Issuu on Google+

Κωδ.: 7869 © Αndrea Bonetti / WWF Ελλάς

© aprilbell

Το θέμα είναι: Πτολεμαϊδα V Θα συνεχίσουμε βρώμικα;

Εν δράσει: Κίκο-Έλα: Οι πρώτοι ανιχνευτές


Στις σελίδες που ακολουθούν μπορείτε να διαβάσετε ένα μικρό δείγμα από αυτά που μας απασχόλησαν και συνεχίζουν προφανώς να μας απασχολούν. Το τελευταίο διάστημα, έχουμε ανοικτά αντιταχθεί στην επένδυση για νέο λιγνιτικό σταθμό στην Πτολεμαϊδα. Προφανώς δεν είμαστε a priori εναντίον των επενδύσεων. Όμως, στη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία, επενδύσεις σε ρυπογόνες και μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως ο λιγνίτης, θα εγκλωβίσουν την Ελλάδα για τουλάχιστον μισό αιώνα ακόμα σε ένα ενεργειακό μέλλον τεράστιου κόστους για τον πλανήτη και την κοινωνία μας. Τώρα είναι η στιγμή που η χώρα μας έχει ανάγκη από επενδύσεις με σεβασμό στο περιβάλλον που θα στηριχθούν στην καινοτομία και θα δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας. Μόνο έτσι η οικονομία θα ανακάμψει πραγματικά και θα γίνει ανταγωνιστική και βιώσιμη σε βάθος χρόνου. Πώς όμως βιώνουν οι κάτοικοι των περιοχών αυτών την ζωή τους, δίπλα από τα ορυχεία λιγνίτη της ΔΕΗ; Το κύριο θέμα λοιπόν του τεύχους αυτού παρουσιάζει αυτό ακριβώς, ένα σύντομο οδοιπορικό στα χωριά του λιγνίτη. Διαβάστε επίσης και μια πολύ ευχάριστη είδηση για την απόφαση του διεθνούς ποινικού δικαστηρίου της Χάγης να απαγορεύσει την φαλαινοθηρία στην Ιαπωνία. Χρόνια αγώνων από τις περιβαλλοντικές οργανώσεις απέδωσαν και τώρα υπάρχει ελπίδα για την επιβίωση των φαλαινών! Όμως και στη Δαδιά του Έβρου, εκεί όπου το WWF Ελλάς δραστηριοποιείται με πρόγραμμα προστασίας για τον ασπροπάρη, έχουμε ενδιαφέρουσες εξελίξεις. Ένα νέο μέλος προστέθηκε στην «οικογένεια» της Δαδιάς και αυτός είναι ο Κίκο, ένας εκπαιδευμένος σκύλος που ανιχνεύει δηλητηριασμένα δολώματα! Τα δηλητηριασμένα δολώματα είναι μια εξαιρετικά σημαντική απειλή για την φύση και την πανίδα της. Για ένα είδος γύπα σαν τον ασπροπάρη που πια μετρά μόλις 15 ζευγάρια στην χώρα μας, μια τέτοια απειλή μπορεί κυριολεκτικά να εξαφανίσει κάθε ελπίδα επιβίωσης. Έτσι λοιπόν, επιστρατεύθηκε ο Κίκο για να βοηθήσει στην δύσκολη αυτή προσπάθεια. Μήνες τώρα το πρόγραμμα «Καλύτερη Ζωή» προσπαθεί να μας διευκολύνει με λύσεις και ιδέες σχετικά με τη θέρμανση των σπιτιών μας και τη σπατάλη τροφίμων που δυστυχώς υπάρχει ακόμα και σε εποχή κρίσης. Τώρα μπορείτε να μάθετε περισσότερα για τη μεσογειακή διατροφή στο τραπέζι σας – όχι μόνο συμβάλλει στη μακροζωία αλλά είναι και καλή για το περιβάλλον καθώς το οικολογικό αποτύπωμα της μεσογειακής διατροφής είναι μικρότερο σε σχέση με την δυτικού τύπου διατροφή. Με αυτά και άλλα πολλά τρέχουμε, πάντα με την δική σας βοήθεια και πολύτιμη υποστήριξη. Καλή ανάγνωση! Δημήτρης Καραβέλλας

συμμετοχή Περιοδική έκδοση του WWF Ελλάς

Tεύχος 33, Δεκέμβριος 2013 - Ιανουάριος - Φεβρουάριος 2014

ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ WWF Ελλάς, Λεμπέση 21, 117 43 Αθήνα, τηλ.: 210 33 14 893, fax: 210 32 47 578

Όπως είπαν και οι Ruth Deighton & Γιάννη Σαρτζετάκης, όταν πήραν την απόφαση να κληροδοτήσουν στο WWF Ελλάς το κτήμα τους στη Σέττα Ευβοίας:

«Το πιο καλό πράγμα που αγόρασα ποτέ στη ζωή μου είναι ένα κομμάτι γης. Το πιο ικανοποιητικό πράγμα που έκανα ήταν που το δούλεψα. Το πιο σοφό πράγμα που έκανα ήταν που το κληροδότησα στο WWF.»

ΕΚΔΟΤΗΣ-ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Δημήτρης Καραβέλλας Λεμπέση 21, 117 43 Αθήνα, τηλ.: 210 33 14 893, fax: 210 32 47 578 ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΚΤΗΣ Γιώργος Βελλίδης

Μάθετε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Δημήτρης Καραβέλλας, Θεοδότα Νάντσου, Γιώργος Βελλίδης, Ιάσονας Κάντας.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ-ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ-ΣΚΙΤΣΑ Μάριος Βόντας © Copyright WWF Greece, 2014. Για αναδημοσίευση κειμένων από τον ΖΩΝΤΑΝΟ ΠΛΑΝΗΤΗ απαιτείται προηγουμένως άδεια του εκδότη. Η αναδημοσίευση φωτογραφιών απαγορεύεται.

Ραντεβού το Φθινόπωρο με νέες ιδέες και εκπλήξεις! Αγαπητοί φίλοι, Η έντυπη μας επικοινωνία από αυτό το τεύχος και στο εξής θα γίνεται δύο φορές το χρόνο, κατά την οποία θα λαμβάνετε τον ανανεωμένο ετήσιο απολογισμό μας μαζί με το ημερολόγιο, και μια πλούσια και πρακτική έκδοση σχετική με τη δράση μας. Η επόμενη λοιπόν επικοινωνία μας θα είναι στα τέλη Φθινοπώρου με μια διπλή αποστολή που θα περιλαμβάνει τον ανανεωμένο ετήσιο απολογισμό μας για το οικονομικό έτος 2014 (Ιούλιος 2013 – Ιούνιος 2014) και το επιτραπέζιο ημερολόγιο 2015 με τα αγαπημένα σκίτσα του Μάριου Βόντα. Οι παλαιότεροι υποστηρικτές το γνωρίζετε από τις προηγούμενες χρονιές και είχατε πολλές φορές ζητήσει την επανακυκλοφορία του. Ελπίζουμε ότι και οι νεότεροι θα το λατρέψετε και θα το χρησιμοποιείτε καθημερινά! Καλό καλοκαίρι!

για ένα ζωντανό πλανήτη Ευχαριστούμε την εταιρεία Μιχάλης Ορφανός ΑΕΒΕ - Γραφικές Τέχνες για τη δωρεάν εκτύπωση του περιοδικού!

Όλοι μας θα επιθυμούσαμε να γνωρίζουμε ότι, μετά το πέρασμά μας από αυτό τον κόσμο, τα αγαπημένα μας πρόσωπα, η οικογένεια και οι φίλοι μας θα συνεχίσουν να απολαμβάνουν έναν υγιή και ζωντανό πλανήτη. Το κληροδότημα αποτελεί μια πραγματικά «ιδιαίτερη» δωρεά. Είναι μια ζωντανή κληρονομιά των πεποιθήσεων και αξιών μας με διάρκεια.

Εξώφυλλο: © Αndrea Bonetti

Σε αυτό το τεύχος συνεργάστηκαν: Aλέξανδρος Κανδαράκης, Έμιλυ Κερν, Βίκυ Μπαρμπόκα, Σοφία Κουκουλάκη, Δέσποινα Τζιάλλα.

Η ζωή συνεχίζεται!

για το πρόγραμμα κληροδοτημάτων του WWF Ελλάς στο wwf.gr/el/ legacies ή επικοινωνήστε με την Έμιλυ Κερν, υπεύθυνη κληροδοτημάτων WWF Ελλάς, τηλ. 210 3311987 (εσ. 107), email: e.kern@wwf.gr

Μέσα από το παιχνίδι περιβαλλοντικής εκπαίδευσης «Χρησιμοποιώ υπεύθυνα» οι μαθητές μαθαίνουν καθημερινές πρακτικές για την ορθή χρήση των προιόντων με στόχο την εξοικονόμηση φυσικών πόρων. Πάνω από 1.500 μαθητές ευαισθητοποιήθηκαν και ανέλαβαν να κινητοποιήσουν συγγενείς και φίλους. Κατάφεραν να μιλήσουν σε 3.000 μέλη της σχολικής κοινότητας που δεσμεύθηκαν να υιοθετήσουν τις μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα που μετέφεραν οι «μικροί» ενεργοί πολίτες. Φέτος το παιχνίδι κάνει στάση στο εργοστάσιο της Ελαίδας και σε σχολεία της Αττικής με την υποστήριξη του ομίλου UNILEVER.

Δωρεές εις μνήμην Ευχαριστούμε θερμά

Το νέο ηλεκτρονικό σύστημα διαχείρισης της οργάνωσης μας κάνει πιο αποτελεσματικούς Επενδύσαμε στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου ηλεκτρονικού συστήματος διαχείρισης της οργάνωσης (Electronic Resource Planning – ERP) εξασφαλίζοντας αφενός ότι μακροπρόθεσμα θα μειώσουμε ακόμα περισσότερο το διοικητικό μας κόστος και αφετέρου ότι θα μπορούμε να παρακολουθούμε με ακόμα αποδοτικότερο και αμεσότερο τρόπο τη διαχείριση των πόρων μας. Η εταιρεία Entersoft παρείχε έκπτωση 50% στο αρχικό κόστος αγοράς του προγράμματος ERP, παραμετροποίησης και εγκατάστασης του πληροφοριακού συστήματος της οργάνωσης (ENTERSOFΤ EBS).

τον κύριο Χρήστο Ρούσσο για τη δωρεά ποσού 100 € που προσέφερε στο WWF Ελλάς, εις μνήμην Παναγιώτη Μπάτου. Εκφράζουμε τα συλλυπητήριά μας Μπορείτε να καταθέσετε τη δωρεά σας στους παρακάτω λογαριασμούς του WWF Ελλάς: Εθνική Τράπεζα: Αρ. Λογ/μού:104/48044064 Alpha bank: Αρ. Λογ/μού:1010020020-21025 Eurobank: Αρ. Λογ/μού: 0026-0101-59-0100114688


Κινδυνεύει ο Κυπαρισσιακός από την ολιγωρία του ΥΠΕΚΑ Κώδωνα κινδύνου έκρουσαν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις για τον Κυπαρισσιακό κόλπο, καθώς λίγες μόνο μέρες προτού ξεκινήσει η φετινή περίοδος ωοτοκίας, η δεύτερη σημαντικότερη παραλία ωοτοκίας για τις θαλάσσιες χελώνες Caretta caretta, κινδυνεύει με ευθύνη του Υπουργείου Περιβάλλοντος. Παρά το γεγονός ότι η χώρα μας παραπέμπεται στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης επειδή δεν έχει εξασφαλίσει επαρκώς την προστασία του απειλούμενου είδους στην περιοχή, οι ελληνικές αρχές επιδεικνύουν για ακόμη μια φορά ολιγωρία.

Δημιουργήστε μια νέα Ευρώπη για τον πλανήτη

Τα παιδιά προστατεύουν τον ασπροπάρη Φωτογραφία: © J.Zoll

18

Το μέλλον του ασπροπάρη περνάει μέσα από το σχολείο. Οι μαθητές αναλαμβάνουν δράση για την προστασία και την διατήρηση του πληθυσμού του για τις επόμενες γενιές. Στο πλαίσιο των προσπαθειών του WWF Ελλάς για τη διατήρηση του πληθυσμού του Ασπροπάρη, του μικρότερου από τους 3 γύπες που συναντώνται στο δάσος της Δαδιάς, συνεχίζουμε για 2η χρονιά σε συνεργασία με τα ΚΠΕ Σουφλίου και Μαρώνειας δράσεις συμβολικής υιοθεσίας ζευγαριών του είδους από σχολεία των ΠΕ Έβρου και Ροδόπης. Φέτος οι δράσεις θα επικεντρωθούν στην ανάδειξη του τεράστιου προβλήματος που δημιουργεί στο είδος η παράνομη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων. Ο στόχος για τη φετινή χρονιά είναι τα σχολεία να γυρίσουν ενημερωτικά βίντεο, να οργανώσουν ένα δίκτυο υποστηρικτών και να κατασκευάσουν πινακίδες ευαισθητοποίησης οι οποίες θα τοποθετηθούν σε αγροτικές και δασικές περιοχές (η ξυλεία είναι μία ευγενική χορηγία της βιομηχανίας επεξεργασίας ξύλου, ΑΚΡΙΤΑΣ Α.Ε.).

Τα ΜΜΕ υιοθετούν Ευχαριστούμε θερμά τους ιστότοπους που έχουν ανταποκριθεί μέχρι στιγμής στο πρόγραμμα του WWF Ελλάς «Τα ΜΜΕ υιοθετούν».

• palo.gr • neolaia.gr • herpetofauna.gr • doctv.gr • tvxs.gr • pulse.gr • openewz.gr • matiastanea.gr • paokfc.gr • enfo.gr • digitallife.gr • prasinizo.gr • e-fungus.gr • betorama.gr • gazzetta.gr • ellispoint.gr • subs.gr • freevox.gr • allsportsbet.gr • in.gr • cretevents.gr • noikokyra.gr • homefood.gr • haniotika-nea.gr • athinorama.gr • aetorachifarm.com • naro.gr • bionews.gr • tourismpress.gr • 6thgear.gr • eklogika.gr • trofoupoli.gr • jazzbluesrock.gr • cristallino.gr • rockstuff.gr • pharmaline.gr • emedi.gr • noikokyra.gr • attikipress.gr • xrimaonline.gr • cretalive.gr • 4paok.gr

Κατά την προεκλογική περίοδο των ευρωεκλογών της 25ης Μαΐου, ζητήσαμε από όλους τους υποψηφίους να δεσμευτούν για μία νέα Ευρώπη που θα σέβεται τα όρια του πλανήτη και τους πολίτες της. Έτ��ι, το WWF σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, μέσα από την καμπάνια «Δημιουργήστε μια νέα Ευρώπη για τον πλανήτη», κάλεσε τους υποψηφίους ευρωβουλευτές να δεσμευτούν για εννέα περιβαλλοντικές προτεραιότητες που μας αφορούν όλους. Περισσότεροι από 30 Έλληνες υποψήφιοι ευρωβουλευτές και πάνω από 600 σε πανευρωπαϊκό επίπεδο ανταποκρίθηκαν σε αυτό το κάλεσμα αλλά και στις προτεραιότητες των ίδιων των Ευρωπαίων πολιτών, καθώς πρόσφατη έρευνα δείχνει ότι σε ποσοστό 95%, οι πολίτες της ΕΕ αισθάνονται πως η προστασία του περιβάλλοντος είναι σημαντική και τους αφορά προσωπικά, ενώ το 81% πιστεύει ότι η ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία είναι απολύτως απαραίτητη.

Για μια καλύτερη διατροφή Με μεγάλη επιτυχία ολοκληρώθηκε η σειρά βιωματικών εργαστηρίων που διοργάνωσε η Καλύτερη Ζωή στις 3, 10 και 11 Μαΐου με θέμα τη διατροφή και όλα όσα αξίζει να γνωρίζουμε. Συνολικά περισσότεροι από 250 πολίτες παρακολούθησαν τα 4 διαφορετικά εργαστήρια και οι εντυπώσεις ήταν παραπάνω από θετικές! «Τι μαθαίνουμε από την ετικέτα ενός τροφίμου», «Προετοιμάζω το ιδανικό γεύμα για εμένα και την οικογένειά μου», «Μάθε τα πάντα για φρούτα και λαχανικά» «Τα πάντα για τα ψάρια». Αυτοί ήταν οι τίτλοι των τεσσάρων βιωματικών εργαστηρίων και μπορείτε να φανταστείτε πόσο τυχεροί ήταν όσοι βρέθηκαν στη «Στέγη του ΣυνΑθηνά», ακριβώς απέναντι από τη Βαρβάκειο Αγορά, για να παρακολουθήσουν τους ειδικούς και να συμμετέχουν διαδραστικά σε μία σειρά σεμιναρίων που είχε ως στόχο να δείξει στους πολίτες ότι δεν είναι δύσκολο να κάνουν καλύτερες διατροφικές επιλογές που βοηθούν την υγεία τους αλλά και το περιβάλλον. Ακόμη όμως και για όσους δεν κατάφεραν να βρεθούν δια ζώσης στα σεμινάρια, δεν υπάρχει λόγος απογοήτευσης: Infographics, συμβουλές για σωστή ανάγνωση των ετικετών τροφίμων, κατάλογος με την εποχικότητα των φρούτων και λαχανικών, μεζούρα για τα μεγέθη των ψαριών και χρηστικές πληροφορίες για τα τροφικά προϊόντα βρίσκονται στα toolkits, τα οποία αξίζει να βρείτε και να κρατήσετε όλοι, μέσα από το site της Καλύτερης Ζωής, www.kalyterizoi.gr.

wwf e-shop

Εν τάχει Πρόσω ολοταχώς για το πρόγραμμα ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE Χάραξη ασφαλών μονοπατιών, καταγραφή της χερσαίας πανίδας και χλωρίδας, κοινωνικο-οικονομική μελέτη της ευρύτερης περιοχής, παρακολούθηση της μεσογειακής φώκιας Monachus monachus και ολόφρεσκα επικοινωνιακά εργαλεία, είναι οι δράσεις που υλοποιεί αυτήν την περίοδο, στα πρώτα του βήματα, το πρόγραμμα ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE στη Γυάρο. Με σταθερή πλέον παρουσία στην πρωτεύουσα των Κυκλάδων Ερμούπολη της Σύρου, η ομάδα του ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE πραγματοποιεί τις απαραίτητες προπαρασκευαστικές ερευνητικές αποστολές στη Γυάρο. Ποιος είναι όμως ο στόχος αυτών των πρώτων βημάτων; Ο Δρ. Σπύρος Κοτομάτας, συντονιστής του προγράμματος, απαντά: «Ο απώτερος στόχος είναι να δημιουργήσουμε ένα μοντέλο βιώσιμης Θαλάσσιας Προστατευόμενης Περιοχής (ΘΠΠ) που θα προστατεύει το θαλάσσιο περιβάλλον, ενώ παράλληλα θα στηρίζει το μέλλον των τοπικών κοινωνιών. Ένα μοντέλο που πιστεύουμε πως θα αποδειχθεί λειτουργικό και επιτυχημένο, δείχνοντας τον δρόμο σε ολόκληρη τη Μεσόγειο». Μέχρι στιγμής λοιπόν, το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Κρήτης έχει πραγματοποιήσει την παρθενική του έρευνα πεδίου στη Γυάρο, καταγράφοντας τη χλωρίδα και την πανίδα. Παράλληλα, η ΜΟm/Εταιρία για τη Μελέτη και Προστασία της Μεσογειακής Φώκιας συνεχίζει την παρακολούθηση του τοπικού πληθυσμού της μεσογειακής φώκιας Monachus monachus. Όλες οι δράσεις αλλά και οι στόχοι του προγράμματος παρουσιάζονται μέσα από τον πρόσφατα εγκαινιασμένο δικτυακό του τόπο www.cycladeslife.gr.

Στο σφυρί και ο Αιγιαλός! Καθώς το τεύχος έκλεινε, το νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Οικονομικών για τον αιγιαλό ήρθε σαν «κεραυνός εν αιθρία». Η νομική μας ομάδα ανέλυσε κάθε άρθρο του πριν καταλήξει ότι πρόκειται για μια καταστροφική κίνηση, τόσο για τις ακτές μας όσο και για μας που τις απολαμβάνουμε! Καταθέσαμε δημόσια κριτική, στείλαμε επιστολή σε όλους τους βουλευτές, και συμμετείχαμε στη διεθνή συλλογή υπογραφών. Σε συνάντηση με το Υπουργείο Οικονομικών, ο διευθυντής μας Δημήτρης Καραβέλλας παρέδωσε 112 χιλιάδες υπογραφές διαμαρτυρίας από το AVAAZ.org. Είμαστε σε επιφυλακή καθώς περιμένουμε να κατέβει στη Βουλή μετά τις εκλογές. Θα σας κρατήσουμε ενήμερους για τις εξελίξεις στο www.wwf.gr

Για πρώτη φορά, όλα τα προϊόντα μας κοντά σου μόνο με ένα κλικ, από όπου και αν βρίσκεσαι, ανά πάσα στιγμή.

3


Η μεσογειακή διατροφή ολιστικά και κοινωνικά, δηλαδή τρόπος ζωής!

Η πυραμίδα απεικονίζει με εύληπτο τρόπο τη συχνότητα με την οποία μπορούμε να καταναλώνουμε τις διάφορες τροφές. Στη βάση της πυραμίδας βρίσκονται τα τρόφιμα που μπορούμε να καταναλώνουμε σε ημερήσια βάση, ενώ όσο ανεβαίνουμε στην πυραμίδα θα πρέπει να περιορίζουμε την κατανάλωση των τροφίμων.

Βλέπω γύρω μου ολόκληρες ιστορίες που ξετυλίχτηκαν εδώ τις μέρες που πέρασαν. Ζώα που ξαπόστασαν, κυνηγήθηκαν, που έδωσαν μάχες για την τροφή τους. Όλα αυτά δε μου τα λένε τα μάτια μου, αλλά η αλάνθαστη όσφρησή μου. Τώρα όμως… Να! Βρήκα κάτι που δεν ταιριάζει εδώ. Για δες … μήπως είναι αυτό που ψάχνουμε; 4

Μπράβο Κίκο! Μόλις βρήκες ένα δηλητηριασμένο δόλωμα! Πριν δύο μήνες έφτασαν για πρώτη φορά στην Ελλάδα δυο πολύ ξεχωριστά σκυλιά. Δεν ξεχωρίζουν από τη ράτσα τους, διασταύρωση βέλγικο λυκόσκυλο με γερμανικό, αλλά από το …επάγγελμά τους: είναι οι πρώτοι ανιχνευτές δηλητηριασμένων δολωμάτων! Μετά από 6 μήνες φοίτησης στην Ισπανία, στην ειδική ακαδημία του μοναδικού Jesus Lopez Valladolid, ο Κίκο ήταν έτοιμος για την

Φωτογραφίες: © Θάνος Καστρίτης

αποστολή του. Η Έλα Κρετ, η περιβαλλοντολόγος μας στη Δαδιά, πέρασε ένα μήνα μαζί του για να μυηθεί στα μυστικά του «κόσμου των σκύλων». Το ζώο που στις πόλεις κατεξοχήν υποφέρει από τη χρήση της «φόλας», έρχεται τώρα να πάρει την «εκδίκησή» του, βοηθώντας μας να καθαρίσουμε την ύπαιθρο από την κρυφή αυτή απειλή.

Στη βάση της κυριαρχούν τα φρούτα, τα λαχανικά και τα όσπρια που παρέχουν φυτικές ίνες, και βιταμίνες. Περιέχονται επίσης τροφές (μη επεξεργασμένες) που είναι πλούσιες σε φυτικές ίνες όπως είναι το ψωμί, τα ζυμαρικά, το ρύζι, όλα κατά προτίμηση ολικής άλεσης, άλλα και τα δημητριακά και οι πατάτες (ιδανικά βραστές ή ψημένες). Ακολουθούν το ελαιόλαδο και οι ελιές, οι ξηροί καρποί και οι σπόροι, εξαιρετικά θρεπτικές τροφές όταν καταναλώνονται με σύνεση. Έπονται τα γαλακτοκομικά που η καθημερινή και μέτρια κατανάλωσή τους εξασφαλίζει στον οργανισμό ασβέστιο, πρωτεΐνες και βιταμίνες Β. Πιο πάνω είναι τα ψάρια και τα πουλερικά και το κόκκινο κρέας που καλό είναι να καταναλώνονται μέχρι 2 φορές την εβδομάδα. Θα εκπλαγείτε όταν δείτε συγκεντρωτικά την πυραμίδα και ποιες είναι οι αληθινές ανάγκες του σώματος μας, αυτού του πολύπλοκου μηχανισμού που απαιτεί να τον τροφοδοτούμε με καθαρές πρώτες ύλες. «Είμαστε ό,τι τρώμε», έτσι δεν λένε; Μάλιστα, ερευνητές του Barilla Center for Food and Nutrition έκαναν κάτι απλό κι εξαιρετικά σημαντικό. Δίπλα στην πυραμίδα της μεσογειακής διατροφής τοποθέτησαν την πυραμίδα της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης, δηλαδή αυτής που προκαλείται στο περιβάλλον μέσα από την παραγωγή των διαφόρων τροφίμων. Όπως θα δείτε, στην πυραμίδα της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης όσο προχωράμε προς τη βάση τόσο μεγαλύτερες είναι οι επιπτώσεις. Είναι εύκολο να διαπιστώσουμε πόσο συμπλέουν οι δύο πυραμίδες: ό,τι ωφελεί την υγεία μας ωφελεί και το περιβάλλον. Έτσι λοιπόν, για καλύτερη υγεία και λιγότερες επιπτώσεις στο περιβάλλον, περιορίζουμε γλυκά, κόκκινο κρέας και τυροκομικά και αποφεύγουμε, παρότι είναι πολύ δελεαστικά, τα αλμυρά σνακ, τα

τηγανητά, τα επεξεργασμένα αλλαντικά αλλά και τα μπισκότα, τα παγωτά και τα ροφήματα με ζάχαρη. Προτιμάμε αφθονία φρούτων και λαχανικών αλλά και πατάτες, όσπρια, ζυμαρικά. Μην ξεχνάτε όμως ότι τα μυστικά μίας καλύτερης διατροφής είναι το μέτρο, η ποικιλία και η κατανάλωση τροφίμων από όλες τις ομάδες στις σωστές ποσότητες και συχνότητα. Και κυρίως θυμηθείτε ότι με το να ακολουθείτε όλα όσα προτείνει η μεσογειακή διατροφή επιτυγχάνετε το στόχο σας μόνο κατά το ήμισυ. Το άλλο μισό θα το πετύχετε με επαρκή ανάπαυση, σωματική άσκηση και συντροφικότητα. Κοινώς, προτιμήστε να τρώτε στο τραπέζι με παρέα, να αθλείστε περισσότερο και να μην υποτιμάτε την μεσημεριανή ξεκούραση ή έναν απογευματινό μισάωρο ύπνο.

Λιγότερα τροφοχιλιόμετρα Τι είναι τροφοχιλιόμετρα; Σε απλά ελληνικά είναι η απόσταση την οποία διανύουν τα τρόφιμα από τον τόπο παραγωγής τους μέχρι το σημείο της τελικής κατανάλωσης τους. Συμπεριλαμβάνονται οι μεταφορές των τροφίμων ανάμεσα στα διάφορα στάδια του κύκλου ζωής τους, δηλαδή από το σημείο παραγωγής, στην επεξεργασία και στο τελικό σημείο λιανικής πώλησης. Εδώ και αρκετό καιρό έχει ξεκινήσει μια παγκόσμια άτυπη προσπάθεια για περιορισμό των τροφοχιλιομέτρων, καθώς φαίνεται πως σε αρκετές περιπτώσεις όσο μεγαλύτερη είναι η απόσταση τόσο μεγαλύτερη είναι η περιβαλλοντική επιβάρυνση. Πιο ξακουστή πρωτοβουλία είναι η «δίαιτα των 100 μιλίων», όπου εστιατόρια, ξενοδοχεία αλλά και μεμονωμένα νοικοκυριά προσπαθούν και καταφέρνουν να χρησιμοποιούν προϊόντα που παράγονται σε ακτίνα 100 μιλίων. Αυτό δεν είναι καλό μόνο για τη μείωση των τροφοχιλιόμετρων. Είναι καλό και για την τοπική οικονομία, καθώς έτσι υποστηρίζονται οι τοπικοί παραγωγοί, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό και για την Ελλάδα της κρίσης. Βέβαια δεν είναι όλα τα μεταφορικά μέσα το ίδιο. Σαφώς καλύτερη είναι η μεταφορά με πλοίο, σαφώς χειρότερη η μεταφορά τροφίμων με αεροπλάνο!

17


Δηλητηριασμένα δολώματα: «νάρκες» στη φύση

Εν δράσει

Τα δηλητηριασμένα δολώματα μετατρέπουν την ύπαιθρο σε ναρκοπέδιο, αόρατο ακόμα και για τα ζώα που έχουν τις πιο οξυμένες αισθήσεις. Είναι το πεδίο ενός κρυφού πολέμου όπου πρωταγωνιστούν ορισμένοι κτηνοτρόφοι που έχουν υποστεί ζημιές από ζώα, όπως λύκους, και επιλέγουν τις φόλες, αντί για την προστασία με φυσικά μέσα, όπως φράχτες ή τσοπανόσκυλα. Ακόμα, ορισμένοι λαθροκυνηγοί, που λέγεται ότι έτσι «καθαρίζουν» τις περιοχές που κυνηγούν από τα ίχνη άλλων ζώων. Οι δηλητηριαστές αποτελούν τη μειοψηφία, όμως το κόστος το πληρώνουν όλοι: κτηνοτρόφοι χάνουν τα τσοπανόσκυλα που προστατεύουν τα κοπάδια τους, κυνηγοί χάνουν τα κυνηγόσκυλά τους. Κι ενώ κάποια ζώα που μερικοί τα βρίσκουν ενοχλητικά εξοντώνονται, το αποτέλεσμα είναι ένας φαύλος κύκλος. Η εξής παράλογη ιστορία έφτασε στα αυτιά μας: ένας κτηνοτρόφος στην Πελοπόννησο, αφού εξολόθρευσε τα τσακάλια με χρήση δολωμάτων, γέμισε ποντίκια. Αντιμέτωπος με τη νέα επιδημία, έκανε αίτηση για επανεισαγωγή των τσακαλιών στην περιοχή!

ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΖΩΗ

Καλύτερη διατροφή 16

Μετά την πολύ επιτυχημένη θεματική της σπατάλης τροφίμων, η Καλύτερη Ζωή παραμένει καλεσμένη στο τραπέζι μας, αυτή τη φορά για να μας μυήσει στα μυστικά της Μεσογειακής διατροφής. Έχουμε σίγουρα ακούσει ότι οι παππούδες μας ακολουθούσαν πιστά τη συνταγή της μεσογειακής διατροφής «γι’ αυτό και έζησαν πολλά και καλά χρόνια»! Θα έχουμε επίσης διαβάσει ότι η μεσογειακή διατροφή συνίσταται στην καθημερινή κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, δημητριακών, όσπριων και ελαιόλαδου και στη χαμηλή κατανάλωση κόκκινου κρέατος και …γλυκισμάτων. Προβλέπει

μάλιστα ένα ποτηράκι κρασί στη διάρκεια των γευμάτων και επιμένει στην κατανάλωση πολλών υγρών και πλέον είναι ευρέως αποδεκτή για τις θετικές επιδράσεις της στην υγεία μας. Έχει βρεθεί δηλαδή ότι συμβάλλει στη μακροζωία και ότι είναι ευεργετική για την πρόληψη χρόνιων νοσημάτων όπως οι καρδιαγγειακές ασθένειες και ο καρκίνος. Αυτό που ίσως δε γνωρίζουμε είναι ότι η μεσογειακή διατροφή είναι καλή και για το περιβάλλον. Επιστήμονες έχουν εκτιμήσει πως το οικολογικό αποτύπωμα της μεσογειακής διατροφής είναι μικρότερο σε σχέση με την τυπική δυτική διατροφή.

Παράπλευρες απώλειες: Γύπες Παρόλο που τα αρπακτικά πουλιά δεν αποτελούν ποτέ τον στόχο των δηλητηριαστών, είναι το πιο ευάλωτο παράπλευρο θύμα τους, αφού είναι φτιαγμένα για να καθαρίζουν τη φύση από τα νεκρά ζώα. Όμως για ένα γύπα σαν τον ασπροπάρη, που πια μετρά μόλις 15 ζευγάρια πουλιών στην Ελλάδα, η παραμικρή αφύσικη απειλή μπορεί να εξαφανίσει τις ελπίδες του για επιβίωση.

Το πρόγραμμα Φέτος για πρώτη φορά στην Ελλάδα, σε δύο περιοχές και από δυο περιβαλλοντικές οργανώσεις (το WWF Ελλάς στον Έβρο-Ροδόπη και η την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρία στα Μετέωρα), θα δραστηριοποιηθούν δύο ειδικές ομάδες με σκύλους με σκοπό την αντιμετώπιση του φαινομένου των δηλητηριασμένων δολωμάτων. Η δράση αυτή αποτελεί μέρος του προγράμματος LIFE10 NAT/BG/000152, με τίτλο «Επείγοντα μέτρα για την εξασφάλιση της επιβίωσης του Ασπροπάρη (Neophron percnopterus) στη Βουλγαρία και την Ελλάδα» το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία των: Ορνιθολογική Εταιρεία της Βουλγαρίας (Bulgarian Society for the Protection of Birds-BSPB), Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, WWF Ελλάς και Ορνιθολογική Εταιρεία της Μεγάλης Βρετανίας (Royal Society for the Protection of BirdsRSPB). Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ίδρυμα Α.Γ. Λεβέντη. Η αγορά του εκπαιδευμένου σκύλου και η εκπαίδευση της Έλας στην Ισπανία χρηματοδοτήθηκε από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία (ΕΟΕ).

© Victoria Sa

ravia

Ο Κίκο στην υπηρεσία του Ασπροπάρη Γι’αυτό ήρθε ο Κίκο στην Ελλάδα. Ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου, τώρα γίνεται ο προστάτης των αρπακτικών και του ασπροπάρη. Η εκπαίδευσή του τον έχει προετοιμάσει για να εντοπίζει ένα νεκρό ζώο που δεν πέθανε από φυσικά αίτια, αλλά δηλητηριάστηκε. Η ανταμοιβή του; Το παιχνίδι με την Έλα. Όταν βρει ένα δηλητηριασμένο κουφάρι ή φόλα (δηλητηριασμένο δόλωμα), τότε ακολουθεί ένα έντονο παιχνίδι με τη συνοδό του, ως επιβράβευση που πέτυχε το στόχο του! Όσες περισσότερες περιοχές καθαρίσουν η Έλα και ο Κίκο από φόλες, τόσο λιγότερες οι πιθανότητες να δηλητηριαστούν οι ασπροπάρηδες και πολλά άλλα ζώα.

«Πάντα αγαπούσα τα σκυλιά και ενώ ως παιδί θα ήθελα να έχω, δεν το κατάφερα! Ποτέ δε φανταζόμουν ότι μεγαλώνοντας θα κατέληγα με το σκύλο που πάντα ήθελα αλλά και τον πιο πιστό συνεργάτη μου. Βέβαια, είναι τόσο επίμονος και εργατικός, που δεν είναι πάντα εύκολο να ακολουθώ το ρυθμό του. Στις αποστολές μας, σε μια ώρα καλύπτει περίπου 16 χιλιόμετρα!» μας λέει η Έλα. Ευχηθείτε τους καλή επιτυχία!

Αποκλειστικός δωρητής:

Φωτογραφία: © Andrea Bonetti / WWF Ελλάς

5


Photo: © naturepl.com / Andy Rouse / WWF-Canon

Ποιο είναι όμως το αύριο; Το Διεθνές ποινικό δικαστήριο της Χάγης διέταξε την άμεση παύση της ιαπωνικής φαλαινοθηρίας στην Ανταρκτική, δεδομένης της παγκόσμιας απαγόρευσης που ισχύει από το 1986. Έκρινε πως το κυνήγι ως και 1000 φαλαινών το χρόνο στην πραγματικότητα δεν γίνεται για «επιστημονική έρευνα». 6

Το 1986, μετά από χρόνια μείωσης των πληθυσμών των περισσότερων ειδών φαλαινών

και την πίεση των περιβαλλοντικών οργανώσεων, τα κράτη που απάρτιζαν τη Διεθνή Επιτροπή Φαλαινοθηρίας απαγόρευσαν την εμπορική φαλαινοθηρία, με στόχο να δώσουν την ευκαιρία στους πληθυσμούς να ανακάμψουν. Η Ιαπωνία όμως συνέχισε το κυνήγι, κάτω από νέο μανδύα: αυτόν της «επιστημονικής έρευνας».

Η επιστημονική εξαίρεση Από εκείνη τη μέρα, η Ιαπωνία έχει σκοτώσει πάνω από 14.000 φάλαινες, κυρίως στη θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή του Νότιου Ωκεανού στην Ανταρκτική. Το κρέας των φαλαινών που έχουν σκοτωθεί για «επιστημονική έρευνα» πωλείται στην αγορά στην Ιαπωνία. Έτσι, άλλωστε - δικαιολογείται η κυβέρνηση της χώρας - καλύπτεται το κόστος του επιστημονικού προγράμματος! Όμως το Διεθνές ποινικό δικαστήριο έκρινε ότι το επιστη-

μονικό πρόγραμμα της Ιαπωνίας είναι «βιτρίνα» για τη συνέχιση της εμπορικής φαλαινοθηρίας. Ως επιστημονικό πρόγραμμα, δεν έχει φέρει αποτελέσματα, αλλά και θανατώνει φάλαινες για σκοπούς που θα εξυπηρετούνταν πολύ καλύτερα με παρατήρηση και άλλες μεθόδους. Για παράδειγμα, οι διατροφικές συνήθειες των φαλαινών δεν ανακαλύπτονται από μελέτη του στομαχιού του νεκρού ζώου, αφού εκεί θα βρεθεί μόνο το τελευταίο της γεύμα!

«Εμείς είμαστε υποχρεωμένοι να ζήσουμε με τη ΔΕΗ και να παλέψουμε για μία ΔΕΗ καλύτερη και ανθρώπινη που θα σέβεται το περιβάλλον και από την οποία θα απαιτήσουμε κάποια στιγμή μελλοντικά να αλλάξει προς το καλύτερο τα δεδομένα στην περιοχή», θα συμπληρώσει ο κ. Αθανασιάδης από την Ποντοκώμη. πράγματι το οχτάμηνο το έχει ανάγκη η περιοχή. Δεν έχει ο κόσμος πού να δουλέψει. Πάνω σε αυτή τη λογική υπάρχει μια μειωμένη αντίδραση. Το κόστος όμως είναι μεγάλο γιατί αφορά τη ζωή του ανθρώπου και το μέλλον μιας ολόκληρης περιοχής». Παρόλα αυτά, κανείς δεν οραματίζεται ένα μέλλον χωρίς τη ΔΕΗ στην περιοχή. Το αντίθετο σε πολλές περιπτώσεις. Κανείς από όσους τουλάχιστον συνομίλησαν μαζί μας δεν φαίνεται να μπορεί να φανταστεί τη ζωή του χωρίς τη ΔΕΗ. Θέλουν μια ανθρώπινη ΔΕΗ, θέλουν μια ανθρώπινη ζωή. Είναι άλλωστε γεγονός ότι εδώ και δεκαετίες, η επιχείρηση αποτέλεσε οικονομικό στήριγμα για μια ολόκληρη περιοχή.

Ένα καλύτερο μέλλον ονειρεύονται οι κάτοικοι των χωριών του λιγνίτη, όπως ακριβώς και όλοι μας σε αυτή τη χώρα. Ένα μέλλον με επιλογές, με επιχειρήσεις που σέβονται τον εαυτό τους, τη φύση και κυρίως τον άνθρωπο. Κάπου εκεί ταυτίζομαι. Αν μου στερείς το δικαίωμα στην επιλογή, μου στερείς το δικαίωμα στην προσωπική μου ελευθερία και πρόοδο. Μόνο σε αυτό ταυτίζομαι. Μόνο σε αυτό γιατί πλέον οι 6 ώρες διαδρομής ανήκουν στην επιστροφή σε μια Αθήνα μπερδεμένη και μακρινή. 6 ώρες διαδρομής με αποσκευές να ξεχειλίζουν πάλι από αμήχανες ερωτήσεις, αυτή τη φορά προς τον εαυτό μου: πόσο κοστίζει η ανάπτυξη; Πού τελειώνει ο μονόδρομος και πού αρχίζουν τα σταυροδρόμια των επιλογών; Πόσο μακριά θα μας φτάσει η απληστία μας; Μήπως στην ομηρία των χωριών του λιγνίτη είμαι κι εγώ όμηρος και δεσμοφύλακας μαζί; Ερωτήσεις αμήχανες προς τον εαυτό μου. Ερωτήσεις αμήχανες να με συνοδεύουν ξημερώματα επιστροφής μέχρι την πόρτα του σπιτιού μου. Ερωτήσεις αμήχανες να συμπυκνώνονται στο πάτημα ενός διακόπτη: αυτού που ανάβει το φως στο σαλόνι μου.

15


Εν δράσει

Μια διαφορετική παράδοση;

Ένα ακόμη χωριό αυτή τη φορά ακριβώς στη μέση μεταξύ Κοζάνης και Πτολεμαΐδας, και με έναν δρόμο να τη χωρίζει από τον ΑΗΣ Καρδιάς, ο δάσκαλος, κ. Αθανασιάδης, είναι μεταδοτικότατος και σαφής, προσθέτοντας ένα ακόμη μέτρο στο ζύγι. Όπως ακριβώς απαιτεί και το επάγγελμά του…

Γούστα που αλλάζουν: σήμερα, η ζήτηση έχει μειωθεί τόσο ώστε η κατανάλωση κρέατος φάλαινας στην Ιαπωνία να είναι μόλις στο 1% του επιπέδου του 1960. Απούλητο κρέας: Το 2012, τα τρία τέταρτα του κρέατος φάλαινας που ήρθαν στην αγορά σε δημοπρασίες έμειναν απούλητα, ενώ ένα τεράστιο στοκ κρέατος - 5,000 τόνοι - συσσωρεύονται στις καταψύξεις. Μήπως τελικά πρόκειται για μια επικερδή βιομηχανία που θυσιάζει ένα φυσικό πόρο για να φέρει μεγάλα κέρδη; Όπως συχνά συμβαίνει, ούτε αυτό ισχύει: Ζημίες: Η μείωση της ζήτησης έχει κάνει τη βιομηχανία της φαλαινοθηρίας ζημιογόνα. Για να καλύψει τις τρύπες, η ιαπωνική κυβέρνηση παρέχει επιδοτήσεις $10 εκατομμυρίων το χρόνο.

«Είμαστε στο χωριό Ποντοκώμη που μπορούμε να πούμε ότι είναι το Γκουαντάναμο της περιοχής. Εδώ οι κάτοικοι δεν έχουν δικαιώματα αλλά υποχρεούνται να ζουν κάτω από μία απίστευτη μορφή ρύπανσης λόγω της γειτνίασης με τη ΔΕΗ. Μια ρύπανση που συνεχώς αυξάνεται. Ένα περιβάλλον που συνεχώς υποβαθμίζεται. Πρέπει να δεχόμαστε να μας παίρνουν τα χωράφια μας, έχουμε χάσει μέχρι στιγμής τα 2/3 εξ αυτών, και στο εγγύς μέλλον θα χάσουμε όλη την περιοχή. Πολλοί βέβαια ισχυρίζονται εδώ ότι εμείς πήραμε αντιπαροχές από τη ΔΕΗ, δηλαδή θέσεις εργασίας. Και πάλι όμως οι αριθμοί είναι αμείλικτοι: είμαστε σαν Κοζάνη η πρώτη περιοχή σε ανεργία, σαν Δυτική Μακεδονία η πρώτη περιφέρεια στην Ελλάδα και σαν Ποντοκώμη είμαστε το χωριό με τη μεγαλύτερη ανεργία».

Σκάνδαλα: $29 εκατομμύρια βοήθειας για τα θύματα του τσουνάμι, χρησιμοποιήθηκαν ως επιδότηση για το «επιστημονικό πρόγραμμα» φαλαινοθηρίας.

Ομηρία λοιπόν και αν ναι γιατί;

«Γίνεται μονοκαλλιέργεια η λειτουργία της ΔΕΗ. Αυτή τη στιγμή δεν μπορούν να ασχοληθούν οι νέοι μας με τη γεωργία, την κτηνοτροφία και μάλιστα με τις σύγχρονες και επιθετικές τους μορφές όπως πχ είναι τα βιολογικά προϊόντα. Δεν μας δίνουν άδειες για αυτά εδώ. Από την άλλη μεριά δεν μπορούν εδώ να γίνουν βιοτεχνίες γιατί είμαστε μέσα σε λακκούβες και προοπτικά κάθε βιοτεχνία θα γίνει κι αυτή λακκούβα. Συνεπώς ό, τι ευκαιρίες θα μπορούσε να έχει ένα χωριό το οποίο βρισκόταν σε πλεονεκτική θέση, αναιρούνται λόγω των δραστηριοτήτων της ΔΕΗ. Φτάσαμε λοιπόν στα 50 – 60 χρόνια της ΔΕΗ και στην ουσία οι χαμένοι από όλη την υπόθεση είναι αυτά τα χωριά που γειτνιάζουν με τη ΔΕΗ. Και οι πλέον χαμένοι

Τα μεγαλύτερα ζώα που έζησαν ποτέ στη γη Ξεχάστε τους δεινόσαυρους που κατά καιρούς ζωντανεύουν στις οθόνες μας. Το μεγαλύτερο ζώο στην ιστορία του πλανήτη ζει ακόμα… Η γαλάζια φάλαινα έχει 30 μέτρα μήκος και 200 τόνους βάρους, ενώ μόνο η γλώσσα της ζυγίζει όσο ένας ελέφαντας. Μια μητέρα είναι περήφανη όταν το υγιές νεογέννητό της ζυγίζει …3 τόνους ενώ ο αποκλειστικός θηλασμός θεωρείται επιτυχημένος όταν το μωρό παίρνει …91 κιλά την ημέρα.

© Morten Lindhard / WWF-Canon

Εύφορη γη που δεν υπάρχει πια, θέσεις εργασίας που στήριξαν και ακόμη στηρίζουν την τοπική κοινωνία αλλά πλέον δεν φαίνονται αρκετές, ένας λιγνίτης που αναμφισβήτητα έχει προσφέρει στην τοπική και εθνική οικονομία, ένας λιγνίτης που φαντάζει μονόδρομος αν και το κόστος του, ειδικά για την υγεία των ανθρώπων, αποδεικνύεται δυσβάσταχτο. Συμπεράσματα ντόπια, συμπεράσματα από τους ντόπιους. Αυτοί οι άνθρωποι αισθάνονται πως θυσιάζονται στον βωμό του φτηνού ρεύματος και της ανάπτυξης για όλη την υπόλοιπη Ελλάδα. Μία θυσία που τους κρατάει ομήρους στην ίδια τους τη γη και τους στερεί το δικαίωμα στην επιλογή.

© Florian Schulz/© 2009 Florian Schulz / WWF-US

Δεύτερη στάση: Ποντοκώμη

Ορισμένοι υπερασπίζονται το δικαίωμα της Ιαπωνίας σε μια διαφορετική παράδοση, στην οποία το κρέας της φάλαινας είναι σημαντικό. Μπορεί κανείς να αναρωτηθεί αν είναι σοφό ένας λαός να διατηρεί μια παράδοση, ακόμα κι όταν έρχεται σε άμεση σύγκρουση με το περιβάλλον του. Ανεξάρτητα όμως, ισχύει ότι σήμερα οι Ιάπωνες ακόμα επιθυμούν το κρέας φάλαινας;

Αν οι επιδοτήσεις της ιαπωνικής βιομηχανίας φαντάζουν παράλογες, ας σκεφτούμε τι γίνεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση: για χρόνια η βιομηχανική αλιεία επιδοτείται με χρήματα των φορολογούμενων, για να ψαρεύει σε τέτοια κλίμακα και με τέτοιες μεθόδους ώστε 4 στα 5 είδη ψαριών να είναι υπεραλιευμένα. Το αποτέλεσμα; Η οικονομική ζημιά για την Ευρώπη συνολικά εκτιμάται σε 3 δισεκατομμύρια ευρώ το χρόνο!

είναι οι νέες γενιές. Μπορεί ακόμη και σε 20 χρόνια, η ΔΕΗ να συρρικνώσει κάποια στιγμή τις δραστηριότητές της. Τι θα μείνει τότε στην περιοχή; Τι θα μείνει για τις επόμενες γενιές; Πώς θα λογοδοτήσει η γενιά μας στις επόμενες γενιές; Τα οφέλη μας από την παρουσία της ΔΕΗ δεν είναι τόσα όσα θέλουν να μας τα παρουσιάσουν. Οφέλη έχουν οι περιοχές οι οποίες δεν βρίσκονται τόσο κοντά αλλά καρπούνται από τη ΔΕΗ. Δηλαδή όλη η υπόλοιπη Ελλάδα. Το φθηνό ρεύμα εξαιτίας του κόστους που υφίστανται κάποιοι άνθρωποι».

Κίνδυνοι για την υγεία: Το κρέας των φαλαινών, όπως και των δελφινιών, περιέχει υψηλά ποσοστά βαρέων μετάλλων και συγκεκριμένα υδράργυρου. Επιστημονικές αναλύσεις από το συκώτι φαλαινών βρήκαν συγκεντρώσεις υδραργύρου 5.000 φορές μεγαλύτερες του επιτρεπτού ορίου! (η συγκέντρωση βαρέων μετάλλων είναι ο λόγος που οι γυναικολόγοι συστήνουν στις εγκύους να αποφεύγουν την κατανάλωση μεγάλων ψαριών, όπως ο τόνος ή ο ξιφίας).

«Οι ιθύνοντες μας λένε μη μιλάτε, μην αντιδράτε, φάτε και λίγη ρύπανση δεν πειράζει. Από πίσω έχει και μια θέση εργασίας. Ένα οχτάμηνο. Και

Η πρόσφατη απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, βάζει οριστικά φρένο στην ιαπωνική φαλαινοθηρία στην Ανταρκτική, και δίνει νέα ελπίδα για την επιβίωση των φαλαινών!

Οι γαλάζιες φάλαινες, το θαύμα της φύσης με αναπτυγμένο πολιτισμό και τρόπους επικοινωνίας, ήταν ο στόχος μιας συντονισμένης φαλαινοθηρικής βιομηχανίας που στη διάρκεια του 20ου αιώνα τις έφερε στο χείλος της εξαφάνισης. Στην αρχή του αιώνα έφταναν περίπου τις 300.000, ενώ σήμερα εκτιμάται ότι έχουν απομείνει μόλις 5.000. Η επιβίωσή τους δεν είναι καθόλου βέβαιη. Η φαλαινοθηρία τον 19ο και 20ο αιώνα δεν έβαλε στο στόχαστρο μόνο τις διάσημες γαλάζιες φάλαινες, αλλά και πολλά ακόμα είδη φαλαινών, προχωρώντας στον επόμενο στόχο όταν ένα είδος γινόταν τόσο σπάνιο που πια το κυνήγι του ήταν πρακτικά δύσκολο. Η ιαπωνική φαλαινοθηρία κυνηγά κυρίως ρυγχοφάλαινες και φάλαινες Sei.

© Wim van Passel / WWF-Canon

14

7


6 4,

80

10 8,40

Η Ακρινή δείχνει να ασφυκτιά μεταξύ των ορυχείων και μονάδων λιγνίτη. Δείχνει να ασφυκτιά από τους δρόμους που κλείνουν με ολόκληρα βουνά, τα οποία δημιουργούνται από το χώμα που περισσεύει κατά την εξόρυξη και όταν αποσπάται ο λιγνίτης από αυτό. Δείχνει να φλερτάρει επικίνδυνα με το σεληνιακό τοπίο που απαρτίζουν τα αχανή ορυχεία. Μια έκταση 160.000 στρεμμάτων μέχρι στιγμής όμοια με την έκταση του Μονακό, συνεχώς αυξάνεται, συνεχώς αναγκάζει όλο και περισσότερα χωριά να μετακινούνται λες και είναι κάστρα Playmobil, συναρμολογούμενα. Όποιες κι αν είναι οι τιμές για τις απαλλοτριώσεις, οι κάτοικοι, οι περισσότεροι εκ των οποίων βρέθηκαν ως πρόσφυγες στην περιοχή πριν από περίπου έναν αιώνα, ζητάνε σήμερα αναγκαστικά μια νέα εσωτερική ξενιτιά για να μπορέσουν να επιβιώσουν. Ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι ο τόπος τους, ο φορτωμένος με αναμνήσεις, ο φορτωμένος με τη δική τους συλλογική ταυτότητα, θα χαθεί από τον χάρτη, θα γίνει ένα με το απέραντο σεληνιακό τοπίο των ορυχείων. Με τη ζωή και την υγεία τους να υποβαθμίζονται και τις επιλογές τους να έχουν περιοριστεί ασφυκτικά, η οδυνηρή ψυχολογικά μετεγκατάσταση φαίνεται να είναι η μοναδική διέξοδος για τους «συγκατοίκους του λιγνίτη»: «… καταλαβαίνετε ότι δεν μας μένει τίποτα άλλο παρά μονάχα ο κάμπος που καλλιεργούσαμε τόσα χρόνια οι παππούδες μας, οι

πατεράδες μας και τώρα εμείς. Μέσα σε μία πενταετία θα χαθεί και αυτή η δυνατότητα την οποία είχε για να επιβιώσει ο οικισμός». Η αίσθηση στον λαιμό σου και η έντονη οσμή δεν σε άφηναν να ξεχάσεις που βρίσκεσαι. Φορτηγά σε διαρκή, αέναη κίνηση, με προδιαγεγραμμένο επαναλαμβανόμενο δρομολόγιο να μεταφέρουν χώμα και κάρβουνο. Μερικά εξ αυτών ακάλυπτα, συμπληρώνουν με αυτόν τον τρόπο, τα χιλιόμετρα από ταινιόδρομους που κάνουν αυτή τη δουλειά εδώ και χρόνια, ενώ πολλοί από αυτούς παραμένουν ανοιχτοί με αποτέλεσμα να ελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα σκόνη από λιγνίτη κι όχι μόνο. Η τέφρα που παράγεται από την καύση του λιγνίτη βρίσκεται παντού. Φαίνεται πως το τίμημα για τη «φθηνή ενέργεια», την ανάπτυξη στην οποία συνέβαλε ο λιγνίτης όλες αυτές τις δεκαετίες και τις δουλειές που έδωσε, έχει αυτό ακριβώς το χρώμα: το χρώμα αυτής της τέφρας.

Πόσα μεροκάματα στοιχίζει μια ζωή; Τι χρώμα έχει αυτή η ανάπτυξη και πόσες θυσίες απαιτεί;

Κάπως έτσι, το ζύγι ξεκίνησε. Ο Χάραλαμπος Σισμανίδης, ένας ακόμη κάτοικος της Ακρινής, ίσως δίνει την πλέον αφοπλιστική απάντηση: «Οι δραστηριότητες της ΔΕΗ δίνουν ένα καλό στην περιοχή και παίρνουν 99. Εξαργυρώνουμε χρόνια από τη ζωή μας για να οικονομήσουμε ένα μεροκάματο. Κι όχι όλοι… Όπου κι αν καθίσεις, η στάμπα της τέφρας είναι δεδομένη».

15.000 πολίτες είπαμε όχι στον λιγνίτη και την Πτολεμαΐδα V!

10

H Ώρα της Γης 2014 ήταν για όλους εμάς ένας σταθμός, καθώς αποτέλεσε την αφορμή για να καλέσουμε τους πολίτες να πουν μαζί μας όχι στον λιγνίτη και τη σχεδιαζόμενη μονάδα Πτολεμαΐδα V. Έτσι, μέσα σε λιγότερο από έναν μήνα, 15.000 πολίτες εναντιωθήκαμε στα σχέδια της ΔΕΗ και του Υπουργείου Περιβάλλοντος. Μέσα από μία κινητοποίηση που έλαβε διεθνή διάσταση, στείλαμε το μήνυμα στην ελληνική κυβέρνηση να σχεδιάσει ένα καθαρό και ενεργειακά ασφαλές όραμα για τη χώρα. Άλλωστε η Πτολεμαίδα V, με ορίζοντα λειτουργίας τουλάχιστον ως το 2060, δεν θα επέτρεπε στη ΔΕΗ και το ΥΠΕΚΑ να πετύχουν τη στροφή στην καθαρή ενέργεια που οι ίδιοι έχουν θέσει ως στόχο. Παράλληλα, ζητήσαμε από τη γερμανική επενδυτική τράπεζα KfW, η οποία αποτελεί αυτή τη στιγμή τον βασικό χρηματοδότη με δάνειο 739 εκ. ευρώ, να ακυρώσει τα σχέδια χρηματοδότησης της Πτολεμαΐδας V και να στρέψει το επενδυτικό της ενδιαφέρον παγκοσμίως από τον λιγνίτη στην καθαρή ενέργεια.

8

10 Προϊόντα WWF μπορείτε να βρείτε: Στα κεντρικά γραφεία της οργάνωσης: Λεμπέση 21-περιοχή Μακρυγιάννη, καθημερινά εκτός Σαββάτου & Κυριακής, 09:30-16:30, στο γραφείο WWF της Δαδιάς στον Έβρο, σε επιλεγμένα καταστήματα σε όλη την Ελλάδα (δείτε λίστες με όλα τα σημεία πώλησης προϊόντων WWF στο: www.wwf.gr) Στο ηλεκτρονικό κατάστημά μας: wwf.gr/shop

Δεν μείναμε όμως εκεί. Βρεθήκαμε στην Πτολεμαΐδα και τα λιγνιτικά χωριά. Ακούσαμε από πρώτο χέρι τους κατοίκους, συζητήσαμε μαζί τους, αντιληφθήκαμε λίγο καλύτερα πως είναι να ζεις… και να πεθαίνεις με τον λιγνίτη. Το μέλλον δεν είναι εύκολα προβλέψιμο και τα ερωτήματα είναι σίγουρα δύσκολα. Χρειάζεται ψύχραιμη και επιστημονική προσέγγιση, διάλογος, βιώσιμες λύσεις που δεν θα καταδικάζουν την υγεία μας, το περιβάλλον και την απαραίτητη ανάπτυξη της χώρας μας. Ήδη πάντως, μπορούμε να πούμε με περηφάνια ότι οι υπογραφές μας και η φωνή μας άνοιξαν

την πόρτα της KfW, η οποία δέχτηκε τον Δημήτρη Καραβέλλα που έθεσε στη συζήτηση ένα απλό όσο και δύσκολο ερώτημα: Γιατί μια τράπεζα που έχει τόση τεχνογνωσία στις νέες τεχνολογίες των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, στην Ελλάδα επιμένει να χρηματοδοτεί λιγνίτη; Σίγουρα άκουσαν με πολλή σοβαρότητα τις θέσεις μας και φάνηκαν θετικοί στο να εξετάσουν επενδύσεις σε καθαρή ενέργεια. Όμως πίσω από τις δηλώσεις ακόμα είναι δύσκολο να ξέρουμε τι αποτελεί δέσμευση. Εμείς θα παρακολουθήσουμε άγρυπνα τη συνέχεια, γιατί οι προθέσεις τους θα επηρεάσουν το δικό μας μέλλον.

Υπεύθυνη Προγράμματος Licensing/Προϊόντων WWF: Δέσποινα Τζιάλλα – 210 3314893, d.tzialla@wwf.gr

13


Πρώτη στάση: Ακρινή Πολύ κοντά στη μονάδα ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου και ακόμη πιο κοντά στο ορυχείο του νοτίου πεδίου, το μεγαλύτερο ίσως της χώρας. Ένα χωριό που επηρεάζεται άμεσα από την εξορυκτική δραστηριότητα, τη διαρκή παρουσία της τέφρας, των υπολειμμάτων δηλαδή της καύσης του λιγνίτη, και τα ορυχεία που έχουν φτάσει στην πόρτα του. Ένα χωριό που υποφέρει από ασθένειες και ζητάει εδώ και χρόνια τη μετεγκατάστασή του, η οποία κολλούσε στο ότι δεν έχει στο υπέδαφός του λιγνίτη. Η νομοθεσία μας και η πρακτική της ΔΕΗ βλέπετε δεν ασχολούταν με την μετεγκατάσταση των χωριών που δεν είχαν κάτω από τα σπίτια τους λιγνίτη, ακόμη κι αν βρίσκονταν δίπλα από αυτόν και τα ορυχεία. Το 2011, με τον νόμο περί βιοποικιλότητας, αυτό άλλαξε. Η Ακρινή όμως, μαζί και με άλλα χωριά, ακόμη περιμένουν.

ΟΙΚΟ-αγορά

Όλα τα προϊόντα μας κοντά σας με ένα κλικ στο www.wwf.gr/shop

22

12 Ο Κώστας Πουτακίδης, Πρόεδρος του Συλλόγου Περιβάλλοντος Ακρινής περιγράφει την κατάσταση πολύ καλύτερα από κάθε πιθανή περιγραφή τρίτου: «Ίσως η μόλυνση σε κάποιες άλλες περιοχές να ακούγεται ως υπερβολική αλλά εμείς τη βιώνουμε καθημερινά με όλες τις συνέπειες, τα προβλήματα υγείας και τις ασθένειες που κατά καιρούς παρουσιάζονται στους κατοίκους. Όχι μόνο βέβαια της Ακρινής αλλά και της ευρύτερης περιοχής όσων γειτνιάζουν με τα ορυχεία. Η Ακρινή λόγω των εξορύξεων που έχουν φτάσει σε απόσταση αναπνοής αλλά και λόγω των αποθέσεων που βρίσκονται κυριολεκτικά έξω από το χωριό, έχει περικυκλωθεί. Μιλάμε για ασθένειες, για αναπνευστικά προβλήματα, για καρκινοπάθειες…».

12

12

9

Ώς υποστηρικτής μας έχετε έκπτωση 10% σε όλα τα είδη WWF στις αγορές από το e-shop! Για να ισχύσει η έκπτωση και να βλέπετε τις μειωμένες τιμές, θα πρέπει να εγγραφείτε στην ιστοσελίδα του e-shop μας. Επικοινωνήστε μαζί μας στο 210 3314893, 10:00 με 16:00 για να σας ενημερώσουμε για τη διαδικασία εγγραφής!


Το θέμα είναι

Ζώντας… και πεθαίνοντας με τον λιγνίτη

Ένα οδοιπορικό στα χωριά του λιγνίτη μέσα από τη ματιά των ίδιων τους των κατοίκων.

10

11

Έξι ώρες διαδρομής είναι αρκετές για να επεξεργαστείς την αμηχανία σου. Να την μετατρέψεις σε ερωτήσεις. Ερωτήσεις αμήχανες κι αυτές. Πώς θα μπορούσε να είναι διαφορετικά άλλωστε όταν ο προορισμός σου είναι τα «χωριά του λιγνίτη» γύρω από Κοζάνη και Πτολεμαΐδα, μέσα στην εξορυκτική δραστηριότητα της ΔΕΗ στην περιοχή; Ερωτήσεις αμήχανες για τη ζωή ανάμεσα στα ορυχεία του λιγνίτη, για τη ζωή που δεν μπορεί να ξεφύγει από τον λιγνίτη αφού αυτός «δίνει δουλειές», για τις επιλογές που περιορίζονται μέρα με τη μέρα.

Όποιες κι αν ήταν τελικά οι ερωτήσεις, ο στόχος ήταν ένας: να βιώσουμε από πρώτο χέρι τη ζωή δίπλα από τα ορυχεία λιγνίτη της ΔΕΗ, μέσα από τις μαρτυρίες των ίδιων των κατοίκων. Να δούμε από πρώτο χέρι τι εστί λιγνίτης, ένα καύσιμο που πολλοί υποστηρί-

ζουν ως μονόδρομο αλλά υπάρχουν κι αυτοί που θεωρούν ότι αυτός ο μονόδρομος καταλήγει σε αδιέξοδο.

Φωτογραφίες: © Αndrea Bonetti / WWF-Ελλάς


Το θέμα είναι

Ζώντας… και πεθαίνοντας με τον λιγνίτη

Ένα οδοιπορικό στα χωριά του λιγνίτη μέσα από τη ματιά των ίδιων τους των κατοίκων.

10

11

Έξι ώρες διαδρομής είναι αρκετές για να επεξεργαστείς την αμηχανία σου. Να την μετατρέψεις σε ερωτήσεις. Ερωτήσεις αμήχανες κι αυτές. Πώς θα μπορούσε να είναι διαφορετικά άλλωστε όταν ο προορισμός σου είναι τα «χωριά του λιγνίτη» γύρω από Κοζάνη και Πτολεμαΐδα, μέσα στην εξορυκτική δραστηριότητα της ΔΕΗ στην περιοχή; Ερωτήσεις αμήχανες για τη ζωή ανάμεσα στα ορυχεία του λιγνίτη, για τη ζωή που δεν μπορεί να ξεφύγει από τον λιγνίτη αφού αυτός «δίνει δουλειές», για τις επιλογές που περιορίζονται μέρα με τη μέρα.

Όποιες κι αν ήταν τελικά οι ερωτήσεις, ο στόχος ήταν ένας: να βιώσουμε από πρώτο χέρι τη ζωή δίπλα από τα ορυχεία λιγνίτη της ΔΕΗ, μέσα από τις μαρτυρίες των ίδιων των κατοίκων. Να δούμε από πρώτο χέρι τι εστί λιγνίτης, ένα καύσιμο που πολλοί υποστηρί-

ζουν ως μονόδρομο αλλά υπάρχουν κι αυτοί που θεωρούν ότι αυτός ο μονόδρομος καταλήγει σε αδιέξοδο.

Φωτογραφίες: © Αndrea Bonetti / WWF-Ελλάς


Πρώτη στάση: Ακρινή Πολύ κοντά στη μονάδα ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου και ακόμη πιο κοντά στο ορυχείο του νοτίου πεδίου, το μεγαλύτερο ίσως της χώρας. Ένα χωριό που επηρεάζεται άμεσα από την εξορυκτική δραστηριότητα, τη διαρκή παρουσία της τέφρας, των υπολειμμάτων δηλαδή της καύσης του λιγνίτη, και τα ορυχεία που έχουν φτάσει στην πόρτα του. Ένα χωριό που υποφέρει από ασθένειες και ζητάει εδώ και χρόνια τη μετεγκατάστασή του, η οποία κολλούσε στο ότι δεν έχει στο υπέδαφός του λιγνίτη. Η νομοθεσία μας και η πρακτική της ΔΕΗ βλέπετε δεν ασχολούταν με την μετεγκατάσταση των χωριών που δεν είχαν κάτω από τα σπίτια τους λιγνίτη, ακόμη κι αν βρίσκονταν δίπλα από αυτόν και τα ορυχεία. Το 2011, με τον νόμο περί βιοποικιλότητας, αυτό άλλαξε. Η Ακρινή όμως, μαζί και με άλλα χωριά, ακόμη περιμένουν.

ΟΙΚΟ-αγορά

Όλα τα προϊόντα μας κοντά σας με ένα κλικ στο www.wwf.gr/shop

22

12 Ο Κώστας Πουτακίδης, Πρόεδρος του Συλλόγου Περιβάλλοντος Ακρινής περιγράφει την κατάσταση πολύ καλύτερα από κάθε πιθανή περιγραφή τρίτου: «Ίσως η μόλυνση σε κάποιες άλλες περιοχές να ακούγεται ως υπερβολική αλλά εμείς τη βιώνουμε καθημερινά με όλες τις συνέπειες, τα προβλήματα υγείας και τις ασθένειες που κατά καιρούς παρουσιάζονται στους κατοίκους. Όχι μόνο βέβαια της Ακρινής αλλά και της ευρύτερης περιοχής όσων γειτνιάζουν με τα ορυχεία. Η Ακρινή λόγω των εξορύξεων που έχουν φτάσει σε απόσταση αναπνοής αλλά και λόγω των αποθέσεων που βρίσκονται κυριολεκτικά έξω από το χωριό, έχει περικυκλωθεί. Μιλάμε για ασθένειες, για αναπνευστικά προβλήματα, για καρκινοπάθειες…».

12

12

9

Ώς υποστηρικτής μας έχετε έκπτωση 10% σε όλα τα είδη WWF στις αγορές από το e-shop! Για να ισχύσει η έκπτωση και να βλέπετε τις μειωμένες τιμές, θα πρέπει να εγγραφείτε στην ιστοσελίδα του e-shop μας. Επικοινωνήστε μαζί μας στο 210 3314893, 10:00 με 16:00 για να σας ενημερώσουμε για τη διαδικασία εγγραφής!


6 4,

80

10 8,40

Η Ακρινή δείχνει να ασφυκτιά μεταξύ των ορυχείων και μονάδων λιγνίτη. Δείχνει να ασφυκτιά από τους δρόμους που κλείνουν με ολόκληρα βουνά, τα οποία δημιουργούνται από το χώμα που περισσεύει κατά την εξόρυξη και όταν αποσπάται ο λιγνίτης από αυτό. Δείχνει να φλερτάρει επικίνδυνα με το σεληνιακό τοπίο που απαρτίζουν τα αχανή ορυχεία. Μια έκταση 160.000 στρεμμάτων μέχρι στιγμής όμοια με την έκταση του Μονακό, συνεχώς αυξάνεται, συνεχώς αναγκάζει όλο και περισσότερα χωριά να μετακινούνται λες και είναι κάστρα Playmobil, συναρμολογούμενα. Όποιες κι αν είναι οι τιμές για τις απαλλοτριώσεις, οι κάτοικοι, οι περισσότεροι εκ των οποίων βρέθηκαν ως πρόσφυγες στην περιοχή πριν από περίπου έναν αιώνα, ζητάνε σήμερα αναγκαστικά μια νέα εσωτερική ξενιτιά για να μπορέσουν να επιβιώσουν. Ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι ο τόπος τους, ο φορτωμένος με αναμνήσεις, ο φορτωμένος με τη δική τους συλλογική ταυτότητα, θα χαθεί από τον χάρτη, θα γίνει ένα με το απέραντο σεληνιακό τοπίο των ορυχείων. Με τη ζωή και την υγεία τους να υποβαθμίζονται και τις επιλογές τους να έχουν περιοριστεί ασφυκτικά, η οδυνηρή ψυχολογικά μετεγκατάσταση φαίνεται να είναι η μοναδική διέξοδος για τους «συγκατοίκους του λιγνίτη»: «… καταλαβαίνετε ότι δεν μας μένει τίποτα άλλο παρά μονάχα ο κάμπος που καλλιεργούσαμε τόσα χρόνια οι παππούδε�� μας, οι

πατεράδες μας και τώρα εμείς. Μέσα σε μία πενταετία θα χαθεί και αυτή η δυνατότητα την οποία είχε για να επιβιώσει ο οικισμός». Η αίσθηση στον λαιμό σου και η έντονη οσμή δεν σε άφηναν να ξεχάσεις που βρίσκεσαι. Φορτηγά σε διαρκή, αέναη κίνηση, με προδιαγεγραμμένο επαναλαμβανόμενο δρομολόγιο να μεταφέρουν χώμα και κάρβουνο. Μερικά εξ αυτών ακάλυπτα, συμπληρώνουν με αυτόν τον τρόπο, τα χιλιόμετρα από ταινιόδρομους που κάνουν αυτή τη δουλειά εδώ και χρόνια, ενώ πολλοί από αυτούς παραμένουν ανοιχτοί με αποτέλεσμα να ελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα σκόνη από λιγνίτη κι όχι μόνο. Η τέφρα που παράγεται από την καύση του λιγνίτη βρίσκεται παντού. Φαίνεται πως το τίμημα για τη «φθηνή ενέργεια», την ανάπτυξη στην οποία συνέβαλε ο λιγνίτης όλες αυτές τις δεκαετίες και τις δουλειές που έδωσε, έχει αυτό ακριβώς το χρώμα: το χρώμα αυτής της τέφρας.

Πόσα μεροκάματα στοιχίζει μια ζωή; Τι χρώμα έχει αυτή η ανάπτυξη και πόσες θυσίες απαιτεί;

Κάπως έτσι, το ζύγι ξεκίνησε. Ο Χάραλαμπος Σισμανίδης, ένας ακόμη κάτοικος της Ακρινής, ίσως δίνει την πλέον αφοπλιστική απάντηση: «Οι δραστηριότητες της ΔΕΗ δίνουν ένα καλό στην περιοχή και παίρνουν 99. Εξαργυρώνουμε χρόνια από τη ζωή μας για να οικονομήσουμε ένα μεροκάματο. Κι όχι όλοι… Όπου κι αν καθίσεις, η στάμπα της τέφρας είναι δεδομένη».

15.000 πολίτες είπαμε όχι στον λιγνίτη και την Πτολεμαΐδα V!

10

H Ώρα της Γης 2014 ήταν για όλους εμάς ένας σταθμός, καθώς αποτέλεσε την αφορμή για να καλέσουμε τους πολίτες να πουν μαζί μας όχι στον λιγνίτη και τη σχεδιαζόμενη μονάδα Πτολεμαΐδα V. Έτσι, μέσα σε λιγότερο από έναν μήνα, 15.000 πολίτες εναντιωθήκαμε στα σχέδια της ΔΕΗ και του Υπουργείου Περιβάλλοντος. Μέσα από μία κινητοποίηση που έλαβε διεθνή διάσταση, στείλαμε το μήνυμα στην ελληνική κυβέρνηση να σχεδιάσει ένα καθαρό και ενεργειακά ασφαλές όραμα για τη χώρα. Άλλωστε η Πτολεμαίδα V, με ορίζοντα λειτουργίας τουλάχιστον ως το 2060, δεν θα επέτρεπε στη ΔΕΗ και το ΥΠΕΚΑ να πετύχουν τη στροφή στην καθαρή ενέργεια που οι ίδιοι έχουν θέσει ως στόχο. Παράλληλα, ζητήσαμε από τη γερμανική επενδυτική τράπεζα KfW, η οποία αποτελεί αυτή τη στιγμή τον βασικό χρηματοδότη με δάνειο 739 εκ. ευρώ, να ακυρώσει τα σχέδια χρηματοδότησης της Πτολεμαΐδας V και να στρέψει το επενδυτικό της ενδιαφέρον παγκοσμίως από τον λιγνίτη στην καθαρή ενέργεια.

8

10 Προϊόντα WWF μπορείτε να βρείτε: Στα κεντρικά γραφεία της οργάνωσης: Λεμπέση 21-περιοχή Μακρυγιάννη, καθημερινά εκτός Σαββάτου & Κυριακής, 09:30-16:30, στο γραφείο WWF της Δαδιάς στον Έβρο, σε επιλεγμένα καταστήματα σε όλη την Ελλάδα (δείτε λίστες με όλα τα σημεία πώλησης προϊόντων WWF στο: www.wwf.gr) Στο ηλεκτρονικό κατάστημά μας: wwf.gr/shop

Δεν μείναμε όμως εκεί. Βρεθήκαμε στην Πτολεμαΐδα και τα λιγνιτικά χωριά. Ακούσαμε από πρώτο χέρι τους κατοίκους, συζητήσαμε μαζί τους, αντιληφθήκαμε λίγο καλύτερα πως είναι να ζεις… και να πεθαίνεις με τον λιγνίτη. Το μέλλον δεν είναι εύκολα προβλέψιμο και τα ερωτήματα είναι σίγουρα δύσκολα. Χρειάζεται ψύχραιμη και επιστημονική προσέγγιση, διάλογος, βιώσιμες λύσεις που δεν θα καταδικάζουν την υγεία μας, το περιβάλλον και την απαραίτητη ανάπτυξη της χώρας μας. Ήδη πάντως, μπορούμε να πούμε με περηφάνια ότι οι υπογραφές μας και η φωνή μας άνοιξαν

την πόρτα της KfW, η οποία δέχτηκε τον Δημήτρη Καραβέλλα που έθεσε στη συζήτηση ένα απλό όσο και δύσκολο ερώτημα: Γιατί μια τράπεζα που έχει τόση τεχνογνωσία στις νέες τεχνολογίες των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, στην Ελλάδα επιμένει να χρηματοδοτεί λιγνίτη; Σίγουρα άκουσαν με πολλή σοβαρότητα τις θέσεις μας και φάνηκαν θετικοί στο να εξετάσουν επενδύσεις σε καθαρή ενέργεια. Όμως πίσω από τις δηλώσεις ακόμα είναι δύσκολο να ξέρουμε τι αποτελεί δέσμευση. Εμείς θα παρακολουθήσουμε άγρυπνα τη συνέχεια, γιατί οι προθέσεις τους θα επηρεάσουν το δικό μας μέλλον.

Υπεύθυνη Προγράμματος Licensing/Προϊόντων WWF: Δέσποινα Τζιάλλα – 210 3314893, d.tzialla@wwf.gr

13


Εν δράσει

Μια διαφορετική παράδοση;

Ένα ακόμη χωριό αυτή τη φορά ακριβώς στη μέση μεταξύ Κοζάνης και Πτολεμαΐδας, και με έναν δρόμο να τη χωρίζει από τον ΑΗΣ Καρδιάς, ο δάσκαλος, κ. Αθανασιάδης, είναι μεταδοτικότατος και σαφής, προσθέτοντας ένα ακόμη μέτρο στο ζύγι. Όπως ακριβώς απαιτεί και το επάγγελμά του…

Γούστα που αλλάζουν: σήμερα, η ζήτηση έχει μειωθεί τόσο ώστε η κατανάλωση κρέατος φάλαινας στην Ιαπωνία να είναι μόλις στο 1% του επιπέδου του 1960. Απούλητο κρέας: Το 2012, τα τρία τέταρτα του κρέατος φάλαινας που ήρθαν στην αγορά σε δημοπρασίες έμειναν απούλητα, ενώ ένα τεράστιο στοκ κρέατος - 5,000 τόνοι - συσσωρεύονται στις καταψύξεις. Μήπως τελικά πρόκειται για μια επικερδή βιομηχανία που θυσιάζει ένα φυσικό πόρο για να φέρει μεγάλα κέρδη; Όπως συχνά συμβαίνει, ούτε αυτό ισχύει: Ζημίες: Η μείωση της ζήτησης έχει κάνει τη βιομηχανία της φαλαινοθηρίας ζημιογόνα. Για να καλύψει τις τρύπες, η ιαπωνική κυβέρνηση παρέχει επιδοτήσεις $10 εκατομμυρίων το χρόνο.

«Είμαστε στο χωριό Ποντοκώμη που μπορούμε να πούμε ότι είναι το Γκουαντάναμο της περιοχής. Εδώ οι κάτοικοι δεν έχουν δικαιώματα αλλά υποχρεούνται να ζουν κάτω από μία απίστευτη μορφή ρύπανσης λόγω της γειτνίασης με τη ΔΕΗ. Μια ρύπανση που συνεχώς αυξάνεται. Ένα περιβάλλον που συνεχώς υποβαθμίζεται. Πρέπει να δεχόμαστε να μας παίρνουν τα χωράφια μας, έχουμε χάσει μέχρι στιγμής τα 2/3 εξ αυτών, και στο εγγύς μέλλον θα χάσουμε όλη την περιοχή. Πολλοί βέβαια ισχυρίζονται εδώ ότι εμείς πήραμε αντιπαροχές από τη ΔΕΗ, δηλαδή θέσεις εργασίας. Και πάλι όμως οι αριθμοί είναι αμείλικτοι: είμαστε σαν Κοζάνη η πρώτη περιοχή σε ανεργία, σαν Δυτική Μακεδονία η πρώτη περιφέρεια στην Ελλάδα και σαν Ποντοκώμη είμαστε το χωριό με τη μεγαλύτερη ανεργία».

Σκάνδαλα: $29 εκατομμύρια βοήθειας για τα θύματα του τσουνάμι, χρησιμοποιήθηκαν ως επιδότηση για το «επιστημονικό πρόγραμμα» φαλαινοθηρίας.

Ομηρία λοιπόν και αν ναι γιατί;

«Γίνεται μονοκαλλιέργεια η λειτουργία της ΔΕΗ. Αυτή τη στιγμή δεν μπορούν να ασχοληθούν οι νέοι μας με τη γεωργία, την κτηνοτροφία και μάλιστα με τις σύγχρονες και επιθετικές τους μορφές όπως πχ είναι τα βιολογικά προϊόντα. Δεν μας δίνουν άδειες για αυτά εδώ. Από την άλλη μεριά δεν μπορούν εδώ να γίνουν βιοτεχνίες γιατί είμαστε μέσα σε λακκούβες και προοπτικά κάθε βιοτεχνία θα γίνει κι αυτή λακκούβα. Συνεπώς ό, τι ευκαιρίες θα μπορούσε να έχει ένα χωριό το οποίο βρισκόταν σε πλεονεκτική θέση, αναιρούνται λόγω των δραστηριοτήτων της ΔΕΗ. Φτάσαμε λοιπόν στα 50 – 60 χρόνια της ΔΕΗ και στην ουσία οι χαμένοι από όλη την υπόθεση είναι αυτά τα χωριά που γειτνιάζουν με τη ΔΕΗ. Και οι πλέον χαμένοι

Τα μεγαλύτερα ζώα που έζησαν ποτέ στη γη Ξεχάστε τους δεινόσαυρους που κατά καιρούς ζωντανεύουν στις οθόνες μας. Το μεγαλύτερο ζώο στην ιστορία του πλανήτη ζει ακόμα… Η γαλάζια φάλαινα έχει 30 μέτρα μήκος και 200 τόνους βάρους, ενώ μόνο η γλώσσα της ζυγίζει όσο ένας ελέφαντας. Μια μητέρα είναι περήφανη όταν το υγιές νεογέννητό της ζυγίζει …3 τόνους ενώ ο αποκλειστικός θηλασμός θεωρείται επιτυχημένος όταν το μωρό παίρνει …91 κιλά την ημέρα.

© Morten Lindhard / WWF-Canon

Εύφορη γη που δεν υπάρχει πια, θέσεις εργασίας που στήριξαν και ακόμη στηρίζουν την τοπική κοινωνία αλλά πλέον δεν φαίνονται αρκετές, ένας λιγνίτης που αναμφισβήτητα έχει προσφέρει στην τοπική και εθνική οικονομία, ένας λιγνίτης που φαντάζει μονόδρομος αν και το κόστος του, ειδικά για την υγεία των ανθρώπων, αποδεικνύεται δυσβάσταχτο. Συμπεράσματα ντόπια, συμπεράσματα από τους ντόπιους. Αυτοί οι άνθρωποι αισθάνονται πως θυσιάζονται στον βωμό του φτηνού ρεύματος και της ανάπτυξης για όλη την υπόλοιπη Ελλάδα. Μία θυσία που τους κρατάει ομήρους στην ίδια τους τη γη και τους στερεί το δικαίωμα στην επιλογή.

© Florian Schulz/© 2009 Florian Schulz / WWF-US

Δεύτερη στάση: Ποντοκώμη

Ορισμένοι υπερασπίζονται το δικαίωμα της Ιαπωνίας σε μια διαφορετική παράδοση, στην οποία το κρέας της φάλαινας είναι σημαντικό. Μπορεί κανείς να αναρωτηθεί αν είναι σοφό ένας λαός να διατηρεί μια παράδοση, ακόμα κι όταν έρχεται σε άμεση σύγκρουση με το περιβάλλον του. Ανεξάρτητα όμως, ισχύει ότι σήμερα οι Ιάπωνες ακόμα επιθυμούν το κρέας φάλαινας;

Αν οι επιδοτήσεις της ιαπωνικής βιομηχανίας φαντάζουν παράλογες, ας σκεφτούμε τι γίνεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση: για χρόνια η βιομηχανική αλιεία επιδοτείται με χρήματα των φορολογούμενων, για να ψαρεύει σε τέτοια κλίμακα και με τέτοιες μεθόδους ώστε 4 στα 5 είδη ψαριών να είναι υπεραλιευμένα. Το αποτέλεσμα; Η οικονομική ζημιά για την Ευρώπη συνολικά εκτιμάται σε 3 δισεκατομμύρια ευρώ το χρόνο!

είναι οι νέες γενιές. Μπορεί ακόμη και σε 20 χρόνια, η ΔΕΗ να συρρικνώσει κάποια στιγμή τις δραστηριότητές της. Τι θα μείνει τότε στην περιοχή; Τι θα μείνει για τις επόμενες γενιές; Πώς θα λογοδοτήσει η γενιά μας στις επόμενες γενιές; Τα οφέλη μας από την παρουσία της ΔΕΗ δεν είναι τόσα όσα θέλουν να μας τα παρουσιάσουν. Οφέλη έχουν οι περιοχές οι οποίες δεν βρίσκονται τόσο κοντά αλλά καρπούνται από τη ΔΕΗ. Δηλαδή όλη η υπόλοιπη Ελλάδα. Το φθηνό ρεύμα εξαιτίας του κόστους που υφίστανται κάποιοι άνθρωποι».

Κίνδυνοι για την υγεία: Το κρέας των φαλαινών, όπως και των δελφινιών, περιέχει υψηλά ποσοστά βαρέων μετάλλων και συγκεκριμένα υδράργυρου. Επιστημονικές αναλύσεις από το συκώτι φαλαινών βρήκαν συγκεντρώσεις υδραργύρου 5.000 φορές μεγαλύτερες του επιτρεπτού ορίου! (η συγκέντρωση βαρέων μετάλλων είναι ο λόγος που οι γυναικολόγοι συστήνουν στις εγκύους να αποφεύγουν την κατανάλωση μεγάλων ψαριών, όπως ο τόνος ή ο ξιφίας).

«Οι ιθύνοντες μας λένε μη μιλάτε, μην αντιδράτε, φάτε και λίγη ρύπανση δεν πειράζει. Από πίσω έχει και μια θέση εργασίας. Ένα οχτάμηνο. Και

Η πρόσφατη απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, βάζει οριστικά φρένο στην ιαπωνική φαλαινοθηρία στην Ανταρκτική, και δίνει νέα ελπίδα για την επιβίωση των φαλαινών!

Οι γαλάζιες φάλαινες, το θαύμα της φύσης με αναπτυγμένο πολιτισμό και τρόπους επικοινωνίας, ήταν ο στόχος μιας συντονισμένης φαλαινοθηρικής βιομηχανίας που στη διάρκεια του 20ου αιώνα τις έφερε στο χείλος της εξαφάνισης. Στην αρχή του αιώνα έφταναν περίπου τις 300.000, ενώ σήμερα εκτιμάται ότι έχουν απομείνει μόλις 5.000. Η επιβίωσή τους δεν είναι καθόλου βέβαιη. Η φαλαινοθηρία τον 19ο και 20ο αιώνα δεν έβαλε στο στόχαστρο μόνο τις διάσημες γαλάζιες φάλαινες, αλλά και πολλά ακόμα είδη φαλαινών, προχωρώντας στον επόμενο στόχο όταν ένα είδος γινόταν τόσο σπάνιο που πια το κυνήγι του ήταν πρακτικά δύσκολο. Η ιαπωνική φαλαινοθηρία κυνηγά κυρίως ρυγχοφάλαινες και φάλαινες Sei.

© Wim van Passel / WWF-Canon

14

7


Photo: © naturepl.com / Andy Rouse / WWF-Canon

Ποιο είναι όμως το αύριο; Το Διεθνές ποινικό δικαστήριο της Χάγης διέταξε την άμεση παύση της ιαπωνικής φαλαινοθηρίας στην Ανταρκτική, δεδομένης της παγκόσμιας απαγόρευσης που ισχύει από το 1986. Έκρινε πως το κυνήγι ως και 1000 φαλαινών το χρόνο στην πραγματικότητα δεν γίνεται για «επιστημονική έρευνα». 6

Το 1986, μετά από χρόνια μείωσης των πληθυσμών των περισσότερων ειδών φαλαινών

και την πίεση των περιβαλλοντικών οργανώσεων, τα κράτη που απάρτιζαν τη Διεθνή Επιτροπή Φαλαινοθηρίας απαγόρευσαν την εμπορική φαλαινοθηρία, με στόχο να δώσουν την ευκαιρία στους πληθυσμούς να ανακάμψουν. Η Ιαπωνία όμως συνέχισε το κυνήγι, κάτω από νέο μανδύα: αυτόν της «επιστημονικής έρευνας».

Η επιστημονική εξαίρεση Από εκείνη τη μέρα, η Ιαπωνία έχει σκοτώσει πάνω από 14.000 φάλαινες, κυρίως στη θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή του Νότιου Ωκεανού στην Ανταρκτική. Το κρέας των φαλαινών που έχουν σκοτωθεί για «επιστημονική έρευνα» πωλείται στην αγορά στην Ιαπωνία. Έτσι, άλλωστε - δικαιολογείται η κυβέρνηση της χώρας - καλύπτεται το κόστος του επιστημονικού προγράμματος! Όμως το Διεθνές ποινικό δικαστήριο έκρινε ότι το επιστη-

μονικό πρόγραμμα της Ιαπωνίας είναι «βιτρίνα» για τη συνέχιση της εμπορικής φαλαινοθηρίας. Ως επιστημονικό πρόγραμμα, δεν έχει φέρει αποτελέσματα, αλλά και θανατώνει φάλαινες για σκοπούς που θα εξυπηρετούνταν πολύ καλύτερα με παρατήρηση και άλλες μεθόδους. Για παράδειγμα, οι διατροφικές συνήθειες των φαλαινών δεν ανακαλύπτονται από μελέτη του στομαχιού του νεκρού ζώου, αφού εκεί θα βρεθεί μόνο το τελευταίο της γεύμα!

«Εμείς είμαστε υποχρεωμένοι να ζήσουμε με τη ΔΕΗ και να παλέψουμε για μία ΔΕΗ καλύτερη και ανθρώπινη που θα σέβεται το περιβάλλον και από την οποία θα απαιτήσουμε κάποια στιγμή μελλοντικά να αλλάξει προς το καλύτερο τα δεδομένα στην περιοχή», θα συμπληρώσει ο κ. Αθανασιάδης από την Ποντοκώμη. πράγματι το οχτάμηνο το έχει ανάγκη η περιοχή. Δεν έχει ο κόσμος πού να δουλέψει. Πάνω σε αυτή τη λογική υπάρχει μια μειωμένη αντίδραση. Το κόστος όμως είναι μεγάλο γιατί αφορά τη ζωή του ανθρώπου και το μέλλον μιας ολόκληρης περιοχής». Παρόλα αυτά, κανείς δεν οραματίζεται ένα μέλλον χωρίς τη ΔΕΗ στην περιοχή. Το αντίθετο σε πολλές περιπτώσεις. Κανείς από όσους τουλάχιστον συνομίλησαν μαζί μας δεν φαίνεται να μπορεί να φανταστεί τη ζωή του χωρίς τη ΔΕΗ. Θέλουν μια ανθρώπινη ΔΕΗ, θέλουν μια ανθρώπινη ζωή. Είναι άλλωστε γεγονός ότι εδώ και δεκαετίες, η επιχείρηση αποτέλεσε οικονομικό στήριγμα για μια ολόκληρη περιοχή.

Ένα καλύτερο μέλλον ονειρεύονται οι κάτοικοι των χωριών του λιγνίτη, όπως ακριβώς και όλοι μας σε αυτή τη χώρα. Ένα μέλλον με επιλογές, με επιχειρήσεις που σέβονται τον εαυτό τους, τη φύση και κυρίως τον άνθρωπο. Κάπου εκεί ταυτίζομαι. Αν μου στερείς το δικαίωμα στην επιλογή, μου στερείς το δικαίωμα στην προσωπική μου ελευθερία και πρόοδο. Μόνο σε αυτό ταυτίζομαι. Μόνο σε αυτό γιατί πλέον οι 6 ώρες διαδρομής ανήκουν στην επιστροφή σε μια Αθήνα μπερδεμένη και μακρινή. 6 ώρες διαδρομής με αποσκευές να ξεχειλίζουν πάλι από αμήχανες ερωτήσεις, αυτή τη φορά προς τον εαυτό μου: πόσο κοστίζει η ανάπτυξη; Πού τελειώνει ο μονόδρομος και πού αρχίζουν τα σταυροδρόμια των επιλογών; Πόσο μακριά θα μας φτάσει η απληστία μας; Μήπως στην ομηρία των χωριών του λιγνίτη είμαι κι εγώ όμηρος και δεσμοφύλακας μαζί; Ερωτήσεις αμήχανες προς τον εαυτό μου. Ερωτήσεις αμήχανες να με συνοδεύουν ξημερώματα επιστροφής μέχρι την πόρτα του σπιτιού μου. Ερωτήσεις αμήχανες να συμπυκνώνονται στο πάτημα ενός διακόπτη: αυτού που ανάβει το φως στο σαλόνι μου.

15


Δηλητηριασμένα δολώματα: «νάρκες» στη φύση

Εν δράσει

Τα δηλητηριασμένα δολώματα μετατρέπουν την ύπαιθρο σε ναρκοπέδιο, αόρατο ακόμα και για τα ζώα που έχουν τις πιο οξυμένες αισθήσεις. Είναι το πεδίο ενός κρυφού πολέμου όπου πρωταγωνιστούν ορισμένοι κτηνοτρόφοι που έχουν υποστεί ζημιές από ζώα, όπως λύκους, και επιλέγουν τις φόλες, αντί για την προστασία με φυσικά μέσα, όπως φράχτες ή τσοπανόσκυλα. Ακόμα, ορισμένοι λαθροκυνηγοί, που λέγεται ότι έτσι «καθαρίζουν» τις περιοχές που κυνηγούν από τα ίχνη άλλων ζώων. Οι δηλητηριαστές αποτελούν τη μειοψηφία, όμως το κόστος το πληρώνουν όλοι: κτηνοτρόφοι χάνουν τα τσοπανόσκυλα που προστατεύουν τα κοπάδια τους, κυνηγοί χάνουν τα κυνηγόσκυλά τους. Κι ενώ κάποια ζώα που μερικοί τα βρίσκουν ενοχλητικά εξοντώνονται, το αποτέλεσμα είναι ένας φαύλος κύκλος. Η εξής παράλογη ιστορία έφτασε στα αυτιά μας: ένας κτηνοτρόφος στην Πελοπόννησο, αφού εξολόθρευσε τα τσακάλια με χρήση δολωμάτων, γέμισε ποντίκια. Αντιμέτωπος με τη νέα επιδημία, έκανε αίτηση για επανεισαγωγή των τσακαλιών στην περιοχή!

ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΖΩΗ

Καλύτερη διατροφή 16

Μετά την πολύ επιτυχημένη θεματική της σπατάλης τροφίμων, η Καλύτερη Ζωή παραμένει καλεσμένη στο τραπέζι μας, αυτή τη φορά για να μας μυήσει στα μυστικά της Μεσογειακής διατροφής. Έχουμε σίγουρα ακούσει ότι οι παππούδες μας ακολουθούσαν πιστά τη συνταγή της μεσογειακής διατροφής «γι’ αυτό και έζησαν πολλά και καλά χρόνια»! Θα έχουμε επίσης διαβάσει ότι η μεσογειακή διατροφή συνίσταται στην καθημερινή κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, δημητριακών, όσπριων και ελαιόλαδου και στη χαμηλή κατανάλωση κόκκινου κρέατος και …γλυκισμάτων. Προβλέπει

μάλιστα ένα ποτηράκι κρασί στη διάρκεια των γευμάτων και επιμένει στην κατανάλωση πολλών υγρών και πλέον είναι ευρέως αποδεκτή για τις θετικές επιδράσεις της στην υγεία μας. Έχει βρεθεί δηλαδή ότι συμβάλλει στη μακροζωία και ότι είναι ευεργετική για την πρόληψη χρόνιων νοσημάτων όπως οι καρδιαγγειακές ασθένειες και ο καρκίνος. Αυτό που ίσως δε γνωρίζουμε είναι ότι η μεσογειακή διατροφή είναι καλή και για το περιβάλλον. Επιστήμονες έχουν εκτιμήσει πως το οικολογικό αποτύπωμα της μεσογειακής διατροφής είναι μικρότερο σε σχέση με την τυπική δυτική διατροφή.

Παράπλευρες απώλειες: Γύπες Παρόλο που τα αρπακτικά πουλιά δεν αποτελούν ποτέ τον στόχο των δηλητηριαστών, είναι το πιο ευάλωτο παράπλευρο θύμα τους, αφού είναι φτιαγμένα για να καθαρίζουν τη φύση από τα νεκρά ζώα. Όμως για ένα γύπα σαν τον ασπροπάρη, που πια μετρά μόλις 15 ζευγάρια πουλιών στην Ελλάδα, η παραμικρή αφύσικη απειλή μπορεί να εξαφανίσει τις ελπίδες του για επιβίωση.

Το πρόγραμμα Φέτος για πρώτη φορά στην Ελλάδα, σε δύο περιοχές και από δυο περιβαλλοντικές οργανώσεις (το WWF Ελλάς στον Έβρο-Ροδόπη και η την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρία στα Μετέωρα), θα δραστηριοποιηθούν δύο ειδικές ομάδες με σκύλους με σκοπό την αντιμετώπιση του φαινομένου των δηλητηριασμένων δολωμάτων. Η δράση αυτή αποτελεί μέρος του προγράμματος LIFE10 NAT/BG/000152, με τίτλο «Επείγοντα μέτρα για την εξασφάλιση της επιβίωσης του Ασπροπάρη (Neophron percnopterus) στη Βουλγαρία και την Ελλάδα» το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία των: Ορνιθολογική Εταιρεία της Βουλγαρίας (Bulgarian Society for the Protection of Birds-BSPB), Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, WWF Ελλάς και Ορνιθολογική Εταιρεία της Μεγάλης Βρετανίας (Royal Society for the Protection of BirdsRSPB). Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ίδρυμα Α.Γ. Λεβέντη. Η αγορά του εκπαιδευμένου σκύλου και η εκπαίδευση της Έλας στην Ισπανία χρηματοδοτήθηκε από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία (ΕΟΕ).

© Victoria Sa

ravia

Ο Κίκο στην υπηρεσία του Ασπροπάρη Γι’αυτό ήρθε ο Κίκο στην Ελλάδα. Ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου, τώρα γίνεται ο προστάτης των αρπακτικών και του ασπροπάρη. Η εκπαίδευσή του τον έχει προετοιμάσει για να εντοπίζει ένα νεκρό ζώο που δεν πέθανε από φυσικά αίτια, αλλά δηλητηριάστηκε. Η ανταμοιβή του; Το παιχνίδι με την Έλα. Όταν βρει ένα δηλητηριασμένο κουφάρι ή φόλα (δηλητηριασμένο δόλωμα), τότε ακολουθεί ένα έντονο παιχνίδι με τη συνοδό του, ως επιβράβευση που πέτυχε το στόχο του! Όσες περισσότερες περιοχές καθαρίσουν η Έλα και ο Κίκο από φόλες, τόσο λιγότερες οι πιθανότητες να δηλητηριαστούν οι ασπροπάρηδες και πολλά άλλα ζώα.

«Πάντα αγαπούσα τα σκυλιά και ενώ ως παιδί θα ήθελα να έχω, δεν το κατάφερα! Ποτέ δε φανταζόμουν ότι μεγαλώνοντας θα κατέληγα με το σκύλο που πάντα ήθελα αλλά και τον πιο πιστό συνεργάτη μου. Βέβαια, είναι τόσο επίμονος και εργατικός, που δεν είναι πάντα εύκολο να ακολουθώ το ρυθμό του. Στις αποστολές μας, σε μια ώρα καλύπτει περίπου 16 χιλιόμετρα!» μας λέει η Έλα. Ευχηθείτε τους καλή επιτυχία!

Αποκλειστικός δωρητής:

Φωτογραφία: © Andrea Bonetti / WWF Ελλάς

5


Η μεσογειακή διατροφή ολιστικά και κοινωνικά, δηλαδή τρόπος ζωής!

Η πυραμίδα απεικονίζει με εύληπτο τρόπο τη συχνότητα με την οποία μπορούμε να καταναλώνουμε τις διάφορες τροφές. Στη βάση της πυραμίδας βρίσκονται τα τρόφιμα που μπορούμε να καταναλώνουμε σε ημερήσια βάση, ενώ όσο ανεβαίνουμε στην πυραμίδα θα πρέπει να περιορίζουμε την κατανάλωση των τροφίμων.

Βλέπω γύρω μου ολόκληρες ιστορίες που ξετυλίχτηκαν εδώ τις μέρες που πέρασαν. Ζώα που ξαπόστασαν, κυνηγήθηκαν, που έδωσαν μάχες για την τροφή τους. Όλα αυτά δε μου τα λένε τα μάτια μου, αλλά η αλάνθαστη όσφρησή μου. Τώρα όμως… Να! Βρήκα κάτι που δεν ταιριάζει εδώ. Για δες … μήπως είναι αυτό που ψάχνουμε; 4

Μπράβο Κίκο! Μόλις βρήκες ένα δηλητηριασμένο δόλωμα! Πριν δύο μήνες έφτασαν για πρώτη φορά στην Ελλάδα δυο πολύ ξεχωριστά σκυλιά. Δεν ξεχωρίζουν από τη ράτσα τους, διασταύρωση βέλγικο λυκόσκυλο με γερμανικό, αλλά από το …επάγγελμά τους: είναι οι πρώτοι ανιχνευτές δηλητηριασμένων δολωμάτων! Μετά από 6 μήνες φοίτησης στην Ισπανία, στην ειδική ακαδημία του μοναδικού Jesus Lopez Valladolid, ο Κίκο ήταν έτοιμος για την

Φωτογραφίες: © Θάνος Καστρίτης

αποστολή του. Η Έλα Κρετ, η περιβαλλοντολόγος μας στη Δαδιά, πέρασε ένα μήνα μαζί του για να μυηθεί στα μυστικά του «κόσμου των σκύλων». Το ζώο που στις πόλεις κατεξοχήν υποφέρει από τη χρήση της «φόλας», έρχεται τώρα να πάρει την «εκδίκησή» του, βοηθώντας μας να καθαρίσουμε την ύπαιθρο από την κρυφή αυτή απειλή.

Στη βάση της κυριαρχούν τα φρούτα, τα λαχανικά και τα όσπρια που παρέχουν φυτικές ίνες, και βιταμίνες. Περιέχονται επίσης τροφές (μη επεξεργασμένες) που είναι πλούσιες σε φυτικές ίνες όπως είναι το ψωμί, τα ζυμαρικά, το ρύζι, όλα κατά προτίμηση ολικής άλεσης, άλλα και τα δημητριακά και οι πατάτες (ιδανικά βραστές ή ψημένες). Ακολουθούν το ελαιόλαδο και οι ελιές, οι ξηροί καρποί και οι σπόροι, εξαιρετικά θρεπτικές τροφές όταν καταναλώνονται με σύνεση. Έπονται τα γαλακτοκομικά που η καθημερινή και μέτρια κατανάλωσή τους εξασφαλίζει στον οργανισμό ασβέστιο, πρωτεΐνες και βιταμίνες Β. Πιο πάνω είναι τα ψάρια και τα πουλερικά και το κόκκινο κρέας που καλό είναι να καταναλώνονται μέχρι 2 φορές την εβδομάδα. Θα εκπλαγείτε όταν δείτε συγκεντρωτικά την πυραμίδα και ποιες είναι οι αληθινές ανάγκες του σώματος μας, αυτού του πολύπλοκου μηχανισμού που απαιτεί να τον τροφοδοτούμε με καθαρές πρώτες ύλες. «Είμαστε ό,τι τρώμε», έτσι δεν λένε; Μάλιστα, ερευνητές του Barilla Center for Food and Nutrition έκαναν κάτι απλό κι εξαιρετικά σημαντικό. Δίπλα στην πυραμίδα της μεσογειακής διατροφής τοποθέτησαν την πυραμίδα της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης, δηλαδή αυτής που προκαλείται στο περιβάλλον μέσα από την παραγωγή των διαφόρων τροφίμων. Όπως θα δείτε, στην πυραμίδα της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης όσο προχωράμε προς τη βάση τόσο μεγαλύτερες είναι οι επιπτώσεις. Είναι εύκολο να διαπιστώσουμε πόσο συμπλέουν οι δύο πυραμίδες: ό,τι ωφελεί την υγεία μας ωφελεί και το περιβάλλον. Έτσι λοιπόν, για καλύτερη υγεία και λιγότερες επιπτώσεις στο περιβάλλον, περιορίζουμε γλυκά, κόκκινο κρέας και τυροκομικά και αποφεύγουμε, παρότι είναι πολύ δελεαστικά, τα αλμυρά σνακ, τα

τηγανητά, τα επεξεργασμένα αλλαντικά αλλά και τα μπισκότα, τα παγωτά και τα ροφήματα με ζάχαρη. Προτιμάμε αφθονία φρούτων και λαχανικών αλλά και πατάτες, όσπρια, ζυμαρικά. Μην ξεχνάτε όμως ότι τα μυστικά μίας καλύτερης διατροφής είναι το μέτρο, η ποικιλία και η κατανάλωση τροφίμων από όλες τις ομάδες στις σωστές ποσότητες και συχνότητα. Και κυρίως θυμηθείτε ότι με το να ακολουθείτε όλα όσα προτείνει η μεσογειακή διατροφή επιτυγχάνετε το στόχο σας μόνο κατά το ήμισυ. Το άλλο μισό θα το πετύχετε με επαρκή ανάπαυση, σωματική άσκηση και συντροφικότητα. Κοινώς, προτιμήστε να τρώτε στο τραπέζι με παρέα, να αθλείστε περισσότερο και να μην υποτιμάτε την μεσημεριανή ξεκούραση ή έναν απογευματινό μισάωρο ύπνο.

Λιγότερα τροφοχιλιόμετρα Τι είναι τροφοχιλιόμετρα; Σε απλά ελληνικά είναι η απόσταση την οποία διανύουν τα τρόφιμα από τον τόπο παραγωγής τους μέχρι το σημείο της τελικής κατανάλωσης τους. Συμπεριλαμβάνονται οι μεταφορές των τροφίμων ανάμεσα στα διάφορα στάδια του κύκλου ζωής τους, δηλαδή από το σημείο παραγωγής, στην επεξεργασία και στο τελικό σημείο λιανικής πώλησης. Εδώ και αρκετό καιρό έχει ξεκινήσει μια παγκόσμια άτυπη προσπάθεια για περιορισμό των τροφοχιλιομέτρων, καθώς φαίνεται πως σε αρκετές περιπτώσεις όσο μεγαλύτερη είναι η απόσταση τόσο μεγαλύτερη είναι η περιβαλλοντική επιβάρυνση. Πιο ξακουστή πρωτοβουλία είναι η «δίαιτα των 100 μιλίων», όπου εστιατόρια, ξενοδοχεία αλλά και μεμονωμένα νοικοκυριά προσπαθούν και καταφέρνουν να χρησιμοποιούν προϊόντα που παράγονται σε ακτίνα 100 μιλίων. Αυτό δεν είναι καλό μόνο για τη μείωση των τροφοχιλιόμετρων. Είναι καλό και για την τοπική οικονομία, καθώς έτσι υποστηρίζονται οι τοπικοί παραγωγοί, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό και για την Ελλάδα της κρίσης. Βέβαια δεν είναι όλα τα μεταφορικά μέσα το ίδιο. Σαφώς καλύτερη είναι η μεταφορά με πλοίο, σαφώς χειρότερη η μεταφορά τροφίμων με αεροπλάνο!

17


Κινδυνεύει ο Κυπαρισσιακός από την ολιγωρία του ΥΠΕΚΑ Κώδωνα κινδύνου έκρουσαν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις για τον Κυπαρισσιακό κόλπο, καθώς λίγες μόνο μέρες προτού ξεκινήσει η φετινή περίοδος ωοτοκίας, η δεύτερη σημαντικότερη παραλία ωοτοκίας για τις θαλάσσιες χελώνες Caretta caretta, κινδυνεύει με ευθύνη του Υπουργείου Περιβάλλοντος. Παρά το γεγονός ότι η χώρα μας παραπέμπεται στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης επειδή δεν έχει εξασφαλίσει επαρκώς την προστασία του απειλούμενου είδους στην περιοχή, οι ελληνικές αρχές επιδεικνύουν για ακόμη μια φορά ολιγωρία.

Δημιουργήστε μια νέα Ευρώπη για τον πλανήτη

Τα παιδιά προστατεύουν τον ασπροπάρη Φωτογραφία: © J.Zoll

18

Το μέλλον του ασπροπάρη περνάει μέσα από το σχολείο. Οι μαθητές αναλαμβάνουν δράση για την προστασία και την διατήρηση του πληθυσμού του για τις επόμενες γενιές. Στο πλαίσιο των προσπαθειών του WWF Ελλάς για τη διατήρηση του πληθυσμού του Ασπροπάρη, του μικρότερου από τους 3 γύπες που συναντώνται στο δάσος της Δαδιάς, συνεχίζουμε για 2η χρονιά σε συνεργασία με τα ΚΠΕ Σουφλίου και Μαρώνειας δράσεις συμβολικής υιοθεσίας ζευγαριών του είδους από σχολεία των ΠΕ Έβρου και Ροδόπης. Φέτος οι δράσεις θα επικεντρωθούν στην ανάδειξη του τεράστιου προβλήματος που δημιουργεί στο είδος η παράνομη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων. Ο στόχος για τη φετινή χρονιά είναι τα σχολεία να γυρίσουν ενημερωτικά βίντεο, να οργανώσουν ένα δίκτυο υποστηρικτών και να κατασκευάσουν πινακίδες ευαισθητοποίησης οι οποίες θα τοποθετηθούν σε αγροτικές και δασικές περιοχές (η ξυλεία είναι μία ευγενική χορηγία της βιομηχανίας επεξεργασίας ξύλου, ΑΚΡΙΤΑΣ Α.Ε.).

Τα ΜΜΕ υιοθετούν Ευχαριστούμε θερμά τους ιστότοπους που έχουν ανταποκριθεί μέχρι στιγμής στο πρόγραμμα του WWF Ελλάς «Τα ΜΜΕ υιοθετούν».

• palo.gr • neolaia.gr • herpetofauna.gr • doctv.gr • tvxs.gr • pulse.gr • openewz.gr • matiastanea.gr • paokfc.gr • enfo.gr • digitallife.gr • prasinizo.gr • e-fungus.gr • betorama.gr • gazzetta.gr • ellispoint.gr • subs.gr • freevox.gr • allsportsbet.gr • in.gr • cretevents.gr • noikokyra.gr • homefood.gr • haniotika-nea.gr • athinorama.gr • aetorachifarm.com • naro.gr • bionews.gr • tourismpress.gr • 6thgear.gr • eklogika.gr • trofoupoli.gr • jazzbluesrock.gr • cristallino.gr • rockstuff.gr • pharmaline.gr • emedi.gr • noikokyra.gr • attikipress.gr • xrimaonline.gr • cretalive.gr • 4paok.gr

Κατά την προεκλογική περίοδο των ευρωεκλογών της 25ης Μαΐου, ζητήσαμε από όλους τους υποψηφίους να δεσμευτούν για μία νέα Ευρώπη που θα σέβεται τα όρια του πλανήτη και τους πολίτες της. Έτσι, το WWF σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, μέσα από την καμπάνια «Δημιουργήστε μια νέα Ευρώπη για τον πλανήτη», κάλεσε τους υποψηφίους ευρωβουλευτές να δεσμευτούν για εννέα περιβαλλοντικές προτεραιότητες που μας αφορούν όλους. Περισσότεροι από 30 Έλληνες υποψήφιοι ευρωβουλευτές και πάνω από 600 σε πανευρωπαϊκό επίπεδο ανταποκρίθηκαν σε αυτό το κάλεσμα αλλά και στις προτεραιότητες των ίδιων των Ευρωπαίων πολιτών, καθώς πρόσφατη έρευνα δείχνει ότι σε ποσοστό 95%, οι πολίτες της ΕΕ αισθάνονται πως η προστασία του περιβάλλοντος είναι σημαντική και τους αφορά προσωπικά, ενώ το 81% πιστεύει ότι η ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία είναι απολύτως απαραίτητη.

Για μια καλύτερη διατροφή Με μεγάλη επιτυχία ολοκληρώθηκε η σειρά βιωματικών εργαστηρίων που διοργάνωσε η Καλύτερη Ζωή στις 3, 10 και 11 Μαΐου με θέμα τη διατροφή και όλα όσα αξίζει να γνωρίζουμε. Συνολικά περισσότεροι από 250 πολίτες παρακολούθησαν τα 4 διαφορετικά εργαστήρια και οι εντυπώσεις ήταν παραπάνω από θετικές! «Τι μαθαίνουμε από την ετικέτα ενός τροφίμου», «Προετοιμάζω το ιδανικό γεύμα για εμένα και την οικογένειά μου», «Μάθε τα πάντα για φρούτα και λαχανικά» «Τα πάντα για τα ψάρια». Αυτοί ήταν οι τίτλοι των τεσσάρων βιωματικών εργαστηρίων και μπορείτε να φανταστείτε πόσο τυχεροί ήταν όσοι βρέθηκαν στη «Στέγη του ΣυνΑθηνά», ακριβώς απέναντι από τη Βαρβάκειο Αγορά, για να παρακολουθήσουν τους ��ιδικούς και να συμμετέχουν διαδραστικά σε μία σειρά σεμιναρίων που είχε ως στόχο να δείξει στους πολίτες ότι δεν είναι δύσκολο να κάνουν καλύτερες διατροφικές επιλογές που βοηθούν την υγεία τους αλλά και το περιβάλλον. Ακόμη όμως και για όσους δεν κατάφεραν να βρεθούν δια ζώσης στα σεμινάρια, δεν υπάρχει λόγος απογοήτευσης: Infographics, συμβουλές για σωστή ανάγνωση των ετικετών τροφίμων, κατάλογος με την εποχικότητα των φρούτων και λαχανικών, μεζούρα για τα μεγέθη των ψαριών και χρηστικές πληροφορίες για τα τροφικά προϊόντα βρίσκονται στα toolkits, τα οποία αξίζει να βρείτε και να κρατήσετε όλοι, μέσα από το site της Καλύτερης Ζωής, www.kalyterizoi.gr.

wwf e-shop

Εν τάχει Πρόσω ολοταχώς για το πρόγραμμα ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE Χάραξη ασφαλών μονοπατιών, καταγραφή της χερσαίας πανίδας και χλωρίδας, κοινωνικο-οικονομική μελέτη της ευρύτερης περιοχής, παρακολούθηση της μεσογειακής φώκιας Monachus monachus και ολόφρεσκα επικοινωνιακά εργαλεία, είναι οι δράσεις που υλοποιεί αυτήν την περίοδο, στα πρώτα του βήματα, το πρόγραμμα ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE στη Γυάρο. Με σταθερή πλέον παρουσία στην πρωτεύουσα των Κυκλάδων Ερμούπολη της Σύρου, η ομάδα του ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE πραγματοποιεί τις απαραίτητες προπαρασκευαστικές ερευνητικές αποστολές στη Γυάρο. Ποιος είναι όμως ο στόχος αυτών των πρώτων βημάτων; Ο Δρ. Σπύρος Κοτομάτας, συντονιστής του προγράμματος, απαντά: «Ο απώτερος στόχος είναι να δημιουργήσουμε ένα μοντέλο βιώσιμης Θαλάσσιας Προστατευόμενης Περιοχής (ΘΠΠ) που θα προστατεύει το θαλάσσιο περιβάλλον, ενώ παράλληλα θα στηρίζει το μέλλον των τοπικών κοινωνιών. Ένα μοντέλο που πιστεύουμε πως θα αποδειχθεί λειτουργικό και επιτυχημένο, δείχνοντας τον δρόμο σε ολόκληρη τη Μεσόγειο». Μέχρι στιγμής λοιπόν, το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Κρήτης έχει πραγματοποιήσει την παρθενική του έρευνα πεδίου στη Γυάρο, καταγράφοντας τη χλωρίδα και την πανίδα. Παράλληλα, η ΜΟm/Εταιρία για τη Μελέτη και Προστασία της Μεσογειακής Φώκιας συνεχίζει την παρακολούθηση του τοπικού πληθυσμού της μεσογειακής φώκιας Monachus monachus. Όλες οι δράσεις αλλά και οι στόχοι του προγράμματος παρουσιάζονται μέσα από τον πρόσφατα εγκαινιασμένο δικτυακό του τόπο www.cycladeslife.gr.

Στο σφυρί και ο Αιγιαλός! Καθώς το τεύχος έκλεινε, το νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Οικονομικών για τον αιγιαλό ήρθε σαν «κεραυνός εν αιθρία». Η νομική μας ομάδα ανέλυσε κάθε άρθρο του πριν καταλήξει ότι πρόκειται για μια καταστροφική κίνηση, τόσο για τις ακτές μας όσο και για μας που τις απολαμβάνουμε! Καταθέσαμε δημόσια κριτική, στείλαμε επιστολή σε όλους τους βουλευτές, και συμμετείχαμε στη διεθνή συλλογή υπογραφών. Σε συνάντηση με το Υπουργείο Οικονομικών, ο διευθυντής μας Δημήτρης Καραβέλλας παρέδωσε 112 χιλιάδες υπογραφές διαμαρτυρίας από το AVAAZ.org. Είμαστε σε επιφυλακή καθώς περιμένουμε να κατέβει στη Βουλή μετά τις εκλογές. Θα σας κρατήσουμε ενήμερους για τις εξελίξεις στο www.wwf.gr

Για πρώτη φορά, όλα τα προϊόντα μας κοντά σου μόνο με ένα κλικ, από όπου και αν βρίσκεσαι, ανά πάσα στιγμή.

3


Στις σελίδες που ακολουθούν μπορείτε να διαβάσετε ένα μικρό δείγμα από αυτά που μας απασχόλησαν και συνεχίζουν προφανώς να μας απασχολούν. Το τελευταίο διάστημα, έχουμε ανοικτά αντιταχθεί στην επένδυση για νέο λιγνιτικό σταθμό στην Πτολεμαϊδα. Προφανώς δεν είμαστε a priori εναντίον των επενδύσεων. Όμως, στη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία, επενδύσεις σε ρυπογόνες και μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως ο λιγνίτης, θα εγκλωβίσουν την Ελλάδα για τουλάχιστον μισό αιώνα ακόμα σε ένα ενεργειακό μέλλον τεράστιου κόστους για τον πλανήτη και την κοινωνία μας. Τώρα είναι η στιγμή που η χώρα μας έχει ανάγκη από επενδύσεις με σεβασμό στο περιβάλλον που θα στηριχθούν στην καινοτομία και θα δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας. Μόνο έτσι η οικονομία θα ανακάμψει πραγματικά και θα γίνει ανταγωνιστική και βιώσιμη σε βάθος χρόνου. Πώς όμως βιώνουν οι κάτοικοι των περιοχών αυτών την ζωή τους, δίπλα από τα ορυχεία λιγνίτη της ΔΕΗ; Το κύριο θέμα λοιπόν του τεύχους αυτού παρουσιάζει αυτό ακριβώς, ένα σύντομο οδοιπορικό στα χωριά του λιγνίτη. Διαβάστε επίσης και μια πολύ ευχάριστη είδηση για την απόφαση του διεθνούς ποινικού δικαστηρίου της Χάγης να απαγορεύσει την φαλαινοθηρία στην Ιαπωνία. Χρόνια αγώνων από τις περιβαλλοντικές οργανώσεις απέδωσαν και τώρα υπάρχει ελπίδα για την επιβίωση των φαλαινών! Όμως και στη Δαδιά του Έβρου, εκεί όπου το WWF Ελλάς δραστηριοποιείται με πρόγραμμα προστασίας για τον ασπροπάρη, έχουμε ενδιαφέρουσες εξελίξεις. Ένα νέο μέλος προστέθηκε στην «οικογένεια» της Δαδιάς και αυτός είναι ο Κίκο, ένας εκπαιδευμένος σκύλος που ανιχνεύει δηλητηριασμένα δολώματα! Τα δηλητηριασμένα δολώματα είναι μια εξαιρετικά σημαντική απειλή για την φύση και την πανίδα της. Για ένα είδος γύπα σαν τον ασπροπάρη που πια μετρά μόλις 15 ζευγάρια στην χώρα μας, μια τέτοια απειλή μπορεί κυριολεκτικά να εξαφανίσει κάθε ελπίδα επιβίωσης. Έτσι λοιπόν, επιστρατεύθηκε ο Κίκο για να βοηθήσει στην δύσκολη αυτή προσπάθεια. Μήνες τώρα το πρόγραμμα «Καλύτερη Ζωή» προσπαθεί να μας διευκολύνει με λύσεις και ιδέες σχετικά με τη θέρμανση των σπιτιών μας και τη σπατάλη τροφίμων που δυστυχώς υπάρχει ακόμα και σε εποχή κρίσης. Τώρα μπορείτε να μάθετε περισσότερα για τη μεσογειακή διατροφή στο τραπέζι σας – όχι μόνο συμβάλλει στη μακροζωία αλλά είναι και καλή για το περιβάλλον καθώς το οικολογικό αποτύπωμα της μεσογειακής διατροφής είναι μικρότερο σε σχέση με την δυτικού τύπου διατροφή. Με αυτά και άλλα πολλά τρέχουμε, πάντα με την δική σας βοήθεια και πολύτιμη υποστήριξη. Καλή ανάγνωση! Δημήτρης Καραβέλλας

συμμετοχή Περιοδική έκδοση του WWF Ελλάς

Tεύχος 33, Δεκέμβριος 2013 - Ιανουάριος - Φεβρουάριος 2014

ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ WWF Ελλάς, Λεμπέση 21, 117 43 Αθήνα, τηλ.: 210 33 14 893, fax: 210 32 47 578

Όπως είπαν και οι Ruth Deighton & Γιάννη Σαρτζετάκης, όταν πήραν την απόφαση να κληροδοτήσουν στο WWF Ελλάς το κτήμα τους στη Σέττα Ευβοίας:

«Το πιο καλό πράγμα που αγόρασα ποτέ στη ζωή μου είναι ένα κομμάτι γης. Το πιο ικανοποιητικό πράγμα που έκανα ήταν που το δούλεψα. Το πιο σοφό πράγμα που έκανα ήταν που το κληροδότησα στο WWF.»

ΕΚΔΟΤΗΣ-ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Δημήτρης Καραβέλλας Λεμπέση 21, 117 43 Αθήνα, τηλ.: 210 33 14 893, fax: 210 32 47 578 ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΚΤΗΣ Γιώργος Βελλίδης

Μάθετε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Δημήτρης Καραβέλλας, Θεοδότα Νάντσου, Γιώργος Βελλίδης, Ιάσονας Κάντας.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ-ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ-ΣΚΙΤΣΑ Μάριος Βόντας © Copyright WWF Greece, 2014. Για αναδημοσίευση κειμένων από τον ΖΩΝΤΑΝΟ ΠΛΑΝΗΤΗ απαιτείται προηγουμένως άδεια του εκδότη. Η αναδημοσίευση φωτογραφιών απαγορεύεται.

Ραντεβού το Φθινόπωρο με νέες ιδέες και εκπλήξεις! Αγαπητοί φίλοι, Η έντυπη μας επικοινωνία από αυτό το τεύχος και στο εξής θα γίνεται δύο φορές το χρόνο, κατά την οποία θα λαμβάνετε τον ανανεωμένο ετήσιο απολογισμό μας μαζί με το ημερολόγιο, και μια πλούσια και πρακτική έκδοση σχετική με τη δράση μας. Η επόμενη λοιπόν επικοινωνία μας θα είναι στα τέλη Φθινοπώρου με μια διπλή αποστολή που θα περιλαμβάνει τον ανανεωμένο ετήσιο απολογισμό μας για το οικονομικό έτος 2014 (Ιούλιος 2013 – Ιούνιος 2014) και το επιτραπέζιο ημερολόγιο 2015 με τα αγαπημένα σκίτσα του Μάριου Βόντα. Οι παλαιότεροι υποστηρικτές το γνωρίζετε από τις προηγούμενες χρονιές και είχατε πολλές φορές ζητήσει την επανακυκλοφορία του. Ελπίζουμε ότι και οι νεότεροι θα το λατρέψετε και θα το χρησιμοποιείτε καθημερινά! Καλό καλοκαίρι!

για ένα ζωντανό πλανήτη Ευχαριστούμε την εταιρεία Μιχάλης Ορφανός ΑΕΒΕ - Γραφικές Τέχνες για τη δωρεάν εκτύπωση του περιοδικού!

Όλοι μας θα επιθυμούσαμε να γνωρίζουμε ότι, μετά το πέρασμά μας από αυτό τον κόσμο, τα αγαπημένα μας πρόσωπα, η οικογένεια και οι φίλοι μας θα συνεχίσουν να απολαμβάνουν έναν υγιή και ζωντανό πλανήτη. Το κληροδότημα αποτελεί μια πραγματικά «ιδιαίτερη» δωρεά. Είναι μια ζωντανή κληρονομιά των πεποιθήσεων και αξιών μας με διάρκεια.

Εξώφυλλο: © Αndrea Bonetti

Σε αυτό το τεύχος συνεργάστηκαν: Aλέξανδρος Κανδαράκης, Έμιλυ Κερν, Βίκυ Μπαρμπόκα, Σοφία Κουκουλάκη, Δέσποινα Τζιάλλα.

Η ζωή συνεχίζεται!

για το πρόγραμμα κληροδοτημάτων του WWF Ελλάς στο wwf.gr/el/ legacies ή επικοινωνήστε με την Έμιλυ Κερν, υπεύθυνη κληροδοτημάτων WWF Ελλάς, τηλ. 210 3311987 (εσ. 107), email: e.kern@wwf.gr

Μέσα από το παιχνίδι περιβαλλοντικής εκπαίδευσης «Χρησιμοποιώ υπεύθυνα» οι μαθητές μαθαίνουν καθημερινές πρακτικές για την ορθή χρήση των προιόντων με στόχο την εξοικονόμηση φυσικών πόρων. Πάνω από 1.500 μαθητές ευαισθητοποιήθηκαν και ανέλαβαν να κινητοποιήσουν συγγενείς και φίλους. Κατάφεραν να μιλήσουν σε 3.000 μέλη της σχολικής κοινότητας που δεσμεύθηκαν να υιοθετήσουν τις μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα που μετέφεραν οι «μικροί» ενεργοί πολίτες. Φέτος το παιχνίδι κάνει στάση στο εργοστάσιο της Ελαίδας και σε σχολεία της Αττικής με την υποστήριξη του ομίλου UNILEVER.

Δωρεές εις μνήμην Ευχαριστούμε θερμά

Το νέο ηλεκτρονικό σύστημα διαχείρισης της οργάνωσης μας κάνει πιο αποτελεσματικούς Επενδύσαμε στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου ηλεκτρονικού συστήματος διαχείρισης της οργάνωσης (Electronic Resource Planning – ERP) εξασφαλίζοντας αφενός ότι μακροπρόθεσμα θα μειώσουμε ακόμα περισσότερο το διοικητικό μας κόστος και αφετέρου ότι θα μπορούμε να παρακολουθούμε με ακόμα αποδοτικότερο και αμεσότερο τρόπο τη διαχείριση των πόρων μας. Η ��ταιρεία Entersoft παρείχε έκπτωση 50% στο αρχικό κόστος αγοράς του προγράμματος ERP, παραμετροποίησης και εγκατάστασης του πληροφοριακού συστήματος της οργάνωσης (ENTERSOFΤ EBS).

τον κύριο Χρήστο Ρούσσο για τη δωρεά ποσού 100 € που προσέφερε στο WWF Ελλάς, εις μνήμην Παναγιώτη Μπάτου. Εκφράζουμε τα συλλυπητήριά μας Μπορείτε να καταθέσετε τη δωρεά σας στους παρακάτω λογαριασμούς του WWF Ελλάς: Εθνική Τράπεζα: Αρ. Λογ/μού:104/48044064 Alpha bank: Αρ. Λογ/μού:1010020020-21025 Eurobank: Αρ. Λογ/μού: 0026-0101-59-0100114688


Κωδ.: 7869 © Αndrea Bonetti / WWF Ελλάς

© aprilbell

Το θέμα είναι: Πτολεμαϊδα V Θα συνεχίσουμε βρώμικα;

Εν δράσει: Κίκο-Έλα: Οι πρώτοι ανιχνευτές


Ζωντανός πλανήτης - τεύχος 33