Page 1

Ετήσιος απολογισμός


Φωτογραφία εξωφύλλου

Αndrea Bonetti www.andreabonetti.com

http://www.youtube.com/wwfgrwebtv http://www.facebook.com/WWFGreece http://twitter.com/WWF_Greece

WWF Ελλάς Λεμπέση 21 117 43 Αθήνα Τηλ.: 210 3314893 Fax: 210 3247578

Mάρτιος 2013 © Τμήμα Επικοινωνίας WWF Ελλάς


Απέναντι στην κρίση Γιώργος Βλάχος

Στη χρονιά που πέρασε και για την οποία εκθέτουμε τον απολογισμό μας, συνεχίστηκαν τα υπάρχοντα προγράμματα προστασίας της φύσης, ξεκίνησαν όμως και νέες, φιλόδοξες προσπάθειες. Εργαστήκαμε προς την αντιμετώπιση των έντονων πιέσεων για αρνητικές μεταβολές της υφιστάμενης περιβαλλοντικής νομοθεσίας, ενώ επιμείναμε για ακόμη ένα έτος στη συστηματική παρακολούθηση της εφαρμογής της. Ταυτόχρονα καταθέσαμε και επεξεργαστήκαμε συγκεκριμένες προτάσεις για τον εμπλουτισμό του νομικού και θεσμικού πλαισίου προστασίας του περιβάλλοντος.

Όλα αυτά δεν τα καταφέραμε μόνοι μας. Η επιδίωξη της συνεργασίας, τόσο μέσα στο παγκόσμιο δίκτυο του WWF με έμφαση στις ευρωπαϊκές και μεσογειακές οργανώσεις, όσο και εντός της χώρας μας με άλλες περιβαλλοντικές οργανώσεις και επιχειρήσεις, χαρακτήρισε τη δράση του WWF Ελλάς και το 2012. Η χρονιά που πέρασε όμως ήταν ιδιαίτερα έντονη και όσον αφορά στις εσωτερικές μας εξελίξεις. Καταρτίσαμε μια νέα πενταετή στρατηγική, μετά από εξωτερική αξιολόγηση της εφαρμογής της προηγούμενης, μέσα από μια συμμετοχική διαδικασία. Σε αυτό το πλαίσιο και κόντρα στις αντίξοες συνθήκες, με σαφή στόχευση και μεθοδικότητα, καταφέραμε να φέρουμε στο πλευρό μας 1.865 νέους υποστηρικτές, διευρύνοντας έτσι τον αριθμό των πολιτών που συνδράμουν ενεργά στο έργο μας στους 13.000. Όμως, ένας απολογισμός, πολύ περισσότερο αν είναι θετικός, αποκτά πραγματικό νόημα μόνο αν αποτελεί ταυτόχρονα και υπόσχεση για μελλοντική βελτίωση. Ο καλός απολογισμός αλλά και η χρηστή και απόλυτα διαφανής, ανοικτή στον έλεγχο των πολιτών, διαχείριση των πόρων, μας επιτρέπει να είμαστε αισιόδοξοι, ακόμα και για τον δύσκολο χρόνο που διανύουμε. Ευχαριστούμε λοιπόν όλους τους συνεργάτες μας, τους παλιούς και νέους φίλους και υποστηρικτές, τα ιδρύματα αλλά και όλους όσους μας δίνουν τη δυνατότητα να είμαστε αισιόδοξοι.

Γιώργος Βλάχος Πρόεδρος ΔΣ WWF Ελλάς


© Αndrea Bonetti


Ένα μεγάλο ευχαριστώ! Δημήτρης Καραβέλλας

Σας ευχαριστούμε. Πραγματικά, το λέμε και το εννοούμε! Σας καλώ να μελετήσετε τον απολογισμό της χρονιάς που πέρασε, να ενημερωθείτε για το πλούσιο μωσαϊκό δράσεων του WWF Ελλάς – δουλειά στο πεδίο, προτάσεις περιβαλλοντικής πολιτικής, επιστημονική έρευνα, δουλειά με μαθητές και σχολεία, κινητοποίηση πολιτών. Τo 2012 ήταν μια χρονιά αξιολόγησης της πορείας της οργάνωσης την τελευταία πενταετία και σχεδιασμού της επόμενης απαιτητικής χρονικής περιόδου μέχρι το 2017.

Όλα αυτά και άλλα πολλά δεν θα μπορούσαν να υλοποιηθούν χωρίς τη δική σας συμμετοχή και υποστήριξη. Μέσα στο σκηνικό της πρωτόγνωρης αυτής κρίσης, μπορούμε και το παλεύουμε όχι μόνο γιατί είμαστε αφοσιωμένοι σε αυτό που κάνουμε, αλλά κυρίως γιατί υπάρχετε όλοι εσείς, που μας στηρίζετε, πιστεύετε στον σκοπό μας και παρά τις δυσκολίες, μας παροτρύνετε να συνεχίσουμε τον αγώνα. Τώρα όσο ποτέ άλλωστε, η χώρα έχει ανάγκη από μια υγιή και δραστήρια κοινωνία των πολιτών, ικανή να αντιταχθεί στις αρνητικές πολιτικές επιλογές που υπονομεύουν την περιβαλλοντική ατζέντα, αλλά και να προτείνει συγκεκριμένες βιώσιμες λύσεις για το μέλλον μας. Για εμας, οι λύσεις αυτές εδράζουν στην θεμελιώδη αρχή ότι το περιβάλλον είναι η κύρια βάση για μια πραγματικά βιώσιμη και υγιή αναπτυξιακή πορεία. Υγιής οικονομία χωρίς υγιές περιβάλλον δεν υπάρχει. Θα συνεχίσουμε να τιμούμε την εμπιστοσύνη όσων μας στηρίζουν - οικονομικά, εθελοντικά ή ηθικά. Θα το κάνουμε κυρίως μέσα από το πολυεπίπεδο έργο μας αλλά παράλληλα θα συνεχίσουμε να τηρούμε τα αυστηρότερα πρότυπα διαφάνειας, λογοδοσίας και επαγγελματικής διαχείρισης. Σας το οφείλουμε. Και πάλι σας ευχαριστούμε. Δημήτρης Καραβέλλας Γενικός Διευθυντής WWF Ελλάς


Πεδίο Μελετάμε και αναδεικνύουμε απειλούμενα είδη και ευαίσθητες οικολογικά περιοχές. Καταγράφουμε τα χαρακτηριστικά, τις απειλές, τους τρόπους για να προστατευθούν. Συνδυάζουμε την εμπειρία επιστημόνων με τον αυθορμητισμό και τη φρέσκια ματιά των εθελοντών, ενεργών πολιτών και ομάδων που συνεργάζονται μαζί μας. Στο βουνό, στα ποτάμια, στους υγρότοπους, στα δάση: όλα ξεκινάνε και επιστρέφουν στο πεδίο.

© Αntrea Bonetti


Δουλεύουμε στη φύση

Άμεση καταγραφή και διατύπωση προτάσεων για τις μεγάλες πυρκαγιές της Λαυρεωτικής και της Χίου Η αντιπυρική περίοδος του 2012 ξεκίνησε δυστυχώς νωρίς. Η πυρκαγιά ωστόσο που προκάλεσε τις μεγαλύτερες απώλειες σε δασικές εκτάσεις στις αρχές του καλοκαιριού ήταν αυτή στην ευρύτερη περιοχή της Λαυρεωτικής.

Εξειδικευμένοι συνεργάτες μας βρέθηκαν άμεσα στην περιοχή για να αποτιμήσουν το μέγεθος της καταστροφής και στη συνέχεια να προτείνουν τις ανάλογες δράσεις αποκατάστασης. Η πυρκαγιά που προκλήθηκε από αμέλεια, έκαψε συνολικά 34.996 στρέμματα από τα οποία 20.201 βρίσκονται εντός των ορίων προστατευόμενων περιοχών. Βασική προϋπόθεση για την επανάκαμψη της καμένης έκτασης αποτελεί η απόλυτη προστασία από οικολογικά ασύμβατες αλλαγές χρήσεων γης και ο περιορισμός των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, κυρίως όμως της οικιστικής αυθαιρεσίας. Δυστυχώς όμως φέτος δεν «μείναμε» μόνο στη Λαυρεωτική… Ο Αύγουστος που μας πέρασε μας βρήκε και στη Χίο να απογράφουμε και να προτείνουμε μέτρα και δράσεις αποκατάστασης για τη μεγαλύτερη πυρκαγιά που γνώρισε το νησί τα τελευταία 30 χρόνια. Η πυρκαγιά κατέκαψε 48.000 στρέμματα, εκ των οποίων το 66,6% αφορούσε σε φυσική βλάστηση ενώ το 31,6% σε καλλιέργειες. Την επόμενη μέρα βρεθήκαμε στα καμένα της Χίου, αλλά και κοντά στους ανθρώπους της, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τις Αρχές και τις τοπικές οργανώσεις. Προτείναμε συγκεκριμένα μέτρα και παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων: η δημιουργία των απαραίτητων αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών έργων, η ειδική πλέον διαχείριση στην κτηνοτροφία, την υλοτομία, το κυνήγι, η στενή παρακολούθηση των καμένων εκτάσεων, καθώς και οι στοχευμένες δράσεις αποκατάστασης της φυσικής βλάστησης.

© Eύη Κορακάκη / WWF Ελλάς

8 WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012


Οι τοπικοί φορείς υιοθέτησαν μέρος των προτάσεών μας. Απτό παράδειγμα αποτελεί η απόφαση της Διεύθυνσης Δασών Χίου για την απαγόρευση του κυνηγιού σε περιοχή ευρύτερη της καμένης (έκταση εμβαδού 258.031 στρεμμάτων) για τρία χρόνια, καθώς και άλλες ενέργειες για την προστασία της καμένης έκτασης. Επιπλέον, σχεδόν το σύνολο των προτάσεών μας συμπεριλήφθηκε στα συμπεράσματα του διεθνούς συνεδρίου, με τίτλο “Η Απάντησή μας στις Πυρκαγιές-Συνεργαζόμενοι για μια καλύτερη Χίο”, το οποίο διοργανώθηκε από το Ίδρυμα «Μαρία Τσάκος» και διεξήχθη στις 15 και 16 Οκτωβρίου 2012. Σε συνέχεια της ολοκλήρωσης του οικολογικού απολογισμού της πυρκαγιάς ανταποκριθήκαμε στην πρόσκληση του Δήμου Χίου για την παγκόσμια μέρα εθελοντισμού (5 Δεκεμβρίου), διοργανώνοντας εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τα παιδιά του νησιού, με θέμα τα δάση και τις δασικές πυρκαγιές. Η συμμετοχή των μαθητών ήταν ιδιαίτερα μεγάλη, ενώ είχαμε την ευκαιρία να διαπιστώσουμε εκ του σύνεγγυς τον τρόπο με τον οποίο βίωσαν τα παιδιά την μεγάλη πυρκαγιά που έπληξε το νησί τους.

60

Ενεργοποίηση της τοπικής κοινωνίας για την προστασία των υγρότοπων της Κρήτης

ΕΝΕΡΓΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΝ

107

ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥΣ

© Rafael Estamislao

Στο πλαίσιο του προγράμματος προστασίας των νησιωτικών υγρότοπων, συνεχίσαμε όλη τη χρονιά που μας πέρασε το εθελοντικό πρόγραμμα «Δίκτυο Παρακολούθησης της Κατάστασης των Υγρότοπων της Κρήτης» που έχει στόχο τη συστηματική παρακολούθηση της κατάστασης των υγρότοπων του νησιού από εθελοντές. Στον πρώτο ενάμισι χρόνο δράσης του προγράμματος, η συμμετοχή των εθελοντών ξεπέρασε τα 50 άτομα, τα οποία μετά από σχετική εκπαίδευση, επισκέπτονται τακτικά τους περισσότερους εκ των 107 φυσικών υγρότοπων του νησιού ελέγχοντας για περιστατικά υποβάθμισης. Η δράση του εθελοντικού αυτού δικτύου ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματική, καθώς εντό-

WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012 9


πισε 40 περιπτώσεις υποβάθμισης για τις οποίες ενημερώσαμε τις αρμόδιες αρχές. Σε δέκα δε από αυτές, οι υπηρεσίες ενήργησαν άμεσα και απεκατέστησαν το πρόβλημα. Το δίκτυο όμως δεν έδρασε μόνο του. Συνεργάστηκε με τοπικούς φορείς σε μια σειρά δράσεων και μεταξύ άλλων οριοθετήθηκαν τρεις υγρότοποικαι τοποθετήθηκαν πινακίδες σήμανσης και ενημέρωσης σε άλλους οκτώ. Επιπλέον, πραγματοποίησε δεκάδες παρουσιάσεις σε τοπικούς φορείς, σεμινάρια σε εκπαιδευτικούς και ξεναγήσεις σε μαθητές. Τη σημαντική αυτή προσπάθεια στηρίζει το Σύστημα της Coca-Cola στην Ελλάδα (CocaCola Τρία Έψιλον και Coca-Cola Hellas), μέσα από το πρόγραμμα «Αποστολή Νερό».

10

ΧΡΟΝΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

50.000 ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ

Κέντρο ενημέρωσης στο Μικρό Πάπιγκο Ένα μεγάλο κεφάλαιο της παρουσίας μας στη Β. Πίνδο ολοκληρώθηκε στο τέλος του 2012 με την παράδοση της λειτουργίας του «Κέντρου Ενημέρωσης για τη Φύση και τον Πολιτισμό στο Ζαγόρι» στον Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Β. Πίνδου. Η παρουσία μας στην περιοχή ξεκίνησε το 2001, τόσο με τη δημιουργία και λειτουργία του κέντρου ενημέρωσης, όσο και με τη συμμετοχή μας ως εκπροσώπων των περιβαλλοντικών ΜΚΟ στο διοικητικό συμβούλιο του Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Β. Πίνδου. Το κέντρο ενημέρωσης στεγάστηκε για μια δεκαετία στο κτίριο του παλιού δημοτικού σχολείου του Μικρού Πάπιγκου, το οποίο μας είχε παραχωρήσει δωρεάν για όλα αυτά τα χρόνια η Κοινότητα Πάπιγκου. Στο κέντρο ενημέρωσης αναδείξαμε τις ιδιαίτερες φυσικές αξίες και την πολιτισμική ταυτότητα του Ζαγορίου και ενημερώσαμε τους επισκέπτες για τη συνολική δράση του WWF στην Ελλάδα και τον κόσμο. Υπολογίζουμε ότι στα δέκα χρόνια λειτουργίας του, το κέντρο ενημέρωσης υποδέχθηκε περισσότερα από 50.000 άτομα από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Παράλληλα δημιουργήσαμε πωλητήριο με τα προϊόντα του WWF Ελλάς, το οποίο έφερε σημαντικά έσοδα για τη λειτουργία του κέντρου. Ευχαριστούμε θερμά τους συνεργάτες μας που εργάστηκαν όλα αυτά τα χρόνια στο κέντρο ενημέρωσης και ευχόμαστε στον Φορέα Διαχείρισης «καλή συνέχεια» στη λειτουργία και διαχείρισή του.

Κοντά στον μοναδικό Ασπροπάρη Η ομάδα μας στον Έβρο συμμετέχει στο διακρατικό πρόγραμμα LIFE με τίτλο «Επιστροφή του Ασπροπάρη» (LIFE10 1NAT/BG/000152), το οποίο στοχεύει στην προστασία και ανάκαμψη του πληθυσμού του ασπροπάρη σε Ελλάδα και Βουλγαρία. Τη χρονιά που μας πέρασε ήμασταν ιδιαίτερα δραστήριοι και στις πέντε περιοχές ειδικής προστασίας στη Θράκη, από το δάσος Δαδιάς έως την Κοιλάδα Κομσάτου. «Σκανάραμε» λοιπόν με εντατικές επισκέψεις και ώρες παρατήρησης τις παλιές και πρόσφατες περιοχές φωλιάσματος, για να πιστοποιήσουμε τελικά την παρουσία 9 επικρατειών ασπροπάρη που αντιστοιχούν στο 60% του σημερινού ελληνικού πληθυσμού. Διαπιστώσαμε δε ότι η μεγαλύτερη πυκνότητα ζευγαριών είναι συγκεντρωμένη στο δάσος Δαδιάς (5 επικράτειες)!

10 WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012


Βρεθήκαμε πραγματικά πολύ «κοντά» στον ασπροπάρη… Τοποθετήσαμε έναν δορυφορικό πομπό σε νεοσσό, τον Λεύκιππο, ο οποίος μετανάστευσε επιτυχώς στην Αφρική. Με αυτόν τον τρόπο μπορέσαμε και τον «ακολουθήσαμε» χιλιόμετρο- χιλιόμετρο στο μακρύ του ταξίδι προς το Τσαντ, όπου και θα περάσει τον χειμώνα μαζί με άλλους ασπροπάρηδες από τη Βουλγαρία. Τα πρώτα στοιχεία δορυφορικής τηλεμετρίας μας έδειξαν ότι οι μικροί και άπειροι ασπροπάρηδες δεν ακολουθούν τους γονείς τους στη μετανάστευση αλλά ταξιδεύουν μόνοι τους.

© Πέτρος Μπαμπάκας

Από τους 2 ελληνικούς νεοσσούς με πομπό, μάθαμε ότι αυτός της Έβρου ακολούθησε το μεταναστευτικό διάδρομο του Βοσπόρου, τις παράκτιες περιοχές των ασιατικών χωρών της Μεσογείου, πέρασε τη διώρυγα του Σουεζ και κατέληξε στο Τσαντ, ταξίδι που έκαναν και όλοι οι νεοσσοί με πομπό από τη Βουλγαρία. Ενώ, ο νεοσσός της Καλαμπάκας ταξίδεψε νότια προς Κρήτη, κατευθυνόμενος προς Αφρική, όπου όμως δεν κατάφερε να διασχίσει όλη τη θάλασσα και πέθανε.. Στον αντίποδα, ο ώριμος και έμπειρος ενήλικος ασπροπάρης από την Καλαμπάκα, ακολούθησε την ίδια ανατολική διαδρομή από ξηράς που ακολούθησαν και τα προηγούμενα. Επίσης, μάθαμε σε ποια σημεία ξεκουράζονται και «ανεφοδιάζονται» σε όλα τα ασιατικά κράτη μέχρι να φτάσουν στην Αφρική, όπως και τα σημεία όπου περνούν τον χειμώνα. Με έρευνα που θα επακολουθήσει θα μπορέσουμε να μάθουμε αν αντιμετωπίζουν ή όχι κινδύνους εκεί (τον ασπροπάρη θα τον συναντήσετε και στην ιστοσελίδα του προγράμματος http://lifeneophron.eu/gr). Φυλάξαμε εντατικά μια φωλιά εκτός του δάσους της Δαδιάς και εφαρμόσαμε πειραματικά τη συμπληρωματική τροφοδοσία σε κοντινή απόσταση, με στόχο να μην πέφτουν τα νεαρά πουλιά από τη φωλιά τους, δράση που θα επαναληφθεί και τα επόμενα χρόνια. Επιπλέον, καταγράψαμε τα επικίνδυνα για ηλεκτροπληξία καλώδια στύλων της ΔΕΗ, με στόχο τα επόμενα χρόνια να μονωθούν με κόστος του LIFE και σε συνεργασία με τη ΔΕΗ.

WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012 11


Εκτός από τα απότομα βράχια και τις απομακρυσμένες περιοχές βαθιά μέσα στη φύση, παραμείναμε κοντά και στην τοπική κοινωνία. Με κουβέντα, παρουσιάσεις σε κυνηγετικούς συλλόγους και καφενεία, διαδώσαμε το μήνυμα της κρίσιμης κατάστασης του πληθυσμού του ασπροπάρη σε Θράκη και Ελλάδα. Σε αυτό το πλαίσιο ξεκινήσαμε και μια μελέτη εκτίμησης του φαινομένου της παράνομης χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων μέσω συνεντεύξεων και συμπλήρωσης ερωτηματολογίων που πραγματοποιήσαμε σε κτηνοτρόφους, κυνηγούς, αγρότες και αρμόδιους φορείς. Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης θα χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη στοχευμένης ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης τα επόμενα χρόνια.

Στην Πρέσπα

ΤΡΕΙΣ ΕΝΑΣ

© Πολυδεύκης Σταθόπουλος / Αρχείο ΕΠΠ

ΧΩΡΕΣ

Συνεχίσαμε και φέτος να δουλεύουμε με την Εταιρία Προστασίας Πρεσπών για την προστασία του μοναδικού αυτού υγρότοπου σε εθνικό, αλλά και διασυνοριακό επίπεδο, σε συνεργασία με φορείς των τριών χωρών που μοιράζονται το Διασυνοριακό Πάρκο Πρεσπών, την Ελλάδα, την Αλβανία και την ΠΓΔΜ.

ΚΟΙΝΟΣ ΣΤΟΧΟΣ

Η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών, η εφαρμογή καινοτόμων μεθόδων και οι ειδικές συνεργασίες με εξειδικευμένα ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια της Ευρώπης «επιστρατεύτηκαν» με σκοπό την εντατικοποίηση της έρευνας σε συγκεκριμένους τομείς όπως η ορνιθοπανίδα, αλλά και η ποιότητα των υδάτων των λιμνών. Όσον αφορά στην ορνιθοπανίδα, επίκεντρο της έρευνας αποτέλεσε φέτος, μεταξύ άλλων, η Σταχτόχηνα. Η Πρέσπα αποτελεί κρίσιμη περιοχή για τη Σταχτόχηνα, καθώς εκεί απαντάται ο μοναδικός βιώσιμος αναπαραγόμενος πληθυσμός στην Ελλάδα, αλλά και το νοτιότερο σημείο αναπαραγωγής του είδους στην Ευρώπη. Τεχνικές που δεν έχουν εφαρμοστεί ποτέ στη χώρα μας ξανά, όπως η «σύλληψη» των χηνών με εκτοξευόμενα δίχτυα, χρησιμοποιήθηκαν για τις ανάγκες της έρευνας σε συνεργασία με το ολ-

12 WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012


λανδικό κέντρο για την Ορνιθολογία Πεδίου, SOVON Institute. Στον τομέα των υδάτων ξεκίνησε μία συνεργασία με το Ερευνητικό Κέντρο Β-WARE της Ολλανδίας με στόχο τη διερεύνηση του θέματος της ρύπανσης των λιμνών. Παράλληλα, ένα σημαντικό εργαλείο, όπως η δημιουργία ενός Διασυνοριακού Συστήματος Περιβαλλοντικής Παρακολούθησης, ολοκληρώθηκε. Το σύστημα αυτό, μέσω του οποίου δημιουργήθηκαν κοινά πρωτόκολλα παρακολούθησης περιβαλλοντικών παραμέτρων και μία κοινή βάση δεδομένων, στην οποία θα έχουν πρόσβαση όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, αναπτύχθηκε σε συνεργασία με οργανισμούς και επιστήμονες των τριών χωρών. Οι πρώτες κοινές μετρήσεις έχουν ήδη πραγματοποιηθεί μέσα από πιλοτικά προγράμματα και αναμένεται πλέον η επίσημη υιοθέτηση του χρήσιμου αυτού εργαλείου από τους αρμόδιους φορείς. Τέλος, άλλη μία σημαντική παγκόσμια διάκριση ήρθε να επιβραβεύσει τη δράση μας στην περιοχή. Η Εταιρία Προστασίας Πρεσπών βρέθηκε στους τέσσερις φιναλίστ που διεκδίκησαν το διεθνές βραβείο Thiess International Riverprize, το οποίο απονέμεται κάθε χρόνο από το International River Foundation της Αυστραλίας σε φορείς ή οργανισμούς που έχουν συμβάλει στην ορθή διαχείριση ποταμών και υγρότοπων παγκοσμίως.

© Αntrea Bonetti

WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012 13


Πολιτική και περιβάλλον Στις δύσκολες εποχές, όπως η σημερινή, φαίνεται η σημασία της συλλογικής δράσης και της οργάνωσης της κοινωνίας των πολιτών. Όταν καταρρακώνεται η ποιότητα της ζωής και διακυβεύονται πολύτιμα κοινά αγαθά, όπως το περιβάλλον και οι φυσικοί πόροι, οι οργανώσεις και γενικότερα οι κοινωνικές συλλογικότητες εκ των πραγμάτων αναδεικνύονται ως βασικοί υπερασπιστές λύσεων για μια καλύτερη και βιώσιμη κοινωνία.

© Μάριος Βόντας / WWF-Ελλάς


Προτείνουμε πιέζουμε κινητοποιούμε

380

ΝΗΣΙΩΤΙΚΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ

ΘΩΡΑΚΙΖΟΝΤΑΙ ΘΕΣΜΙΚΑ

Προεδρικό διάταγμα για τους μικρούς νησιωτικούς υγρότοπους Όταν το 2003 ξεκινήσαμε το πρόγραμμα «Προστασία των νησιωτικών υγρότοπων της Ελλάδας», βασικός μας στόχος ήταν η θεμελίωση μιας θεσμικής θωράκισης των οικολογικών αυτών διαμαντιών που βρίσκονταν διάσπαρτα σε ολόκληρη τη νησιωτική χώρα. Στις 5 Ιουνίου του 2012, ανήμερα της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος, έφτασε η στιγμή να υποδεχτούμε, μετά από 9 χρόνια αδιάκοπης προσπάθειας για καταγραφή και άσκηση πολιτικής πίεσης, το π.δ: «Έγκριση καταλόγου μικρών νησιωτικών υγρότοπων και καθορισμός όρων και περιορισμών για την προστασία και ανάδειξη των μικρών παράκτιων υγρότοπων που περιλαμβάνονται σε αυτόν»

Η υπογραφή του προεδρικού διατάγματος αποτελεί μια σημαντικότατη θετική εξέλιξη για την προστασία και διατήρησή των νησιωτικών υγρότοπων, καθώς για πρώτη φορά δημιουργείται προστατευτικό καθεστώς για αυτά τα πολύτιμα οικοσυστήματα. Πιο συγκεκριμένα, επετεύχθη η θεσμική προστασία 380 νησιωτικών υγρότοπων, έκτασης μέχρι 80 στρέμματα σε 59 νησιά. Η πρώτη πολύ σημαντική φάση της δουλειάς μας ολοκληρώθηκε. Είναι όμως μόνο η αρχή, καθώς οι περιπτώσεις υποβάθμισης αποτελούν καθημερινότητα. Το WWF Ελλάς θα συνεχίσει και αυτήν τη χρονιά τις δράσεις του, κινητοποιώντας πολίτες και ασκώντας πιέσεις για την πλήρη και άμεση εφαρμογή των σχετικών διατάξεων για να ανατραπεί αυτή η κατάσταση.

8η ετήσια έκθεση για την εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας Καταιγιστική οπισθοδρόμηση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και σοβαρή υστέρηση στην εφαρμογή σημαντικών περιβαλλοντικών πολιτικών σημειώθηκε από τον Ιούνιο του 2011 μέχρι και τον Ιούνιο του 2012. Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξε η ετήσια έκθεση «Δεσμεύσεις για εφαρμογή - Η περιβαλλοντική νομοθεσία στην Ελλάδα», την οποία δημοσιεύσαμε τον περασμένο Ιούλιο. Πρόκειται για την όγδοη ετήσια έκθεση και αποτελεί το μοναδικό εργαλείο παρακολούθησης της κατάστασης εφαρμογής της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και πολιτικής στην Ελλάδα. Όταν το 2005 δημοσιοποιήσαμε την πρώτη ετήσια έκθεση είχαμε την ελπίδα ότι σε λίγο χρόνο θα καταγράφαμε μόνο θετικές εξελίξεις. Δυστυχώς όμως, ήρθε η κρίση και οι πολιτικές που ακολουθούνται προκαλούν άνευ προηγουμένου πισωγύρισμα σε εποχές περιβαλλοντικά πρωτόγονης νομοθεσίας για την Ελλάδα. Όπως λοιπόν προέκυψε από την έκθεση του καλοκαιριού 2012, σε σημαντικό βαθμό, η οπισθοδρόμηση που καταγράφεται αποτέλεσε απόρροια των μνημονιακών δεσμεύσεων της χώρας. Σε εξίσου σημαντικό βαθμό όμως, προέκυψε από επιλογές της πολιτικής ηγεσίας, υπό το στρεβλό σκεπτικό ότι πολλές από τις περιβαλλοντικές διατάξεις αποτελούν εμπόδιο στην οικονομική ανασυγκρότηση της χώρας, αγνοώντας ότι οι διατάξεις αυτές προσπαθούν να καλύψουν σημαντικά κενά στη θεσμική προστασία του φυσικού

16 WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012


κεφαλαίου. Μία προκατάληψη που όπως αποδεικνύεται και από την έκθεση δεν έχει καμία πραγματική βάση. Το ακριβώς αντίθετο: η αγνόηση του περιβαλλοντικού δικαίου και η υποβάθμιση των θεσμών προστασίας του φυσικού πλούτου και των φυσικών πόρων υποσκάπτει τις προοπτικές για πραγματικά βιώσιμη διέξοδο από την κρίση ενώ προκαλεί ανασφάλεια δικαίου και για τις επενδύσεις. Οι τομείς που υπέστησαν τα σημαντικότερα πλήγματα ήταν, η νομοθεσία για την περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων και δραστηριοτήτων, τα δάση και τη δόμηση.

Σήμα κινδύνου προς ΕΕ και ΔΝΤ Η περιβαλλοντικά βιώσιμη έξοδος της Ελλάδας από την οικονομική κρίση δεν αποτελεί απλώς μια επιτακτική ανάγκη αλλά έναν μονόδρομο προς μία σταθερά θεμελιωμένη ανάπτυξη, με σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον και τις επόμενες γενιές. Το WWF Ελλάς υπερασπίστηκε και υπερασπίζεται αυτήν την αρχή, παρεμβαίνοντας σε διεθνές επίπεδο προς κάθε πλευρά. Στο πλαίσιο αυτό, το διεθνές WWF, το Γραφείο Ευρωπαϊκής Πολιτικής του WWF και το WWF Ελλάς έστειλαν τον Ιανουάριο του 2012, ανοικτή επιστολή προς Ευρωπαϊκή Ένωση και Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, τονίζοντας ότι τα μέτρα για την ελληνική οικονομία προκαλούν και σοβαρή περιβαλλοντική οπισθοδρόμηση, πέραν όλων των υπολοίπων συνεπειών. Στην αλληλογραφία που ακολούθησε μεταξύ WWF και ΕΕ, με αφορμή αυτήν την επιστολή, το WWF Ελλάς υποστήριξε πως η περιβαλλοντική υποβάθμιση που καταγράφεται ως αποτέλεσμα των μέτρων που ακολουθεί η Ελλάδα ανοίγει τον δρόμο για μια μεγαλύτερη και βαθύτερη κρίση που θα έχει πιο μακροχρόνιες συνέπειες και πολύ πιο σημαντικό κόστος αντιμετώπισης.

Παρατηρητήριο των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της κρίσης στην Ευρώπη Ξεπερνώντας τα στενά όρια της ελληνικής πραγματικότητας, το WWF Ελλάς διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο εντός του διεθνούς δικτύου της οργάνωσης, στη δημιουργία και τον συντονισμό ενός μηχανισμού παρακολούθησης των περιβαλλοντικών διατάσεων της οικονομικής κρίσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το Παρατηρητήριο Κρίσης μετράει ήδη 11 τεύχη, τα οποία είναι διαθέσιμα στο κοινό, μέσω της ειδικής ιστοσελίδας http://www.wwf.gr/crisis-watch/. Το σημαντικό αυτό εγχείρημα δεν θα ήταν όμως εφικτό χωρίς τη βοήθεια εθελοντών. Η ομάδα του Παρατηρητηρίου της Κρίσης παρακολουθεί τις οικονομικές και αναπτυξιακές πολιτικές και τις περιβαλλοντικές τους προεκτάσεις, σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μέσα από ένα σύνολο αφοσιωμένων ανθρώπων που καλύπτουν ένα ευρύτατο φάσμα γνώσεων και επαγγελματικής εξειδίκευσης, το Παρατηρητήριο της Κρίσης διευρύνει το «ραντάρ» του και αποτελεί ήδη σημείο διεθνούς αναφοράς. Το πλέον σημαντικό όμως είναι ότι δεν μένουμε στη διαπίστωση των προβλημάτων. Διατυπώνουμε και καίριες παρεμβάσεις για μία περιβαλλοντικά και κοινωνικά βιώσιμη διέξοδο από την κρίση. Πάντα σε πανευρωπαϊκό συντονισμό με το δίκτυο του WWF και κυρίως με το Γραφείο Ευρωπαϊκής Πολιτικής που εδρεύει στις Βρυξέλλες.

WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012 17


Πρωταθλητές Ευρώπης στην εξοικονόμηση ενέργειας! Τον Μάιο του 2012, η Ελλάδα κατέκτησε επάξια τον τίτλο του Πρωταθλητή Ευρώπης στην εξοικονόμηση ενέργειας! Το «Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Εξοικονόμησης Ενέργειας», στη χώρα μας γνωστό και ως «Π.ΕΞ.Ε», διήρκεσε 13 μήνες, με την Ελλάδα να κόβει πρώτη το νήμα ανάμεσα σε άλλες 10 ευρωπαϊκές χώρες! Κατά τη διάρκεια του διαγωνισμού που ολοκληρώθηκε στις 30 Απριλίου 2012, περισσότερα από 8.000 νοικοκυριά, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δήλωσαν τη συμμετοχή τους και υιοθέτησαν πρακτικές μείωσης του ενεργειακού τους αποτυπώματος.

© Αntrea Bonetti

ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΑΝ

Η χώρα μας αναδείχθηκε πρώτη σε συμμετοχές, τόσο σε αναλογία πληθυσμού, όσο και σε απόλυτους αριθμούς. Συνολικά, πήραν μέρος 2.845 νοικοκυριά, τη στιγμή που η δεύτερη σε συμμετοχές χώρα, η Γερμανία, έφτασε τις 1.888. Με εντυπωσιακό λοιπόν τρόπο, η εθνική μας ομάδα, με μέση εξοικονόμηση ανά νοικοκυριό 6,75% στον ηλεκτρισμό και 7,85% στη θέρμανση αναδείχθηκε Πρωταθλήτρια Ευρώπης.

ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΑ

To «Πρωτάθλημα Εξοικονόμησης Ενέργειας - Π.ΕΞ.Ε.» διοργανώθηκε στην Ελλάδα από το WWF Ελλάς και την εταιρεία παροχής ενεργειακών υπηρεσιών Helesco, υπό την αιγίδα του προγράμματος Intelligent Energy Europe. Αποτέλεσε βασικό εργαλείο της εκστρατείας WWF Eco2nomy, η οποία συνεχίζει να παρέχει όλες τις απαραίτητες συμβουλές και τα εργαλεία για εξοικονόμηση ενέργειας και χρημάτων στο σπίτι και την εργασία.

2.845

Εθνικός χορηγός του Π.ΕΞ.Ε υπήρξε ο όμιλος Eurobank EFG, o οποίος στήριξε και την εκστρατεία WWF Eco2nomy «Μειώνουμε τα έξοδά μας προστατεύοντας το περιβάλλον».

18 WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012


Άγρυπνο μάτι στις εργασίες της Βουλής Με πρόσχημα την κρίση, η υποβάθμιση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας εξελίχθηκε σε κεντρική πολιτική επιλογή. Το δίκαιο προστασίας του φυσικού πλούτου, των φυσικών όρων και της ποιότητας ζωής βρέθηκε στο στόχαστρο, δίχως καμία πραγματική αιτιολογία. Το WWF Ελλάς διαμόρφωσε αμέσως έναν μηχανισμό επαγρύπνησης, με έμφαση στη νομοθετική λειτουργία της Βουλής και των αντίστοιχων υπουργείων, αλλά και στο καθημερινό πεδίο της εφαρμογής δεσμευτικών πολιτικών για το περιβάλλον, όπως αυτές που πηγάζουν από το κοινοτικό δίκαιο. Μέσα στο 2012, το WWF Ελλάς βρέθηκε στην πρώτη γραμμή για την αντιμετώπιση επιθέσεων στη νομοθεσία για την περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων και δραστηριοτήτων, την προστασία των δασών, το αστικό περιβάλλον και τη διατήρηση σημαντικών βιοτόπων. Διατυπώσαμε παρεμβάσεις σε περισσότερες από 25 νομοθετικές πρωτοβουλίες και καταφέραμε τη βελτίωση τουλάχιστον πέντε εξ αυτών. Στο σημείο αυτό οφείλουμε ειλικρινείς ευχαριστίες στο ευρύ δίκτυο συνεργατών στην Ελλάδα και τις Βρυξέλλες που εθελοντικά μας προσφέρουν έγκαιρη και έγκυρη πληροφόρηση με έντονη ανησυχία για όσα συμβαίνουν, αλλά και ελπίδα για όσα πρέπει κάποια στιγμή να αλλάξουν.

© Γιώργος Βελλίδης / WWF Ελλάς

WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012 19


© Αntrea Bonetti


Κινητοποίηση πολιτών Ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι αντιμετωπίζουν το δίλημμα «προστασία της φύσης ή ανάπτυξη;». Πού θέτει κανείς τα όρια; Η προστασία του περιβάλλοντος σχετίζεται άμεσα με τις γνώσεις και την παιδεία που διαθέτει κανείς. Ενημερώνουμε, ευαισθητοποιούμε, διαμορφώνουμε προτάσεις και απόψεις και είμαστε κοντά στον πολίτη.


Διαμορφώνουμε πολίτες για το περιβάλλον 9.200 1.000 178 ΜΑΘΗΤΕΣ

Τη χρονιά που μας πέρασε δημιουργήσαμε τρία νέα προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης με έμφαση στη μείωση του οικολογικού μας αποτυπώματος. Στην «Πόλη του Μέλλοντος», πρόγραμμα το οποίο υλοποιείται με την υποστήριξη της εταιρείας FRIGOGLASS, οι μαθητές μεταφέρονται νοερά στο έτος 2211, στον φανταστικό υπερδήμο της Αττικούπολης, οι κάτοικοι της οποίας δεν έχουν «γνωρίσει» τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και δεν μπήκαν ποτέ στη διαδικασία εξοικονόμησης με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν πρόβλημα έλλειψης ορυκτών καυσίμων.

Με στόχο οι μαθητές να κατανοήσουν το πολυδιάστατο πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής και να μεταφέρουν καθημερινές πρακτικές εξοικονόμησης ενέργειας σε οικογένεια και φίλους, η «Πόλη του Μέλλοντος» έβαλε τα θεμέλιά της τον Νοέμβριο του 2011 και «κατοικήθηκε» από 60 σχολεία, 3.400 μαθητές και 50 εκπαιδευτικούς. Τον Ιανουάριο του 2012 ξεκινήσαμε το πρόγραμμα «Χρησιμοποιώ υπεύθυνα» με τη συνεργασία της Unilever. Μέσα από τις καθημερινές δραστηριότητες ενός σπιτιού οι μαθητές εντοπίζουν τα σωστά και τα λάθη στην καθημερινή χρήση προϊόντων, τη χρήση ενέργειας και νερού, καθώς και στη διαχείριση απορριμμάτων. Στο πλαίσιο του προγράμματος, «εκπαιδεύσαμε» μέσω σεμιναρίων 220 εκπαιδευτικούς, ενώ άλλοι 730 «κατέβασαν» το διαδραστικό του υλικό από την ιστοσελίδα μας. Το πρόγραμμα στο διάστημα Ιανουαρίου – Δεκεμβρίου 2012 υλοποιήθηκε σε περισσότερα από 70 σχολεία, με τη συμμετοχή 3.500 μαθητών.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ

Τέλος, τον Μάρτιο του 2012 ξεκινήσαμε το τρίτο νέο μας πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, με τίτλο «Κατοικείν». Καλέσαμε τους μαθητές να διερευνήσουν το πώς κατοικούν το σπίτι, το σχολείο, τη γειτονιά, τον πλανήτη και τους τρόπους με τους οποίους μπορούν να μειώσουν το οικολογικό τους αποτύπωμα.

ΣΧΟΛΕΙΑ

Το πρόγραμμα δημιουργήθηκε σε συνεργασία με την HSBC μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς του 2011-12, και συμμετείχαν σε αυτό 48 σχολεία, 2.300 μαθητές, αλλά και 50 εκπαιδευτικοί μέσω σεμιναρίων.

Fishtips: ο κολιός ποτέ τον Αύγουστο Μπορεί όλοι να έχουμε ακούσει τη γνωστή παροιμία, ωστόσο η αλίευση και κατανάλωση κολιού κατά την περίοδο αναπαραγωγής του, δηλαδή τον Αύγουστο, είναι καταστροφική. Και αυτό γιατί η αλίευση και κατανάλωση ψαριών σε λάθος εποχή και πάνω από τα επιτρεπόμενα μεγέθη, είναι από τους βασικούς λόγους μείωσης των ιχθυαποθεμάτων στις ελληνικές θάλασσες. Το καλοκαίρι που μας πέρασε διοργανώσαμε εκστρατεία ευαισθητοποίησης για την υπεύθυνη κατανάλωση ψαριών. Στο πλαίσιο της εκστρατείας δημιουργήσαμε το «Fishtips», ένα εύχρηστο εργαλείο με συμβουλές και προτάσεις προς τους καταναλωτές για τα ελάχιστα επιτρεπόμενα μεγέθη ψαριών προς κατανάλωση και την εποχή αναπαραγωγής τους. To “Fishtips” είναι διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση www. wwf.gr/fishtips.

22 WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012


Το πρώτο Ελληνικό ντοκιμαντέρ για τα θαλάσσια θηλαστικά Στις ελληνικές θάλασσες, συγκατοικούμε με πτεροφάλαινες, το δεύτερο μεγαλύτερο ζώο στον πλανήτη με καρδιά στο μέγεθος ενός μικρού αυτοκινήτου, αλλά και φυσητήρες, το ζώο με τον μεγαλύτερο εγκέφαλο που έχει καταγραφεί ποτέ στο ζωικό βασίλειο! Αυτές είναι δύο μόνο από τις συναρπαστικές πληροφορίες που μεταφράσαμε μέσα σε 30 λεπτά σε μοναδικές εικόνες, στο ντοκιμαντέρ «Θαλάσσια θηλαστικά, οι συγκάτοικοί μας στις ελληνικές θάλασσες».

ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

Πρόκειται για το πρώτο ελληνικό ντοκιμαντέρ για τα θαλάσσια θηλαστικά, το οποίο δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος «Θάλασσα: Μάθε, Δράσε, Προστάτεψε» που υλοποιούν το WWF Ελλάς και η ΜΟm/Εταιρία για τη Μελέτη και Προστασία της Μεσογειακής Φώκιας σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Κητολογικών Ερευνών Πέλαγος και το Tethys Research Institute.

Υποστήριξε τον δικό σου Εθνικό Δρυμό Σε μια άλλη «γειτονιά» του διαδικτύου και σε συνεργασία με την Tetra Pak Hellas, δημιουργήσαμε την εφαρμογή «Υποστήριξε τον δικό σου Εθνικό Δρυμό», έναν διαγωνισμό μέσα από τον οποίο οι συμμετέχοντες καλούνταν να ανακαλύψουν την αξία και την ανάγκη προστασίας των ελληνικών δασών, να υποστηρίξουν το δασικό μας πρόγραμμα και να κερδίσουν πλούσια δώρα. Αναδημοσιεύοντας και προωθώντας, οι χρήστες της εφαρμογής ενημέρωναν και ευαισθητοποιούσαν τον διαδικτυακό τους «φιλικό κύκλο» για τους Εθνικούς Δρυμούς της χώρας και συγκέντρωναν πόντους, με στόχο να γίνουν «Chief Rangers» σε έναν από τους πέντε εθνικούς δρυμούς που παρουσίαζε ο διαγωνισμός (Εθνικός Δρυμός Πάρνηθας, Εθνικός Δρυμός Αίνου, Εθνικός Δρυμός Οίτης, Εθνικός Δρυμός Παρνασσού & Εθνικός Δρυμός Ολύμπου). Επιπλέον, η εφαρμογή φιλοξενούσε την «ελατοpedia», μια ειδικά σχεδιασμένη μικρή «εγκυκλοπαίδεια» για τα έλατα, γεμάτη με πλούσιες πληροφορίες για τα διαφορετικά είδη που ευδοκιμούν στα ελληνικά δάση, αλλά και τους τρόπους προστασίας τους.

Oικοσκόπιο kids, το «παιδί» του Οικοσκοπίου

Κρεμάλα, παζλ, αντιστοίχιση και μνήμη… Δώσαμε περιβαλλοντική ταυτότητα σε γνωστά και αγαπημένα παιχνίδια και δημιουργήσαμε το Οικοσκόπιο Kids, μια διαδικτυακή εφαρμογή που δίνει τη δυνατότητα στα παιδιά να εξοικειωθούν με την έννοια του χώρου, να διατρέξουν τον ελληνικό χάρτη, να ανακαλύψουν λίμνες και δάση, να οξύνουν την παρατηρητικότητα και τις αισθήσεις τους και να γνωρίσουν τα απειλούμενα και άλλα χαρακτηριστικά ελληνικά είδη. Το Οικοσκόπιο Kids, το «παιδί» του γνωστού μας Οικοσκοπίου, δημιουργήθηκε χάρη στην ευγενική υποστήριξη και χορηγία της ερευνητικής ομάδας Προηγμένων Τεχνολογιών Μάθησης και Πολιτισμού, CosyLab του Τμήματος Ψηφιακών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Πειραιά. Ευχαριστούμε θερμά για τη συνεργασία τους επιστημονικούς συνεργάτες της ομάδας κ. Στέλιο Διβάνη και κα Έλλη Διακαναστάση και τον αναπληρωτή καθηγητή Σίμο Ρετάλη.

www.oikoskopio.gr/oikoskopio-kids

WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012 23


Mεταδίδουμε οικολογική γνώση

«Άτλας» αλλαγών καλύψεων γης Η παρακολούθηση και καταγραφή των καλύψεων της γης αποτελεί ένα εξαιρετικά σημαντικό κομμάτι κάθε προσπάθειας αποτίμησης των πιέσεων που δέχεται το φυσικό περιβάλλον. Για αυτόν τον λόγο και στο πλαίσιο του προγράμματος του WWF Ελλάς, «Το Μέλλον των Δασών», ξεκινήσαμε από το 2008 μια μεγάλη και σημαντική εργασία: τη διαχρονική χαρτογράφηση των αλλαγών στις καλύψεις γης της χώρας, την οποία ολοκληρώσαμε και δημοσιοποιήσαμε τη χρονιά

που μας πέρασε. Η μελέτη των τάσεων στις καλύψεις της γης, μας δίνει την κομβική πληροφορία που χρειαζόμαστε για να αποτιμήσουμε τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις καίριων κοινωνικοοικονομικών διαδικασιών και να διατυπώσουμε αποτελεσματικές πολιτικές για την προστασία του φυσικού χώρου. Η συνολική εικόνα όσον αφορά στις αλλαγές των καλύψεων γης της χώρας μας κρούει τον κώδωνα του κινδύνου ως προς τη διαχείριση του χώρου στην Ελλάδα και την προστασία του φυσικού μας περιβάλλοντος. Την εικοσαετία 1987-2007, η χώρα μας απώλεσε περισσότερα από έξι εκατομμύρια στρέμματα φυσικών εκτάσεων, έναντι μιας αντίστοιχης αύξησης των γεωργικών και δευτερευόντως των λοιπών, κυρίως αστικών, καλύψεων. Στην περιπέτεια αυτού του τεράστιου εγχειρήματος, συνεργαστήκαμε με το Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης της Σχολής Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.).

Σεμινάρια για τα θαλάσσια θηλαστικά σε ολόκληρη την Ελλάδα Τον χρόνο που μας πέρασε ταξιδέψαμε σε όλη την Ελλάδα, διοργανώνοντας σεμινάρια ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης για την ανάγκη προστασίας των εννέα θαλάσσιων θηλαστικών που φιλοξενούνται στις ελληνικές θάλασσες. Επισκεφτήκαμε 19 περιοχές, 10 από τις 13 περιφέρειες της χώρας, αλλά και όλα τα μήκη και πλάτη των ελληνικών χωρικών υδάτων. Από την Πάτρα, την Κεφαλονιά, την Πρέβεζα και την Ηγουμενίτσα, μέχρι τον Βόλο, την Αλεξανδρούπολη, την Κρήτη και πολλά νησιά του Αιγαίου, όπως η Σύρος, η Ρόδος, η Μυτιλήνη και η Χίος.

WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012 25


28 19 961

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ

ΠΕΡΙΟΧΕΣ

Στα 28 σεμινάρια που πραγματοποιήσαμε, συμμετείχαν 246 άτομα από την τοπική αυτοδιοίκηση και φορείς που ασχολούνται - είτε έμμεσα είτε άμεσα - με την προστασία των θαλάσσιων θηλαστικών. Επιπλέον, συμμετείχαν 75 στελέχη του Λιμενικού Σώματος, πολίτες από τοπικές ΜΚΟ, φοιτητές του Τμήματος Επιστημών Θάλασσας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, καθώς και 640 φοιτητές των Σχολών Εμπορικού Ναυτικού της Ελλάδας και της Ακαδημίας του Πολεμικού Ναυτικού. Τα σεμινάρια πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του τριετούς ευρωπαϊκού προγράμματος «Θάλασσα: Μάθε, Δράσε, Προστάτεψε» που υλοποιούμε σε συνεργασία με τη ΜOm, το Ινστιτούτο Κητολογικών Ερευνών Πέλαγος και το Tethys Research Institute.

ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ

© Αntrea Bonetti

26 WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012


Επιχειρήσεις Συνειδητά το WWF, τόσο διεθνώς όσο και στην Ελλάδα, επιδιώκει τον διάλογο με τις επιχειρήσεις και εστιάζει στη δημιουργία πρωτοπόρων και εποικοδομητικών συνεργασιών, διατηρώντας παράλληλα την ανεξαρτησία, την ακεραιότητα και το δικαίωμά του να ασκήσει ανοιχτή κριτική.

© Αntrea Bonetti


Δουλεύουμε με τις επιχειρήσεις

Ολοκληρώθηκε με επιτυχία στις 31/12/2012 το πρόγραμμα Life+ «Climabiz», με τίτλο «Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα - Προετοιμάζοντας την Αγορά για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή» με δικαιούχο την Τράπεζα Πειραιώς και εταίρους την εταιρία συμβούλων Facets και το WWF Ελλάς. Στόχος του προγράμματος ήταν να προετοιμάσει την ελληνική αγορά, ούτως ώστε να προσαρμοστεί έγκαιρα στις νέες συνθήκες και να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες που προκύπτουν από την κλιματική αλλαγή.

Τα κυριότερα αποτελέσματα του προγράμματος ήταν: • Η αναλυτική, ανά κλάδο, χαρτογράφηση των κινδύνων και των ευκαιριών που απορρέουν από την κλιματική αλλαγή για τις ελληνικές επιχειρήσεις. • Ένα εργαλείο οικονομικής αποτίμησης των πιθανών συνεπειών των κινδύνων αυτών, αλλά και του ανταποδοτικού οφέλους που μπορούν να αποκομίσουν, επενδύοντας σε μέτρα και πρακτικές προσαρμογής και αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής. Η μεθοδολογία αυτή αποτελεί μια πανευρωπαϊκή καινοτομία, για την οποία έχει εκδηλωθεί ενδιαφέρον από διεθνείς φορείς, και θα αποτελέσει τη βάση πάνω στην οποία τα παραδοτέα του προγράμματος θα εξακολουθήσουν να αξιοποιούνται σε ένα ικανό βάθος χρόνου.

© Αntrea Bonetti

WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012 29


Διαφάνεια και λογοδοσία Το σύστημα οικονομικής διαχείρισης της οργάνωσης είναι έτσι δομημένο ώστε αφενός να εγγυάται τη χρηστή και αποτελεσματική διαχείριση των οικονομικών μας πόρων, και αφετέρου να εξασφαλίζει τη μεγαλύτερη δυνατή διαφάνεια των οικονομικών στοιχείων. Για αυτόν τον λόγο ακολουθούμε τα αυστηρότερα λογιστικά και διαχειριστικά πρότυπα, ενώ ελεγχόμαστε σε σταθερή βάση από εσωτερικούς και ανεξάρτητους οικονομικούς ελεγκτές (ορκωτοί λογιστές).

© Mario Alberto Magallanes Trejo


Ανοίγουμε τα «χαρτιά» μας

Στις δύσκολες εποχές, όπως η σημερινή, φαίνεται η σημασία της συλλογικής δράσης και της οργάνωσης της κοινωνίας των πολιτών. Όταν καταρρακώνεται η ποιότητα της ζωής και διακυβεύονται πολύτιμα κοινά αγαθά, όπως το περιβάλλον και οι φυσικοί πόροι, οι οργανώσεις και γενικότερα οι κοινωνικές συλλογικότητες εκ των πραγμάτων αναδεικνύονται ως βασικοί υπερασπιστές λύσεων για μια καλύτερη και βιώσιμη κοινωνία.

Ο ετήσιος απολογισμός μας για το 2012 εκδίδεται σε μια πολύ δύσκολη στιγμή για τις μη κυβερνητικές οργανώσεις και γενικότερα για την κοινωνία των πολιτών. Με αφορμή την έρευνα από τις αστυνομικές και δικαστικές αρχές για υποθέσεις κακοδιαχείρισης και απάτης εις βάρος τού Δημοσίου από συγκεκριμένα σωματεία και αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες, διαβάζουμε δημοσιεύματα και ακούμε κυβερνητικές δηλώσεις και ανακοινώσεις που αφήνουν σαφώς να εννοηθεί ότι συλλήβδην ο χώρος των ΜΚΟ λειτουργεί με αδιαφάνεια και κατασπαταλά πολύτιμους δημόσιους πόρους. Προφανώς καμία ΜΚΟ δεν είναι εξ ορισμού καλή, αδιάφθορη, διαφανής, κοινωφελής, αποτελεσματική. Εξ ορισμού όμως οι MKO οφείλουν να είναι ανεξάρτητες από πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα, να δουλεύουν για το κοινό καλό, να είναι μη κερδοσκοπικές, να προσφέρουν γνώση και λύσεις. Και τέλος, οι ΜΚΟ οφείλουν να λειτουργούν με ξεκάθαρους κανόνες διαφάνειας και να λογοδοτούν συνέχεια στη βάση στόχων που οριοθετούνται με σαφή κριτήρια και προτεραιότητες που δεν καθορίζονται από χρηματοδότες. Η κριτική περί συμφερόντων που κρύβονται πίσω από τις μη-κυβερνητικές οργανώσεις είναι αδικαιολόγητα ισοπεδωτική, καθώς μαζί με τα ξερά καίει και τα χλωρά. Όπως συμβαίνει με κάθε χώρο κοινωνικής ή πολιτικής δράσης, τελικός κριτής είναι προσωπικά ο πολίτης και συλλογικά η κοινωνία. Σε τελική ανάλυση, ας αναδειχθούν εκείνες οι οργανώσεις που λειτουργούν με ουσιαστική διαφάνεια, δημοσιοποιούν όλα τα στοιχεία για τις χρηματοδοτήσεις που δέχονται και διατηρούν την απόλυτα απαραίτητη ισορροπία μεταξύ των διαφόρων πηγών οικονομικής ενίσχυσης του έργου τους. Ας ξεχωρίσουν εν μέσω άλλων όσες οργανώσεις αποδεικνύουν ότι τα χρήματα των υποστηρικτών τους στηρίζουν έργο και όχι γραφειοκρατία και δηλώνουν ξεκάθαρα τον τρόπο στρατηγικού σχεδιασμού και επιλογής των δράσεών τους. Ταυτόχρονα, ας κατακριθούν και ας περιθωριοποιηθούν όσοι οικειοποιούνται την ταμπέλα της «μη-κυβερνητικής οργάνωσης» για να προωθήσουν σκοπούς που κάθε άλλο παρά κοινωφελείς είναι. Όπως αδιάλειπτα και με συνέπεια αποδεικνύει όλα αυτά τα χρόνια το WWF Ελλάς, η δουλειά της οργάνωσής μας στηρίζεται σε έναν στιβαρό στρατηγικό σχεδιασμό για τη διατήρηση της ελληνικής φυσικής κληρονομιάς και την οικολογική εγρήγορση της κοινωνίας. Σχεδιασμός που γίνεται πράξη από μια αφοσιωμένη ομάδα εκατοντάδων επιστημονικών συνεργατών, ενεργών εθελοντών και φίλων, στη βάση ενός ξεκάθαρου πλαισίου διαφάνειας και λογοδοσίας για το σύνολο της λειτουργίας της οργάνωσης. Ο τίτλος «μη κυβερνητική οργάνωση» είναι τίτλος τιμής για το WWF Ελλάς. Με την πολύτιμη δική σας εμπιστοσύνη και υποστήριξη, τιμούμε και αναδεικνύουμε αυτόν τον τίτλο σε κάθε μας βήμα.

WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012 31


Οικονομικά στοιχεία Κατά το οικονομικό έτος 2012 (1 Ιουλίου 2011 – 30 Ιουνίου 2012) τα έσοδα του WWF Ελλάς μειώθηκαν κατά 68.000 ευρώ φτάνοντας τα 3.533.000 ευρώ σε σχέση με το 2011 που ανήλθαν σε 3.601.000 ευρώ. Ειδικότερα για το οικονομικό έτος 2012 το 54% των εσόδων προήλθε από ιδρύματα, το 19% από τις εταιρείες, το 15% από τους ιδιώτες, το 8% από θεσμικούς φορείς και το 4% από λοιπές πηγές. Σύνολο εσόδων: €3.533.000

285

Οικονομικό έτος 01/07/2011 - 30/06/2012

175

533 1.855

685

Έσοδα σε χιλιάδες ευρώ

2012

2011

1.855

2.128

Εταιρίες

685

568

Ιδιώτες

533

543

Θεσμικοί φορείς

285

257

Λοιπά

175

105

Σύνολα

3.533

3.601

Ιδρύματα

32 WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012


Σε ότι αφορά τα έξοδα, το WWF Ελλάς, στοχεύει πάντα στην επίτευξη του μέγιστου δυνατού αποτελέσματος στον αγώνα για την προστασία της ελληνικής φύσης και τη διατήρηση της πλούσιας βιοποικιλότητας της Ελλάδας, με το χαμηλότερο δυνατό λειτουργικό κόστος. Όπως φαίνεται και από το διάγραμμα εξόδων κατά το οικονομικό έτος 2012 (1 Ιουλίου 2011 – 30 Ιουνίου 2012), τα διοικητικά έξοδα της οργάνωσης αποτέλεσαν το 4% των συνολικών δαπανών, ενώ το 81% αφορούσε έξοδα για την πραγματοποίηση προγραμμάτων για την προστασία του περιβάλλοντος και το 15% επενδύθηκε στον τομέα της ενημέρωσης για την ευαισθητοποίηση του κοινού γύρω από περιβαλλοντικά θέματα και για τις ενέργειες εξεύρεσης πόρων. Σύνολο εξόδων: €3.957.000

Οικονομικό έτος: 01/07/2011 - 30/06/2012

177 587

3.192

Έξοδα σε χιλιάδες ευρώ

2012

2011

3.192

2.985

Έξοδα εξεύρεσης πόρων

587

499

Διοικητικά έξοδα

177

187

3.957

3.671

Προγράμματα προστασίας

Σύνολα

WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012 33


Ανάλυση προγράμματος προστασίας

131

169

211 165 1.595

320

273

328

Έξοδα προγραμμάτων προστασίας (σε χιλιάδες ευρώ)

2012

2011

Προγράμματα πεδίου

1.595

1.464

Κοινωνία των πολιτών και εθελοντισμός

328

354

Συμμετοχή σε δράσεις διεθνούς δικτύου

273

277

Περιβαλλοντική πολιτική

320

267

Επιστημονική τεκμηρίωση

165

216

Δράσεις επικοινωνίας

211

167

Περιβαλλοντική εκπαίδευση

131

145

Κινητοποίηση επιχειρήσεων

169

95

3.192

2.985

Σύνολο

34 WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012


Ισολογισμός χρήσης 01.07.2011 - 30.06.2012 30-06-2012

30-06-2011

ΠΑΓΙΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

2.020.429

2.015.024

Γήπεδα-οικόπεδα

1.920.216

1.920.216

79.431

84.688

46,43

46,28

20.735

10.073

990.669

1.562.011

29.853

40.857

Χρεωστές διάφοροι

109.455

134.921

Ταμείο και καταθέσεις όψεως & προθεσμίας

851.360

1.386.233

Έσοδα χρήσεως εισπρακτέα

445.304

104.930

ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ

3.456.403

3.681.966

30-06-2011

30-06-2011

3.173.708

3.597.493

332.930

332.930

2.840.777

3.264.563

ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ

82.624

83.752

Προμηθευτές & πιστωτές διάφοροι

19.583

24.371

Φόροι-τέλη

20.595

27.932

Ασφαλιστικοί οργανισμοί

42.445

31.448

ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

Κτίρια-εγκαταστάσεις κτιρίων Λοιπός εξοπλισμός & ασώμ. ακινητοποιήσεις Εγγυήσεις ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Αποθέματα

ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ

ΠΑΘΗΤΙΚΟ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Κεφάλαιο Αποθεματικά

Γραμμάτια πληρωτέα

ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ

200.071 720

Έξοδα χρήσης δεδουλευμένα ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ

3.456.403

3.681.966

WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012 35


Βασικοί δείκτες απόδοσης Δείκτες

Οικ. έτος 2012

Οικ. έτος 2011

4,47%

5,1%

80,67%

81,3%

€ 1.738.575

€ 1.688.549

52

48

2,86

3,5

47.85%

50%

Κάλυψη στον τύπο (αριθμός αναφορών)

1.263

1.608

Μηνιαίος αριθμός μοναδικών επισκεπτών στην ιστοσελίδα του WWF Ελλάς

15.000

18.603

Ποσοστό διοικητικών εξόδων επί συνολικών εξόδων Ποσοστό του κόστους προγράμματος προστασίας της φύσης επί συνολικών εξόδων Ετήσιο κόστος μισθοδοσίας Aριθμός εργαζομένων την 30-06 σε ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης Αναλογία εσόδων προς έξοδα τμήματος εξεύρεσης πόρων Ποσοστό αδέσμευτων εσόδων

Το WWF Ελλάς ελέγχθηκε για την χρήση 01.07.2011 – 30.06.2012 από την ελεγκτική εταιρεία PricewaterhouseCoopers αφιλοκερδώς. Οι οικονομικές καταστάσεις είναι διαθέσιμες και στην ιστοσελίδα μας αλλά μπορείτε να τις προμηθευτείτε και από τα γραφεία μας.

36 WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012


© Αntrea Bonetti


H δύναμή μας είστε εσείς!

ΙΔΙΩΤΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΕΣ Παρά τις ιδιαίτερα δυσάρεστες καταστάσεις που βιώνει η χώρα μας, οι συμπολίτες μας, σε πείσμα των καιρών, στάθηκαν για άλλη μια φορά πλάι μας. Πολλοί δε ήταν αυτοί που εξέφρασαν την έντονη ανησυχία τους, υποστηρίζοντας οικονομικά το WWF Ελλάς. Πιο συγκεκριμένα, κατά το διάστημα 01/07/2011 – 30/06/2012, οι ιδιώτες που υποστήριξαν οικονομικά το έργο του WWF Ελλάς ανήλθαν σε 13.000 άτομα, μεταξύ των οποίων και 1.865 νέοι υποστηρικτές.

Οι Διακεκριμένοι Φίλοι μας που έχουν επιλέξει να συνεισφέρουν ετησίως με ποσά από 480 ευρώ και άνω, αριθμούν τους 109, ανάμεσα τους 6 νέοι. Δύο άτομα επέλεξαν να μας ενισχύσουν με μεγαλύτερα ποσά, ως Υψηλοί Δωρητές. Τέλος, το έργο μας ενίσχυσαν και άλλοι ιδιώτες με τη μορφή δωρεών εις μνήμη, συγκέντρωσης χρημάτων από κάποια άλλη κοινωνική εκδήλωση (γάμο, βάπτιση, γενέθλια), εταιρικής εγγραφής εργαζομένων ή μέσω κληροδοτημάτων κ.τ.λ. Υποστηρικτές Διακεκριμένοι Φίλοι Υψηλοί Δωρητές Κληροδοτήματα Άλλες δωρεές Σύνολο:

418.650 € 82.724 € 15.000 € 6.350 € 9.816 € 532.540 €

Επίσης, σημαντική βοήθεια μας προσέφεραν όλοι όσοι ανταποκρίθηκαν σε συμμετοχικές ενέργειες – δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι συμμετείχαν ενεργά στις διαδικτυακές εκκλήσεις μας για συλλογή υπογραφών, αλλά και σε άλλες εκστρατείες ευαισθητοποίησης και επικοινωνίας.

ΚΟΙΝΩΦΕΛΗ ΙΔΡΥΜΑΤΑ

Ένα μεγάλο ευχαριστώ προς τα Διοικητικά Συμβούλια των Ιδρυμάτων που ανταποκρίθηκαν στα αιτήματά μας και στηρίζουν αδιάκοπα το έργο μας. Για το διάστημα 01/07/2011 – 30/06/2012, η συμβολή Κοινωφελών Ιδρυμάτων της Ελλάδας και του εξωτερικού υπήρξε για ακόμη μια φορά ο ακρογωνιαίος λίθος της δράσης μας. Συγκεκριμένα, μας υποστήριξαν: Ίδρυμα Α. Γ. Λεβέντη, για το σύνολο του προγράμματος του WWF Ελλάς 250.000 € Ίδρυμα MAVA, για το σύνολο του προγράμματος του WWF Ελλάς 501.775 € Ίδρυμα MAVA, για το πρόγραμμα της Εταιρείας Προστασίας Πρεσπών 890.972 € Ίδρυμα MAVA, για το πρόγραμμα «Νησιωτικοί Υγρότοποι» 205.700 € Ίδρυμα Ι. Σ. Λάτση, για το πρόγραμμα «Το Μέλλον των Δασών» 5.000 € Ίδρυμα First Data, για το σύνολο του προγράμματος του WWF Ελλάς 1.305 € Σύνολο: 1.854.752 €

WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012 39


ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Για άλλη μια χρονιά ο χώρος των επιχειρήσεων βρέθηκε κοντά μας. Πιο συγκεκριμένα τη δουλειά μας υποστήριξαν οι εξής επιχειρήσεις: ΑΒ Βασιλόπουλος Πρόταση για προμήθεια βιώσιμων αλειευμάτων 68.443 € Ανταποδοτική Ανακύκλωση Συλλογή χρημάτων μέσω σημείων ανακύκλωσης 21.420* € Αυγά Βλαχάκη Χρηματοδοτικός μηχανισμός με την αγορά βιολογικών προιόντων 10.000 € Cannon Φωτοθήκη προγράμματος νησιωτικών υγροτόπων 7.500 € Carrefour Κινητοποίηση επιχειρήσεων 130.000 € Coca Cola 3E Δίκτυο προστασίας υγροτόπων Κρήτης 40.276 € Coca Cola 3E Σχολικός Διαγωνισμός υγροτόπων Κρήτης 20.000 € ΕΛΤΑ Συλλογή χρημάτων μέσω APS 2.886 € Eurobank Cards Κάρτα WWF Eurobank Visa 130.336 € 30.000 € Eurobank EFG Πρόγραμμα εξοικονόμησης «Εco2nomy» Frigoglass Πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης «Η πόλη του μέλλοντος» 30.400 € HSBC Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Κατοικείν» 21.200 € ΙΚΕΑ Χρηματοδοτικός μηχανισμός με την αγορά λαμπτήρων εξοικονόμησης 2.000 € Johnson Solutions Δωρεά για συμμετοχή σε εθελοντικά προγράμματα 772 € S&B Eταιρική εγγραφή εργαζομένων 1.350 € ΝΟΚΙΑ HELLAS Χορηγία Προγράμματος Ζακύνθου 30.000 € Τράπεζα Πειραιώς Κινητοποίηση επιχειρήσεων, πρόγραμμα «Climabiz» 20.698 € Tetra Pak Α.Ε. Διαδικτυακή Εφαρμογή – Εθνικοί Δρυμοί 3.000 € Unilever Α.Ε. Πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης «Χρησιμοποιώ Υπεύθυνα» 40.000 € Unilever Α.Ε. Μελέτη σκοπιμότητας για ελαιοκαλλιέργεια. 25.000 € Σύνολο: 635.281 € *ληξιπρόθεσμο ποσό που δεν έχει καταβληθεί

ΠΡΟΪΟΝΤΑ Η επίσημη σειρά προϊόντων με το λογότυπο του WWF στην Ελλάδα είναι πια πραγματικότητα, εμπλουτίζεται συνεχώς και όλο και περισσότεροι επιλέγουν τα είδη μας τόσο για τις προσωπικές τους αγορές όσο και για δώρα. Εκτός από τα σημεία πώλησης των εταιρειών, προϊόντα WWF Ελλάς μπορεί να βρει κανείς στο πωλητήριό μας στη Δαδιά, στα κεντρικά γραφεία της οργάνωσης στην Αθήνα και στο site www.ecofamily.gr . Επίσημοι Αδειούχοι COSMOSLAC ΑΕ PAXOS SA ΧΑΝΟΣ ΑΕ Σταμάτης Ιωαννίδης και Υιός ΑΕ

40 WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012

7.000 € 5.000 € 3.500 € 15.000 €


Sony Pictures Home Entertainment ΕΠΕ ECOFAMILY Εκδόσεις Ψυχογιός ΑΕ – Ποιός έκαψε την ουρά της αλεπούς Εκδόσεις Ψυχογιός ΑΕ – Ημερολόγιο NEF-NEF AE Συνεργασίες δικτύου WWF Σύνολο:

2.000 € 449 € 650 € 2.396 € 5.000 € 9.092 € 50.087 €

Θεσμικοί Φορείς Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Χρηματοδοτικό μέσο «LIFE+», πρόγραμμα «Η επιστροφή του Ασπροπάρη». Ευρωπαϊκή Επιτροπή –Χρηματοδοτικό μέσο «LIFE+ Information & Communication», πρόγραμμα «Θάλασσα» (δικαιούχος MΟm). Ευρωπαϊκή Επιτροπή –Χρηματοδοτικό μέσο «LIFE+ Περιβαλλοντική Πολιτική και Διακυβέρνηση», πρόγραμμα «Climabiz» Ευρωπαϊκή Επιτροπή –Χρηματοδοτικό μέσο «Ευφυής ενέργεια - Ευρώπη», πρόγραμμα «Πρωτάθλημα Εξοικονόμησης Ενέργειας, (ΠΕΞΕ)» Ευρωπαϊκή Επιτροπή –Χρηματοδοτικό μέσο «Ευφυής ενέργεια - Ευρώπη», πρόγραμμα «EuroTopten» Ευρωπαϊκή Επιτροπή –Χρηματοδοτικό μέσο «Ευφυής ενέργεια - Ευρώπη», πρόγραμμα «EuroTopten Max» Πράσινο Ταμείο –Συγχρηματοδότηση Προγράμματος Life «Θάλασσα» μέσω δικαιούχου MΟm Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς -Ευρωπαϊκό Δίκτυο Εθελοντών ΟΑΕΔ –12μηνη επιδότηση εργοδοτικών εισφορών ΟΑΕΔ –Επιχορήγηση σεμιναριών κατάρτισης προσωπικού (ΛΑΕΚ 0,45) Σύνολο:

27.644 € 38.250 € 18.260 € 39.562 € 20.391 € 4.320 € 43.170 € 51.982 € 41.463 € 355 € 285.397 €

Λοιπά Έσοδα Συγχρηματοδότηση Προγράμματος Life «Θάλασσα» μέσω δικαιούχου MΟm Δίκτυο WWF –Ευρωπαϊκή Εκστρατεία για την Κοινή Αλιευτική Πολιτική Δίκτυο WWF –Μεσογειακά γραφεία για την κοινή χάραξη στρατηγικής WWF Ολλανδίας –Πράσινη Οικονομία Τόκοι Πωλήσεις ειδών WWF Σύνολο:

40.600 € 11.426 € 7.215 € 50.000 € 41.932 € 24.271 € 175.444 €

WWF Ελλάς - Ετήσιος απολογισμός 2012 41


80% των περιβαλλοντικών δράσεων του WWF Ελλάς εντάσσεται στις παγκόσμιες προτεραιότητες του WWF.

Μας στηρίζουν περισσότεροι από 5.000.000 υποστηρικτές παγκοσμίως. Στην Ελλάδα οι υποστηρικτές μας ξεπερνούν τους 13.000.

Η οικονομική διαχείριση του WWF Ελλάς ελέγχεται από ορκωτούς λογιστές σε ετήσια βάση από το 1995.

WWF - Ετήσιος Απολογισμός 2012  

Διαβάστε τα πεπραγμένα του WWF Ελλάς για το 2012.