Η τεχνική του παραδοσιακού κλαρίνου

Page 1


H TΕΧΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΚΛΑΡΙΝΟΥ GREEK CLARINET ΤΕCHNIQUE

ISMN: 979-0- 801151 - 11 - 7 Copyright © 2006 Εκδόσεις Fagotto - Νίκος Θερμός Fagotto Editions - Nikos Thermos

Επιφυλάσσονται όλα τα δικαιώματα. Απαγορεύεται η ολική ή η μερική αναπαραγωγή του βιβλίου, με οποιοδήποτε μέσο, χωρίς την έγγραφη άδεια του εκδότη.

All rights reserved. No part of this publication may be reproduced, in any form or by any means, without the prior written permission of the publisher.

Παραγωγή: Εκδόσεις Fagotto Συναρμογή: Χρύσα Οικονομάκη Αγγλική μετάφραση: Σοφία Μπάνη Γενική επιμέλεια & προσαρμογή μουσικών όρων: Ανδρέας Θερμός Εξώφυλλο: Νίκος Μπόγδανος

Production: Fagottobooks - Nikos Thermos Editing: Chrysa Ikonomaki English translation: Sofia Bani General editing: Andreas Thermos Cover art: Nikos Bogdanos

N. Θερμός - ΕΚΔΟΣΕΙΣ FAGOTTO Βαλτετσίου 15 106 80 ΕΞΑΡΧΕΙΑ, ΑΘΗΝΑ Τηλ: 210 3645147 Φαξ: 210 3645149 www.fagottobooks.gr Email: info@fagottobooks.gr

N. Thermos - FAGOTTO EDITIONS Valtetsiou 15 106 80 EXARCHIA, ATHENS Tel: 210.3645147 Fax: 210.3645149 www.fagottobooks.gr email: info@fagottobooks.gr

Αποστόλης Βαγγελάκης Τηλ: 6934358939 Email: apovagelakis@yahoo.gr

Apostolos Vagelakis Τel: 6934358939 Email: apovagelakis@yahoo.gr


 Π ε ριεχομενα

Σ ελιδα

C o n t ents

P age

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ

4

ACKNOWLEDGEMENTS

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

5

INTRODUCTION

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ - ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ

7

ΜANUFACTURE - ORIGIN

ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ - ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ

10

MAINTENANCE - PREPARATION

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο : Τοποθέτηση των δακτύλων

17

LESSON 1: Position of the fingers

ΜΑΘΗΜΑ 2ο: Τενούτες, ο πρώτος ήχος

19

LESSON 2: Long tones, the first sound

ΜΑΘΗΜΑ 3ο: Μουσική σημειογραφία

25

LESSON 3: Music notation

ΜΑΘΗΜΑ 4ο: Παίζοντας με ρυθμό,

33

LESSON 4: Playing with rhythm,

ασκήσεις για εξοικείωση.

exercises for familiarization.

ΜΑΘΗΜΑ 5ο: Η χρήση της γλώσσας

39

LESSON 5: Use of the tongue - Articulation

ΜΑΘΗΜΑ 6ο: “Κοντούλα λεμονιά”

41

LESSON 6: “Kondoula lemonia”

(το πρώτο μας τραγούδι)

ΜΑΘΗΜΑ 7ο: “Ο γιατρός”,

(our first tune) 45

Σημεία αλλοιώσεων

ΜΑΘΗΜΑ 8ο: “Στης πικροδάφνης τον

LESSON 7: “O giatros”, Accidentals

51

ανθό” και μερικές ακόμα ασκήσεις

LESSON 8: “Stis pikrodafnis ton antho” and some more exercises

ΜΑΘΗΜΑ 9ο: “Γιάννη μου το μαντήλι σου”

55

LESSON 9: “Yianni mou to mandili sou”

ΜΑΘΗΜΑ 10ο: Ολοκληρώνοντας την

59

LESSON 10: Completing the low register

χαμηλή περιοχή

ΜΑΘΗΜΑ 11ο: “Ντελή παπά”

61

LESSON 11: “Deli papa”

ΜΑΘΗΜΑ 12ο: “Αγκινάρα με τ’αγκάθια”

63

LESSON 12: “Aginara me t’ agathia”

ΜΑΘΗΜΑ 13ο: Η μεσαία περιοχή

67

LESSON 13: The middle register

ΜΑΘΗΜΑ 14ο: “Μάγια μου’χεις καμωμένα”

71

LESSON 14: “Magia mou’ his kamomena”

ΜΑΘΗΜΑ 15ο: “Αιγιώτισσα”

75

LESSON 15: “Egiotissa”

ΜΑΘΗΜΑ 16ο: “Τα λιανοχορταρούδια”

79

LESSON 16: “Ta lianohortaroudia”

ΔΑΧΤΥΛΟΘΕΣΙΑ

81

FINGERINGS

ΑΚΟΥΣΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

85

AUDIO EXERCISES


 Ε υ χ αρι στιε σ

4

Acknowledgements

Θέλω να ευχαριστήσω τους φίλους και συ-

I wish to thank my friends and colleagues,

νεργάτες

στο

the musicians Vasilis Triandis (lute), Mi-

λαούτο και Σκόρδο Μιχάλη στα κρουστά που

chalis Skordos (percussions), who partici-

αφιλοκερδώς συμμετείχαν και βοήθησαν στο

pated in and helped with the audio part of

ακουστικό τμήμα του βιβλίου, καθώς και τον

the book as well as my friend and special

φίλο ειδικό τεχνίτη Παύλο Καραγιάννη, για

technician Pavlo Karagianni for his support

την υποστήριξη και τις συμβουλές του σε ότι

and his advice concerning the instrument’s

αφορά τη συντήρηση των οργάνων.

maintenance.

Ακόμα το Νίκο Θερμό που φιλοξένησε το

I also thank Nikos Thermos for having wel-

εγχείρημα αυτό στις εκδόσεις του, για τις

comed this effort among his publications,

πολύτιμες οδηγίες του και τέλος τον θείο

for his valuable instructions, my uncle Kos-

μου Κώστα Καζούκα ο οποίος με παρακίνησε

tas Kazoukas, who was the one that encour-

και μου έδωσε την ιδέα της δημιουργίας του

aged me and gave me the idea of creating

βιβλίου και τον Σταύρο Βαγγελάκη που με

this book, and finally, Stavros Vangelakis,

έφερε σε επαφή για για πρώτη φορά με τη

who brought me into contact with music for

μουσική.

the first time.

ΑΚΟΥΣΤΕ ΤΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

LISTEN TO THE EXERCISES OF THE BOOK

ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ON THE INTERNET

Θα τις βρείτε κατευθείαν στον ιστοχώρο μας

You can find them directly in the book’s

www.fagottobooks.gr στην αντίστοιχη σελί-

webpage in our site www.fagottobooks.gr or

δα του βιβλίου ή στον www.soundcloud.com

at www.soundcloud.com by entering the title

βάζοντας το τίτλο του βιβλίου με κεφαλαία

of the book in capital letters at the search

στην αναζήτηση.

field.

μουσικούς

Βασίλη

Τριάντη


 Ε ισ αγωγη

 Ι n t r o d uc t i o n

Το βιβλίο αυτό απευθύνεται σε όλους εκεί-

This book is addressed to all those who want

νους που θέλουν να γνωρίσουν το κλαρίνο

to get to know the clarinet through tradi-

μέσα από την παραδοσιακή μουσική αλλά και

tional music, but also this music through

τη μουσική αυτή μέσα από το κλαρίνο.

the clarinet.

Είναι ένα ξεκίνημα, μια γνωρι-

This is a beginning, an aquain-

μία με το όργανο όπου μεγάλοι

tance with the instrument that

καλλιτέχνες το έφτασαν ίσως

great artists brought, possibly,

στο πιο υψηλό επίπεδο τεχνικής

to the highest level of techni-

και μουσικής έκφρασης.

cal and musical expression.

Δεν είναι απαραίτητο να ξέρει

It’s not necessary for some-

κάποιος μουσική από πριν για να

one to know music beforehand

ασχοληθεί. Υπάρχουν μέσα στο

in order to play it. Inside the

βιβλίο ορισμένα βασικά στοιχεία

book there are some basic ele-

θεωρίας, τα οποία αποδίδονται

ments of theory that are ren-

με έναν περισσότερο πρακτικό

dered in a more practical rath-

παρά επιστημονικό τρόπο γιατί

er than scientific way because

στόχος μου είναι η πράξη με την

my aim is action with the help

βοήθεια κάποιας στοιχειώδους

of some elementary theoreti-

θεωρητικής κατάρτισης και όχι η

cal training, and not the com-

πληρης ανάλυση της θεωρίας.

plete analysis of theory.

Σίγουρα η ευρωπαϊκή σημειογραφία δεν μπο-

For sure, European notation cannot render

ρεί να αποδώσει τα ιδιώματα της ελληνικής

the idioms of Greek music, but we are using it

μουσικής, όμως την χρησιμοποιούμε στο βι-

in this book because it is more accessible for

βλίο αυτό γιατί είναι πιο προσιτή στο ευρύ-

the majority of our readers. Thus, the music

τερο μέρος του αναγνωστικού κοινού. Έτσι

text here will only play the role of a guide.

λοιπόν το μουσικό κείμενο εδώ θα παίζει μόνο τον ρόλο του οδηγού. Επίσης όταν σε κάθε τραγούδι θα αναφέρομαι

In addition, when for each tune I refer to the

για τον ρυθμό θα χρησιμοποιώ όρους που

rhythm, I will use the terms used in common

χρησιμοποιούνται στην καθομιλουμένη όπως:

parlance (styles of Greek dances), such as

συρτό πωγωνήσιο, συρτό συγκαθιστό, καλα-

syrto pogonisio, syrto synkathisto, kalama-

ματιανό, τσάμικο κ.τ.λ.

tiano, tsamiko, etc.

H χρήση άλλωστε των ηχογραφημένων ασκήσεων

Besides, the use of the audio exercises will

θα δώσει μια άλλη διάσταση εκμάθησης, αυτή

provide another dimension of learning, the

που προέρχεται από την ακουστική εμπειρία.

one that comes by the listening experience. 5


MAΘΗΜΑ 10 1st LESSON

 Τ ο ποθετη ση

των δακτ υ λ ω ν

Position

of the fingers

Κρατάμε το κλαρίνο στο δεξί μας χέρι στηρι-

We hold the clarinet in our right hand, sup-

ζόμενο στον αντίχειρα και στον δείκτη (φωτό

porting it on our thumb and index finger

16).

(photo 16). Φωτό 16

Photo 16 Στόχος μας είναι η εξοικείωση με τη μορφή

Our goal is to become familiar with the in-

και το βάρος του οργάνου, ζυγίζοντάς το στον

strument’s shape and weight, supporting it

αντίχειρα βασικά και στον δείκτη βοηθητικά

mainly on our thumb and secondarily on our

χωρίς να χρειαζόμαστε άλλα δάκτυλα για να

index finger without needing other fingers

το κρατήσουμε (φωτό 17).

to hold it (photo 17). Φωτό 17

Photo 17 17


Τ

ο π ο θετηση των δακτυλων

Position

of the fingers

Ξεκινάμε τοποθετώντας τον αντίχειρα του

We start by placing the thumb of our left

αριστερού μας χεριού στην πίσω τρύπα και

hand on the rear hole and in order, our in-

διαδοχικά τον δείκτη στην πάνω μπροστά

dex finger on the upper front hole, the mid-

τρύπα, τον μέσο στην παρακάτω και τον πα-

dle finger on the next one down, and the

ράμεσο στην επόμενη (όπως φωτό 18, 19).

ring finger on the next one after that (as in photo 18, 19).

Φωτό 18

Φωτό 19

Photo 19

Photo 18

Μας ενδιαφέρει να πατάμε τα δάχτυλα ούτε πολύ στις

our fingers not very much

άκρες ούτε πολύ μέσα ό-

on the end, and not very

πως στην φωτογραφία. Μα-

far inside, as in the picture.

θαίνουμε να αισθανόμαστε

We learn to feel the holes

τις τρύπες στα δάκτυλά μας

touching our fingers with-

χωρίς να ασκούμε ένταση

out being tense, and as the

και όσο παιρνούν οι μέρες

days go on, our hand will

το χέρι μας θα παίρνει τη

become used to the instru-

φόρμα του οργάνου.

ment’s shape.

Με τον ίδιο τρόπο τοποθε-

In the same way, we place

τούμε το δεξί μας χέρι στο

our right hand on the lower

κάτω κομμάτι, πάντα χωρίς

part, always without ten-

ένταση (φωτό 20).

18

We’re interested in having

Φωτό 20

Photo 20

sion (photo 20).