Page 1

για ένα ζωντανό πλανήτη


Επιμελητές έκδοσης: Γιώργος Βελίδης, Παναγιώτης Φραντζής, Θεοδότα Νάντσου. Μετάφραση-προσαρμογή στα ελληνικά: Βάλια Στεριώτη Προσαρμογή σχεδιασμού: Μάριος Βόντας / Tμήμα Επικοινωνίας WWF Ελλάς Τυπογραφείο: Μιχάλης Ορφανός ΑΕΒΕ - Γραφικές Τέχνες ΒΙΟ. ΠΑ. Άνω Λιοσίων, 7η Οδός, Αριθμός 9 , Ανω Λιόσια , 133 41, Τ.: 210-2513308, 210-2529397, www.orfanosm.gr Χαρτί: FSC Sappi Era Silk 130 gsm (σώμα) και 300 gsm (εξώφυλλα), www.sappi.com

Εκδόθηκε τον Φεβρουάριο του 2012 από το WWF-World Wide Fund For Nature (πρώην World Wildlife Fund), Αθήνα, Ελλάδα. Το παρόν έντυπο είναι μετάφραση του επετειακού εντύπου για τα 50 χρόνια του WWF Ιnternational που σχεδίασε ο Banson και εκδόθηκε τον Απρίλιο του 2011 από το WWFWorld Wide Fund For Nature (πρώην World Wildlife Fund), Gland, Ελβετία. Κάθε αναπαραγωγή ολόκληρου ή τμήματος του παρόντος κειμένου πρέπει να αναφέρει τον τίτλο και τον προαναφερθέντα εκδότη ως ιδιοκτήτη των πνευματικών δικαιωμάτων © Text 2011 WWF Εξώφυλλο και φωτογραφία 1ης σελίδας: © naturepl.com / Edwin Giesbers / WWF All rights reserved Το WWF είναι μία από τις μεγαλύτερες και πλέον έμπειρες ανεξάρτητες περιβαλλοντικές οργανώσεις στον κόσμο, με περισσότερους από 5 εκατομμύρια υποστηρικτές και ένα παγκόσμιο δίκτυο που ενεργοποιείται σε περισσότερες από 100 χώρες. Η αποστολή του WWF είναι να σταματήσει την υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος του πλανήτη και να προάγει ένα μέλλον στο οποίο οι άνθρωποι θα ζουν σε αρμονία με την φύση, προστατεύοντας την παγκόσμια βιοποικιλότητα, εξασφαλίζοντας τη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων και προωθώντας τη μείωση της ρύπανσης και της άσκοπης κατανάλωσης.

2


© WWF-CANON / ELMA OKIC

Γιολάντα Κακαμπάτσε Πρόεδρος WWF International

Με

αφορμή τα πεντηκοστά γενέθλια του WWF ας σταματήσουμε για λίγο και ας γιορτάσουμε τη συμβολή εκατομμυρίων ανθρώπων, σε περισσότερες από 100 χώρες που υποστήριξαν και ακόμη υποστηρίζουν τη δουλειά μας – μέσω των προσπαθειών που καταβάλλουν ή διαδίδοντας τα μηνύματα ή ακόμη και χάρη στη γενναιοδωρία τους. Είτε μιλάμε για φύλακες προστατευόμενων περιοχών, επιστήμονες, πολιτικούς, δασκάλους, απασχολούμενους στη βιομηχανία ή απλώς για ανθρώπους που ενδιαφέρονται, χωρίς τη δική τους βοήθεια, τον ενθουσιασμό και την οικονομική τους υποστήριξη το WWF δεν θα είχε πετύχει όσα πέτυχε. Αυτή η πεντηκονταετία είναι και δική τους γιορτή και τους οφείλουμε τις ειλικρινείς μας ευχαριστίες.

Οι υποστηρικτές του WWF, καθώς και όσοι με αφοσίωση αποτελούν το δίκτυο των Εθνικών Οργανώσεων, Προγραμμάτων και Εθνικών Γραφείων που απλώνεται σε όλες τις ηπείρους, δίνουν ο καθένας τη δική του οπτική και άποψη στη δουλειά μας. Όλοι μαζί δίνουν στο WWF τη μοναδική δύναμη της πραγματικά παγκόσμιας περιβαλλοντικής οργάνωσης. Είναι αυτή η πολυφωνία που έχει βοηθήσει, βοηθάει και θα συνεχίσει να βοηθάει το WWF στην αντιμετώπιση του πλέον πιεστικού θέματος της εποχής μας: πώς θα υιοθετήσει η ανθρωπότητα έναν αειφορικό τρόπο ζωής. Η λύση δεν είναι ούτε μόνο μία ούτε είναι και πανάκεια. Μάλλον υπάρχουν διαφορετικές διαδρομές και τρόποι που μαζί μπορούν να φέρουν την αλλαγή που χρειαζόμαστε ώστε να ζούμε εντός των ορίων που θέτουν οι πόροι τού πλανήτη μας. Αυτή η ποικιλία κρύβει μέσα της τεράστια δύναμη και σοφία, την οποία θεωρούμε πολύτιμη και από την οποία μπορούμε όλοι μας να μάθουμε. Στο διάστημα κατά το οποίο είχα την τιμή να είμαι Πρόεδρος του WWF, εντυπωσιάστηκα από την ικανότητα της οργάνωσης να ακούει, να μαθαίνει και να εξελίσσεται. Παρόλο που το WWF έχει προχωρήσει πολύ αυτά τα 50 χρόνια, ποτέ δεν απομακρύνθηκε από το όραμα των διορατικών ιδρυτών μας, ότι η προστασία του περιβάλλοντος πρέπει να αφορά τη μελλοντική συμπεριφορά, ευημερία και ευτυχία της ανθρωπότητας. Αυτά τα στιγμιότυπα ορισμένων από τις περιβαλλοντικές προκλήσεις που αντιμετώπισε το WWF στο διάστημα της ύπαρξής του αποτελούν επίσης και μία περιγραφή τής εξέλιξης του κόσμου από το 1961. Δείχνουν τον τρόπο με τον οποίο το WWF αντιμετωπίζει τις εξελισσόμενες περιβαλλοντικές προκλήσεις, δείχνουν πόσο αποφασισμένοι είναι όλοι εκείνοι που αποτελούν το WWF και τέλος δείχνουν πόσο αυτή η οργάνωση είναι κοντά στην πραγματικότητα. Πολλά είναι εκείνα για τα οποία πρέπει να πανηγυρίσουμε, ή για τα οποία πρέπει να ευχαριστήσουμε κάποιους άλλους, αλλά πολλά είναι και αυτά που μένει ακόμη να γίνουν. Αυτό το βιβλίο αποδεικνύει ότι το WWF δεν αυταπατάται σχετικά με τους μελλοντικούς του στόχους, για το πόσο επείγοντες και σημαντικοί είναι και για το πόση βοήθεια θα χρειαστεί. Ας γιορτάσουμε λοιπόν σήμερα, αλλά ας ξαναγυρίσουμε γρήγορα στην ζωτικής σημασίας δουλειά μας, για να βοηθήσουμε να δημιουργηθεί ένας κόσμος όπου οι άνθρωποι θα ζουν σε αρμονία με τη φύση.

3


© WWF-CANON

4

Υπογραφές στην πρώτη συνάντηση του Διοικητικού Συμβουλίου του WWF, 18 Νοεμβρίου 1961, Morges, Ελβετία: Ira Gabrielson, Peter Scott, Charles Vander Elst, Dr Luc Hoffmann, Max Nicholson, Guy Mountfort, Sven Hörstadius, Harold Coolidge, Jean Baer (Προεδρεύων), Hans Hüssy, G. Watterson.


© WWF-CANON / RICHARD STONEHOUSE

Τζιμ Ληπ Γενικός Διευθυντής WWF International

Α

υτή τη χρονιά, τη χρονιά των πεντηκοστών γενεθλίων του WWF, έχουμε πολλούς λόγους να γιορτάζουμε. Περισσότερα από δέκα δισεκατομμύρια στρέμματα γης έχουν ενταχθεί σε καθεστώς προστασίας, ορισμένα είδη -όπως το πάντα και οι μεγάλες φάλαινες- έχουν απομακρυνθεί από το χείλος τής εξαφάνισης, δάση και αλιεία κινούνται προς την αειφορία και πολλά ακόμη. Υπάρχουν, επίσης, οι έννοιες για τις οποίες το WWF εργάστηκε ώστε να εμπεδωθούν στη συνείδηση του κόσμου – αειφόρος ανάπτυξη, βιοποικιλότητα και οικολογικό αποτύπωμα. Το WWF διέδωσε αυτές τις λέξεις σε ένα ευρύτερο κοινό, αλλά κυρίως διέδωσε τις ιδέες που κρύβουν μέσα τους.

Έπειτα, υπάρχει η αναγνώριση της έννοιας περιβάλλον την οποία το WWF βοήθησε να σφυρηλατηθεί. Το 1961, ήμασταν απλώς φυσιολάτρες, δεν υπήρχαν ούτε Υπουργεία Περιβάλλοντος, ούτε το Πρόγραμμα Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών, ούτε διεθνείς κανονισμοί και νόμοι για το περιβάλλον, παρά μόνο οι λίγοι και πολύτιμοι εθνικοί. Όταν ξεκίνησε το WWF, το έκανε στη βάση εφαρμογής απτών δράσεων προστασίας και, καθώς εξελισσόταν, έγινε ο φάρος που έδειχνε τι μπορούσε να γίνει και πώς αυτό μπορούσε να επιτευχθεί. Στην πάροδο των ετών, το WWF ξεπέρασε τον εαυτό του – χάρη στην αφοσίωση των υποστηρικτών και των συνεργατών του, των κυβερνήσεων, της διεθνούς κοινότητας και των επιχειρήσεων. Και βέβαια, χάρη στην αφοσίωση των εργαζόμενων σε αυτό. Ο σύντομος αυτός απολογισμός της δουλειάς του WWF για το περιβάλλον περιγράφει ορισμένες από τις επιτυχίες που σημειώσαμε τα 50 αυτά χρόνια. Επίσης, χαρτογραφεί την εξέλιξη αυτών των προσπαθειών, την επίμονη αναζήτηση για νέες, δραστικότερες μεθόδους που θα γίνουν έναυσμα για την αλλαγή. Η δουλειά μας για τα δάση απεικονίζει αυτή την πρόοδο. Μετά τα πρώτα προγράμματα για τη δημιουργία δασικών προστατευόμενων περιοχών ακολούθησαν, τη δεκαετία του ’70, η πρώτη παγκόσμια εκστρατεία για τα τροπικά δάση κι ύστερα η ίδρυση του Forest Stewardship Council και του Global Forest and Trade Network για να εξασφαλίσουμε την αειφορική χρήση των δασών. Δώσαμε κίνητρα στις κυβερνήσεις στον Αμαζόνιο, στη λεκάνη του Κονγκό και στο Βόρνεο να προστατεύσουν τους πράσινους αυτούς πνεύμονες του κόσμου. Και τώρα, το WWF συνεργάζεται με εταίρους για να διασφαλίσει ότι η προστασία του δάσους αποδίδει – ότι οι κοινότητες και οι κυβερνήσεις επιβραβεύονται για την προστασία των δασών τα οποία παρέχουν υπηρεσίες από τις οποίες εξαρτόμαστε όλοι: αποθηκεύουν άνθρακα, συλλέγουν νερό και ρυθμίζουν το κλίμα της γης. Η σταθερή δέσμευση του WWF είναι να δημιουργήσει έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι θα ζουν σε αρμονία με την φύση. Ξεκινώντας τη δεύτερη πεντηκονταετία μας, είναι ξεκάθαρο ότι πρέπει να βρούμε ακόμη ισχυρότερους μοχλούς αλλαγής. Αυτό σημαίνει να δεσμευ-

5


τούμε ακόμη περισσότερο ότι θα παρακινήσουμε κι άλλους στην ανακάλυψη των ιδεών και των λύσεων που θα βοηθήσουν την ανθρωπότητα να κινηθεί προς την αειφορία. Σημαίνει να επιδείξουμε ότι η επιτυχία είναι εφικτή: να συνεργαστούμε με κυβερνήσεις και κοινότητες για να διασφαλίσουμε τη μακροπρόθεσμη προστασία ορισμένων από τα πιο εξαιρετικά μέρη στη γη – από τον Αμαζόνιο ως την Αρκτική να συνεργαστούμε με τους παραγωγούς και τους καταναλωτές για να κάνουμε αειφόρες τις παγκόσμιες αγορές. Και σημαίνει να επιστρατεύσουμε όχι μόνο εκατομμύρια αλλά δισεκατομμύρια ανθρώπους, από όλες τις ηπείρους, με επείγοντα σκοπό να χτίσουν ένα ζωντανό, πλούσιο, αειφορικό μέλλον για τα παιδιά τους.

6


Ε

ίναι μεγάλη ευχαρίστηση για την Canon να μπορεί να συγχαίρει τον μακροχρόνιο περιβαλλοντικό της εταίρο, το WWF, για τα πεντηκοστά του γενέθλια, το χρυσό του ιωβηλαίο. Αυτό το μικρό βιβλίο, μία κοινή μας παραγωγή, περιέχει λεπτομέρειες για ορισμένα από τα περιβαλλοντικά επιτεύγματα του WWF. Επίσης, επιδεικνύει την αποφασιστικότητα με την οποία το WWF εργάζεται σε ολόκληρο τον κόσμο για να ξεκινήσει και να ενσωματώσει δράσεις που προωθούν την αειφορία. Η περιβαλλοντική δέσμευση της Canon βασίζεται στο Kyosei, τη φιλοσοφία της εταιρίας: να ζούμε και να συνεργαζόμαστε για το κοινό καλό. Από το 1988, το Kyosei ενσωματώνει τη δική μας προσέγγιση για αειφορία σε ολόκληρη την επιχείρηση. Ως πρωτοπόροι στην τεχνολογία της εικόνας, αναλαμβάνουμε την ευθύνη για τις επιπτώσεις που έχουν οι δραστηριότητές μας στην εργασία και την κοινωνία και αγωνιζόμαστε να βελτιώσουμε την επίδοσή μας σε όλους τους τομείς. Στόχος μας είναι να μειώσουμε τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του προϊόντος σε κάθε στάδιο της ζωής του, αναζητώντας καινοτόμες λύσεις που θα εμπλουτίσουν τις ζωές και τις δουλειές των πελατών και των εταίρων μας μειώνοντας ταυτόχρονα τις περιβαλλοντικές τους επιπτώσεις. Πέρα από τη λειτουργία της δικής μας επιχείρησης, έχουμε θέσει με το WWF κοινό στόχο να ευαισθητοποιήσουμε τον κόσμο για τα περιβαλλοντικά ζητήματα και την κλιματική αλλαγή. Ένα από τα κοινά μας προγράμματα ήταν η ένταξη και ψηφιοποίηση χιλιάδων εικόνων στη φωτοθήκη του WWF. Με το νέο όνομα, WWF-Canon Global Photo Network, σήμερα περιλαμβάνει περισσότερες από 66.000 εικόνες, πολλές εκ των οποίων τραβηγμένες από παγκοσμίως διάσημους φωτογράφους. Αντιλαμβανόμαστε τη δύναμη που έχουν οι εικόνες να αιχμαλωτίζουν τη φαντασία και να υπογραμμίζουν την ανάγκη για δράση για τη διαφύλαξη του πλούτου και της ποικιλίας του φυσικού κόσμου. Επίσης, συνεργαζόμαστε με το WWF για τον εντοπισμό των πολικών αρκούδων στην Αρκτική και χρησιμοποιούμε τα αποτελέσματα για να βοηθήσουμε τα παιδιά να μάθουν περισσότερα σχετικά με την κλιματική αλλαγή. Πιστεύουμε ακράδαντα ότι πρέπει να δουλέψουμε όλοι μαζί προκειμένου να ξεπεράσουμε τις περιβαλλοντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο πλανήτης και τα παιδιά μας. Ελπίζουμε αυτό το βιβλίο να σας εμπνεύσει ώστε να βοηθήσετε να χτίσουμε ένα μέλλον όπου οι άνθρωποι θα ζουν σε αρμονία με τη φύση.

7


© WWF-CANON

1981, στα 20α γενέθλια του WWF. Από αριστερά: Charles de Haes, Γενικός Διευθυντής WWF International, η ΑΜ Πρίγκηπας Φίλιππος, Δούκας του Εδιμβούργου, Πρόεδρος WWF International, Max E. Nicholson, ιδρυτής, Sir Peter Scott, ιδρυτής, Guy Mountfort, ιδρυτής, Dr Luc Hoffmann, ιδρυτής, η ΑΜ Πρίγκιπας Bernhard, πρώην Πρόεδρος, John Loudon, πρώην Πρόεδρος, Dr Hans Hόssy, ιδρυτής.

8


ΠΕΝΤΕ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΤΥΧΙΩΝ

Ξεκινώντας από την ανησυχία μιας μικρής ομάδας αφοσιωμένων φυσιολατρών, το WWF έφτασε να γίνει μία από τις μεγαλύτερες και πιο σεβαστές ανεξάρτητες περιβαλλοντικές οργανώσεις στον κόσμο, με περισσότερους από 5 εκατομμύρια υποστηρικτές και δράση σε περισσότερες από 100 χώρες. Με το πέρασμα των ετών, οι στόχοι του WWF εξελίχθηκαν σε μία φιλόδοξη στρατηγική για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και την επίτευξη της αειφόρου ανάπτυξης σε όλο τον πλανήτη. Τούτη η σύντομη περίληψη περιγράφει την εξέλιξή του, που κατέστη δυνατή χάρη στη συνεργασία με ένα ευρύ φάσμα επιστημόνων, διαχειριστών πάρκων, τοπικών κοινοτήτων, επιχειρήσεων και, φυσικά, χάρη στη γενναιοδωρία των δωρητών μας. Όλοι, όμως, στο WWF συνεχίζουν να γνωρίζουν ότι στην προστασία της φύσης μόνο η αποτυχία είναι μόνιμη και ότι ο στόχος μας να δημιουργήσουμε έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι θα ζουν σε αρμονία με τη φύση απαιτεί διαρκή επαγρύπνηση για την αντιμετώπιση των διαρκώς μεταβαλλόμενων προκλήσεων.

Κατά την πρώτη του δεκαετία, το WWF συγκέντρωσε περισσότερα από 5,6 εκατομμύρια δολάρια – τεράστιο ποσό για τη δεκαετία του ’60 – με πετυχημένες εκκλήσεις χρηματοδότησης οι οποίες, για πρώτη φορά, έκαναν την προστασία της φύσης αντικείμενο δημόσιας συζήτησης. Με βάση την καλύτερη διαθέσιμη επιστημονική γνώση, τα χρήματα αυτά μοιράστηκαν ως επιχορηγήσεις για την υποστήριξη 356 προγραμμάτων σχετικών με την προστασία του περιβάλλοντος σε όλο τον κόσμο – από απογραφές άγριας ζωής μέχρι προσπάθειες εκπαίδευσης κατά της λαθροθηρίας. Πολλά από τα ζώα και τους οικότοπους που βοηθήθηκαν σε εκείνες τις πρώτες επιχορηγήσεις κατέληξαν να γίνουν εικόνες-σύμβολα της προστασίας της φύσης, εξακολουθούν δε να αποτελούν στόχο για τη δουλειά του WWF.

Παρόλο που καθόλη τη δεκαετία του ’70 το WWF συνέχισε να εστιάζει στη διατήρηση ειδών και οικότοπων, η προσέγγισή του άρχισε να αλλάζει: αντί να παρέχει λίγο-πολύ ad hoc υποστήριξη ξεχωριστών προγραμμάτων, άρχισε να ενθαρρύνει πιο συνολικές προσπάθειες προστασίας ολόκληρων βιοσυστημάτων καθώς και ειδών σε ολόκληρη την επικράτειά τους. Για το λόγο αυτό, το WWF ενέτεινε τη συνεργασία του με κυβερνήσεις και την εμπλοκή του σε διεθνείς περιβαλλοντικές συνθήκες και άρχισε να αντιμετωπίζει ορισμένα από τα αίτια των απειλών για το περιβάλλον.

1960 1970 9


1980

1990

2000 10

Μέχρι τα εικοστά του γενέθλια, το WWF είχε βοηθήσει να ιδρυθούν προστατευόμενες περιοχές σε 5 ηπείρους που κάλυπταν το 1% της επιφάνειας της γης και συνέβαλλαν στην επιβίωση κάποιων ειδών. Εντούτοις, το WWF συνειδητοποίησε ότι τα πάρκα και οι προσπάθειες προστασίας τού περιβάλλοντος σε στιγμές κρίσης ήταν μεν κάτι το σημαντικό αλλά δεν αρκούσε. Κατά τη δεκαετία του ’80, ενώ η παρουσία του εξαπλωνόταν σε ολόκληρο τον κόσμο και άρχιζε να πραγματοποιεί τα δικά του προγράμματα, το WWF άρχισε να τονίζει ότι η προστασία του περιβάλλοντος ήταν προς όφελος των ανθρώπων και θα έπρεπε να ενσωματωθεί στην ανάπτυξη, αντί να θεωρείται αντίθετη με αυτήν – ιδέα που πρώτοι ανέπτυξαν οι διορατικοί ιδρυτές του WWF. Αυτή η στάση έθεσε τις βάσεις για αυτό που σήμερα γνωρίζουμε ως αειφόρο ανάπτυξη, μία ιδέα που έχει πλέον ενσωματωθεί στην προστασία, την ανάπτυξη και στη στρατηγική των εταιριών.

Τη δεκαετία του ’90 άρχισαν να γίνονται ευρέως αποδεκτοί οι δεσμοί που συνδέουν παγκοσμίως το περιβάλλον, τις ανθρώπινες δραστηριότητες και την ανθρώπινη ευημερία – καθώς και η αξία της βιοποικιλότητας αλλά και η αναδυόμενη απειλή της κλιματικής αλλαγής. Τα θέματα αυτά ενσωματώθηκαν ρητά στην Αποστολή του WWF και έκτοτε αποτελούν το πλαίσιο της δουλειάς του. Συνεχίζοντας να κινείται από εθνικά προγράμματα προς μία εστιασμένη και πιο ολική προσέγγιση, το WWF ανέπτυξε μία παγκόσμια στρατηγική προστασίας του περιβάλλοντος που συγκέντρωνε τις προσπάθειές της στις πιο κρίσιμες οικοπεριοχές της γης και σε 6 θέματα-κλειδιά: τα είδη, τα δάση, την προστασία της θάλασσας και των γλυκών υδάτων, τον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής και τη μείωση της χρήσης των τοξικών χημικών. Πέρα από τις παλιότερες σχέσεις με παραδοσιακούς συνεργάτες τής προστασίας του περιβάλλοντος, το WWF άρχισε επίσης να συνεργάζεται πιο στενά με επιχειρήσεις και άλλους εταίρους, συμπεριλαμβανομένων της Global Environment Facility (Παγκόσμιο Ταμείο για το Περιβάλλον) και της Παγκόσμιας Τράπεζας, για να προωθήσουν την αειφορική διαχείριση των πόρων.

Ο νέος αιώνας βρήκε το WWF να ανεβάζει σημαντικά τον πήχη, στοχεύοντας σε αλλαγές μεταρρυθμιστικού χαρακτήρα με σκοπό την περιβαλλοντική προστασία με διάρκεια, την αειφόρο ανάπτυξη και τον αειφορικό τρόπο ζωής. Με κοινούς στόχους τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και τη μείωση του οικολογικού αποτυπώματος της ανθρωπότητας, η οργάνωση αντλεί από το συνδυασμό δύναμης και τεχνογνωσίας του διεθνούς της δικτύου για να δημιουργήσει καινοτόμες συνεργασίες που θα ενσωματώνουν επιτόπια προστασία, άσκηση πολιτικής και συνηγορίας σε υψηλό επίπεδο και στρατηγικές συνεργασίες με τον ιδιωτικό τομέα. Οι προσπάθειες αυτές εστιάζουν κυρίως σε μέρη και είδη παγκόσμιας σημασίας, συμπεριλαμβανομένων τεράστιων περιοχών όπως ο Αμαζόνιος, σε ζώα και φυτά σημαντικά τόσο για τους βιοτόπους τους όσο και για τους ανθρώπους, ενώ αντιμετωπίζουν παγκόσμιες προκλήσεις όπως την κλιματική αλλαγή και την αειφορία στις παγκόσμιες αγορές.


© WWF-CANON

© CHRIS MARAIS / WWF-CANON

© WWF-CANON / ISAAC VEGA

Πάνω αριστερά: ο Γ.Γ. των Ηνωμένων Εθνών Kofi Annan με την ΑΥ Αρχηγό Emeka Anyaoku, Πρόεδρο του WWF International, στη Συνάντηση Κορυφής για την Αειφόρο Ανάπτυξη του 2002. Πάνω δεξιά: Frtiz Volmar, Γενικός Διευθυντής του WWF International, η ΑΜ Πρίγκιπας Bernhard, Πρόεδρος του WWF International και η κα Volmar, το 1971. Κάτω: Στα τεσσαρακοστά γενέθλια του WWF στο Coto Doñana. Όρθιοι: Claude Martin, Γενικός Διευθυντής του WWF International και José A. Valverde. Καθισμένοι: Max Nicholson, ένας εκ των ιδρυτών, José M. Mayorga και Dr Luc Hoffmann, ένας εκ των ιδρυτών.

11


© MGN LTD.

Η ιστορία στο πρωτοσέλιδο της εφημερίδας Daily Mirror, που εκδόθηκε στο Λονδίνο στις 9 Οκτωβρίου 1961, εμφανίστηκε λίγο μετά την ίδρυση του Παγκόσμιου Ταμείου για την Φύση - WWF. Τότε υπήρχαν 100.000 ρινόκεροι στην Αφρική, σήμερα υπάρχουν περίπου 21.000.

12


ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΕΛΕΦΑΝΤΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΡΙΝΟΚΕΡΟΥΣ ΤΗΣ ΑΦΡΙΚΗΣ

Κάποτε, τα δάση και οι σαβάνες της Αφρικής φιλοξενούσαν περισσότερους από 1 εκατομμύριο ρινόκερους. Λιγότερο από 100 χρόνια πριν 5 εκατομμύρια ελέφαντες εκτείνονταν σε όλη την ήπειρο. Οι ελέφαντες όμως σκοτώθηκαν για το ελεφαντόδοντό τους, οι ρινόκεροι για τα κέρατά τους – τα οποία πωλούνται ως λαβές στιλέτων και για τις φαρμακευτικές ιδιότητες που θεωρείται ότι έχουν. Την ίδια στιγμή, οι άνθρωποι κατέστρεφαν μεγάλα κομμάτια των ενδιαιτημάτων τους ξεκινώντας μία διαμάχη μεταξύ κοινοτήτων και άγριων ζώων – ιδιαίτερα δε των ελεφάντων.

Το 1961 τα άρθρα στον Τύπο που παρουσιάζουν με έμφαση την καταστροφή της άγριας ζωής στην Αφρική συμβάλλουν στην ίδρυση του WWF.

Εδώ και 50 χρόνια, το WWF έχει δουλέψει με τις κυβερνήσεις και τον τοπικό πληθυσμό για να σταματήσει η λαθροθηρία, να αναπτυχθούν ισχυροί, νέοι αναπαραγόμενοι πληθυσμοί ρινόκερων, να βελτιωθούν οι νόμοι για την προστασία των ελεφάντων και των ρινόκερων και να μειωθεί η σύγκρουση μεταξύ άγριων ζώων και ανθρώπων.

Στη Νότια Αφρική οι πληθυσμοί των ελεφάντων ευημερούν, αν και στη Δυτική και Κεντρική Αφρική παραμένουν ιδιαίτερα ευάλωτοι. Μεταξύ 470.000 και 690.000 ελέφαντες έχουν επιβιώσει σε 37 χώρες. Οι ρινόκεροι επίσης ανακάμπτουν χάρη στα προγράμματα και τη δουλειά με τις κοινότητες τις οποίες το WWF βοηθά να επωφεληθούν από τα προγράμματα προστασίας. Με αφορμή μία νέα κρίση λαθροθηρίας στην αρχή της δεκαετίας του ’90, το WWF ξεκίνησε το Πρόγραμμα για τον Αφρικανικό Ρινόκερο, σε 6 χώρες της εξάπλωσης του. Εκεί, σήμερα, οι αριθμοί έχουν σχεδόν διπλασιαστεί φτάνοντας τους 17.400 λευκούς και 4.800 μαύρους ρινόκερους. Υπάρχει πράγματι ελπίδα για το μέλλον αυτών των ζώων. Αλλά οι απειλές δεν έχουν εξαφανιστεί. Μία πρόσφατη έξαρση της λαθροθηρίας – που οφείλεται στην πρόσφατη αύξηση της ζήτησης από τους ασιάτες καταναλωτές, ιδιαίτερα στο Βιετνάμ, για φάρμακα που περιέχουν κέρατο ρινόκερου – θέτει σε κίνδυνο ό,τι έχει ήδη επιτευχθεί. Το 2010 στη Νότιο Αφρική χανόταν σχεδόν ένας ρινόκερος την ημέρα. Η παράνομη θανάτωσή τους και το εμπόριο ελεφαντοστού απειλούν σοβαρά τους ελέφαντες των δασών της κεντρικής Αφρικής. Το WWF και το TRAFFIC δουλεύουν με τους συνεργάτες τους για να προστατεύσουν τους ελέφαντες που ζουν στη φύση, ενώ προσπαθούν να εξασφαλίσουν ότι τόσο οι λαθροθήρες όσο και οι έμποροι ελεφαντοστού θα φτάσουν στα δικαστήρια. Η ανάκαμψη των ελεφάντων στη Νότια και Ανατολική Αφρική θέτει τώρα νέες προκλήσεις για την προστασία τους, καθώς περισσότεροι άνθρωποι και ελέφαντες προσπαθούν να συνυπάρξουν σε άμεση γειτνίαση. Το WWF προσπαθεί να επιλύσει τις συγκρούσεις που μπορεί να προκύψουν: για παράδειγμα, στη Ναμίμπια και την Κένυα βοηθά τους ανθρώπους να επωφεληθούν από την ύπαρξη ελεφάντων και ρινόκερων δίπλα τους μέσω του τουρισμού άγριας φύσης.

13


ΣΤΑΜΑΤΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΦΑΥΛΟ ΚΥΚΛΟ ΤΗΣ ΕΞΑΦΑΝΙΣΗΣ

«Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι έχουν αγοράσει διάσημα βιβλία και χιλιάδες έχουν παρακολουθήσει ταινίες και τηλεοπτικά προγράμματα σχετικά με την κινδυνεύουσα άγρια ζωή του πλανήτη. Πολλοί απ’ αυτούς σκέφτηκαν: «μακάρι να μπορούσα να κάνω κι εγώ κάτι για να βοηθήσω!».

Αυτό έγραψαν οι ιδρυτές του WWF το 1961 και από τότε το WWF δεν σταμάτησε να αγωνίζεται. Σήμερα ο ρυθμός εξαφάνισης δεν είναι φυσικός. Τις επόμενες 24 ώρες 200 επιπλέον είδη θα έχουν εξαφανιστεί. Αιτία είναι ο άνθρωπος —και η απειλή ενάντια στην άγρια φύση συνεχίζεται. Η προστασία των ειδών και των βιοτόπων τους ήταν ένας από τους λόγους ίδρυσης του WWF πριν από 50 χρόνια και παραμένει στο κέντρο όλων όσων κάνουμε. Για παράδειγμα, ο πληθυσμός των πάντα που ζουν στη φύση έχουν αυξηθεί περίπου στα 1600 άτομα, χάρη στη συνεργασία του WWF με την κινεζική κυβέρνηση που οδήγησε στη δημιουργία 62 καταφυγίων. Πολλά από τα είδη φάλαινας γλίτωσαν την εξαφάνιση γιατί οι εκστρατείες του WWF και άλλων οργανώσεων οδήγησαν στην απαγόρευση της φαλαινοθηρίας. Το 1962, οι άνθρωποι του WWF, σε συνεργασία με την οργάνωση Fauna and Flora International και τον Ζωολογικό Κήπο του Φοίνιξ, αιχμαλώτισαν ένα αναπαραγόμενο κοπάδι από αραβικούς όρυγες προκειμένου να αυξήσουν τον αριθμό τους και 20 χρόνια αργότερα τα επανεισήγαγαν στη φύση του Ομάν. Σήμερα στο Ομάν, το Αμπού Ντάμπι, το Ισραήλ και στη Σαουδική Αραβία ζουν αρκετά ενήλικα ζώα ώστε να εξασφαλίζεται ότι ο αραβικός όρυγας (αν και ακόμη σοβαρά απειλούμενος) έχει αποφύγει τον άμεσο κίνδυνο εξαφάνισης. Στις θάλασσες της Baja California, το WWF δουλεύει για να προστατεύσει το μοναδικό εναπομείναντα πληθυσμό της κρισίμως κινδυνεύουσας με εξαφάνιση φώκαινας βακίτα, του μικρότερου κητώδους στον κόσμο. Οι φώκαινες απειλούνται με εξαφάνιση επειδή μπλέκονται στα δίκτυα των ψαράδων γαρίδας, όπου και πνίγονται.

Το 1962, το WWF, η οργάνωση Fauna and Flora International και ο ζωολογικός κήπος του Φοίνιξ ξεκινούν τις προσπάθειές τους να αυξηθεί ο πληθυσμός του αραβικού όρυγα.

Βοηθώντας τα είδη προτεραιότητας το WWF στηρίζει και αναρίθμητα άλλα είδη τα οποία μοιράζονται τον ίδιο βιότοπο και αντιμετωπίζουν τις ίδιες απειλές. Σήμερα το WWF εστιάζει σε 35 είδη προτεραιότητας, συμπεριλαμβανομένων: είδη-σύμβολα όπως οι τίγρεις και οι ρινόκεροι – ζώα που εμπνέουν τους ανθρώπους να στηρίξουν την προστασία του περιβάλλοντος σημαντικά για την οικονομία είδη – όπως ο τόνος και το δέντρο τικ σημαντικά για την οικολογία είδη – εκείνα που παίζουν σημαντικό ρόλο στη στήριξη άλλων ειδών ή οικοσυστημάτων, όπως τα κοράλλια, οι κάκτοι και οι ελέφαντες.


© MEG GAWIER / WWF-CANON

Η προστασία των ειδών και των βιοτόπων τους σε όλο τον κόσμο βρίσκεται στο κέντρο της δουλειάς του WWF εδώ και 50 χρόνια. Σήμερα το WWF επικεντρώνει τις προσπάθειές του σε 35 είδη προτεραιότητας, συμπεριλαμβανομένων των ελεφάντων, των τίγρεων και των ρινόκερων – η ενασχόληση με τα οποία είχε ξεκινήσει ήδη από το 1961.

15


© JORGE SIERRA / WWF-CANON

16

Αφού ανακάλυψαν τον παράδεισο της Ντονιάνα, απείραχτο κομμάτι μίας πολύ αλλοιωμένης Ευρώπης, στα τέλη της δεκαετίας του ’50, μία ομάδα φυσιολατρών οργάνωσαν εκστρατεία για να αγοράσουν σχεδόν 100.000 στρέμματα γης στη νοτιοδυτική Ισπανία. Ανάμεσά τους ήταν και αρκετοί από τους ιδρυτές του WWF, όπως ο Δρ. Λουκ Χόφμαν, σήμερα επίτιμος Αντιπρόεδρος του WWF International. Το 1963 αγόρασαν τη γη και το Κότο Ντονιάνα κηρύχθηκε Εθνικό Πάρκο από την ισπανική κυβέρνηση το 1969.


Κ0ΤΟ ΝΤΟΝΙΑΝΑ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ

Ένα από τα θαύματα της φύσης είναι και η ετήσια μετανάστευση εκατομμυρίων πουλιών κατά μήκος των μεταναστευτικών διαδρόμων. Τα πουλιά που κάνουν αυτό το τεράστιο ταξίδι κατά μήκος τής μεταναστευτικής οδού στον ανατολικό Ατλαντικό, από τα μέρη φωλεοποίησής τους στη Ρωσία και τη Βόρεια Ευρώπη ως τις περιοχές διαχείμασης στη Νότια Αφρική βασίζονται σε ασφαλή σημεία στάσης, όπως οι παράκτιοι υγρότοποι. Όμως, τον τελευταίο αιώνα, η ανθρώπινη ανάπτυξη έχει καταστρέψει το 60% των υγρότοπων παγκοσμίως.

Το 1963, το WWF αγοράζει γη στο Κότο Ντονιάνα, έναν ιδιαίτερα σημαντικό υγρότοποσταθμό για τα μεταναστευτικά πουλιά.

Μία ομάδα φυσιολατρών, μεταξύ των οποίων και αρκετοί από τους ιδρυτές τού WWF, με επικεφαλής τον Δρ. Λουκ Χόφμαν, σημερινό επίτιμο αντιπρόεδρο του WWF International, γνώριζαν ότι το Κότο Ντονιάνα - στην ακτή του Ατλαντικού στη νότια Ισπανία - ήταν ένα σημαντικό σημείο στάσης κι ανεφοδιασμού για εκατοντάδες χιλιάδες μεταναστευτικά πουλιά. Οι υγρότοποι και τα δάση της Ντονιάνα, εκτός από τα πουλιά, έχουν πλούσια βιοποικιλότητα με διάφορα είδη συμπεριλαμβανομένων και δύο από τα πλέον κινδυνεύοντα με εξαφάνιση είδη παγκοσμίως – τον ιβηρικό λύγκα και τον ισπανικό βασιλαετό. Το WWF βοήθησε να αγοραστεί αυτή η έκταση και το 1969 η ισπανική κυβέρνηση κήρυξε το Κότο Ντονιάνα Εθνικό Πάρκο. Η Ντονιάνα έχει κηρυχθεί Απόθεμα Βιόσφαιρας της UNESCO (το 1980), Υγρότοπος Διεθνούς Σημασίας υπό την Συνθήκη Ramsar (το 1982), καθώς και Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομίας της UNESCO (το 1994). Παρόλα αυτά, η Ντονιάνα αντιμετωπίζει ακόμη και σήμερα πολλούς κινδύνους, όπως τον ανταγωνισμό μεταξύ γεωργίας και υγροτόπου για το νερό, ένα πρόγραμμα εκβάθυνσης της κοίτης του ποταμού Γουαδαλκιβίρ, την πιθανότητα κατασκευής ενός πετρελαιαγωγού και τις επιπτώσεις από την κλιματική αλλαγή. Σήμερα, το WWF δουλεύει ακόμη με τους ντόπιους αποφασισμένο να διασφαλίσει ότι η Ντονιάνα θα παραμείνει ένας υγρότοπος όπου θα μπορούν να σταματούν τα μεταναστευτικά πουλιά. Το WWF έχει βοηθήσει επίσης στην προστασία και άλλων σημείων στάσης, κατά μήκος αυτού του διαδρόμου πτήσης, όπως τα εθνικά πάρκα στη δυτική ακτή της νότιας Αφρικής, τη θάλασσα Βάντεν έξω από τη Δανία, τη Γερμανία και την Ολλανδία, υγρότοπους της Βαλτικής και της νοτιότερης Αρκτικής, καθώς και στη Γουινέα Μπισσάου και τη Ναμίμπια. Μία ακόμη περιοχή προτεραιότητας είναι το Εθνικό Πάρκο Μπανκ Ντ’ Αργκίν στη Μαυριτανία. Και σε αυτήν την περίπτωση, ο Δρ. Χόφμαν έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στη διατήρηση των παράκτιων υγρότοπων. Το WWF βοήθησε επίσης να προστατευθούν παρόμοιοι σταθμοί ζωτικής σημασίας για τα πουλιά κατά μήκος των μεταναστευτικών οδών στη νότια και βόρεια Αμερική και την Ασία. Οι υγρότοποι βοηθούν τα πουλιά και είναι μέρη εκπληκτικής ομορφιάς. Όμως είναι και κάτι παραπάνω: σημεία αποθήκευσης και επεξεργασίας του νερού που διασφαλίζουν καθαρό νερό τόσο για την φύση, όσο και για τους ανθρώπους.

17


ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

Η εκπαίδευση είναι το πρώτο βήμα για την αλλαγή νοοτροπίας. Η τεχνική εκπαίδευση είναι επίσης απαραίτητη για την ενδυνάμωση των κυβερνήσεων, των εταιριών και των κοινοτήτων ώστε να διαχειρίζονται πόρους όπως το νερό και τα δάση με βιώσιμο τρόπο. Σε ολόκληρο τον κόσμο, τα γραφεία του WWF υλοποιούν εκπαιδευτικά προγράμματα τόσο σε σχολεία όσο και σε ανώτερα εκπαιδευτικά ιδρύματα, ως κομμάτι των δράσεων προβολής.

Τα παιδιά αναγνωρίζουν την ανάγκη να αλλάξουμε τον άφρονα και σπάταλο τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τη Γη. Είναι από τους πρώτους που συντάσσονται και ενεργοποιούνται σε εκστρατείες όπως η Ώρα της Γης. Μερικές φορές, οι εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες του WWF ενσωματώνονται στο εθνικό, αναλυτικό πρόγραμμα του σχολείου – στην Κίνα, το εκπαιδευτικό πρόγραμμα του WWF για τη βιωσιμότητα υλοποιήθηκε σε σχεδόν 600.000 σχολεία, εμπλέκοντας περίπου 200 εκατομμύρια παιδιά. Κάποιες φορές συνεργάζονται με άλλους φορείς – το 1973, το WWF έστησε ένα παγκόσμιο πρόγραμμα προστασίας της φύσης για τους Προσκόπους. Σήμερα το 80% από τους 30 εκατομμύρια Προσκόπους σε όλο τον κόσμο δουλεύουν για να αποκτήσουν το Πτυχίο Προστασίας του Πλανήτη. Περίπου 2.500 από τους φύλακες και τους διαχειριστές άγριας φύσης στις προστατευόμενες περιοχές της Αφρικής έχουν περάσει από το Κολλέγιο Μουέκα Διαχείρισης Άγριας Ζωής του WWF, στην Τανζανία. Από το 1963, έχουν εκπαιδευτεί εκεί σπουδαστές από τουλάχιστον 40 χώρες.

Το 1963, το WWF ιδρύει το Κολλέγιο Mweka για τη Διαχείριση της Άγριας Ζωής προκειμένου να εκπαιδεύσει επαγγελματίες της προστασίας της φύσης. Η τεχνική και θεωρητική εκπαίδευση αποτελούν προτεραιότητες των ιδρυτών και είναι απαραίτητες για πολλά επιτεύγματα του WWF.

Εξάλλου, το WWF δίνει υποτροφίες σε εκείνους που πρόκειται μελλοντικά να ασχοληθούν με την προστασία του περιβάλλοντος. Αρχής γενομένης το 1991, οι υποτροφίες του πρίγκιπα Μπερνάρ έχουν βοηθήσει 267 ανθρώπους από τον αναπτυσσόμενο κόσμο σε διάφορες ειδικότητες – από την περιβαλλοντική νομοθεσία, δημοσιογραφία και διακυβέρνηση, ως τις σπουδές πεδίου, την ανάπτυξη και διαχείριση προστατευόμενων περιοχών. Υπότροφοι απαντώνται όλο και περισσότερο σε κυβερνητικές υπηρεσίες ή υπηρεσίες διαχείρισης πόρων, εφαρμόζοντας στην πράξη όσα έμαθαν. Επιπλέον, από το 1994 κι έπειτα, 1.400 άνθρωποι έχουν επωφεληθεί από τις υποτροφίες του WWF US Russell E. Train που χρηματοδοτούν μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές σχετικές με την προστασία του περιβάλλοντος. Κάθε χρόνο, το WWF κινητοποιεί εκατοντάδες εθελοντές σε προγράμματα από την Κίνα ως την Ολλανδία, καθώς και στο WWF International. Η συμμετοχή στα προγράμματα αυτά ενθαρρύνει τους νέους να αναλάβουν δράση, τόσο στα προγράμματα του WWF όσο και στη ζωή τους, δείχνοντάς τους πώς να επιφέρουν αισθητές βελτιώσεις στα πράγματα. Στο Εθνικό Πάρκο Βιρούνγκα, στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, στα πλαίσια ενός προγράμματος του WWF περισσότερα από 800 παιδιά σε 13 σχολεία μαθαίνουν πώς να φυτεύουν και να φροντίζουν δέντρα. Τώρα το WWF ελπίζει να διευρύνει το πρόγραμμα σε 100 σχολεία, εμπλέκοντας χιλιάδες παιδιά, τους γονείς και τους δασκάλους τους.


© MEG GAWIER / WWF-CANON

Ένας σπουδαστής προστασίας της φύσης κάνει έρευνα εντοπίζοντας καφέ ύαινες σημασμένες με ραδιοπομπούς στο Μακγκαντικγκαντ Πανς της Μποτσουάνα. Γύρω στους 2.500 φύλακες πάρκων έχουν εκπαιδευτεί στο Κολέγιο Mουέκα για τη Διαχείριση της Άγριας Ζωής του WWF στην Τανζανία.

19


© MARTIN HARVEY / WWF-Canon

20

Η Μαδαγασκάρη, το τέταρτο μεγαλύτερο νησί παγκοσμίως, είναι μία πραγματική χώρα των θαυμάτων, φιλοξενώντας το 1/4 του συνόλου των πρωτευόντων σε ολόκληρο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων και περίπου 100 ειδών και υποειδών λεμούριων. Εδώ, λεμούριοι με δαχτυλιδωτή ουρά προχωρούν στο έδαφος με τις χαρακτηριστικές κατακόρυφες ουρές τους.


ΜΑΔΑΓΑΣΚΑΡΗ: Η ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΘΑΥΜΑΤΩΝ

Η Μαδαγασκάρη, το τέταρτο μεγαλύτερο νησί στον κόσμο, είναι μία πραγματική χώρα των θαυμάτων. Τα εννέα στα δέκα φυτά της δεν απαντώνται πουθενά αλλού στη γη. Στο νησί ζουν το ένα τέταρτο από όλα τα είδη πρωτευόντων του κόσμου, συμπεριλαμβανομένων και 100 ειδών και υποειδών από λεμούριους. Όμως, το 2003 μόλις το 3,2% από τους θησαυρούς του νησιού ήταν σε καθεστώς προστασίας. Πλούσιες περιοχές με αρχαία δάση υλοτομούνταν και σπάνια είδη έπεφταν θύματα λαθροθήρων.

Στις αρχές της δεκαετίας του ’60, η Μαδαγασκάρη, νησί πλούσιο σε ενδημικά είδη αλλά με εξαιρετικά υποβαθμισμένα οικοσυστήματα, γίνεται προτεραιότητα για το WWF.

Το WWF ασχολείται με τη Μαδαγασκάρη σχεδόν από την ίδρυσή του, δουλεύοντας για να ενισχύσει την προστασία και να εξασφαλίσει ότι η μαγεία αυτού του νησιού θα υπάρχει και στο μέλλον. Έχει δουλέψει με την κυβέρνηση και τις κοινότητες για την ανάπτυξη ενός εθνικού συστήματος προστατευόμενων περιοχών. Τ0 2003, η κυβέρνηση της χώρας υποσχέθηκε να υπερτριπλασιάσει τις προστατευόμενες περιοχές – φτάνοντας τα 60 εκατομμύρια στρέμματα – και να προστατεύσει κάποιους από τους πλέον ευάλωτους οικοτόπους της. Σήμερα, η Μαδαγασκάρη περιλαμβάνει 52 εκατομμύρια στρέμματα προστατευόμενης ξηράς και θάλασσας και όλα δείχνουν ότι θα ξεπεράσει τον αρχικό της στόχο. Τα περισσότερα από τα πλούσια σε είδη δάση του νησιού θα προστατευθούν. Εντούτοις, η σωστή διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών είναι απαραίτητη κι έτσι το WWF βοήθησε στην κινητοποίηση ενός «πράσινου ταμείου» ύψους 33 εκατομμυρίων δολαρίων που θα παρέχει συνεχή χρηματοδότηση. Η προστασία της βιοποικιλότητας στη Μαδαγασκάρη είναι σημαντική, όμως και οι άνθρωποί της πρέπει να ζήσουν. Το 75% των κατοίκων του νησιού εξαρτάται από τους φυσικούς πόρους για το εισόδημά του. Το WWF έχει δουλέψει για να στηρίξει την αιειφόρο ανάπτυξη του νησιού, ώστε άνθρωποι και φύση να ευημερούν σε αρμονία. Σε συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες και αρχές το WWF δουλεύει προκειμένου να αναχαιτίσει την καταστροφή των δασών για παραγωγή κάρβουνου και την αποψίλωση για τη δημιουργία καλλιεργήσιμων εκτάσεων. Ένα μακροχρόνιο εκπαιδευτικό πρόγραμμα προωθεί την αειφορική χρήση των δασών, ενώ άλλες πρωτοβουλίες ενθαρρύνουν εναλλακτικούς αειφορικούς τρόπους βιοπορισμού, όπως η ανάπτυξη φυτειών για καύσιμα. Εξάλλου, και η θαλάσσια ζωή της Μαδαγασκάρης είναι εκπληκτική: έξω από τη νοτιοδυτική ακτή, ο κοραλλιογενής ύφαλος Tολιάρα είναι το τρίτο μεγαλύτερο κοραλλιογενές σύστημα στον κόσμο. Το WWF στηρίζει ένα πρόγραμμα που θα βοηθήσει τους ανθρώπους στη Μαδαγασκάρη, τις Σεϋχέλλες και τον Μαυρίκιο να ψαρεύουν υπεύθυνα χωρίς να εξαντλούν αναντικατάστατους φυσικούς πόρους.

21


ΘΑ ΣΩΣΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΤΡΟΠΙΚΟΥΣ ΩΚΕΑΝΟΥΣ

Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι όλου του πλανήτη καλύπτουν λιγότερο από το 1% των ωκεανών μας. Και όμως εκεί απαντάται το ένα τέταρτο όλων των θαλάσσιων οργανισμών –οι επιστήμονες εκτιμούν ότι θα μπορούσαν να φτάνουν μέχρι και τα 2 εκατομμύρια είδη. Γνωστοί επίσης και ως «νηπιοτροφεία των θαλασσών», αποτελούν χώρους που ξεκινά τη ζωή του το ένα τέταρτο όλων των ειδών ψαριών.

Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι έχουν σημαντική οικονομική αξία – τα αγαθά και οι υπηρεσίες που προσφέρουν αξίζουν ως και 30 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Η αξία της αλιείας και μόνο στους κοραλλιογενείς ύφαλους της Νοτιοανατολικής Ασίας φτάνει περίπου τα 2,4 δισεκατομμυρία δολαρία κάθε χρόνο, ενώ το Great Barrier Reef στην Αυστραλία αποφέρει περισσότερο από 1 δισεκατομμύριο δολάρια έσοδα το χρόνο χάρη στον τουρισμό. Οι ύφαλοι επίσης προστατεύουν τις ακτογραμμές και τις κοινότητές τους από δυνατές, ενίοτε και καταστροφικές τροπικές καταιγίδες. Όλα αυτά τα χρόνια το WWF έχει συνεργαστεί με την κυβέρνηση του Εκουαδόρ για τη δημιουργία μίας θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής από τις μεγαλύτερες στον κόσμο, του Θαλάσσιου Καταφυγίου των Γκαλαπάγκος, έχει οργανώσει επιτυχημένες εκστρατείες για να αυξήσει την προστασία του Great Barrier Reef, το 1/3 του οποίου προστατεύεται πια πλήρως. Επίσης, έχει προστατεύσει 15 εκατομμύρια στρέμματα κατά μήκος των ακτών της Μοζαμβίκης και έχει δημιουργήσει, από κοινού με την κυβέρνηση των Φίτζι, ένα δίκτυο προστατευόμενων περιοχών για το 30% των θαλασσών τους. Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι χρειάζονται δεκάδες χιλιάδες χρόνια για να δημιουργηθούν κι όμως έχουμε ήδη χάσει περισσότερο από το ένα τέταρτό τους. Με το σημερινό ρυθμό το 60% του υπολοίπου θα έχει καταστραφεί μέσα στα επόμενα 30 χρόνια. Το 2010, οι κυβερνήσεις δεσμεύτηκαν να αυξήσουν την προστασία των ωκεανών στο 10%, αν και οι επιστήμονες πιστεύουν ότι πρέπει να διπλασιαστεί αυτός ο αριθμός προκειμένου να μπορέσουν τα θαλάσσια είδη να ανακάμψουν. Όμως, οι προστατευόμενες περιοχές από μόνες τους δεν αρκούν. Έτσι, το WWF αντιμετωπίζει τις βασικές απειλές κατά των κοραλλιογενών υφάλων και της ζωής που αυτοί κρύβουν μέσα τους με την προώθηση της υπεύθυνης αλιείας, πιέζοντας για δράση κατά της κλιματικής αλλαγής και βοηθώντας τους ανθρώπους να βελτιώσουν το βιοτικό τους επίπεδο διατηρώντας τους φυσικούς τους πόρους. Πιο συγκεκριμένα, το WWF εστιάζει: Στην ανατολική ακτή της Αφρικής – όπου ορισμένοι από τους πιο αξιοθαύμαστους κοραλλιογενείς ύφαλους του κόσμου βρίσκονται ακριβώς έξω από τις ακτές της Μοζαμβίκης, της Τανζανίας και της Κένυας.

Τη δεκαετία του ’60 το WWF ξεκινά την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος με το Εθνικό Πάρκο των Γκαλαπάγκος.

Στο Κοραλλιογενές Τρίγωνο – όπου το WWF συνεργάζεται με τις κυβερνήσεις των χωρών Ινδονησία, Μαλαισία, Παπούα-Νέα Γουϊνέα, Φιλιππίνες, Νησιά του Σολομώντα και Ανατολικό Τιμόρ για να βοηθήσει την υλοποίηση φιλόδοξων σχεδίων προστασίας του περιβάλλοντος. Στη Δυτική Αφρική – έναν από τους πλέον παραγωγικούς ψαρότοπους παγκοσμίως. Η υγεία των ωκεανών είναι κοινή προτεραιότητα για τους αλιείς και τους οικολόγους.


© JORGEN FREUND / WWF-Canon

Ριπιδιόμορφα κοράλλια στο Great Barrier Reef της Αυστραλίας.

23


© MICHEL GUNTHER / WWF-Canon

Ένας ινδικός ρινόκερος στο Εθνικό Πάρκο Τσιτουάν του Νεπάλ.

24


ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ TEΡΑΪ ΑΡΚ

Αυτό το τοπίο με τα δάση και τους λειμώνες κατά μήκος των συνόρων Ινδίας και Νεπάλ είναι το σπίτι κάποιων από τους πλέον αναγνωρίσιμους εκπρόσωπους του ζωικού βασιλείου: την τίγρη της Βεγγάλης, τον ινδικό ρινόκερο και τον ασιατικό ελέφαντα. Δίπλα τους, σχεδόν τα 2/3 των 6,7 εκατομμυρίων ανθρώπων που ζουν στο Τεράϊ Άρκ διαθέτουν λιγότερα από 10 στρέμματα γης και εξαρτώνται από το δάσος για φαγητό, φάρμακα και καύσιμα.

Το 1969 ο Γκι Μαουντφορτ ένας εκ των ιδρυτών του WWF, προτείνει τη λήψη μέτρων προστασίας προς όφελος της άγριας ζωής και ιδρύει νέες προστατευόμενες περιοχές στο Νεπάλ.

Καθώς ο ανθρώπινος πληθυσμός αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς, όλο και περισσότερα δάση υλοτομούνται για την ανάπτυξη των οικισμών και την οικονομική ανάπτυξη. Όμως, οι φτωχότεροι υποφέρουν καθώς χάνουν τους φυσικούς πόρους στους οποίους βασίζονταν πάντα. Ταυτόχρονα, τα ζώα βλέπουν τους βιοτόπους τους να εξαφανίζονται και γίνονται έτσι ευκολότερα θύματα των λαθροθήρων. Καθώς οι βιότοποι συρρικνώνονται, οι διαμάχες μεταξύ ανθρώπων και άγριων ζώων στην περιοχή αυξάνονται. Από τα τέλη της δεκαετίας του ’60, το WWF έχει βοηθήσει τις τοπικές κοινότητες να μειώσουν τις επιπτώσεις της εξάρτησής τους από το δάσος και, όπου είναι δυνατόν, να αλλάξουν επάγγελμα ώστε να μην εξαρτώνται από τους δασικούς πόρους. Έχει βοηθήσει εθελοντές που φύτεψαν χιλιάδες δέντρα και κάνουν περιπολίες για να κρατήσουν τους λαθροθήρες μακριά. Παρέχοντας εναλλακτικές πηγές ενέργειας – όπως ηλιακούς φούρνους, σόμπες υψηλής απόδοσης και βιοαέριο– το WWF μειώνει την εξάρτηση από το ξύλο ως καύσιμο. Οι γυναίκες δηλώνουν ότι νιώθουν πιο ασφαλείς τώρα που δεν χρειάζεται να ριψοκινδυνεύουν μπαίνοντας στο βιότοπο των τίγρεων για να συλλέξουν καυσόξυλα. Οι άνθρωποι έχουν ποικίλα οφέλη. Κάποιοι πληρώνονται για να προστατεύουν τα δάση ή κερδίζουν λεφτά μέσω του οικοτουρισμού και της αειφορικής, κοινοτικής δασοπονίας. Τα κέντρα υγείας, οι δρόμοι και τα σχολεία που το WWF βοήθησε να δημιουργηθούν και να ανακαινιστούν βοηθούν και αυτά με τη σειρά τους τα προγράμματα προστασίας του περιβάλλοντος. Σε συνεργασία με τις αρχές και τις κοινότητες, το WWF βοήθησε την ενδυνάμωση της διαχείρισης των 11 προστατευόμενων περιοχών οι οποίες ενώνονται με ειδικούς διαδρόμους, ώστε τα άγρια ζώα να μπορούν να περιφέρονται με ασφάλεια από τη μία στην άλλη. Το WWF βρίσκει πρακτικές λύσεις για τη σύγκρουση των ανθρώπων με τα άγρια ζώα. Ένα παράδειγμα είναι οι φράχτες μέντας: στα ζώα δεν αρέσει η γεύση τους κι έτσι οι γεωργοί μπορούν να τους φυτεύουν γύρω από τις υπόλοιπες καλλιέργειές τους ώστε να τα κρατούν μακριά. Επίσης, μπορούν να βελτιώσουν το εισόδημά τους πουλώντας τη μέντα για την παρασκευή αιθέριου ελαίου. Συνεργαζόμενο με τις κοινότητες, το WWF εξερευνά περισσότερους τρόπους με τους οποίους όλοι θα μπορούν να επωφεληθούν διατηρώντας ακμαία τα πολύτιμα δάση του Tεράϊ Άρκ.

25


ΤΑ ΝΕΡΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

Οι υδατικοί μας πόροι βρίσκονται υπό πίεση. Τα ποτάμια και τα ρυάκια, οι λίμνες και οι υγρότοποι στους οποίους βασιζόμαστε στραγγίζουν και οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν τις συνέπειες. Επί του παρόντος, περίπου 700 εκατομμύρια άνθρωποι υποφέρουν από έλλειψη νερού, αλλά – σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη – ως το 2025 1,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι, περίπου τα δύο τρίτα του παγκόσμιου πληθυσμού, είναι πιθανό να ζουν σε περιοχές που θα αντιμετωπίζουν μέτρια ως έντονη έλλειψη νερού.

Το γλυκό νερό ανανεώνεται, αλλά ως σύνολο παραμένει παγκοσμίως πεπερασμένο. Η ολοένα αυξανόμενη ζήτηση για νερό από όλο και περισσότερους από εμάς – για γεωργία, βιομηχανία, υδροηλεκτρική ενέργεια και οικιστική χρήση – θέτουν τα ποτάμια, τις λίμνες και τους υγρότοπους κάτω από έντονη πίεση. Η ρύπανση και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής επιδεινώνουν την κατάσταση. Και όλα αυτά έχουν καταστροφικές συνέπειες για τα πλάσματα των γλυκών νερών. Ο αριθμός των ειδών έχει μειωθεί κατά 35% από το 1970 – ποσοστό μεγαλύτερο από το αντίστοιχο για τα είδη που ζουν στη χέρσο ή τη θάλασσα. Το 1971, με πρωτοβουλία του Δρ. Λουκ Χόφμαν, ενός εκ των ιδρυτών του, το WWF βοήθησε να καθιερωθεί η Συνθήκη Ραμσάρ, μία διεθνής συμφωνία για την προστασία των υγρότοπων και άλλων ευαίσθητων παράκτιων οικοσυστημάτων και οικοσυστημάτων γλυκού νερού. Ως το 1996, χίλιοι υγρότοποι – με συνολική κάλυψη 810 εκατομμύρια στρέμματα – είχαν συμπεριληφθεί στον κατάλογο Υγροτόπων Διεθνούς Σημασίας υπό τη συνθήκη Ραμσάρ. Εξάλλου, χάρη στις εκστρατείες του WWF, ακόμη 1 δισεκατομμύριο στρέμματα περιοχών γλυκού νερού σε ολόκληρο τον κόσμο εντάχθηκαν σε καθεστώς προστασίας – έκταση που ισούται με το μέγεθος της Αιγύπτου. Το 2000, το WWF συνεργάστηκε με τις κυβερνήσεις της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Ουκρανίας και της Μολδαβίας για να δημιουργήσει έναν προστατευόμενο, πράσινο διάδρομο κατά μήκος των χαμηλότερων τμημάτων του Δούναβη. Δέκα χρόνια αργότερα, το πρόγραμμα καλύπτει 14 εκατομμύρια στρέμματα υγροτόπων – πολύ περισσότερα από τον αρχικό στόχο. Και τον Ιούνιο του 2008, η κυβέρνηση της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό κήρυξε τον υγρότοπο Grand Affluents, έκτασης 59 εκατομμυρίων στρεμμάτων – τον δεύτερο σε όλο τον κόσμο, στη συμβολή των τεσσάρων παραποτάμων του ποταμού Κονγκό – προστατευόμενο υπό τη συνθήκη Ραμσάρ.

Το 1971, το WWF παίζει ουσιαστικό ρόλο στη δημιουργία της Συνθήκης Ραμσάρ που προστατεύει τους υγροτόπους του πλανήτη.

Σήμερα, το WWF προσπαθεί να βελτιώσει τη διαχείριση στις λεκάνες απορροής των ποταμών, εστιάζοντας στα 10 πιο σημαντικά ποτάμια του πλανήτη. Μεγάλο κομμάτι της προσπάθειας σχετίζεται με την αύξηση της αποδοτικότητας του νερού άρδευσης, αλλάζοντας τον τρόπο παραγωγής υδρόφιλων καλλιεργειών, όπως το ρύζι και το ζαχαροκάλαμο. Η κλιματική αλλαγή θα έχει μεγάλες επιπτώσεις στα ποτάμια και τους υγρότοπους, προκαλώντας απρόβλεπτες βροχοπτώσεις και αυξάνοντας τις πλημμύρες. Η δουλειά μας, στα πλαίσια του HSBC Climate Partnership βοηθά τρεις από τους κυριότερους ποταμούς της γης – τον Αμαζόνιο, το Γάγγη, τον Γιάνγκτσέ αλλά και τον Τάμεση - να αντιμετωπίσουν τις επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής, φέροντας μία τεράστια αλλαγή στις ζωές εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων που βασίζονται σε αυτούς.


© WILD WONDERS OF EUROPE / MILAN RADISICS / WWF

Το 2000, το WWF συνεργάστηκε με τις κυβερνήσεις της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Ουκρανίας και της Μολδαβίας για τη δημιουργία ενός πράσινου διαδρόμου μεταξύ των προστατευόμενων περιοχών κατά μήκος των χαμηλότερων τμημάτων του Δούναβη. Δέκα χρόνια αργότερα, το πρόγραμμα καλύπτει 14 εκατομμύρια στρέμματα υγρότοπων – πολύ περισσότερα από τον αρχικό στόχο.

27


© NATUREPL.Com / ANDY ROUSE / WWF

28

Κάποτε, 100.000 τίγρεις βρυχώνταν σε ολόκληρη την Ασία. Μέχρι και τη δεκαετία του 1980 υπήρχαν ακόμα 20.000. Σήμερα, όμως, στη φύση ζουν μόλις 3.200.


ΘΑ ΚΡΑΤΗΣΟΥΜΕ ΤΙΣ ΤΙΓΡΕΙΣ ΖΩΝΤΑΝΕΣ

Το 1972, η «Επιχείρηση Τίγρη» (Operation Tiger) του WWF ήταν η πρώτη παγκόσμια εκστρατεία με σκοπό να σώσει ένα είδος σε ολόκληρη την εξάπλωσή του. Ένα από τα πρώτα αποτελέσματα ήταν η έναρξη του «Προγράμματος Τίγρη της Ινδίας», όπου ένα εξαετές εθνικό πρόγραμμα προστασίας και η ίδρυση 15 νέων καταφυγίων για τίγρεις βοήθησαν ώστε ο πληθυσμός αυτών των ζώων να αυξηθεί κατά 30% σε επτά μόλις χρόνια.

Το 1972 το WWF ξεκινά την «Επιχείρηση Τίγρη». Αυτό αποδεικνύει ότι είναι δυνατόν να αλλάξει η μοίρα των ειδών που απειλούνται με εξαφάνιση.

Εντούτοις, μέσα στον εικοστό αιώνα, ο πλανήτης μας έχει χάσει το 95% των τίγρεών του. Κάποτε 100.000 τίγρεις βρυχώνταν σε ολόκληρη την Ασία. Μέχρι και τη δεκαετία του ’80 υπήρχαν 20.000, αλλά σήμερα μόλις 3.200 ζουν στη φύση. Η καταστροφή του βιοτόπου τους και η λαθροθηρία, τις έχουν φέρει στο χείλος της εξαφάνισης. Οι τίγρεις έχουν χάσει περισσότερο από το 90% του βιοτόπου τους και 3 από τα 9 υποείδη που ξέραμε ότι υπήρχαν το 1900 –η τίγρη του Μπαλί, της Ιάβας και της Κασπίας– έχουν σήμερα εξαφανιστεί, ενώ ένα τέταρτο –η τίγρη της νότιας Κίνας– δεν έχει απαντηθεί στη φύση εδώ και περισσότερα από 20 χρόνια. Χωρίς επείγουσα και διαρκή δράση, αυτό το υπέροχο ζώο θα μπορούσε ουσιαστικά να εξαφανιστεί από τη φύση ως το 2022, την ερχόμενη Χρονιά της Τίγρης στην Κίνα. Το 2010, το WWF βοήθησε να πραγματοποιηθεί στη Ρωσία μία συνάντηση κορυφής των ηγετών 13 χωρών όπου ζουν ακόμη ελεύθερες τίγρεις. Με τη διαδικτυακή πίεση περισσότερων από 250.000 υποστηρικτών του WWF οι αρχηγοί συμφώνησαν σε ένα φιλόδοξο σχέδιο που θα αντιστρέψει την πτωτική τάση του πληθυσμού της τίγρης. Οι ηγέτες, με την υποστήριξη επιστημόνων, κυβερνήσεων και ιδρυμάτων από όλο τον κόσμο, έθεσαν ως στόχο να διπλασιαστεί ο αριθμός των τίγρεων ως το 2022. Το σχέδιο για τη διάσωση των τίγρεων βασίζεται: Στην προστασία και ένωση των ενδιαιτημάτων των τίγρεων – το WWF επιδιώκει να προστατεύσει τις τίγρεις, τα θηράματά τους και τον βιότοπό τους σε 12 τύπους τοπίων μεγάλης κλίμακας. Στην πάταξη της λαθροθηρίας και την εξάλειψη του παράνομου εμπορίου τίγρεων που βρίσκεται πίσω της – το WWF συνεργάζεται με την TRAFFIC για να σταματήσει το εμπόριο των τίγρεων και να μειωθεί η ζήτηση για τίγρεις και για μέλη του σώματός τους. Στην αύξηση της πολιτικής βούλησης, δέσμευσης και χρηματοδότησης – το WWF έχει ήδη δεσμευτεί να δώσει 50 εκατομμύρια δολάρια για την προστασία της τίγρης τα επόμενα 5 χρόνια, με στόχο να αυξήσει το ποσόν αυτό στα 85 εκατομμύρια δολάρια. Δεν είναι η πρώτη φορά: στην ρωσική Άπω Ανατολή, στα τέλη της δεκαετίας του ’40, είχαν απομείνει στη φύση μόλις 40 τίγρεις της Σιβηρίας. Όμως, εν μέρει χάρη και στη δράση του WWF, σήμερα υπάρχουν γύρω στις 400. Το γεγονός αυτό μας γεμίζει ελπίδες.

29


ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΑΝΘΡΩΠΟΥ-ΑΓΡΙΑΣ ΖΩΗΣ

Οι άνθρωποι και τα άγρια ζώα ζουν κοντύτερα παρά ποτέ – επειδή οι άνθρωποι εξαπλώνονται όλο και περισσότερο στην άγρια φύση. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι πρέπει να μοιραστείς την αυλή σου με έναν πίθηκο ή κάτι ακόμη πιο τρομακτικό, όπως το να έρθεις πρόσωπο με πρόσωπο με έναν ελέφαντα ή μια τίγρη.

Κάποια μεγάλα θηλαστικά απλώς δεν έχουν πλέον αρκετό χώρο για να περιπλανώνται και να βρίσκουν τροφή. Όταν συμβαίνει αυτό, μπορεί να θεωρήσουν ότι οι καλλιέργειες και τα κοπάδια προσφέρουν ένα εύκολο γεύμα. Όταν οι άνθρωποι και τα άγρια ζώα συγκρούονται μπορεί να υπάρξουν τραυματισμοί, να καταστραφεί η ανθρώπινη περιουσία και να χαθούν ζωές και από τις δύο πλευρές. Οι αγροτικές κοινότητες μπορεί να χάσουν ολόκληρες σοδιές μέσα σε μία νύχτα από ένα κοπάδι ελεφάντων – και αυτό σε περιοχές φτωχές, όπου οι άνθρωποι δεν έχουν την πολυτέλεια να χάνουν το φαγητό τους. Το WWF έχει βοηθήσει τις κοινότητες να εφαρμόσουν πρακτικές λύσεις για να προστατεύσουν την περιουσία τους, τρόπους που δεν βλάπτουν ούτε τα ζώα ούτε τους ανθρώπους. Η δουλειά του WWF να επιλύει συγκρούσεις ανθρώπων με άγρια ζώα μπορεί να λάβει διαφορετικές μορφές: από το να κρατάει τα βοοειδή εκτός προστατευόμενων περιοχών, ως τη χρήση τσίλι, μέντας ή καπνού για να αποτρέπει τους ελέφαντες να πλησιάζουν τις καλλιέργειες και την παροχή τσοπανόσκυλων για προφύλαξη απέναντι στους λύκους. Το WWF έχει επίσης δημιουργήσει εναλλακτικά σημεία ποτίσματος για τα άγρια ζώα, προκειμένου να τα αποτρέψει να χρησιμοποιούν τα αποθέματα των ανθρώπων, έχει χρησιμοποιήσει εξημερωμένους ελέφαντες για να οδηγήσουν τους άγριους ομοειδείς τους μακριά από τα χωράφια, και έχει εισαγάγει την έννοια των προγραμμάτων ασφάλισης κοπαδιών, ώστε οι άνθρωποι των οποίων τα ζώα σκοτώνονται από άγρια ζώα να αποζημιώνονται από την κοινότητα.

Στις αρχές της δεκαετίας του ’70, μία από τις πρωτοβουλίες που πήρε το WWF για να εμποδίσει τη διαμάχη ανθρώπων με τα άγρια ζώα ήταν να κρατήσει τα βοοειδή έξω από τις προστατευόμενες περιοχές στην Ασία και την Αφρική.

Η διαχείριση αυτών των διαμαχών βοηθά τους ανθρώπους να αντιμετωπίζουν τα άγρια ζώα περισσότερο ως κεφάλαιο παρά ως απειλή. Στη Ναμίμπια, για παράδειγμα, το WWF έχει στήσει με επιτυχία κοινοτικές εταιρίες τουρισμού άγριας φύσης, ώστε οι ντόπιοι να επωφελούνται από το γεγονός ότι ζουν κοντά σε ελέφαντες και λιοντάρια. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η διαμάχη ανθρώπων-άγριων ζώων είναι αποτέλεσμα επιτυχημένων προγραμμάτων προστασίας: για παράδειγμα, ο αριθμός των ελεφάντων και των θηρευτών όπως το λιοντάρι και ο γατόπαρδος αυξήθηκαν γρήγορα στη νότιο Αφρική, κάτι που σημαίνει ότι είναι πιο πιθανό να έρθουν σε επαφή με ανθρώπους. Και αυτό το πρόβλημα πιθανώς να διογκωθεί. Το WWF αναζητά πάντα νέους τρόπους επίλυσης αυτών των διαμαχών και διαχέει τις επιτυχημένες τεχνικές σε κοινότητες όλου του πλανήτη. Αυτός είναι ένας πρακτικός τρόπος προώθησης του στόχου του WWF να βοηθήσει τους ανθρώπους να ζήσουν σε αρμονία με τη φύση.


© SIMON DE TREY-WHITE / WWF-UK

Στο Νεπάλ, το WWF εισήγαγε την ιδέα της καλλιέργειας μέντας προκειμένου να μειώσει τη διαμάχη ανθρώπων – άγριων ζώων: στα ζώα δεν αρέσει η μυρωδιά της και τα κρατάει μακριά. Επίσης, έτσι αυξήθηκε το εισόδημα των αγροτών καθώς μπορούσαν να καλλιεργούν καθόλη τη διάρκεια του έτους.

31


© Vim Van PASSEI / WWF-Canon

Σήμερα, περισσότερα από 350 εκατομμύρια στρέμματα της Αρκτικής προστατεύονται από την εξόρυξη μεταλλευμάτων και την άντληση πετρελαίου καθώς και από άλλες απειλές.

32


Η ΑΡΚΤΙΚΗ

Η Αρκτική είναι ένα μοναδικό και ευαίσθητο οικοσύστημα ενώ ό,τι συμβαίνει εκεί επιδρά και στον υπόλοιπο πλανήτη. Για το λόγο αυτό, το WWF έθεσε ως προτεραιότητα την προστασία αυτού, καθώς και των ζώων που ζουν εκεί. Καθώς η γη θερμαίνεται, το λιώσιμο του καλύμματος πάγου της Γροιλανδίας θα οδηγήσει στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Και η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη στην Αρκτική μπορεί να απελευθερώσει τεράστια αποθέματα μεθανίου, ενός από τα σημαντικότερα αέρια του θερμοκηπίου, με πιθανότητα να επιταχύνει τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Το 1973, το WWF εμπλέκεται στην προσπάθεια να πειστούν οι 6 αρκτικές χώρες να υπογράψουν μία συνθήκη για την προστασία της πολικής αρκούδας.

Το 1973, το WWF συνέβαλε στο να πείσει τις 5 κυβερνήσεις της περιοχής να υπογράψουν μία συνθήκη για την προστασία της πολικής αρκούδας. Οι έλεγχοι για το κυνήγι ήταν τόσο επιτυχημένοι ώστε 10 χρόνια αργότερα ο αριθμός των αρκούδων στη Νορβηγία έχει διπλασιαστεί. Ταυτόχρονα, το WWF δούλεψε για την προστασία των βιοτόπων και άλλων άγριων ζώων, όπως οι θαλάσσιοι ίπποι και οι αρκτικές φάλαινες. Επί του παρόντος, περισσότερα από 350 εκατομμύρια στρέμματα της Αρκτικής προστατεύονται από την εξόρυξη μεταλλευμάτων, την άντληση πετρελαίου και από άλλες απειλές. Σήμερα, η κλιματική αλλαγή, οι επιπτώσεις της οποίας εκδηλώνονται πιο έντονα στους πόλους, είναι η μεγαλύτερη απειλή που αντιμετωπίζει η Αρκτική και η φύση της. Το WWF μελετά τις επιπτώσεις της στο αρκτικό οικοσύστημα και το πώς μπορεί αυτό και οι τοπικές κοινότητες να προσαρμοστούν και να επιβιώσουν. Η μελέτη αυτή επίσης παρέχει πληροφορίες στην παγκόσμια αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. «Κάποια είδη, όπως οι πολικές αρκούδες, αντιπροσωπεύουν το αρκτικό οικοσύστημα το οποίο βοηθά στην εξισορρόπηση των κλιματικών συνθηκών παγκοσμίως» δηλώνει ο Γκέοφ Γιόρκ, συντονιστής του WWF για τις πολικές αρκούδες και άλλα είδη της Αρκτικής. «Η διατήρηση αυτών των ειδών και του ενδιαιτήματός τους μας βοηθά όλους να προστατευθούμε από την αύξηση της θερμοκρασίας. Επίσης, τα είδη της Αρκτικής είναι ιδιαιτέρως σημαντικά στοιχεία των ιθαγενών πολιτισμών, απαραίτητα για την τροφική επάρκεια εκείνων που ζουν στην περιοχή». «Οι πολικές αρκούδες το καλοκαίρι εξαρτώνται από την παγωμένη θάλασσα για να ψαρεύουν φώκιες. Όμως, καθώς ο κόσμος θερμαίνεται και ο πάγος εξαφανίζεται, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα δύο τρίτα των πολικών αρκούδων θα έχουν αφανιστεί ως το 2050». «Πρόσφατα, το WWF πίεσε με επιτυχία τις κυβερνήσεις των αρκτικών χωρών να αναγνωρίσουν την κλιματική αλλαγή ως την πρωτεύουσα απειλή για την επιβίωση της πολικής αρκούδας. Αυτές οι κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένων και των ΗΠΑ, είναι τώρα υπεύθυνες να αναλάβουν πρωτοβουλίες για τη μείωση των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Έχουν δεσμευτεί δημοσίως για την προστασία ενός είδους που εξαρτάται από αυτό». Συνολικά, το WWF συνεργάζεται με κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και κοινότητες για να μειώσει την επίδρασή τους στην Αρκτική. Τα ζώα της Αρκτικής χρειάζονται τόσο το χρόνο όσο και το χώρο για να προσαρμοστούν.

33


ΠΡΟΦΥΛΑΣΣΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΕΛΩΝΕΣ

Υπάρχουν διαφορετικά είδη θαλάσσιας χελώνας που απαντώνται στις θάλασσες από τους τροπικούς ως τον Αρκτικό Κύκλο. Όλες όμως αντιμετωπίζουν ποικίλες απειλές για την επιβίωσή τους: από την παράνομη εμπορία ως την αιχμαλωσία και την τυχαία θανάτωσή τους στα δίχτυα των ψαράδων. Έξι από τα επτά είδη θαλάσσιας χελώνας θεωρούνται κινδυνεύοντα ή κρισίμως κινδυνεύοντα με εξαφάνιση.

Σε ολόκληρο τον κόσμο, από την Τουρκία ως τη Γουιάνα και από την ανατολική Αφρική ως την Αυστραλία και το Κοραλιογενές Τρλιγωνο, το WWF συνεργάζεται με τις κυβερνήσεις και τους κατοίκους των παράκτιων περιοχών για τη δημιουργία προστατευόμενων περιοχών γύρω από τους τόπους τροφοληψίας και τις παραλίες φωλεοποίησης. Εξάλλου, το WWF έχει συμβάλει στην απαγόρευση του διεθνούς εμπορίου χελωνών και στη μείωση των θανάτων χελωνών από τα αλιευτικά εργαλεία. Όλα ξεκίνησαν τη δεκαετία του ’70 με παράκτιες περιπολίες που βοηθούσαν στην προστασία κάποιων από τα σημαντικότερα σημεία φωλεοποίησης της ελαιόχρωμης χελώνας, της χελώνας Μίδα και της δερματοχελώνας στη Γουιάνα, καθώς και με εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης. Από τότε, το WWF έχει βοηθήσει να δημιουργηθούν προστατευόμενες περιοχές, όπου απαγορεύεται το ψάρεμα και έχει παροτρύνει κάποιες χώρες να συνεργαστούν για την προστασία των χελωνών. Αυτές οι προσπάθειες έχουν οδηγήσει σε ενθαρρυντικές αυξήσεις τού αριθμού κάποιων ειδών θαλάσσιας χελώνας – αν και υπάρχει πολλή δουλειά ακόμη να γίνει. Περισσότερες από 250.000 χελώνες παγιδεύονται κατά λάθος κάθε χρόνο – έτσι το WWF προωθεί αλιευτικά εργαλεία φιλικά προς τις χελώνες τα οποία δεν τις βλάπτουν. Το 2009, το WWF έπεισε την κυβέρνηση των Φιλιππίνων να μετατρέψει ολόκληρο τον στόλο τους από ψαράδικα συρτής προκειμένου να χρησιμοποιούν ειδικά κυκλικά αγκίστρια, τα οποία θα σώσουν τις ζωές χιλιάδων θαλάσσιων χελωνών κάθε χρόνο. Εξάλλου, το WWF ενθαρρύνει και άλλες χώρες να ακολουθήσουν το παράδειγμα των Φιλιππίνων.

Η δουλειά του WWF για τις θαλάσσιες χελώνες ξεκινά το 1970 στη Γουιάνα, με παράκτιες περιπολίες για την προστασία των σημείων φωλεοποίησης της ελαιόχρωμης χελώνας, της χελώνας Μίδας και της δερματοχελώνας.

Το WWF επίσης, αντιμετωπίζει το παράνομο εμπόριο και την υπερεκμετάλλευση των χελωνών για κρέας, αυγά, καβούκι, δέρμα και ως ενθύμια. Τα αυγά των χελωνών συλλέγονται για τροφή, το καβούκι χρησιμοποιείται για είδη χειροτεχνίας και τα ίδια τα ζώα κυνηγιόνται για το κρέας τους. Στην Κόστα Ρίκα, όπως και σε άλλα μέρη, το WWF συνεργάζεται με τις τοπικές κοινότητες για να προσφέρει την ευκαιρία στους πρώην συλλέκτες αυγών να γίνουν φύλακες, μειώνοντας έτσι σημαντικά την παράνομη συλλογή αυγών. Και στο Κοραλλιογεννές Τρίγωνο το WWF εστιάζει στο παράνομο εμπόριο θαλάσσιων χελωνών μέσω της βελτίωσης της εφαρμογής των νόμων και της προστασίας των περιοχών όπου ζουν οι χελώνες, αλλά και μέσω της στόχευσης των βασικών κέντρων εμπορίου και των αγορών στην Ασία. Το WWF επίσης μάχεται για να προστατευθούν 17 σημαντικές περιοχές φωλεοποίησης στην ακτογραμμή της Μεσογείου. Μαζί με τους εταίρους της, η οργάνωση δουλεύει για να προβλέψει πώς η κλιματική αλλαγή μπορεί να επηρεάσει τις παραλίες φωλεοποίησης και για να ενεργοποιήσει σχέδια δράσης που θα αντιμετωπίσουν αυτό το φαινόμενο.


© JORGEN FREUND / WWF-Canon

Έξι από τα επτά είδη θαλάσσιας χελώνας απειλούνται με εξαφάνιση. Έτσι το WWF συνεργάζεται σε όλον τον κόσμο με τις κυβερνήσεις και τους κατοίκους των παράκτιων περιοχών για τη δημιουργία προστατευόμενων περιοχών που περιλαμβάνουν τους τόπους τροφοδοσίας και τις παραλίες φωλεοποίησης.

35


© DAVID LAWSON / WWF-UK

36

Ο λεοντόχαιτος ταμαρίν βρισκόταν στο χείλος της εξαφάνισης εξαιτίας της καταστροφής του ενδιαιτήματός του. Το WWF, με τη συνδρομή των τοπικών κοινοτήτων, τον βοήθησε να ανακάμψει και σήμερα δουλεύει για την αποκατάσταση των Ατλαντικών δασών όπου αυτός διαβιεί.


ΒΡΑΖΙΛΙΑ

Από τον εκπληκτικό Αμαζόνιο ως τις μεγαλειώδεις σαβάνες, το WWF έχει δουλέψει σχεδόν 50 χρόνια για να διατηρήσει την αξιοθαύμαστη ποικιλία ζωής στη Βραζιλία. Η Βραζιλία αναπτύσσεται γρήγορα, αλλά οι ανάγκες της άγριας φύσης της και των οικοσυστημάτων συχνά έρχονται σε αντίθεση με την οικονομική ανάπτυξη. Τα τελευταία τροπικά δάση της χώρας, οι λειμώνες και οι υγρότοποι υπόκεινται όλα φοβερή πίεση τις τελευταίες δεκαετίες.

Το 1975, το WWF παροτρύνει την κυβέρνηση της Βραζιλίας να προστατεύσει το λεοντόχαιτο ταμαρίν.

Το WWF προσπαθεί να εξασφαλίσει ότι η Βραζιλία δεν θα αναπτύσσεται οικονομικά εις βάρος των ανεκτίμητων φυσικών της πόρων. Μία εκστρατεία που πραγματοποιήθηκε τη δεκαετία του ’80 βοήθησε να επιστρέψει ο λεοντόχαιτος ταμαρίν από το χείλος της εξαφάνισης, επιστήνοντας την προσοχή στην καταστροφή του βιοτόπου του, το Ατλαντικό δάσος. Στη βραζιλιάνικη Αμαζονία, χάρη στις ενέργειες του WWF, τα τελευταία δέκα χρόνια έχει προστατευθεί έκταση μεγαλύτερη από το διπλάσιο του τροπικού δάσους. Έτσι, δημιουργήθηκαν περισσότερα από 250 εκατομμύρια στρέμματα εθνικών πάρκων και καταφυγίων φύσης – περιοχή που ισούται με την έκταση του Ηνωμένου Βασιλείου. Οι δύο κύριες αιτίες της αποψίλωσης της Αμαζονίας και άλλων περιοχών της Βραζιλίας είναι η εκτροφή βοοειδών και η καλλιέργεια σόγιας. Από το 2003, το WWF συνεργάζεται με κτηματίες βιολογικής κτηνοτροφίας βοοειδών στο Παντανάλ, (τον μεγαλύτερο υγρότοπο του κόσμου, όπου απαντάται μία απίστευτη ποικιλία φυτών και άλλων ειδών άγριας φύσης) με αποτέλεσμα σήμερα να εκτρέφονται βιολογικά στην περιοχή περίπου 100.000 βοοειδή. Στο Aκρ το WWF υποστηρίζει τις τοπικές προσπάθειες για τη διατήρηση των δασών και προωθεί την αειφόρο ανάπτυξη. Βοηθά τις κοινότητες να κερδίσουν τα προς το ζην από την εκμετάλλευση δασικών προϊόντων, όπως το ελαστικό κόμμι και οι βραζιλιάνικες καρύδες. Επίσης, εκείνοι που δέχονται να προστατεύσουν το δάσος πληρώνονται για τις οικοσυστημικές υπηρεσίες που αυτό παρέχει, συμπεριλαμβανομένης και της αποθήκευσης άνθρακα στα υγιή δάση. Στόχος του WWF είναι να σώσει 1 δισεκατομμύριο δέντρα και να προστατεύσει περίπου 30 εκατομμύρια στρέμματα δάσους από την αποψίλωση. Η κυβέρνηση της Βραζιλίας επίσης συμφώνησε να προστατεύσει το Κεράντο, έκτασης 2 δισεκατομμυρίων στρεμμάτων, μία περιοχή πλούσια σε βιοποικιλότητα και κρίσιμη για τα αποθέματα νερού – η οποία όμως απειλείται από την οικονομική ανάπτυξη. Σε διάστημα δύο ετών, η κυβέρνηση σχεδιάζει να επενδύσει 200 εκατομμύρια δολάρια σε αυτή την σαβάνα-δάσος που έχει το μέγεθος της Γροιλανδίας. Ο σκοπός είναι να αναπτυχθεί η αειφορική χρήση της γης, να μειωθεί η καταστροφή του δάσους και να διασφαλιστεί η συνέχεια των οικοσυστημικών υπηρεσιών, όπως η παροχή γλυκού νερού, δημιουργώντας μία νέα προστατευόμενη περιοχή έκτασης 25 εκατομμυρίων στρεμμάτων και διασφαλίζοντας 58 εκατομμύρια στρέμματα που ανήκουν στους ιθαγενείς.

37


ΥΓΙΗ ΙΜΑΛΑΪΑ

Ένας στους πέντε ανθρώπους στη γη εξαρτάται από το γλυκό νερό που ρέει από τα Ιμαλάια. Όμως, η περιοχή είναι ευάλωτη. Η κλιματική αλλαγή και η περιβαλλοντική καταστροφή μπορεί να περιορίσουν σημαντικά την παροχή νερού για περισσότερους από ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους. Αυτό αποτελεί ένα λόγο για τον οποίο είναι τόσο σημαντικό να προστατευθεί η μεγαλύτερη οροσειρά της γης.

Το νερό δεν είναι το μόνο σημαντικό πράγμα που βρίσκεται στα Ιμαλάια. Η περιοχή είναι πολύτιμη εξαιτίας της βιοποικιλότητάς της, ενώ χαρισματικά είδη που κινδυνεύουν με εξαφάνιση, όπως η τίγρη, ο ασιατικός ελέφαντας, ο μεγάλος μονόκερος ρινόκερος, το κόκκινο πάντα και η λεοπάρδαλη των χιονιών ζουν εκεί. Το τοπίο επίσης έχει σημαντική πνευματική και πολιτιστική σημασία για τους ιθαγενείς της περιοχής. Από τότε που δημιουργήθηκε το Εθνικό Πάρκο Σαγκαρμάθα στα μέσα της δεκαετίας του ’70, το WWF ενεργοποιείται στην περιοχή κυρίως βοηθώντας τις τοπικές κοινότητες να αναπτυχθούν μέσα στα όρια του περιβάλλοντός τους. Τη δεκαετία του ’80 στήθηκε το Πρόγραμμα της Περιοχής Διατήρησης Annapurna για να στηρίξει τον τοπικό πληθυσμό προσφέροντας εκπαίδευση και προσοδοφόρες δραστηριότητες. Αυτό βοήθησε να μειωθεί η λαθροθηρία, η παράνομη συγκομιδή φυτών και η πίεση στα δάση. Το 2006, σημαντική πρόοδος σημειώθηκε όταν η κυβέρνηση του Νεπάλ παρέδωσε τη διαχείριση της Περιοχής Διατήρησης Kangchenjunga σε ένα τοπικό συμβούλιο. Αυτή η απόφαση αποτελεί καλό οιωνό για το μέλλον καθώς οι κοινότητες αναλαμβάνουν την ευθύνη για την ίδια τη γη τους. Η κλιματική αλλαγή είναι πιθανό να οδηγήσει σε βασικές αλλαγές στη ροή γλυκών υδάτων, σε απρόβλεπτες βροχοπτώσεις και σε ολοένα και πιο σοβαρές πλημμύρες, ξηρασίες και άλλα ακραία φαινόμενα –με δραματικές επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα, τους ανθρώπους και το εισόδημά τους. Το WWF συνεργάζεται με τις κυβερνήσεις του Μπουτάν, της Ινδίας και του Νεπάλ – καθώς και με τις τοπικές κοινότητες – για να προστατεύσει τα δάση, τα ενδιαιτήματα των ζώων και τις πηγές γλυκού νερού. Το 2011 οι τρεις αυτές κυβερνήσεις αναμένεται να δεσμευτούν για τη δημιουργία ενός μωσαϊκού με συνολική έκταση 70 εκατομμύρια στρέμματα από Περιοχές Διατήρησης κατά μήκος της κορυφής του κόσμου. Η μισή σχεδόν έκταση προστατεύεται ήδη επισήμως και σύμφωνα με το σχέδιο πρόκειται να επεκταθεί ώστε να ενωθούν αυτές οι περιοχές. Με έκταση που φτάνει τα 1.500 χλμ., η οποία ξεκινά από το Νεπάλ και φτάνει στο Αρουνάχαλ Πράντες στη βορειοανατολική Ινδία διαμέσου του Μπουτάν, το σύμπλεγμα θα βοηθήσει να διατηρηθούν οι πηγές του γλυκού νερού και οι δασικοί βιότοποι ώστε να αποκατασταθούν και μελλοντικά να παρέχουν ένα καταφύγιο για την άγρια ζωή. Επίσης, θα βοηθήσει την περιοχή να αντέξει τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Το WWF ξεκινά να δουλεύει για τα Ιμαλάια στα μέσα της δεκαετίας του ’70.

Ως το 2020, το WWF θα ήθελε να δει τη διαχείριση όλων των ποτάμιων συστημάτων της περιοχής να γίνεται με τρόπο που θα τους επιτρέπει να προσαρμοστούν στην κλιματική αλλαγή. Ήδη, έχει γίνει δουλειά προς αυτή την κατεύθυνση με προγράμματα όπως το HSBC Climate Partnership στις λεκάνες των ποταμών Γάγγη και Γιάνγκτσέ.


© WWF-Canon / STEVE MORGAN

Το WWF συνεργάζεται με τις κυβερνήσεις του Μπουτάν, της Ινδίας και του Νεπάλ – καθώς και με τις τοπικές κοινότητες – για να προστατεύσει τα δάση, τους βιότοπους των ζώων και τις πηγές γλυκών υδάτων.

39


© NATUREPL.COM / ANDY ROUSE / WWF

Το παράνομο εμπόριο άγριων ζώων και των προϊόντων τους αποτελεί σοβαρή απειλή για την επιβίωση πολλών ειδών, όπως οι τίγρεις, οι ελέφαντες, οι γορίλλες και οι ρινόκεροι.

40


ΤΟ ΠΑΡΑΝΟΜΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΑΓΡΙΩΝ ΖΩΩΝ

Σκοτώνουν: ελέφαντες για τους χαυλιόδοντές τους, γορίλλες ως γαστρονομική σπεσιαλιτέ, τίγρεις και ρινόκερους για μέλη του σώματός τους που θεωρούνται πως έχουν φαρμακευτική αξία. Το παράνομο εμπόριο των ειδών που κινδυνεύουν με εξαφάνιση φτάνει σε αξία το παράνομο εμπόριο ναρκωτικών.

Το 1976, το WWF και η IUCN δημιουργούν το TRAFFIC για να παρακολουθούν τις πωλήσεις άγριων ζώων, φυτών και προϊόντων άγριας φύσης.

Ήδη από την αρχή, το WWF δούλεψε ακούραστα για να το σταματήσει όπως και η καταστροφή των βιοτόπων, το παράνομο κυνήγι εξακολουθεί να είναι η μεγαλύτερη απειλή για την επιβίωση πολλών ειδών – για κάποια είδη όπως οι τίγρεις είναι ίσως η μεγαλύτερη από όλες τις απειλές. Εξάλλου, είναι καταστροφικό για τις τοπικές κοινότητες καθώς οι συμμορίες που βρίσκονται πίσω από το λαθρεμπόριο άγριων ζώων συχνά εμπλέκονται και στο εμπόριο όπλων και ναρκωτικών. Το νόμιμο εμπόριο πρέπει επίσης να παρακολουθείται. Τα περισσότερα ζώα και φυτά μπορούν να γίνουν αντικείμενο νόμιμου εμπορίου, αλλά η υπερεκμετάλλευση μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την επιβίωσή τους. Το WWF υποστήριξε την κήρυξη της πρώτης διεθνούς συμφωνίας που έγινε ποτέ για τον έλεγχο του εμπορίου των απειλούμενων με εξαφάνιση ειδών. Η Συνθήκη για το Διεθνές Εμπόριο Απειλούμενων Ειδών Άγριας Χλωρίδας και Πανίδας (CITES) ενεργοποιήθηκε το 1975. Σήμερα, ρυθμίζει το εμπόριο 30.000 διαφορετικών ειδών από τα φυτά και ζώα που απειλούνται με εξαφάνιση μεταξύ 175 χωρών. Η μεγαλύτερη ίσως επιτυχία του ήταν το εμπόριο δερμάτων από κροκόδειλους. Όταν ενεργοποιήθηκε η CITES, το εμπόριο άγριων κροκοδείλων ήταν ανεξέλεγκτο και πολλά είδη κινδύνευαν με εξαφάνιση. Σήμερα, το μεγαλύτερο ποσοστό εμπορίας κροκοδείλων χρησιμοποιεί κροκόδειλους εκτροφείων. Όμως, οι κανονισμοί πρέπει να εφαρμοστούν και ο έλεγχος του εμπορίου σε απομακρυσμένες περιοχές αποτελεί τεράστια πρόκληση. Το 1976, μαζί με την Διεθνή Ένωση Προστασίας της Φύσης –IUCN το WWF δημιούργησε το TRAFFIC, μία πρωτοβουλία για την παρακολούθηση των πωλήσεων των άγριων ζώων, φυτών και προϊόντων της άγριας φύσης. Σήμερα το TRAFFIC διαθέτει περισσότερα από 20 γραφεία σε όλο τον κόσμο. Έχει βοηθήσει να μειωθεί το παράνομο εμπόριο προϊόντων άγριας φύσης, από το κέρατο του ρινόκερου, το ελεφαντοστό και τα μέρη σώματος της τίγρης ως τα τροπικά πουλιά, τα ψάρια και την ξυλεία. Με το TRAFFIC, το WWF προσπαθεί να ενδυναμώσει τις δικαστικές διαδικασίες σε πολλές χώρες ώστε να εξασφαλίσει ότι η εθνική και διεθνής νομοθεσία ακολουθούν τις μεταβαλλόμενες τάσεις τού εμπορίου άγριας ζωής. Το WWF χρησιμοποιεί επιστημονικές μεθόδους αιχμής για να καταλήξει σε συστάσεις προς το CITES, να πιέσει για μεγαλύτερη προστασία όπου αυτή χρειάζεται και για να επιτρέψει το ελεγχόμενο εμπόριο όταν δεν απειλεί την επιβίωση κάποιου είδους. Ο καθένας μπορεί να βοηθήσει κάνοντας ερωτήσεις πριν αγοράσει, ώστε να βεβαιωθεί ότι η αγορά ενός κοσμήματος ή ενός αναμνηστικού στις διακοπές δεν προέρχεται από φυτά ή ζώα που απειλούνται με εξαφάνιση.

41


ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΝΟΙΧΤΕΣ ΘΑΛΑΣΣΕΣ

Οι ανοιχτές θάλασσες, οι ωκεανοί που βρίσκονται πέρα από τα χωρικά ύδατα των κρατών, αποτελούν το μισό της επιφάνειας της γης. Βρίσκονται έξω από τον έλεγχο των επιμέρους κρατών, αποτελώντας έτσι ευθύνη όλων των χωρών. Φιλοξενούν ένα απίστευτο φάσμα άγριας ζωής, μεγάλο τμήμα της οποίας δεν έχει ακόμη ανακαλυφθεί, από το μεγαλύτερο ζώο που έζησε ποτέ στη γη – τη γαλάζια φάλαινα – ως το μικροσκοπικό πλαγκτόν. Τα περιβάλλοντά της περιλαμβάνουν αφιλόξενες «καμινάδες» υδροθερμικών ρευστών και κοραλλιογενείς υφάλους βαθέων υδάτων όπου κατοικούν ορισμένα από τα πλέον παράξενα όντα που μπορεί κανείς να φανταστεί.

Η εκστρατεία του WWF Seas Must Live («Οι Θάλασσες Πρέπει Να Ζήσουν») ήταν η πρώτη πρωτοβουλία παγκοσμίως για την προώθηση της προστασίας της θάλασσας. Από τότε, το WWF έχει παίξει βασικό ρόλο στη λήψη μέτρων που θα βελτιώσουν τη θαλάσσια προστασία και διαχείριση, θα αντιμετωπίσουν τη ρύπανση, θα βελτιώσουν τις ναυτιλιακές πρακτικές, θα προωθήσουν την ορθολογική ανάπτυξη της ευαίσθητης παράκτιας ζώνης, θα σταματήσουν την πειρατική αλιεία και θα συμβάλουν στην κήρυξη θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών. Πιο πρόσφατα, το 2010, μετά από τέσσερα χρόνια εκστρατείας, δημιουργήθηκε η πρώτη παγκοσμίως προστατευόμενη περιοχή σε ανοιχτή θάλασσα έξω από τα νησιά South Orkney, στο Νότιο Ωκεανό. Σε αυτή τη νέα προστατευόμενη περιοχή (που καλύπτει περίπου 94 εκατομμύρια στρέμματα, περιοχή ελαφρώς μεγαλύτερη από την Πορτογαλία) απαγορεύτηκε η αλιεία και η ρίψη σκουπιδιών από αλιευτικά πλεούμενα. Είναι μία περιοχή με έντονη ποικιλομορφία, με περισσότερα είδη και από τα νησιά Γκαλαπάγκος. Περιλαμβάνει τους πιγκουίνους Αντέλι, πολλές από τις μεγάλες φάλαινες καθώς και αρκετά, άγνωστα μέχρι πρόσφατα για την επιστήμη είδη – όλα εκ των οποίων στο εξής θα προστατεύονται καλύτερα.

Το 1977, το WWF ξεκινά την εκστρατεία « Οι θάλασσες πρέπει να ζήσουν» σχετικά με τις απειλές του θαλάσσιου περιβάλλοντος και για να προωθήσει τη δημιουργία θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών και την προστασία χαρακτηριστικών ειδών όπως οι φάλαινες.

Από τότε, άλλες πέντε προστατευόμενες περιοχές σε ανοιχτή θάλασσα με έκταση 290 εκατομμύρια στρέμματα έχουν δημιουργηθεί γύρω από τη μεσο-ωκεάνια ράχη και τα θαλάσσια όρη στο βορειοανατολικό Ατλαντικό. Σε αυτές τις περιοχές έχουν απαγορευτεί οι μηχανότρατες βυθού, που καταστρέφουν θαλάσσια οικοσυστήματα όπως τα κοράλλια. Αυτές οι νέες θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές είναι ένα τεράστιο βήμα προς τα εμπρός – αν και είναι μόλις το πρώτο όσον αφορά τη φροντίδα για τις ανοιχτές θάλασσες. Το WWF είναι αποφασισμένο να εξασφαλίσει ότι πολύ μεγαλύτερο κομμάτι του ανοιχτού ωκεανού θα προφυλάσσεται με αυτόν τον τρόπο τα επόμενα χρόνια, καθώς και ότι θα γίνεται αυστηρή διαχείριση όλων των δραστηριοτήτων. Ο κόσμος χρειάζεται απεγνωσμένα ένα δίκτυο σωστά διαχειριζόμενων προστατευόμενων περιοχών που να καλύπτουν κάθε τύπο θαλάσσιου οικοσυστήματος, προκειμένου να προφυλαχτεί η πλούσια και ποικίλη άγρια ζωή των ανοιχτών θαλασσών. Αυτό θα είναι ένα κρίσιμο πρώτο βήμα για να επιτευχθεί η αποτελεσματική διακυβέρνηση των ανοιχτών θαλασσών και θα βοηθήσει να προχωρήσουμε προς την αειφορική διαχείριση περισσότερης από τη μισή επιφάνεια της γης.


© NATUREPL.COM / IAN MCCARTHY / WWF

Ένα γιγάντιο άλμπατρος πετάει πάνω από το νότιο Ατλαντικό.

43


© BERARD DE WETTER / WWF-CANON

Από το 1980 ο αριθμός των πάντα που ζουν στη φύση έχει αυξηθεί ξεπερνώντας τα 1.600.

44


Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΑ

Η συνεργασία μεταξύ WWF και Κίνας ξεκινά από πολύ παλιά και σχετίζεται με ένα ζώο-σύμβολο: το πάντα. Το WWF συνεργάστηκε για πρώτη φορά με τους κινέζους επιστήμονες και την κυβέρνηση της Κίνας το 1980 και ήταν η πρώτη διεθνής περιβαλλοντική οργάνωση που δούλεψε στη χώρα, όταν το μέλλον του πάντα διαγραφόταν ζοφερό.

Αρχής γενομένης το 1980, το WWF είναι η πρώτη παγκόσμια περιβαλλοντική οργάνωση που δούλεψε στην Κίνα.

To WWF βοήθησε την κυβέρνηση της Κίνας να δημιουργήσει προστατευόμενες περιοχές για τα πάντα οι οποίες συνδέονταν μεταξύ τους με πράσινους διαδρόμους. Τρία στα τέσσερα πάντα σήμερα ζουν σε αυτά τα φυσικά καταφύγια και ως το 2015 θα υπάρχουν 30 εκατομμύρια στρέμματα προστατευόμενου δάσους για αυτά. Σήμερα 1.600 πάντα ζουν στη φύση, ενώ το 1980 ο αντίστοιχος αριθμός υπολογίστηκε ότι έφτανε μόλις τα 1000. Τα δάση όπου ζουν τα πάντα παίζουν επίσης ρόλο στη ρύθμιση της ροής του νερού και των θρεπτικών ουσιών στον ποταμό Γιάνγκτσέ. Το WWF έχει δουλέψει για την αποκατάσταση του Γιάνγκτσέ και την αειφορική διαχείριση ολόκληρης της λεκάνης του ποταμού – δημιουργώντας ένα δίκτυο καταφυγίων άγριας ζωής από υγροτόπους έκτασης 20 εκατομμυρίων στρεμμάτων και ξαναενώνοντας 40 λίμνες με τον ποταμό. Όμως, σε έναν κόσμο που ήδη καταναλώνει περισσότερους πόρους από εκείνους που η φύση μπορεί να παρέχει, μία κρίσιμη ερώτηση για ολόκληρο τον πλανήτη είναι πώς η κινεζική οικονομία θα συνεχίσει να αναπτύσσεται χρησιμοποιώντας τους φυσικούς πόρους με συνετό τρόπο και διατηρώντας υγιές το περιβάλλον. «Η Κίνα έχει την ευκαιρία να ηγηθεί της πορείας προς μία νέα κατεύθυνση δημιουργώντας ένα αναπτυξιακό μοντέλο που θα διατηρεί τα φυσικά συστήματα, εντός των ορίων της χώρας αλλά και έξω από αυτήν», λέει ο Τζιμ Ληπ, Γενικός Διευθυντής του WWF International «και το WWF βοηθά σε κάποια σημεία-κλειδιά». Το WWF συνεχίζει τις μεγάλης κλίμακας προσπάθειες για να αποκαταστήσει και να προστατεύσει τη μοναδική βιοποικιλότητα και τα φυσικά συστήματα της λεκάνης του ποταμού Γιάνγκτσέ. Αυτό περιλαμβάνει ζωτικές υπηρεσίες που παρέχει το οικοσύστημα, όπως το πόσιμο νερό και η αντιπλημμυρική προστασία. Επίσης, η έρευνα του WWF για το οικολογικό αποτύπωμα της Κίνας συμβάλλει στο να εισαχθεί η έννοια της αειφορίας στην κυβερνητική πολιτική. Το WWF έχει ξεκινήσει ένα πρόγραμμα για να βοηθήσει τις κινεζικές πόλεις να οργανώσουν αναπτυξιακά σχέδια με χαμηλές εκπομπές άνθρακα. Ως το 2012 θα συμμετέχουν τουλάχιστον 20 πόλεις σε αυτό. Οι κινεζικές τράπεζες παίζουν σημαντικό ρόλο στη χρηματοδότηση της ανάπτυξης σε ολόκληρο τον κόσμο. Το WWF συμβουλεύει αρκετές τράπεζες, το κεφάλαιο των οποίων ξεπερνά τα 10 τρισεκατομμύρια δολάρια, για τους τρόπους επένδυσης που θα βοηθούσαν την Κίνα και τον πλανήτη να αναπτυχθεί αειφορικά. Το WWF επίσης συνεργάζεται με τις τράπεζες και την κυβέρνηση για να καταλήξει σε οδηγίες που θα μειώσουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τις εισαγωγές πρώτων υλών της Κίνας και ιδιαίτερα από εκείνες που προέρχονται από την Αφρική.

45


ΠΕΝΤΕ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΩΝ

Σήμερα, οι ηγέτες όλου του κόσμου δεσμεύονται ότι θα προστατεύσουν την άγρια ζωή και οι κυβερνήσεις θεωρούν την περιβαλλοντική νομοθεσία ως κάτι το αυτονόητο. Οι εταιρίες αφιερώνουν χρόνο και χρήμα για να μειώσουν τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον και το WWF έχει παίξει καίριο ρόλο τις τελευταίες πέντε δεκαετίες για να δημιουργηθεί αυτό το πρότυπο.

Το WWF δουλεύει 50 χρόνια τώρα προκειμένου να πείσει, μέσα από εκστρατείες και επιχειρήματα, τις κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο να πάρουν στα σοβαρά την προστασία της φύσης. Το 1980, από κοινού με την Διεθνή Ένωση Προστασίας της Φύσης - IUCN και το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών δημοσίευσαν την Παγκόσμια Στρατηγική Προστασίας του Περιβάλλοντος τονίζοντας την σημασία που έχει η αειφορική χρήση των φυσικών πόρων και τα πλεονεκτήματα της προστασίας της φύσης για τον άνθρωπο. Στην αναφορά πρωτοεμφανίστηκε η αρχή της αειφόρου ανάπτυξης – εκείνη που «απαντά στις ανάγκες του παρόντος χωρίς να υπονομεύει την ικανότητα των μελλοντικών γενεών να απαντήσουν στις δικές τους ανάγκες». Από τότε, το WWF δουλεύει για να θέσει αυτήν την αρχή σε εφαρμογή. Η περιορισμένη χρηματοδότηση και οι ανταγωνιστικές ανάγκες αναγκάζουν την οικολογική κοινότητα να θέσει σε προτεραιότητες τους πόρους της. Το 1995, έρευνα του WWF όρισε τις 200 Παγκόσμιες Οικοπεριοχές, που αποτελούν αντιπροσωπευτικά παραδείγματα όλων των οικοσυστημάτων τού πλανήτη, καθώς και εκείνες τις περιοχές που περιλαμβάνουν εξαιρετικές συγκεντρώσεις ειδών και υψηλά ποσοστά ενδημισμού. Η αποτελεσματική προστασία αυτών των οικοπεριοχών θα βοηθούσε να διασφαλίσει ένα μέλλον για τους πλέον εξαιρετικούς και αντιπροσωπευτικούς βιοτόπους για τη βιοποικιλότητα στον πλανήτη. Το WWF θεωρεί αυτές τις οικοπεριοχές ως την τελευταία γραμμή άμυνας.

Το WWF, από κοινού με την IUCN και την UNEP παρουσιάζουν το 1982 την Παγκόσμια Στρατηγική Προστασίας του Περιβάλλοντος. Σε αυτήν τονίζονται τα οφέλη που έχει η προστασία του περιβάλλοντος για τους ανθρώπους.

Από το 1998, το WWF παρέχει κάθε 2 χρόνια σε κυβερνήσεις, εταιρείες και πολίτες δείκτες για την υγεία της βιοποικιλότητας της γης και για το οικολογικό αποτύπωμα της ανθρωπότητας. Το Living Planet Report, που παράγεται από κοινού με τη Ζωολογική Εταιρία του Λονδίνου και το Παγκόσμιο Δίκτυο Αποτυπώματος αποδεικνύει γιατί το WWF δουλεύει πυρετωδώς με τις κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο για την προώθηση μία πράσινης, αειφορικής οικονομίας. Η συνεργασία με τη βιομηχανία είναι απαραίτητη για την αειφορική διαχείριση των φυσικών πόρων του πλανήτη. Το WWF έχει θέσει πρότυπα για να βελτιώσει τις λειτουργικές διαδικασίες σε βιομηχανίες-κλειδιά, όπως για παράδειγμα με την καθιέρωση του Forest Stewardship Council (FSC) και του Marine Stewardship Council (MSC). Σήμερα η Market Transformation Initiative (Πρωτοβουλία για τη Μετατροπή της Αγοράς) μία ακόμη πρωτοβουλία του WWF, στοχεύει στις 100 εκείνες εταιρίες που μπορούν να έχουν τη μεγαλύτερη επίδραση στον τρόπο που παράγονται κάποια αγαθά-κλειδιά, ιδιαίτερα σε μέρη όπως τα τροπικά δάση του Αμαζονίου, τη λεκάνη του ποταμού Κονγκό και την Ινδονησία.


© WWF-CANON / MICHELLE DEPRAZ

Η World Conservation Strategy, που δημοσιεύτηκε το 1980 από την UNEP με Γενικό Διευθυντή τον Dr Mostafa Tolba (αριστερά), την IUCN, με επικεφαλής τον Dr Martin Holdgate (κέντρο) και το WWF με Γενικό Διευθυντή τον Charles de Haes (δεξιά), τόνιζε τη σημασία του να χρησιμοποιούμε με αειφορικό τρόπο τους φυσικούς πόρους και έδινε έμφαση στα οφέλη της προστασίας του περιβάλλοντος για τους ανθρώπους. Επίσης, εισήγαγε την αρχή της αειφόρου ανάπτυξης – αξία που έκτοτε αποτελεί τον οδηγό του WWF.

47


© WILD WONDERS OF EUROPE / STAFFAN WIDSTRAND / WWF

Μία καφέ αρκούδα στα δάση του Σουομουσαλμί, της Φινλανδίας.

48


ΔΡΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ

Εδώ και 30 τουλάχιστον χρόνια, το WWF βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της μάχης για την καθιέρωση της ανάγκης να προστατευθεί η βιοποικιλότητα. Η βιοποικιλότητα έχει σημασία. Το πλέγμα της ζωής συντηρεί την ίδια την ύπαρξή μας. Εξαρτόμαστε από φυτά και ζώα, έντομα και μικροοργανισμούς για να εξασφαλίσουμε φαγητό και καταφύγιο, φάρμακα και καύσιμα, καθαρό νερό και υγιές κλίμα, για να γονιμοποιηθούν τα φυτά που καλλιεργούμε και για να προστατευθούμε από τις πλημμύρες. Όμως, η βιοποικιλότητα μειώνεται. Το Living Planet Index (Δείκτης Ζωντανού Πλανήτη) του WWF έχει υπολογίσει την παγκόσμια μείωσή της σε περίπου 30% από το 1970.

Οι εκστρατείες για τη βιοποικιλότητα του WWF τη δεκαετία του ’80 εισήγαγαν την έννοια «πλέγμα της ζωής» στο ευρύ κοινό.

Κατά τη δεκαετία του ’80 το WWF πραγματοποίησε μία σειρά διεθνών εκστρατειών για να τονίσει την σημασία της βιοποικιλότητας – από το πάντα στην Κίνα ως τα τροπικά δάση, τα φυτά και τους υγρότοπους. Το 1992, στο Earth Summit του Ρίο, το WWF βοήθησε για να εξασφαλιστεί η πλέον σημαντική διεθνής συμφωνία για την προστασία της ζωής στη Γη. Εκατόν ενενήντα τρεις χώρες έχουν επικυρώσει τηΣύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τη Βιολογική Ποικιλότητα - CBD και όλοι δεσμεύτηκαν να προστατεύουν την άγρια ζωή και τους βιοτόπους τους καθώς και να διασφαλίζουν ότι η χρήση της βιοποικιλότητας θα γίνεται με αειφορικό τρόπο. Η κοινή διεθνής ατζέντα για τη βιοποικιλότητα διευκολύνει το WWF να προασπίζεται την προστασία του περιβάλλοντος ανεξάρτητα από τα εθνικά σύνορα τα οποία άλλωστε η φύση δεν αναγνωρίζει. Για παράδειγμα, το WWF έφερε σε επαφή τις κυβερνήσεις χωρών στην ανατολική Ευρώπη προκειμένου να επεκτείνει και να ενδυναμώσει ένα δίκτυο προστατευόμενων περιοχών στα Καρπάθια Όρη, την τελευταία άγρια φυσική περιοχή της Ευρώπης. Τα Καρπάθια ξεδιπλώνονται κατά μήκος επτά χωρών και έχουν πέντε φορές το μέγεθος της Ελβετίας, ενώ εκεί απαντώνται οι μισοί πληθυσμοί αρκούδων, λύκων και λυγκών της ηπείρου, καθώς και 4.000 είδη φυτών. Παρόμοιες προσπάθειες βρίσκονται σε εξέλιξη με τις κυβερνήσεις των λεκανών των ποταμών Κονγκό και Αμαζονίου, καθώς και στο Βόρνεο και το Κοραλλιογενές Τρίγωνο. Το CBD είχε θέσει φιλόδοξους στόχους και υπήρξαν αξιοσημείωτα αποτελέσματα, όπως η διασυνοριακή προστασία, η πληρωμή των οικοσυστημικών υπηρεσιών και οι προστατευόμενες περιοχές ανοιχτών θαλασσών. Δεν τα κατάφερε όμως στο συνολικό του σκοπό, δηλαδή να σταματήσει η απώλεια της βιοποικιλότητας ως το τέλος του 2010. Όμως, στη Συνδιάσκεψη των Κρατών Μερών της Σύμβασης για τη Βιοποικιλότητα που πραγματοποιήθηκε το Παγκόσμιο Έτος Βιοποικιλότητας, οι χώρες συμφώνησαν σε ένα σχέδιο για να σταματήσουν την απώλεια της βιοποικιλότητας ως το 2020. Τώρα, έχουν δεσμευτεί να προστατεύσουν το 17% της χέρσου και το 10% των θαλασσών, να σταματήσουν τις επιζήμιες επιδοτήσεις και να ενσωματώσουν τις υπηρεσίες που προσφέρει η βιοποικιλότητα στην κοινωνία στον εθνικό τους σχεδιασμό και την εθνική λογιστική. Το WWF θα βεβαιωθεί ότι τηρούν τις υποσχέσεις τους και θα τους βοηθήσει να τις κάνουν πράξη.

49


ΝΑΜΙΜΠΙΑ

Οι έρημοι και τα βραχώδη, κόκκινα βουνά της Ναμίμπια είναι ένας τόπος απόλυτης ομορφιάς. Πριν από μισό αιώνα αυτή η απέραντη περιοχή ήταν γεμάτη με χαρισματικά είδη άγριων ζώων.

Όμως, κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του ’70 και του ’80 η τεράστια αύξηση της λαθροθηρίας οδήγησε στη δραματική μείωση του αριθμού των άγριων ζώων. Εξαιτίας της ξηρασίας και της στρατιωτικής κατοχής, οι προοπτικές των κατοίκων αυτής της χώρας προμηνύονταν ζοφερές. Μετά την ανεξαρτησία, η Ναμίμπια πέρασε ένα νόμο που έδινε στις κοινότητες το δικαίωμα να διαχειρίζονται τους δικούς τους φυσικούς πόρους και να επωφελούνται από αυτούς. Το WWF παρείχε στήριξη προς τους συνεργάτες του σε αυτή τη χώρα για να παρέχουν εκπαίδευση, υποτροφίες, τεχνική βοήθεια και πρακτικές λύσεις προκειμένου να βοηθήσουν τις κοινότητες να προστατεύσουν τη γη τους και να τη διαχειριστούν με αειφορικό τρόπο. Μέχρι τώρα έχουν δημιουργηθεί 59 περιοχές ειδικής προστασίας, οι οποίες περιλαμβάνουν 235.000 ανθρώπους, προστατεύοντας έτσι 132 εκατομμύρια στρέμματα βιότοπων ζωτικών για την άγρια ζωή και διπλασιάζοντας την έκταση όπου η διαχείριση γίνεται με σκοπό την προστασία του περιβάλλοντος. Εξάλλου, άλλες 30 περιοχές βρίσκονται στο στάδιο του σχεδιασμού για να ενταχθούν στο ίδιο σύστημα προστασίας και διαχείρισης. Στο Kουνενέ, ο αριθμός των ελεφάντων έχει τριπλασιαστεί από τις αρχές της δεκαετίας του ’80, ενώ οι καμηλοπαρδάλεις έχουν πενταπλασιασθεί. Το 1982 στο Kunene ζούσαν μόλις γύρω στα 400 γαζέλες gemsbok, 600 γαζέλες springbok και 450 ζέβρες. Σήμερα, υπάρχουν 29.000 γαζέλες gemsbok, 175.000 γαζέλες springbok και 18.800 ζέβρες. Η ανάκαμψη των θηραμάτων οδήγησε και σε αύξηση του αριθμού των θηρευτών, όπως το λιοντάρι, η λεοπάρδαλη και ο γατόπαρδος. Οι Περιοχές Διατήρησης αποφέρουν περισσότερα από 5,5 εκατομμύρια δολάρια ετησίως και οι κοινότητες που διαχειρίζονται τη γη επωφελούνται με διάφορους τρόπους, από τον οικοτουρισμό ως τη συλλογή συστατικών για ακριβά αρώματα. Και επειδή όλοι ωφελούνται από τη διατήρηση των εκπληκτικών ζώων στην περιοχή, οι λαθροθήρες δεν είναι πλέον ευπρόσδεκτοι. Το WWF μεταφέρει τις ιδέες που αναπτύχθηκαν στη Ναμίμπια στη Ζάμπια, τη Μοζαμβίκη, ακόμη και τη Μογγολία και το Νεπάλ προκειμένου να εμπνεύσει περισσότερους ανθρώπους να παίξουν κι εκείνοι το δικό τους ρόλο στη δημιουργία ενός αειφόρου μέλλοντος όπου όλοι θα ζουν καλύτερα.

Το WWF ξεκίνησε να συνεργάζεται με τις κοινότητες για να σταματήσει τη λαθροθηρία στη Ναμίμπια τη δεκαετία του ’80.

Η επιτυχία, όμως, φέρνει μαζί της και προκλήσεις. Ο αυξημένος αριθμός άγριων ζώων – ιδιαίτερα θηρευτών, όπως το λιοντάρι και ζώων που προκαλούν καταστροφές όπως ο ελέφαντας – οδηγεί σε συγκρούσεις μεταξύ των ανθρώπων και αυτών των ζώων. Το WWF έχει αναπτύξει τεχνικές για να βοηθήσει τις κοινότητες να ζήσουν παράλληλα με τα άγρια ζώα, να προστατεύσουν τις σοδειές τους, τα κτίρια και τους ίδιους τους τους εαυτούς χωρίς να χρειάζεται να χρησιμοποιήσουν επιβλαβείς μεθόδους.


© MARTIN HARVEY / WWF-CANON

Γαζέλα gemsbok στο πάρκο Ναμίμπ-Νάουκλουφτ της Ναμίμπια.

51


© BRENT STIRTON / GETTY-IMAGES / WWF-UK

52

Μία πρόσφατη ανταλλαγή χρέους-αντί-φύσης παρείχε 85 εκατομμύρια δολάρια για την προστασία της φύσης στη λεκάνη του ποταμού Κονγκό.


ΧΡΗΜΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ

Η μακροπρόθεσμη προστασία της φύσης – η προστασία των ειδών και των βιοτόπων που αποτελούν τον φυσικό κόσμο και η διαφύλαξη των υπηρεσιών και ωφελειών που αυτά παρέχουν στους ανθρώπους ολόκληρου του πλανήτη – είναι πραγματικά μία επένδυση για ένα αειφόρο μέλλον. Όμως προϋποθέτει και ένα διαρκές κόστος.

Τη δεκαετία του ’80, το WWF πρωτοπορεί με τις ανταλλαγές χρέους-αντί-φύσης ως μέσου για τη χρηματοδότηση μεγάλης κλίμακας, μακροπρόθεσμων προσπαθειών για την προστασία της φύσης.

Το WWF δημιουργήθηκε το 1961 προκειμένου να κινητοποιήσει χρηματικά κεφάλαια για την προστασία της φύσης, η συμβολή δε των υποστηρικτών του παραμένει αναντικατάστατη. Περισσότεροι από 5 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο υποστηρίζουν το WWF, συνεισφέροντας περισσότερα από τα μισά του έσοδα. Το WWF έχει αναπτύξει πρωτοποριακούς τρόπους για τη χρηματοδότηση της μακροχρόνιας προστασίας της φύσης. Για παράδειγμα, τη δεκαετία του ’80, ανέπτυξε τις ανταλλαγές χρέους-αντί-φύσης – συμφωνίες που επιτρέπουν στις αναπτυσσόμενες χώρες να εξαργυρώσουν τα χρέη τους προς τρίτες χώρες επενδύοντας στην προστασία του περιβάλλοντος. Αυτές οι ανταλλαγές χρηματοδότησαν, για παράδειγμα, την προστασία του Αμαζονίου και της λεκάνης απορροής του ποταμού Κονγκό, καθώς και τη διατήρηση των δασών σε τυρφώδη εδάφη στη Σουμάτρα, ενώ μία πρόσφατη ανταλλαγή μεταξύ Γαλλίας και Γκαμπόν θα προσφέρει 85 εκατομμύρια για τη διαχείριση προστατευόμενων περιοχών στη λεκάνη απορροής του ποταμού Κονγκό. Το WWF δημιούργησε τον πρώτο «αποταμιευτικό λογαριασμό με σκοπό την προστασία του περιβάλλοντος» το 1991 στο Μπουτάν και έχει έκτοτε ηγηθεί των προσπαθειών να δημιουργήσει περισσότερους από 55 τέτοιους λογαριασμούς στην Αφρική, την Ασία και τη Λατινική Αμερική, με συνολικό κεφάλαιο 1 δισεκατομμύριο δολάρια. Το 1991 το WWF χαιρέτησε την ίδρυση του Παγκόσμιου Ταμείου για το Περιβάλλον – GEF με την υποστήριξη των τριών εκτελεστικών φορέων: την Παγκόσμια Τράπεζα, το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη και το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον). Έκτοτε, το GEF έχει προσφέρει περισσότερα από 9 δισεκατομμύρια δολάρια για την προστασία του πλανήτη και την προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης. Το 1998 το WWF προχώρησε σε μία σημαντική συμμαχία με την Παγκόσμια Τράπεζα για την από κοινού χρηματοδότηση δράσεων για την επίτευξη στόχων σχετιζόμενων με την αειφορική διαχείριση δασών και τη δημιουργία νέων προστατευόμενων περιοχών. Το WWF επίσης καθιέρωσε αρκετές μακροχρόνιες συνεργασίες με την πλειονότητα των αναπτυξιακών φορέων του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) και την Ευρωπαϊκή Ένωση καθώς και με πολυεθνικά ιδρύματα, όπως η Ασιατική Τράπεζα Ανάπτυξης. Αυτές οι συνεργασίες απέφεραν σχεδόν 2 δισεκατομμύρια δολάρια τις δύο τελευταίες δεκαετίες για προγράμματα υπέρ της προστασίας της φύσης και της βιώσιμης ανάπτυξης.

53


Ο ΠΑΝΙΣΧΥΡΟΣ ΜΕΚΟΝΓΚ

Το Μεκόνγκ είναι ένα θαύμα της φύσης. Είναι ένα τοπίο όπου περιφέρονται τίγρεις και όπου περισσότερα από 1000 νέα είδη άγνωστα στην επιστήμη ανακαλύφθηκαν την τελευταία δεκαετία από τους επιστήμονες. Στην καρδιά του βρίσκεται το ομώνυμο ποτάμι που διανύει σχεδόν 5.000 χλμ. από τις πηγές του στα ύψη του θιβετιανού οροπεδίου στην Κίνα, διασχίζοντας τη Μιανμάρ, το Λάος, την Καμπότζη, την Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ προτού χυθεί στη θάλασσα της νότιας Κίνας.

Ο Μεκόνγκ επηρεάζει τις ζωές περισσότερων από 300 εκατομμύρια ανθρώπων από 100 τουλάχιστον εθνότητες. Είναι το μεγαλύτερο αλιευτικό πεδίο εσωτερικών υδάτων στον πλανήτη, υπεύθυνο για το 1/4 περίπου της παγκόσμιας αλιείας ψαριών γλυκού νερού – με αξία που ξεπερνά τα 3 δισ. δολάρια ετησίως – το οποίο παρέχει τα προς το ζην σε 60 εκατομμύρια ανθρώπους. Εδώ απαντώνται 4 από τα 6 μεγαλύτερα ψάρια γλυκού νερού του πλανήτη, συμπεριλαμβανομένου και του μεγαλύτερου, του γιγάντιου γουλιανού του Μεκόνγκ που μπορεί να φτάσει τα 300 κιλά. Εξάλλου το ποτάμι (στο ύψος του Λάος και της Καμπότζης) φιλοξενεί λιγότερα από 100 άτομα από το απειλούμενο με εξαφάνιση δελφίνι Ιραγουάντι. Το WWF έχει περισσότερα από 30 χρόνια εμπειρία στην αντιμετώπιση απειλών (φράγματα, υπεραλίευση, κλιματική αλλαγή, κ.α.) κατά μήκος του Μεκόνγκ. Σε συνεργασία με τους κατοίκους της περιοχής, το WWF προώθησε την αειφορική αλιεία προκειμένου να συμβάλει στην εξισορρόπηση μεταξύ των ανθρώπινων αναγκών (τωρινών και μελλοντικών) και της άγριας φύσης. Τα προγράμματα αυτά βοηθούν τις κοινότητες να βελτιώσουν το εισόδημά τους διαχειριζόμενες με τρόπο αειφορικό τους υδάτινους πόρους τους. Το WWF επίσης χρησιμοποιεί τις γνώσεις και την εμπειρία των ίδιων των τοπικών κοινοτήτων για την ανάπτυξη εθνικής και περιφερειακής πολιτικής καθώς και την ανάπτυξη στρατηγικών διαχείρισης.

Το 1963, το WWF ιδρύει το Κολλέγιο Mουέκα για τη Διαχείριση της Άγριας Ζωής προκειμένου να εκπαιδεύσει επαγγελματίες της προστασίας της φύσης. Η τεχνική και θεωρητική εκπαίδευση αποτελούν προτεραιότητες των ιδρυτών και είναι απαραίτητες για πολλά επιτεύγματα του WWF.

Όμως, το ποτάμι αντιμετωπίζει κινδύνους. Τα προτεινόμενα φράγματα θα εμποδίσουν πολλά μεταναστευτικά είδη ψαριών να φτάσουν στα πεδία αναπαραγωγής τους, απειλώντας την αλιεία και μία εξαιρετικά σημαντική πηγή τροφής. Οι αλλαγές στη ροή του νερού και των ιζημάτων στο Δέλτα του Μεκόνγκ είναι μία μακροχρόνια απειλή τόσο για τους ανθρώπους όσο και για τη βιοποικιλότητα. Το WWF ζητά δεκαετή αναβολή στη λήψη της απόφασης για τα φράγματα ώστε να μπορούν να εξετασθούν λεπτομερώς οι επιπτώσεις για την περιοχή. Για την κάλυψη της άμεσης ζήτησης για ενέργεια, το WWF προωθεί προγράμματα αειφορικής υδροηλεκτρικής ενέργειας σε επιλεγμένους παραποτάμους του Μεκόνγκ, δίνοντας προτεραιότητα σε εκείνους που ήδη κινδυνεύουν εξαιτίας της οικιστικής ανάπτυξης. Αυτό θα επιτρέψει στις χώρες του Μεκόνγκ να αντιμετωπίσουν τη ζήτηση για ενέργεια, κρατώντας όμως τη ροή του ίδιου του ποταμού ελεύθερη και διατηρώντας τα πολλά οφέλη που αυτό παρέχει.


© ELIZABETH KEMPF / WWF-CANON

Η λεκάνη απορροής του Μεκόνγκ αποτελεί το μεγαλύτερο αλιευτικό πεδίο εσωτερικών υδάτων του πλανήτη παρέχοντας τα προς το ζην σε 60 εκατομμύρια ανθρώπους. Ως πηγή νερού και τροφής επηρεάζει τις ζωές περισσότερων από 300 εκατομμύρια ανθρώπους, που ανήκουν σε 100 τουλάχιστον εθνότητες.

55


© NATUREPL.COM / TODD PUSSER / WWF

56

To 1994 ολόκληρος ουσιαστικά ο Νότιος Ωκεανός – ένα ζωτικής σημασίας ενδιαίτημα για τη φάλαινα – κηρύχθηκε καταφύγιο φαλαινών χάρη στις διπλωματικές ενέργειες του WWF και πολλών ακόμη οργανώσεων.


ΟΙ ΥΠΕΡΟΧΕΣ ΦΑΛΑΙΝΕΣ

Οι φάλαινες είναι από τα πιο υπέροχα πλάσματα του πλανήτη μας. Όμως, τους δύο τελευταίους αιώνες τις κυνηγάμε για το κρέας και το λίπος τους. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, η ανεξέλεγκτη φαλαινοθηρία έσπρωξε αρκετά είδη στα όρια της εξαφάνισης. Οι μεγαλύτερες φάλαινες του κόσμου, όπως η γαλάζια, η πτεροφάλαινα, η βορειοφάλαινα και η μεγάπτερη είχαν σχεδόν ολοκληρωτικά αφανιστεί. Ένας εκ των ιδρυτών του WWF, ο Πίτερ Σκοτ, ήταν αποφασισμένος: η μαζική εξόντωση έπρεπε να σταματήσει.

Το 1986 το WWF παίζει βασικό ρόλο στην εκστρατεία «Σώστε τις Φάλαινες» που οδήγησε στο παγκόσμιο moratorium της εμπορικής φαλαινοθηρίας.

Η εκστρατεία «Σώστε τις Φάλαινες», στην οποία το WWF έπαιξε βασικό ρόλο, είναι μία από τις πλέον γνωστές περιβαλλοντικές εκστρατείες. Σταδιακά οδήγησε σε ένα παγκόσμιο moratorium της εμπορικής φαλαινοθηρίας που ενεργοποιήθηκε το 1986. Έπειτα, το 1994, χάρη στις ενέργειες του WWF και πολλών ακόμη οργανώσεων, ολόκληρος ουσιαστικά ο Νότιος Ωκεανός κηρύχθηκε καταφύγιο φαλαινών – ένας ζωτικής σημασίας βιότοπος που συνδέθηκε με ένα άλλο καταφύγιο φαλαινών στον Ινδικό Ωκεανό. Επίσης, στα τέλη της δεκαετίας του ’90, το WWF συνέβαλε στο να πεισθούν οι κυβερνήσεις της Γαλλίας, της Ιταλίας και του Μονακό να δημιουργήσουν το καταφύγιο φαλαινών της Λιγουρίας που καλύπτει 80.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα μεταξύ των ακτών της νότιας Κορσικής, τη βορειοδυτική Ιταλία και τη νοτιοδυτική Γαλλία. Σήμερα, ορισμένοι πληθυσμοί μεγάλων φαλαινών, όπως η μεγάπτερη φάλαινα, ανακάμπτουν. Όμως, 6 από τα 13 είδη μεγάλων φαλαινών βρίσκονται ακόμη στην κατηγορία των «κινδυνευόντων» ή «ευάλωτων». Παρά την απαγόρευση της εμπορικής φαλαινοθηρίας, κάποιες κυβερνήσεις επιτρέπουν τη θανάτωση των φαλαινών για επιστημονική έρευνα – και το κρέας αυτών των επιστημονικών αλιευμάτων πηγαίνει απευθείας στα εμπορικά καταστήματα. Περίπου 1.000 φάλαινες σκοτώνονται ετησίως για επιστημονική έρευνα. Το WWF αντιτίθεται σθεναρά σε αυτό και καταβάλλει προσπάθειες για να διασφαλίσει την ανάκαμψη όλων των πληθυσμών φαλαινών. Αυτά τα υπέροχα ζώα αντιμετωπίζουν και άλλους κινδύνους, όπως η ρύπανση, η αιχμαλώτιση σε αλιευτικά εργαλεία, η σύγκρουση με πλοία, η μείωση της τροφής τους εξαιτίας της υπεραλίευσης και ο ενοχλητικός θόρυβος από τις γεωτρήσεις και την άντληση πετρελαίου και φυσικού αερίου. Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στις φάλαινες και στα ενδιαιτήματά τους είναι περίπλοκες και δεν έχουν ακόμη γίνει πλήρως κατανοητές. Το WWF συνεχίζει να συνεργάζεται με άλλους για να διασφαλίσει το μέλλον των φαλαινών: στη Χιλή, συνεχίζονται οι προσπάθειες για την προστασία των τόπων γαλουχίας και τροφοληψίας των γαλάζιων φαλαινών. Στον Καναδά, το WWF βοήθησε να αλλάξει η ρότα των πλοίων στον Κόλπο Fundy για να προστατεύσει τις φάλαινες του Β. Ατλαντικού που έχουν χαρακτηρισθεί ως κρισίμως κινδυνεύουσες, ενώ στη Ρωσία το WWF προέβη σε σειρά ενεργειών για την επαναχάραξη ενός πετρελαιαγωγού ώστε να μη βρίσκεται κοντά στον τόπο τροφοληψίας των δυτικών γκρι φαλαινών.

57


ΔΙΑΤΗΡΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΙΣΤΗ

Το θαύμα της δημιουργίας του κόσμου αποτελεί πηγή έμπνευσης για εκατομμύρια ανθρώπους σε όλη τη γη. Η φροντίδα της δημιουργίας βρίσκεται στην καρδιά όλων των βασικών θρησκειών. Οι ιεροί τόποι αποτελούν τις παλιότερες προστατευόμενες περιοχές του πλανήτη, ενώ η φροντίδα και η συμπόνια προς τη φύση αποτελούν σημαντικό κομμάτι της θρησκευτικής διδασκαλίας και παράδοσης.

Η πίστη είναι το θεμέλιο της προσωπικής και πολιτιστικής ταυτότητας για δισεκατομμύρια ανθρώπους σε όλη την υφήλιο – πολλοί εκ των οποίων βρίσκουν πνευματική έμπνευση και απαντήσεις σε αυτήν. Ενθαρρύνοντας τους θρησκευτικούς ηγέτες να χρησιμοποιήσουν την επιρροή τους προς όφελος του περιβάλλοντος, το WWF συμβάλλει ώστε αυτή η ισχυρή και πρόθυμη δύναμη να εμπλακεί στον αγώνα για την αειφορία. Στα 25α του γενέθλια, το 1986, το WWF συγκέντρωσε τους ηγέτες των πέντε βασικών θρησκειών στην Ασίζη της Ιταλίας, για να μελετήσει τις θέσεις τους απέναντι στο περιβάλλον, στις απειλές που αυτό αντιμετωπίζει και το πώς η πίστη υποβάλλει την ευθύνη για τη φροντίδα της φύσης. Κάθε μία από τις θρησκείες κατέληξε σε μία δήλωση αναφορικά με τη σχέση της με το περιβάλλον – τις Δηλώσεις της Ασίζης. Αυτό οδήγησε στη δημιουργία της Συμμαχίας των Θρησκειών και της Φύσης - ARC η οποία σήμερα περιλαμβάνει 11 βασικές θρησκείες. Με την πάροδο των χρόνων, η ARC έχει συνεργαστεί με τις θρησκείες για να εξασφαλίσει ισχυρές δεσμεύσεις απέναντι στο περιβάλλον. Για παράδειγμα, τα μέλη της υιοθετούν διεθνή κριτήρια για τα δάση που ανήκουν σε θρησκευτικές ομάδες, κριτήρια που βασίζονται στις αρχές του Forest Stewardship Council. Το 2000, στο Κατμαντού, οι ηγέτες των βασικών θρησκειών ανέλαβαν ακόμη περισσότερες δεσμεύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος. Για παράδειγμα, Μογγόλοι Βουδιστές ηγέτες επανεισήγαγαν μία απαγόρευση αιώνων για το κυνήγι της λεοπάρδαλης του χιονιού και της αντιλόπης σάιγκα, είδη που απειλούνται αμφότερα με εξαφάνιση. Εξάλλου, στο Λίβανο, ηγέτες των Μαρονιτών υποσχέθηκαν να προστατεύσουν το ιερό δάσος Χαρίσσα.

Ως κομμάτι του εορτασμού για τα 25α γενέθλιά του, το WWF συγκέντρωσε του ηγέτες των πέντε παγκόσμιων θρησκειών στην Ασίζη για να διερευνήσει τις στάσεις τους απέναντι στο περιβάλλον.

Στο κάστρο του Ουίνδσορ, το Νοέμβριο του 2009, παρουσία του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Μπαν Κι - Μουν καθώς και του επίτιμου Προέδρου του WWF της ΑΜ του Δούκα του Εδιμβούργου, οι θρησκείες παρουσίασαν 31 μακροχρόνια σχέδια δράσης για αειφορικό τρόπο ζωής. Αυτά περιλαμβάνουν: τη φροντίδα για τα απειλούμενα είδη, την προώθηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την αναζήτηση τρόπων ώστε οι επενδύσεις τους να βοηθούν το περιβάλλον, την παραγωγή βιολογικών τροφίμων, την αντιμετώπιση του προβλήματος των απορριμμάτων, την προώθηση περιβαλλοντικών μηνυμάτων προς τα σχολεία και τις υπηρεσίες τους και τέλος τις πιέσεις προς τις κυβερνήσεις και τις επιχειρήσεις ώστε αυτές να φροντίζουν περισσότερο το περιβάλλον. Το γεγονός αυτό ενέπνευσε τουλάχιστον 20 ακόμη θρησκευτικές ομάδες, όπως οι Βουδιστές της Μογγολίας, η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία καθώς και 16 Μουσουλμανικές και χριστιανικές παραδόσεις στην υποσαχάρειο Αφρική προκειμένου να δημιουργήσουν τα δικά τους μακροπρόθεσμα σχέδια, ενώ το WWF και η ARC αναμένουν ότι ο αριθμός αυτών των ομάδων θα αυξηθεί.


© HANS JORGEN BURKARD / WWF-CANON

Λάβαρα των θρησκειών στη Βασιλική της Ασίζης, στα 25α γενέθλια του WWF τον Σεπτέμβριο του 1986.

59


© ANDRE BARTSCHI / WWF-CANON

60

Ο Αλμπέρτο Μανκαριάπα, πρόεδρος της ινδικής κοινότητας Χουατσιπαέρι, στην Σάντα Ρόσα ντε Χουακαρία του Περού, εξηγεί σε μαθητές την επίδραση και τις χρήσεις των φαρμακευτικών φυτών.


ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

Ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα που έχει μάθει το WWF αυτά τα 50 χρόνια είναι ότι η προστασία του περιβάλλοντος έχει καλύτερα αποτελέσματα όταν συμμετέχουν σε αυτήν ενεργά οι τοπικές κοινότητες. Παρά να προστατεύει τη φύση από τους ανθρώπους, το WWF αναζητά πρακτικές λύσεις που θα επιτρέψουν σε ανθρώπους και άλλα είδη να ευημερήσουν από κοινού.

Το 1991, το WWF οργανώνει το Διεθνές Πρόγραμμα Προστασίας του Γορίλλα-IGCP σε συνεργασία με τις οργανώσεις African Wildlife Foundation και Fauna and Flora International.

Το 1991, το WWF βοήθησε να στηθεί το Διεθνές Πρόγραμμα Προστασίας του ΓορίλλαIGCP σε συνεργασία με τις οργανώσεις African Wildlife Foundation και Fauna and Flora International. Το IGCP βοηθά τις αρχές να διαχειριστούν ένα διασυνοριακό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών και έχει συνδράμει στην ανάπτυξη του τουρισμού για τον ορεσίβιο γορίλλα. Έτσι, παρέχει θέσεις εργασίας σε κατοίκους της περιοχής ως ξεναγούς ή ως φύλακες. Μέρος του εισοδήματος από τον τουρισμό επιστρέφει στις κοινότητες, χρηματοδοτώντας την προστασία αλλά και νέες υποδομές ή επιχειρήσεις όπως οι φυτείες δέντρων. Με τον τρόπο αυτό δεν επωφελούνται μόνο τα πιο κοντινά χωριά. Αποτελώντας δημοφιλή ελκυστικό τουριστικό πόλο, οι ορεσίβιοι γορίλλες ευνοούν ολόκληρη την οικονομία. Όλα αυτά δίνουν στους κατοίκους ένα ισχυρό κίνητρο – καθώς και τα μέσα – για να προστατεύσουν τους γορίλες και τα ενδιαιτήματά τους. Και μάλιστα, το σύστημα δουλεύει: παρά τις σοβαρές πολιτικές αναταραχές, στο βασικό τους καταφύγιο (το Εθνικό Πάρκο Βιρούνγκα κατά μήκος των συνόρων της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, της Ρουάντα και της Ουγκάντα, στην ανατολική Κεντρική Αφρική) ο αριθμός των ορεσίβιων γοριλλών έχει αυξηθεί. Μία καταμέτρηση του 2010 κατέγραψε 480 γορίλλες στην περιοχή, 100 περισσότερους σε σχέση με το 2003. Στην Τανζανία, το WWF έχει βοηθήσει τις παράκτιες κοινότητες να διαχειρίζονται τα αποθέματα ψαριών με αειφορικό τρόπο. Οι ψαράδες τής περιοχής είναι σήμερα υπεύθυνοι να κατάσχουν αλιευτικό εξοπλισμό που βλάπτει το περιβάλλον και να συλλέγουν τα έσοδα από τις άδειες αλιείας, εξασφαλίζοντας έτσι ένα επιπλέον εισόδημα, ενώ ταυτόχρονα διατηρούν και το δικό τους. Το WWF ενθάρρυνε την ανάπτυξη οικοτουρισμού στο Ντονσόλ των Φιλιππίνων, όπου οι επισκέπτες συρρέουν για να δουν κοπάδια φαλαινοκαρχαριών. Καθώς οι κάτοικοι της περιοχής προστατεύουν το σημαντικότερό τους περιουσιακό στοιχείο, ωφελούν τόσο τις κοινότητες όσο και τα ψάρια και τα άλλα θαλάσσια είδη. Το Αρουνάχαλ Πράντες της Ινδίας είναι μία από τις μοναδικές περιοχές τής χώρας όπου οι κάτοικοι έχουν τον έλεγχο των δικών τους δασικών περιοχών. Το WWF συνεργάζεται μαζί τους για τη δημιουργία Κοινοτικών Περιοχών Διατήρησης, βοηθώντας τους ανθρώπους να διατηρήσουν τον τρόπο ζωής τους, ενώ ταυτόχρονα ωφελούνται είδη όπως τα κόκκινα πάντα που ζουν στο δάσος.

61


ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

Η κλιματική αλλαγή είναι πραγματική, συμβαίνει τώρα και οι επιστημονικές γνώσεις που έχουμε στη διάθεσή μας παρέχουν ενδείξεις ότι πρόκειται να γίνει ακόμη πιο έντονη. Η κλιματική αλλαγή απειλεί τη δουλειά που έκανε το WWF τα τελευταία 50 χρόνια καθώς και τις ελπίδες του για τα επόμενα 50. Τα φυτά και τα ζώα, που έχουν προσαρμοστεί εδώ και χιλιάδες χρόνια στο περιβάλλον τους, είναι ευάλωτα ακόμη και στις παραμικρές αλλαγές θερμοκρασίας και βροχόπτωσης. Αμέτρητα είδη θα εκλείψουν ενώ ολόκληρα οικοσυστήματα, όπως οι κοραλλιογενείς ύφαλοι και μεγάλες εκτάσεις τροπικού δάσους, μπορεί να εξαφανιστούν.

Το WWF ήταν μία από τις πρώτες οργανώσεις που κατάλαβε ότι η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη αποτελεί απειλή και πίεσε για την ανάληψη δράσης προκειμένου να αντιμετωπιστεί. Πάλεψε σκληρά για να εξασφαλίσει ότι η Σύμβαση-Πλαίσιο του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (UN Framework Convention on Climate Change) θα συμπεριλάβει έναν στόχο-κλειδί: τα αέρια θερμοκηπίου να διατηρηθούν σε επίπεδα τα οποία «θα επιτρέψουν στα οικοσυστήματα να προσαρμοστούν με φυσικό τρόπο στην κλιματική αλλαγή». Το WWF επίσης συνεργάστηκε με επιμέρους χώρες για να πιέσει για μεγαλύτερη δέσμευση όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Εξάλλου, το WWF προσπαθεί να ελαχιστοποιήσει τις επιπτώσεις τής βιομηχανίας προωθώντας τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Μέσω του προγράμματος του WWF «Climate Savers» 25 πρωτοπόρες εταιρίες έχουν ήδη εξοικονομήσει περισσότερους από 10 εκατομμύρια τόνους εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, αριθμό που ισούται με τις ετήσιες εκπομπές περίπου 2,5 εκατομμυρίων ανθρώπων. Εντούτοις, ο καθένας από εμάς έχει ένα ρόλο για την αποφυγή τής κλιματικής καταστροφής. Η Ώρα της Γης, για παράδειγμα, ενθαρρύνει τους ανθρώπους να ενστερνιστούν αλλαγές και στις δικές τους ζωές – από την αγορά ενεργειακά αποδοτικών συσκευών ως την κατανόηση της επίδρασης που έχει το φαγητό που επιλέγουμε. Στις διαπραγματεύσεις που γίνονται για μία νέα συμφωνία για το κλίμα η οποία θα αντικαταστήσει το Πρωτόκολλο του Κιότο, το WWF πιέζει για λύσεις που θα βοηθήσουν τον κόσμο να μειώσει και να αντικρούσει τις επιπτώσεις τής κλιματικής αλλαγής. Αυτές περιλαμβάνουν: Να μετασχηματιστεί ο τομέας παραγωγής ενέργειας – πρέπει επειγόντως να ξεκινήσουμε να χρησιμοποιούμε την ενέργεια πιο αποδοτικά και να την παράγουμε πιο καθαρά. Το WWF πιέζει ώστε ως το 2050 ο κόσμος να χρησιμοποιεί εξ ολοκλήρου ανανεώσιμες πηγές ενέργειας – ενώ το Energy Report του WWF δείχνει πώς μπορεί να συμβεί κάτι τέτοιο.

Το 1992, στο Earth Summit του Ρίο, το WWF πιέζει για να διασφαλίσει ότι θα συζητηθεί η Σύμβαση-Πλαίσιο του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή.

Να σταματήσει η αποψίλωση δασών – το κόψιμο των δασών ευθύνεται περίπου για το 15% των παγκόσμιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Στόχος του WWF είναι η μηδενική αποψίλωση ως το 2020. Να προσαρμοστούμε στην κλιματική αλλαγή – η κλιματική αλλαγή έχει ήδη ξεκινήσει και ανεξάρτητα από τις παγκόσμιες εκπομπές κάποιες σημαντικές περαιτέρω αλλαγές είναι αναπόφευκτες. Το WWF αναπτύσσει στρατηγικές για να βοηθήσει τις ευάλωτες κοινότητες, τα είδη και τα φυσικά συστήματα να αντεπεξέλθουν.


© WILD WONDERS OF EUROPE / TOM SCHANDY / WWF

Η κλιματική αλλαγή είναι πραγματική, έχει ήδη ξεκινήσει και είναι πιο έντονη στους πόλους και τις ορεινές περιοχές. Αμέτρητα είδη μπορεί να εκλείψουν ενώ ακόμη και ολόκληρα οικοσυστήματα θα μπορούσαν να εξαφανιστούν.

63


© BRENT STIRTON / GETTY-IMAGES / WWF-UK

64

Το 1993 το WWF συνέβαλε στην ίδρυση του Forest Stewardship Council (FSC). Σήμερα, 10% όλων των δασικών προϊόντων του εμπορίου πληρούν τα κριτήρια του FSC, το οποίο όχι μόνο εξασφαλίζει αειφορικές δασικές πρακτικές, αλλά προστατεύει και τα δικαιώματα εκείνων που κατοικούν και εργάζονται στην περιοχή.


ΣΥΝΕΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΩΝ

Τα δάση είναι πηγή ζωής. Στις τροπικές περιοχές φυλάσσουν μέσα τους περίπου τα 4/5 όλων των ειδών της γης, ενώ ταυτόχρονα βοηθούν να ρυθμιστεί το κλίμα και διατηρούν έδαφος και νερό. Τα δάση συμβάλλουν άμεσα στο εισόδημα 1,6 δισεκατομμυρίων ανθρώπων ενώ όλοι μας βασιζόμαστε σε αυτά για τον αέρα που αναπνέουμε και τα αμέτρητα προϊόντα που μας παρέχουν. Και όμως, εμείς οι ίδιοι καταστρέφουμε με ανησυχητικό ρυθμό τα δάση.

Το 1991, το WWF ξεκινά να συνεργάζεται με κυβερνήσεις, διεθνείς φορείς, συντεχνίες και άλλες ΜΚΟ για τη δημιουργία του Forest Stewardship Council.

Στις αρχές της δεκαετίας του ’90, το WWF οργάνωσε μία εκστρατεία για να σταματήσει η βιομηχανία ξυλείας να καταστρέφει και να υποβαθμίζει τα δάση του πλανήτη. «Τότε, οι εταιρίες δεν πίστευαν ότι οφείλουν να ασχοληθούν με το περιβάλλον», θυμάται ο Πωλ Ζαν Ρενώ, που ηγείτο της προσπάθειας του WWF-UK για τα δάση εκείνη την εποχή. Όμως, τον Σεπτέμβριο του 1991, η B&Q (βρετανική αλυσίδα καταστημάτων για εργαλεία και υλικά κατασκευών) δεσμεύτηκε να αγοράζει μόνο νόμιμη ξυλεία, αειφορικά παραγμένη και μέχρι το τέλος εκείνης της χρονιάς άλλες 16 μεγάλες εταιρίες της Μεγ. Βρετανίας είχαν δεσμευτεί να αγοράζουν τα προϊόντα ξυλείας τους από σωστά διαχειριζόμενα δάση. Όμως, το WWF χρειαζόταν έναν τρόπο για να μετατρέψει αυτές τις δεσμεύσεις σε πραγματικότητα. Έτσι, το 1993, το WWF συνέβαλε στη δημιουργία του Forest Stewardship Council (FSC) που πιστοποιεί ποια ξυλεία και ποια προϊόντα με βάση το ξύλο πληρούν τα υψηλά περιβαλλοντικά και κοινωνικά του κριτήρια. Για να πιστοποιηθεί ένα δάσος από το FSC, ανεξάρτητοι επιθεωρητές πρέπει να ελέγξουν ότι πληροί αυστηρά κριτήρια. Όλα τα δέντρα που κόβονται πρέπει να αντικαθίστανται ή να τα αφήνουν να ξανα-φυτρώσουν και να μεγαλώσουν με φυσικό τρόπο, ενώ τμήματα του δάσους πρέπει να μένουν ανέπαφα. Τα δικαιώματα των κατοίκων της περιοχής πρέπει να γίνονται σεβαστά και οι τοπικοί εργάτες να λαμβάνουν μία αξιοπρεπή αμοιβή. Συχνά οι εταιρίες προσφέρουν κοινωνικές υπηρεσίες, όπως την στήριξη σχολείων και κλινικών. Σήμερα, το ένα δέκατο των δασικών προϊόντων που ανταλλάσσονται σε όλον τον κόσμο πληρούν τα κριτήρια του FSC. Ξεκινώντας από την περιβαλλοντική πολιτική του Β&Q, σήμερα, το Global Forest and Trade Network (Παγκόσμιο Δίκτυο για τα Δάση και το Εμπόριο) του WWF έχει αυξηθεί για να γίνει ένας παγκόσμιος συνεταιρισμός από 275 εμπορικές επιχειρήσεις λιανικής, παραγωγούς, ομάδες τοπικών κοινοτήτων και άλλες οργανώσεις που ανήκουν στην αλυσίδα προσφοράς δασικών προϊόντων. Τα μέλη του έχουν δεσμευτεί να διαφυλάσσουν τα δάση και τις κοινότητες, τις οικονομίες και τα οικοσυστήματα που εξαρτώνται από αυτά. Το WWF πιστεύει ότι κάποιες δασικές περιοχές πρέπει να προστατευθούν εξ ολοκλήρου από την εμπορική υλοτομία. Επίσης, υποστηρίζει την υπεύθυνη δασοπονία κατά μήκος των προστατευόμενων περιοχών που συμβάλλει στη διατήρηση των πιο σημαντικών δασών του κόσμου και των ειδών που κατοικούν σε αυτά.

65


ΤΑ ΑΝΕΓΓΙΧΤΑ ΚΟΜΜΑΤΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Μετά από αιώνες ανάπτυξης, η Ευρώπη έχει χάσει μεγάλο τμήμα τής βιοποικιλότητάς της. Υπάρχουν, όμως, ακόμη ανέγγιχτα κομμάτια ζωτικής σημασίας για τη φύση και για τους ανθρώπους. Λίγα χρόνια πριν, το 1992, το WWF στήριξε μία μακροπρόθεσμη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) για να προστατεύσει τα ανέγγιχτα κομμάτια τής Ευρώπης. Αυτό το φιλόδοξο πρόγραμμα ονομάστηκε Natura 2000. Στόχος του ήταν να δημιουργήσει ένα δίκτυο προστατευόμενων περιοχών σε όλη την Ευρώπη, με δείγματα από όλα τα είδη και όλες τις φυσικές περιοχές προκειμένου να διασφαλίσει ότι θα συνεχίσουν να υπάρχουν.

Σήμερα, μετά από τεράστιες προσπάθειες από τα γραφεία του WWF και άλλων ΜΚΟ σε όλη την Ευρώπη, προστατεύονται 26.000 περιοχές που καλύπτουν σχεδόν 1 δισεκατομμύριο στρέμματα κατά μήκος και των 27 χωρών-μελών της ΕΕ. Το πρόγραμμα καλύπτει σχεδόν το ένα πέμπτο του συνολικού εμβαδού της Ευρώπης, αποτελώντας έτσι το μεγαλύτερο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών στον κόσμο. Μία όμως μεγάλη πρόκληση είναι να προστεθούν εξαιρετικές περιοχές που δεν προστατεύονται ακόμη επαρκώς και κυρίως να διασφαλιστεί ότι οι κυβερνήσεις της ΕΕ διαχειρίζονται σωστά τις περιοχές που έχουν δεσμευτεί να προστατεύσουν. Επίσης, το WWF θέλει το Natura 2000 να επεκταθεί ώστε να περιλαμβάνει και θαλάσσιες περιοχές της Ευρώπης. Έτσι, τα πλάσματα που ζουν στις ευρωπαϊκές θάλασσες θα χαίρουν της ίδιας προστασίας όπως και εκείνα που ζουν στη στεριά. Από κοινού οι ευρωπαίοι πολίτες μπορούν να διασφαλίσουν ότι αυτές οι ιδιαίτερες, ανέγγιχτες περιοχές της ηπείρου τους θα παραμείνουν ιδιαίτερες, και ότι θα συνεχίσουν να παρέχουν τις υπηρεσίες στις οποίες εκείνοι βασίζονται για πολλά χρόνια ακόμη.

Το WWF στηρίζει την πρωτοβουλία που ξεκίνησε η Ευρωπαϊκή Ένωση το 1992 να δημιουργήσει ένα δίκτυο προστατευόμενων περιοχών.


© WILD WONDERS OF EUROPE / CORNELIA DOERR / WWF

Εθνικό Πάρκο Πιάτρα Κραϊουλούι της Τρανσυλβανίας, στα Νότια Καρπάθια Όρη της Ρουμανίας.

67


© WILD WONDERS OF EUROPE / SERGEY GORSHKOV / WWF

Τα εύκρατα και αρκτικά δάση είναι πηγή ξυλείας και χάρτινων προϊόντων ενώ φιλοξενούν και πολλά είδη: από δέντρα και λουλούδια ως πουλιά, πεταλούδες, λύκους και αρκούδες.

68


ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΝΤΑΣ ΤΑ ΕΥΚΡΑΤΑ ΔΑΣΗ

Τα εύκρατα και αρκτικά δάση στη βόρειο και νότιο Αμερική, την Ασία, την Ευρώπη και την Ωκεανία βοηθούν στην απορρόφηση των αερίων του θερμοκηπίου, είναι πηγές ξυλείας και προϊόντων χάρτου ενώ παρέχουν απασχόληση σε πολλούς ανθρώπους. Επίσης, εκεί κατοικούν πολλά είδη, από δέντρα και λουλούδια όπως πουλιά, πεταλούδες, λύκοι και αρκούδες. Όμως, μεγάλα τμήματα των εύκρατων δασών έχουν καταστραφεί. Ταυτόχρονα, η κακή διαχείριση σημαίνει ότι πολλά δάση δεν μπορούν πλέον να στηρίξουν την ίδια ποικιλία ζωής όπως παλιότερα.

Το 1992, το WWF ξεκινά το «Forests in Trouble» ελκύοντας την προσοχή στη σοβαρή κατάσταση των εύκρατων δασών του πλανήτη.

Το WWF έχει συνεργαστεί με κυβερνήσεις, εταιρίες ξύλου και χαρτιού, επιχειρήσεις λιανικής πώλησης και καταναλωτές για να διατηρήσει αυτούς τους οικοτόπους εξασφαλίζοντας την αειφορική διαχείρισή τους. Ταυτόχρονα, πέρα από τις προσπάθειες για αειφορία, το WWF προστατεύει τα δάση εκείνα που είναι ιδιαίτερα σημαντικά για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας από κάθε μορφής ανάπτυξη. Η Ρωσία, για παράδειγμα, διαθέτει τώρα 68 επίσημες, δασικές Περιοχές Διατήρησης που καλύπτουν περισσότερα από 430 εκατομμύρια στρέμματα – περιοχή μεγαλύτερη από την Γερμανία. Στον Καναδά, το WWF πέτυχε τη μόνιμη προστασία 1000 πάρκων, περιοχών άγριας φύσης και καταφυγίων φύσης, διπλασιάζοντας τους φυλασσόμενους χώρους τής χώρας. Πράγματι, το WWF βοήθησε να δημιουργηθούν μέσα σε μία δεκαετία περισσότερες Περιοχές Διατήρησης από όσες είχαν κηρυχθεί τον προηγούμενο αιώνα. Μία εκστρατεία του WWF τη δεκαετία του ’90, ενθάρρυνε τις π0λιτειακές κυβερνήσεις του Καναδά να προσθέσουν 390 εκατομμύρια στρέμματα νέων, προστατευόμενων περιοχών, βελτιώνοντας σημαντικά την εκπροσώπηση διαφορετικών οικοσυστημάτων, οικοτόπων και ειδών της χώρας στο εθνικό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών. Επίσης, από τα δάση που βρίσκονται ανάμεσα στις προστατευόμενες περιοχές, σήμερα ο Καναδάς έχει πιστοποιήσει ως ορθώς διαχειριζόμενα από το Forest Stewardship Council 400 εκατομμύρια στρέμματα– περισσότερα από κάθε άλλη χώρα – μία έκταση που ξεπερνά το 1/4 του συνόλου των δασών της γης.

69


ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΤΗ ΔΙΑΦΟΡΑ ΣΤΟ ΜΕΞΙΚΟ

Για να διαχειμάσει με επιτυχία η πεταλούδα μονάρχης χρειάζεται ακριβώς τη σωστή θερμοκρασία – ούτε πιο ζεστή ούτε πιο κρύα – καθώς και προστασία από τους θηρευτές της. Είναι μία πολύ λεπτή ισορροπία, που απαντάται μόνο στα ελατοδάση ογιαμέλ των μεξικανικών πολιτειών Μιτσοακάν και στην πόλη του Μεξικού. Η συντριπτική πλειονότητα των πεταλούδων αυτών περνούν τον χειμώνα σε μόλις 10 ή 12 περιοχές, αλλά οι περισσότερες από αυτές είναι πολύ μικρές, έκτασης μικρότερης από 10 στρέμματα η καθεμία. Οι αποικίες της πεταλούδας μονάρχης στο Μεξικό δεν είχαν υποπέσει στην αντίληψη εξωτερικών παρατηρητών μέχρι το 1975. Ως τότε, οι υλοτόμοι είχαν ήδη αρχίσει να μπαίνουν στην περιοχή. Η προστασία αυτών των δασών ήταν απαραίτητη αν θέλαμε να διατηρήσουμε ένα από τα θαύματα της φύσης και να βελτιώσουμε το επίπεδο διαβίωσης των κοινοτήτων που ζούσαν εκεί. Όμως, στο Μεξικό υπάρχουν πολύ περισσότερα εκτός από τις πεταλούδες. Από ερήμους και δάση ως τον δεύτερο μεγαλύτερο κοραλλιογενή ύφαλο στον κόσμο, το Μεξικό μπορεί να υπερηφανεύεται για ένα τεράστιο φάσμα οικοτόπων. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι εκεί κατοικεί το 10% όλων των ειδών χλωρίδας και πανίδας του κόσμου. Για περισσότερα από 20 χρόνια, το WWF συνεργάζεται με την κυβέρνηση, τις τοπικές κοινότητες και τον ιδιωτικό τομέα – με κυρίαρχη τη συνεργασία με την μεξικανική εταιρία κινητής τηλεφωνίας Telcel – για να σταματήσει η αποψίλωση των δασών, να αποκατασταθεί η δασική κάλυψη και να βελτιωθεί το επίπεδο διαβίωσης των τοπικών κοινοτήτων. Καθώς η αποψίλωση των δασών αποτελεί συχνά αποτέλεσμα οικονομικών και κοινωνικών παραγόντων, το WWF στηρίζει κοινοτικά προγράμματα, όπως δασικά φυτώρια, αναδασώσεις και τον αειφορικό τουρισμό. Επίσης, το WWF στηρίζει το Monarch Butterfly Conservation Trust Fund, που παρέχει κίνητρα στις τοπικές κοινότητες για να προστατεύσουν και να αποκαταστήσουν το βιότοπο όπου αυτό το είδος διαχειμάζει. Το WWF πρόσφατα ένωσε δυνάμεις με την κυβέρνηση του Μεξικού και τον κορυφαίο επιχειρηματία Κάρλος Σλιμ για να δημιουργήσουν την Alianza Mexico, με σκοπό να προστατεύσουν τους φυσικούς πόρους και να προωθήσουν την αειφόρο ανάπτυξη σε έξι περιοχές-κλειδιά που καλύπτουν το ένα τρίτο της χώρας.

Τη δεκαετία του ’90 το WWF ξεκινά την προστασία του βιοτόπου της πεταλούδας μονάρχης στο Μεξικό.

Η ορθολογική χρήση νερού αποτελεί ακόμη μία προτεραιότητα του προγράμματος. Στα ξηρά τοπία το νερό είναι ζωτικής σημασίας για την επιβίωση. Όταν χρησιμοποιούνται υπερβολικές ποσότητες για τη γεωργία δεν απομένει αρκετό για τα άγρια φυτά και ζώα καθώς και τους ιθαγενείς. Το WWF συνεργάζεται με την κυβέρνηση και τους κύριους χρήστες νερού, όπως οι καλλιεργητές και η βιομηχανία ποτών για να προωθήσει την ορθολογική διαχείριση του νερού, διασφαλίζοντας έτσι νερό που θα χρησιμοποιείται τοπικά.


© NATUREPL.COM / INGO ARNDT / WWF

Πεταλούδες μονάρχης σχηματίζουν σμήνη στα ελατοδάση oyamel στο Μιτσοακάν του Μεξικού.

71


© WWF-CANON / ELMA OKIC

72

Το WWF και η Unilever ίδρυσαν το Marine Stewardship Council ως απάντηση στην κρίση της αλιείας κατά τη δεκαετία του ’90.


ΠΡΩΤΑΘΛΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΚΗ ΑΛΙΕΙΑ

Η κατάρρευση των αποθεμάτων μπακαλιάρου της Νέας Γης στις αρχές της δεκαετίας του ’90, που επηρέασε 40.000 Καναδούς και κόστισε στην καναδική κυβέρνηση 3,9 δισεκατομμύρια δολάρια σε αποζημιώσεις και κοινωνική βοήθεια, αφύπνισε την παγκόσμια βιομηχανία αλιείας – και τους λάτρεις των ψαριών. Ήταν μία υπενθύμιση ότι τα ψάρια κάποτε τελειώνουν. Σήμερα, το 85% των αλιευτικών πεδίων του πλανήτη κινδυνεύουν. Καθώς περισσότεροι από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι βασίζονται στα ψάρια ως βασική πηγή ζωικής πρωτεΐνης αλλά και ως πηγή εισοδήματος, αυτή η κατάσταση είναι ιδιαίτερα σοβαρή.

Το 1996 το WWF και η Unilever δημιουργούν το Marine Stewardship Council για την προώθηση της αειφορικής αλιείας.

Το WWF απάντησε στην κρίση της αλιείας ξεκινώντας μία συνεργασία με την Unilever, που ήταν τότε ο μεγαλύτερος αγοραστής κατεψυγμένων ψαριών στον κόσμο, για να δημιουργήσουν – το 1996 – το Marine Stewardship Council (MSC). Ως ανεξάρτητη ΜΚΟ, το MSC σήμερα είναι το μεγαλύτερο πρόγραμμα πιστοποίησης και οικολογικής σήμανσης για θαλασσινά αλιευμένα με αειφορικό τρόπο. Συνεργάζεται με αλιευτικές επιχειρήσεις, εταιρίες θαλασσινών, επιστήμονες, περιβαλλοντικές ομάδες αλλά και με το κοινό για να προωθήσει τις καλύτερες περιβαλλοντικές επιλογές στα θαλασσινά. Δεκαπέντε χρόνια αργότερα, περισσότερα από 100 αλιευτικά πεδία έχουν πιστοποιηθεί από το MSC – που σημαίνει ότι η διαχείρισή τους στοχεύει να διασφαλίσει ότι τα ψάρια θα συνεχίσουν να υπάρχουν και στο μέλλον ενώ ταυτόχρονα ελαχιστοποιούν τις ζημιές στο ευρύτερο περιβάλλον. Με άλλα λόγια, σήμερα 40% του άγριου σολομού και σχεδόν 50% των αρίστης ποιότητας ασπρόψαρων ψαρεύονται ορθολογικά. Σε ολόκληρο τον κόσμο, περισσότερα από 8.000 θαλασσινά προϊόντα φέρουν το σήμα με το μπλε ψάρι του MSC, που σημαίνει ότι μπορεί κανείς να ανιχνεύσει την προέλευσή τους ως τα πιστοποιημένα, αειφορικά αλιευτικά πεδία. Η αξία της αγοράς για θαλασσινά πιστοποιημένα από το MSC εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 2 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Εξάλλου, πολλές ακόμη αλιευτικές επιχειρήσεις προσπαθούν να εκπληρώσουν τα κριτήρια του MSC. Καθώς οι καταναλωτές ζητούν όλο και περισσότερα θαλασσινά που έχουν αλιευτεί με αειφορικό τρόπο, τα πιστοποιημένα με MSC αλιεύματα μπορούν να πετυχαίνουν μεγαλύτερες τιμές και να κερδίζουν μεγαλύτερα τμήματα της αγοράς. Αυτό ενθαρρύνει και τις αλιευτικές επιχειρήσεις που δεν έχουν ενταχθεί στο MSC να βελτιώσουν τις πρακτικές τους και να επιδιώξουν την πιστοποίηση, ένα φαινόμενο ντόμινο προς όφελος της αειφορικής διαχείρισης. Πέρα από τη συνεργασία με τις αλιευτικές επιχειρήσεις, το WWF ενθαρρύνει τους καταναλωτές να ζητούν θαλασσινά αλιευμένα με αειφορικό τρόπο και βοηθά να σταματήσει η καταστροφή του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

73


ΜΗΔΕΝΙΚΗ ΛΑΘΡΟΘΗΡΙΑ

«Ένα κέρατο ρινόκερου, στο παράνομο εμπόριο, αξίζει πιθανώς το εκατονταπλάσιο του μέσου, ετήσιου εισοδήματος ενός χωρικού», εξηγεί ο Κρίστυ Γουίλιαμς υπεύθυνος της δουλειάς του WWF για τους ασιατικούς ελέφαντες και ρινόκερους. «Αυτό κάνει τη λαθροθηρία μία πραγματική πρόκληση». Δεν πρόκειται πια για μια ισότιμη πάλη του «ανθρώπου ενάντια στο κτήνος». Σήμερα οι λαθροθήρες ανήκουν σε εξελιγμένα και καλά οργανωμένα εγκληματικά δίκτυα, ενώ χρησιμοποιούν ελικόπτερα, εξοπλισμό νυχτερινής όρασης, ηρεμιστικά και σιγαστήρες».

Στις μέρες μας, η λαθροθηρία αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για τις τίγρεις, τους ρινόκερους, τους ελέφαντες, τους γορίλλες και άλλα είδη της Αφρικής και της Ασίας. Είναι έγκλημα και οδηγεί τα είδη σε εξαφάνιση. Οι τίγρεις και οι ρινόκεροι είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι, ενώ τα μέλη του σώματός τους θεωρούνται πολύτιμα στην παραδοσιακή ασιατική φαρμακευτική. Εδώ και 50 χρόνια, το WWF μάχεται για να σταματήσει αυτήν τη σφαγή, αντιμετωπίζοντας τη λαθροθηρία και τις αιτίες που την προκαλούν, εκπαιδεύοντας τους φύλακες, οργανώνοντας εκστρατείες υπέρ της δραστικότερης καταπολέμησης του παράνομου εμπορίου άγριας ζωής και βοηθώντας τις τοπικές κοινότητες να ωφεληθούν από τη συμβίωση με είδη που κινδυνεύουν με εξαφάνιση, χάρη στον τουρισμό άγριας φύσης. Οι αριθμοί των λευκών και μαύρων ρινόκερων στη νότια Αφρική έχουν σχεδόν διπλασιαστεί από το 1997, όταν το WWF ξεκίνησε το African Rhino Programme (Πρόγραμμα για τον Αφρικανικό Ρινόκερο). Όμως, η λαθροθηρία βρίσκεται και πάλι σε έξαρση, εξαιτίας του αυξανόμενου πλούτου στην Ασία και την αύξηση της ζήτησης για εξωτικά και σπάνια είδη, κυρίως λόγω της παραδοσιακής ιατρικής. Το 2010, 333 ρινόκεροι σκοτώθηκαν παράνομα στην νότια Αφρική θέτοντας σε κίνδυνο την τεράστια πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία 15 χρόνια. «Σε ορισμένα μέρη, τόσο στην Αφρική όσο και στην Ασία μένουμε απλώς στα ίδια» λέει ο Γουίλιαμς, «ενώ σε άλλα σημειώνουμε σημαντική πρόοδο. Χτίζουμε κατασκηνώσεις όπου μπορούν να μείνουν οι φύλακες και τους παρέχουμε τα πάντα: από μέσα επικοινωνίας ως πόσιμο νερό. Χωρίς τις κατασκηνώσεις οι φύλακες δεν μπορούν να περιπολούν απομακρυσμένα σημεία, τα οποία έτσι μένουν στο έλεος των λαθροθήρων. Αν έχει ασφάλεια η άγρια ζωή στις απόμακρες περιοχές διατηρείται ζωντανή».

Το 1997, το WWF ξεκινά το African Rhino Programme (Πρόγραμμα για τον Αφρικανικό Ρινόκερο) ως απάντηση στην αύξηση της λαθροθηρίας.

Παρόμοια βήματα χρειάζεται να γίνουν και για τις τίγρεις. Το WWF μάχεται για να διπλασιαστεί 0 αριθμός των τίγρεων που ζουν στη φύση ως το 2022. Όμως, παρά τις επίσημες απαγορεύσεις για τη χρήση τμημάτων σώματος της τίγρης στην παραδοσιακή ασιατική ιατρική, η μαύρη αγορά εξακολουθεί να υφίσταται και μάλιστα να ευδοκιμεί. «Είναι δυνατόν», αναφέρει ο ειδικός του WWF για τις τίγρεις Τζόσεφ Βατακάβεν «να αντιστρέψουμε την κατάσταση για τις τίγρεις. Ως είδος έχουν καταπληκτική ανθεκτικότητα. Η διάσωση της τίγρης είναι μία διαρκής μάχη και αν σταματήσουμε να πολεμάμε, θα χάσουμε την μάχη». Η λαθροθηρία μπορεί πάντα να υπονομεύσει πολλή από την δουλειά που έχει κάνει το WWF για την προστασία των ειδών υπό εξαφάνιση. Όμως, το WWF είναι αποφασισμένο να χρησιμοποιήσει την πεντηκονταετή εμπειρία του ώστε να διασφαλίσει ότι κάτι τέτοιο δεν θα συμβεί.


© BRENT STIRTON / GETTY-IMAGES / WWF-UK

Από την ίδρυσή του, το WWF έχει αντιμετωπίσει τη λαθροθηρία και τα αίτιά της εκπαιδεύοντας τους φύλακες, οργανώνοντας εκστρατείες για πιο δυναμική δράση ενάντια στο παράνομο εμπόριο άγριας ζωής και βοηθώντας τις τοπικές κοινότητες να ωφεληθούν από τη γειτνίαση με τα υπό εξαφάνιση είδη.

75


© MARTIN HARVEY/ WWF-CANON

Το πουλί Promerops cafer είναι ενδημικό είδος του οικότοπου Φύνμπος και ο κύριος επικονιαστής των λουλουδιών πρωτέα.

76


ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΩΝ ΛΟΥΛΟΥΔΙΩΝ ΤΟΥ ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ

Φανταστείτε περισσότερες από 9.000 διαφορετικές ποικιλίες φυτών, από δημοφιλή όπως τα οικεία γεράνια και οι φρέζιες ως το εθνικό λουλούδι της Νότιας Αφρικής, την υπέροχη βασιλική πρωτέα. Η μοναδική Φύνμπος – χαμηλή σκληρόφυλλη θαμνώδης βλάστηση - που καλύπτει τα βουνά, τις κοιλάδες και τις παράκτιες πεδιάδες του Ακρωτηρίου είναι ένα από τα 6 οργανώσεις για να αντιμετωπίσουν αυτές τις απειλές.

Τη δεκαετία του ’90, το WWF και η Παγκόσμια Τράπεζα δημιούργησαν ένα «πράσινο ταμείο» σχεδιασμένο για να προστατεύσει το Ακρωτήρι. Ως το 1998, το Εθνικό Πάρκο του Όρους Τέϊμπλ ήταν σε πλήρη ανάπτυξη. Σήμερα προστατεύονται σχεδόν 250.000 στρέμματα αυτού του μοναδικού τοπίου, συμπεριλαμβανομένων και του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας και του ίδιου του Όρους Τέϊμπλ.

Τη δεκαετία του ’90, το WWF και η Παγκόσμια Τράπεζα δημιουργούν ένα «πράσινο ταμείο» για να προστατεύσουν το Ακρωτήριο της Νότιας Αφρικής. Το 1998 κηρύσσεται το Εθνικό Πάρκο Table Mountain.

Το WWF έφερε επίσης σε επαφή την κυβέρνηση με τις τοπικές κοινότητες για να σχεδιάσουν μία ειδική οργάνωση, αφιερωμένη στην προστασία του βασίλεια λουλουδιών στον κόσμο. Κάποια από τα άλλα εκτείνονται σε ολόκληρες ηπείρους κι αυτό μας δίνει μία ιδέα για το πόσο ιδιαίτερο είναι το Ακρωτήριο. Παρόλο που καλύπτει μόλις το 0,04% της έκτασης της γης, το Ακρωτήριο φιλοξενεί το 3% όλων των ειδών φυτών του πλανήτη – η χλωρίδα του είναι πλουσιότερη και πιο ποικίλη ακόμα και από τον Αμαζόνιο. Όμως, η ομορφιά του δεν το έχει προστατεύσει από τα προβλήματα που απειλούν το μέλλον του. Η περιοχή κινδυνεύει από την υπερβολική ανάπτυξη καθώς οι αστικές ζώνες εξαπλώνονται στην ύπαιθρο, ανεξέλεγκτες πυρκαγιές εξαφανίζουν μεγάλες περιοχές βλάστησης και εισβλητικά ξενικά είδη φυτών υπεραυξάνονται εις βάρος των ιθαγενών. Σήμερα, 1.736 είδη φυτών κινδυνεύουν να εξαφανιστούν, ενώ 26 έχουν ήδη χαθεί. Το WWF συνεργάζεται με τις τοπικές κοινότητες και περιβάλλοντος. Η οργάνωση βοηθά να αναπτυχθεί η οικονομία της βιοποικιλότητας, προωθώντας δραστηριότητες όπως η αειφορική ανθοκομία των fynbos και ο οικοτουρισμός. Ήδη, περίπου 300 γαιοκτήμονες έχουν συμφωνήσει να διατηρήσουν τη γη τους – προστατεύοντας έτσι επισήμως 1,3 εκατομμύρια στρέμματα. Η επιτυχία του Cape Action for People and the Environment (CAPE - Δράση για τον Άνθρωπο και το Περιβάλλον) αποδεικνύει ότι η προστασία του περιβάλλοντος ωφελεί τα φυτά, τα ζώα και τους ανθρώπους που ζουν στην περιοχή. Το Ακρωτήρι0 είναι λιγότερο από το ένα εκατοστό του μεγέθους των Βρετανικών Νήσων, φιλοξενεί όμως 6 φορές περισσότερα είδη φυτών. Το WWF συνεχίζει να συνεργάζεται με τους κατοίκους του Ακρωτηρίου για να βρει πρακτικές λύσεις για την προστασία της φύσης που θα ωφελήσουν τους πάντες. Μαζί θα εργαστούμε με αποφασιστικότητα ώστε αυτή η εκπληκτική ποικιλομορφία να συνεχίσει να υπάρχει.

77


ΔΙΑΤΗΡΩΝΤΑΣ ΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ

Σπάνια και υπέροχα ζώα, όπως η θαλάσσια χελώνα καρέτα, καθώς και πιο οικεία είδη, όπως ο τόνος, ζουν στη Μεσόγειο θάλασσα εδώ και εκατομμύρια χρόνια. Το ένα τέταρτο των ζώων που απαντώνται εδώ δεν υπάρχουν πουθενά αλλού και χωρίς τη βοήθειά μας μπορεί να χαθούν για πάντα.

Πολλά από τα πλέον κινδυνεύοντα με εξαφάνιση είδη της Μεσογείου ζουν πολύ κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Για να τα προστατεύσει, το WWF βοήθησε να απαγορευτεί η αλιεία σε βάθος μεγαλύτερο των 1000 μέτρων, ενώ βοήθησε επίσης να δημιουργηθεί ένα καταφύγιο έκτασης 800 εκατομμυρίων στρεμμάτων στη θάλασσα της Λιγουρίας για να προστατευθούν τα 18 είδη φαλαινών και τα δελφίνια της περιοχής. Το WWF έχει προωθήσει τη δημιουργία νέων Περιοχών Διατήρησης όπου δράσεις όπως η αλιεία και ο τουρισμός ακολουθούν αυστηρούς κανόνες για να διασφαλιστεί η ποικιλία της θαλάσσιας ζωής. Σήμερα, στη Μεσόγειο, οι προστατευόμενες περιοχές καλύπτουν σχεδόν 10 χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα – λιγότερο από το 1% της επιφάνειας της Μεσογείου – και το WWF οργανώνει εκστρατείες για να τις επεκτείνει προκειμένου να προστατεύσει τη θαλάσσια βιοποικιλότητα. Στις αρχές του 21ου αιώνα, το WWF αποκάλυψε το σκάνδαλο για την σημαντική υπεραλίευση του γαλαζόπτερου τόνου. Η μεγάλη σε έκταση πολιτική και επικοινωνιακή εκστρατεία έφερε αυτό το μεσογειακό ψάρι στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων όλου του κόσμου, κάνοντάς το μία από τις πλέον επείγουσες προκλήσεις για προστασία θαλάσσιου είδους στην εποχή μας. Η δουλειά του WWF οδήγησε στη μείωση των αλιευμάτων, σε μικρότερους αλιευτικούς στόλους και τη βελτίωση της εναρμόνισης με τους κανονισμούς: η παράνομη αλιεία μειώνεται σταθερά. Ταυτόχρονα, ένας συνασπισμός από επιχειρηματίες από όλο τον κόσμο υποστηρίζει το κάλεσμα του WWF για να παύσει το εμπόριο του υπεραλιευμένου γαλαζόπτερου τόνου ώσπου να φανούν δείγματα ανάκαμψης. Επίσης, το WWF ενδιαφέρεται για τις κοινότητες των ψαράδων της Μεσογείου που αλιεύουν τον γαλαζόπτερο τόνο εδώ και χιλιάδες χρόνια. Εργάζεται για να συμβάλλει με νέα επιστημονική γνώση σχετικά με τη βιολογία και τη μεταναστευτική συμπεριφορά του ψαριού μέσω ενός πρωτοποριακού προγράμματος δορυφορικής παρακολούθησης, που θα βελτιώσει τη διαχείριση των αλιευτικών πεδίων.

Το 1999 ιδρύεται το μεσογειακό καταφύγιο των φαλαινών για να προστατεύσει τόσο τις φάλαινες όσο και τα δελφίνια.

Η νέα Πρωτοβουλία για τη Μεσόγειο (Mediterranean Initiative) του WWF έχει στόχο μία επανάσταση στη διαχείριση της θάλασσας της Μεσογείου. Προωθεί την οικοσυστημική διαχείριση για όλους τους θαλάσσιους πόρους και τη δημιουργία ενός συνασπισμού από κοινότητες που εφαρμόζουν αειφορική αλιεία και θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές ώστε να προσδώσει κοινωνική και οικονομική αξία στον στόχο που έχει θέσει για τουλάχιστον 10% προστασία.


© BRIAN J. SKERRY / NATIONAL GEOGRAPHIC STOCK / WWF

Ένας συνασπισμός επιχειρηματιών από όλο τον κόσμο υποστηρίζει το WWF για την παύση του εμπορίου του γαλαζόπτερου τόνου που έχει υπερ-αλιευτεί ώσπου να φανούν σημάδια ανάκαμψης των αποθεμάτων του.

79


© NATUREPL.COM / ANDY ROUSE / WWF

80

Στα δάση της λεκάνης του ποταμού Κονγκό απαντώνται σπάνιες πεταλούδες, ελέφαντες, τα μεγάλα πρωτεύοντα που είναι οι κοντινότεροι συγγενείς μας καθώς και ένα μεγάλο φάσμα άλλων ειδών άγριας ζωής.


ΤΑ ΔΑΣΗ ΤΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΤΟΥ ΚΟΝΓΚΟ

Η καρδιά της Αφρικής είναι πράσινη – δάση και ποτάμια, πλούσια σε άγρια ζωή και φυσικούς πόρους. Η λεκάνη του ποταμού Κονγκό καλύπτεται από το δεύτερο μεγαλύτερο τροπικό δάσος στον κόσμο, με έκταση περίπου ίση με την Ευρώπη. Σε αυτά τα δάση ζουν διάφορα είδη – από σπάνιες πεταλούδες ως μεγάλα πρωτεύοντα. Επίσης, τα δάση παρέχουν τροφή, νερό και καταφύγιο σε 75 εκατομμύρια ανθρώπους και αποθηκεύουν μεγάλα αποθέματα άνθρακα.

Η καταστροφή τους είναι αδιανόητη και οι επιπτώσεις θα ήταν καταστροφικές: πολλά είδη, όπως οι πιο στενοί συγγενείς μας, τα μεγάλα πρωτεύοντα, ίσως εξαφανιστούν. Οι ιθαγενείς, ήδη εξαιρετικά φτωχοί, θα έχαναν τους πόρους διαβίωσής τους. Η κλιματική αλλαγή θα επιταχυνόταν οδηγώντας σε περαιτέρω καταστροφές σε όλο τον κόσμο.

Το Μάρτιο του 1999, το WWF βοηθά στην οργάνωση της Yaoundé Summit, μία συνάντηση των ηγετών από 6 χώρες της λεκάνης του ποταμού Κονγκό, στην οποία οι ηγέτες υπόσχονται να προστατεύουν τα δάση τους – την Πράσινη Καρδιά της Αφρικής.

Δέκα χρόνια πριν, το αδιανόητο έμοιαζε να γίνεται πραγματικότητα. Η παράνομη και μη αειφορική υλοτομία, σε συνδυασμό με την ανορθολογική δασική διαχείριση, οδήγησαν στην καταστροφή περισσότερων από 90 εκατομμύρια στρέμματα δάσους μεταξύ του 1990 και του 2000. Η λαθροθηρία άγριων ζώων ήταν επίσης διαδεδομένη απειλώντας είδη όπως οι ελέφαντες, οι ρινόκεροι και οι γορίλλες. Ήταν φανερό ότι κάτι έπρεπε να γίνει. Το 1999, το WWF βοήθησε στην οργάνωση της Συνόδου του Γιαουντέ, μία συνάντηση των ηγετών 6 χωρών από τη Λεκάνη του ποταμού Κονγκό. Η συνάντηση οδήγησε στη Διακήρυξη του Γιαουντέ όπου οι ηγέτες υποσχέθηκαν να συνεργαστούν για να προστατεύσουν τα δάση. Την τελευταία δεκαετία πολλά έχουν επιτευχτεί. Περισσότερο από το 10% του δάσους καλύπτεται σήμερα από δύο εκτενείς Περιοχές Διατήρησης. Επίσης, 45 εκατομμύρια στρέμματα έχουν πιστοποιηθεί από το Forest Stewardship Council για την αειφορική διαχείρισή τους. Εξάλλου, σε μία δεύτερη συνάντηση κορυφής το 2005, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό δεσμεύτηκε να προστατεύσει επιπλέον 150 εκατομμύρια στρέμματα. Το WWF είναι αποφασισμένο να διασφαλίσει ότι η Πράσινη Καρδιά της Αφρικής θα συνεχίσει να χτυπά και να παραμένει πράσινη – ωφελώντας όχι μόνο τους δικούς της ανθρώπους και είδη, αλλά ολόκληρο τον κόσμο. Το WWF συνεργάζεται με τα κράτη: • Για να επεκταθεί η περιοχή προστατευμένου και πιστοποιημένου δάσους. • Για να βελτιωθεί η προστασία εμβληματικών ειδών, όπως τα μεγάλα πρωτεύοντα και οι ελέφαντες. • Για να διασφαλίσει ότι οι νέες υποδομές, όπως οι δρόμοι και τα φράγματα, ακολουθούν τη λογική της αειφόρου ανάπτυξης.

81


ΑΕΙΦΟΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Όλοι μας πρέπει να αρχίσουμε να χρησιμοποιούμε λιγότερη και καθαρότερη ενέργεια – σύντομα. Η παραγωγή ενέργειας είναι μακράν ο μεγαλύτερος παραγωγός αερίων του θερμοκηπίου που προκαλούν την κλιματική αλλαγή.

Οι συσκευές υψηλής ενεργειακής απόδοσης συχνά χρησιμοποιούν τη μισή ενέργεια σε σχέση με τα συνηθισμένα προϊόντα. Σκεφτείτε μόνο πόση ενέργεια θα μπορούσαμε να εξοικονομήσουμε αν τις επιλέγαμε όλοι. Με τη σκέψη αυτή, το WWF βοήθησε να δημιουργηθεί το Topten (www.topten.info), μία ιστοσελίδα που δίνει συμβουλές στους ανθρώπους σχετικά με τα προϊόντα της αγοράς που εξοικονομούν την περισσότερη ενέργεια. Με την στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το Topten είναι διαθέσιμο στο μεγαλύτερο τμήμα της Ευρώπης, έχει εξαπλωθεί στην Κίνα και τις ΗΠΑ ενώ σύντομα θα καλύπτει και την Ινδία – φτάνοντας σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, οι οποίοι αθροιστικά χρησιμοποιούν τα 2/3 του παγκόσμιου ηλεκτρισμού. Επειδή η παραγωγή τσιμέντου σε όλο τον κόσμο συμβάλλει κατά 5% στην παγκόσμια εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα, το WWF και η Lafarge, ο μεγαλύτερος παραγωγός του κόσμου, συνεργάζονται από το 2000 για να μειώσουν τις εκπομπές της Lafarge και να προωθήσουν την αποδοτικότητα της χρήσης ενέργειας. Η Lafarge έχει δεσμευτεί σε βασικές μειώσεις πρωτοπορώντας ανάμεσα στις εταιρίες του κλάδου της. Η Lafarge έκτοτε είναι μεταξύ των ιδρυτών τού Cement Sustainability Initiative (Πρωτοβουλίας για την Αειφορία στο Τσιμέντο) που περιλαμβάνει 18 εταιρίες, εκπροσωπώντας το 30% της παγκόσμιας παραγωγής. Το 2011, το WWF σε συνεργασία με Ολλανδούς ειδικούς στην ενέργεια από την Ecofys δημοσίευσε το The Energy Report: 100% Renewable Energy by 2050. Η αναφορά αυτή είναι μία φιλόδοξη ανάλυση των παγκόσμιων αναγκών για ενέργεια και αποδεικνύει ότι το όραμα του WWF να χρησιμοποιούν όλοι ενέργεια προερχόμενη εξολοκλήρου από ανανεώσιμες πηγές είναι και πρακτική και εφικτή. Η απαραίτητη τεχνολογία είναι ήδη διαθέσιμη και μακροπρόθεσμα θα βοηθήσει τους πάντες να εξοικονομήσουν χρήματα. Όμως, οι κυβερνήσεις, οι εταιρίες και οι επενδυτές πρέπει να λάβουν ορισμένες γενναίες αποφάσεις για να στηρίξουν την αποδοτική χρήση ενέργειας, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τα καλύτερα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας. Όλοι μας θα χρειαστεί να κάνουμε κάποιες αλλαγές στον τρόπο ζωής μας – από το να κλείνουμε τη θέρμανση ή την ψύξη στα σπίτια, τα μαγαζιά και τα γραφεία μας μέχρι το να σκεφτόμαστε με ποιο τρόπο ταξιδεύουμε.

Το 2000, το WWF ξεκινά το Topten, έναν οδηγό για τις ενεργειακά αποδοτικές συσκευές.

Δεν θα είναι εύκολο. Όμως, επηρεάζοντας τις κυβερνήσεις, συνεργαζόμενοι με κατασκευαστές στην Κίνα και εισάγοντας ηλιακούς φούρνους και ενεργειακά αποδοτικές σόμπες σε αγροτικές κοινότητες των αναπτυσσόμενων χωρών, το WWF προωθεί το διάλογο προσφέροντας πρακτικές λύσεις.


© NATIONAL GEOGRAPHIC STOCK / SARAH IEEN / WWF

Ανεμογεννήτριες στο Αιολικό Πάρκο Νύστεντ, στο Νύστεντ στη Δανία.

83


© BRENT STIRTON / GETTY IMAGES / WWF-UK

84

Ο Αμαζόνιος εξακολουθεί να αντιμετωπίζει απειλές από την αποψίλωση για την κτηνοτροφία βοοειδών και τη γεωργία, από τα φράγματα και τη δημιουργία δρόμων, από την υλοτομία και την κλιματική αλλαγή. Ένας συνασπισμός με επικεφαλής την κυβέρνηση της Βραζιλίας διπλασίασε την περιοχή προστατευόμενων δασών του Αμαζονίου στη χώρα φτάνοντας τα 250 εκατομμύρια στρέμματα και στοχεύει σχεδόν να τα διπλασιάσει και πάλι ως το 2015.


ΔΙΑΤΗΡΩΝΤΑΣ ΟΡΘΙΟ ΤΟ ΤΡΟΠΙΚΟ ΔΑΣΟΣ ΤΟΥ ΑΜΑΖΟΝΙΟΥ

Ο Αμαζόνιος, ως το μεγαλύτερο τροπικό δάσος της γης, παίζει καίριο ρόλο στη ρύθμιση του κλίματος. Επίσης, εκεί κατοικεί ένα στα δέκα γνωστά στην επιστήμη είδη: οι πορφυροί μακάο, οι αετοί άρπιες, οι γιγαντιαίες βίδρες, τα ανακόντα, οι ιαγουάροι, τα μανατί, τα ποταμοδέλφινα και τα πιράνχας είναι μόνο κάποια από τα είδη που ζουν εκεί.

Το 2002, το WWF συνδράμει στην κινητοποίηση ενός συνασπισμού για την προστασία του 10% του Αμαζονίου στη Βραζιλία.

Όμως, ο Αμαζόνιος αντιμετωπίζει τεράστιες απειλές – από την κτηνοτροφία βοοειδών και τη γεωργία, τα φράγματα και την κατασκευή δρόμων, ως την υλοτομία και την κλιματική αλλαγή. Χωρίς προστασία, τεράστιες περιοχές θα μπορούσαν να αφανιστούν σε μία γενιά. Τα καλά νέα είναι ότι το 80% του αρχικού δάσους υπάρχει ακόμη και ότι ο ρυθμός καταστροφής έχει πέσει σημαντικά τα τελευταία 5 χρόνια, εν μέρει χάρη στις προσπάθειες του WWF. Παρόλα αυτά, οι επιστήμονες φοβούνται ότι εάν χαθεί επιπλέον 10%, το δάσος του Αμαζονίου θα μπορούσε να υποβαθμιστεί σε σαβάνα και λειμώνα, απελευθερώνοντας τεράστιες ποσότητες άνθρακα και οδηγώντας σε περαιτέρω αποσταθεροποίηση του παγκόσμιου κλίματος. Παλιότερα, τη δεκαετία του ’70, η πρώτη εκστρατεία για το τροπικό δάσος που έγινε ποτέ βοήθησε να αφυπνίσει τον κόσμο σχετικά με τους κινδύνους που αντιμετώπιζε ο Αμαζόνιος. Από τότε, το WWF έχει δουλέψει για να αυξήσει την προστασία του δάσους και να μειώσει την επίδραση της ανάπτυξης. Το 2002, με επικεφαλής τη βραζιλιάνικη κυβέρνηση και με τη βοήθεια του WWF, ξεκίνησε ένας συνασπισμός με την Παγκόσμια Τράπεζα, τo Global Environment Facility (Παγκόσμιο Ταμείο για το Περιβάλλον), τη Γερμανική Τράπεζα Ανάπτυξης (German Development Bank) και άλλους, για την προστασία 500 εκατομμυρίων στρεμμάτων του Αμαζονίου της Βραζιλίας. Μέχρι σήμερα, περισσότερα από 250 εκατομμύρια στρέμματα τροπικού δάσους έχουν κηρυχθεί σε καθεστώς προστασίας αυξάνοντας σημαντικά το δίκτυο προστατευόμενων περιοχών. Εξάλλου, ο συνασπισμός στοχεύει να προσθέσει σχεδόν άλλα τόσα και πάλι ως το 2015. Το WWF, μαζί με τις κυβερνήσεις των 8 χωρών και μια υπερπόντια επικράτεια του Αμαζονίου, στοχεύουν να σχηματισθεί μία αλυσίδα προστατευόμενων περιοχών σε ολόκληρη την περιοχή, ελπίζοντας ότι τελικώς, το δάσος θα αντιμετωπίζεται διαχειριστικά ως μία ζωντανή οντότητα. Με το σκοπό αυτό, το WWF υποστήριξε τη δημιουργία του εθνικού πάρκου Άλτο Παρούς συνδέοντας τον Αμαζόνιο του Περού, της Βραζιλίας και της Βολιβίας, αντιμετωπίζοντας έτσι την παράνομη υλοτομία και λαθροθηρία που χρόνια τώρα απειλούσαν την εξαιρετική βιοποικιλότητα της περιοχής, καθώς και τους ανθρώπους που ζουν εκεί. Επίσης, το WWF συνεργάζεται με τις βιομηχανίες που έχουν τη μεγαλύτερη επίπτωση στον Αμαζόνιο – συμπεριλαμβανομένων των βιομηχανιών ξυλείας και χάρτου, βοοειδών, σόγιας και μεταλλείων – για να προωθήσει αειφορικά και μικρού αποτυπώματος επιχειρηματικά μοντέλα. Για παράδειγμα, από το 2006 το WWF έχει βοηθήσει να πειστούν οι εταιρίες να μην αγοράζουν σόγια από πρόσφατα αποψιλωμένες εκτάσεις της Βραζιλίας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αποψιλώνεται λιγότερο δάσος ενώ ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι τα χωράφια σόγιας στην πραγματικότητα έχουν αυξηθεί.

85


ΚΑΘΑΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ ΑΠΟ ΤΑ ΤΟΞΙΚΑ

Σήμερα, είναι διαθέσιμες περίπου 300.000 χημικές ουσίες και κάθε χρόνο κυκλοφορούν ακόμη 2.000 νέες, λίγα όμως γνωρίζουμε για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν στο περιβάλλον και τους ανθρώπους. Κάποιες είναι τοξικές – προκαλώντας αρρώστιες, όπως ο καρκίνος και αλλοιώνοντας την ορμονική ανάπτυξη. Δεν είναι όλα τα χημικά επικίνδυνα αλλά οι άνθρωποι πρέπει να γνωρίζουν με σιγουριά ποια είναι ασφαλή. Πολλά χημικά καταλήγουν στη φύση – στα ποτάμια, τις λίμνες και την ατμόσφαιρα. Μπορούν να διανύσουν τεράστιες αποστάσεις, έτσι οι άνθρωποι και τα ζώα ή φυτά από μακρινά μέρη μπορεί να τα απορροφήσουν μέσω της τροφής και του νερού. Στην Αρκτική, το WWF βρήκε ζώα και ανθρώπους με εξαιρετικά υψηλά επίπεδα επικίνδυνων συνθετικών χημικών στο σώμα τους.

Η Αφρική επίσης απειλείται από τους 50.000 περίπου τόνους αχρησιμοποίητων και ανεπιθύμητων φυτοφαρμάκων που ρυπαίνουν την ήπειρο, ρυπαίνοντας το χώμα και τα αποθέματα νερού και βλάπτοντας την υγεία της άγριας ζωής και των ανθρώπων. Το 2001, το WWF έπαιξε σημαντικό ρόλο στη σύνταξη της Σύμβασης της Στοκχόλμης, μίας διεθνούς συνθήκης που απαγορεύει ή περιορίζει σημαντικά τη δημιουργία ή χρήση 12 έμμονων οργανικών ρύπων (POPs). Όμως, το WWF δεν σταμάτησε εκεί. Η σύμβαση πρόσφατα επεκτάθηκε σε 9 επιπλέον ουσίες φτάνοντας τα 21 POPs που πρόκειται να καταργηθούν σταδιακά ή να περιοριστούν.

Η εκστρατεία Detox του WWF διήρκεσε από το 2003 ως το 2006 και πέτυχε να ενημερώσει τους Ευρωπαίους σχετικά με την έλλειψη πληροφόρησης γύρω από την ασφάλεια των περισσότερων χημικών καθημερινής χρήσης.

Επίσης, το WWF εργάστηκε πολλά χρόνια για να επιτύχει την απαγόρευση της χρήσης του tributyltin (TBT), που χρησιμοποιούνταν ιδιαίτερα ως αντιδιαβρωτικό στις γάστρες των πλοίων. Το TBT είναι ιδιαίτερα τοξικό για τα μαλάκια και είναι γνωστό ότι αλλάζει το φύλο των μαλάκιων Nucella lapillus ακόμη και σε συγκεντρώσεις τόσο μικρές που είναι σχεδόν αδύνατον να μετρηθούν. Το WWF έπεισε τις κύριες ναυπηγικές εταιρίες να σταματήσουν να το χρησιμοποιούν και συνεργάστηκε με εταιρίες χρωμάτων για να δημιουργήσουν ασφαλέστερες εναλλακτικές λύσεις. Το ΤΒΤ απαγορεύτηκε από τον Διεθνή Οργανισμό Ναυσιπλοΐας (International Maritime Organization) το 2003. Η εκστρατεία του WWF DetoX, που πραγματοποιήθηκε από το 2003 ως το 2006, πέτυχε να ευαισθητοποιήσει τους ευρωπαίους πολίτες και τους υπεύθυνους για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την έλλειψη πληροφοριών γύρω από την ασφάλεια των περισσότερων χημικών καθημερινής χρήσης. Συνέβαλλε στην ψήφιση το 2007 του νόμου της ΕΕ για τα χημικά (REACH). Ο νόμος αυτός είναι ο πλέον αυστηρός μέχρι σήμερα για τη ρύθμιση των χημικών ουσιών, που αναγκάζει την παγκόσμια βιομηχανία να γίνει πιο καθαρή και επηρεάζει τη νομοθεσία για τα χημικά παγκοσμίως. Εντωμεταξύ, στην Αφρική το WWF βοήθησε στο στήσιμο του African Stockpiles Programme, που στοχεύει στον καθαρισμό των αποθεμάτων τουλάχιστον 50.000 τόνων παρωχημένων φυτοφαρμάκων.


© EZEQUIEL SCAGNETTI / WWF-CANON

Δεξιά: Ως μέρος της εκστρατείας Detox, που διήρκεσε από το 2003 ως το 2006, το WWF διενήργησε την πρώτη πανευρωπαϊκή έρευνα οικογενειακής ανάλυσης αίματος. Έγινε ανάλυση σε δείγματα αίματος για επικίνδυνα συνθετικά χημικά. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι κάθε μέλος της οικογένειας είχε μολυνθεί με ένα κοκτέιλ τουλάχιστον 18 διαφορετικών τεχνητών χημικών, πολλά εκ των οποίων βρίσκονται σε καταναλωτικά προϊόντα καθημερινής χρήσης.

© DONALD MILLER / WWF-CANON

Κάτω: Βαρέλια με τοξικά απόβλητα πεταμένα στο καταφύγιο φύσης του Άϊρ Τενερέ, στο Νίγηρα.

87


© JORGEN FREUND / WWF-CANON

88

Αποτελούμενο από δισεκατομμύρια ζωντανά κοράλλια και με έκταση μεγαλύτερη των 2.600 χλμ, ο Μεγάλος Κοραλλιογενής είναι ένα από τα θαύματα της φύσης. Το ένα τρίτο αυτού – περισσότερα από 1,1 δισεκατομμύρια στρέμματα – βρίσκεται σήμερα υπό καθεστώς αυστηρής προστασίας.


ΤΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ

Αποτελούμενο από δισεκατομμύρια ζωντανά κοράλλια και με έκταση που ξεπερνά τα 2.600 χλμ. το Great Barrier Reef (ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος) είναι ένα από τα θαύματα της φύσης, με εξαιρετική επίσης επιστημονική, πολιτιστική και οικονομική αξία. Είναι ένας θαλάσσιος παράδεισος, όπου διαβιούν 1.500 είδη ψαριών, χιλιάδες μαλάκια, καρκινοειδή, σφουγγάρια και αχινοί, έξι από τα 7 είδη της θαλάσσιας χελώνας του πλανήτη που κινδυνεύουν με εξαφάνιση, περισσότερα από 30 θαλάσσια θηλαστικά και εκατοντάδες πουλιά. Κάθε χρόνο 2 εκατομμύρια επισκέπτες καταφθάνουν για να το θαυμάσουν. Και το WWF αγωνίζεται σκληρά για να το προστατεύσει.

Το 2004, η εκστρατεία του WWF αυξάνει σημαντικά την προστασία του Great Barrier Reef στην Αυστραλία.

Μόλις πριν από λίγα χρόνια, προστατευόταν λιγότερο από το 5% του κοραλλιογενούς υφάλου. Μηαειφορικές αλιευτικές πρακτικές, η παράκτια ανάπτυξη, η ρύπανση και η κλιματική αλλαγή απειλούσαν το μέλλον του μεγάλου Κοραλλιογενούς Υφάλου και της θαλάσσιας ζωής σε άλλα μέρη της Αυστραλίας. Το 2004, το WWF ξεκίνησε μία επιτυχημένη εκστρατεία για να προσφέρει στον ύφαλο την προστασία που του αξίζει. Σήμερα, το ένα τρίτο του Μεγάλου Κοραλλιογενούς Υφάλου – περισσότερα από 110 εκατομμύρια στρέμματα – βρίσκεται σε καθεστώς αυστηρής προστασίας. Αποτελεί το μεγαλύτερο δίκτυο από θαλάσσια καταφύγια στον κόσμο, αποτελώντας τμήμα ενός μεγαλύτερου θαλάσσιου πάρκου πολλαπλών χρήσεων. Ήδη, οι αριθμοί των ψαριών αυξάνονται ραγδαία. Όμως, ο Μεγάλος Κοραλλιογεννής Ύφαλος δεν επηρεάζεται μόνο από ό,τι συμβαίνει στη θάλασσα. Το WWF επί του παρόντος δουλεύει για να μειώσει τις απορροές της γεωργίας και τη ρύπανση από τις παράκτιες υποδομές που μπορούν να βλάψουν τα κοράλλια. Έξω από την ακτή της δυτικής Αυστραλίας, το WWF έχει βοηθήσει να υπερ-τριπλασιαστούν οι προστατευόμενες περιοχές στον ύφαλο Nινγκαλού, μήκους 260 χιλιομέτρων. Σήμερα, περισσότερο από το ένα τρίτο του υφάλου υπόκειται σε καθεστώς υψηλής προστασίας, βοηθώντας τις χελώνες, τους φαλαινοκαρχαρίες και άλλα θαλάσσια είδη. Με τη στήριξη του WWF, η περιοχή του Nινγκαλού ήταν επίσης πρόσφατα υποψήφια ως Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομίας της UNESCO. Στον Νότιο Ωκεανό έχουν ενταχθεί σε καθεστώς προστασίας τα νησιά που είναι καταφύγια ζωτικής σημασίας και σημεία αναπαραγωγής για είδη κινδυνεύοντα με εξαφάνιση όπως τα άλμπατρος. Το WWF δουλεύει στην Αυστραλία, όπου θεωρείται παγκόσμιος ηγέτης στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, για να οριοθετήσει και άλλες σημαντικές περιοχές που χρήζουν προστασίας. Μία από αυτές είναι η Coral Sea έξω από το Μεγάλο Κοραλλιογενές Φράγμα, μία πλούσια θαλάσσια περιοχή που μπορεί να υπερηφανεύεται για μία από τις τελευταίες συγκεντρώσεις καρχαριών και σαλαχιών του πλανήτη.

89


ΣΩΖΟΝΤΑΣ ΤΗ ΣΟΥΜΑΤΡΑ

Τα τροπικά δάση στη Σουμάτρα είναι ανάμεσα στα πλουσιότερα και πιο ποικιλόμορφα του πλανήτη, παρέχοντας καταφύγιο σε πολλά σπάνια είδη και εισόδημα σε εκατομμύρια ανθρώπους. Κάτω από αυτά βρίσκονται οι εξίσου σημαντικοί βάλτοι τύρφης που αποθηκεύουν τεράστιες ποσότητες άνθρακα. Όμως, από το 1985 και μετά, σχεδόν τα μισά φυσικά δάση της Σουμάτρας έχουν κοπεί για παραγωγή ξυλείας και χαρτιού αλλά και για να παραχωρήσουν τη θέση τους στις φυτείες φοινικόδεντρων. Οι εκπομπές άνθρακα από αυτή την ταχεία αποψίλωση του δάσους έχουν επίσης συμβάλλει στην παγκόσμια κλιματική αλλαγή.

Οι ρινόκεροι, οι τίγρεις και οι ουρακοτάγκοι της Σουμάτρας έχουν όλοι χαρακτηρισθεί ως είδη κρισίμως κινδυνεύοντα με εξαφάνιση. Καθώς καταστρέφονται τα ενδιαιτήματά τους, οι ελέφαντες (είδος που κινδυνεύει να εξαφανιστεί) αναγκάζονται να πλησιάσουν τους οικισμούς των ανθρώπων. Όμως, επειδή κάνουν ζημιές στις καλλιέργειές τους, οι άνθρωποι τους δηλητηριάζουν και τους σκοτώνουν. Δυστυχώς, ανεξέλεγκτο είναι και το λαθρεμπόριο άγριας ζωής. Οι τίγρεις κυνηγιούνται για το δέρμα τους, οι ρινόκεροι για τα κέρατά τους ενώ τα μικρά των ουρακοτάγκων αρπάζονται για να πουληθούν ως κατοικίδια και για να διασκεδάσουν τους τουρίστες. Το 2008, το WWF συνεργάστηκε με τις εθνικές και περιφερειακές αρχές και με τη συμβολή του επέφερε τη δέσμευση όλων των νησιών ότι θα προστατεύσουν τα δάση. Ήταν ένα σημαντικό βήμα προς την καλύτερη διαχείριση των χρήσεων γης, την προστασία των οικοτόπων και την προώθηση της αειφορικής δασοπονίας. Επίσης, το WWF βοήθησε να δημιουργηθεί ο πυρήνας του εθνικού πάρκου Τέσο Νίλο για να προστατεύσει τα ζωτικής σημασίας ενδιαιτήματα των ελεφάντων και των τίγρεων, ενώ τώρα δουλεύει για την επέκταση της προστατευόμενης περιοχής. Μεγάλο τμήμα του φοινικέλαιου και του χαρτιού στις παγκόσμιες αγορές προέρχεται από τη Σουμάτρα, ενώ ακόμη και σήμερα τεράστιες περιοχές αποψιλώνονται για την ανάπτυξη φυτειών. Μέσω του Global Forest and Trade Network (Παγκόσμιο Δικτύο για τα Δάση και το Εμπόριο ) του WWF, το οποίο φέρνει σε επαφή παραγωγούς, εμπόρους και καταναλωτές που υποστηρίζουν την αειφορική δασοπονία, το WWF υποστηρίζει την υπεύθυνη δασική διαχείριση στη Σουμάτρα. Η αποτροπή της αποψίλωσης είναι ένα καίριο σημείο στη μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής. Και αυτό δίνει ελπίδα στην άγρια ζωή της Σουμάτρας. Η Ινδονησία έχει δεσμευτεί να μειώσει τις εκπομπές της από την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών. Χορηγοί, όπως η κυβέρνηση της Νορβηγίας, παρέχουν χρηματοδότηση με αντάλλαγμα τις δεσμεύσεις για την προστασία των φυσικών δασών της Ινδονησίας, συμπεριλαμβανομένου και εκείνου της Σουμάτρας.

Το 2004, το WWF βοηθά στην ίδρυση του εθνικού πάρκου Tέσο Νίλο στη Σουμάτρα.

Αυτά τα προγράμματα έχουν τη δυνατότητα να ωφελήσουν τους πάντες, καθυστερώντας την κλιματική αλλαγή, χρηματοδοτώντας την ανάπτυξη της Ινδονησίας και προστατεύοντας τον εξαιρετικό φυσικό πλούτο της Σουμάτρας.


© NATUREPL.COM / ANUP SHAH / WWF

Τα τροπικά δάση της Σουμάτρας είναι ανάμεσα στα πιο πλούσια και ποικιλόμορφα του πλανήτη, παρέχοντας καταφύγιο σε πολλά, σπάνια είδη όπως ο κινδυνεύων με εξαφάνιση ουρακοτάγκος. Το 2008, σε συνεργασία με τις εθνικές και περιφερειακές αρχές, το WWF συνέβαλε να δεσμευτούν τα νησιά στην προστασία των δασών.

91


© PAUL SUNTERS / WWF-CANON

Το WWF έχει εκδώσει εύχρηστους οδηγούς για τα θαλασσινά προκειμένου να βοηθήσει τους καταναλωτές να καταλαβαίνουν πόσο «αειφορικά» έχουν παραχθεί ή αλιευθεί τα ψάρια ιχθυοτροφείου και ανοιχτής θαλάσσης που αγοράζουν.

92


ΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΕΠΙΛΕΞΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Όταν οι καταναλωτές ζητούν θαλασσινά που έχουν παραχθεί/αλιευτεί με αειφορικό τρόπο οι έμποροι ανταποκρίνονται απαιτώντας από την αλιευτική βιομηχανία να παρέχει αποδείξεις ότι είναι αειφορική.

Το 2004, το WWF ξεκινά το Sustainable Seafood Initiative στη Νότια Αφρική.

Αυτό εξηγεί γιατί πέρα από τη βελτίωση των αλιευτικών μεθόδων και την παύση της καταστροφής του θαλάσσιου περιβάλλοντος, το WWF επιδιώκει οι καταναλωτές να ζητούν θαλασσινά προϊόντα αειφορικής παραγωγής.

Σε συνεργασία με την Unilever, το WWF δημιούργησε το Marine Stewardship Council (MSC) που πιστοποιεί τα αειφορικά θαλασσινά που προέρχονται από σωστά διαχειριζόμενα αλιευτικά πεδία και βοηθά τους καταναλωτές να κάνουν ορθές επιλογές. Όμως, τα περισσότερα από τα αλιευτικά πεδία τού πλανήτη απέχουν πολύ από το να είναι σωστά διαχειριζόμενα – 85% αυτών κινδυνεύουν – και υπάρχει ανεπαρκής αξιόπιστη πληροφόρηση, παραπλανητικές ετικέτες και πολλή άγνοια. Έτσι, το WWF έχει εκδώσει οδηγούς τοπικών ψαριών για να βοηθήσει. Οι οδηγοί αυτοί χρησιμοποιούν έναν κατανοητό σύστημα με χρώματα: πράσινο – από αειφορική γραμμή παραγωγής, συνιστάται πορτοκαλί – όχι ξεκάθαρα αειφορικό, αποφύγετε αν είναι δυνατόν κόκκινο – δεν είναι αειφορικό, μην αγοράσετε χωρίς χρώμα – βρίσκεται σε διαδικασία πιστοποίησης

Έπειτα, υπάρχει η κάρτα της Southern African Sustainable Seafood Initiative (SASSI) και η υπηρεσία FishMS με την οποία οι άνθρωποι στέλνουν μήνυμα με το όνομα του ψαριού για να λάβουν πληροφορίες στο κινητό τους τηλέφωνο οι οποίες θα τους βοηθήσουν να λάβουν αποφάσεις που δεν βλάπτουν τον ωκεανό. Ήδη, το WWF έχει λάβει περισσότερα από 100.000 μηνύματα, ενώ πολλοί άνθρωποι χρησιμοποιούν την υπηρεσία όταν πηγαίνουν να φάνε σε εστιατόρια ή όταν αγοράζουν θαλασσινά από τον ιχθυοπώλη. Επίσης, το WWF έχει παρατηρήσει ότι αλυσίδες εστιατορίων και επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου αρχίζουν να ενδιαφέρονται αφού οι πελάτες τους τους κάνουν ερωτήσεις. Αυτό τους έχει ενθαρρύνει να αναζητήσουν πιο αειφορικά θαλασσινά από τους προμηθευτές τους. Το WWF ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για δύο είδη – τους καρχαρίες και τον τόνο. Κάθε χρόνο, 73 εκατομμύρια καρχαρίες θανατώνονται κυρίως για τα πτερύγιά τους - και αυτή η καταστροφική ζήτηση αυξάνεται. Οι εκστρατείες του WWF ενθαρρύνουν τους ανθρώπους να σταματήσουν να αγοράζουν σούπα από πτερύγια καρχαρία καθώς και άλλα προϊόντα καρχαρία, και ενθαρρύνει τους εμπόρους και τα εστιατόρια να σταματήσουν να τα πουλάνε. Επίσης, εκτός από το να πιέζει για μεταρρυθμίσεις ώστε να γίνει η αλιεία τού τόνου αειφορική, το WWF προωθεί την πιστοποίηση του MSC για υγιείς και σωστά διαχειριζόμενους πληθυσμούς τόνου. Ψάξτε για την οικολογική σήμανση του MSC. Η αγορά πιστοποιημένων ψαριών σημαίνει ότι κάνετε το δικό σας χρέος για να στηρίξετε τους αλιείς που ψαρεύουν με αειφορικό τρόπο.

93


ΤΑ ΥΠΕΡΟΧΑ ΔΑΣΗ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ

Η Ρωσία καλύπτει το ένα έκτο της επιφάνειας του πλανήτη – έκταση αρκετά αχανή ώστε να μπορεί να φιλοξενεί τίγρεις και πολικές αρκούδες, αλλά και υποτροπικά δάση και αρκτικές ερήμους. Εκεί βρίσκεται το ένα πέμπτο των δασών του κόσμου, καθώς και κομμάτια από την τελευταία παρθένα φύση που έχει απομείνει στη γη.

Μπορεί η Ρωσία να είναι γνωστή για το κρύο της κλίμα, αλλά έχει περισσότερα κοινά με άλλα, πιο θερμά μέρη του πλανήτη από ό,τι μπορεί κανείς να φανταστεί. Όπως ακριβώς και ο Αμαζόνιος και η λεκάνη του ποταμού Κονγκό, έτσι κι εκείνη φιλοξενεί τεράστιες εκτάσεις ανέγγιχτων δασών, που σφύζουν από ζωή – από μικροσκοπικά έντομα ως λύκους, λεοπαρδάλεις και τίγρεις. Τα υπέροχα δάση τής Ρωσίας και τα μεγάλα κομμάτια της αρκτικής τούνδρας, πέρα από την ομορφιά τους, προσφέρουν επίσης μία ζωτικής σημασίας λειτουργία: απορροφούν και αποθηκεύουν το διοξείδιο του άνθρακα που ευθύνεται για την κλιματική αλλαγή. Αν τα αφήσουμε να αφανιστούν θα είναι καταστροφή – και για αυτό το WWF έχει δουλέψει σκληρά για τη διατήρησή τους. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, το WWF έχει βοηθήσει την κυβέρνηση της Ρωσίας να διαφυλάξει αυτές τις μοναδικές εκτάσεις γης. Ως τώρα, έχει λάβει μέρος στην προστασία 68 περιοχών από τη ρωσική άγρια φύση, που καλύπτουν συνολικά 430 εκατομμύρια στρέμματα – περιοχή μεγαλύτερη από την Ιαπωνία. Το 2005, το WWF αναγνώρισε τα επιτεύγματα της Ρωσίας ως «Δώρο προς τη Γη», τη μέγιστη διάκριση για την προστασία του περιβάλλοντος. Το WWF στηρίζει επίσης την αειφορική περιβαλλοντική διαχείριση. Παλιότερα, το 2000, η διαχείριση λάμβανε υπόψη της το περιβάλλον μόλις σε 300.000 στρέμματα των προς εμπορική εκμετάλλευση δασών της Ρωσίας. Σήμερα, 10 μόλις χρόνια αργότερα, και εν πολλοίς χάρη στην επιμονή του WWF, σχεδόν 260 εκατομμύρια στρέμματα δάσους έχουν πιστοποιηθεί από το Forest Stewardship Council. Αυτό σημαίνει ότι εκεί γίνεται διαχείριση που ελαχιστοποιεί τη ζημιά στα άγρια είδη και το περιβάλλον, ενώ μεγιστοποιεί τα οφέλη για τους εργάτες και τις κοινότητες.

Το 2005, το WWF αναγνωρίζει τα επιτεύγματα στις προστατευόμενες περιοχές της Ρωσίας ως ένα «Δώρο προς τη Γη».

Χάρη στην έρευνα που στηρίζει το WWF, η κυβέρνηση της Ρωσίας πρόσφατα ανακοίνωσε τα σχέδιά της για ένα τεράστιο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών, που θα φτάνει το τετραπλάσιο του μεγέθους της Τζαμάικα. Την ερχόμενη δεκαετία, το WWF θα συνεργαστεί με την κυβέρνηση για να δημιουργήσουμε 9 εθνικά καταφύγια φύσης και 13 εθνικά πάρκα.


© PER ANGELSTAM / WWF-CANON

Το 1/5 των δασών του πλανήτη βρίσκονται στη Ρωσία, όπως και ορισμένα από τα τελευταία κομμάτια παρθένας φύσης που έχουν απομείνει στη Γη.

95


© WILD WONDERS OF EUROPE / MARTIN FALKLIND / WWF

96

Τα ποτάμια είναι υπέροχα μέρη για να αναπαυτεί και να ρεμβάσει κανείς. Πέρα όμως από αυτό, προσφέρουν πολύτιμο νερό για οικιστική χρήση, για τη γεωργία και τη βιομηχανία, μας βοηθούν να ταξιδέψουμε και να μεταφέρουμε αγαθά σε μεγάλες αποστάσεις και προσφέρουν καταφύγιο σε πολλά είδη από λιμπελούλες ως δελφίνια.


ΑΣ ΑΦΗΣΟΥΜΕ ΤΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΝΑ ΚΥΛΗΣΟΥΝ

Τα ποτάμια είναι υπέροχα μέρη, όπου μπορεί κανείς να αναπαυθεί, να συλλογιστεί και να εμπνευστεί. Επίσης προσφέρουν πολύτιμο νερό για οικιακή χρήση, για τη γεωργία και τη βιομηχανία, μας βοηθούν να ταξιδέψουμε και να μεταφέρουμε αγαθά σε μεγάλες αποστάσεις, ενώ σε αυτά κατοικούν πολλά είδη, από λιμπελούλες ως δελφίνια. Είναι ένας πόρος ζωτικής σημασίας για τους ανθρώπους όπως και για τα ζώα. Το WWF έχει δεσμευτεί ότι θα τα βοηθήσει να εξακολουθήσουν να κυλάνε.

Την πρώτη δεκαετία του 2000, το WWF πιέζει για την ολοκλήρωση της Συνθήκης του ΟΗΕ για τα διασυνοριακά ποτάμια.

Οι άνθρωποι χρησιμοποιούν το νερό των ποταμών περισσότερο παρά ποτέ, δημιουργώντας φράγματα, χτίζοντας στις όχθες και τις ζώνες πλημμυρών και ρυπαίνοντάς τα. Καθώς οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής αυξάνουν, κάποια ποτάμια είναι πιο πιθανό να πλημμυρίσουν, ενώ άλλα μπορεί να στερέψουν. Ο Γάγγης ρέει κατά μήκος της βόρειας Ινδίας και παρέχει τα προς το ζην σε περισσότερους από 400 εκατομμύρια ανθρώπους, ενώ αποτελεί αντικείμενο λατρείας από σχεδόν ένα δισεκατομμύριο Ινδουιστές. Το WWF έχει προσπαθήσει να προωθήσει την αειφορική διαχείριση ολόκληρης της λεκάνης απορροής τού ποταμού, για να τον βοηθήσει να αντισταθεί σε απειλές όπως η υδροηλεκτρική παραγωγή ενέργειας, οι αλλαγές στη ροή των νερών η απώλεια της βιοποικιλότητας, η ρύπανση και η κλιματική αλλαγή. Σήμερα η δουλειά κλιμακώνεται και ενσωματώνεται σε εθνικά σχέδια αποκατάστασης του ποταμού ώστε να ανακτήσει την παλιά του δόξα. Με την υποστήριξη του WWF, περίπου 14 εκατομμύρια στρέμματα κατά μήκος των χαμηλότερων τμημάτων του Δούναβη έχουν κηρυχθεί προστατευόμενα, ωφελώντας ορισμένα από τα πιο καταπληκτικά άγρια είδη της Ευρώπης καθώς και τους 29 εκατομμύρια ανθρώπους που κατοικούν στην περιοχή. Σε συνεργασία με τις κυβερνήσεις της Κίνας, της Ρωσίας και της Μογγολίας το WWF βοήθησε να παραμείνει χωρίς φράγματα ο Αμούρ, ένα από τα τελευταία και μεγαλύτερα ποτάμια ελεύθερης ροής, να ιδρυθεί ένα δίκτυο προστατευόμενων υγροτόπων και να προστατευθούν τα δάση μέσα στη λεκάνη απορροής του ποταμού. Επίσης, το WWF έχει συνεργαστεί με ορισμένες από τις μεγαλύτερες εταιρίες τού κόσμου, όπως η The Coca-Cola Company, η HSBC και το IKEA, για να βρουν τρόπους να μειώσουν τις απαιτήσεις των βιομηχανιών από τα ποτάμια και να αποκαταστήσουν τα ποτάμια οικοσυστήματα. Το 2010, το WWF κατόρθωσε μία συμφωνία για να αλλάξει η ροή νερού μέσα από ένα φράγμα στον Γιάνγκτσέ. Επαναφέροντας τη ροή πιο κοντά στο φυσικό τρόπο ροής του ποταμού, εκατοντάδες είδη επωφελήθηκαν, συμπεριλαμβανομένης και της κινδυνεύουσας με εξαφάνιση απτέρυγης φώκαινας καθώς και του οξύρρυγχου του Γιάνγκτσέ. Είκοσι μία χώρες συμμετέχουν στη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Υδατορεύματα (UN Watercourse Convention) που θέτει κριτήρια για τα ύδατα που μοιράζονται ή χωρίζουν δύο χώρες κατά μήκος των συνόρων τους. Για να ενεργοποιηθεί η συνθήκη πρέπει να επικυρωθεί από 35 χώρες – έτσι το WWF προσπαθεί να πείσει 14 επιπλέον χώρες να ακολουθήσουν κι αυτές.

97


ΑΕΙΦΟΡΙΚΟ ΦΟΙΝΙΚΕΛΑΙΟ

Η αποψίλωση δασών ποτέ δεν είναι κάτι θετικό, αλλά σε περιοχές με έντονη βιοποικιλότητα, όπως το Βόρνεο και η Σουμάτρα, είναι καταστροφική. Είδη όπως οι ουρακοτάγκοι, οι τίγρεις, οι ελέφαντες και οι ρινόκεροι χάνουν τα ενδιαιτήματά τους και αυτό απειλεί την επιβίωσή τους. Το μεγαλύτερο ποσοστό φοινικέλαιου παράγεται στη Μαλαισία και την Ινδονησία, σε εκτάσεις που κάποτε ήταν τροπικά δάση. Και καθώς η παγκόσμια ζήτηση αυξάνει, όλο και περισσότερα δάση αποψιλώνονται.

Σε μέρη όπως η Σουμάτρα, η τύρφη κάτω από το τροπικό δάσος αποθηκεύει τεράστιες ποσότητες άνθρακα. Όμως, όταν τα δάση κόβονται, αυτός ο άνθρακας απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα. Η Ινδονησία είναι η τρίτη χώρα στον κόσμο σε ποσοστά εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και αυτό οφείλεται κυρίως στην αποψίλωση του δάσους. Η ζήτηση για φοινικέλαιο είναι πιθανό να έχει διπλασιαστεί ως το 2020. Το WWF έχει εντοπίσει μη δασικές περιοχές όπου θα μπορούσαν να καλλιεργηθούν φοίνικες, αποδεικνύοντας ότι η Ινδονησία διαθέτει 70-140 εκατομμύρια στρέμματα υποβαθμισμένης, εγκαταλειμμένης αλλά κατάλληλης γης – τα οποία αρκούν για να υπερ-διπλασιαστεί η εγχώρια παραγωγή ως το 2020. Το WWF έχει επίσης εντοπίσει περιοχές που πρέπει να προστατευθούν και συνεργάζεται με τις κυβερνήσεις για να ενδυναμώσει τις πολιτικές για το σχεδιασμό και τις χρήσεις γης έτσι ώστε το φοινικέλαιο να παράγεται σε μέρη όπου αυτό έχει την ελάχιστη δυνατή περιβαλλοντική επίπτωση. Το 2004, το WWF ήταν ένας από τους φορείς που ίδρυσαν τη Στρογγυλή Τράπεζα για το Βιώσιμο Φοινικέλαιο (RSPO), μία πρωτοβουλία που περιλαμβάνει όλους τους βασικούς ενδιαφερόμενους κρίκους στην παγκόσμια αλυσίδα παραγωγής, με σκοπό να τεθούν διεθνή κριτήρια για την υπεύθυνη παραγωγή φοινικέλαιου. Οι παραγωγοί που αποδεικνύουν ότι πληρούν αυτά τα κριτήρια δύνανται να πωλούν πιστοποιημένο φοινικέλαιο. Αυτό σημαίνει ότι οι εταιρίες που το χρησιμοποιούν σε διάφορα προϊόντα, από βιοκαύσιμα, κραγιόν, σαπούνι, μαγειρικό λάδι και ζωοτροφές θα μπορούν να παρέχουν με τη σειρά τους τις ίδιες εγγυήσεις και στους δικούς τους πελάτες. Η Κίνα και η Ινδία είναι δύο από τις μεγαλύτερες αναδυόμενες αγορές και ήδη εισάγουν περίπου το 1/3 της συνολικής παγκόσμιας παραγωγής. Εκεί αλλά και αλλού στον κόσμο, το WWF συνεργάζεται με τις κυβερνήσεις και με εταιρίες που παράγουν και πωλούν τρόφιμα, καλλυντικά και άλλα προϊόντα που περιέχουν φοινικέλαιο, για να προωθήσουν το αειφορικό φοινικέλαιο και τους ενθαρρύνει: Να γίνουν ενεργά μέλη του RSPO

Το 2004 το WWF ήταν ένας από τους ιδρυτές του Roundtable on Sustainable Palm Oil.

Να αρχίσουν άμεσα να αγοράζουν πιστοποιημένο φοινικέλαιο Να δεσμευτούν ότι θα χρησιμοποιούν 100% πιστοποιημένο φοινικέλαιο το αργότερο ως το 2015.


© NATUREPL.COM / JUAN CARLOS MUNOZ /WWF

Μέχρι εκεί που φτάνει το μάτι, μία φυτεία φοίνικα. Κάποτε αυτό ήταν ένα παρθένο τροπικό δάσος.

99


© BRIAN J. SKERRY / NATIONAL GEOGRAPHIC STOCK / WWF

Ένα κοπάδι από ψάρια μαομάο σε θαλάσσιο καταφύγιο όπου απαγορεύεται η αλιεία έξω από τα Poor Knights Islands της Νέας Ζηλανδίας. Το WWF πιστεύει ότι οι ψαράδες θα έπρεπε να αναλάβουν την ευθύνη για τη μακροπρόθεσμη υγεία των πόρων από τους οποίους οι ίδιοι επωφελούνται.

100


ΣΩΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΘΑΛΑΣΣΕΣ

Η αλιεία, και ιδιαίτερα η υπεραλίευση, είναι η μεγαλύτερη απειλή των ωκεανών μας. Οι μέθοδοι αλιείας όπως η ανατίναξη των κοραλλιογενών υφάλων με εκρηκτικά που βλάπτουν τους οικοτόπους είναι ακόμη ευρέως διαδεδομένες. Και κάθε χρόνο, εκατομμύρια τόνοι θαλάσσιων ζώων πιάνονται τυχαία, χωρίς να αποτελούν στόχο, σε αλιευτικά εργαλεία που δεν κάνουν διακρίσεις. Αυτό το παρεμπίπτον αλίευμα – που επιστρέφει στη θάλασσα νεκρό, ετοιμοθάνατο ή κατεστραμμένο – είναι μία τεράστια και περιττή απώλεια.

Το 2005, το WWF ξεκινά το διαγωνισμό Smart Gear για να σταματήσουν οι καταστρεπτικές πρακτικές αλιείας καθώς και οι τεράστιες ετήσιες απώλειες μικρών κητωδών και χελωνών.

Περισσότερες από 250.000 χελώνες και 300.000 μικρές φάλαινες, δελφίνια και φώκαινες πεθαίνουν κάθε χρόνο επειδή μπλέκονται στα δίχτυα των ψαράδων: είναι η σημαντικότερη αιτία θανάτου αυτών των πλασμάτων. Ο διετής διαγωνισμός Smart Gear προκαλεί τη βιομηχανία να σχεδιάσει αλιευτικά εργαλεία που θα είναι λιγότερο καταστροφικά. Ένα νέο σχέδιο για δίχτυ που κατασκευάστηκε για αυτό το διαγωνισμό χρησιμοποιεί την αντίδραση του ψαριού που έχει πιαστεί στο δίχτυ για να επιτρέψει στους νεαρούς μπακαλιάρους Gaddus morhua να ξεφύγουν, ενώ παγιδεύει τον πραγματικό στόχο, δηλαδή τους μπακαλιάρους Melanogrammus aeglefinus. Σε έναν αλιευτικό τόπο των ΗΠΑ είναι υποχρεωτική πλέον η χρήση αυτού του διχτυού για να μειωθεί το παρεμπίπτον αλίευμα από νεαρούς μπακαλιάρους. Ένα αγκίστρι πιο κυκλικό από το σύνηθες με σχήμα J έχει βραβευτεί από το WWF καθώς η χρήση του μειώνει σημαντικά την παρεμπίπτουσα αλίευση θαλάσσιων χελωνών. Στη Λατινική Αμερική σήμερα 600 σκάφη χρησιμοποιούν αυτά τα κυκλικά αγκίστρια και ο Πρόεδρος των Φιλιππίνων έχει υποχρεώσει τα σκάφη αλιείας τόνου με συρτή να τα χρησιμοποιούν. Η Κοινή Αλιευτική Πολιτική (ΚΑΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης έθεσε ποσοστώσεις για την ποσότητα ψαριών που επιτρέπεται να αλιευτούν, αλλά αυτό παρουσίασε πολλά προβλήματα: εξαιτίας αυτών των κανονισμών, κάποιοι ευρωπαϊκοί αλιευτικοί στόλοι πετούν ως και το 60% της ψαριάς τους. Η ΚΑΠ πρόκειται να αναθεωρηθεί ως το 2012 και το WWF πραγματοποιεί εκστρατείες για την πολιτική και τις πρακτικές της αλιείας ώστε να διασφαλιστεί η αειφορική διαχείρισή της. Ένας άλλος στόχος του WWF είναι η παράνομη, λαθραία και άναρχη αλιεία – ιδιαίτερα η πειρατική αλιεία. Αυτή εκτιμάται ότι εκφορτώνει 11-26 εκατομμύρια τόνους ψαριών κάθε χρόνο, κάτι μεταξύ του 10 και 22% των παγκόσμιων αλιευμάτων. Επίσης, το WWF πραγματοποιεί εκστρατείες για τη μείωση της αλίευσης του γαλαζόπτερου τόνου στον Ατλαντικό, τουλάχιστον έως ότου αποκατασταθούν τα αποθέματά του. Για τους άλλους αλιευτικούς τόπους τόνου, το WWF βοήθησε να δημιουργηθεί το Διεθνές Ίδρυμα για Βιώσιμα Αλιεύματα που φέρνει σε επαφή το 70% της παγκόσμιας βιομηχανίας κονσερβοποιημένου τόνου για να αναζητήσουν τρόπους που θα κάνουν την αλιεία πιο αειφορική.

101


ΤΟ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΝΕΡΟ ΕΙΝΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΝΕΡΟ

Αν πάρετε ένα αναψυκτικό ή μία κρύα μπύρα – μόνο ένα κλάσμα του νερού που χρησιμοποιείται στην παραγωγή μπαίνει πράγματι μέσα στο μπουκάλι. Το περισσότερο πηγαίνει στην καλλιέργεια του ζαχαροκάλαμου ή του κριθαριού από τα οποία παράγονται αυτά τα ποτά. Ή το έξυπνο κινητό: από τη εξόρυξη των απαραίτητων μεταλλευμάτων ως το ξέπλυμα των μικροτσίπ, έχει σημαντικό παγκόσμιο υδατικό αποτύπωμα. Επίσης, μπορεί να έχουν χρειαστεί περισσότερα από 20.000 λίτρα για την παραγωγή της μπλούζας σου. Αυτό είναι το νερό που δεν βλέπουμε, το εικονικό νερό που χρησιμοποιούμε όλοι μας καθημερινά.

Η ποσότητα του διαθέσιμου γλυκού νερού είναι πεπερασμένη, αλλά η ζήτηση αυξάνει κάθε χρόνο. Από τους αγρότες στο Πακιστάν ως τους διευθυντές εταιριών στις ΗΠΑ, το WWF βοηθά τους ανθρώπους να χρησιμοποιούν το νερό πιο υπεύθυνα. Με την υποστήριξη του WWF, η Πρωτοβουλία για Καλύτερο Βαμβάκι (Better Cotton Initiative) συνεργάζεται με τους αγρότες για να χρησιμοποιούν λιγότερο νερό στις βαμβακοκαλλιέργειες. Στο Πακιστάν, το WWF έχει συνεργαστεί με 40.000 βαμβακοκαλλιεργητές οι οποίοι, ως αποτέλεσμα αυτής της συνεργασίας, μείωσαν τη χρήση νερού ως 38% αυξάνοντας ταυτόχρονα το εισόδημά τους. Επίσης, χρησιμοποίησαν 47% λιγότερα φυτοφάρμακα και 39% λιγότερα χημικά λιπάσματα. Αυτό είναι καλό για τους ίδιους, για τις άλλες κοινότητες που ζουν στα κατάντη των ποταμών καθώς και για τα ψάρια και τα άλλα όντα που εξαρτώνται από τα ποτάμια και τους υγροτόπους. Ακόμη και πολυεθνικές εταιρίες έχουν ενστερνιστεί αυτό το πρόγραμμα: το ΙΚΕΑ, για παράδειγμα, σχεδιάζει να προμηθεύεται 100% Κα;λύτερο Βαμβάκι ως το 2015. «Χρησιμοποιώντας αποκλειστικά Better Cotton θα εξοικονομούμε ετησίως το πόσιμο νερό που θα κατανάλωνε η Σουηδία μέσα σε 326 χρόνια», λέει ο Γκίντο Βερίικε, ο επικεφαλής της επιχείρησης στη Σουηδία. Το WWF θέλει οι αγρότες και οι επιχειρήσεις – μεγάλες και μικρές – να γίνουν κάτι παραπάνω από συνετοί χρήστες του νερού. Θέλει να φροντίζουν ολόκληρες λεκάνες ποταμών. Αυτό σημαίνει συνεργασία μεταξύ των κυβερνήσεων, των κοινοτήτων, των λοιπών επιχειρήσεων και του WWF για να διαφυλάξουμε τον ύστατο κοινό πόρο: το νερό. Το WWF στηρίζει την Πρωτοβουλία για Καλύτερο Ζαχαροκάλαμο (Better Sugarcane Initiative) – φέρνοντας σε επαφή αγρότες, εμπόρους, επενδυτές και μεσάζοντες για να μειώσουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της καλλιέργειας ζαχαροκάλαμων.

Το 2006 ξεκινά το πρόγραμμα Better Cotton του WWF και του ΙΚΕΑ στην Ινδία.

Το WWF επιβραβεύει το ελάχιστο υδάτινο αποτύπωμα – μετρώντας το συνολικό ποσό νερού που χρησιμοποιείται στην παραγωγή αγαθών – και συνεργάζεται με κορυφαίες εταιρίες για να μειώσει το αποτύπωμά τους. Το WWF είναι μία φωνή που μπορείς να εμπιστευτείς – σε συναντήσεις όπως το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ και τα Ηνωμένα Έθνη, το WWF φροντίζει να εξασφαλίσει ότι θα ληφθούν υπόψη οι ανάγκες των οικοσυστημάτων και ενθαρρύνει κυβερνήσεις και εταιρίες να εφαρμόσουν στην πράξη τις αρχές της καλής επιστασίας του νερού.


© MICHEL GUNTHER / WWF-CANON

Κάθε τι που τρώμε, χρησιμοποιούμε και πίνουμε είτε περιέχει νερό ή έχει χρησιμοποιηθεί νερό για την παραγωγή του. Το WWF επιμένει στην ορθολογική χρήση τού νερού παντού και σήμερα αναπτύσσει εργαλεία που θα βοηθήσουν να βελτιωθεί ο τρόπος διαχείρισης του νερού παγκοσμίως.

103


© MARTIN HARVEY / WWF-CANON

Οι κυβερνήσεις του Μπρουνέι, της Ινδονησίας και της Μαλαισίας δεσμεύτηκαν να προστατεύσουν περίπου 220 εκατομμύρια στρέμματα τροπικού δάσους στο Βόρνεο.

104


Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΒΟΡΝΕΟ

Η βιοποικιλότητα στα απέραντα - ακόμη - δάση στο Βόρνεο σου κόβει την ανάσα. Οι επιστήμονες ανακαλύπτουν εκεί κατά μέσο όρο 3 νέα είδη κάθε μήνα εδώ και 15 χρόνια. Ουρακοτάγκοι, πυγμαίοι ελέφαντες, ρινόκεροι και νεφολεοπαρδάλεις μοιράζονται το δάσος με περισσότερα από 600 είδη πουλιών και 15.000 είδη φυτών. Όμως, μεγάλες ζώνες των δασών του έχουν υλοτομηθεί για ξυλεία και για να κάνουν χώρο σε φυτείες για φοινικέλαιο και χαρτοπολτό.

Το 2007, με την υποστήριξη του WWF, οι κυβερνήσεις του Βόρνεο δεσμεύτηκαν να προστατεύσουν τα τροπικά του δάση, την Καρδιά του Βόρνεο.

Η μακρόχρονη αποφασιστικότητα με την οποία το WWF προσπαθεί να σταματήσει την καταστροφή των δασών του Βόρνεο είχε μία σημαντική εξέλιξη το 2007. Τα τρία κράτη του νησιού – το Μπρουνέι, η Ινδονησία και η Μαλαισία – δεσμεύτηκαν μέσω μίας κοινής διακήρυξης να διατηρήσουν περίπου 220 εκατομμύρια στρέμματα προστατευόμενου τροπικού δάσους, την Καρδιά του Βόρνεο, μέσω ενός δικτύου προστατευόμενων περιοχών και αειφορικής δασικής διαχείρισης. Από τότε αχρηστεύτηκαν τα σχέδια για τη μεγαλύτερη φυτεία φοινίκων του κόσμου στην καρδιά του δάσους, όπως και για ένα δίκτυο δρόμων που θα είχε καταστρέψει μεγάλο τμήμα των ανέπαφων δασών. Η υλοτομία σταμάτησε σε 2,6 εκατομμύρια στρέμματα του δάσους όπου ζουν οι απειλούμενοι ουρακοτάγκοι, ενώ σχεδιάζονται περαιτέρω δεσμεύσεις. Το 2011, το WWF συνεργάστηκε με τις 3 κυβερνήσεις του Βόρνεο καθώς και με άλλους εταίρους για να αναπτυχθεί ένας οδικός χάρτης με στόχο την πράσινη οικονομία. Το WWF θα ήθελε να δει τις κυβερνήσεις, τις εταιρίες και τις κοινότητες να εκτιμούν ορθά την αξία των φυσικών πόρων του Βόρνεο, να δουλεύουν για την προστασία της βιοποικιλότητας, να μειώνουν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και να σταματούν την αποψίλωση των δασών, ενώ ταυτόχρονα θα στηρίζουν την πράσινη οικονομική ανάπτυξη. Για να συμβάλλει σε αυτό το WWF αναδεικνύει ότι η υπεύθυνη δασική διαχείριση ωφελεί τις επιχειρήσεις καθώς προστατεύει τους πόρους στους οποίους αυτές βασίζονται, όπως είναι η ξυλεία και το νερό. Στην επαρχία του Ανατολικού Καλιμαντάν της Ινδονησίας, στο ανατολικό Βόρνεο, το WWF συνεργάζεται με τις εταιρίες για την προώθηση της χρήσης των αειφορικών αρχών του Forest Stewardship Council (FSC) ώστε να διαχειρίζονται το δάσος που τους έχει παραχωρηθεί με τρόπο που θα ενώνει τις σημαντικές προστατευόμενες περιοχές και θα διαφυλάσσει τις λεκάνες απορροής των ποταμών. Εξάλλου, το WWF δεν ενδιαφέρεται μόνο για τα φυτά και τα ζώα που απειλούνται από την καταστροφή των δασών του Βόρνεο. Σχεδόν ένα εκατομμύριο ιθαγενείς εξαρτώνται από το δάσος για τροφή και καταφύγιο και το WWF εργάζεται για να τους βοηθήσει να διατηρήσουν και το δικό τους τρόπο ζωής.

105


ΔΑΣΙΚΟΣ ΑΝΘΡΑΚΑΣ

Τα δάση χαρακτηρίζονται από τεράστια βιοποικιλότητα ενώ τα μισά γνωστά είδη οργανισμών του πλανήτη ζουν στα υγρά τροπικά δάση. Η αξία αυτών των δασών για τους ανθρώπους είναι ανεκτίμητη, ως πηγή εισοδήματος για περισσότερους από ένα δισεκατομμύριο από τους φτωχότερους κατοίκους του πλανήτη και ως κατοικία για τις ιθαγενείς κοινότητες που βασίζονται στα δάση για την ευημερία τους. Εξάλλου, τα δάση παίζουν σημαντικό ρόλο ως τεράστιοι ταμιευτήρες άνθρακα.

Δεν είναι μόνο η φύση και οι τοπικοί κάτοικοι που υποφέρουν όταν χαθεί ένα δάσος. Η καταστροφή των δασών αποτελεί μία από τις κυριότερες πηγές αερίων του θερμοκηπίου που προκαλούν την κλιματική αλλαγή – η τρίτη μεγαλύτερη πηγή εκπομπών άνθρακα μετά την καύση ορυκτών καυσίμων – με την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών να ευθύνονται για ως το 1/5 των ετήσιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στον κόσμο. Ο πλανήτης χρειάζεται επειγόντως να μειώσει τις εκπομπές προκειμένου να αποφύγει τις ακραίες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής – από τις πλημμύρες ως τις ξηρασίες και από την ανεπάρκεια τροφής ως την εξαφάνιση ειδών. Η προστασία των δασών είναι ένα ζωτικής σημασίας κομμάτι αυτής της μείωσης. Είναι πολύ εύκολο να λέει κανείς ότι πρέπει να σταματήσουμε την απώλεια των δασών. Όμως, για πολλές αναπτυσσόμενες χώρες, τα δάση αποτελούν ζωτικής σημασίας πηγή εισοδήματος. Στόχος του WWF είναι να τα καταστήσει πιο προσοδοφόρα όρθια, παρά κομμένα. Η οργάνωση συνέβαλλε στην ανάπτυξη από τα Ηνωμένα Έθνη του προγράμματος REDD+ το οποίο αποτελεί σημαντικό κομμάτι των λύσεων για την κλιματική αλλαγή. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που δίνει στις αναπτυσσόμενες χώρες οικονομική στήριξη ώστε να μειώσουν τις εκπομπές από την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών, καθώς θα προστατεύουν τη δασική βιοποικιλότητα και θα βελτιώνουν το εισόδημα των τοπικών κατοίκων. Με την υποστήριξη της κυβέρνησης της Νορβηγίας και άλλους εταίρους, το WWF πραγματοποιεί δραστηριότητες επίδειξης του REDD+ σε μέρη όπου η αντιμετώπιση της αποψίλωσης είναι πιο επείγουσα, όπως ο Αμαζόνιος, η λεκάνη του ποταμού Κονγκό και το Βόρνεο.

Το 2008, 67 χώρες συμφώνησαν στο στόχο του WWF για μηδενική αποψίλωση δασών ως το 2020.

Ο σκοπός του WWF είναι να μηδενίσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών ως το 2020. Μαζί με εταίρους-κλειδιά, καλεί τις εθνικές κυβερνήσεις να δεσμευτούν στην προστασία όλων των εναπομεινάντων φυσικών δασών, στη διασφάλιση για αειφορική διαχείριση των δασών και στην αποκατάσταση των πλέον κατεστραμμένων και υποβαθμισμένων περιοχών. Ως τώρα, 67 χώρες έχουν δεσμευτεί για μηδενική αποψίλωση και υποβάθμιση των δασών ως το 2020, συμπεριλαμβανομένων των κυβερνήσεων της Βραζιλίας και της Ινδονησίας.


© ZIG KOCH / WWF-CANON

Η Βραζιλία και η Ινδονησία έχουν υπογράψει δέσμευση ακολουθώντας τον στόχο του WWF να μειώσει στο μηδέν τις καθαρές εκπομπές αερίων τού θερμοκηπίου από την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών ως το 2020.

107


© JORGEN FREUND / WWF-CANON

108

Η υπερ-αλίευση και οι καταστροφικές αλιευτικές πρακτικές εξαντλούν σε σημαντικό βαθμό τα ιχθυαποθέματα στο Κοραλλιογενές Τρίγωνο. Η Πρωτοβουλία του Κοραλλιογενούς Τριγώνου για τους κοραλλιογενείς υφάλους, τα αλιευτικά πεδία και τη διατροφική ασφάλεια – με το οποίο έχουν συμφωνήσει τα έξι έθνη της περιοχής – είναι μία μακροπρόθεσμη δέσμευση για να διατηρηθούν οι κοραλλιογενείς ύφαλοι, να σταματήσει η μείωση των θαλάσσιων χελωνών και άλλων κινδυνευόντων ειδών και για να αλλάξουν οι αλιευτικές πρακτικές.


ΔΙΑΣΦΑΛΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΚΟΡΑΛΛΙΟΓΕΝΕΣ ΤΡΙΓΩΝΟ

Μισό σε μέγεθος από τις ΗΠΑ, με περισσότερους από 120 εκατομμύρια ανθρώπους να βασίζονται σε αυτό για την τροφή και τη διαβίωσή τους, με είδη που ποικίλουν από μικροσκοπικά κοράλλια ως γιγαντιαίες γαλάζιες φάλαινες. Αυτό είναι το Coral Triangle – 6 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα νερού και το «νηπιοτροφείο των θαλασσών» όπου κατοικούν τα 3/4 όλων των υφαλοποιητικών κοραλιών, πάνω από το 1/3 των ψαριών των κοραλλιογενών υφάλων και 6 από τα 7 είδη θαλάσσιας χελώνας. Δεν υπάρχει άλλο μέρος σαν κι αυτό.

Το 2009, το WWF συμβάλλει στην ανάπτυξη στρατηγικής που θα προστατεύει το Coral Triangle.

Το Coral Triangle κινδυνεύει άμεσα: η αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών και η ρύπανση καταστρέφουν τους κοραλλιογενείς του υφάλους. Περισσότεροι από 2 εκατομμύρια αλιείς απασχολούνται στην περιοχή, αλλά η υπερ-αλίευση και οι καταστροφικές αλιευτικές πρακτικές εξαντλούν σε σημαντικό βαθμό τα ιχθυαποθέματα. Εξάλλου, αυτό είναι το κέντρο της παγκόσμιας βιομηχανίας τόνου. Μόνο το 2009, οι χώρες του Coral Triangle αλίευσαν περισσότερα από 1,2 εκατομμύρια τόνους τόνου από τον Ειρηνικό και Ινδικό Ωκεανό. Αυτό δεν ακολουθεί την αρχή της αειφορίας και αν δεν αναχαιτισθεί, ολόκληρη η βιομηχανία, αξίας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, θα μπορούσε να καταρρεύσει. Είναι απολύτως απαραίτητο να προστατευθεί το Coral Triangle προκειμένου να ανακάμψουν και να ευδοκιμήσουν τα θαλάσσια είδη και προκειμένου οι κοινότητες των ανθρώπων που εξαρτώνται από αυτά να έχουν ένα υγιές μέλλον. Το 2009, το WWF πήρε μέρος σε μία επιτυχημένη διεθνή εκστρατεία με θέμα τη στρατηγική προστασίας της θάλασσας που θα διαφυλάξει την περιοχή. Σε μία πρωτοποριακή επίδειξη συνεργασίας για το περιβάλλον, ηγέτες των κρατών της Ινδονησίας, της Μαλαισίας, της Παπούα - Νέας Γουινέας, των Φιλιππίνων, των Νησιών του Σολομώντα και του Ανατολικού Τιμόρ συμφώνησαν στην Πρωτοβουλία του Κοραλλιογενούς Τριγώνου για τους κοραλλιογενείς υφάλους, τα αλιευτικά πεδία και τη διατροφική ασφάλεια, μία μακροπρόθεσμη δέσμευση για να διατηρηθούν οι κοραλλιογενείς ύφαλοι, να σταματήσει η μείωση των θαλάσσιων χελωνών και άλλων κινδυνευόντων ειδών και για να αλλάξουν οι αλιευτικές πρακτικές. Εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια διεθνούς βοήθειας κατευθύνονται προς τη στήριξη αυτής της πρωτοβουλίας. Το WWF συνεργάζεται με κοινότητες ψαράδων, επιχειρήσεις, διανομείς, εμπόρους και καταναλωτές για να προωθήσουν την αειφόρο ανάπτυξη – από την υπευθυνότητα της βιομηχανίας τόνου και ψαριών των υφάλων ως την προστασία των θαλάσσιων περιοχών. Ένα ουσιαστικό βήμα θα είναι η πιστοποίηση από το Marine Stewardship Council για έναν υγιή, αειφορικά διαχειριζόμενο αλιευτικό πεδίο τόνου στο Δυτικό Ειρηνικό, που θα συμπεριλαμβάνει και την Παπούα – Νέα Γουινέα και τα Νησιά του Σολομώντα. Κάτι τέτοιο θα σήμαινε ότι το 15% της παγκόσμιας παραγωγής κονσερβοποιημένου τόνου θα είναι πιστοποιημένη παρέχοντας εγγύηση για το μέλλον του αλιευτικού πεδίου και εξασφάλιση στους αγοραστές τόνου.

109


ΤΑ ΦΩΤΑ ΣΒΗΝΟΥΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ

Το 2010 δύο εκπληκτικά γεγονότα ένωσαν εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους από όλο τον πλανήτη: ο τελικός του Μουντιάλ και η Ώρα της Γης.

Ξεκίνησε στο Σύδνεϋ το 2007, όταν περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι έσβησαν τα φώτα τους για μία ώρα για να δείξουν ότι επιθυμούσαν να γίνει κάτι για την κλιματική αλλαγή. Έκτοτε, η Ώρα της Γης μεγάλωσε και συμπεριέλαβε 128 χώρες και εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους σε περισσότερες από 4.500 μεγάλες και μικρότερες πόλεις σε όλο τον κόσμο. Αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο – η μεγαλύτερη δημόσια εκστρατεία του WWF και μία από τις μεγαλύτερες στιγμές μαζικής συμμετοχής που έγινε ποτέ. Η Απαγορευμένη Πόλη του Πεκίνου, ο Πύργος του Άιφελ στο Παρίσι, η Σφίγγα και οι Πυραμίδες της Γκίζας και οι ορμητικοί καταρράκτες της Βικτωρίας στη Ζιμπάμπουε είναι μερικά μόνο από τα παγκόσμια σύμβολα (σε έναν κατάλογο που ολοένα και μεγαλώνει) τα οποία σκοτεινιάζουν κάθε χρόνο για την Ώρα της Γης – μία θεαματική επίδειξη παγκόσμιας ενότητας και απόδειξη του τί μπορούμε να επιτύχουμε αν αναλάβουμε όλοι την ευθύνη για τη φροντίδα του πλανήτη μας. Το όλο θέμα σχετιζόταν με την κλιματική αλλαγή: μία επικύρωση του ότι πράγματι συμβαίνει απειλώντας τη ζωή όπως την γνωρίζουμε. Ως και το ένα τέταρτο του συνόλου των ειδών θα μπορούσε να εκλείψει. Ολόκληρα οικοσυστήματα, όπως οι κοραλλιογενείς ύφαλοι και τα τροπικά δάση, θα μπορούσαν να εξαφανιστούν. Και εκατοντάδες εκατομμυρίων ανθρώπων να υποφέρουν από πλημμύρες και ακραία καιρικά φαινόμενα, έλλειψη τροφής και ασθένειες. Δεν είναι ακόμη πολύ αργά για να αποφύγουμε τα χειρότερα. Όμως, εκείνοι που κατέχουν την εξουσία πρέπει να αναλάβουν γενναία, επείγουσα δράση και όλοι μας πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αλλάξουμε τις ίδιες μας τις ζωές. Η Ώρα της Γης είναι ένα παγκόσμιο μήνυμα ελπίδας και δράσης, ένα κίνημα που αντλεί τη δύναμή του από τη συλλογική θέληση του κόσμου, για τον κόσμο.

Η Ώρα της Γης ξεκινά το 2007 στο Σύδνεϋ της Αυστραλίας. Ως το 2010, με τη συμμετοχή περισσότερων από 120 χωρών και 4.500 πόλεων, η Ώρα της Γης έχει γίνει ένα παγκόσμιο φαινόμενο. Το 2011, η Ώρα της Γης του WWF ξεπέρασε την μία ώρα.

Η Ώρα της Γης του 2011, που πραγματοποιήθηκε στις 8.30 μ.μ. το Σάββατο 26 Μαρτίου, κάλεσε τους ανθρώπους να «ξεπεράσουν την μία ώρα» και να ξεπεράσουν τον εαυτό τους, σηματοδοτώντας την στιγμή, όπου κάθε άτομο, κυβέρνηση και επιχείρηση θα δεσμευτεί σε περιβαλλοντικά αειφορική δράση για τον επόμενο χρόνο. Σπίτια, γραφεία, κυβερνητικά κτίρια και σημεία-σύμβολα σε όλη την Ευρώπη, την Αφρική, την Ασία, τον Ειρηνικό και τη Βόρεια και Νότια Αμερική σκοτείνιασαν ως αναγνώριση της δράσης των ανθρώπων από κάθε γωνιά της γης που δεν σταματά στη μία ώρα.


© WWF-CANON / SEAN KELLAND

Η Ώρα της Γης είναι η μεγαλύτερη δημόσια εκστρατεία του WWF. Ξεκίνησε το 2007 για να φτάσει να γίνει παγκόσμιο γεγονός. Το 2011, το WWF ζήτησε από τους ανθρώπους να ξεπεράσουν την μία ώρα και να αναλάβουν αυστηρές δεσμεύσεις ότι θα προστατεύουν το περιβάλλον.

111


Αυτό το βιβλίο τυπώθηκε από την Canon Europe στη Γερμανία σε χαρτί FSC προκειμένου να μειώσει το οικολογικό αποτύπωμα και να ελαχιστοποιήσει την φύρα του χαρτιού. Πολλές από τις εικόνες που χρησιμοποιήθηκαν είναι από το παγκόσμια φωτοθήκη του WWF-Canon. Η Canon Europe ήταν ο πρώτος Περιβαλλοντικός Εταίρος Conservation partner του WWF το 1998, και έκτοτε συνεργάζεται με το WWF στηρίζοντας τις προσπάθειές του χρηματοδοτώντας την προστασία του περιβάλλοντος και ευαισθητοποιώντας τον κόσμο για περιβαλλοντικά θέματα.

Γιατί είμαστε εδώ Για να σταματήσουμε την υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος του πλανήτη και να προάγουμε ένα μέλλον στο οποίο οι άνθρωποι θα ζουν σε αρμονία με τη φύση. panda.org/50

© 1986 panda symbol WWF – World Wide Fund For nature (formerly World Wildlife Fund) ® “WWF” is a WWF Registered trademark. WWF, avenue du mont-Blanc, 1196 gland, Switzerland – tel. +41 22 364 9111 Fax. +41 22 364 0332. For contact details and further information, please visit our international website at wwf.panda.org.

WWF - 50 Χρόνια δράσης  

Μία ιστορική αναδρομή στη δράση του WWF Ελλάς.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you