Page 1

Ζαγόρι, Πίνδος © Andrea Bonetti / WWF Ελλάς

Διανύουμε μια δύσκολη περίοδο. Υπάρχει όμως το μοναδικό ελληνικό τοπίο. Οι αμέτρητες εναλλαγές του, προκαλούν το θαυμασμό, τη γαλήνη, τον έρωτα τη δημιουργία. Η ελληνική φύση, μας στηρίζει και μας κάνει περήφανους και ξεχωριστούς. Είναι η πηγή της παράδοσής μας, των προϊόντων μας, της τέχνης μας. Είναι το συναίσθημα και το χαμόγελό μας. Η προστασία της μας δίνει νέα προοπτική. Μάθε περισσότερα στο www.wwf.gr

Κωδ.: 7869 Τεύχος 24

ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΣΩΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΥΠΕΡΗΦΑΝEΙΑ


συμμετοχή

Μαζί σας, επιμένουμε κόντρα σε καιρούς που μας θέλουν φοβισμένους, απογοητευμένους και κλεισμένους στα δικά μας προβλήματα. Μέσα στο τελευταίο τρίμηνο, η οργάνωσή μας μπήκε ακόμα πιο βαθιά στην κρίση. Ανοιχτά, χωρίς φόβο και απογοήτευση. Δώσαμε λύσεις για εξοικονόμηση ενέργειας στο σπίτι, για τον πλανήτη και για την τσέπη μας. Δώσαμε λύσεις και για την προστασία του οικολογικού μας πλούτου, προτείνοντας ένα λιτό και αποτελεσματικό σύστημα προστασίας του μοναδικού ελληνικού φυσικού χώρου. Εντοπίσαμε και καταδικάσαμε τις, δυστυχώς πολλές, προσπάθειες επιδείνωσης της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Με μεγάλη περηφάνια όμως θέλουμε να μοιραστούμε μαζί σας τα αποτελέσματα της τριετούς προσπάθειάς μας για συνολική αντιμετώπιση του κορυφαίου προβλήματος των δασικών πυρκαγιών. Θυμάστε βεβαίως την τραγωδία του 2007. Θα θυμάστε ίσως και τη δυναμική παρέμβαση του WWF Ελλάς που δεν κατέγραψε απλώς την καταστροφή, ούτε και έμεινε στο θρήνο. Ήμασταν και είμαστε ο μόνος φορέας που επέμεινε, ακόμα και όταν τα φώτα της δημοσιότητας τραβήχτηκαν από τη μαύρη γη και τα θύματα. Την επόμενη κιόλας μέρα, βρεθήκαμε σε όλες τις πυρόπληκτες περιοχές της Ελλάδας, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στην Πελοπόννησο. Αμέσως σχεδιάσαμε το τριετές πρόγραμμα «Το Μέλλον των Δασών» για την προστασία των ελληνικών δασών και την αποκατάσταση των πληγεισών περιοχών. Πολλές χιλιάδες ώρες δουλέψαμε μέσα στις εκτάσεις που κατέκαψαν οι φλόγες, για να χαρτογραφήσουμε την καταστροφή και να φροντίσουμε για την ομαλή αναγέννηση του δάσους. Αυτό το πρόγραμμα μας έδωσε τη λυπηρή πρωτιά του μοναδικού φορέα (δημόσιου ή ιδιωτικού) που έχει αποδώσει συνολική και επιστημονικά τεκμηριωμένη αποτύπωση των καταστροφών από τις πυρκαγιές σε Πελοπόννησο, Εύβοια, Πάρνηθα (2007), Ρόδο (2008), βορειοανατολική Αττική, Ζάκυνθο, Κάρυστο και Ελικώνα-Κιθαιρώνα (2009) και κεντρικό Έβρο (2011). Τώρα, ολοκληρώνουμε το πρόγραμμα με λεπτομερή και δημόσια διαθέσιμο απολογισμό, μαζί με παρεμβάσεις για τη νομοθεσία που αφορά τη δασοπροστασία. Κοινή είναι η εκτίμηση ότι αυτά τα τρία χρόνια, μπήκαν οι βάσεις για την αναμόρφωση της φιλοσοφίας του νομοθέτη, και κυρίως της κοινωνίας των πολιτών – γιατί τα δάση μας θα σωθούν μόνο όταν αλλάξουν οι άνθρωποι! Ελπίζω πως δεν σας κούρασα. Ελπίζω πως σε αυτές τις δύσκολες εποχές, μοιράζεστε κι εσείς μαζί μου την περηφάνια για μια οργάνωση που συνεχίζει και θα συνεχίσει να δουλεύει για την πραγματική περιουσία της Ελλάδας, τον φυσικό μας πλούτο. Με τη δική σας στήριξη και συμμετοχή, μπορούμε να κάνουμε τη διαφορά, για τον πλανήτη και για όλους μας!

Περιοδική έκδοση του WWF Ελλάς

Tεύχος 24, Σεπτέμβριος-Οκτώβριος-Νοέμβριος 2011

Εξώφυλλο: Η πρώτη αφίσα του WWF που κυκλοφόρησε το 1961. Σχεδιασμός-παραγωγή: Ogilvy & Mather. © WWF Intl. / WWF-Canon ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ WWF Ελλάς, Φιλελλήνων 26, 105 58 Αθήνα, τηλ.: 210 33 14 893, fax: 210 32 47 578 ΕΚΔΟΤΗΣ-ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Δημήτρης Καραβέλλας Φιλελλήνων 26, 105 58 Αθήνα, τηλ.: 210 33 14 893, fax: 210 32 47 578 ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΚΤΗΣ Γιώργος Βελλίδης ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Δημήτρης Καραβέλλας, Θεοδότα Νάντσου, Γιώργος Βελλίδης, Μαρίτα Παντέρη, Παναγιώτης Φραντζής, Μάριος Βόντας. Σε αυτό το τεύχος συνεργάστηκαν: Δέσποινα Τζιάλλα, Έμιλυ Κερν, Σοφία Κουκουλάκη. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ-ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ-ΣΚΙΤΣΑ Μάριος Βόντας © Copyright WWF Greece, 2011. Για αναδημοσίευση κειμένων από τον ΖΩΝΤΑΝΟ ΠΛΑΝΗΤΗ απαιτείται προηγουμένως άδεια του εκδότη. Η αναδημοσίευση φωτογραφιών απαγορεύεται. Φθινόπωρο 2011

Ευχαριστούμε την εταιρεία Μιχάλης Ορφανός ΑΕΒΕ - Γραφικές Τέχνες για τη δωρεάν εκτύπωση του περιοδικού!

Αγαπητοί υποστηρικτές,

Φιλικά, Δημήτρης Καραβέλλας

Φέτος λόγω κατάργησης του ειδικού επιδόματος αποστολής περιοδικών Μ.Κ.Ο. από το Υπουργείο Τύπου, τα ταχυδρομικά έξοδα αποστολής του Ζωντανού Πλανήτη διπλασιάστηκαν. Ως εκ τούτου, αναγκαζόμαστε να διακόψουμε την έκδοση και αποστολή του επιτραπέζιου ημερολογίου, το οποίο κάτω από τις παρούσες συνθήκες δημιουργεί μια σημαντική οικονομική επιβάρυνση για την οργάνωση.

για ένα ζωντανό πλανήτη

http://www.youtube.com/wwfgrwebtv

Νέο πρόγραμμα εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης «Χρησιμοποιώ υπεύθυνα»

Με αυτή την κίνηση καταφέρνουμε να διατηρήσουμε στο ακέραιο τις δράσεις μας, αλλά και τη μεταξύ μας επικοινωνία.

http://www.facebook.com/WWFGreece

http://twitter.com/WWF_Greece

To νέο πρόγραμμα του WWF «Χρησιμοποιώ υπεύθυνα», που υλοποιείται με την υποστήριξη του «ΒΙΤΑΜ», έχει ως πυλώνες την περιβαλλοντική εκπαίδευση και την ευαισθητοποίηση του κοινού.

Μέσα από τις καθημερινές δραστηριότητες του Λουκά και της Άννας, οι συμμετέχοντες εντοπίζουν τα σωστά και τα λάθη στη χρήση ενέργειας, νερού και διαχείρισης απορριμμάτων.

Ο στόχος του είναι να παροτρύνει μαθητές και καταναλωτές να μειώσουν το αποτύπωμα χρήσης προϊόντων, εξοικονομώντας φυσικούς πόρους.

Εικονογράφηση: © Αντώνης Γαλάτης - Γιώργος παπαδάκης

Κληροδοτήματα

Δωρεές εις μνήμην

Τον Οκτώβριο ένα τηλεφώνημα από γνωστό δικηγορικό γραφείο της Αθήνας μας επιφύλασσε μια ευχάριστη έκπληξη!

Ευχαριστούμε θερμά τον κύριο Πέτρο Παραγυιό, για τη δωρεά ποσού €60 που προσέφερε εις μνήμην Στέφανου.

Η κυρία Λορέντζου είχε αναθέσει στο δικηγόρο της να μας προσεγγίσει έτσι ώστε αρχικά να διερευνήσει εάν δεχόμαστε κληροδοτήματα. Η απάντησή μας ήταν θετική και έτσι σύντομα ορίστηκε μια πρώτη συνάντηση γνωριμίας. Ήμασταν αρκετά περίεργοι να μάθουμε περισσότερα για την απόφαση της κυρίας Λορέντζου και έτσι με ιδιαίτερη χαρά ακούσαμε όσα είχε να μας πει. Η ανησυχία της για το μέλλον του πλανήτη και η μεγάλη της αγάπη για τα παιδιά και τα ζώα την οδήγησαν στην απόφαση να κληροδοτήσει το διαμέρισμά της στο WWF Ελλάς και το Κέντρο Βρεφών Μητέρα. Μας γνωστοποίησε την επιθυμία της με σεμνότητα, με αισιόδοξη διάθεση και με την πεποίθηση ότι μπορεί και εκείνη να συμβάλει ενεργά στους σκοπούς που την ενδιαφέρουν και αγαπά.

Εκφράζουμε τα θερμά συλλυπητήριά μας.

19 Μπορείτε να καταθέσετε τη δωρεά σας στους παρακάτω λογαριασμούς του WWF Ελλάς: Εθνική Τράπεζα: Αρ. Λογ/μού:104/48044064 Alpha bank: Αρ. Λογ/μού:1010020020-21025 Eurobank: Αρ. Λογ/μού: 0026-0101-59-0100114688

Εμείς από πλευράς μας την ευχαριστούμε από καρδιάς για τη μεγαλοψυχία της αλλά και για τη συγκινητική της συνεισφορά.

Διαβάστε ηλεκτρονικά τον Ζωντανό Πλανήτη στην ιστοσελίδα της οργάνωσης: www.wwf.gr


Ευχαριστούμε…

Συνδυάζοντας τη θεωρία με την πράξη στη Δαδιά Τι σημαίνει «διαχείριση» μιας προστατευόμενης περιοχής στην ελληνική πραγματικότητα; Πώς συνδέεται η θεωρία με την πράξη; Σε αυτά τα ερωτήματα έδωσαν απαντήσεις καθηγητές, φοιτητές και στελέχη του WWF Ελλάς που συμμετείχαν στο διατμηματικό μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Οικολογικός Σχεδιασμός, Βιώσιμη Ανάπτυξη και Διαχείριση Προστατευόμενων Περιοχών» του Τμήματος Βιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

…τους ανθρώπους του Golden Hall που σκέφτηκαν και μας πρότειναν να λειτουργήσουμε κατάστημα με τα αυθεντικά προϊόντα του WWF την περίοδο των γιορτών. Το Panda Shop έγινε πραγματικότητα! Για τρεις εβδομάδες, από 12 έως 31 Δεκεμβρίου, μας παραχωρήθηκε κατάστημα 100 τετραγωνικών, στον 1ο όροφο του γνωστού πολυκαταστήματος, με σχεδόν μηδενικό κόστος. Εκεί μας δόθηκε η μοναδική ευκαιρία να δείξουμε τη νέα και πολύ όμορφη συλλογή των προϊόντων του WWF, να γράψουμε πολλούς νέους υποστηρικτές, να συνομιλήσουμε με πολύ κόσμο για το έργο μας και να παίξουμε με τα παιδιά που ομολογουμένως ήταν το πιο θερμό κοινό του Panda Shop. Με πολύ κέφι, εξαιρετική συνεργασία και τη γιορτινή ατμόσφαιρα των ημερών, το Panda Shop έκανε αισθητή την παρουσία του στο Golden Hall. Ένα μεγάλο μεγάλο ευχαριστώ!

Στo πλαίσιο του μεταπτυχιακού προγράμματος ο Γιώργος Κατσαδωράκης και η Παναγιώτα Μαραγκού, προσέφεραν την τεχνογνωσία τους και ανέλαβαν τον σχεδιασμό της 4ήμερης ενότητας «Σχέδια Διαχείρισης». Κατά τη διάρκεια του 4ετούς προγράμματος δίδαξαν οι συνεργάτες της οργάνωσης Δώρα Σκαρτσή, Δημήτρης Βασιλάκης, Γιάννης Μαρίνος, Έλα Κρετ, Ιόλη Χριστοπούλου και Γιώργος Χασιώτης, ενώ συνολικά ολοκλήρωσαν την ενότητα 40 φοιτητές και συμμετείχαν ως παρατηρητές στελέχη από τους φορείς διαχείρισης της περιοχής.

© Γιώργος Βε

λλίδης / WWF-

…το εμπορικό κέντρο Athens Heart που μας προσκάλεσε 21, 22 και 23 Δεκεμβρίου. Μας παραχώρησε ειδικό χώρο για πωλητήριο και φιλοξένησε την ομάδα Άμεσου Διαλόγου για την εγγραφή νέων υποστηρικτών. Παράλληλα τις ίδιες μέρες οι μικροί μας φίλοι που βρέθηκαν στο Athens Heart είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν το Γιγάντιο Πάντα και να παίξουν ξύλινα παιχνίδια WWF.

Ελλάς

…τα καταστήματα HABITAT που τοποθέτησαν προϊόντα WWF στους χώρους τους κάνοντας μια προωθητική ενέργεια με όφελος για το WWF. Με αγορές προϊόντων αξίας €50 ο πελάτης έπαιρνε δωροεπιταγή αξίας €10 την οποία εξοφλούσε επιτόπου σε προϊόντα WWF.

…την εταιρεία TORE, ενοικίασης επίπλων, που προσέφερε τα τραπεζάκια και τις καρέκλες για τους μικρούς μας φίλους που έπαιξαν στο Panda Shop στο Golden Hall. …όλους εσάς που επιλέξατε τα προϊόντα του WWF για τις χριστουγεννιάτικες αγορές σας!

18

Στόχος της ενότητας η οποία διδάχθηκε εξ ολοκλήρου στη Δαδιά του Έβρου ήταν να παρουσιαστούν οι θεωρητικές προσεγγίσεις για την εκπόνηση σχεδίων διαχείρισης μιας προστατευόμενης περιοχής: τι είναι ένα σχέδιο διαχείρισης, ποια τα βήματα για την κατάρτισή του, ποιοι οι στόχοι. Ταυτόχρονα, επιδιώχθηκε η σύνδεση της θεωρίας με την πράξη, παρουσιάζοντας την εμπειρία του WWF Ελλάς από τη διαχείριση προστατευόμενων περιοχών με παράδειγμα τη δουλειά της οργάνωσης στη Δαδιά. Όλα αυτά μέσα από μια συμμετοχική διαδικασία παρουσιάσεων και ασκήσεων, καθώς και γνωριμίας με τα πολύτιμα χαρακτηριστικά της προστατευόμενης περιοχής της Δαδιάς, τα αρπακτικά, το μωσαϊκό της βλάστησης και το ώριμο δάσος.

«Like» και κέρδισες! Τι ήθελαν ένα ψυγείο, ένα πλυντήριο, μια μηχανή espresso και τέσσερις εκτυπωτές στο Facebook; Κληρώθηκαν σε επτά τυχερούς φίλους του WWF Ελλάς, που συμμετείχαν στο διαγωνισμό «Ψάξε, φωτογραφίσου, κέρδισε» που διοργάνωσαν το WWF Ελλάς και το εργαλείο αναζήτησης συσκευών φιλικών προς το περιβάλλον EcoTopTen. Στο διαγωνισμό, που ολοκληρώθηκε στις αρχές Δεκεμβρίου 2011, συμμετείχαν όσοι έκαναν «like» στη σελίδα του WWF Ελλάς στο Facebook και είχαν την περιέργεια να αναζητήσουν τις πιο συμφέρουσες και ήπιες σε κατανάλωση ηλεκτρικές συσκευές. Τα δώρα που κληρώθηκαν ήταν 1 ψυγείο SMEG FAB28RUJ, 1 πλυντήριο ρούχων Siemens WM16S890GR, 1 μηχανή espresso KRUPS NESPRESSO XN3005S PIXIE, 3 εκτυπωτές EPSON Stylus SX130 και 1 εκτυπωτής Canon i sensys LBP 5050. Πρόκειται για ενεργειακά αποδοτικά προϊόντα, όπως αυτά παρουσιάζονται στο ηλεκτρονικό εργαλείο Ecotopten.

Εν τάχει κόπολη ζουν και παίζουν οι μαθητές των σχολείων που συμμετέχουν στα εκπαιδευτικά προγράμματα του WWF Ελλάς για το σχολικό έτος 2011-2012.

Η αποτυχία συνεχίζεται στις διαπραγματεύσεις για το κλίμα Από τις 28 Νοέμβριου έως τις 9 Δεκεμβρίου 2011 έλαβε χώρα στο Ντέρμπαν της Ν. Αφρικής η 17η διάσκεψη των μερών για την κλιματική αλλαγή (COP 17). Πρόκειται για την ετήσια διάσκεψη του ΟΗΕ που αφορά τις διεθνείς διαπραγματεύσεις για την επίτευξη μιας παγκόσμιας συμφωνίας μείωσης των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Δυστυχώς, μετά την παταγώδη αποτυχία των διαπραγματεύσεων στην Κοπεγχάγη το 2009, το πολιτικό κλίμα δεν έχει αποκατασταθεί. Για μια ακόμα χρονιά οι παγκόσμιοι ηγέτες δεν μπόρεσαν να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και απέτυχαν να συνεργαστούν ουσιαστικά για την αποτροπή των χειρότερων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Η πρόοδος που επιτεύχθηκε είναι πολύ μικρή σε σχέση με αυτά που έπρεπε να συμβούν, ιδίως αν λάβουμε υπόψη ότι του χρόνου εκπνέει το Πρωτόκολλο του Κιότο, η μόνη παγκόσμια συμφωνία για τη μείωση των εκπομπών. Η οικονομική κρίση παίζει καταλυτικό ρόλο στην κωλυσιεργία των διαπραγματεύσεων για το κλίμα. Ας ελπίσουμε ότι οι ίδιοι ηγέτες που έχουν αποτύχει στην καταπολέμηση της οικονομικής κρίσης θα καταφέρουν -έστω στο παρά ένα- να αποτρέψουν το ξέσπασμα μιας δραματικότερης και απείρως μεγαλύτερης κλιματικής κρίσης.

Το WWF στην Κέρκυρα Στα τέλη του 2011 παρατηρήθηκαν μαζικοί εκβρασμοί ζιφιών, αλλά και άλλων θαλάσσιων θηλαστικών, στις ακτές της Κέρκυρας και στις απέναντι ακτές της Ιταλίας. H κινητοποίηση του WWF Ελλάς υπήρξε άμεση. Αμέσως μόλις εντοπίστηκαν τα τρία πρώτα ζώα, συνεργάτες στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Life «Θάλασσα: Μάθε, Δράσε, Προστάτεψε» από το WWF Ελλάς, την MOm και το Ινστιτούτο Κητολογικών Ερευνών Πέλαγος βρέθηκαν στο νησί μαζί με εξειδικευμένη επιστημονική ομάδα κτηνιάτρων από το Πανεπιστήμιο των Κανάριων Νήσων Ισπανίας. Επιτόπου πραγματοποιήθηκαν νεκροψίες και συλλέχτηκαν δείγματα από τα νεκρά ζώα προκειμένου να εντοπιστεί η αιτία θανάτου τους.

Γίνετε κι εσείς φίλοι του WWF Ελλάς στο Facebook, ενημερωθείτε, συμμετέχετε και μπορεί να είστε εσείς ο τυχερός του επόμενου διαγωνισμού!

3

Τα ΜΜΕ υιοθετούν Ευχαριστούμε θερμά τους ιστότοπους που έχουν ανταποκριθεί μέχρι στιγμής στο πρόγραμμα του WWF Ελλάς «Τα ΜΜΕ υιοθετούν».

• palo.gr • neolaia.gr • herpetofauna.gr • doctv.gr • tvxs.gr • pulse.gr • openewz.gr • matiastanea.gr • paokfc.gr • enfo.gr • digitallife.gr • prasinizo.gr • e-fungus.gr • betorama.gr • gazzetta.gr • ellispoint.gr • subs.gr • freevox.gr • allsportsbet.gr • in.gr • cretevents.gr • noikokyra.gr • homefood.gr • haniotika-nea.gr • athinorama.gr • aetorachifarm.com

«Λοιπόν παιδιά, χωριζόμαστε σε δυο ομάδες. Η μία ομάδα είναι η τράπεζα που δίνει χρήματα σε όσους εξοικονομούν ενέργεια. Η άλλη ομάδα είναι οι πολίτες, οι οποίοι με τις δράσεις που επιλέγουν κάνουν οικονομία στην ενέργεια και φροντίζουν το περιβάλλον». … Και το παιχνίδι αρχίζει. Οι «μαθητές - πολίτες» φροντίζουν το περιβάλλον, αλλά και την τσέπη τους, εξοικονομώντας ενέργεια. Για παράδειγμα, πρασινίζουν ένα ξερό δέντρο, ώστε να μειωθούν οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Οι «μαθητές - τραπεζίτες» τους ανταμείβουν με τα χρήματα που δικαιούνται. Γιατί κάθε δράση εξοικονόμησης ενέργειας συνεπάγεται και εξοικονόμηση χρημάτων. Σας θυμίζει Μονόπολη; Όχι! Είναι μια Οικόπολη! Σε αυτήν την Οι-

Περισσότερα νέα: www.wwf.gr > Kέντρο Tύπου http://wwfaction.wordpress.com

© Μαρία Λιβανού / WWF-Ελλάς

Από τη Μονόπολη στην… Οικόπολη


Πετάει ο Ρινόκερος;

Στο προηγούμενο τεύχος σάς μιλήσαμε για την εμπειρία των επιτυχημένων πρότυπων αναδασωτικών εργασιών στην Πάρνηθα, όπου ανάμεσα σε πολλά άλλα, καταφέραμε με τη συνδρομή 963 εθελοντών να φυτέψουμε 4.200 νέα δέντρα και να περιποιηθούμε άλλα 21.000.

συμμετοχή

Μετά από ένα σύντομο καλοκαιρινό διάλειμμα ανασυνταχθήκαμε, οργανωθήκαμε, βελτιωθήκαμε και ξεκινήσαμε και πάλι… από εκεί που σταματήσαμε!

Επιστρέφουμε στην Πάρνηθα!

Το σχέδιο δράσης ήταν έτοιμο σε κάθε του λεπτομέρεια. Η ομάδα κρούσης είχε στελεχωθεί και εκπαιδευτεί εξαντλητικά. Ο εξειδικευμένος εξοπλισμός ήταν συγκεντρωμένος και δοκιμασμένος. Το ελικόπτερο σε κατάσταση αναμονής, έτοιμο για απογείωση. Το ίδιο και τα τετρακίνητα οχήματα για την επίγεια υποστήριξη… Όχι, δεν πρόκειται για σκηνή από ταινία δράσης, αλλά για μια ειδική, εξαιρετικής σημασίας αποστολή του WWF με στόχο τη διάσωση του μαύρου ρινόκερου!

Έτσι λοιπόν από τα τέλη Νοεμβρίου βρισκόμαστε τα σαββατοκύριακα στην Πάρνηθα για να αναδασώσουμε καμένες περιοχές και να περιποιηθούμε μεγαλύτερα δέντρα με στόχο να συμβάλουμε στη διαδικασία της αναγέννησης του δάσους.

4

© Frederick J. Weyerhaeuser / WWF-Canon

Σε κάθε επίσκεψή μας στο βουνό, και μέχρι τον ερχόμενο Μάιο, θα χρειαζόμαστε περίπου 100 εθελοντές για να μας βοηθήσουν στις εργασίες. Η διαδικασία δήλωσης συμμετοχής είναι απλή: Μέσα από το http://parnitha.wwf.gr/ οι νέοι εθελοντές εκπαιδεύονται και πιστοποιούνται διαδικτυακά και στη συνέχεια «κλείνουν θέση» στο βουνό, επιλέγουν δηλαδή τις ημέρες που επιθυμούν να συμμετέχουν στις δράσεις μας. Όσοι από εσάς συμμετείχατε και πέρσι στις αναδασώσεις μπορείτε να παρακάμψετε τη διαδικασία της εκπαίδευσης και πιστοποίησης, εκτός αν επιθυμείτε να…φρεσκάρετε τις γνώσεις σας! Η συμμετοχή σας δεν απαιτεί ιδιαίτερες ικανότητες και γνώσεις. Θα πρέπει να είστε άνω των 18 χρόνων, να είστε άνετα και ζεστά ντυμένοι και να έχετε όρεξη για δουλειά στον καθαρό αέρα. Οι αναδασωτικές εργασίες στην Πάρνηθα είναι μια κοινή δράση του «Παρατηρητήριο Πάρνηθα» (WWF Ελλάς - ΣΚΑΪ - Καθημερινή) και του Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας, της Διεύθυνσης Αναδασώσεων Αττικής, του Δασαρχείου Πάρνηθας. Πολύτιμος αρωγός σε αυτή τη φιλόδοξη προσπάθεια είναι και φέτος το 11880 και το vrisko.gr που έχει δημιουργήσει όλη την τεχνική υποδομή για την οργάνωση των αναδασώσεων. Ραντεβού λοιπόν στην Πάρνηθα για να της προσφέρουμε αυτά που της οφείλουμε, αποκομίζοντας παράλληλα πολύτιμη εμπειρία και γνώσεις!

Φωτογραφία: © Πάνος Κορδοπάτης / WWF Ελλάς

17


© WWF-Inter na

tional

Η ιστορία αυτού του τεύχους μάς ταξιδεύει στη μακρινή Αφρική και στη δουλειά των εκεί συνεργατών μας στο πρόγραμμα «εξάπλωσης του μαύρου ρινόκερου». Πρωταγωνιστές της επιχείρησης ήταν 19 μαύροι ρινόκεροι, είδος το οποίο βρίσκεται στη λίστα των ιδιαιτέρως κινδυνευόντων. Το σχέδιο, αν και απλό στην ουσία του, ήταν στην εκτέλεση περισσότερο από σύνθετο. Τα 19 αυτά συμπαθή παχύδερμα έπρεπε να μεταφερθούν από το Ανατολικό Ακρωτήρι της Νοτίου Αφρικής στην επαρχία του Λιμπόπο, με στόχο τη βελτίωση της αναπαραγωγικής τους δυνατότητας και κατ’ επέκταση την ευρύτερη εξάπλωσή τους. Η περιοχή προορισμού τους αποτελεί τον έβδομο οικότοπο μαύρου ρινόκερου που έχει δημιουργήσει το WWF στο πλαίσιο του εν λόγω προγράμματος. Δεν ήταν μια συνηθισμένη και πάνω απ’ όλα εύκολη επιχείρηση. Ωστόσο η άριστη συνεργασία εξειδικευμένων βιολόγων, στελεχών διαχείρισης άγριας πανίδας και ειδικού προσωπικού παγίδευσης άγριων ζώων από το WWF άλλων τοπικών οργανώσεων ήταν αυτή που έστεψε με επιτυχία την ιδιαίτερη αυτή δράση. Ένα από τα χαρακτηριστικά αυτής της επιχείρησης ήταν η χρήση ελικοπτέρου για την αερομεταφορά των ρινόκερων από δύσβατες περιοχές σε μέρος στο οποίο θα μεταβιβάζονταν σε οχήματα. Κατά τη νέα αυτή τεχνική, οι ρινόκεροι μετά από σχετική νάρκωση, βρέθηκαν να αιωρούνται ανάσκελα σε ένα σύντομο ταξίδι μέχρι την περιοχή όπου τους ανέμεναν τα οχήματα μεταφοράς.

16

© Πάνος Κορδοπάτης / WWF Ελλάς

Παλιότερα παρόμοιες επιχειρήσεις μεταφοράς γίνονταν από ξηράς με φορτηγά ή από αέρος με τη χρήση διχτυού. Ωστόσο, η νέα αυτή μέθοδος διασφαλίζει αφενός ένα πιο «άνετο» και σύντομο ταξίδι για τα ζώα και αφετέρου ομαλότερη ανάνηψη από τη νάρκωση.

Το πρόγραμμα εξάπλωσης του μαύρου ρινόκερου του WWF έχει στόχο την εξάπλωση του είδους και τη διεύρυνση του βιοτόπου του στη Νότια Αφρική. Τα τελευταία οκτώ χρόνια έχουμε δημιουργήσει επτά νέους πληθυσμούς με τη μεταφορά 120 μαύρων ρινόκερων.

© Martin Harvey / WWF-Canon

Εν δράσει


© Mιχάλης Μπινιχάκης

Τις αξίες που σχετίζονται με την προστασία του περιβάλλοντος καλλιεργεί με συνέπεια στις νεότερες γενιές η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Από το 1995 όλη η επιστημονική πληροφόρηση και η δράση του WWF Ελλάς γίνεται παιχνίδι ή δραστηριότητα και μπαίνει στα σχολεία ως ένα ενδιαφέρον και διασκεδαστικό «μάθημα» για τους μικρούς μαθητές. Ειδικά προγράμματα που αξιοποιούν το πλούσιο υλικό της διεθνούς οργάνωσης είναι διαθέσιμα δωρεάν από το Διαδίκτυο για εκπαιδευτικούς και γονείς.

© Γιώργος Βε

λλίδης / WWF-

Ελλάς

6

Μια περιβαλλοντική οργάνωση, τρία ιδρύματα, επτά επιστημονικές ομάδες και χιλιάδες πολίτες… αυτοί ήταν οι καταλύτες στη δημιουργία και υλοποίηση του τριετούς προγράμματος

«Το Μέλλον των Δασών», ίσως το μεγαλύτερο έργο που έχει εκπονήσει το WWF Ελλάς στην 20ετή ιστορία του, και ένα από τα μεγαλύτερα που έχει ποτέ υλοποιηθεί για την προστασία του περιβάλλοντος από μη κρατικό οργανισμό στη χώρα μας.

Δεν θα μπορούσαμε να κλείσουμε αυτό τον σύντομο απολογισμό χωρίς να αναφέρουμε τις εκατοντάδες παρεμβάσεις της ομάδας πολιτικής στον δημόσιο διάλογο που έφεραν απτά αποτελέσματα: Είχαμε την ψήφιση ενός καλού νόμου για τη βιοποικιλότητα, οι προτάσεις μας για ένα δυνατό Υπουργείο Περιβάλλοντος σε μεγάλο βαθμό υιοθετήθηκαν. Να προσθέσουμε και τις σημαντικές επιτυχίες μας στα μέτωπα της αλιευτικής και της δασικής πολιτικής. Προφανώς σε άλλες τόσες περιπτώσεις τα πράγματα δεν πήγαν εκεί που θέλαμε. Κάπως έτσι φτάνουμε στο σήμερα. Στο τέλος του 2011 ετοιμαζόμαστε να υποδεχτούμε τον «Άτλαντα αποτύπωσης των καλύψεων γης», και αναδημιουργούμε το «Οικοσκόπιο», την ανοικτή διαδικτυακή πύλη με οπτική καταγραφή του φυσικού περιβάλλοντος. Επίσης ετοιμάζεται η έκθεση αξιολόγησης των μεγαλύτερων επιχειρήσεων στην Ελλάδα ως προς τις επιδόσεις τους στον περιβαλλοντικό απολογισμό, σε συνέχεια του έργου Δείκτης Περιβαλλοντικής Διαχείρισης και Διαφάνειας στην Ελλάδα που εγκαινιάστηκε το 2009.

Όλα αυτά δεν θα μπορούσαν ποτέ να προχωρήσουν από μία οργάνωση που δεν θα όριζε με υψηλές προδιαγραφές την εσωτερική της λειτουργία. Μάθαμε να αποδίδουμε σε καιρούς δυσπιστίας λειτουργώντας σε πλαίσια διαφάνειας, κοινωνικής λογοδοσίας και προγραμματισμού. Ορκωτοί ελεγκτές διενεργούν σε τακτά διαστήματα ελέγχους στα οικονομικά μας, οι εκθέσεις τους δημοσιοποιούνται στο Διαδίκτυο όπως επίσης και ο ετήσιος οικονομικός προγραμματισμός και απολογισμός. Δεν κρατάμε τίποτα στα συρτάρια μας. Ο στρατηγικός σχεδιασμός, τα επιστημονικά δεδομένα της δουλειάς μας, η ίδια η αλληλογραφία μας, είναι στη διάθεση του οποιουδήποτε ενδιαφερόμενου πολίτη. Πέρα από όλα τα ανοικτά πεδία δράσης, με αυτές τις αξίες και αυτές τις μεθόδους θα συνεχίσουμε στα επόμενα κρίσιμα χρόνια για τη χώρα μας να δίνουμε το άλλο παράδειγμα που αφορά την ίδια τη βιωσιμότητα της κοινωνίας, που είναι αναπόσπαστο τμήμα του περιβάλλοντος. Το χρωστάμε πραγματικά στους εκατοντάδες εθελοντές μας και στους χιλιάδες υποστηρικτές του έργου μας. Διαβάστε όλο το υλικό των 50 χρόνων WWF – 20 χρόνων WWF Ελλάς στο site μας www.wwf.gr

15


Στην Ελλάδα μετράμε είκοσι χρόνια δράσης ως γραφείο του WWF στην Αθήνα, από το 1991. Αλλά και πιο πριν υπήρξαν παρεμβάσεις του διεθνούς WWF, αρχής γενομένης από την αναδάσωση στον Υμηττό το 1969, ενώ τη δεκαετία του ’80 η Πρέσπα, οι εκβολές του Λούρου, η Ροδόπη και ο Νέστος γίνονται πεδία περιβαλλοντικής παρακολούθησης και προστασίας. Η ανεξάρτητη εθνική οργάνωση με την επωνυμία «WWF Ελλάς» λειτουργεί ως Κοινωφελές Ίδρυμα από το 1994. Την ίδια χρονιά γίνεται κάτι που δεν έχει προηγούμενο στην Ελλάδα. Η οργάνωση, με τη βοήθεια χιλιάδων υποστηρικτών της, αγοράζει σχεδόν ολόκληρη την έκταση που περιβάλλει την παραλία στα Σεκάνια της Ζακύνθου, τον πιο σημαντικό τόπο ωοτοκίας για τη θαλάσσια χελώνα, ώστε να επιτύχει την απόλυτη προστασία του είδους.

Μετά τη χελώνα, σε στενή συνεργασία με άλλες οργανώσεις, είδαμε τη φώκια, αλλά και τα κητώδη. Εξετάσαμε τη σχέση τους με τον άνθρωπο και μετά από πολύχρονη έρευνα προχωρήσαμε σε αναλυτικές προτάσεις. Για να μείνουμε στο υγρό στοιχείο, κινήσαμε την υπόθεση της βιώσιμης αλιείας, για περιορισμό της παράνομης δραστηριότητας και προώθηση επενδύσεων που δεν θα διαταράσσουν το τροφικό πλέγμα. Όλη αυτή η γνώση που συγκεντρώσαμε στο πεδίο της προστασίας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, πρόκειται να αξιοποιηθεί τα επόμενα χρόνια σε ένα φιλόδοξο σχέδιο διεθνούς παρέμβασης στη Μεσόγειο. Εκεί στα μέσα της δεκαετίας του ’90 ξεκινάμε, σε συνεργασία με άλλες τέσσερις περιβαλλοντικές οργανώσεις, τον δύσκολο αγώνα ενάντια στο απολύτως παράλογο έργο της εκτροπής του Αχελώου. Η προσπάθεια, παρότι πέτυχε έξι θετικές αποφάσεις στο Συμβούλιο της Επικρατείας, δεν έχει λήξει ακόμα. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες της Αθήνας απασχόλησαν την οργάνωση που έδωσε έμφαση στην αλλαγή χωροθέτησης του Ολυμπιακού Κέντρου Κωπηλασίας από την οικολογικά σημαντική και ευαίσθητη περιοχή του Σχοινιά στηλιτεύοντας παράλληλα το τεράστιο περιβαλλοντικό και βεβαίως οικονομικό κόστος των Αγώνων. Το 2004 επίσης ξεκινάμε να καταγράφουμε τους εν πολλοίς άγνωστους νησιωτικούς υγρότοπους της Ελλάδας, ένα δίκτυο οικοσυστημάτων τεράστιας σημασίας. Τα επόμενα χρόνια ολοκληρώνεται η καταγραφή στο Αιγαίο, το Ιόνιο και την Κρήτη όπου και στήθηκε το πρώτο ενεργό Δίκτυο Παρακολούθησης της

14

κατάστασης των υγρότοπων, η πυκνή δραστηριότητα του οποίου αποτυπώνεται στο μπλογκ «Το WWF στο πεδίο». Το άλλο, εξίσου δραστήριο «δίκτυο», με συχνές αναρτήσεις στο μπλογκ του πεδίου, βρίσκεται στο άνω ανατολικό άκρο της χώρας. Το δάσος της Δαδιάς, στον Έβρο, που αποτελεί τον σημαντικότερο βιότοπο για αρπακτικά πουλιά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, φροντίζει ειδική επιστημονική ομάδα του WWF η οποία καταγράφει επίσης τις εξελίξεις στο Δέλτα του Έβρου, ώστε να συμβάλει στη βελτίωση της διαχείρισης και της προστασίας του. Από τα πρώτα του βήματα το WWF Ελλάς καταπιάστηκε με τη δασοπροστασία. Μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007 βρεθήκαμε σε όλες τις πυρόπληκτες περιοχές, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στην Πελοπόννησο. Από τις αρχές του 2008 δημιουργούμε και θέτουμε σε εφαρμογή το τριετές πρόγραμμα «Το Μέλλον των Δασών», το οποίο προωθεί την προστασία των ελληνικών δασών και την αποκατάσταση των πληγεισών περιοχών. Η κοινωνία δείχνει περισσότερο ευαισθητοποιημένη στα θέματα του περιβάλλοντος τα τελευταία χρόνια. Κινείται προς συλλογικές μορφές έκφρασης και διεκδίκησης αλλαγών νοοτροπίας και θέλει να στείλει το μήνυμά της προς κάθε κατεύθυνση. Κάπως έτσι εξηγείται η αναπάντεχη επιτυχία της δράσης «Η Ώρα της Γης» που διοργανώνουμε για τρία συνεχόμενα χρόνια σπάζοντας όλα τα ρεκόρ συμμετοχής (2009-2011). Επισκεφθείτε τα πεδία δράσης του WWF Ελλάς μέσα από το μπλογκ www.wwfaction.wordpress.com

3 χρόνια δράση για τα δάση Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε πρακτικά και με νούμερα για να παρουσιάσουμε εν είδει απολογισμού το εύρος και το μέγεθος της δράσης αυτού του προγράμματος. Θα μπορούσαμε λόγου χάριν να πούμε ότι δουλέψαμε 28.886 ώρες μέσα στα δάση, ότι εκπαιδεύσαμε 11.530 μαθητές μέσα από τα σχετικά προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, ότι στηρίξαμε 84 εθελοντικές ομάδες δασοπροστασίας και μας στήριξαν 1.384 εθελοντές. Ότι χρησιμοποιήσαμε τις πιο σύγχρονες μεθόδους παρακολούθησης και καταγραφής, χαρτογραφώντας 278.862 τετραγωνικά χιλιόμετρα καμένων εκτάσεων μέσω δορυφόρου και παρακολουθώντας 868 απειλούμενα ζώα. Τα καταφέραμε λοιπόν; Όταν το 2008 σχεδιάζαμε το πρόγραμμα, κανείς μας δεν έλπιζε ότι θα ήταν ικανό να επιλύσει ένα τεράστιο πρόβλημα με βαθιά ριζωμένα αίτια και ισχυρές αντιστάσεις. Στόχος μας όμως ήταν να γίνουν ουσιαστικά βήματα προς την προστασία των δασών και την ενδυνάμωση της κοινωνίας των πολιτών. Έτσι λοιπόν, • Ενισχύσαμε δεκάδες εθελοντικές ομάδες και δώσαμε ελεύθερη πρόσβαση στους πολίτες σε σειρά περιβαλλοντικών πληροφοριών. • Φέραμε, μέσω των προτάσεών μας, στο ίδιο τραπέζι διαφορετικούς φορείς, και προκαλέσαμε πολιτικές δεσμεύσεις και δραστηριοποίηση των υπηρεσιών. • Δημιουργήσαμε ένα κλίμα δημόσιου ελέγχου εκεί όπου η κρατική εποπτεία ήταν απούσα ή απλώς ανεπαρκής, ενδυναμώνοντας τη φωνή των τοπικών οργανώσεων και πολιτών. • Συγκεντρώσαμε και οργανώσαμε πολύτιμη επιστημονική γνώση που μέχρι πρότινος ήταν διάσπαρτη και δύσκολη σε ερμηνεία και χρήση. • Δημιουργήσαμε «σχολή» άμεσης καταγραφής, δημοσιοποίησης και δημόσιου διαλόγου, με το μοντέλο άμεσης καταγραφής και προώθησης προτάσεων προς τους αρμόδιους φορείς. Ωστόσο αυτό που έκανε το «Μέλλον των Δασών» τόσο ξεχωριστό είναι το γεγονός ότι κατάφερε να συστρατεύσει διάφορες και διαφορετικές δυνάμεις γύρω από ένα όραμα, διαδίδοντας και κάνοντας πράξη τη σημασία της συλλογικότητας. Μόνο σε αυτό το πνεύμα το «Μέλλον των Δασών», όπως και το μέλλον αυτού του τόπου άλλωστε, θα μπορέσει να είναι πολύ πιο ευοίωνο…

Φωτογραφία: © Μιχάλης Μπινιχάκης

Εν δράσει


© WWF-Canon / Anton VORAUER

uΙσορροπήστε και εξασκήστε τη σταθερότητα στα χέρια και στο πνεύμα: €18

p Εξασκήστε τη δημιουργική αντίληψη των μικρών μας φίλων: €14 uΔοκιμάστε τη μνήμη σας με γούστο: €18

Διασκεδάστε με ένα από τα κλασικότερα παιχνίδια σε οικολογική έκδοση: €18 q

8

p Άλλο ένα διαφορετικό παζλ για τους μικρούς μας φίλους: €14 p Αναπτύξτε τις ικανότητές σας στη στρατηγική σε ένα πρωτότυπο πεδίο μάχης: €18

Περισσότερες ιδέες για δώρα θα βρείτε στην ιστοσελίδα του WWF www.wwf.gr

u Ο βασιλιάς των λιονταριών: €21

Οι αναγραφόμενες τιμές είναι οι προτεινόμενες τιμές λιανικής πώλησης.

Τα επόμενα χρόνια γίνεται ευρύτερα αποδεκτή η μέθοδος συσχέτισης του περιβάλλοντος με την ανθρώπινη δραστηριότητα και ευημερία, ενώ αποσαφηνίζεται η επερχόμενη απειλή της κλιματικής αλλαγής. Επανακαθορίζοντας την αποστολή του, το WWF εστιάζει ακριβώς στα θέματα αυτά, και αναπτύσσει μια παγκόσμια στρατηγική περιβαλλοντικής προστασίας που αφορά: διατήρηση ειδών, δασών, θαλάσσιων βιοτόπων και βιοτόπων γλυκών υδάτων, κλιματική αλλαγή και τοξικές χημικές ουσίες. Ακολουθούν οι πρώτες προσπάθειες για τη μείωση των εκπομπών άνθρακα σε παγκόσμιο επίπεδο με τη θέση σε ισχύ του Πρωτοκόλλου του Κιότο, της πρώτης παγκόσμιας συμφωνίας για τον περιορισμό των εκπομπών άνθρακα στις βιομηχανικές χώρες. Επίσης, η οργάνωση εξασφάλισε σημαντικές δεσμεύσεις από παράγοντες του ιδιωτικού τομέα για τη μείωση των εκπομπών άνθρακα. Ένας από τους πρώτους ήταν η τσιμεντοβιομηχανία Lafarge, που το 2001 δεσμεύτηκε ότι θα μειώσει την απόλυτη ακαθάριστη εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα της στις βιομηχανικές χώρες σε 10% κάτω από τα επίπεδα που ίσχυαν το 1990 μέχρι το 2010, αλλά και να μειώσει την καθαρή παγκόσμια εκπομπή ανά τόνο τσιμέντου σε 20% κάτω από τα επίπεδα του 1990. Παράλληλα με την προώθηση της ενεργειακής αποδοτικότητας και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, το WWF μάχεται σήμερα με τη δημιουργία ενός αποτελεσματικού διαδόχου του Πρωτοκόλλου, αφού η πρώτη του περίοδος λήγει το 2012. Η οργάνωση επίσης δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στις προσπάθειες στην κατάργηση

των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου από την αποψίλωση δασών, που σήμερα είναι υπεύθυνη για το 15% όλων των εκπομπών. Το 1999 το WWF συγκάλεσε την πρώτη συνάντηση αρχηγών κρατών της λεκάνης του Κονγκό για την προστασία και βιώσιμη διαχείριση του δεύτερου μεγαλύτερου τροπικού δάσους στον κόσμο. Μέχρι σήμερα έχουν δημιουργηθεί νέες προστατευόμενες περιοχές έκτασης άνω των 4 εκ. εκταρίων, δύο τριεθνή καταφύγια συνολικής έκτασης περίπου 20 εκ. εκταρίων (πάνω από 10% του τροπικού δάσους του Κονγκό). Στην αλλαγή του αιώνα, το WWF ανέβασε σημαντικά τον πήχη των φιλοδοξιών του, στοχεύοντας πλέον σε μεταρρυθμίσεις για διαρκή διατήρηση της φύσης, αειφόρο ανάπτυξη και βιώσιμους τρόπους ζωής. Ο Αμαζόνιος ανεβαίνει επειγόντως στις προτεραιότητες της οργάνωσης από το 2002 οπότε ξεκινά μεγάλης κλίμακας πρωτοβουλία για τη διάσωσή του. Η μεγαλύτερη μέχρι στιγμής επιτόπια προσπάθεια προστασίας της φύσης στον κόσμο ονομάστηκε ARPA (Προστατευόμενη Περιοχή Αμαζονίου) και είχε ως αποτέλεσμα πάνω από 80% του αρχικού δάσους του Αμαζονίου να παραμείνει άθικτο. Ωστόσο, οι συνεχείς και αυξανόμενες απειλές, κυρίως η εκτροφή βοοειδών και αγροτική επέκταση με μη βιώσιμο τρόπο, ώθησαν το WWF να ξεκινήσει την Πρωτοβουλία για έναν Ζωντανό Αμαζόνιο το 2007.

τα, αποκτούν διαστάσεις που δεν μπορεί κανείς να αγνοήσει. Όπως προσαρμοστήκαμε τις προηγούμενες δεκαετίες στις πολιτιστικές εξελίξεις, έτσι και τώρα απαιτείται η ίδια ευελιξία για να δούμε, να ορίσουμε σωστά τις προτεραιότητές μας. Έχουμε έναν καινούριο ψηφιακά συνδεδεμένο κόσμο, και μια οικονομία που αναπτύσσεται με τα δικά της κρισιακά φαινόμενα αντεπιδρώντας στο περιβάλλον, δηλαδή ακριβώς στη σχέση ανθρώπου - φύσης. Όπως δεν μείναμε στον πρώιμο συναισθηματισμό της υπόσχεσης της προστασίας κάποιων ειδών, αλλά είδαμε όλη την εικόνα, έτσι και σήμερα καλούμαστε να δούμε τις αλλαγές στον πολιτισμό που περνάνε στο περιβάλλον και να αντιμετωπίσουμε τις νέες προκλήσεις, τα νέα προβλήματα με συνεργασία, σκέψη και δημιουργικότητα.

Απαριθμήσαμε μερικές ενδεικτικές δράσεις από μισό αιώνα ζωής της οργάνωσης. Έχουμε ξεχάσει όμως κάτι. Το μέλλον. Σήμερα οι προκλήσεις, όπως λέμε κατ’ ευφημισμόν τα μεγάλα προβλήμα-

13


© Martin Harvey / WWF-Canon

© Martin Harvey / WWF-Canon

Δώρα. . ς αξίας! ανεκτίμητη

Την επόμενη χρονιά ιδρύεται η πρωτοποριακή Αφρικανική Σχολή Διαχείρισης Άγριας Φύσης στην Τανζανία, που έχει εκπαιδεύσει μέχρι σήμερα πάνω από 4.000 φύλακες πάρκων και διαχειριστές άγριας φύσης από περισσότερες από 50 χώρες εντός και εκτός Αφρικής. Το 1965 ξεκινά μια μεγάλη επιχείρηση για τη διάσωση του λευκού ρινόκερου, ενός είδους που αποδεκατιζόταν από τους κυνηγούς στη Νότια Αφρική. Με τη βοήθεια μιας τοπικής οργάνωσης τα εναπομείναντα ζώα μεταφέρονται στην Κένυα, για να ενταχθούν στη συνέχεια σε διάφορες χώρες. Παρόμοιες προσπάθειες για τα υπόλοιπα είδη ρινόκερου, τόσο στην Αφρική όσο και στην Ασία, στέφονται με απόλυτη επιτυχία. Παρ’ όλα αυτά, κάποια είδη, υποείδη και πληθυσμοί έχουν σχεδόν εξαφανιστεί και η λαθροθηρία παραμένει μια συνεχής απειλή ακόμη και για τους πληθυσμούς που είναι σχετικά ασφαλείς. Ένας ακόμα βασικός σταθμός της δεκαετίας του ’60 είναι αυτός της μελέτης της άγριας φύσης στη Νότια Αμερική με έμβλημα την αρκούδα των Άνδεων. Παρότι το WWF συνέχισε να εστιάζει στην προστασία ειδών και βιοτόπων, από το 1970 και ύστερα η προσέγγισή του άρχισε να αλλάζει. Αντί να παρέχει υποστήριξη σε μεμονωμένες δράσεις, άρχισε να ενθαρρύνει τις πιο ολοκληρωμένες προσπάθειες διατήρησης για ολόκληρες βιοκοινότητες, καθώς και για είδη σε όλη τους την επικράτεια.

12

Η Εκστρατεία για τα Τροπικά Δάση (1975) ήταν η πρώτη περιβαλλοντική εκστρατεία που έγινε ποτέ με αντικείμενο μια ολόκληρη βιοκοινότητα και όχι ένα συγκεκριμένο είδος ή μια περιοχή. Η εκστρατεία αυτή, πέραν του ότι συγκέντρωσε πόρους για νέες προστατευόμενες περιοχές τροπικών δασών στην κεντρική και δυτική Αφρική, στη νοτιανατολική Ασία και στη Λατινική Αμερική, συνέβαλε επίσης σημαντικά στην αναγνώριση της βιοποικιλότητας και της οικολογικής αξίας του τροπικού δάσους, αλλά και της σημασίας των απειλών που αντιμετωπίζει. Μεσολαβεί το Πρόγραμμα για την Τίγρη, η πρώτη παγκόσμια εκστρατεία που έγινε ποτέ για τη διάσωση ενός είδους σε όλο του το εύρος. Στην Ινδία, χάρη σε ένα εξαετές εθνικό σχέδιο διατήρησης της τίγρης και στη δημιουργία 15 νέων καταφυγίων, ο πληθυσμός του είδους αυξήθηκε κατά 30% σε μόλις 7 χρόνια. Μέχρι το 1980 το WWF είχε υποστηρίξει προστατευόμενες περιοχές σε 5 ηπείρους, με συνολική έκταση που αντιστοιχούσε στο 1% της επιφάνειας του πλανήτη και είχε συμβάλει στη συνέχιση της ύπαρξης σημαντικού αριθμού ειδών. Με εκτενή πλέον παρουσία ανά τον κόσμο και έχοντας αρχίσει να υλοποιεί τα δικά του προγράμματα, το WWF προωθεί πλέον πιο εντατικά την άποψη των ιδρυτών του: ότι η διατήρηση της φύσης είναι προς όφελος των ανθρώπων και πρέπει να ενσωματώνεται στην ανάπτυξη, αντί να θεωρείται ενάντια προς αυτήν. Η ιδέα αυτή αποτέλεσε θεμέλιο για την αειφόρο ανάπτυξη, μια αντίληψη που σήμερα χαρακτηρίζει στρατηγικές περιβαλλοντικές, αναπτυξιακές και επιχειρηματικές.

Μικρό λούτρινο ελεφαντάκι: €12 q

Επιλέξτε για εσάς και τους αγαπημένους σας προϊόντα από την αυθεντική συλλογή WWF! Προσφέρετε χαρά στους φίλους σας και βοήθεια στο WWF να συνεχίσει το έργο του.

uΗμερολόγιο 2012 δια χειρός Αndrea Bonetti €7,70

Μοναδικές χειροποίητες κούκλες από οργανικό βαμβάκι: €25 q

Στα τέλη της δεκαετίας του ’80 το WWF πρωτοστατεί στην καθιέρωση της έννοιας «χρέος για τη φύση», σύμφωνα με την οποία ένα τμήμα του χρέους μιας χώρας εξαγοράζεται με αντάλλαγμα η χώρα να δαπανήσει ένα αντίστοιχο ποσό του εθνικού της νομίσματος για την προστασία της φύσης. Το πείραμα πέτυχε στη Μαδαγασκάρη όπου διατέθηκαν μέχρι το 2008 περισσότερα από 50 εκατομμύρια δολάρια για τη διατήρηση της πλούσιας βιοποικιλότητας της χώρας. Παράλληλα, το WWF βοήθησε στην επίτευξη ανταλλαγών «χρέους για τη φύση» στη Βολιβία, την Κόστα Ρίκα, το Εκουαδόρ, την Γκαμπόν, τις Φιλιππίνες και τη Ζάμπια.

q Λούτρινο Panda: €17

q Mικρά λούτρινα: €12

© WWF / Martina Lippuner

Το 1962 ιδρύει ερευνητικό σταθμό στα νησιά Γκαλαπάγκος, ο οποίος αναδεικνύεται σε ηγετικό ερευνητικό ίδρυμα φιλοξενώντας ερευνητές από όλον τον κόσμο με σκοπό τη διατήρηση των μοναδικών ειδών ζωής των νησιών.

ΟΙΚΟ-αγορά

uΛούτρινο ελαφάκι: €17

Σκαντζόχοιρος λούτρινος: €13 q

Χρησιμοποιούμε και το Facebook για να σας δείχνουμε νέα και αξιόλογα αποσπάσματα από τις διεθνείς δράσεις του WWF www.facebook.com/ WWFGreece

Υπεύθυνη Προγράμματος Licensing/Προϊόντων WWF: Δέσποινα Τζιάλλα – 210 3314893, d.tzialla@wwf.gr

9


10

Σε τι χρησιμεύουν οι επέτειοι; Γιατί να μιλάμε για τα 20, τα 30 ή τα 50 χρόνια μιας οργάνωσης; Ίσως γιατί ο στρογγυλεμένος χρόνος προσφέρεται για απολογισμούς, μας αναγκάζει να θυμηθούμε καλύτερα. Από πού ερχόμαστε, πώς ξεκίνησαν όλα. Τι κάναμε και τι δεν κάναμε. Τα σχέδια και τις πράξεις μας, τις αποφάσεις και τις υποχωρήσεις, τα συγχαρητήρια και τη δυσπιστία. Και μας βοηθάει να πούμε μια ιστορία στις νεότερες γενιές. Την ιστορία μας. Που είναι πάντα η αρχή και η συνέχεια.

Επιμέλεια: Παναγιώτης ΦΡΑΝΤΖΗΣ

© WWF / Sean Kelland

Το θέμα είναι

Η καινοτομία του WWF ήταν ότι έβγαλε το ζήτημα της προστασίας του περιβάλλοντος από τον στενό κύκλο των επιστημόνων και των ειδικών ομάδων ενδιαφέροντος, έξω στο ευρύ κοινό. Υπήρχε έντονη συναισθηματική φόρτιση στο κάλεσμα να «σώσουμε την άγρια φύση», και αυτό αντικατοπτρίζεται και στο έμβλημα της οργάνωσης, το αξιαγάπητο Πάντα, το οποίο προέκυψε από τα σκίτσα του Τζορτζ Γουότερσον για το μοναδικό γιγάντιο ζώο του είδους που μπορούσε να δει κανείς στον Ζωολογικό Κήπο του Λονδίνου.

Παρότι ξεκίνησε σαν μια μικρή ομάδα από συνειδητοποιημένους λάτρεις της άγριας φύσης, το WWF εξελίχθηκε σε μία από τις πιο ισχυρές και αναγνωρισμένες ανεξάρτητες περιβαλλοντικές οργανώσεις, με περισσότερους από 5 εκατομμύρια υποστηρικτές και δράσεις σε πάνω από 100 χώρες σε πέντε διαφορετικές ηπείρους.

Απ’ ό,τι φαίνεται το μήνυμα βρήκε ένθερμους αποδέκτες αφού μέσα σε τρία χρόνια διατέθηκαν 1,9 εκ. δολάρια σε διάφορα προγράμματα στην Αφρική, την Ευρώπη, την Ινδία κ.α. Στην πρώτη δεκαετία της ζωής του, το WWF κατάφερε να συγκεντρώσει πάνω από 5,6 εκ. δολάρια ΗΠΑ για δράσεις προστασίας της φύσης, ποσό τεράστιο για την εποχή εκείνη. Πέρα από τις κατάλληλες διασυνδέσεις, η νεαρή οργάνωση φαίνεται ότι διέθετε ένα φοβερό πλεονέκτημα: εμφανίστηκε τη σωστή χρονική στιγμή —όπως αναφέρει σε άρθρο του ο Κρις Χέιλς, διευθυντής του WWF την περίοδο 1994-2006.

Ανώνυμος ήρωας της δεκαετίας του ’60 είναι η ανερχόμενη μεσαία τάξη. Σε έναν κόσμο ευημερίας και ευκαιριών, στην καρδιά της μεταπολεμικής ανάπτυξης, ένας νέος παγκόσμιος πολιτισμός αναδύεται. Η τηλεόραση φέρνει σε κάθε νοικοκυριό τα νέα από κάθε γωνιά του πλανήτη. Εικόνες από τα ντοκιμαντέρ που γυρίζονται στα βάθη της Αφρικής και της Ασίας ευαισθητοποιούν μαμάδες, μπαμπάδες και παιδιά που μεγαλώνουν στις πόλεις του δυτικού κόσμου.

Ταυτόχρονα είναι η εποχή της συνειδητοποίησης και της αμφισβήτησης. Η κριτική της καταναλωτικής κουλτούρας και τα αντίστοιχα ρεύματα της πολιτικής οικολογίας τώρα ανθίζουν, και προφανώς είναι ώριμο να τεθεί το ζήτημα της σχέσης ανθρώπου - φύσης. Σε αυτό το περιβάλλον το WWF κάνει τα πρώτα του βήματα. Με βάση τα πλέον αξιόπιστα επιστημονικά στοιχεία, προκύπτει ότι χρηματοδότησε 356 προγράμματα ανά τον κόσμο, καλύπτοντας ένα φάσμα δραστηριοτήτων που περιλάμβανε από μελέτες άγριας φύσης και δράσεις κατά της λαθροθηρίας έως και την εκπαίδευση.

11


10

Σε τι χρησιμεύουν οι επέτειοι; Γιατί να μιλάμε για τα 20, τα 30 ή τα 50 χρόνια μιας οργάνωσης; Ίσως γιατί ο στρογγυλεμένος χρόνος προσφέρεται για απολογισμούς, μας αναγκάζει να θυμηθούμε καλύτερα. Από πού ερχόμαστε, πώς ξεκίνησαν όλα. Τι κάναμε και τι δεν κάναμε. Τα σχέδια και τις πράξεις μας, τις αποφάσεις και τις υποχωρήσεις, τα συγχαρητήρια και τη δυσπιστία. Και μας βοηθάει να πούμε μια ιστορία στις νεότερες γενιές. Την ιστορία μας. Που είναι πάντα η αρχή και η συνέχεια.

Επιμέλεια: Παναγιώτης ΦΡΑΝΤΖΗΣ

© WWF / Sean Kelland

Το θέμα είναι

Η καινοτομία του WWF ήταν ότι έβγαλε το ζήτημα της προστασίας του περιβάλλοντος από τον στενό κύκλο των επιστημόνων και των ειδικών ομάδων ενδιαφέροντος, έξω στο ευρύ κοινό. Υπήρχε έντονη συναισθηματική φόρτιση στο κάλεσμα να «σώσουμε την άγρια φύση», και αυτό αντικατοπτρίζεται και στο έμβλημα της οργάνωσης, το αξιαγάπητο Πάντα, το οποίο προέκυψε από τα σκίτσα του Τζορτζ Γουότερσον για το μοναδικό γιγάντιο ζώο του είδους που μπορούσε να δει κανείς στον Ζωολογικό Κήπο του Λονδίνου.

Παρότι ξεκίνησε σαν μια μικρή ομάδα από συνειδητοποιημένους λάτρεις της άγριας φύσης, το WWF εξελίχθηκε σε μία από τις πιο ισχυρές και αναγνωρισμένες ανεξάρτητες περιβαλλοντικές οργανώσεις, με περισσότερους από 5 εκατομμύρια υποστηρικτές και δράσεις σε πάνω από 100 χώρες σε πέντε διαφορετικές ηπείρους.

Απ’ ό,τι φαίνεται το μήνυμα βρήκε ένθερμους αποδέκτες αφού μέσα σε τρία χρόνια διατέθηκαν 1,9 εκ. δολάρια σε διάφορα προγράμματα στην Αφρική, την Ευρώπη, την Ινδία κ.α. Στην πρώτη δεκαετία της ζωής του, το WWF κατάφερε να συγκεντρώσει πάνω από 5,6 εκ. δολάρια ΗΠΑ για δράσεις προστασίας της φύσης, ποσό τεράστιο για την εποχή εκείνη. Πέρα από τις κατάλληλες διασυνδέσεις, η νεαρή οργάνωση φαίνεται ότι διέθετε ένα φοβερό πλεονέκτημα: εμφανίστηκε τη σωστή χρονική στιγμή —όπως αναφέρει σε άρθρο του ο Κρις Χέιλς, διευθυντής του WWF την περίοδο 1994-2006.

Ανώνυμος ήρωας της δεκαετίας του ’60 είναι η ανερχόμενη μεσαία τάξη. Σε έναν κόσμο ευημερίας και ευκαιριών, στην καρδιά της μεταπολεμικής ανάπτυξης, ένας νέος παγκόσμιος πολιτισμός αναδύεται. Η τηλεόραση φέρνει σε κάθε νοικοκυριό τα νέα από κάθε γωνιά του πλανήτη. Εικόνες από τα ντοκιμαντέρ που γυρίζονται στα βάθη της Αφρικής και της Ασίας ευαισθητοποιούν μαμάδες, μπαμπάδες και παιδιά που μεγαλώνουν στις πόλεις του δυτικού κόσμου.

Ταυτόχρονα είναι η εποχή της συνειδητοποίησης και της αμφισβήτησης. Η κριτική της καταναλωτικής κουλτούρας και τα αντίστοιχα ρεύματα της πολιτικής οικολογίας τώρα ανθίζουν, και προφανώς είναι ώριμο να τεθεί το ζήτημα της σχέσης ανθρώπου - φύσης. Σε αυτό το περιβάλλον το WWF κάνει τα πρώτα του βήματα. Με βάση τα πλέον αξιόπιστα επιστημονικά στοιχεία, προκύπτει ότι χρηματοδότησε 356 προγράμματα ανά τον κόσμο, καλύπτοντας ένα φάσμα δραστηριοτήτων που περιλάμβανε από μελέτες άγριας φύσης και δράσεις κατά της λαθροθηρίας έως και την εκπαίδευση.

11


© Martin Harvey / WWF-Canon

© Martin Harvey / WWF-Canon

Δώρα. . ς αξίας! ανεκτίμητη

Την επόμενη χρονιά ιδρύεται η πρωτοποριακή Αφρικανική Σχολή Διαχείρισης Άγριας Φύσης στην Τανζανία, που έχει εκπαιδεύσει μέχρι σήμερα πάνω από 4.000 φύλακες πάρκων και διαχειριστές άγριας φύσης από περισσότερες από 50 χώρες εντός και εκτός Αφρικής. Το 1965 ξεκινά μια μεγάλη επιχείρηση για τη διάσωση του λευκού ρινόκερου, ενός είδους που αποδεκατιζόταν από τους κυνηγούς στη Νότια Αφρική. Με τη βοήθεια μιας τοπικής οργάνωσης τα εναπομείναντα ζώα μεταφέρονται στην Κένυα, για να ενταχθούν στη συνέχεια σε διάφορες χώρες. Παρόμοιες προσπάθειες για τα υπόλοιπα είδη ρινόκερου, τόσο στην Αφρική όσο και στην Ασία, στέφονται με απόλυτη επιτυχία. Παρ’ όλα αυτά, κάποια είδη, υποείδη και πληθυσμοί έχουν σχεδόν εξαφανιστεί και η λαθροθηρία παραμένει μια συνεχής απειλή ακόμη και για τους πληθυσμούς που είναι σχετικά ασφαλείς. Ένας ακόμα βασικός σταθμός της δεκαετίας του ’60 είναι αυτός της μελέτης της άγριας φύσης στη Νότια Αμερική με έμβλημα την αρκούδα των Άνδεων. Παρότι το WWF συνέχισε να εστιάζει στην προστασία ειδών και βιοτόπων, από το 1970 και ύστερα η προσέγγισή του άρχισε να αλλάζει. Αντί να παρέχει υποστήριξη σε μεμονωμένες δράσεις, άρχισε να ενθαρρύνει τις πιο ολοκληρωμένες προσπάθειες διατήρησης για ολόκληρες βιοκοινότητες, καθώς και για είδη σε όλη τους την επικράτεια.

12

Η Εκστρατεία για τα Τροπικά Δάση (1975) ήταν η πρώτη περιβαλλοντική εκστρατεία που έγινε ποτέ με αντικείμενο μια ολόκληρη βιοκοινότητα και όχι ένα συγκεκριμένο είδος ή μια περιοχή. Η εκστρατεία αυτή, πέραν του ότι συγκέντρωσε πόρους για νέες προστατευόμενες περιοχές τροπικών δασών στην κεντρική και δυτική Αφρική, στη νοτιανατολική Ασία και στη Λατινική Αμερική, συνέβαλε επίσης σημαντικά στην αναγνώριση της βιοποικιλότητας και της οικολογικής αξίας του τροπικού δάσους, αλλά και της σημασίας των απειλών που αντιμετωπίζει. Μεσολαβεί το Πρόγραμμα για την Τίγρη, η πρώτη παγκόσμια εκστρατεία που έγινε ποτέ για τη διάσωση ενός είδους σε όλο του το εύρος. Στην Ινδία, χάρη σε ένα εξαετές εθνικό σχέδιο διατήρησης της τίγρης και στη δημιουργία 15 νέων καταφυγίων, ο πληθυσμός του είδους αυξήθηκε κατά 30% σε μόλις 7 χρόνια. Μέχρι το 1980 το WWF είχε υποστηρίξει προστατευόμενες περιοχές σε 5 ηπείρους, με συνολική έκταση που αντιστοιχούσε στο 1% της επιφάνειας του πλανήτη και είχε συμβάλει στη συνέχιση της ύπαρξης σημαντικού αριθμού ειδών. Με εκτενή πλέον παρουσία ανά τον κόσμο και έχοντας αρχίσει να υλοποιεί τα δικά του προγράμματα, το WWF προωθεί πλέον πιο εντατικά την άποψη των ιδρυτών του: ότι η διατήρηση της φύσης είναι προς όφελος των ανθρώπων και πρέπει να ενσωματώνεται στην ανάπτυξη, αντί να θεωρείται ενάντια προς αυτήν. Η ιδέα αυτή αποτέλεσε θεμέλιο για την αειφόρο ανάπτυξη, μια αντίληψη που σήμερα χαρακτηρίζει στρατηγικές περιβαλλοντικές, αναπτυξιακές και επιχειρηματικές.

Μικρό λούτρινο ελεφαντάκι: €12 q

Επιλέξτε για εσάς και τους αγαπημένους σας προϊόντα από την αυθεντική συλλογή WWF! Προσφέρετε χαρά στους φίλους σας και βοήθεια στο WWF να συνεχίσει το έργο του.

uΗμερολόγιο 2012 δια χειρός Αndrea Bonetti €7,70

Μοναδικές χειροποίητες κούκλες από οργανικό βαμβάκι: €25 q

Στα τέλη της δεκαετίας του ’80 το WWF πρωτοστατεί στην καθιέρωση της έννοιας «χρέος για τη φύση», σύμφωνα με την οποία ένα τμήμα του χρέους μιας χώρας εξαγοράζεται με αντάλλαγμα η χώρα να δαπανήσει ένα αντίστοιχο ποσό του εθνικού της νομίσματος για την προστασία της φύσης. Το πείραμα πέτυχε στη Μαδαγασκάρη όπου διατέθηκαν μέχρι το 2008 περισσότερα από 50 εκατομμύρια δολάρια για τη διατήρηση της πλούσιας βιοποικιλότητας της χώρας. Παράλληλα, το WWF βοήθησε στην επίτευξη ανταλλαγών «χρέους για τη φύση» στη Βολιβία, την Κόστα Ρίκα, το Εκουαδόρ, την Γκαμπόν, τις Φιλιππίνες και τη Ζάμπια.

q Λούτρινο Panda: €17

q Mικρά λούτρινα: €12

© WWF / Martina Lippuner

Το 1962 ιδρύει ερευνητικό σταθμό στα νησιά Γκαλαπάγκος, ο οποίος αναδεικνύεται σε ηγετικό ερευνητικό ίδρυμα φιλοξενώντας ερευνητές από όλον τον κόσμο με σκοπό τη διατήρηση των μοναδικών ειδών ζωής των νησιών.

ΟΙΚΟ-αγορά

uΛούτρινο ελαφάκι: €17

Σκαντζόχοιρος λούτρινος: €13 q

Χρησιμοποιούμε και το Facebook για να σας δείχνουμε νέα και αξιόλογα αποσπάσματα από τις διεθνείς δράσεις του WWF www.facebook.com/ WWFGreece

Υπεύθυνη Προγράμματος Licensing/Προϊόντων WWF: Δέσποινα Τζιάλλα – 210 3314893, d.tzialla@wwf.gr

9


© WWF-Canon / Anton VORAUER

uΙσορροπήστε και εξασκήστε τη σταθερότητα στα χέρια και στο πνεύμα: €18

p Εξασκήστε τη δημιουργική αντίληψη των μικρών μας φίλων: €14 uΔοκιμάστε τη μνήμη σας με γούστο: €18

Διασκεδάστε με ένα από τα κλασικότερα παιχνίδια σε οικολογική έκδοση: €18 q

8

p Άλλο ένα διαφορετικό παζλ για τους μικρούς μας φίλους: €14 p Αναπτύξτε τις ικανότητές σας στη στρατηγική σε ένα πρωτότυπο πεδίο μάχης: €18

Περισσότερες ιδέες για δώρα θα βρείτε στην ιστοσελίδα του WWF www.wwf.gr

u Ο βασιλιάς των λιονταριών: €21

Οι αναγραφόμενες τιμές είναι οι προτεινόμενες τιμές λιανικής πώλησης.

Τα επόμενα χρόνια γίνεται ευρύτερα αποδεκτή η μέθοδος συσχέτισης του περιβάλλοντος με την ανθρώπινη δραστηριότητα και ευημερία, ενώ αποσαφηνίζεται η επερχόμενη απειλή της κλιματικής αλλαγής. Επανακαθορίζοντας την αποστολή του, το WWF εστιάζει ακριβώς στα θέματα αυτά, και αναπτύσσει μια παγκόσμια στρατηγική περιβαλλοντικής προστασίας που αφορά: διατήρηση ειδών, δασών, θαλάσσιων βιοτόπων και βιοτόπων γλυκών υδάτων, κλιματική αλλαγή και τοξικές χημικές ουσίες. Ακολουθούν οι πρώτες προσπάθειες για τη μείωση των εκπομπών άνθρακα σε παγκόσμιο επίπεδο με τη θέση σε ισχύ του Πρωτοκόλλου του Κιότο, της πρώτης παγκόσμιας συμφωνίας για τον περιορισμό των εκπομπών άνθρακα στις βιομηχανικές χώρες. Επίσης, η οργάνωση εξασφάλισε σημαντικές δεσμεύσεις από παράγοντες του ιδιωτικού τομέα για τη μείωση των εκπομπών άνθρακα. Ένας από τους πρώτους ήταν η τσιμεντοβιομηχανία Lafarge, που το 2001 δεσμεύτηκε ότι θα μειώσει την απόλυτη ακαθάριστη εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα της στις βιομηχανικές χώρες σε 10% κάτω από τα επίπεδα που ίσχυαν το 1990 μέχρι το 2010, αλλά και να μειώσει την καθαρή παγκόσμια εκπομπή ανά τόνο τσιμέντου σε 20% κάτω από τα επίπεδα του 1990. Παράλληλα με την προώθηση της ενεργειακής αποδοτικότητας και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, το WWF μάχεται σήμερα με τη δημιουργία ενός αποτελεσματικού διαδόχου του Πρωτοκόλλου, αφού η πρώτη του περίοδος λήγει το 2012. Η οργάνωση επίσης δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στις προσπάθειες στην κατάργηση

των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου από την αποψίλωση δασών, που σήμερα είναι υπεύθυνη για το 15% όλων των εκπομπών. Το 1999 το WWF συγκάλεσε την πρώτη συνάντηση αρχηγών κρατών της λεκάνης του Κονγκό για την προστασία και βιώσιμη διαχείριση του δεύτερου μεγαλύτερου τροπικού δάσους στον κόσμο. Μέχρι σήμερα έχουν δημιουργηθεί νέες προστατευόμενες περιοχές έκτασης άνω των 4 εκ. εκταρίων, δύο τριεθνή καταφύγια συνολικής έκτασης περίπου 20 εκ. εκταρίων (πάνω από 10% του τροπικού δάσους του Κονγκό). Στην αλλαγή του αιώνα, το WWF ανέβασε σημαντικά τον πήχη των φιλοδοξιών του, στοχεύοντας πλέον σε μεταρρυθμίσεις για διαρκή διατήρηση της φύσης, αειφόρο ανάπτυξη και βιώσιμους τρόπους ζωής. Ο Αμαζόνιος ανεβαίνει επειγόντως στις προτεραιότητες της οργάνωσης από το 2002 οπότε ξεκινά μεγάλης κλίμακας πρωτοβουλία για τη διάσωσή του. Η μεγαλύτερη μέχρι στιγμής επιτόπια προσπάθεια προστασίας της φύσης στον κόσμο ονομάστηκε ARPA (Προστατευόμενη Περιοχή Αμαζονίου) και είχε ως αποτέλεσμα πάνω από 80% του αρχικού δάσους του Αμαζονίου να παραμείνει άθικτο. Ωστόσο, οι συνεχείς και αυξανόμενες απειλές, κυρίως η εκτροφή βοοειδών και αγροτική επέκταση με μη βιώσιμο τρόπο, ώθησαν το WWF να ξεκινήσει την Πρωτοβουλία για έναν Ζωντανό Αμαζόνιο το 2007.

τα, αποκτούν διαστάσεις που δεν μπορεί κανείς να αγνοήσει. Όπως προσαρμοστήκαμε τις προηγούμενες δεκαετίες στις πολιτιστικές εξελίξεις, έτσι και τώρα απαιτείται η ίδια ευελιξία για να δούμε, να ορίσουμε σωστά τις προτεραιότητές μας. Έχουμε έναν καινούριο ψηφιακά συνδεδεμένο κόσμο, και μια οικονομία που αναπτύσσεται με τα δικά της κρισιακά φαινόμενα αντεπιδρώντας στο περιβάλλον, δηλαδή ακριβώς στη σχέση ανθρώπου - φύσης. Όπως δεν μείναμε στον πρώιμο συναισθηματισμό της υπόσχεσης της προστασίας κάποιων ειδών, αλλά είδαμε όλη την εικόνα, έτσι και σήμερα καλούμαστε να δούμε τις αλλαγές στον πολιτισμό που περνάνε στο περιβάλλον και να αντιμετωπίσουμε τις νέες προκλήσεις, τα νέα προβλήματα με συνεργασία, σκέψη και δημιουργικότητα.

Απαριθμήσαμε μερικές ενδεικτικές δράσεις από μισό αιώνα ζωής της οργάνωσης. Έχουμε ξεχάσει όμως κάτι. Το μέλλον. Σήμερα οι προκλήσεις, όπως λέμε κατ’ ευφημισμόν τα μεγάλα προβλήμα-

13


Στην Ελλάδα μετράμε είκοσι χρόνια δράσης ως γραφείο του WWF στην Αθήνα, από το 1991. Αλλά και πιο πριν υπήρξαν παρεμβάσεις του διεθνούς WWF, αρχής γενομένης από την αναδάσωση στον Υμηττό το 1969, ενώ τη δεκαετία του ’80 η Πρέσπα, οι εκβολές του Λούρου, η Ροδόπη και ο Νέστος γίνονται πεδία περιβαλλοντικής παρακολούθησης και προστασίας. Η ανεξάρτητη εθνική οργάνωση με την επωνυμία «WWF Ελλάς» λειτουργεί ως Κοινωφελές Ίδρυμα από το 1994. Την ίδια χρονιά γίνεται κάτι που δεν έχει προηγούμενο στην Ελλάδα. Η οργάνωση, με τη βοήθεια χιλιάδων υποστηρικτών της, αγοράζει σχεδόν ολόκληρη την έκταση που περιβάλλει την παραλία στα Σεκάνια της Ζακύνθου, τον πιο σημαντικό τόπο ωοτοκίας για τη θαλάσσια χελώνα, ώστε να επιτύχει την απόλυτη προστασία του είδους.

Μετά τη χελώνα, σε στενή συνεργασία με άλλες οργανώσεις, είδαμε τη φώκια, αλλά και τα κητώδη. Εξετάσαμε τη σχέση τους με τον άνθρωπο και μετά από πολύχρονη έρευνα προχωρήσαμε σε αναλυτικές προτάσεις. Για να μείνουμε στο υγρό στοιχείο, κινήσαμε την υπόθεση της βιώσιμης αλιείας, για περιορισμό της παράνομης δραστηριότητας και προώθηση επενδύσεων που δεν θα διαταράσσουν το τροφικό πλέγμα. Όλη αυτή η γνώση που συγκεντρώσαμε στο πεδίο της προστασίας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, πρόκειται να αξιοποιηθεί τα επόμενα χρόνια σε ένα φιλόδοξο σχέδιο διεθνούς παρέμβασης στη Μεσόγειο. Εκεί στα μέσα της δεκαετίας του ’90 ξεκινάμε, σε συνεργασία με άλλες τέσσερις περιβαλλοντικές οργανώσεις, τον δύσκολο αγώνα ενάντια στο απολύτως παράλογο έργο της εκτροπής του Αχελώου. Η προσπάθεια, παρότι πέτυχε έξι θετικές αποφάσεις στο Συμβούλιο της Επικρατείας, δεν έχει λήξει ακόμα. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες της Αθήνας απασχόλησαν την οργάνωση που έδωσε έμφαση στην αλλαγή χωροθέτησης του Ολυμπιακού Κέντρου Κωπηλασίας από την οικολογικά σημαντική και ευαίσθητη περιοχή του Σχοινιά στηλιτεύοντας παράλληλα το τεράστιο περιβαλλοντικό και βεβαίως οικονομικό κόστος των Αγώνων. Το 2004 επίσης ξεκινάμε να καταγράφουμε τους εν πολλοίς άγνωστους νησιωτικούς υγρότοπους της Ελλάδας, ένα δίκτυο οικοσυστημάτων τεράστιας σημασίας. Τα επόμενα χρόνια ολοκληρώνεται η καταγραφή στο Αιγαίο, το Ιόνιο και την Κρήτη όπου και στήθηκε το πρώτο ενεργό Δίκτυο Παρακολούθησης της

14

κατάστασης των υγρότοπων, η πυκνή δραστηριότητα του οποίου αποτυπώνεται στο μπλογκ «Το WWF στο πεδίο». Το άλλο, εξίσου δραστήριο «δίκτυο», με συχνές αναρτήσεις στο μπλογκ του πεδίου, βρίσκεται στο άνω ανατολικό άκρο της χώρας. Το δάσος της Δαδιάς, στον Έβρο, που αποτελεί τον σημαντικότερο βιότοπο για αρπακτικά πουλιά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, φροντίζει ειδική επιστημονική ομάδα του WWF η οποία καταγράφει επίσης τις εξελίξεις στο Δέλτα του Έβρου, ώστε να συμβάλει στη βελτίωση της διαχείρισης και της προστασίας του. Από τα πρώτα του βήματα το WWF Ελλάς καταπιάστηκε με τη δασοπροστασία. Μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007 βρεθήκαμε σε όλες τις πυρόπληκτες περιοχές, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στην Πελοπόννησο. Από τις αρχές του 2008 δημιουργούμε και θέτουμε σε εφαρμογή το τριετές πρόγραμμα «Το Μέλλον των Δασών», το οποίο προωθεί την προστασία των ελληνικών δασών και την αποκατάσταση των πληγεισών περιοχών. Η κοινωνία δείχνει περισσότερο ευαισθητοποιημένη στα θέματα του περιβάλλοντος τα τελευταία χρόνια. Κινείται προς συλλογικές μορφές έκφρασης και διεκδίκησης αλλαγών νοοτροπίας και θέλει να στείλει το μήνυμά της προς κάθε κατεύθυνση. Κάπως έτσι εξηγείται η αναπάντεχη επιτυχία της δράσης «Η Ώρα της Γης» που διοργανώνουμε για τρία συνεχόμενα χρόνια σπάζοντας όλα τα ρεκόρ συμμετοχής (2009-2011). Επισκεφθείτε τα πεδία δράσης του WWF Ελλάς μέσα από το μπλογκ www.wwfaction.wordpress.com

3 χρόνια δράση για τα δάση Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε πρακτικά και με νούμερα για να παρουσιάσουμε εν είδει απολογισμού το εύρος και το μέγεθος της δράσης αυτού του προγράμματος. Θα μπορούσαμε λόγου χάριν να πούμε ότι δουλέψαμε 28.886 ώρες μέσα στα δάση, ότι εκπαιδεύσαμε 11.530 μαθητές μέσα από τα σχετικά προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, ότι στηρίξαμε 84 εθελοντικές ομάδες δασοπροστασίας και μας στήριξαν 1.384 εθελοντές. Ότι χρησιμοποιήσαμε τις πιο σύγχρονες μεθόδους παρακολούθησης και καταγραφής, χαρτογραφώντας 278.862 τετραγωνικά χιλιόμετρα καμένων εκτάσεων μέσω δορυφόρου και παρακολουθώντας 868 απειλούμενα ζώα. Τα καταφέραμε λοιπόν; Όταν το 2008 σχεδιάζαμε το πρόγραμμα, κανείς μας δεν έλπιζε ότι θα ήταν ικανό να επιλύσει ένα τεράστιο πρόβλημα με βαθιά ριζωμένα αίτια και ισχυρές αντιστάσεις. Στόχος μας όμως ήταν να γίνουν ουσιαστικά βήματα προς την προστασία των δασών και την ενδυνάμωση της κοινωνίας των πολιτών. Έτσι λοιπόν, • Ενισχύσαμε δεκάδες εθελοντικές ομάδες και δώσαμε ελεύθερη πρόσβαση στους πολίτες σε σειρά περιβαλλοντικών πληροφοριών. • Φέραμε, μέσω των προτάσεών μας, στο ίδιο τραπέζι διαφορετικούς φορείς, και προκαλέσαμε πολιτικές δεσμεύσεις και δραστηριοποίηση των υπηρεσιών. • Δημιουργήσαμε ένα κλίμα δημόσιου ελέγχου εκεί όπου η κρατική εποπτεία ήταν απούσα ή απλώς ανεπαρκής, ενδυναμώνοντας τη φωνή των τοπικών οργανώσεων και πολιτών. • Συγκεντρώσαμε και οργανώσαμε πολύτιμη επιστημονική γνώση που μέχρι πρότινος ήταν διάσπαρτη και δύσκολη σε ερμηνεία και χρήση. • Δημιουργήσαμε «σχολή» άμεσης καταγραφής, δημοσιοποίησης και δημόσιου διαλόγου, με το μοντέλο άμεσης καταγραφής και προώθησης προτάσεων προς τους αρμόδιους φορείς. Ωστόσο αυτό που έκανε το «Μέλλον των Δασών» τόσο ξεχωριστό είναι το γεγονός ότι κατάφερε να συστρατεύσει διάφορες και διαφορετικές δυνάμεις γύρω από ένα όραμα, διαδίδοντας και κάνοντας πράξη τη σημασία της συλλογικότητας. Μόνο σε αυτό το πνεύμα το «Μέλλον των Δασών», όπως και το μέλλον αυτού του τόπου άλλωστε, θα μπορέσει να είναι πολύ πιο ευοίωνο…

Φωτογραφία: © Μιχάλης Μπινιχάκης

Εν δράσει


© Mιχάλης Μπινιχάκης

Τις αξίες που σχετίζονται με την προστασία του περιβάλλοντος καλλιεργεί με συνέπεια στις νεότερες γενιές η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Από το 1995 όλη η επιστημονική πληροφόρηση και η δράση του WWF Ελλάς γίνεται παιχνίδι ή δραστηριότητα και μπαίνει στα σχολεία ως ένα ενδιαφέρον και διασκεδαστικό «μάθημα» για τους μικρούς μαθητές. Ειδικά προγράμματα που αξιοποιούν το πλούσιο υλικό της διεθνούς οργάνωσης είναι διαθέσιμα δωρεάν από το Διαδίκτυο για εκπαιδευτικούς και γονείς.

© Γιώργος Βε

λλίδης / WWF-

Ελλάς

6

Μια περιβαλλοντική οργάνωση, τρία ιδρύματα, επτά επιστημονικές ομάδες και χιλιάδες πολίτες… αυτοί ήταν οι καταλύτες στη δημιουργία και υλοποίηση του τριετούς προγράμματος

«Το Μέλλον των Δασών», ίσως το μεγαλύτερο έργο που έχει εκπονήσει το WWF Ελλάς στην 20ετή ιστορία του, και ένα από τα μεγαλύτερα που έχει ποτέ υλοποιηθεί για την προστασία του περιβάλλοντος από μη κρατικό οργανισμό στη χώρα μας.

Δεν θα μπορούσαμε να κλείσουμε αυτό τον σύντομο απολογισμό χωρίς να αναφέρουμε τις εκατοντάδες παρεμβάσεις της ομάδας πολιτικής στον δημόσιο διάλογο που έφεραν απτά αποτελέσματα: Είχαμε την ψήφιση ενός καλού νόμου για τη βιοποικιλότητα, οι προτάσεις μας για ένα δυνατό Υπουργείο Περιβάλλοντος σε μεγάλο βαθμό υιοθετήθηκαν. Να προσθέσουμε και τις σημαντικές επιτυχίες μας στα μέτωπα της αλιευτικής και της δασικής πολιτικής. Προφανώς σε άλλες τόσες περιπτώσεις τα πράγματα δεν πήγαν εκεί που θέλαμε. Κάπως έτσι φτάνουμε στο σήμερα. Στο τέλος του 2011 ετοιμαζόμαστε να υποδεχτούμε τον «Άτλαντα αποτύπωσης των καλύψεων γης», και αναδημιουργούμε το «Οικοσκόπιο», την ανοικτή διαδικτυακή πύλη με οπτική καταγραφή του φυσικού περιβάλλοντος. Επίσης ετοιμάζεται η έκθεση αξιολόγησης των μεγαλύτερων επιχειρήσεων στην Ελλάδα ως προς τις επιδόσεις τους στον περιβαλλοντικό απολογισμό, σε συνέχεια του έργου Δείκτης Περιβαλλοντικής Διαχείρισης και Διαφάνειας στην Ελλάδα που εγκαινιάστηκε το 2009.

Όλα αυτά δεν θα μπορούσαν ποτέ να προχωρήσουν από μία οργάνωση που δεν θα όριζε με υψηλές προδιαγραφές την εσωτερική της λειτουργία. Μάθαμε να αποδίδουμε σε καιρούς δυσπιστίας λειτουργώντας σε πλαίσια διαφάνειας, κοινωνικής λογοδοσίας και προγραμματισμού. Ορκωτοί ελεγκτές διενεργούν σε τακτά διαστήματα ελέγχους στα οικονομικά μας, οι εκθέσεις τους δημοσιοποιούνται στο Διαδίκτυο όπως επίσης και ο ετήσιος οικονομικός προγραμματισμός και απολογισμός. Δεν κρατάμε τίποτα στα συρτάρια μας. Ο στρατηγικός σχεδιασμός, τα επιστημονικά δεδομένα της δουλειάς μας, η ίδια η αλληλογραφία μας, είναι στη διάθεση του οποιουδήποτε ενδιαφερόμενου πολίτη. Πέρα από όλα τα ανοικτά πεδία δράσης, με αυτές τις αξίες και αυτές τις μεθόδους θα συνεχίσουμε στα επόμενα κρίσιμα χρόνια για τη χώρα μας να δίνουμε το άλλο παράδειγμα που αφορά την ίδια τη βιωσιμότητα της κοινωνίας, που είναι αναπόσπαστο τμήμα του περιβάλλοντος. Το χρωστάμε πραγματικά στους εκατοντάδες εθελοντές μας και στους χιλιάδες υποστηρικτές του έργου μας. Διαβάστε όλο το υλικό των 50 χρόνων WWF – 20 χρόνων WWF Ελλάς στο site μας www.wwf.gr

15


© WWF-Inter na

tional

Η ιστορία αυτού του τεύχους μάς ταξιδεύει στη μακρινή Αφρική και στη δουλειά των εκεί συνεργατών μας στο πρόγραμμα «εξάπλωσης του μαύρου ρινόκερου». Πρωταγωνιστές της επιχείρησης ήταν 19 μαύροι ρινόκεροι, είδος το οποίο βρίσκεται στη λίστα των ιδιαιτέρως κινδυνευόντων. Το σχέδιο, αν και απλό στην ουσία του, ήταν στην εκτέλεση περισσότερο από σύνθετο. Τα 19 αυτά συμπαθή παχύδερμα έπρεπε να μεταφερθούν από το Ανατολικό Ακρωτήρι της Νοτίου Αφρικής στην επαρχία του Λιμπόπο, με στόχο τη βελτίωση της αναπαραγωγικής τους δυνατότητας και κατ’ επέκταση την ευρύτερη εξάπλωσή τους. Η περιοχή προορισμού τους αποτελεί τον έβδομο οικότοπο μαύρου ρινόκερου που έχει δημιουργήσει το WWF στο πλαίσιο του εν λόγω προγράμματος. Δεν ήταν μια συνηθισμένη και πάνω απ’ όλα εύκολη επιχείρηση. Ωστόσο η άριστη συνεργασία εξειδικευμένων βιολόγων, στελεχών διαχείρισης άγριας πανίδας και ειδικού προσωπικού παγίδευσης άγριων ζώων από το WWF άλλων τοπικών οργανώσεων ήταν αυτή που έστεψε με επιτυχία την ιδιαίτερη αυτή δράση. Ένα από τα χαρακτηριστικά αυτής της επιχείρησης ήταν η χρήση ελικοπτέρου για την αερομεταφορά των ρινόκερων από δύσβατες περιοχές σε μέρος στο οποίο θα μεταβιβάζονταν σε οχήματα. Κατά τη νέα αυτή τεχνική, οι ρινόκεροι μετά από σχετική νάρκωση, βρέθηκαν να αιωρούνται ανάσκελα σε ένα σύντομο ταξίδι μέχρι την περιοχή όπου τους ανέμεναν τα οχήματα μεταφοράς.

16

© Πάνος Κορδοπάτης / WWF Ελλάς

Παλιότερα παρόμοιες επιχειρήσεις μεταφοράς γίνονταν από ξηράς με φορτηγά ή από αέρος με τη χρήση διχτυού. Ωστόσο, η νέα αυτή μέθοδος διασφαλίζει αφενός ένα πιο «άνετο» και σύντομο ταξίδι για τα ζώα και αφετέρου ομαλότερη ανάνηψη από τη νάρκωση.

Το πρόγραμμα εξάπλωσης του μαύρου ρινόκερου του WWF έχει στόχο την εξάπλωση του είδους και τη διεύρυνση του βιοτόπου του στη Νότια Αφρική. Τα τελευταία οκτώ χρόνια έχουμε δημιουργήσει επτά νέους πληθυσμούς με τη μεταφορά 120 μαύρων ρινόκερων.

© Martin Harvey / WWF-Canon

Εν δράσει


Πετάει ο Ρινόκερος;

Στο προηγούμενο τεύχος σάς μιλήσαμε για την εμπειρία των επιτυχημένων πρότυπων αναδασωτικών εργασιών στην Πάρνηθα, όπου ανάμεσα σε πολλά άλλα, καταφέραμε με τη συνδρομή 963 εθελοντών να φυτέψουμε 4.200 νέα δέντρα και να περιποιηθούμε άλλα 21.000.

συμμετοχή

Μετά από ένα σύντομο καλοκαιρινό διάλειμμα ανασυνταχθήκαμε, οργανωθήκαμε, βελτιωθήκαμε και ξεκινήσαμε και πάλι… από εκεί που σταματήσαμε!

Επιστρέφουμε στην Πάρνηθα!

Το σχέδιο δράσης ήταν έτοιμο σε κάθε του λεπτομέρεια. Η ομάδα κρούσης είχε στελεχωθεί και εκπαιδευτεί εξαντλητικά. Ο εξειδικευμένος εξοπλισμός ήταν συγκεντρωμένος και δοκιμασμένος. Το ελικόπτερο σε κατάσταση αναμονής, έτοιμο για απογείωση. Το ίδιο και τα τετρακίνητα οχήματα για την επίγεια υποστήριξη… Όχι, δεν πρόκειται για σκηνή από ταινία δράσης, αλλά για μια ειδική, εξαιρετικής σημασίας αποστολή του WWF με στόχο τη διάσωση του μαύρου ρινόκερου!

Έτσι λοιπόν από τα τέλη Νοεμβρίου βρισκόμαστε τα σαββατοκύριακα στην Πάρνηθα για να αναδασώσουμε καμένες περιοχές και να περιποιηθούμε μεγαλύτερα δέντρα με στόχο να συμβάλουμε στη διαδικασία της αναγέννησης του δάσους.

4

© Frederick J. Weyerhaeuser / WWF-Canon

Σε κάθε επίσκεψή μας στο βουνό, και μέχρι τον ερχόμενο Μάιο, θα χρειαζόμαστε περίπου 100 εθελοντές για να μας βοηθήσουν στις εργασίες. Η διαδικασία δήλωσης συμμετοχής είναι απλή: Μέσα από το http://parnitha.wwf.gr/ οι νέοι εθελοντές εκπαιδεύονται και πιστοποιούνται διαδικτυακά και στη συνέχεια «κλείνουν θέση» στο βουνό, επιλέγουν δηλαδή τις ημέρες που επιθυμούν να συμμετέχουν στις δράσεις μας. Όσοι από εσάς συμμετείχατε και πέρσι στις αναδασώσεις μπορείτε να παρακάμψετε τη διαδικασία της εκπαίδευσης και πιστοποίησης, εκτός αν επιθυμείτε να…φρεσκάρετε τις γνώσεις σας! Η συμμετοχή σας δεν απαιτεί ιδιαίτερες ικανότητες και γνώσεις. Θα πρέπει να είστε άνω των 18 χρόνων, να είστε άνετα και ζεστά ντυμένοι και να έχετε όρεξη για δουλειά στον καθαρό αέρα. Οι αναδασωτικές εργασίες στην Πάρνηθα είναι μια κοινή δράση του «Παρατηρητήριο Πάρνηθα» (WWF Ελλάς - ΣΚΑΪ - Καθημερινή) και του Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας, της Διεύθυνσης Αναδασώσεων Αττικής, του Δασαρχείου Πάρνηθας. Πολύτιμος αρωγός σε αυτή τη φιλόδοξη προσπάθεια είναι και φέτος το 11880 και το vrisko.gr που έχει δημιουργήσει όλη την τεχνική υποδομή για την οργάνωση των αναδασώσεων. Ραντεβού λοιπόν στην Πάρνηθα για να της προσφέρουμε αυτά που της οφείλουμε, αποκομίζοντας παράλληλα πολύτιμη εμπειρία και γνώσεις!

Φωτογραφία: © Πάνος Κορδοπάτης / WWF Ελλάς

17


Ευχαριστούμε…

Συνδυάζοντας τη θεωρία με την πράξη στη Δαδιά Τι σημαίνει «διαχείριση» μιας προστατευόμενης περιοχής στην ελληνική πραγματικότητα; Πώς συνδέεται η θεωρία με την πράξη; Σε αυτά τα ερωτήματα έδωσαν απαντήσεις καθηγητές, φοιτητές και στελέχη του WWF Ελλάς που συμμετείχαν στο διατμηματικό μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Οικολογικός Σχεδιασμός, Βιώσιμη Ανάπτυξη και Διαχείριση Προστατευόμενων Περιοχών» του Τμήματος Βιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

…τους ανθρώπους του Golden Hall που σκέφτηκαν και μας πρότειναν να λειτουργήσουμε κατάστημα με τα αυθεντικά προϊόντα του WWF την περίοδο των γιορτών. Το Panda Shop έγινε πραγματικότητα! Για τρεις εβδομάδες, από 12 έως 31 Δεκεμβρίου, μας παραχωρήθηκε κατάστημα 100 τετραγωνικών, στον 1ο όροφο του γνωστού πολυκαταστήματος, με σχεδόν μηδενικό κόστος. Εκεί μας δόθηκε η μοναδική ευκαιρία να δείξουμε τη νέα και πολύ όμορφη συλλογή των προϊόντων του WWF, να γράψουμε πολλούς νέους υποστηρικτές, να συνομιλήσουμε με πολύ κόσμο για το έργο μας και να παίξουμε με τα παιδιά που ομολογουμένως ήταν το πιο θερμό κοινό του Panda Shop. Με πολύ κέφι, εξαιρετική συνεργασία και τη γιορτινή ατμόσφαιρα των ημερών, το Panda Shop έκανε αισθητή την παρουσία του στο Golden Hall. Ένα μεγάλο μεγάλο ευχαριστώ!

Στo πλαίσιο του μεταπτυχιακού προγράμματος ο Γιώργος Κατσαδωράκης και η Παναγιώτα Μαραγκού, προσέφεραν την τεχνογνωσία τους και ανέλαβαν τον σχεδιασμό της 4ήμερης ενότητας «Σχέδια Διαχείρισης». Κατά τη διάρκεια του 4ετούς προγράμματος δίδαξαν οι συνεργάτες της οργάνωσης Δώρα Σκαρτσή, Δημήτρης Βασιλάκης, Γιάννης Μαρίνος, Έλα Κρετ, Ιόλη Χριστοπούλου και Γιώργος Χασιώτης, ενώ συνολικά ολοκλήρωσαν την ενότητα 40 φοιτητές και συμμετείχαν ως παρατηρητές στελέχη από τους φορείς διαχείρισης της περιοχής.

© Γιώργος Βε

λλίδης / WWF-

…το εμπορικό κέντρο Athens Heart που μας προσκάλεσε 21, 22 και 23 Δεκεμβρίου. Μας παραχώρησε ειδικό χώρο για πωλητήριο και φιλοξένησε την ομάδα Άμεσου Διαλόγου για την εγγραφή νέων υποστηρικτών. Παράλληλα τις ίδιες μέρες οι μικροί μας φίλοι που βρέθηκαν στο Athens Heart είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν το Γιγάντιο Πάντα και να παίξουν ξύλινα παιχνίδια WWF.

Ελλάς

…τα καταστήματα HABITAT που τοποθέτησαν προϊόντα WWF στους χώρους τους κάνοντας μια προωθητική ενέργεια με όφελος για το WWF. Με αγορές προϊόντων αξίας €50 ο πελάτης έπαιρνε δωροεπιταγή αξίας €10 την οποία εξοφλούσε επιτόπου σε προϊόντα WWF.

…την εταιρεία TORE, ενοικίασης επίπλων, που προσέφερε τα τραπεζάκια και τις καρέκλες για τους μικρούς μας φίλους που έπαιξαν στο Panda Shop στο Golden Hall. …όλους εσάς που επιλέξατε τα προϊόντα του WWF για τις χριστουγεννιάτικες αγορές σας!

18

Στόχος της ενότητας η οποία διδάχθηκε εξ ολοκλήρου στη Δαδιά του Έβρου ήταν να παρουσιαστούν οι θεωρητικές προσεγγίσεις για την εκπόνηση σχεδίων διαχείρισης μιας προστατευόμενης περιοχής: τι είναι ένα σχέδιο διαχείρισης, ποια τα βήματα για την κατάρτισή του, ποιοι οι στόχοι. Ταυτόχρονα, επιδιώχθηκε η σύνδεση της θεωρίας με την πράξη, παρουσιάζοντας την εμπειρία του WWF Ελλάς από τη διαχείριση προστατευόμενων περιοχών με παράδειγμα τη δουλειά της οργάνωσης στη Δαδιά. Όλα αυτά μέσα από μια συμμετοχική διαδικασία παρουσιάσεων και ασκήσεων, καθώς και γνωριμίας με τα πολύτιμα χαρακτηριστικά της προστατευόμενης περιοχής της Δαδιάς, τα αρπακτικά, το μωσαϊκό της βλάστησης και το ώριμο δάσος.

«Like» και κέρδισες! Τι ήθελαν ένα ψυγείο, ένα πλυντήριο, μια μηχανή espresso και τέσσερις εκτυπωτές στο Facebook; Κληρώθηκαν σε επτά τυχερούς φίλους του WWF Ελλάς, που συμμετείχαν στο διαγωνισμό «Ψάξε, φωτογραφίσου, κέρδισε» που διοργάνωσαν το WWF Ελλάς και το εργαλείο αναζήτησης συσκευών φιλικών προς το περιβάλλον EcoTopTen. Στο διαγωνισμό, που ολοκληρώθηκε στις αρχές Δεκεμβρίου 2011, συμμετείχαν όσοι έκαναν «like» στη σελίδα του WWF Ελλάς στο Facebook και είχαν την περιέργεια να αναζητήσουν τις πιο συμφέρουσες και ήπιες σε κατανάλωση ηλεκτρικές συσκευές. Τα δώρα που κληρώθηκαν ήταν 1 ψυγείο SMEG FAB28RUJ, 1 πλυντήριο ρούχων Siemens WM16S890GR, 1 μηχανή espresso KRUPS NESPRESSO XN3005S PIXIE, 3 εκτυπωτές EPSON Stylus SX130 και 1 εκτυπωτής Canon i sensys LBP 5050. Πρόκειται για ενεργειακά αποδοτικά προϊόντα, όπως αυτά παρουσιάζονται στο ηλεκτρονικό εργαλείο Ecotopten.

Εν τάχει κόπολη ζουν και παίζουν οι μαθητές των σχολείων που συμμετέχουν στα εκπαιδευτικά προγράμματα του WWF Ελλάς για το σχολικό έτος 2011-2012.

Η αποτυχία συνεχίζεται στις διαπραγματεύσεις για το κλίμα Από τις 28 Νοέμβριου έως τις 9 Δεκεμβρίου 2011 έλαβε χώρα στο Ντέρμπαν της Ν. Αφρικής η 17η διάσκεψη των μερών για την κλιματική αλλαγή (COP 17). Πρόκειται για την ετήσια διάσκεψη του ΟΗΕ που αφορά τις διεθνείς διαπραγματεύσεις για την επίτευξη μιας παγκόσμιας συμφωνίας μείωσης των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Δυστυχώς, μετά την παταγώδη αποτυχία των διαπραγματεύσεων στην Κοπεγχάγη το 2009, το πολιτικό κλίμα δεν έχει αποκατασταθεί. Για μια ακόμα χρονιά οι παγκόσμιοι ηγέτες δεν μπόρεσαν να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και απέτυχαν να συνεργαστούν ουσιαστικά για την αποτροπή των χειρότερων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Η πρόοδος που επιτεύχθηκε είναι πολύ μικρή σε σχέση με αυτά που έπρεπε να συμβούν, ιδίως αν λάβουμε υπόψη ότι του χρόνου εκπνέει το Πρωτόκολλο του Κιότο, η μόνη παγκόσμια συμφωνία για τη μείωση των εκπομπών. Η οικονομική κρίση παίζει καταλυτικό ρόλο στην κωλυσιεργία των διαπραγματεύσεων για το κλίμα. Ας ελπίσουμε ότι οι ίδιοι ηγέτες που έχουν αποτύχει στην καταπολέμηση της οικονομικής κρίσης θα καταφέρουν -έστω στο παρά ένα- να αποτρέψουν το ξέσπασμα μιας δραματικότερης και απείρως μεγαλύτερης κλιματικής κρίσης.

Το WWF στην Κέρκυρα Στα τέλη του 2011 παρατηρήθηκαν μαζικοί εκβρασμοί ζιφιών, αλλά και άλλων θαλάσσιων θηλαστικών, στις ακτές της Κέρκυρας και στις απέναντι ακτές της Ιταλίας. H κινητοποίηση του WWF Ελλάς υπήρξε άμεση. Αμέσως μόλις εντοπίστηκαν τα τρία πρώτα ζώα, συνεργάτες στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Life «Θάλασσα: Μάθε, Δράσε, Προστάτεψε» από το WWF Ελλάς, την MOm και το Ινστιτούτο Κητολογικών Ερευνών Πέλαγος βρέθηκαν στο νησί μαζί με εξειδικευμένη επιστημονική ομάδα κτηνιάτρων από το Πανεπιστήμιο των Κανάριων Νήσων Ισπανίας. Επιτόπου πραγματοποιήθηκαν νεκροψίες και συλλέχτηκαν δείγματα από τα νεκρά ζώα προκειμένου να εντοπιστεί η αιτία θανάτου τους.

Γίνετε κι εσείς φίλοι του WWF Ελλάς στο Facebook, ενημερωθείτε, συμμετέχετε και μπορεί να είστε εσείς ο τυχερός του επόμενου διαγωνισμού!

3

Τα ΜΜΕ υιοθετούν Ευχαριστούμε θερμά τους ιστότοπους που έχουν ανταποκριθεί μέχρι στιγμής στο πρόγραμμα του WWF Ελλάς «Τα ΜΜΕ υιοθετούν».

• palo.gr • neolaia.gr • herpetofauna.gr • doctv.gr • tvxs.gr • pulse.gr • openewz.gr • matiastanea.gr • paokfc.gr • enfo.gr • digitallife.gr • prasinizo.gr • e-fungus.gr • betorama.gr • gazzetta.gr • ellispoint.gr • subs.gr • freevox.gr • allsportsbet.gr • in.gr • cretevents.gr • noikokyra.gr • homefood.gr • haniotika-nea.gr • athinorama.gr • aetorachifarm.com

«Λοιπόν παιδιά, χωριζόμαστε σε δυο ομάδες. Η μία ομάδα είναι η τράπεζα που δίνει χρήματα σε όσους εξοικονομούν ενέργεια. Η άλλη ομάδα είναι οι πολίτες, οι οποίοι με τις δράσεις που επιλέγουν κάνουν οικονομία στην ενέργεια και φροντίζουν το περιβάλλον». … Και το παιχνίδι αρχίζει. Οι «μαθητές - πολίτες» φροντίζουν το περιβάλλον, αλλά και την τσέπη τους, εξοικονομώντας ενέργεια. Για παράδειγμα, πρασινίζουν ένα ξερό δέντρο, ώστε να μειωθούν οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Οι «μαθητές - τραπεζίτες» τους ανταμείβουν με τα χρήματα που δικαιούνται. Γιατί κάθε δράση εξοικονόμησης ενέργειας συνεπάγεται και εξοικονόμηση χρημάτων. Σας θυμίζει Μονόπολη; Όχι! Είναι μια Οικόπολη! Σε αυτήν την Οι-

Περισσότερα νέα: www.wwf.gr > Kέντρο Tύπου http://wwfaction.wordpress.com

© Μαρία Λιβανού / WWF-Ελλάς

Από τη Μονόπολη στην… Οικόπολη


συμμετοχή

Μαζί σας, επιμένουμε κόντρα σε καιρούς που μας θέλουν φοβισμένους, απογοητευμένους και κλεισμένους στα δικά μας προβλήματα. Μέσα στο τελευταίο τρίμηνο, η οργάνωσή μας μπήκε ακόμα πιο βαθιά στην κρίση. Ανοιχτά, χωρίς φόβο και απογοήτευση. Δώσαμε λύσεις για εξοικονόμηση ενέργειας στο σπίτι, για τον πλανήτη και για την τσέπη μας. Δώσαμε λύσεις και για την προστασία του οικολογικού μας πλούτου, προτείνοντας ένα λιτό και αποτελεσματικό σύστημα προστασίας του μοναδικού ελληνικού φυσικού χώρου. Εντοπίσαμε και καταδικάσαμε τις, δυστυχώς πολλές, προσπάθειες επιδείνωσης της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Με μεγάλη περηφάνια όμως θέλουμε να μοιραστούμε μαζί σας τα αποτελέσματα της τριετούς προσπάθειάς μας για συνολική αντιμετώπιση του κορυφαίου προβλήματος των δασικών πυρκαγιών. Θυμάστε βεβαίως την τραγωδία του 2007. Θα θυμάστε ίσως και τη δυναμική παρέμβαση του WWF Ελλάς που δεν κατέγραψε απλώς την καταστροφή, ούτε και έμεινε στο θρήνο. Ήμασταν και είμαστε ο μόνος φορέας που επέμεινε, ακόμα και όταν τα φώτα της δημοσιότητας τραβήχτηκαν από τη μαύρη γη και τα θύματα. Την επόμενη κιόλας μέρα, βρεθήκαμε σε όλες τις πυρόπληκτες περιοχές της Ελλάδας, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στην Πελοπόννησο. Αμέσως σχεδιάσαμε το τριετές πρόγραμμα «Το Μέλλον των Δασών» για την προστασία των ελληνικών δασών και την αποκατάσταση των πληγεισών περιοχών. Πολλές χιλιάδες ώρες δουλέψαμε μέσα στις εκτάσεις που κατέκαψαν οι φλόγες, για να χαρτογραφήσουμε την καταστροφή και να φροντίσουμε για την ομαλή αναγέννηση του δάσους. Αυτό το πρόγραμμα μας έδωσε τη λυπηρή πρωτιά του μοναδικού φορέα (δημόσιου ή ιδιωτικού) που έχει αποδώσει συνολική και επιστημονικά τεκμηριωμένη αποτύπωση των καταστροφών από τις πυρκαγιές σε Πελοπόννησο, Εύβοια, Πάρνηθα (2007), Ρόδο (2008), βορειοανατολική Αττική, Ζάκυνθο, Κάρυστο και Ελικώνα-Κιθαιρώνα (2009) και κεντρικό Έβρο (2011). Τώρα, ολοκληρώνουμε το πρόγραμμα με λεπτομερή και δημόσια διαθέσιμο απολογισμό, μαζί με παρεμβάσεις για τη νομοθεσία που αφορά τη δασοπροστασία. Κοινή είναι η εκτίμηση ότι αυτά τα τρία χρόνια, μπήκαν οι βάσεις για την αναμόρφωση της φιλοσοφίας του νομοθέτη, και κυρίως της κοινωνίας των πολιτών – γιατί τα δάση μας θα σωθούν μόνο όταν αλλάξουν οι άνθρωποι! Ελπίζω πως δεν σας κούρασα. Ελπίζω πως σε αυτές τις δύσκολες εποχές, μοιράζεστε κι εσείς μαζί μου την περηφάνια για μια οργάνωση που συνεχίζει και θα συνεχίσει να δουλεύει για την πραγματική περιουσία της Ελλάδας, τον φυσικό μας πλούτο. Με τη δική σας στήριξη και συμμετοχή, μπορούμε να κάνουμε τη διαφορά, για τον πλανήτη και για όλους μας!

Περιοδική έκδοση του WWF Ελλάς

Tεύχος 24, Σεπτέμβριος-Οκτώβριος-Νοέμβριος 2011

Εξώφυλλο: Η πρώτη αφίσα του WWF που κυκλοφόρησε το 1961. Σχεδιασμός-παραγωγή: Ogilvy & Mather. © WWF Intl. / WWF-Canon ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ WWF Ελλάς, Φιλελλήνων 26, 105 58 Αθήνα, τηλ.: 210 33 14 893, fax: 210 32 47 578 ΕΚΔΟΤΗΣ-ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Δημήτρης Καραβέλλας Φιλελλήνων 26, 105 58 Αθήνα, τηλ.: 210 33 14 893, fax: 210 32 47 578 ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΚΤΗΣ Γιώργος Βελλίδης ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Δημήτρης Καραβέλλας, Θεοδότα Νάντσου, Γιώργος Βελλίδης, Μαρίτα Παντέρη, Παναγιώτης Φραντζής, Μάριος Βόντας. Σε αυτό το τεύχος συνεργάστηκαν: Δέσποινα Τζιάλλα, Έμιλυ Κερν, Σοφία Κουκουλάκη. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ-ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ-ΣΚΙΤΣΑ Μάριος Βόντας © Copyright WWF Greece, 2011. Για αναδημοσίευση κειμένων από τον ΖΩΝΤΑΝΟ ΠΛΑΝΗΤΗ απαιτείται προηγουμένως άδεια του εκδότη. Η αναδημοσίευση φωτογραφιών απαγορεύεται. Φθινόπωρο 2011

Ευχαριστούμε την εταιρεία Μιχάλης Ορφανός ΑΕΒΕ - Γραφικές Τέχνες για τη δωρεάν εκτύπωση του περιοδικού!

Αγαπητοί υποστηρικτές,

Φιλικά, Δημήτρης Καραβέλλας

Φέτος λόγω κατάργησης του ειδικού επιδόματος αποστολής περιοδικών Μ.Κ.Ο. από το Υπουργείο Τύπου, τα ταχυδρομικά έξοδα αποστολής του Ζωντανού Πλανήτη διπλασιάστηκαν. Ως εκ τούτου, αναγκαζόμαστε να διακόψουμε την έκδοση και αποστολή του επιτραπέζιου ημερολογίου, το οποίο κάτω από τις παρούσες συνθήκες δημιουργεί μια σημαντική οικονομική επιβάρυνση για την οργάνωση.

για ένα ζωντανό πλανήτη

http://www.youtube.com/wwfgrwebtv

Νέο πρόγραμμα εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης «Χρησιμοποιώ υπεύθυνα»

Με αυτή την κίνηση καταφέρνουμε να διατηρήσουμε στο ακέραιο τις δράσεις μας, αλλά και τη μεταξύ μας επικοινωνία.

http://www.facebook.com/WWFGreece

http://twitter.com/WWF_Greece

To νέο πρόγραμμα του WWF «Χρησιμοποιώ υπεύθυνα», που υλοποιείται με την υποστήριξη του «ΒΙΤΑΜ», έχει ως πυλώνες την περιβαλλοντική εκπαίδευση και την ευαισθητοποίηση του κοινού.

Μέσα από τις καθημερινές δραστηριότητες του Λουκά και της Άννας, οι συμμετέχοντες εντοπίζουν τα σωστά και τα λάθη στη χρήση ενέργειας, νερού και διαχείρισης απορριμμάτων.

Ο στόχος του είναι να παροτρύνει μαθητές και καταναλωτές να μειώσουν το αποτύπωμα χρήσης προϊόντων, εξοικονομώντας φυσικούς πόρους.

Εικονογράφηση: © Αντώνης Γαλάτης - Γιώργος παπαδάκης

Κληροδοτήματα

Δωρεές εις μνήμην

Τον Οκτώβριο ένα τηλεφώνημα από γνωστό δικηγορικό γραφείο της Αθήνας μας επιφύλασσε μια ευχάριστη έκπληξη!

Ευχαριστούμε θερμά τον κύριο Πέτρο Παραγυιό, για τη δωρεά ποσού €60 που προσέφερε εις μνήμην Στέφανου.

Η κυρία Λορέντζου είχε αναθέσει στο δικηγόρο της να μας προσεγγίσει έτσι ώστε αρχικά να διερευνήσει εάν δεχόμαστε κληροδοτήματα. Η απάντησή μας ήταν θετική και έτσι σύντομα ορίστηκε μια πρώτη συνάντηση γνωριμίας. Ήμασταν αρκετά περίεργοι να μάθουμε περισσότερα για την απόφαση της κυρίας Λορέντζου και έτσι με ιδιαίτερη χαρά ακούσαμε όσα είχε να μας πει. Η ανησυχία της για το μέλλον του πλανήτη και η μεγάλη της αγάπη για τα παιδιά και τα ζώα την οδήγησαν στην απόφαση να κληροδοτήσει το διαμέρισμά της στο WWF Ελλάς και το Κέντρο Βρεφών Μητέρα. Μας γνωστοποίησε την επιθυμία της με σεμνότητα, με αισιόδοξη διάθεση και με την πεποίθηση ότι μπορεί και εκείνη να συμβάλει ενεργά στους σκοπούς που την ενδιαφέρουν και αγαπά.

Εκφράζουμε τα θερμά συλλυπητήριά μας.

19 Μπορείτε να καταθέσετε τη δωρεά σας στους παρακάτω λογαριασμούς του WWF Ελλάς: Εθνική Τράπεζα: Αρ. Λογ/μού:104/48044064 Alpha bank: Αρ. Λογ/μού:1010020020-21025 Eurobank: Αρ. Λογ/μού: 0026-0101-59-0100114688

Εμείς από πλευράς μας την ευχαριστούμε από καρδιάς για τη μεγαλοψυχία της αλλά και για τη συγκινητική της συνεισφορά.

Διαβάστε ηλεκτρονικά τον Ζωντανό Πλανήτη στην ιστοσελίδα της οργάνωσης: www.wwf.gr


Ζαγόρι, Πίνδος © Andrea Bonetti / WWF Ελλάς

Διανύουμε μια δύσκολη περίοδο. Υπάρχει όμως το μοναδικό ελληνικό τοπίο. Οι αμέτρητες εναλλαγές του, προκαλούν το θαυμασμό, τη γαλήνη, τον έρωτα τη δημιουργία. Η ελληνική φύση, μας στηρίζει και μας κάνει περήφανους και ξεχωριστούς. Είναι η πηγή της παράδοσής μας, των προϊόντων μας, της τέχνης μας. Είναι το συναίσθημα και το χαμόγελό μας. Η προστασία της μας δίνει νέα προοπτική. Μάθε περισσότερα στο www.wwf.gr

Κωδ.: 7869 Τεύχος 24

ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΣΩΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΥΠΕΡΗΦΑΝEΙΑ

Ζωντανος πλανήτης - τεύχος 24  

Το τριμηνιαίο περιοδικό του WWF σε ηλεκτρονική μορφή

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you