваат во архивата на компанијата. Доставувањето на преводот е според потребите и барањата на клиентот, во електронска или печатена форма. Сите преведувачи се обучени со најсовремените техники за симултан и консекутивен превод Валидност до:24 .12.2011

Компанијата ИМПУЛС ДОО Скопје од Република Македонија-компанија за телекомуникации бара соработници за отварање свое претставништво во Белград, Приштина и Тирана за дистрибуција и продажба на мобилни телефонски апарати на големо и мало Вид на соработка: Производи, производство Област на соработка : Трговија на големо и мало Валидност до:18.11.2011 Компанија од Босна и Херцеговина бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на кожна галантерија, машки и зенски кожени чанти, каиши,ракавици, новчаници и кожа на метража Вид на соработка: Производи, производство Област на соработка : Трговија на големо и мало Валидност до:18.03.2011 а соработка : Јавни институции Валидност до 8.02.2011

Македонска компанија нуди услуги во правни, сметководствени, книговодствени работи проверка на сметките и биланси ,консултантски активности во врска со данокот , испитување на пазарот и јавното мислење , деловни и менаџмент консултантски активности,холдинг Валидност до:24 .12.2011

Германска компанија нуди услуги во развој и во одржливо снабдување со електрична енергија и начини на заштеда на ефикасно користење на енергијата Вид на соработка: Консултанска услуга Област на соработка : преработувачка индустрија Валидност до 18.02.2011

Германска компанија е заинтересирана да најде застапник во Република Македонија за пласман на употребувани трактори и земјоделски машини,кранови и други приклучни делови за истите Валидност до:27.06.2011

Грчка компанија бара застапник во Република Македонија за пласман на дрвен и метален канцалариски мебел Вид на соработка: Производи, производство Област на соработка : Трговија на големо и мало Валидност до:9.04.2011

Германска компанија бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на механизација за употреба во земјоделството,шу марството,градинарството и комуналии Валидност до:27.06.2011

Грчка компанија бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на сладолед во прав, млеко во прав и преливи Вид на соработка: Производи, производство Област на соработка : Трговија на големо и мало Валидност до:9.04.2011

Израелска компанија бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на иверица и панел плочи Валидност до:27.04.2011 Германска компанија бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на стаклена амбалажа Валидност до:27.06.2011 Полска компанија бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на болнички кревети,мебел за болници,и кревети наменети за разни прегледи Валидност до:27.04.2011 Грчка компанија бара соработка со компании од Република Македонија за пласман на машини кои се користат во дејност на семенски и зрнести производи од сите видови ,овошје и зеленчук Валидност до:27.04.2011 Германска компанија бара соработка во областа на одржување и работа со мермер како и природен и вештачки камен во Република Македонија Валидност до:28.06.2011 Грчка компанија бара соработка со македонски производители за домашни миленичиња сува или конзервирана за увоз во Грција Валидност до:29.06.2011

Главен и одговорен уредник, Саво Пејчиновски

Грчка компанија бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на машини за производство на сладолед Вид на соработка: Производи, производство Област на соработка : Трговија на големо и мало Валидност до:9.04.2011 Турска компанија бара соработка со македонски производители на мебел и градежни компании Валидност до:29.05.2011 Компанија од Турција баа дистрибутер во Република Македонија за пласман на алуминиумски системи за балконски огради, држачи за скали Валидност до:3.05.2011 Ова е само дел од богатата Понуда и побарувачка на Стопанската комора на Македонија што може да се превземе од нејзиниот веб портал

www.mchamber.mk Контакт: Мирјана Коцева Е-адреса: Mirjana@mchamber.mk Тел:3244-035; Факс: 3244-088

тел: : (02) 3244036 факс: (02) 3244088 savo@mchamber.mk


Бизнис ИНФО број 37 од 20.01.2011 година