Page 1

ζωντανός

Τριμηνιαία έκδοση του WWF Ελλάς

πλανήτης Τεύχος 19

Ιούνιος - Ιούλιος - Αύγουστος 2010

Το Θέμα είναι:

Αυτοί που «καίγονται»!

Όλα παίρνουν ζωή πάνω στο χαρτί Με φυσικό τρόπο Ένα καλά διαχειριζόμενο δάσος μας προσφέρει μια πληθώρα από οφέλη. Αποτελεί ένα φυσικό περιβάλλον, ένα μέρος όπου έρχεται κανείς σε επαφή με τη φύση και από το οποίο εμπνέεται, είναι μια φυσική αποθήκη νερού και άνθρακα, λειτουργεί ως ένα πανίσχυρο φίλτρο αέρα. Επιπλέον, παρέχει πρώτες ύλες από ξύλο οι οποίες είναι απαραίτητες για πολλά χρήσιμα προϊόντα. Ένα από αυτά είναι το χαρτί μας. Ακόμα και μετά τη χρήση, οι ίνες των χαρτιών μας μπορούν να χρησιμοποιηθούν ξανά και ξανά (πιθανόν και πάλι για την κατασκευή χαρτιού, ίσως για την κατασκευή χαρτοκιβωτίων ή ακόμα και ως μονωτικό υλικό). Όταν τελικά, μετά από πολλές ανακυκλώσεις και το πέρασμά τους από διάφορες μορφές προϊόντων, οι ίνες φθαρούν και μικρύνουν, τότε μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως βιοκαύσιμο για την παραγωγή πράσινης ενέργειας.

Η πρωτοβουλία της Sappi Life with Print παρουσιάζει συναρπαστικές μελέτες (case studies) και βέλτιστες πρακτικές (best practices) από τους μετόχους των μέσων μαζικής ενημέρωσης, μέχρι τους επαγγελματίες της επικοινωνίας και της διαφήμισης. Διαβάστε περισσότερα για τη δέσμευση της Sappi να κινητοποιήσει τους τομείς του ντιζάιν και των εκτυπώσεων ώστε να χρησιμοποιούν το χαρτί ως το βασικό μέσο επιλογής στη σειρά των παρακάτω τίτλων

'%%*9^gZXiBV^a^ci]ZbZY^Vb^m '%%+7gdX]jgZh8ViVad\jZh^ci]ZbZY^Vb^m '%%,>ciZgcZi>ciZ\gVi^dc^ci]ZbZY^Vb^m '%%-8dgedgViZ8dbbjc^XVi^dc^ci]ZbZY^Vb^m '%%.:c\V\^c\CZl<ZcZgVi^dch^ci]ZbZY^Vb^m '%&%HjhiV^cVW^a^in^ci]ZbZY^Vb^m

Τι προϊόν!

Απευθυνθείτε τώρα στην ηλεκτρονική διεύθυνση LifeWithPrint@sappi.com για να ζητήσετε το δωρεάν αντίτυπο σας ή επισκεφθείτε τον διαδικτυακό τόπο μας www.sappi.com

Σκουπείδη της θάλασσας www.wwf.gr

Πως φτάνουν τα απόβλητά μας στη θάλασσα;

Κωδ.: 7869


Επιχειρήσεις Αγαπητοί φίλοι, Το φετινό καλοκαίρι μαζί με τη σκέψη της ξεγνοιασιάς των διακοπών, έφερε και την «καυτή» εποχή των δασικών πυρκαγιών. Τη στιγμή που ολοκληρώνεται το τεύχος αυτό, δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν το φετινό καλοκαίρι θα ξαναζήσουμε τις ίδιες τραγικές σκηνές του προηγούμενου καλοκαιριού ή ακόμα χειρότερα του 2007. Προφανώς όλοι το απευχόμαστε. Δεν φτάνουν όμως τα ευχολόγια. Το WWF, με συνέπεια και μεγάλη επιμονή εντοπίζει τις αδυναμίες, και θίγει τα κακώς κείμενα του σημερινού συστήματος δασοπροστασίας. Παράλληλα, με την ίδια επιμονή και προσοχή, προτείνουμε λύσεις, δίνοντας ολοκληρωμένες προτάσεις προς την Πολιτεία και τους αρμόδιους φορείς. Οι ευθύνες και παραλείψεις του περίφημου «κράτους» στα θέματα προστασίας του περιβάλλοντος είναι δεδομένες. Μην ξεχνάμε όμως και τον ρόλο που μπορούν να παίξουν οι ευαισθητοποιημένοι και ενεργοί πολίτες στην ανατροπή αυτής της κατάστασης. Στο τεύχος που κρατάτε στα χέρια σας, αποφασίσαμε να αφιερώσουμε το βασικό μας «θέμα» στις εθελοντικές ομάδες δασοπροστασίας και δασοπυρόσβεσης. Οι άνθρωποι αυτοί, οργανωμένοι και ακροβολισμένοι σε όλα τα μήκη και πλάτη της χώρας, βοηθούν καθοριστικά στην προστασία του δασικού μας πλούτου. Επιλέγουν τη συμμετοχή ως στάση ζωής. Τους αξίζουν θερμά συγχαρητήρια και τους οφείλουμε όλοι την ευγνωμοσύνη μας. Ας ευχηθούμε όλοι, φέτος τα πράγματα να είναι καλύτερα από πέρυσι. Αντλώντας αισιοδοξία από το λαμπρό παράδειγμα των εθελοντών, ας σκεφτούμε εμείς τι είναι αυτό που μπορούμε να κάνουμε για να πιάσουν οι ευχές μας τόπο.

Τριμηνιαία έκδοση του WWF Ελλάς

Ευχαριστούμε:

Φωτογραφία Εξωφύλλου: © Σ. Ε. Π. Π. Αστυπάλαιας.

Για την συμβολή τους στη διεξαγωγή της Φωτογραφικής Έκθεσης «Οι θησαυροί της Ελληνικής φύσης» τους:

Tεύχος 19, Ιούνιος - Ιούλιος - Αύγουστος 2010

ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ WWF Ελλάς, Φιλελλήνων 26, 105 58 Αθήνα, τηλ.: 210 33 14 893, fax: 210 32 47 578

© Αndrea Βonetti

ΕΚΔΟΤΗΣ-ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Δημήτρης Καραβέλλας Φιλελλήνων 26, 105 58 Αθήνα, τηλ.: 210 33 14 893, fax: 210 32 47 578 ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΚΤΗΣ Γιώργος Βελλίδης ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Δημήτρης Καραβέλλας, Θεοδότα Νάντσου, Ιάσονας Κάντας, Άννα Κάββουρα, Γιώργος Βελλίδης, Μαρίτα Παντέρη, Μάριος Βόντας. Σ’ αυτό το τεύχος συνεργάστηκαν: Έμιλυ Κερν, Δέσποινα Τζιάλλα, Γιώργος Παξιμάδης, Κίμωνας Παντελίδης, Ηλίας Τζηρίτης. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ-ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ-ΣΚΙΤΣΑ Μάριος Βόντας ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ ΜΙΧΑΛΗΣ ΟΡΦΑΝΟΣ ΑΕΒΕ, Γραφικές Τέχνες, Έβδομη οδός 9, ΒΙΟ.ΠΑ. Άνω Λιοσίων 133 41 τηλ.: 210-2513308, fax.: 210-2532526 © Copyright WWF Greece, 2010.

www.andreabonetti.com • Andrea Bonetti για τη διάθεση των φωτογραφιών. • Μουσείο Ηρακλειδών για τη φιλοξενία. • Φωτογραφικό Εργαστήριο Ελευθέριου Στριλιγκά

για τη δωρεάν εκτύπωση των φωτογραφιών.

• ΙΚΕΑ για τη δωρεά των κορνιζών. • Κουρέλας Α.Ε. για την προσφορά βιολογικών τυριών. • Κτήμα Πατεριανάκη για την προσφορά βιολογικών

κρασιών.

• La Chocolatiere για την προσφορά του εξοπλι-

σμού και του προσωπικού που υποστήριξε την εκδήλωση.

Για αναδημοσίευση κειμένων από τον ΖΩΝΤΑΝΟ ΠΛΑΝΗΤΗ απαιτείται προηγουμένως άδεια του εκδότη. Η αναδημοσίευση φωτογραφιών απαγορεύεται. Καλοκαίρι 2010

Δημήτρης Καραβέλλας

Ευχαριστούμε την εταιρεία Μιχάλης Ορφανός ΑΕΒΕ - Γραφικές Τέχνες για τη δωρεάν εκτύπωση του περιοδικού!

για ένα ζωντανό πλανήτη 2

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

Ο Zωντανός Πλανήτης τυπώνεται στο πιστοποιημένο FSC χαρτί Era Silk 130 gsm της Sappi. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφτείτε την ιστοσελίδα: www.sappi.com

Διαβάστε ηλεκτρονικά τον Ζωντανό Πλανήτη στην ανανεωμένη ιστοσελίδα της οργάνωσης: www.wwf.gr

Διαβάστε ηλεκτρονικά τον Ζωντανό Πλανήτη στην ανανεωμένη ιστοσελίδα της οργάνωσης: www.wwf.gr

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

23


Δωρεές

νέα της οργάνωσης

Κληροδοτήματα

Ευχαριστούμε θερμά

Τσακάλι σμών, σε αντίθεση με την Αχαΐα όπου μικρές, απομονωμένες ομάδες ζώων διασπείρονται σχεδόν σε όλο το νομό. Στην Ηλεία και την Αργολίδα οι πληθυσμοί των τσακαλιών έχουν σχεδόν εκλείψει. Οι βιότοποι του ζώου που δέχθηκαν το μεγαλύτερο πλήγμα από τις πυρκαγιές εντοπίζονται στους νομούς Αρκαδίας και Κορινθίας.

• την Price Waterhouse Coopers για τη συνεχή και συνεπή υποστήριξη του έργου μας. Στην προσπάθεια να ευαισθητοποιηθούν οι εργαζόμενοι της PWC σε περιβαλλοντικά θέματα έγιναν εταιρικές συνδρομές αξίας €5.000.

Δωρεές σε ειδος και υπηρεσίες Ευχαριστούμε: • Τον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών για την δωρεάν παραχώρηση αίθουσας για τις ανάγκες της συνέντευξης τύπου με θέμα την πράσινη ανάπτυξη στην Ελλάδα.

• Την Ηλεκτρονική για την φιλοξενία της καμπάνιας «ένα Panda δεν μπορεί να κάνει τα πάντα» στα καταστήματά της.

Δωρεές εις μνήμην Ευχαριστούμε θερμά την κυρία Κατερίνα Μωραΐτη για τη δωρεά ποσού 150,00 ευρώ, που προσέφερε στο έργο του WWF Ελλάς, εις μνήμην Μάκη Βορίδη. Εκφράζουμε τα συλλυπητήριά μας. Μπορείτε να καταθέσετε τη δωρεά σας στους παρακάτω λογαριασμούς του WWF Ελλάς: Εθνική Τράπεζα: Αρ. Λογαρ/μού:104/48044064 Alpha bank: Αρ. Λογαρ/μού:1010020020-21025 Eurobank: Αρ. Λογαρ/μού: 0026-0101-59-0100114688

Θέλουμε να παραδώσουμε ένα Ζωντανό Πλανήτη στις επόμενες γενιές! Όλοι μας θα επιθυμούσαμε να γνωρίζουμε ότι, μετά το πέρασμά μας από αυτό τον κόσμο, τα αγαπημένα μας πρόσωπα, η οικογένεια και οι φίλοι μας, θα συνεχίσουν να απολαμβάνουν έναν υγιή και ζωντανό πλανήτη. Ένας από τους πιο σημαντικούς τρόπους για να δείξουμε έμπρακτα την υποστήριξη και το πάθος μας για την προστασία του πλανήτη και για κάθε μορφή ζωής που φιλοξενεί, είναι να κάνουμε μια δωρεά, ή να αφήσουμε ένα «κληροδότημα» στο WWF Ελλάς, στη διαθήκη μας. Όταν ο Elio και η Xiaoqing συνταξιοδοτήθηκαν, αποφάσισαν να αφήσουν πίσω τη ζωή στις Βρυξέλλες και να εγκατασταθούν μόνιμα στη χώρα μας. Αγόρασαν ένα κτήμα κοντά στις Μηλιές του Πηλίου και ανακαίνισαν μόνοι τους ένα μικρό σπιτάκι που υπήρχε στο κτήμα, χωρίς τις καθημερινές πολυτέλειες (ηλεκτρικό, τηλέφωνο) που στις πόλεις θεωρούμε δεδομένες. Αγαπούν, απολαμβάνουν και σέβονται τη μοναδική Ελληνική φύση. Πριν λίγους μήνες ο Elio μας έστειλε ένα ηλεκτρονικό μήνυμα γνωστοποιώντας την επιθυμία της γυναίκας του αλλά και του ίδιου να κληροδοτήσουν την περιουσία τους στο WWF Ελλάς. Χωρίς πολλά λόγια, μας εξέθεσαν την επιθυμία τους και μας ζήτησαν να επικοινωνήσουμε μαζί τους για να οργανώσουν τα διαδικαστικά. Αποφεύγουν τις μετακινήσεις προς αστικά κέντρα και έτσι τους επισκεφτήκαμε εμείς. Λίγο καιρό μετά τη γνωριμία μας, μας ενημέρωσαν ότι είχαν επισκεφτεί συμβολαιογράφο και ότι προχώρησαν σε όλες τις απαραίτητες διαδικασίες έτσι ώστε να εξασφαλίσουν ότι η επιθυμία τους θα γίνει πραγματικότητα. Η ευθύτητά τους, η αγάπη τους για την Ελλάδα και το περιβάλλον αλλά και η γενναιοδωρία τους, μας συγκινεί ιδιαίτερα. Ελπίζουμε να καταφέρουμε να τους επισκεφτούμε ξανά και θέλουμε να εκφράσουμε τη μεγάλη μας ευγνωμοσύνη για την εμπιστοσύνη που δείχνουν, με την κίνησή τους αυτή, στο έργο του WWF Ελλάς. Αν θέλετε περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα κληροδοτημάτων του WWF Ελλάς, μην διστάσετε να επικοινωνήσετε με την Κατερίνα Τριανταφύλλου στο τηλέφωνο 210-3314893, ή την ηλεκτρονική διεύθυνση: k.triantafillou@wwf.gr

Κάποτε ήταν κοινό σε ολόκληρη την Ελλάδα και επικηρυγμένο ως επιβλαβές, σήμερα κινδυνεύει με εξαφάνιση. Ο λόγος για το μεσαίου μεγέθους σαρκοφάγο τσακάλι (Canis aureus), του οποίου ο συνολικός πληθυσμός δεν ξεπερνά τα 1000 άτομα, με την κατανομή του στον ελλαδικό χώρο να εμφανίζεται γεωγραφικά ασυνεχής και κατακερματισμένη. Μάλιστα, η Ελλάδα είναι η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα με βιότοπους τσακαλιών, όπου οι πληθυσμοί τους τα τελευταία χρόνια διαρκώς μειώνονται. Τα στοιχεία αυτά αναφέρονται μεταξύ άλλων στην έρευνα «Μελέτη των πληθυσμών τσακαλιού (Canis aureus) σε Χαλκιδική και Πελοπόννησο» που πραγματοποιήθηκε από το WWF Ελλάς σε συνεργασία με την περιβαλλοντική οργάνωση για την άγρια ζωή και τη φύση ΚΑΛΛΙΣΤΩ, το διάστημα 2008-2009. Οι δύο οργανώσεις κατέγραψαν τους εναπομείναντες πληθυσμούς τσακαλιών και τις απειλές που αντιμετωπίζουν σε δύο σημαντικές περιοχές εξάπλωσής τους, Χαλκιδική και Πελοπόννησο, εκτιμώντας μεταξύ άλλων και την επίδραση των καταστροφικών πυρκαγιών των ετών 2006-2007.

Μέχρι το 1990 το τσακάλι συγκαταλεγόταν στα «επιβλαβή είδη», και οι πληθυσμοί του δέχτηκαν ισχυρό πλήγμα από την επικήρυξη που ίσχυε την περίοδο 1974-1981 όταν περισσότερα από 7.000 ζώα θανατώθηκαν. Έκτοτε η εξάπλωσή του έχει περιοριστεί σημαντικά. Πλέον απαντάται μόνο στην Πελοπόννησο, τη Σάμο, τη Χαλκιδική, την περιοχή Βιστωνίδας και τη Φωκίδα, ενώ απομονωμένες ομάδες εντοπίζονται στον Έβρο και την Κεντρική Μακεδονία. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας και σε σύγκριση με την παλαιότερη απογραφή του 200001, ο πληθυσμός των τσακαλιών στην Χαλκιδική έχει μειωθεί κατά 50% και πλέον έχει διασκορπιστεί σε 11 μικρές (1-2 άτομα) και 3 μεγάλες ομάδες (χωρίς να υπολογίζεται ο μη καταμετρημένος πληθυσμός του Αγίου Όρους). Στην Πελοπόννησο, ο συνολικός ελάχιστος πληθυσμός δεν ξεπερνά τα 229 άτομα, κατανεμημένα σε 77 ομάδες. Το 85% του πληθυσμού εντοπίζεται στη νότια Πελοπόννησο, με επίκεντρο το νομό Λακωνίας. Ο νομός Μεσσηνίας παρουσιάζει την πιο ομοιόμορφη και συνεκτική κατανομή πληθυ-

Ωστόσο, όπως προκύπτει από την έρευνα, οι πυρκαγιές δεν είχαν καταλυτική επίδραση στους πληθυσμούς του, τόσο σε Πελοπόννησο όσο και Χαλκιδική. Οι απειλές που είχαν εντοπιστεί ήδη από το 2001 συνεχίζουν αμείωτες: κατακερματισμός και αλλοίωση βιοτόπων εξαιτίας της εντατικοποίησης της γεωργίας και της επέκτασης των οικιστικών εκτάσεων, εγκατάλειψη των παραδοσιακών γεωργόκτηνοτροφικών δραστηριοτήτων που θα μπορούσαν να το στηρίξουν διατροφικά, χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων - που έχει πλέον πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις - και συγκρούσεις με τροχοφόρα οχήματα. Καθώς μικρές ομάδες ή οικογένειες τσακαλιών απομονώνονται, οι πληθυσμοί του ζώου γίνονται όλο και πιο τρωτοί στις ανθρώπινες και φυσικές πιέσεις. Οι δύο περιβαλλοντικές οργανώσεις τονίζουν ότι αν δεν ληφθούν επαρκή μέτρα προστασίας, το τσακάλι θα αντιμετωπίσει άμεσα κίνδυνο εξαφάνισης στην Ελλάδα. Πέρα από την ανάγκη θεσμικής προστασίας, για τη διαφύλαξη των πληθυσμών του τσακαλιού και την ανάκαμψη του είδους είναι απαραίτητο να προωθηθούν άμεσα δράσεις διατήρησης και αποκατάστασης των βιοτόπων του, περιορισμού των τροχαίων ατυχημάτων, αλλά και ενισχύσεις των αγροτών μέσω γεωργόπεριβαλλοντικών μέτρων για τη διαφύλαξη της άγριας πανίδας.

Φωτογραφία: Xρήστος ΒΛΑΧΟΣ

22

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

Διαβάστε ηλεκτρονικά τον Ζωντανό Πλανήτη στην ανανεωμένη ιστοσελίδα της οργάνωσης: www.wwf.gr

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

3


νέα της οργάνωσης Νέα προϊόντα Η ενέργεια που χρησιμοποιούμε καθημερινά έχει επιπτώσεις στο περιβάλλον, καθώς ενισχύει το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Σε μια προσπάθεια να σας ενημερώνουμε διαρκώς για τα προϊόντα με τη χαμηλότερη κατανάλωση ενέργειας εμπλουτίσαμε το ecotopten, το πρώτο ελληνικό διαδικτυακό εργαλείο για αγορές υπέρ του περιβάλλοντος και της τσέπης μας, με νέα προϊόντα. Έτσι, λοιπόν στο www.ecotopten.gr μπορείτε να ενημερωθείτε με ένα απλό «κλικ» για όλες τις μάρκες ψυγείων, ελληνικές και ξένες για να επιλέξετε το αποδοτικότερο με βάση πάντα τις προσωπικές σας ανάγκες – και όχι μόνο. Πλέον μπορείτε να συγκρίνετε μεταξύ τους οθόνες υπολογιστών και εκτυπωτικά πολυμηχανήματα για να επιλέξετε για το γραφείο σας τα καταλληλότερα. Επίσης, μπορείτε να γνωρίσετε ποια κλιματιστικά καταναλώνουν τη λιγότερη ενέργεια, αλλά

και να μάθετε τρόπους για τη σωστή εγκατάσταση, χρήση και συντήρηση των κλιματιστικών. Τέλος, αν σκέφτεστε να αλλάξετε το αυτοκίνητό σας, σας υπενθυμίζουμε ότι μπορείτε να του κάνετε ένα «ενεργειακό test drive» πριν την αγορά, και να επιλέξτε εκείνο με τις χαμηλότερες εκπομπές διοξιδείου του άνθρακα. Όχι μόνο θα μειώσετε τα έξοδά σας σε βενζίνη, αλλά θα βάλετε ένα λιθαράκι για την προστασία του κλίματος του πλανήτη. Πρώτο βήμα οικολογίας είναι η οικονομία. Αν, λοιπόν, δε χρειάζεστε απαραιτήτως αυτό που σκέφτεστε να αγοράσετε, απλά μην το κάνετε. Αν όμως είστε αποφασισμένοι για την αγορά επισκεφτείτε πρώτα το ecotopten.gr. Θα κάνετε καλό και στο περιβάλλον και στην τσέπη σας!

Ένα διαδικτυακό ταξίδι στην ελληνική φύση με το WWF Ελλάς της χώρας, στις οποίες έχει παρουσία η οργάνωση, και να «ζήσετε», μέσα από προσωπικές αφηγήσεις και πλούσιο φωτογραφικό υλικό, την καθημερινότητα των ανθρώπων του WWF Ελλάς από τον Έβρο μέχρι τη Ζάκυνθο και από την Κρήτη μέχρι την Πίνδο.

Μέτρηση, καταγραφή, τηλεπισκόπηση, δορυφορική απεικόνιση, δακτυλίωση: οι λέξεις μπορεί να ηχούν ακατανόητες για τους μη μυημένους, συνθέτουν όμως την καθημερινότητα των ανθρώπων του WWF Ελλάς που εργάζονται συστηματικά για την προστασία της φυσικής κληρονομιάς και της μοναδικής βιοποικιλότητας της χώρας μας. Αν θέλετε κι εσείς να μυηθείτε σε αυτά τα μυστικά, υπάρχει τρόπος: επισκεφτείτε το νέο blog της οργάνωσης «το WWF στο πεδίο» που δημιουργήθηκε με αφορμή το Διεθνές Έτος Βιοποικιλότητας 2010. Μέσα από ένα διαφορετικό διαδικτυακό ταξίδι μπορείτε να γνωρίσετε τις οικολογικά σημαντικές περιοχές

4

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

Εδώ θα γνωρίσετε όχι μόνο το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου και τα Σεκάνια, τη σημαντικότερη παραλία ωοτοκίας της Caretta caretta σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, αλλά θα καταλάβετε πόσες αντοχές χρειάζονται για να κάνει κανείς μετρήσεις δυναμικής στην παραλία μέσα στο καταχείμωνο! Το ταξίδι σας θα συνεχιστεί στη Δαδιά του Νομού Έβρου για να εκπλαγείτε από το γεγονός ότι και οι Μαυρόγυπες χρειάζονται «αξεσουάρ» πριν φύγουν για ταξίδι: πρόκειται για τα δακτυλίδια-πομπούς που τοποθετούνται στα πόδια τους προκειμένου να παρέχουν πληροφορίες για τη διαδρομή και τις συνήθειές τους. Η διαδικτυακή περιήγηση συνεχίζεται με ένα οδοιπορικό σε ολόκληρη τη νησιωτική Ελλάδα μέσα από το πρόγραμμα «Προστασίας των Νησιωτικών Υγροτόπων», σε μια πρώτη συνάντηση με τους εκατοντάδες μικρούς υγροτόπους, πυρήνες μοναδικής βιοποικιλότητας αλλά και στοιχείο απαραίτητο για την υδρολογική ισορροπία των νησιών μας. Τελευταίος σταθμός του ταξιδιού η Βόρεια Πίνδος, μια περιοχή που υπήρξε έξοχο παράδειγμα αρμονικής συνύπαρξης ανθρώπου και φύσης. Επισκεφτείτε σήμερα κιόλας το blog τη οργάνωσης στο http://wwfaction.wordpress.com/

Οικο-αγορά Το Panda πάει σχολείο... Η πρώτη επίσημη συλλογή χαρτοσχολικών προϊόντων είναι πλέον γεγονός... Τσάντες, σακίδια, τρόλευ, μολύβια, ξύστρες, γόμες,τετράδια ό,τι δηλαδή συνοδεύει τους μικρούς μας φίλους στο σχολείο αλλά και γυρνάει τους μεγαλύτερους πίσω στις πιο τρυφερές παιδικές αναμνήσεις. Χαρτοσχολικά είδη με το αγαπημένο μας πάντα αλλά και με άλλα σχέδια και μηνύματα μέσα από τη φύση, τα ζώα και γενικά το περιβάλλον θα κρατάνε καλή παρέα φέτος στους μικρούς μας φίλους στο σχολείο... Μέσα από τη συνεργασία του WWF Ελλάς με την εταιρία PAXOS ΑΕ, έχει δημιουργηθεί μία πλήρης συλλογή χαρτοσχολικών προϊόντων WWF που αναμένεται να ενθουσιάσει μικρούς και μεγάλους! Η εταιρία PAXOS έχοντας διανύσει περισσότερα από 40 χρόνια πορείας γνωρίζει καλά πώς να δημιουργεί ποιοτικά προϊόντα και να αγγίζει τις καρδιές των μικρών μας φίλων. Με την ίδια αγάπη και γνώση δημιούργησε τη φετινή συλλογή χαρτοσχολικών προϊόντων WWF που μπορούμε να βρούμε σε επιλεγμένα καταστήματα σε όλη την Ελλάδα: βιβλιοπωλεία, καταστήματα παιχνιδιών, υπερμάρκετς κλπ. Τα χαρτοσχολικά WWF δίνουν χρώμα στη φετινή σχολική χρονιά και παράλληλα ενισχύουν το έργο του WWF Ελλάς αφού μέρος των χρημάτων από την αγορά τους διατίθεται για τα προγράμματα και τις δράσεις του WWF Ελλάς.

Ξεκινούν τα πρωτοβρόχια... ...όσο κι αν το κλίμα αλλάζει ευτυχώς ακόμη έχουμε βροχούλες, και μας αρέσουν πολύ! Επιλέξτε την ομπρέλα WWF που σας αρέσει περισσότερο και ξεκινήστε λοιπόν για μία φθινοπωρινή βόλτα στη βροχή...! Μέσα από τα τέσσερα διαφορετικά σχέδια της συλλογής σε μαύρο, πράσινο και μπλε, σίγουρα θα βρείτε αυτό που σας ταιριάζει καλύτερα και θα σας προστατεύει από τις ξαφνικές βροχές! Μέσα από τη συνεργασία του WWF Ελλάς με την εταιρία Χάνος ΑΒΕΕ, δημιουργήθηκε η πρώτη επίσημη συλλογή ομπρελών WWF. Η εταιρία Χάνος ΑΒΕΕ δραστηριοποιείται στην κατασκευή και εμπορία ομπρελών περισσότερο από 80 χρόνια, διανύοντας μία σταθερά αναπτυσσόμενη πορεία με κύρια χαρακτηριστικά τη συνέπεια και την ποιότητα. Με την ίδια αυτή συνέπεια, κάνοντας πάντα καινοτόμα βήματα, δημιούργησε τη συλλογή ομπρελών WWF που μπορούμε να βρούμε σε επιλεγμένα καταστήματα σε όλη την Ελλάδα: καταστήματα με αξεσουάρ, είδη δώρων, υπερμάρκετς κλπ. Προστατευτείτε λοιπόν από τη βροχή με ομπρέλες WWF και προστατέψτε και τον πλανήτη αφού μέρος των χρημάτων από κάθε αγορά διατίθεται στο WWF Ελλάς για την ενίσχυση των προγραμμάτων του.

Υπεύθυνη Προγράμματος Licensing/Προϊόντων WWF: Δέσποινα Τζιάλλα – 210 3314893, d.tzialla@wwf.gr

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

21


νέα της οργάνωσης

Τα στερεά απόβλητα στη θάλασσα:

Συγκεκριμένα, η προώθηση των ΑΠΕ θα απαιτήσει επενδύσεις σχεδόν €11 δις έως το 2020, ενώ για κάθε ευρώ που επενδύεται σε παντός είδους έργα ΑΠΕ, προκύπτει πως θα παρουσιαστεί όφελος της τάξης των 2,4€. Στον κτιριακό τομέα τα μέτρα που εξετάστηκαν θα απαιτήσουν επενδύσεις τουλάχιστον €15 δις, αλλά τα οφέλη θα είναι περισσότερα και θα ξεπεράσουν τα €17 δις. Αντίστοιχα, όπως προκύπτει από την έκθεση, η βελτίωση της απόδοσης των μεταφορών θα φέρει πολλαπλές ωφέλειες. Η αύξηση του μεριδίου των μέσων μαζικής μεταφοράς κατά 10% θα προσδώσει όφελος σχεδόν €1 δις, ενώ η κατάλληλη προώθηση της οικολογικής οδήγησης αναμένεται να επιφέρει όφελος €1δις, τη στιγμή που το κόστος για την Πολιτεία θα είναι ελάχιστο.

Ένας σοβαρός κίνδυνος για όλους

• Κάθε χρόνο απορρίπτεται στους ωκεανούς του κόσμου, ποσότητα 3 φορές μεγαλύτερη του συνολικού βάρους των ψαριών που αλιεύονται. • 700.000 με 1 εκατομμύριο περίπου θαλασσοπούλια πεθαίνουν κάθε χρόνο επειδή παγιδεύονται σε πλαστικά απόβλητα ή επειδή καταπίνουν διάφορα απόβλητα που βρίσκονται στη θάλασσα. • Στην Αυστραλία, κάθε δευτερόλεπτο απορρίπτονται 1.102 γόπες! • Εκτιμάται ότι υπάρχουν περίπου 28.750 κομμάτια πλαστικού που επιπλέουν σε κάθε τετραγωνικό χιλιόμετρο των ωκεανών μας. • Η χρήση του ανακυκλωμένου γυαλιού εξοικονομεί το 74% της ενέργειας που απαιτείται για την παραγωγή νέου. • Η πολυστερίνη δεν είναι βιοδιασπώμενη. Απλά σπάει σε μικρά κομμάτια, τα οποία όμως δεν αποδομούνται. • Το διεθνές δίκαιο απαγορεύει τη ρίψη πλαστικών αποβλήτων στη θάλασσα!

Συμβουλές για την αποφυγή της ρίψης αποβλήτων στη θάλασσα • Μην πετάτε μη ανακυκλώσιμα αντικείμενα και υλικά σε παραλίες, ποτάμια, δρόμους, αστικές χωματερές. Ακόμα κι αν είναι μικρών διαστάσεων, μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα στους θαλάσσιους οργανισμούς και επιπλέον να μολύνουν τις ακτές μας. • Να μαζεύετε τα σκουπίδια σας και να τα πηγαίνετε στους κάδους απορριμμάτων. • Να χρησιμοποιείτε υλικά με βιοδιασπώμενες συσκευασίες. • Να ανακυκλώνετε τις πλαστικές σακούλες ή να χρησιμοποιείτε υφασμάτινες. • Να ελέγχετε αν υπάρχει διαρροή καυσίμων ή λαδιών στον κινητήρα του σκάφους σας. • Μην πετάτε απόβλητα από σκάφη ή από την όχθη: η θάλασσα δεν είναι σκουπιδότοπος! • Περιορίστε τη ρίψη αποβλήτων λαδιών που προέρχονται από σκάφη στους ειδικούς χώρους που βρίσκονται κοντά στα λιμάνια. • Να καθαρίζετε το σκάφος σας με βιοδιασπώμενα καθαριστικά. • Σεβαστείτε το περιβάλλον και τους οργανισμούς που ζουν μέσα σε αυτό!

artwork DimitrisLykos

Πράσινα μέτρα: αξιολόγηση οφέλους/κόστους από την υλοποίηση σειράς δράσεων προώθησης των ανανεώσιμων πηγών (ΑΠΕ) και της εξοικονόμησης ενέργειας. Σε συνέντευξη τύπου στις αρχές του καλοκαιρού δόθηκε στη δημοσιότητα η νέα επιστημονική έκθεση του WWF Ελλάς με τίτλο «Πράσινα μέτρα: αξιολόγηση οφέλους/κόστους από την υλοποίηση σειράς δράσεων προώθησης των ανανεώσιμων πηγών (ΑΠΕ) και της εξοικονόμησης ενέργειας». Η έκθεση που εκπονήθηκε σε συνεργασία με το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, και συγκεκριμένα τον καθηγητή Δρ. Αναστάσιο Ξεπαπαδέα, εξετάζει τα σημαντικά οφέλη που θα προκύψουν για το σύνολο της χώρας από την προσεκτική και ορθολογική εφαρμογή ενός πακέτου πράσινων δράσεων. Οι δράσεις που εξετάστηκαν αφορούν στη διείσδυση των ΑΠΕ κατά 35% στην ηλεκτροπαραγωγή έως το 2020, στην ανάληψη μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας στον κτιριακό τομέα και στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των μεταφορών.

20

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

Το μεγάλο πλεονέκτημα από την εφαρμογή μέτρων για τις ΑΠΕ και την εξοικονόμηση ενέργειας αφορά κυρίως τις νέες θέσεις εργασίας που πρόκειται να δημιουργηθούν. Έτσι η προώθηση δράσεων εξοικονόμησης στα κτίρια αναμένεται να φέρει έως 215.000 νέες θέσεις εργασίας, ενώ η διείσδυση των ΑΠΕ κατά 35% στο ενεργειακό μίγμα θα προσθέσει επιπλέον 30.000 νέες θέσεις. Βασική προϋπόθεση για τις ΑΠΕ θα αποτελέσει η δημιουργία εγχώριας βιομηχανίας παραγωγής εξοπλισμού (ανεμογεννήτριες, φ/β πλαίσια).

Τα εξεταζόμενα μέτρα είναι αποδοτικά σε οικονομικούς όρους και αυτό που απαιτείται δεν είναι τόσο η διανομή πόρων από το κράτος, αλλά κυρίως η δημιουργία ενός στιβαρού και διαφανούς θεσμικού και κανονιστικού πλαισίου, το οποίο θα αποτελέσει την βάση για την ανάληψη και υλοποίηση των επενδύσεων από τον ιδιωτικό κυρίως τομέα.

Η έκθεση πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη της

Διαβάστε ηλεκτρονικά τον Ζωντανό Πλανήτη στην ανανεωμένη ιστοσελίδα της οργάνωσης: www.wwf.gr

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

5


νέα της οργάνωσης Οικονομική κρίση και νομικές δεσμεύσεις χωρίς εφαρμογή:

συνδυασμός που «σκοτώνει» το περιβάλλον; Φωτογραφία: © Grzesiek M / SXC photos www.sxc.hu/profile/gesiek

Ο κίνδυνος να χαθούν με συνοπτικές διαδικασίες οι ήδη πενιχρές κατακτήσεις περιβαλλοντικής προστασίας, με τη δικαιολογία της ανάγκης για εύκολη ανάπτυξη με οποιοδήποτε κόστος, είναι το σήμα συναγερμού που εκπέμπει η έκτη έκθεση του WWF Ελλάς για την εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Σύμφωνα με την έκθεση «Δεσμεύσεις για εφαρμογή: η περιβαλλοντική νομοθεσία στην Ελλάδα» που έδωσε στη δημοσιότητα το WWF Ελλάς, η οικονομική κρίση έρχεται να επικαθίσει απειλητικά πάνω σε χρόνια προβλήματα που υποσκάπτουν το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής στη χώρα μας. Πέρα από τις πολλές, ιδιαίτερα αξιόλογες, πρωτοβουλίες του νέου Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλ-

λαγής, ώστε να κλείσουν πολλές «ανοιχτές πληγές» και να βελτιωθεί το περιεχόμενο και το επίπεδο εφαρμογής της σχετικής νομοθεσίας, στη φετινή έκθεση καταγράφεται μια σειρά από ζητήματα που χρονίζουν. Καθυστερήσεις στην ενσωμάτωση κοινοτικών οδηγιών, προβληματική εφαρμογή της νομοθεσίας σε όλους τους τομείς, χρόνια προβλήματα και αγκυλώσεις σε διοικητικό επίπεδο, υπερ-απλούστευση των διαδικασιών περιβαλλοντικής αδειοδότησης για συγκεκριμένους επενδυτικούς κλάδους είναι τα βασικά προβλήματα, με «πρωταθλητές» στην προβληματική εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας να αναδεικνύονται οι τομείς της προστασίας των δασών και των υδάτινων πόρων και η διαχείριση των αποβλήτων.

Εσείς πόσο ενημερωμένοι είστε για την αλλαγή του κλίματος; Πανελλαδική έρευνα κοινής γνώμης που εκπονήθηκε από την εταιρία Public Issue για λογαριασμό του WWF Ελλάς, έδειξε ότι το 63% των Ελλήνων θεωρεί πως είναι ενημερωμένο για την κλιματική αλλαγή και τις επιπτώσεις της. Μάλιστα, το 86% πιστεύει ότι η χώρα μας θα επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό, με σημαντικότερες επιπτώσεις την άνοδο της θερμοκρασίας, τη μείωση των βροχοπτώσεων και την ξηρασία. Σύμφωνα με την έρευνα, για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα, είναι απαραίτητη η εξοικονόμηση ενέργειας και ο κατάλληλος ενεργειακός σχεδιασμός. Οι πολίτες θεωρούν ότι η κυβέρνηση πρέπει να δώσει προτεραιότητα στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (38%), όπως η ηλιακή και η αιολική. Μάλιστα, η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων είναι υπέρ της

6

χωροθέτησης έργων ΑΠΕ ακόμα και στην περιοχή τους, ενώ 2 στους τρεις πιστεύουν ότι τα αιολικά πάρκα όχι μόνο δεν αλλοιώνουν την ομορφιά του τοπίου, αλλά αντιθέτως μπορούν να ωφελήσουν τον τουρισμό. Τέλος, η έρευνα αναδεικνύει με τον πλέον εύγλωττο τρόπο την αρνητική στάση των Ελλήνων απέναντι στον λιγνίτη και την πυρηνική ενέργεια. Σε προσωπικό επίπεδο, για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής το 60% των ερωτηθέντων εμφανίζεται διατεθειμένο να μειώσει την κατανάλωση ενέργειας στο νοικοκυριό του μέσα στον επόμενο χρόνο, ενώ σχεδόν οι μισοί προτίθενται να αγοράσουν ενεργειακά αποδοτικές συσκευές και να μειώσουν τη χρήση του αυτοκινήτου.

Γυάλινος λαμπτήρας Προέλευση: δρόμοι πόλεων, σκάφη. Συμπεριφορά: τα κοφτερά του μέλη προκαλούν θανατηφόρες πληγές στους θαλάσσιους οργανισμούς, ενώ μπορεί να προκαλέσουν πληγές και στους λουόμενους. Μέσος χρόνος ζωής: 500-1000 χρόνια.

Γυάλινο μπουκάλι Προέλευση: παραλίες, δρόμοι πόλεων, ποτάμια και ρέματα, σκάφη Συμπεριφορά: προκαλεί, ενίοτε σοβαρότατες, εκδορές και πληγές στη θαλάσσια πανίδα και τους λουόμενους. Μέσος όρος ζωής: 1000 χρόνια.

Συσκευασία Τetrapak Προέλευση: παραλίες, δρόμοι πόλεων, σκάφη. Συμπεριφορά: βλάπτει τους οργανισμούς που βρίσκονται στον πυθμένα της θάλασσας λόγω τριβής . Μέσος όρος ζωής: 25-50 χρόνια. Κομμάτι πλαστικού Προέλευση: παραλίες, δρόμοι πόλεων, ποτάμια και ρέματα. Συμπεριφορά: μπορεί να επιφέρει προβλήματα αναπνοής σε περίπτωση κατάποσης από θαλάσσιους οργανισμούς, προκαλώντας ακόμη και θάνατο. Μέσος όρος ζωής: εκατοντάδες χρόνια (εξαρτάται από την ποσότητα).

Μπουκάλι σπρέι Προέλευση: παραλίες, δρόμοι πόλεων Συμπεριφορά: απελευθερώνει ουσίες που μπορούν να γίνουν μέρος της τροφικής αλυσίδας. Μέσος όρος ζωής: 500 χρόνια.

Αλουμινόχαρτο Προέλευση: δρόμοι πόλεων, ποτάμια και ρέματα, παραλίες. Κίνδυνοι: καλύπτει κάποιους θαλάσσιους οργανισμούς, εμποδίζοντάς τους να τραφούν. Μέσος όρος ζωής: 5 χρόνια.

Σερβιέτα Προέλευση: κατοικίες, παραλίες. Συμπεριφορά: εμποδίζει τη σωστή πέψη των οργανισμών που την καταπίνουν. Μέσος όρος ζωής: 25 χρόνια. Πλαστική σακούλα Προέλευση: δρόμοι πόλεων, ποτάμια και ρέματα, παραλίες και σκάφη. Συμπεριφορά: προκαλεί το θάνατο σε θαλάσσια θηλαστικά και χελώνες, καθώς το σχήμα της μοιάζει με αυτό της μέδουσας ή του καλαμαριού και την καταπίνουν. Μέσος όρος ζωής: 10 έως 20 χρόνια.

Δοχείο απoρρυπαντικού Προέλευση: δρόμοι πόλεων, ποτάμια και ρέματα, σκάφη. Συμπεριφορά: αφήνει κατάλοιπα ουσιών που εμποδίζουν την οξυγόνωση της θαλάσσιας χλωρίδας και πανίδας. Μέσος όρος ζωής: ποικίλει με βάση το ποσοστό της διασποράς τους.

Κομμάτι καουτσούκ Προέλευση: παραλίες, σκάφη. Συμπεριφορά: βλάπτει τους οργανισμούς που βρίσκονται στον πυθμένα της θάλασσας λόγω τριβής. Μέσος όρος ζωής: περίπου 100 χρόνια. Κουτάκι από αλουμίνιο Προέλευση: δρόμοι πόλεων, παραλίες και σκάφη. Συμπεριφορά: η επαφή μπορεί να προκαλέσει κοψίματα και τραυματισμούς για τη θαλάσσια ζωή και τους λουόμενους. Μέσος όρος ζωής: 200 έως 500 χρόνια.

Καλαμάκια Προέλευση: κατοικίες, παραλίες. Συμπεριφορά: σε περίπτωση κατάποσης από θαλάσσιους οργανισμούς προκαλεί προβλήματα στο πεπτικό τους σύστημα. Μέσος όρος ζωής: 20 με 30 χρόνια.

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

Διαβάστε ηλεκτρονικά τον Ζωντανό Πλανήτη στην ανανεωμένη ιστοσελίδα της οργάνωσης: www.wwf.gr

ΖΩΝΤΑΝΟΣ

Βασισμένο στο έντυπο «Specie molto pericolose» του WWF Ιταλίας και της θαλάσσιας προστατευόμενης ΠΛΑΝΗΤΗΣ 19 περιοχής του Miramare.


Τα απόβλητα που καταλήγουν στη θάλασσα προέρχονται από διάφορες πηγές: Από την παραλία Η αμέλεια των ανθρώπων που συχνάζουν στις παραλίες έχει ως συνέπεια να αφήνουν συχνά απόβλητα διαφόρων ειδών, με κίνδυνο τη μεταβολή του οικοσυστήματος της θάλασσας και των ακτών. Όταν τα υλικά αυτά φτάσουν στη θάλασσα, μεταφέρονται – αν επιπλέουν - ακόμα και σε μακρινές αποστάσεις, μέχρι και σε άλλες παραλίες, ή αλλιώς πέφτουν στο βυθό, όπου μπορεί να παραμείνουν πολλά χρόνια. Από τους δρόμους και από τα ποτάμια Ό,τι πετάμε, επίτηδες ή κατά λάθος, στο δρόμο και σε αποβάθρες ή κατευθείαν σε ποτά-

υτ εύχ ους το

τό

τα απόβλητα στη θάλασσα;

Απόλλων Αποστολόπουλος, 9 ετών

ω

Πώς φτάνουν

Χάρτινη σακούλα Προέλευση: κατοικίες παραλίες και σκάφη. Συμπεριφορά: σε περίπτωση κατάποσης, δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην πέψη σε θαλάσσιους οργανισμούς. Μέσος όρος ζωής: 1 μήνας.

Η

μια και ρέματα, καταλήγει στη θάλασσα από τη βροχή ή τον αέρα. Από τις κατοικίες Όλα τα μη βιοδιασπώμενα αντικείμενα που φθάνουν στα αποχετευτικά δίκτυα από τα σπίτια μας, μπορεί να καταλήξουν στη θάλασσα, με σοβαρό κίνδυνο για τους θαλάσσιους οργανισμούς και το περιβάλλον τους. Από τα σκάφη Σε κάποιες περιπτώσεις, τα απόβλητα πετιούνται κατευθείαν από το σκάφος, ενώ οι συσκευασίες καύσιμων υλικών προκαλούν τεράστιο πρόβλημα υδρογονανθράκων στη θάλασσα.

Πετρέλαιο και λάδι μηχανής Προέλευση: σκάφη. Συμπεριφορά: με την τοξικότητά του καταστρέφει το θαλάσσιο οικοσύστημα. Μέσος χρόνος ζωής: ποικίλλει ανάλογα με τη διασπορά του.

Γειά σας παιδιά! Οι διακοπές τελειώνουν και έρχεται η στιγμή που θα πάμε πάλι στο σχολείο.

Κων/να Πηγιάκη, 10 ετών

Ελπίζω να ξεκουραστήκατε αρκετά γιατί η νέα, μεγαλύτερη τάξη έχει περισσότερα μαθήματα. Αυτό όμως σημαίνει και πιο πολλές γνώσεις ε; Ετοιμαστείτε λοιπόν να ξαναδείτε τους συμμαθητές σας, να γνωρίσετε καινούριους φίλους και αν χρειάζεστε καινούρια τσάντα, ενημερώστε τους γονείς σας ότι το WWF φέτος έφτιαξε υπέροχες τσάντες, κασσετίνες και διάφορα σχολικά καλούδια για τους μικρούς του φίλους. Πλαστικός αναπτήρας Προέλευση: δρόμοι πόλεων, παραλίες, σκάφη. Συμπεριφορά: σε περίπτωση κατάποσης, δημιουργεί σοβαρά προβλήματα σε θαλάσσιους οργανισμούς. Μέσος όρος ζωής: 100 έως 1.000 χρόνια.

Κομμάτι Φελιζόλ Προέλευση: δρόμοι πόλεων, σκάφη. Συμπεριφορά: μπορεί να επιφέρει προβλήματα αναπνοής σε περίπτωση κατάποσης από θαλάσσιους οργανισμούς, προκαλώντας ακόμη και θάνατο. Μέσος όρος ζωής: για πάντα! Δεν είναι βιοδιασπώμενο…

Κομμάτι από πολυουρεθάνη Προέλευση: σκάφη. Συμπεριφορά: σε περίπτωση κατάποσης, προκαλεί παρεμπόδιση στα βράγχια των θαλάσσιων οργανισμών και ασφυξία. Μέσος όρος ζωής: για πάντα! Δεν είναι βιοδιασπώμενο…

Έτσι, όχι μόνο θα με έχετε συνέχεια μαζί αλλά με τα χρήματα που θα δώσετε, θα βοηθήσετε να κάνουμε ακόμα περισσότερα πράγματα για τα ζωάκια και το περιβάλλον. Καλή σχολική χρονιά.

Ο φίλος σας το Πάντα

Πλαστικό μπουκάλι Προέλευση: δρόμοι πόλεων, ποτάμια και ρέματα, παραλίες, σκάφη. Κίνδυνοι: βλάπτει τους οργανισμούς που βρίσκονται στον πυθμένα της θάλασσας λόγω τριβής και σε περίπτωση κατάποσης μπορεί να επιφέρει προβλήματα αναπνοής σε θαλάσσιους οργανισμούς, προκαλώντας ακόμη και θάνατο. Μέσος όρος ζωής: 300 με 500 χρόνια.

18

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

Νάιλον δίχτυα Προέλευση: σκάφη. Κίνδυνοι: επιπλέουν στη θάλασσα σχηματίζοντας ένα φράγμα από δίχτυα, στα οποία παγιδεύονται θαλάσσιοι οργανισμοί. Μέσος όρος ζωής: 30 έως 40 χρόνια.

Γόπα τσιγάρου Προέλευση: δρόμοι πόλεων, ποτάμια και ρέματα, παραλίες, σκάφη. Κίνδυνοι: σε περίπτωση κατάποσης, δημιουργεί προβλήματα πέψης σε θαλάσσιους οργανισμούς. Μέσος όρος ζωής: 1 έως 5 χρόνια.

Κων/νος Γεωργούλας, 8 ετών 7

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

φ


Επιμέλεια: Iάσονας Κάντας

Ένας Λέων για τις Τίγρεις Ο ηθοποιός και ακτιβιστής Λεονάρντο Ντι Κάπριο ένωσε πρόσφατα τις δυνάμεις του με το WWF Αμερικής για τις ανάγκες εκστρατείας διάσωσης της Τίγρης, ενός πανέμορφου είδους που όμως απειλείται με εξαφάνιση. Η εκστρατεία με τίτλο «Σώστε τις τίγρεις Τώρα» (Save Tigers Now) ξεκίνησε από την Ασία, στο πλαίσιο του Διεθνούς Έτους Τίγρης 2010 και υπό τον φόβο της ανησυχητικής συρρίκνωσης των πληθυσμών της στην άγρια φύση, σε 3.200 άτομα.

Η εκστρατεία, την οποία στηρίζει ο διάσημος Αμερικανός ηθοποιός, έχει ως στόχο τη συλλογή 20 εκατ. δολαρίων. Το ποσό αυτό είναι ικανό να υποστηρίξει το μεγάλο στοίχημα του «Σώστε τις Τίγρεις Τώρα» που δεν είναι άλλο από το να διπλασιαστεί ο πληθυσμός του είδους έως το 2022 (επόμενο έτος της Τίγρης). «Οι τίγρεις κινδυνεύουν σε μερικά από τα πιο σημαντικά οικοσυστήματα του πλανήτη», δήλωσε ο Λεονάρντο Ντι Κάπριο. «Καίριες δράσεις προστασίας μπορούν να διασώσουν τις τί-

Σκουπείδη της θάλασσας

Οι αρνητικές επιπτώσεις γίνονται αισθητές και στην οικονομία: μείωση του τουρισμού λόγω της υποβάθμισης των ακτών και των θαλασσών, υλικές ζημιές για τα σκάφη, μείωση των ιχθυοαποθεμάτων, υψηλό κόστος για την αποκατάσταση της ρύπανσης στο παράκτιο και θαλάσσιο περιβάλλον

Το πανέμορφο αυτό αιλουροειδές απειλείται από το παράνομο κυνήγι με στόχο την εμπορία του δέρματος, των κοκάλων και άλλων μερών του σώματός του, τα οποία σε πολλές τοπικές κοινωνίες χρησιμοποιούνται ως φάρμακα, αντικείμενα μαγείας, αλλά και ένδυσης. Υπολογίζεται ότι πλέον του 90% των βιοτόπων της τίγρης δεν φιλοξενούν πια το δυναμικό είδος, τρία υποείδη έχουν εξαφανιστεί ήδη από τη δεκαετία του 1940 και για ένα τέταρτο είδος, αυτό της Νοτίου Κίνας, δεν υπάρχει καμία καταγραφή στα τελευταία 25 χρόνια. Ωστόσο, ο πληθυσμός της τίγρης έχει βάσιμες ελπίδες περαιτέρω εξάπλωσης, με την απαραίτητη βέβαια προϋπόθεση να προστατευτεί από το παράνομο κυνήγι και να συνεχίσει να ζει σε υγιείς και πλούσιους σε τροφή βιότοπους.

Εκτιμάται ότι σε ολόκληρο τον κόσμο, κάθε μέρα, περίπου 8 εκατομμύρια τόνοι αποβλήτων, από προϊόντα που χρησιμοποιούνται από τους ανθρώπους, φτάνουν στη θάλασσα, δημιουργώντας σοβαρή απειλή για το οικοσύστημα. Πολλοί θαλάσσιοι οργανισμοί παραμένουν θύματα των αποβλήτων που επιπλέουν στη θάλασσα, λόγω κατάποσης, ενώ ταυτόχρονα υφίστανται και τις επιπτώσεις της υποβάθμισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος που προκαλούνται από τη δράση της τριβής απορριμάτων στο βυθό.

©Tom Munro/JBG Photo

γρεις από την εξαφάνιση, να προστατεύσουν κάποιους από τους τελευταίους παράδεισους άγριας φύσης, αλλά και να υποστηρίξουν τις ανθρώπινες κοινωνίες που βρίσκονται στις ευρύτερες περιοχές. Η προστασία αυτού του μοναδικού είδους μπορεί να διασώσει πολλά περισσότερα». Το WWF εργάζεται στο πεδίο, στην Ασία για την προστασία της Τίγρης. Στο πλαίσιο του Έτους της τίγρης 2010, η οργάνωση έθεσε έναν γενναίο, αλλά εφικτό στόχο: να διπλασιάσει τον πληθυσμό των τίγρεων μέσα σε 12 χρόνια, δηλαδή έως το επόμενο Έτος της τίγρης, το 2022.

Πάνταθλον – αγώνισμα φυσικού δρόμου!

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος ας δεσμευτούμε όλοι, ξεκινώντας ο καθένας από τον εαυτό του και ακολουθώντας πρώτα κάποιους θεμελιώδεις κανόνες της πολιτικής αγωγής, προτού ακολουθήσουμε τους κανόνες για το ίδιο το περιβάλλον… Από τη στιγμή που είμαστε 11 εκατομμύρια η κάθε μικρή κίνηση αποδεικνύεται ΜΕΓΑΛΗ σε συλλογικό επίπεδο. Tου Γιώργου Παξιμάδη

Είναι γεγονός! Το πρώτο Πάνταθλον διοργανώθηκε στις αρχές καλοκαιριού σε μια πανέμορφη περιοχή του όρους Βεντού, στη Νότιο Γαλλία. 53 τετραμελείς ομάδες που απαρτίζονταν από στελέχη επιχειρήσεων, νέους και αθλητές, συμμετείχαν σε αυτόν τον πρωτότυπο αγώνα που συνδύασε την ψυχαγωγία, τον αθλητισμό και την προστασία του περιβάλλοντος. Και αυτό γιατί το Πάνταθλον δεν ήταν ένας συνηθισμένος αγώνας δρόμου, καθώς κάθε ομάδα έπρεπε να συλλέξει για κάθε μέτρο της διαδρομής (1600 μέτρα), ένα ευρώ για να διασφαλίσει τη συμμετοχή της. © J.Ordioni_WWF

Συνολικά συγκεντρώθηκαν 88.000 ευρώ από 400 δωρητές, ποσό το οποίο θα αξιοποιηθεί για δράσεις προστασίας του περιβάλλοντος από το WWF Γαλλίας. Ραντεβού λοιπόν στο Πάνταθλον του 2011, με ακόμη υψηλότερους στόχους!

8

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

Φωτογραφία: ©Abdulaziz Almansour / sxc photos www.sxc.hu/profile/code1name

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

17


Μήνυμα Κορυφής

Ένα Panda

Ήταν η 20η φορά που κατακτούσε την κορυφή του κόσμου και η δεύτερη συνεχής με τα «χρώματα» του WWF και της παγκόσμιας εκστρατείας της οργάνωσης ενάντια στην αλλαγή του κλίματος. Πρόκειται για τον Άπα Σέρπα, διάσημο ορειβάτη και πρεσβευτή «καλού κλίματος» του WWF, ο οποίος κατά την τελευταία του αναρρίχηση στο Έβερεστ μετέφερε μαζί του την αγωνία για τη διάσωση των Ιμαλαΐων από την κλιματική αλλαγή.

δεν μπορεί να κάνει τα πάντα!

Ο Άπα Σέρπα πάτησε την κορυφή του Έβερεστ στις 22 Μαΐου στις 8:34 π.μ. τοπική ώρα, και ολοκλήρωσε μια ακόμα σταυροφορία ενάντια στην κλιματική αλλαγή, αναδιπλώνοντας ένα πανό του WWF με το παρακάτω μήνυμα:

αν ένα γιγάντιο Πάντα βρεθεί κοντά μας και σώσει την κατάσταση! Το WWF Ελλάς κατά το φετινό καλοκαίρι παρουσίασε μια νέα εκστρατεία, στην οποία όλοι μπορούμε να γίνουμε συμμέτοχοι. Στο πλαίσιο του προγράμματος «Το Μέλλον των Δασών» και με πρωταγωνιστή το γλυκύτατο αλλά και αυστηρό Panda, δημιουργήσαμε την εκστρατεία «Ένα Πάντα δεν μπορεί να κάνει τα πάντα», με στόχο την ευαισθητοποίηση των πολιτών για την πρόληψη των δασικών πυρκαγιών. Με διαδικτυακό σημείο αναφοράς την ιστοσελίδα http://www.wwf.gr/panda, ο πρωταγωνιστής μας Χρήστος Χατζηπαναγιώτης παρέα με το Πάντα, σας προ(σ)καλούν μέσα από 4 τηλεοπτικά και 4 ραδιοφωνικά σποτάκια, να σκεφθείτε λίγο καλύτερα την επόμενη επίσκεψή σας σε δάσος, ή τις εργασίες σας στην ύπαιθρο. Αθώες φαινομενικά κινήσεις, όπως μια ψησταριά στην ύπαιθρο, το πέταγμα ενός αναμμένου τσιγάρου από το αυτοκίνητο, οι υπαίθριες εργασίες ή το κάψιμο χόρτων, μπορεί να προκαλέσουν ανυπολόγιστες καταστροφές. Το αγαπημένο μας Πάντα υποδεικνύει τη σωστή συμπεριφορά έναντι της επικίνδυνης, αλλά τα υπόλοιπα εξαρτώνται αποκλειστικά από εμάς. Τα δάση είναι στο χέρι μας! Αν θέλετε να δείτε τον Χρήστο, ο οποίος προσέφερε το ταλέντο του εθελοντικά, να οδηγεί, να ετοιμάζει

μπάρμπεκιου, να κόβει χόρτα αλλά και σίδερα, δεν έχετε παρά να επισκεφθείτε το www.wwf.gr/panda , ή το κανάλι μας στο Youtube: http://www.youtube.com/ wwfgrwebtv Όσο για το Πάντα… έφτασε μέχρι να παίξει καράτε και να ντυθεί σκιάχτρο για να αποτρέψει την καταστροφή! Τα υπόλοιπα επί της οθόνης!

Ευχαριστούμε θερμά: • Τον Χρήστο Χατζηπαναγιώτη γνωστό ηθοποιό και φίλο της οργάνωσης για την μοναδική του εθελοντική συνεργασία. • Τον Γιάννη Νικολαΐδη και την Τόνια Αράπογλου. • Την ANEMON productions – παραγωγή/καλλιτεχνική επιμέλεια – τηλεοπτικά spots. • Τα Funky Studios –Αλέξανδρος Μαμμόπουλος, για τη δωρεάν ηχογράφηση των ραδιοφωνικών μηνυμάτων. • Την εταιρία Σκλαβής Film Lab. Co. – κινηματογραφικές κόπιες. • Την εταιρία Θ. Αρβανίτης Tone Studio – ηχητική επιμέλεια των σποτ. • Την GRAAL Digital Creations – transfer για κινηματογραφικές κόπιες. • Tα WEBSITES: www.culturenow.gr / www.neolaia.gr • Τη Φιλοδασική Ένωση Αθηνών για την πολύτιμη υποστήριξη κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων. • Την Sony BMG και την ΑΕΠΙ για την δωρεάν παραχώρηση του τραγουδιού «παίζεις με τη φλόγα». Η καμπάνια «Ένα Panda δεν μπορεί να κάνει τα πάντα» εντάσσεται στο πρόγραμμα «Το μέλλον των δασών» που εκπονείται από το WWF Ελλάς και συγχρηματοδοτείται από τα Κοινωφελή Ιδρύματα Ι.Σ. Λάτση, Α.Γ. Λεβέντη, Μποδοσάκη, καθώς και από τις συνεισφορές των υποστηρικτών της οργάνωσης.

Το προηγούμενο έτος, κατά την 19η κατάκτησή του, ο Άπα είχε και τότε μεταφέρει ανάλογο πανό της οργάνωσης με ένα μήνυμα προς τους ηγέτες του κόσμου εν όψει της συνδιάσκεψης στην Κοπεγχάγη. «Το 2009, η υποστήριξη του κόσμου στην εκστρατεία «Κλίμα για τη Ζωή» (Climate for Life) ήταν συγκλονιστική και γι’ αυτό τον ευ-

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

χαριστούμε θερμά. Ωστόσο, μετά την Κοπεγχάγη, νιώθουμε ότι υπάρχει ακόμα μεγαλύτερη ανάγκη για άμεση δράση ενάντια στην κλιματική αλλαγή. Πρέπει να συνεχίσουμε τη μάχη!» δήλωσε ο φίλος και συνεργάτης του Άπα, Ντάβα Στήβεν Σέρπα από την κατασκήνωση βάσης του Έβερεστ.

Ηλιόσθενα 2020 συνδυάζει χαμηλότερη ζήτηση σε ενέργεια (20% κατώτερη από το 2010) με ένα ελπιδοφόρο μείγμα ενέργειας από ΑΠΕ (20% του συνολικού). Μέρος της παραγόμενης από τις ΑΠΕ ενέργειας εξάγεται σε γειτονικές χώρες. Οι τομείς της εκπαίδευσης, της έρευνας και της ανάπτυξης επωφελούνται από τη μείωση των εξόδων που κάποτε το κράτος κατέβαλε για επενδύσεις σε ορυκτά καύσιμα.

Το WWF και το Ινστιτούτο Χένριχ Μπουλ παρουσιάζουν την Ηλιόσθενα! Πρόκειται περί ενός πρακτικού οδηγού για ένα ασφαλές και καθαρό ενεργειακό μέλλον, ο οποίος βασίζεται στο μοντέλο ενός φανταστικού μεσογειακού έθνους, της Ηλιόσθενας. Ο οδηγός παρουσιάζει έξι βασικά βήματα, τα οποία εφαρμόζονται στο φανταστικό αυτό μεσογειακό νησί και τα οποία μπορούν να ακολουθήσουν αυτόματα οι περισσότερες μεσογειακές χώρες, ως βάση για την «ενεργειακή τους μεταμόρφωση».

Άραγε, θα γίνουμε κάποτε Ηλιόσθενα;

Η πρόταση προβλέπει μια αρμονική στροφή σε συστήματα ΑΠΕ, τα οποία είναι φιλικά προς το περιβάλλον και τον άνθρωπο, ενώ την ίδια στιγμή δημιουργούν οικονομικά κίνητρα και ευκαιρίες στην κοινωνία εν γένει. Σύμφωνα με το σενάριο, η Ηλιόσθενα το 2010, βασίζει το ενεργειακό της μείγμα σε ορυκτά καύσιμα από τα οποία είναι απόλυτα εξαρτημένη. Τα φαινόμενα της αυξημένης αστικοποίησης, της οικονομικής ανάπτυξης και άλλων παραγόντων οδηγούν σε απότομη αύξηση της ζήτησης ενέργειας. Είναι θέμα χρόνου να εκτραχυνθεί η κατάσταση. Υψηλά κόστη, αβεβαιότητα και πολλαπλές κρίσεις επηρεάζουν πολίτες και επιχειρήσεις. Ωστόσο, η Ηλιόσθενα - που τόσο πολύ μοιάζει με την Ελλάδα του σήμερα - το

16

© WWF / Climate for Life

© John E. Newby / WWF-Canon

Το καλοκαίρι του 2010 βρίσκεται εν εξελίξει και η προστασία των δασών είναι υπόθεση όλων μας. Το 40% των δασικών πυρκαγιών προκαλείται από ανθρώπινη αμέλεια. Εκτός…

«ΑΚΟΥΣΑΤΕ ΤΗ ΦΩΝΗ ΜΑΣ. ΤΩΡΑ ΥΨΩΣΤΕ ΤΗ ΔΙΚΗ ΣΑΣ. ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΣΤΑ ΙΜΑΛΑΪΑ».

Διαβάστε ηλεκτρονικά τον Ζωντανό Πλανήτη στην ανανεωμένη ιστοσελίδα της οργάνωσης: www.wwf.gr

© Claire Doole / WWF-Canon

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

9


Το θέμα είναι O γνωστός ηθοποιός Χρήστος Χατζηπαναγιώτης δεν είναι ένας καινούριος φίλος της οργάνωσης. Με το ταλέντο και το αστείρευτο χιούμορ του βρίσκεται πάντοτε στο πλευρό του WWF Ελλάς. Ψάχνοντας πρωταγωνιστή για τη νέα μας εκστρατεία «ένα Panda δεν μπορεί να κάνει τα πάντα», δεν είχαμε δύσκολο έργο. Ο Χρήστος ήταν για ακόμη μια φορά εκεί και εμείς τον ευχαριστούμε θερμά!

Χ ρ ή σ τ ο ς

Χατζηπαναγιώτης

φίλος της οργάνωσης Τι είναι αυτό που σας ώθησε να συμμετέχετε στην εκστρατεία του WWF «ένα Πάντα δεν μπορεί να κάνει τα πάντα»;

Από τη Μεσσηνία μέχρι την Αστυπάλαια και από τη Ζάκυνθο μέχρι τη Μυτιλήνη, σε κάθε αντιπυρική περίοδο, υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που εκλαμβάνουν με διαφορετικό τρόπο την αγάπη τους για τα δάση και την πραγματώνουν με δράση και προσωπικές θυσίες. Σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, οι εθελοντικές ομάδες δασοπυρόσβεσης/ δασοπροστασίας διαδραματίζουν σημαντικό έως και καθοριστικό ρόλο στη διαφύλαξη της φυσικής μας κληρονομιάς και την προστασία του δασικού πλούτου της χώρας. Πρόκειται για εκείνους τους καθημερινούς ανθρώπους που επιλέγουν τη συμμετοχή ως στάση ζωής... Για εκείνους που «καίγονται» για αυτά που η δική μας αδιαφορία «κατακαίει» κάθε καλοκαίρι...

Πριν 3 χρόνια παρακολουθούσαμε ανήμποροι για μέρες να καίγονται ατελείωτες δασικές εκτάσεις. Μια καταστροφή που άφησε πίσω της νεκρούς ανθρώπους και ανυπολόγιστες υλικές ζημιές. Τα χρόνια από τότε πέρασαν και με λύπη διαπιστώνω ότι η κατάσταση στη χώρα μάλλον δεν έχει αλλάξει και πολύ. Έτσι, μόλις επικοινώνησε η ομάδα του WWF μαζί μου και μου πρότειναν να τους βοηθήσω σε αυτή την καμπάνια, δεν το σκέφτηκα ούτε λεπτό. Βρίσκομαι στο πλευρό του WWF σχεδόν από το έτος ίδρυσής του. Έτσι, θεώρησα ότι είναι το ελάχιστο το οποίο θα μπορούσα να κάνω, από το δικό μου μετερίζι, για να συμβάλλω και σε αυτή την καμπάνια που έχει στόχο την ευαισθητοποίηση των συμπολιτών μας για το «φλέγον» θέμα της πρόληψης των δασικών πυρκαγιών.

Επιμέλεια: Γιώργος ΒΕΛΛΙΔΗΣ Φωτογραφία: Μάριος ΒΟΝΤΑΣ

Πώς ήταν η εμπειρία των γυρισμάτων; Έχω συμπρωταγωνιστήσει με πολλούς ανθρώπους. Πότε όμως με ένα γιγάντιο Πάντα! Δουλέψαμε με πολύ κρύο, με πολύ ζέστη, αλλά πάντα με κέφι και όρεξη. Ξέρεις, ένας ηθοποιός, μέσα από το επάγγελμά του μπορεί να μάθει πολλά καινούρια πράγματα – εγώ λ.χ. έμαθα να κόβω σίδερα με τροχό, να δουλεύω αποψιλωτικό μηχάνημα, να με κυνηγάει ένα Πάντα – Σκιάχτρο… Γνώρισα νέους, δημιουργικούς ανθρώπους, άριστους επαγγελματίες, παιδιά με όραμα. Και βέβαια μην ξεχνάμε την αίσθηση που μένει στο τέλος της ημέρας, ότι έχεις προσφέρει για έναν καλό σκοπό. Εύχομαι η δουλειά αυτή να έχει ανταπόκριση και αποτέλεσμα! Τελικά, ένα Πάντα μπορεί ή δεν μπορεί να κάνει τα πάντα; Ένα Πάντα μόνο του δεν προλαβαίνει! Άσε που ο πληθυσμός τους στην Κίνα ολοένα και μειώνεται…Το θέμα είναι να γίνουμε εμείς το Πάντα και να αναλογιστούμε την προσωπική μας ευθύνη για την προστασία του περιβάλλοντος. Σε αυτό το πλαίσιο, η ατομική ευαισθησία και δράση, συλλογικά μπορεί πραγματικά να κάνει τα πάντα!

Του Ιάσονα ΚΑΝΤΑ

10 8

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

Διαβάστε ηλεκτρονικά τον Ζωντανό Πλανήτη στην ανανεωμένη ιστοσελίδα της οργάνωσης: www.wwf.gr

Διαβάστε ηλεκτρονικά τον Ζωντανό Πλανήτη στην ανανεωμένη ιστοσελίδα της οργάνωσης: www.wwf.gr

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

15


Πρόγραμμα ενίσχυσης εθελοντικών ομάδων Κατά τη διετία 2008 – 2009 και σε παράλληλο επίπεδο με τη συλλογή στοιχείων για τη διαμόρφωση της πρότασης περί εθελοντισμού και δασοπροστασίας στην Ελλάδα, ομάδα εργασίας του WWF Ελλάς διέτρεξε ολόκληρη τη χώρα και επισκέφτηκε περισσότερες από 100 εθελοντικές ομάδες που σχετίζονται με τη δασοπροστασία και τη δασοπυρόσβεση. Άμεσος σκοπός της συγκεκριμένης ενέργειας ήταν η καταγραφή των δράσεων και των αναγκών των ομάδων βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων, ούτως ώστε να προταθεί ένας περιορισμένος αριθμός εξ’ αυτών στο «Πρόγραμμα Ενίσχυσης Εθελοντικών Ομάδων» που διενεργήθηκε στο πλαίσιο του «Προγράμματος Πυρόπληκτων» του Ιδρύματος Ι.Σ. Λάτση, κατόπιν σχετικής πρότασης του WWF Ελλάς. Με αυτόν τον τρόπο αναβαθμίστηκαν οι λειτουργικές ικανότητες 47 συνολικά ομάδων, οι οποίες ενισχύθηκαν με εξοπλισμό είτε σε μέσα ατομικής προστασίας, είτε σε γενικό εξοπλισμό δασοπροστασίας/δασοπυρόσβεσης. Η ενίσχυση βέβαια αυτή περιελάμβανε σε αρκετές περιπτώσεις και την κάλυψη πάγιων αναγκών όπως καύσιμα και συντήρηση οχημάτων, λειτουργικά έξοδα κ.λπ.

Αυτοί που «καίγονται»! Ποιες είναι αυτές οι ομάδες και υπό ποιους όρους λειτουργούν; Ποια είναι τα εχέγγυα που τους διασφαλίζει η Πολιτεία, προκειμένου να συνεχίζουν το έργο τους και με ποια κριτήρια λαμβάνουν οικονομική και υλική υποστήριξη; Με ποιον τρόπο μπορεί να αξιοποιηθεί στο μέγιστο το δυναμικό όλων αυτών των ομάδων; Σε όλα αυτά τα ερωτήματα και στην αποσαφήνιση ενός, μέχρι πρότινος θολού τοπίου, ήρθε να απαντήσει η πρόταση του WWF Ελλάς, «Εθελοντισμός, Δασοπροστασία και Δασοπυρόσβεση: Πρόταση για την ουσιαστική και αποτελεσματική συμμετοχή των εθελοντών στην προστασία των δασών» που εκδόθηκε τον Μάιο του 2009.

Tο «Πρόγραμμα Ενίσχυσης Εθελοντικών Ομάδων» διενεργήθηκε στο πλαίσιο του «Προγράμματος Πυρόπληκτων» του Ιδρύματος Ι.Σ. Λάτση, κατόπιν σχετικής πρότασης του WWF Ελλάς

© Ηλίας ΤΖΗΡΙΤΗΣ/ WWF Ελλάς

Απώτερος στόχος των προσπαθειών του WWF Ελλάς δεν ήταν άλλος από τη διαμόρφωση και κατάθεση μιας συνολικής πρότασης – της πρώτης σε εθνικό επίπεδο - για τη βελτίωση του ευρύτερου θεσμού του εθελοντισμού στη δασοπροστασία/δασοπυρόσβεση. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο και κατατέθηκε στους αρμόδιους φορείς, με την ελπίδα να αποτελέσει βάση ενός ουσιαστικού διαλόγου και μιας συνολικής αναδιάρθρωσης του θεσμού.

14

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

Ενός θεσμού που δυστυχώς πάσχει ιδιαιτέρως στη χώρα μας, καθώς βρισκόμαστε ακόμη πολύ μακριά από το αντίστοιχο προφίλ μιας ευρωπαϊκής χώρας. Βασικότερος λόγος που επικαλύπτει όλες τις επιμέρους ελλείψεις είναι η απουσία ενός θεσμοθετημένου νομικού πλαισίου. Ασφάλιση και εκπαίδευση αποτελούν τις βασικότερες μαύρες τρύπες ενός συστήματος που αντί να ελκύει νέους εθελοντές, τους αποτρέπει. Επίσης δεν υπάρχουν σαφή κριτήρια ένταξης των εθελοντικών ομάδων στο μητρώο της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας (ΓΓΠΠ), με αποτέλεσμα οι εθελοντές να παραμένουν ως επί το πλείστον αναξιοποίητοι στο περιθώριο του συστήματος, ενώ παράλληλα αμφισβητείται η φερεγγυότητα πολλών εθελοντικών ομάδων. Αν σε όλα αυτά,

προσθέσει κανείς και το τέρας της γραφειοκρατίας, με το οποίο οι εθελοντές έρχονται αντιμέτωποι σχεδόν καθημερινά, γίνεται εύκολα αντιληπτό το δύσβατο μονοπάτι που πρέπει να διανύσει ο εθελοντισμός στην Ελλάδα. Κι όμως! Υπάρχουν άνθρωποι, όλων των ηλικιών και επαγγελμάτων, σε ολόκληρη τη χώρα που έχουν επιλέξει αυτό ακριβώς το μονοπάτι: Να προστατεύσουν εθελοντικά τα δάση της περιοχής τους. Μερικά από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα είναι οι εθελοντικές ομάδες της Αστυπάλαιας, της Άνδρου και της Πυλάρου στην Κεφαλονιά. Η πραγματικότητα, τα εμπόδια αλλά και οι κρυμμένες χαρές αυτού του «μονοπατιού» μπορούν να περιγραφούν μόνο από αυτούς που το βιώνουν. Ο Γιώργος Γιαννούλης από το Σωματείο Εθελοντών Πολιτικής Προστασίας Αστυπάλαιας (ΣΕΠΠΑ), ο Νίκος Χαζάπης από τον Σύλλογο Εθελοντών Δασοπυροσβεστών Άνδρου και ο Λάμπρος Τζαννής από την Εθελοντική Ομάδα Προστασίας Περιβάλλοντος Πυλάρου Κεφαλονιάς, δέχτηκαν με χαρά να απαντήσουν στις ερωτήσεις σε σχέση με την καθημερινότητά τους, μέσα από την εθελοντική δράση.

Oι φωτογραφίες παραχωρήθηκαν από το Σωματείο Εθελοντών Πολιτικής Προστασίας Αστυπάλαιας (ΣΕΠΠΑ), από τον Σύλλογο Εθελοντών Δασοπυροσβεστών Άνδρου και από την Εθελοντική Ομάδα Προστασίας Περιβάλλοντος Πυλάρου Κεφαλονιάς

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

11


Ποιος είναι ο λόγος που έχει ωθήσει εσάς αλλά και τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας σας, στην ενασχόληση με την εθελοντική δασοπροστασία; Γιώργος Γιαννούλης – ΣΕΠΠΑ (Γ.Γ.): Είναι πολύ απλό: η απουσία Πυροσβεστικής Υπηρεσίας στο νησί. Ανήκουμε στην Π.Υ. Κω και καθώς υπάρχει ένα δρομολόγιο εβδομαδιαίως, είναι πιθανό να περάσουν εφτά μέρες ώσπου να έρθει βοήθεια. Έτσι αναγκαστήκαμε να κάνουμε κάτι για να μπορούμε να αντιμετωπίζουμε τις έκτακτες καταστάσεις με δικά μας μέσα. Νίκος Χαζάπης – ΣΕΔΑ (Ν.Χ.): Δεν είναι απαραίτητα οι ίδιοι λόγοι για όλους. Για κάποιους σαφώς είναι η ευαισθησία απέναντι στην κακοποίηση του φυσικού περιβάλλοντος που συμβαίνει και στο νησί μας, από την εκτεταμένη και ανεξέλεγκτη βόσκηση αιγοπροβάτων που οδηγούν με τη σειρά τους σε εμπρησμούς για τη δημιουργία βοσκοτόπων. Λάμπρος Τζαννής – ΕΟΠΠΠ (Λ.Τζ.): H ανάγκη για συστηματική πρόληψη αλλά και για άμεση, μεθοδευμένη και αποτελεσματική αντιμετώπιση δασικών πυρκαγιών, έως την άφιξη της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Αν σας ζητούσαν να περιγράψετε με λίγα λόγια αυτό που σας μένει μέσα από αυτήν σας την ενασχόληση με τον εθελοντισμό και τη δασοπροστασία, τι θα λέγατε; Γ.Γ.: Το βλέμμα αυτού που βοηθάμε την ώρα που μας λέει ευχαριστώ. Η ικανοποίηση ότι συμβάλλω ενεργά ως πολίτης στην κοινωνία που ζω και δεν παραμένω θεατής-κριτής των πάντων.

12

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

Ν.Χ.: Προσωπική ικανοποίηση για τη συμμετοχή στο κοινό καλό, αλλά και για τη συμμετοχή σε μία ομαδική δραστηριότητα. Ενίοτε κυριαρχεί δυστυχώς και απογοήτευση για την έλλειψη υποστήριξης και κατανόησης τόσο από την τοπική αυτοδιοίκηση, όσο και από την ευρύτερη τοπική κοινωνία. Απογοήτευση επίσης υπάρχει και για την έλλειψη μέριμνας σχετικά με τις αιτίες που προκαλούν το πρόβλημα (πρόληψη), καθώς και για την σπατάλη των πόρων που προορίζονται για τη δασοπροστασία. Λ.Τζ.: Μένει η ικανοποίηση, καθώς αντί να παραμένουμε θεατές στην όποια καταστροφή, συμβάλλουμε στην καταστολή της. Ικανοποίηση, καθώς με τις προγραμματισμένες δράσεις μας (δενδροφυτεύσεις, καθαρισμούς κ.τ.λ.), παρεμβαίνουμε και βελτιώνουμε το τοπίο. Όλα βέβαια διατρέχονται από αλτρουισμό και αλληλεγγύη μεταξύ συναδέλφων που στις συνθήκες συμβάντων φτάνουμε στα όριά μας. Πώς θα χαρακτηρίζατε την υποστήριξη που λαμβάνετε από το κράτος; Γ.Γ.: Αστεία!! Είναι τρελό και πέρα από κάθε λογική. Εξηγούμαι: Είναι λογικό ότι δεν μπορεί το κράτος να έχει σε κάθε νησί και χωριό Π.Υ. Υπάρχουν παρόλα αυτά κάποιοι «γραφικοί» που δηλώνουν ότι διαθέτουν τον χρόνο και την ενέργειά τους, προκειμένου να προσφέρουν εθελοντικά και το μόνο που ζητούν ως αντάλλαγμα είναι: εκπαίδευση, μέσα – υλικά και ασφαλιστική κάλυψη στα συμβάντα. Αντί λοιπόν το κράτος να τους εκμεταλλευτεί, θέτει ένα σωρό εμπόδια που πολλές φορές σε αναγκάζουν να πεις «ως εδώ και μη παρέκει»!

Εκπαίδευση έως τώρα τίποτα. Μόλις πριν από 2 εβδομάδες ήρθαν από την Π.Υ. και μας έκαναν ένα σεμινάριο. Ποτέ δεν έχουμε εκπαιδευτεί στις Α’ Βοήθειες. Πόσο δύσκολο είναι να οργανωθούν δωρεάν σεμινάρια από το Υπ. Υγείας; Με την εκπαίδευση των εθελοντών και το κράτος γνωρίζει τι μπορεί να κάνει ο καθένας και οι εθελοντές μπορούν να προσφέρουν με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα. Από πλευράς μέσων και υποστήριξης αρκεί να σας πω το εξής: από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας (ΓΓΠΠ) πήραμε επιχορήγηση 8.000 ευρώ μέσα σε τρία χρόνια, ενώ από το Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση λάβαμε 20.000 ευρώ και εξοπλισμό αξίας 4.000 ευρώ περίπου. Τέλος, από την BLUE STAR FERRIES εξασφαλίσαμε 25.000 ευρώ. Είναι λοιπόν σαφές ότι η ιδιωτική πρωτοβουλία είναι αυτή που μας παρέχει κατά βάση τα μέσα για να αναπτύξουμε τις δυνατότητές μας. Ευτυχώς βέβαια που έχουμε καλή συνεργασία και με τον Δήμο και διοχετεύουμε τα κονδύλια πυροπροστασίας σε κατάλληλα μέσα και υλικά. Ν.Χ.: Εξαιρετικά περιορισμένη και με μεγάλες καθυστερήσεις, ενώ χρειάζεται υποστήριξη και συνεργασία σε επίπεδο υπηρεσιών τόσο τοπικής αυτοδιοίκησης, όσο και κεντρικής διοίκησης. Υπάρχουν ανάγκες ανθρώπινου δυναμικού και όχι απαραίτητα και μόνο οικονομικών πόρων. Χρειάζεται η διαμόρφωση συγκεκριμένων στόχων πρόληψης αλλά και καταστολής σε τοπικά επιχειρησιακά σχέδια που δεν παραμένουν θεωρητικά, αλλά συνεχώς δοκιμάζονται και βελτιώνονται, κάτι που

Διαβάστε ηλεκτρονικά τον Ζωντανό Πλανήτη στην ανανεωμένη ιστοσελίδα της οργάνωσης: www.wwf.gr

στην πράξη ποτέ δεν γίνεται. Σε γενικές γραμμές η υποστήριξη από το κράτος είναι απρόσωπη και αποκομμένη από την πολυπλοκότητα των συνθηκών που πηγάζουν τόσο από το ζήτημα των πυρκαγιών όσο και από τις συνέπειες στο φυσικό και κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον των περιοχών που κάθε φορά πλήττονται. Λ.Τζ.: Δαιδαλώδης, ελλιπής και ειδικά φέτος, ανύπαρκτη. Τι νομίζετε ότι χρειάζεται να αλλάξει στον χώρο του εθελοντισμού στην Ελλάδα για να μιλάμε για ουσιαστική και εποικοδομητική αξιοποίηση των κομματιών εκείνων της κοινωνίας που θέλουν πράγματι να προσφέρουν; Γ.Γ. Εκπαίδευση, έλεγχος και πιστοποίηση των σωματείων. Σεβασμός προς τον εθελοντή και προτεραιότητα στην κάλυψη των αναγκών που προκύπτουν επί τω έργω. Είναι επίσης επιτακτική ανάγκη να απομακρυνθούν οι πολιτικοί και η πολιτική από τον χώρο του εθελοντισμού, αλλά και κάποιοι από εμάς να πάψουν να βλέπουν τον εθελοντισμό ως δίοδο προς το Δημόσιο, ή ως εφαλτήριο πολιτικής δράσης. Ν.Χ.: Αυτό που λείπει είναι να συνειδητοποιήσουν οι όποιες εμπλεκόμενες αρχές ότι υπάρχει ανάγκη σαφούς στοχοθέτησης σε τοπικό επίπεδο τόσο σε ζητήματα πρόληψης, όσο και καταστολής, αλλά και εμπλοκής όλων των αρμοδίων φορέων σε σχήματα ξεκάθαρης και μάλλον υποχρεωτικής συνεργασίας, με βάση τους στόχους που κάθε φορά τίθενται αλλά και συγκεκριμένους μηχανισμούς αξιολόγησης (δηλαδή εν προκειμένω, Πυροσβεστική Υπηρεσία, Δασική Υπηρεσία, Τοπική Αυτοδιοίκηση και εθελοντικές

οργανώσεις). Στην πράξη, κάθε αρμόδια υπηρεσία κάνει τα ελάχιστα που μπορεί, αποφεύγει το μέρος των ευθυνών που δεν της αναλογεί βάσει της αυστηρής ερμηνείας του νομικού πλαισίου, με συνέπεια η ουσία τελικά να χάνεται μεταξύ διοικητικών ορίων. Λ.Τζ.: Απαριθμώ αυτά που κατά τη γνώμη μου είναι άμεσες προτεραιότητες: Δημιουργία θεσμικού - νομικού πλαισίου που να αναγνωρίζει τον εθελοντή. Κοινό καταστατικό για τις εθελοντικές ομάδες πολιτικής προστασίας. Κοινός κανονισμός λειτουργίας, επίσημη λίστα υποχρεώσεων και δικαιωμάτων των εθελοντικών ομάδων. Απεμπλοκή των ομάδων από κάθε λογής εργασίες γραφείου. Παρά τις αντίξοες συνθήκες που μπορεί να αντιμετωπίζετε, είτε λόγω της κρατικής ανεπάρκειας είτε λόγω της επιφυλακτικής στάσης της κοινωνίας απέναντι στους εθελοντές, θα επιλέγατε να σταματήσετε την ενασχόλησή σας με το συγκεκριμένο ζήτημα; Γ.Γ.: Όχι γιατί δεν μπορώ να κάθομαι στο καφενείο και με ελκύει η δράση που σου προσφέρει η αντιμετώπιση των συμβάντων. Ν.Χ.: Δεν ισχύει για όλους η ίδια απάντηση. Οι περισσότεροι θα απαντούσαν όχι αλλά σίγουρα υπάρχουν και εκείνοι που μπορεί, λόγω της απογοήτευσης, να αποχωρούσαν από αυτήν τη δράση. Αυτό που μάλλον κρατά τους εθελοντές ενεργούς είναι η δημιουργία μιας καλής ομάδας.

μου, όχι όμως και την ιδέα της προσφοράς προς τον τόπο και τον συνάνθρωπο. Πώς ήταν η συνεργασία σας με το WWF Ελλάς και σε τι βαθμό συνεισέφερε στην προσπάθειά σας; Γ.Γ.: Θα τη χαρακτήριζα καταλυτική. Μας έδωσε την ευκαιρία να υπαχθούμε στο πρόγραμμα του Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση, μας προσέφερε χρήσιμη βιβλιογραφία, ενώ γνωρίσαμε κι άλλα σωματεία, αποκτώντας παράλληλα φίλους που μας βοηθούν με τις γνώσεις και τις εμπειρίες τους. Τους χρωστάμε ένα μεγάλο ευχαριστώ. Ν.Χ.: Η συνεργασία με το WWF, υπήρξε σημαντική, καθώς οδήγησε όχι μόνο σε οικονομική στήριξη των προσπαθειών μας, μέσω του Ιδρύματος Λάτση, αλλά και σε μια σημαντική ανθρώπινη επαφή με ανθρώπους που ενδιαφέρονται και είναι διατεθειμένοι να ακούσουν τα προβλήματα που υπάρχουν στους θεσμούς, αλλά και που προσπάθησαν να φέρουν αλλαγές. Λ.Τζ.: Η συνεργασία με τα στελέχη του WWF ήταν και είναι εξαιρετική. Ικανοί άνθρωποι, φιλικοί, ευαισθητοποιημένοι, αντικειμενικοί, συνεργάσιμοι. Με τέτοιους συνεργάτες η προσπάθειά μας σαφώς αναβαθμίστηκε. Τόσο με την πολύτιμη υλική βοήθεια που λάβαμε από το «Κοινωφελές Ίδρυμα Λάτση», όσο και με την ανταλλαγή απόψεων, μεθοδολογίας και εμπειριών, που μας μεταφέρουν απλόχερα και πρόθυμα σε κάθε μας κάλεσμα.

Λ.Τζ.: Δεν θα σταματήσω να προσφέρω με όποιον τρόπο μπορώ. Οι αντιξοότητες επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

13


Ποιος είναι ο λόγος που έχει ωθήσει εσάς αλλά και τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας σας, στην ενασχόληση με την εθελοντική δασοπροστασία; Γιώργος Γιαννούλης – ΣΕΠΠΑ (Γ.Γ.): Είναι πολύ απλό: η απουσία Πυροσβεστικής Υπηρεσίας στο νησί. Ανήκουμε στην Π.Υ. Κω και καθώς υπάρχει ένα δρομολόγιο εβδομαδιαίως, είναι πιθανό να περάσουν εφτά μέρες ώσπου να έρθει βοήθεια. Έτσι αναγκαστήκαμε να κάνουμε κάτι για να μπορούμε να αντιμετωπίζουμε τις έκτακτες καταστάσεις με δικά μας μέσα. Νίκος Χαζάπης – ΣΕΔΑ (Ν.Χ.): Δεν είναι απαραίτητα οι ίδιοι λόγοι για όλους. Για κάποιους σαφώς είναι η ευαισθησία απέναντι στην κακοποίηση του φυσικού περιβάλλοντος που συμβαίνει και στο νησί μας, από την εκτεταμένη και ανεξέλεγκτη βόσκηση αιγοπροβάτων που οδηγούν με τη σειρά τους σε εμπρησμούς για τη δημιουργία βοσκοτόπων. Λάμπρος Τζαννής – ΕΟΠΠΠ (Λ.Τζ.): H ανάγκη για συστηματική πρόληψη αλλά και για άμεση, μεθοδευμένη και αποτελεσματική αντιμετώπιση δασικών πυρκαγιών, έως την άφιξη της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Αν σας ζητούσαν να περιγράψετε με λίγα λόγια αυτό που σας μένει μέσα από αυτήν σας την ενασχόληση με τον εθελοντισμό και τη δασοπροστασία, τι θα λέγατε; Γ.Γ.: Το βλέμμα αυτού που βοηθάμε την ώρα που μας λέει ευχαριστώ. Η ικανοποίηση ότι συμβάλλω ενεργά ως πολίτης στην κοινωνία που ζω και δεν παραμένω θεατής-κριτής των πάντων.

12

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

Ν.Χ.: Προσωπική ικανοποίηση για τη συμμετοχή στο κοινό καλό, αλλά και για τη συμμετοχή σε μία ομαδική δραστηριότητα. Ενίοτε κυριαρχεί δυστυχώς και απογοήτευση για την έλλειψη υποστήριξης και κατανόησης τόσο από την τοπική αυτοδιοίκηση, όσο και από την ευρύτερη τοπική κοινωνία. Απογοήτευση επίσης υπάρχει και για την έλλειψη μέριμνας σχετικά με τις αιτίες που προκαλούν το πρόβλημα (πρόληψη), καθώς και για την σπατάλη των πόρων που προορίζονται για τη δασοπροστασία. Λ.Τζ.: Μένει η ικανοποίηση, καθώς αντί να παραμένουμε θεατές στην όποια καταστροφή, συμβάλλουμε στην καταστολή της. Ικανοποίηση, καθώς με τις προγραμματισμένες δράσεις μας (δενδροφυτεύσεις, καθαρισμούς κ.τ.λ.), παρεμβαίνουμε και βελτιώνουμε το τοπίο. Όλα βέβαια διατρέχονται από αλτρουισμό και αλληλεγγύη μεταξύ συναδέλφων που στις συνθήκες συμβάντων φτάνουμε στα όριά μας. Πώς θα χαρακτηρίζατε την υποστήριξη που λαμβάνετε από το κράτος; Γ.Γ.: Αστεία!! Είναι τρελό και πέρα από κάθε λογική. Εξηγούμαι: Είναι λογικό ότι δεν μπορεί το κράτος να έχει σε κάθε νησί και χωριό Π.Υ. Υπάρχουν παρόλα αυτά κάποιοι «γραφικοί» που δηλώνουν ότι διαθέτουν τον χρόνο και την ενέργειά τους, προκειμένου να προσφέρουν εθελοντικά και το μόνο που ζητούν ως αντάλλαγμα είναι: εκπαίδευση, μέσα – υλικά και ασφαλιστική κάλυψη στα συμβάντα. Αντί λοιπόν το κράτος να τους εκμεταλλευτεί, θέτει ένα σωρό εμπόδια που πολλές φορές σε αναγκάζουν να πεις «ως εδώ και μη παρέκει»!

Εκπαίδευση έως τώρα τίποτα. Μόλις πριν από 2 εβδομάδες ήρθαν από την Π.Υ. και μας έκαναν ένα σεμινάριο. Ποτέ δεν έχουμε εκπαιδευτεί στις Α’ Βοήθειες. Πόσο δύσκολο είναι να οργανωθούν δωρεάν σεμινάρια από το Υπ. Υγείας; Με την εκπαίδευση των εθελοντών και το κράτος γνωρίζει τι μπορεί να κάνει ο καθένας και οι εθελοντές μπορούν να προσφέρουν με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα. Από πλευράς μέσων και υποστήριξης αρκεί να σας πω το εξής: από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας (ΓΓΠΠ) πήραμε επιχορήγηση 8.000 ευρώ μέσα σε τρία χρόνια, ενώ από το Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση λάβαμε 20.000 ευρώ και εξοπλισμό αξίας 4.000 ευρώ περίπου. Τέλος, από την BLUE STAR FERRIES εξασφαλίσαμε 25.000 ευρώ. Είναι λοιπόν σαφές ότι η ιδιωτική πρωτοβουλία είναι αυτή που μας παρέχει κατά βάση τα μέσα για να αναπτύξουμε τις δυνατότητές μας. Ευτυχώς βέβαια που έχουμε καλή συνεργασία και με τον Δήμο και διοχετεύουμε τα κονδύλια πυροπροστασίας σε κατάλληλα μέσα και υλικά. Ν.Χ.: Εξαιρετικά περιορισμένη και με μεγάλες καθυστερήσεις, ενώ χρειάζεται υποστήριξη και συνεργασία σε επίπεδο υπηρεσιών τόσο τοπικής αυτοδιοίκησης, όσο και κεντρικής διοίκησης. Υπάρχουν ανάγκες ανθρώπινου δυναμικού και όχι απαραίτητα και μόνο οικονομικών πόρων. Χρειάζεται η διαμόρφωση συγκεκριμένων στόχων πρόληψης αλλά και καταστολής σε τοπικά επιχειρησιακά σχέδια που δεν παραμένουν θεωρητικά, αλλά συνεχώς δοκιμάζονται και βελτιώνονται, κάτι που

Διαβάστε ηλεκτρονικά τον Ζωντανό Πλανήτη στην ανανεωμένη ιστοσελίδα της οργάνωσης: www.wwf.gr

στην πράξη ποτέ δεν γίνεται. Σε γενικές γραμμές η υποστήριξη από το κράτος είναι απρόσωπη και αποκομμένη από την πολυπλοκότητα των συνθηκών που πηγάζουν τόσο από το ζήτημα των πυρκαγιών όσο και από τις συνέπειες στο φυσικό και κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον των περιοχών που κάθε φορά πλήττονται. Λ.Τζ.: Δαιδαλώδης, ελλιπής και ειδικά φέτος, ανύπαρκτη. Τι νομίζετε ότι χρειάζεται να αλλάξει στον χώρο του εθελοντισμού στην Ελλάδα για να μιλάμε για ουσιαστική και εποικοδομητική αξιοποίηση των κομματιών εκείνων της κοινωνίας που θέλουν πράγματι να προσφέρουν; Γ.Γ. Εκπαίδευση, έλεγχος και πιστοποίηση των σωματείων. Σεβασμός προς τον εθελοντή και προτεραιότητα στην κάλυψη των αναγκών που προκύπτουν επί τω έργω. Είναι επίσης επιτακτική ανάγκη να απομακρυνθούν οι πολιτικοί και η πολιτική από τον χώρο του εθελοντισμού, αλλά και κάποιοι από εμάς να πάψουν να βλέπουν τον εθελοντισμό ως δίοδο προς το Δημόσιο, ή ως εφαλτήριο πολιτικής δράσης. Ν.Χ.: Αυτό που λείπει είναι να συνειδητοποιήσουν οι όποιες εμπλεκόμενες αρχές ότι υπάρχει ανάγκη σαφούς στοχοθέτησης σε τοπικό επίπεδο τόσο σε ζητήματα πρόληψης, όσο και καταστολής, αλλά και εμπλοκής όλων των αρμοδίων φορέων σε σχήματα ξεκάθαρης και μάλλον υποχρεωτικής συνεργασίας, με βάση τους στόχους που κάθε φορά τίθενται αλλά και συγκεκριμένους μηχανισμούς αξιολόγησης (δηλαδή εν προκειμένω, Πυροσβεστική Υπηρεσία, Δασική Υπηρεσία, Τοπική Αυτοδιοίκηση και εθελοντικές

οργανώσεις). Στην πράξη, κάθε αρμόδια υπηρεσία κάνει τα ελάχιστα που μπορεί, αποφεύγει το μέρος των ευθυνών που δεν της αναλογεί βάσει της αυστηρής ερμηνείας του νομικού πλαισίου, με συνέπεια η ουσία τελικά να χάνεται μεταξύ διοικητικών ορίων. Λ.Τζ.: Απαριθμώ αυτά που κατά τη γνώμη μου είναι άμεσες προτεραιότητες: Δημιουργία θεσμικού - νομικού πλαισίου που να αναγνωρίζει τον εθελοντή. Κοινό καταστατικό για τις εθελοντικές ομάδες πολιτικής προστασίας. Κοινός κανονισμός λειτουργίας, επίσημη λίστα υποχρεώσεων και δικαιωμάτων των εθελοντικών ομάδων. Απεμπλοκή των ομάδων από κάθε λογής εργασίες γραφείου. Παρά τις αντίξοες συνθήκες που μπορεί να αντιμετωπίζετε, είτε λόγω της κρατικής ανεπάρκειας είτε λόγω της επιφυλακτικής στάσης της κοινωνίας απέναντι στους εθελοντές, θα επιλέγατε να σταματήσετε την ενασχόλησή σας με το συγκεκριμένο ζήτημα; Γ.Γ.: Όχι γιατί δεν μπορώ να κάθομαι στο καφενείο και με ελκύει η δράση που σου προσφέρει η αντιμετώπιση των συμβάντων. Ν.Χ.: Δεν ισχύει για όλους η ίδια απάντηση. Οι περισσότεροι θα απαντούσαν όχι αλλά σίγουρα υπάρχουν και εκείνοι που μπορεί, λόγω της απογοήτευσης, να αποχωρούσαν από αυτήν τη δράση. Αυτό που μάλλον κρατά τους εθελοντές ενεργούς είναι η δημιουργία μιας καλής ομάδας.

μου, όχι όμως και την ιδέα της προσφοράς προς τον τόπο και τον συνάνθρωπο. Πώς ήταν η συνεργασία σας με το WWF Ελλάς και σε τι βαθμό συνεισέφερε στην προσπάθειά σας; Γ.Γ.: Θα τη χαρακτήριζα καταλυτική. Μας έδωσε την ευκαιρία να υπαχθούμε στο πρόγραμμα του Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση, μας προσέφερε χρήσιμη βιβλιογραφία, ενώ γνωρίσαμε κι άλλα σωματεία, αποκτώντας παράλληλα φίλους που μας βοηθούν με τις γνώσεις και τις εμπειρίες τους. Τους χρωστάμε ένα μεγάλο ευχαριστώ. Ν.Χ.: Η συνεργασία με το WWF, υπήρξε σημαντική, καθώς οδήγησε όχι μόνο σε οικονομική στήριξη των προσπαθειών μας, μέσω του Ιδρύματος Λάτση, αλλά και σε μια σημαντική ανθρώπινη επαφή με ανθρώπους που ενδιαφέρονται και είναι διατεθειμένοι να ακούσουν τα προβλήματα που υπάρχουν στους θεσμούς, αλλά και που προσπάθησαν να φέρουν αλλαγές. Λ.Τζ.: Η συνεργασία με τα στελέχη του WWF ήταν και είναι εξαιρετική. Ικανοί άνθρωποι, φιλικοί, ευαισθητοποιημένοι, αντικειμενικοί, συνεργάσιμοι. Με τέτοιους συνεργάτες η προσπάθειά μας σαφώς αναβαθμίστηκε. Τόσο με την πολύτιμη υλική βοήθεια που λάβαμε από το «Κοινωφελές Ίδρυμα Λάτση», όσο και με την ανταλλαγή απόψεων, μεθοδολογίας και εμπειριών, που μας μεταφέρουν απλόχερα και πρόθυμα σε κάθε μας κάλεσμα.

Λ.Τζ.: Δεν θα σταματήσω να προσφέρω με όποιον τρόπο μπορώ. Οι αντιξοότητες επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

13


Πρόγραμμα ενίσχυσης εθελοντικών ομάδων Κατά τη διετία 2008 – 2009 και σε παράλληλο επίπεδο με τη συλλογή στοιχείων για τη διαμόρφωση της πρότασης περί εθελοντισμού και δασοπροστασίας στην Ελλάδα, ομάδα εργασίας του WWF Ελλάς διέτρεξε ολόκληρη τη χώρα και επισκέφτηκε περισσότερες από 100 εθελοντικές ομάδες που σχετίζονται με τη δασοπροστασία και τη δασοπυρόσβεση. Άμεσος σκοπός της συγκεκριμένης ενέργειας ήταν η καταγραφή των δράσεων και των αναγκών των ομάδων βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων, ούτως ώστε να προταθεί ένας περιορισμένος αριθμός εξ’ αυτών στο «Πρόγραμμα Ενίσχυσης Εθελοντικών Ομάδων» που διενεργήθηκε στο πλαίσιο του «Προγράμματος Πυρόπληκτων» του Ιδρύματος Ι.Σ. Λάτση, κατόπιν σχετικής πρότασης του WWF Ελλάς. Με αυτόν τον τρόπο αναβαθμίστηκαν οι λειτουργικές ικανότητες 47 συνολικά ομάδων, οι οποίες ενισχύθηκαν με εξοπλισμό είτε σε μέσα ατομικής προστασίας, είτε σε γενικό εξοπλισμό δασοπροστασίας/δασοπυρόσβεσης. Η ενίσχυση βέβαια αυτή περιελάμβανε σε αρκετές περιπτώσεις και την κάλυψη πάγιων αναγκών όπως καύσιμα και συντήρηση οχημάτων, λειτουργικά έξοδα κ.λπ.

Αυτοί που «καίγονται»! Ποιες είναι αυτές οι ομάδες και υπό ποιους όρους λειτουργούν; Ποια είναι τα εχέγγυα που τους διασφαλίζει η Πολιτεία, προκειμένου να συνεχίζουν το έργο τους και με ποια κριτήρια λαμβάνουν οικονομική και υλική υποστήριξη; Με ποιον τρόπο μπορεί να αξιοποιηθεί στο μέγιστο το δυναμικό όλων αυτών των ομάδων; Σε όλα αυτά τα ερωτήματα και στην αποσαφήνιση ενός, μέχρι πρότινος θολού τοπίου, ήρθε να απαντήσει η πρόταση του WWF Ελλάς, «Εθελοντισμός, Δασοπροστασία και Δασοπυρόσβεση: Πρόταση για την ουσιαστική και αποτελεσματική συμμετοχή των εθελοντών στην προστασία των δασών» που εκδόθηκε τον Μάιο του 2009.

Tο «Πρόγραμμα Ενίσχυσης Εθελοντικών Ομάδων» διενεργήθηκε στο πλαίσιο του «Προγράμματος Πυρόπληκτων» του Ιδρύματος Ι.Σ. Λάτση, κατόπιν σχετικής πρότασης του WWF Ελλάς

© Ηλίας ΤΖΗΡΙΤΗΣ/ WWF Ελλάς

Απώτερος στόχος των προσπαθειών του WWF Ελλάς δεν ήταν άλλος από τη διαμόρφωση και κατάθεση μιας συνολικής πρότασης – της πρώτης σε εθνικό επίπεδο - για τη βελτίωση του ευρύτερου θεσμού του εθελοντισμού στη δασοπροστασία/δασοπυρόσβεση. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο και κατατέθηκε στους αρμόδιους φορείς, με την ελπίδα να αποτελέσει βάση ενός ουσιαστικού διαλόγου και μιας συνολικής αναδιάρθρωσης του θεσμού.

14

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

Ενός θεσμού που δυστυχώς πάσχει ιδιαιτέρως στη χώρα μας, καθώς βρισκόμαστε ακόμη πολύ μακριά από το αντίστοιχο προφίλ μιας ευρωπαϊκής χώρας. Βασικότερος λόγος που επικαλύπτει όλες τις επιμέρους ελλείψεις είναι η απουσία ενός θεσμοθετημένου νομικού πλαισίου. Ασφάλιση και εκπαίδευση αποτελούν τις βασικότερες μαύρες τρύπες ενός συστήματος που αντί να ελκύει νέους εθελοντές, τους αποτρέπει. Επίσης δεν υπάρχουν σαφή κριτήρια ένταξης των εθελοντικών ομάδων στο μητρώο της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας (ΓΓΠΠ), με αποτέλεσμα οι εθελοντές να παραμένουν ως επί το πλείστον αναξιοποίητοι στο περιθώριο του συστήματος, ενώ παράλληλα αμφισβητείται η φερεγγυότητα πολλών εθελοντικών ομάδων. Αν σε όλα αυτά,

προσθέσει κανείς και το τέρας της γραφειοκρατίας, με το οποίο οι εθελοντές έρχονται αντιμέτωποι σχεδόν καθημερινά, γίνεται εύκολα αντιληπτό το δύσβατο μονοπάτι που πρέπει να διανύσει ο εθελοντισμός στην Ελλάδα. Κι όμως! Υπάρχουν άνθρωποι, όλων των ηλικιών και επαγγελμάτων, σε ολόκληρη τη χώρα που έχουν επιλέξει αυτό ακριβώς το μονοπάτι: Να προστατεύσουν εθελοντικά τα δάση της περιοχής τους. Μερικά από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα είναι οι εθελοντικές ομάδες της Αστυπάλαιας, της Άνδρου και της Πυλάρου στην Κεφαλονιά. Η πραγματικότητα, τα εμπόδια αλλά και οι κρυμμένες χαρές αυτού του «μονοπατιού» μπορούν να περιγραφούν μόνο από αυτούς που το βιώνουν. Ο Γιώργος Γιαννούλης από το Σωματείο Εθελοντών Πολιτικής Προστασίας Αστυπάλαιας (ΣΕΠΠΑ), ο Νίκος Χαζάπης από τον Σύλλογο Εθελοντών Δασοπυροσβεστών Άνδρου και ο Λάμπρος Τζαννής από την Εθελοντική Ομάδα Προστασίας Περιβάλλοντος Πυλάρου Κεφαλονιάς, δέχτηκαν με χαρά να απαντήσουν στις ερωτήσεις σε σχέση με την καθημερινότητά τους, μέσα από την εθελοντική δράση.

Oι φωτογραφίες παραχωρήθηκαν από το Σωματείο Εθελοντών Πολιτικής Προστασίας Αστυπάλαιας (ΣΕΠΠΑ), από τον Σύλλογο Εθελοντών Δασοπυροσβεστών Άνδρου και από την Εθελοντική Ομάδα Προστασίας Περιβάλλοντος Πυλάρου Κεφαλονιάς

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

11


Το θέμα είναι O γνωστός ηθοποιός Χρήστος Χατζηπαναγιώτης δεν είναι ένας καινούριος φίλος της οργάνωσης. Με το ταλέντο και το αστείρευτο χιούμορ του βρίσκεται πάντοτε στο πλευρό του WWF Ελλάς. Ψάχνοντας πρωταγωνιστή για τη νέα μας εκστρατεία «ένα Panda δεν μπορεί να κάνει τα πάντα», δεν είχαμε δύσκολο έργο. Ο Χρήστος ήταν για ακόμη μια φορά εκεί και εμείς τον ευχαριστούμε θερμά!

Χ ρ ή σ τ ο ς

Χατζηπαναγιώτης

φίλος της οργάνωσης Τι είναι αυτό που σας ώθησε να συμμετέχετε στην εκστρατεία του WWF «ένα Πάντα δεν μπορεί να κάνει τα πάντα»;

Από τη Μεσσηνία μέχρι την Αστυπάλαια και από τη Ζάκυνθο μέχρι τη Μυτιλήνη, σε κάθε αντιπυρική περίοδο, υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που εκλαμβάνουν με διαφορετικό τρόπο την αγάπη τους για τα δάση και την πραγματώνουν με δράση και προσωπικές θυσίες. Σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, οι εθελοντικές ομάδες δασοπυρόσβεσης/ δασοπροστασίας διαδραματίζουν σημαντικό έως και καθοριστικό ρόλο στη διαφύλαξη της φυσικής μας κληρονομιάς και την προστασία του δασικού πλούτου της χώρας. Πρόκειται για εκείνους τους καθημερινούς ανθρώπους που επιλέγουν τη συμμετοχή ως στάση ζωής... Για εκείνους που «καίγονται» για αυτά που η δική μας αδιαφορία «κατακαίει» κάθε καλοκαίρι...

Πριν 3 χρόνια παρακολουθούσαμε ανήμποροι για μέρες να καίγονται ατελείωτες δασικές εκτάσεις. Μια καταστροφή που άφησε πίσω της νεκρούς ανθρώπους και ανυπολόγιστες υλικές ζημιές. Τα χρόνια από τότε πέρασαν και με λύπη διαπιστώνω ότι η κατάσταση στη χώρα μάλλον δεν έχει αλλάξει και πολύ. Έτσι, μόλις επικοινώνησε η ομάδα του WWF μαζί μου και μου πρότειναν να τους βοηθήσω σε αυτή την καμπάνια, δεν το σκέφτηκα ούτε λεπτό. Βρίσκομαι στο πλευρό του WWF σχεδόν από το έτος ίδρυσής του. Έτσι, θεώρησα ότι είναι το ελάχιστο το οποίο θα μπορούσα να κάνω, από το δικό μου μετερίζι, για να συμβάλλω και σε αυτή την καμπάνια που έχει στόχο την ευαισθητοποίηση των συμπολιτών μας για το «φλέγον» θέμα της πρόληψης των δασικών πυρκαγιών.

Επιμέλεια: Γιώργος ΒΕΛΛΙΔΗΣ Φωτογραφία: Μάριος ΒΟΝΤΑΣ

Πώς ήταν η εμπειρία των γυρισμάτων; Έχω συμπρωταγωνιστήσει με πολλούς ανθρώπους. Πότε όμως με ένα γιγάντιο Πάντα! Δουλέψαμε με πολύ κρύο, με πολύ ζέστη, αλλά πάντα με κέφι και όρεξη. Ξέρεις, ένας ηθοποιός, μέσα από το επάγγελμά του μπορεί να μάθει πολλά καινούρια πράγματα – εγώ λ.χ. έμαθα να κόβω σίδερα με τροχό, να δουλεύω αποψιλωτικό μηχάνημα, να με κυνηγάει ένα Πάντα – Σκιάχτρο… Γνώρισα νέους, δημιουργικούς ανθρώπους, άριστους επαγγελματίες, παιδιά με όραμα. Και βέβαια μην ξεχνάμε την αίσθηση που μένει στο τέλος της ημέρας, ότι έχεις προσφέρει για έναν καλό σκοπό. Εύχομαι η δουλειά αυτή να έχει ανταπόκριση και αποτέλεσμα! Τελικά, ένα Πάντα μπορεί ή δεν μπορεί να κάνει τα πάντα; Ένα Πάντα μόνο του δεν προλαβαίνει! Άσε που ο πληθυσμός τους στην Κίνα ολοένα και μειώνεται…Το θέμα είναι να γίνουμε εμείς το Πάντα και να αναλογιστούμε την προσωπική μας ευθύνη για την προστασία του περιβάλλοντος. Σε αυτό το πλαίσιο, η ατομική ευαισθησία και δράση, συλλογικά μπορεί πραγματικά να κάνει τα πάντα!

Του Ιάσονα ΚΑΝΤΑ

10 8

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

Διαβάστε ηλεκτρονικά τον Ζωντανό Πλανήτη στην ανανεωμένη ιστοσελίδα της οργάνωσης: www.wwf.gr

Διαβάστε ηλεκτρονικά τον Ζωντανό Πλανήτη στην ανανεωμένη ιστοσελίδα της οργάνωσης: www.wwf.gr

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

15


Μήνυμα Κορυφής

Ένα Panda

Ήταν η 20η φορά που κατακτούσε την κορυφή του κόσμου και η δεύτερη συνεχής με τα «χρώματα» του WWF και της παγκόσμιας εκστρατείας της οργάνωσης ενάντια στην αλλαγή του κλίματος. Πρόκειται για τον Άπα Σέρπα, διάσημο ορειβάτη και πρεσβευτή «καλού κλίματος» του WWF, ο οποίος κατά την τελευταία του αναρρίχηση στο Έβερεστ μετέφερε μαζί του την αγωνία για τη διάσωση των Ιμαλαΐων από την κλιματική αλλαγή.

δεν μπορεί να κάνει τα πάντα!

Ο Άπα Σέρπα πάτησε την κορυφή του Έβερεστ στις 22 Μαΐου στις 8:34 π.μ. τοπική ώρα, και ολοκλήρωσε μια ακόμα σταυροφορία ενάντια στην κλιματική αλλαγή, αναδιπλώνοντας ένα πανό του WWF με το παρακάτω μήνυμα:

αν ένα γιγάντιο Πάντα βρεθεί κοντά μας και σώσει την κατάσταση! Το WWF Ελλάς κατά το φετινό καλοκαίρι παρουσίασε μια νέα εκστρατεία, στην οποία όλοι μπορούμε να γίνουμε συμμέτοχοι. Στο πλαίσιο του προγράμματος «Το Μέλλον των Δασών» και με πρωταγωνιστή το γλυκύτατο αλλά και αυστηρό Panda, δημιουργήσαμε την εκστρατεία «Ένα Πάντα δεν μπορεί να κάνει τα πάντα», με στόχο την ευαισθητοποίηση των πολιτών για την πρόληψη των δασικών πυρκαγιών. Με διαδικτυακό σημείο αναφοράς την ιστοσελίδα http://www.wwf.gr/panda, ο πρωταγωνιστής μας Χρήστος Χατζηπαναγιώτης παρέα με το Πάντα, σας προ(σ)καλούν μέσα από 4 τηλεοπτικά και 4 ραδιοφωνικά σποτάκια, να σκεφθείτε λίγο καλύτερα την επόμενη επίσκεψή σας σε δάσος, ή τις εργασίες σας στην ύπαιθρο. Αθώες φαινομενικά κινήσεις, όπως μια ψησταριά στην ύπαιθρο, το πέταγμα ενός αναμμένου τσιγάρου από το αυτοκίνητο, οι υπαίθριες εργασίες ή το κάψιμο χόρτων, μπορεί να προκαλέσουν ανυπολόγιστες καταστροφές. Το αγαπημένο μας Πάντα υποδεικνύει τη σωστή συμπεριφορά έναντι της επικίνδυνης, αλλά τα υπόλοιπα εξαρτώνται αποκλειστικά από εμάς. Τα δάση είναι στο χέρι μας! Αν θέλετε να δείτε τον Χρήστο, ο οποίος προσέφερε το ταλέντο του εθελοντικά, να οδηγεί, να ετοιμάζει

μπάρμπεκιου, να κόβει χόρτα αλλά και σίδερα, δεν έχετε παρά να επισκεφθείτε το www.wwf.gr/panda , ή το κανάλι μας στο Youtube: http://www.youtube.com/ wwfgrwebtv Όσο για το Πάντα… έφτασε μέχρι να παίξει καράτε και να ντυθεί σκιάχτρο για να αποτρέψει την καταστροφή! Τα υπόλοιπα επί της οθόνης!

Ευχαριστούμε θερμά: • Τον Χρήστο Χατζηπαναγιώτη γνωστό ηθοποιό και φίλο της οργάνωσης για την μοναδική του εθελοντική συνεργασία. • Τον Γιάννη Νικολαΐδη και την Τόνια Αράπογλου. • Την ANEMON productions – παραγωγή/καλλιτεχνική επιμέλεια – τηλεοπτικά spots. • Τα Funky Studios –Αλέξανδρος Μαμμόπουλος, για τη δωρεάν ηχογράφηση των ραδιοφωνικών μηνυμάτων. • Την εταιρία Σκλαβής Film Lab. Co. – κινηματογραφικές κόπιες. • Την εταιρία Θ. Αρβανίτης Tone Studio – ηχητική επιμέλεια των σποτ. • Την GRAAL Digital Creations – transfer για κινηματογραφικές κόπιες. • Tα WEBSITES: www.culturenow.gr / www.neolaia.gr • Τη Φιλοδασική Ένωση Αθηνών για την πολύτιμη υποστήριξη κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων. • Την Sony BMG και την ΑΕΠΙ για την δωρεάν παραχώρηση του τραγουδιού «παίζεις με τη φλόγα». Η καμπάνια «Ένα Panda δεν μπορεί να κάνει τα πάντα» εντάσσεται στο πρόγραμμα «Το μέλλον των δασών» που εκπονείται από το WWF Ελλάς και συγχρηματοδοτείται από τα Κοινωφελή Ιδρύματα Ι.Σ. Λάτση, Α.Γ. Λεβέντη, Μποδοσάκη, καθώς και από τις συνεισφορές των υποστηρικτών της οργάνωσης.

Το προηγούμενο έτος, κατά την 19η κατάκτησή του, ο Άπα είχε και τότε μεταφέρει ανάλογο πανό της οργάνωσης με ένα μήνυμα προς τους ηγέτες του κόσμου εν όψει της συνδιάσκεψης στην Κοπεγχάγη. «Το 2009, η υποστήριξη του κόσμου στην εκστρατεία «Κλίμα για τη Ζωή» (Climate for Life) ήταν συγκλονιστική και γι’ αυτό τον ευ-

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

χαριστούμε θερμά. Ωστόσο, μετά την Κοπεγχάγη, νιώθουμε ότι υπάρχει ακόμα μεγαλύτερη ανάγκη για άμεση δράση ενάντια στην κλιματική αλλαγή. Πρέπει να συνεχίσουμε τη μάχη!» δήλωσε ο φίλος και συνεργάτης του Άπα, Ντάβα Στήβεν Σέρπα από την κατασκήνωση βάσης του Έβερεστ.

Ηλιόσθενα 2020 συνδυάζει χαμηλότερη ζήτηση σε ενέργεια (20% κατώτερη από το 2010) με ένα ελπιδοφόρο μείγμα ενέργειας από ΑΠΕ (20% του συνολικού). Μέρος της παραγόμενης από τις ΑΠΕ ενέργειας εξάγεται σε γειτονικές χώρες. Οι τομείς της εκπαίδευσης, της έρευνας και της ανάπτυξης επωφελούνται από τη μείωση των εξόδων που κάποτε το κράτος κατέβαλε για επενδύσεις σε ορυκτά καύσιμα.

Το WWF και το Ινστιτούτο Χένριχ Μπουλ παρουσιάζουν την Ηλιόσθενα! Πρόκειται περί ενός πρακτικού οδηγού για ένα ασφαλές και καθαρό ενεργειακό μέλλον, ο οποίος βασίζεται στο μοντέλο ενός φανταστικού μεσογειακού έθνους, της Ηλιόσθενας. Ο οδηγός παρουσιάζει έξι βασικά βήματα, τα οποία εφαρμόζονται στο φανταστικό αυτό μεσογειακό νησί και τα οποία μπορούν να ακολουθήσουν αυτόματα οι περισσότερες μεσογειακές χώρες, ως βάση για την «ενεργειακή τους μεταμόρφωση».

Άραγε, θα γίνουμε κάποτε Ηλιόσθενα;

Η πρόταση προβλέπει μια αρμονική στροφή σε συστήματα ΑΠΕ, τα οποία είναι φιλικά προς το περιβάλλον και τον άνθρωπο, ενώ την ίδια στιγμή δημιουργούν οικονομικά κίνητρα και ευκαιρίες στην κοινωνία εν γένει. Σύμφωνα με το σενάριο, η Ηλιόσθενα το 2010, βασίζει το ενεργειακό της μείγμα σε ορυκτά καύσιμα από τα οποία είναι απόλυτα εξαρτημένη. Τα φαινόμενα της αυξημένης αστικοποίησης, της οικονομικής ανάπτυξης και άλλων παραγόντων οδηγούν σε απότομη αύξηση της ζήτησης ενέργειας. Είναι θέμα χρόνου να εκτραχυνθεί η κατάσταση. Υψηλά κόστη, αβεβαιότητα και πολλαπλές κρίσεις επηρεάζουν πολίτες και επιχειρήσεις. Ωστόσο, η Ηλιόσθενα - που τόσο πολύ μοιάζει με την Ελλάδα του σήμερα - το

16

© WWF / Climate for Life

© John E. Newby / WWF-Canon

Το καλοκαίρι του 2010 βρίσκεται εν εξελίξει και η προστασία των δασών είναι υπόθεση όλων μας. Το 40% των δασικών πυρκαγιών προκαλείται από ανθρώπινη αμέλεια. Εκτός…

«ΑΚΟΥΣΑΤΕ ΤΗ ΦΩΝΗ ΜΑΣ. ΤΩΡΑ ΥΨΩΣΤΕ ΤΗ ΔΙΚΗ ΣΑΣ. ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΣΤΑ ΙΜΑΛΑΪΑ».

Διαβάστε ηλεκτρονικά τον Ζωντανό Πλανήτη στην ανανεωμένη ιστοσελίδα της οργάνωσης: www.wwf.gr

© Claire Doole / WWF-Canon

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

9


Επιμέλεια: Iάσονας Κάντας

Ένας Λέων για τις Τίγρεις Ο ηθοποιός και ακτιβιστής Λεονάρντο Ντι Κάπριο ένωσε πρόσφατα τις δυνάμεις του με το WWF Αμερικής για τις ανάγκες εκστρατείας διάσωσης της Τίγρης, ενός πανέμορφου είδους που όμως απειλείται με εξαφάνιση. Η εκστρατεία με τίτλο «Σώστε τις τίγρεις Τώρα» (Save Tigers Now) ξεκίνησε από την Ασία, στο πλαίσιο του Διεθνούς Έτους Τίγρης 2010 και υπό τον φόβο της ανησυχητικής συρρίκνωσης των πληθυσμών της στην άγρια φύση, σε 3.200 άτομα.

Η εκστρατεία, την οποία στηρίζει ο διάσημος Αμερικανός ηθοποιός, έχει ως στόχο τη συλλογή 20 εκατ. δολαρίων. Το ποσό αυτό είναι ικανό να υποστηρίξει το μεγάλο στοίχημα του «Σώστε τις Τίγρεις Τώρα» που δεν είναι άλλο από το να διπλασιαστεί ο πληθυσμός του είδους έως το 2022 (επόμενο έτος της Τίγρης). «Οι τίγρεις κινδυνεύουν σε μερικά από τα πιο σημαντικά οικοσυστήματα του πλανήτη», δήλωσε ο Λεονάρντο Ντι Κάπριο. «Καίριες δράσεις προστασίας μπορούν να διασώσουν τις τί-

Σκουπείδη της θάλασσας

Οι αρνητικές επιπτώσεις γίνονται αισθητές και στην οικονομία: μείωση του τουρισμού λόγω της υποβάθμισης των ακτών και των θαλασσών, υλικές ζημιές για τα σκάφη, μείωση των ιχθυοαποθεμάτων, υψηλό κόστος για την αποκατάσταση της ρύπανσης στο παράκτιο και θαλάσσιο περιβάλλον

Το πανέμορφο αυτό αιλουροειδές απειλείται από το παράνομο κυνήγι με στόχο την εμπορία του δέρματος, των κοκάλων και άλλων μερών του σώματός του, τα οποία σε πολλές τοπικές κοινωνίες χρησιμοποιούνται ως φάρμακα, αντικείμενα μαγείας, αλλά και ένδυσης. Υπολογίζεται ότι πλέον του 90% των βιοτόπων της τίγρης δεν φιλοξενούν πια το δυναμικό είδος, τρία υποείδη έχουν εξαφανιστεί ήδη από τη δεκαετία του 1940 και για ένα τέταρτο είδος, αυτό της Νοτίου Κίνας, δεν υπάρχει καμία καταγραφή στα τελευταία 25 χρόνια. Ωστόσο, ο πληθυσμός της τίγρης έχει βάσιμες ελπίδες περαιτέρω εξάπλωσης, με την απαραίτητη βέβαια προϋπόθεση να προστατευτεί από το παράνομο κυνήγι και να συνεχίσει να ζει σε υγιείς και πλούσιους σε τροφή βιότοπους.

Εκτιμάται ότι σε ολόκληρο τον κόσμο, κάθε μέρα, περίπου 8 εκατομμύρια τόνοι αποβλήτων, από προϊόντα που χρησιμοποιούνται από τους ανθρώπους, φτάνουν στη θάλασσα, δημιουργώντας σοβαρή απειλή για το οικοσύστημα. Πολλοί θαλάσσιοι οργανισμοί παραμένουν θύματα των αποβλήτων που επιπλέουν στη θάλασσα, λόγω κατάποσης, ενώ ταυτόχρονα υφίστανται και τις επιπτώσεις της υποβάθμισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος που προκαλούνται από τη δράση της τριβής απορριμάτων στο βυθό.

©Tom Munro/JBG Photo

γρεις από την εξαφάνιση, να προστατεύσουν κάποιους από τους τελευταίους παράδεισους άγριας φύσης, αλλά και να υποστηρίξουν τις ανθρώπινες κοινωνίες που βρίσκονται στις ευρύτερες περιοχές. Η προστασία αυτού του μοναδικού είδους μπορεί να διασώσει πολλά περισσότερα». Το WWF εργάζεται στο πεδίο, στην Ασία για την προστασία της Τίγρης. Στο πλαίσιο του Έτους της τίγρης 2010, η οργάνωση έθεσε έναν γενναίο, αλλά εφικτό στόχο: να διπλασιάσει τον πληθυσμό των τίγρεων μέσα σε 12 χρόνια, δηλαδή έως το επόμενο Έτος της τίγρης, το 2022.

Πάνταθλον – αγώνισμα φυσικού δρόμου!

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος ας δεσμευτούμε όλοι, ξεκινώντας ο καθένας από τον εαυτό του και ακολουθώντας πρώτα κάποιους θεμελιώδεις κανόνες της πολιτικής αγωγής, προτού ακολουθήσουμε τους κανόνες για το ίδιο το περιβάλλον… Από τη στιγμή που είμαστε 11 εκατομμύρια η κάθε μικρή κίνηση αποδεικνύεται ΜΕΓΑΛΗ σε συλλογικό επίπεδο. Tου Γιώργου Παξιμάδη

Είναι γεγονός! Το πρώτο Πάνταθλον διοργανώθηκε στις αρχές καλοκαιριού σε μια πανέμορφη περιοχή του όρους Βεντού, στη Νότιο Γαλλία. 53 τετραμελείς ομάδες που απαρτίζονταν από στελέχη επιχειρήσεων, νέους και αθλητές, συμμετείχαν σε αυτόν τον πρωτότυπο αγώνα που συνδύασε την ψυχαγωγία, τον αθλητισμό και την προστασία του περιβάλλοντος. Και αυτό γιατί το Πάνταθλον δεν ήταν ένας συνηθισμένος αγώνας δρόμου, καθώς κάθε ομάδα έπρεπε να συλλέξει για κάθε μέτρο της διαδρομής (1600 μέτρα), ένα ευρώ για να διασφαλίσει τη συμμετοχή της. © J.Ordioni_WWF

Συνολικά συγκεντρώθηκαν 88.000 ευρώ από 400 δωρητές, ποσό το οποίο θα αξιοποιηθεί για δράσεις προστασίας του περιβάλλοντος από το WWF Γαλλίας. Ραντεβού λοιπόν στο Πάνταθλον του 2011, με ακόμη υψηλότερους στόχους!

8

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

Φωτογραφία: ©Abdulaziz Almansour / sxc photos www.sxc.hu/profile/code1name

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

17


Τα απόβλητα που καταλήγουν στη θάλασσα προέρχονται από διάφορες πηγές: Από την παραλία Η αμέλεια των ανθρώπων που συχνάζουν στις παραλίες έχει ως συνέπεια να αφήνουν συχνά απόβλητα διαφόρων ειδών, με κίνδυνο τη μεταβολή του οικοσυστήματος της θάλασσας και των ακτών. Όταν τα υλικά αυτά φτάσουν στη θάλασσα, μεταφέρονται – αν επιπλέουν - ακόμα και σε μακρινές αποστάσεις, μέχρι και σε άλλες παραλίες, ή αλλιώς πέφτουν στο βυθό, όπου μπορεί να παραμείνουν πολλά χρόνια. Από τους δρόμους και από τα ποτάμια Ό,τι πετάμε, επίτηδες ή κατά λάθος, στο δρόμο και σε αποβάθρες ή κατευθείαν σε ποτά-

υτ εύχ ους το

τό

τα απόβλητα στη θάλασσα;

Απόλλων Αποστολόπουλος, 9 ετών

ω

Πώς φτάνουν

Χάρτινη σακούλα Προέλευση: κατοικίες παραλίες και σκάφη. Συμπεριφορά: σε περίπτωση κατάποσης, δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην πέψη σε θαλάσσιους οργανισμούς. Μέσος όρος ζωής: 1 μήνας.

Η

μια και ρέματα, καταλήγει στη θάλασσα από τη βροχή ή τον αέρα. Από τις κατοικίες Όλα τα μη βιοδιασπώμενα αντικείμενα που φθάνουν στα αποχετευτικά δίκτυα από τα σπίτια μας, μπορεί να καταλήξουν στη θάλασσα, με σοβαρό κίνδυνο για τους θαλάσσιους οργανισμούς και το περιβάλλον τους. Από τα σκάφη Σε κάποιες περιπτώσεις, τα απόβλητα πετιούνται κατευθείαν από το σκάφος, ενώ οι συσκευασίες καύσιμων υλικών προκαλούν τεράστιο πρόβλημα υδρογονανθράκων στη θάλασσα.

Πετρέλαιο και λάδι μηχανής Προέλευση: σκάφη. Συμπεριφορά: με την τοξικότητά του καταστρέφει το θαλάσσιο οικοσύστημα. Μέσος χρόνος ζωής: ποικίλλει ανάλογα με τη διασπορά του.

Γειά σας παιδιά! Οι διακοπές τελειώνουν και έρχεται η στιγμή που θα πάμε πάλι στο σχολείο.

Κων/να Πηγιάκη, 10 ετών

Ελπίζω να ξεκουραστήκατε αρκετά γιατί η νέα, μεγαλύτερη τάξη έχει περισσότερα μαθήματα. Αυτό όμως σημαίνει και πιο πολλές γνώσεις ε; Ετοιμαστείτε λοιπόν να ξαναδείτε τους συμμαθητές σας, να γνωρίσετε καινούριους φίλους και αν χρειάζεστε καινούρια τσάντα, ενημερώστε τους γονείς σας ότι το WWF φέτος έφτιαξε υπέροχες τσάντες, κασσετίνες και διάφορα σχολικά καλούδια για τους μικρούς του φίλους. Πλαστικός αναπτήρας Προέλευση: δρόμοι πόλεων, παραλίες, σκάφη. Συμπεριφορά: σε περίπτωση κατάποσης, δημιουργεί σοβαρά προβλήματα σε θαλάσσιους οργανισμούς. Μέσος όρος ζωής: 100 έως 1.000 χρόνια.

Κομμάτι Φελιζόλ Προέλευση: δρόμοι πόλεων, σκάφη. Συμπεριφορά: μπορεί να επιφέρει προβλήματα αναπνοής σε περίπτωση κατάποσης από θαλάσσιους οργανισμούς, προκαλώντας ακόμη και θάνατο. Μέσος όρος ζωής: για πάντα! Δεν είναι βιοδιασπώμενο…

Κομμάτι από πολυουρεθάνη Προέλευση: σκάφη. Συμπεριφορά: σε περίπτωση κατάποσης, προκαλεί παρεμπόδιση στα βράγχια των θαλάσσιων οργανισμών και ασφυξία. Μέσος όρος ζωής: για πάντα! Δεν είναι βιοδιασπώμενο…

Έτσι, όχι μόνο θα με έχετε συνέχεια μαζί αλλά με τα χρήματα που θα δώσετε, θα βοηθήσετε να κάνουμε ακόμα περισσότερα πράγματα για τα ζωάκια και το περιβάλλον. Καλή σχολική χρονιά.

Ο φίλος σας το Πάντα

Πλαστικό μπουκάλι Προέλευση: δρόμοι πόλεων, ποτάμια και ρέματα, παραλίες, σκάφη. Κίνδυνοι: βλάπτει τους οργανισμούς που βρίσκονται στον πυθμένα της θάλασσας λόγω τριβής και σε περίπτωση κατάποσης μπορεί να επιφέρει προβλήματα αναπνοής σε θαλάσσιους οργανισμούς, προκαλώντας ακόμη και θάνατο. Μέσος όρος ζωής: 300 με 500 χρόνια.

18

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

Νάιλον δίχτυα Προέλευση: σκάφη. Κίνδυνοι: επιπλέουν στη θάλασσα σχηματίζοντας ένα φράγμα από δίχτυα, στα οποία παγιδεύονται θαλάσσιοι οργανισμοί. Μέσος όρος ζωής: 30 έως 40 χρόνια.

Γόπα τσιγάρου Προέλευση: δρόμοι πόλεων, ποτάμια και ρέματα, παραλίες, σκάφη. Κίνδυνοι: σε περίπτωση κατάποσης, δημιουργεί προβλήματα πέψης σε θαλάσσιους οργανισμούς. Μέσος όρος ζωής: 1 έως 5 χρόνια.

Κων/νος Γεωργούλας, 8 ετών 7

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

φ


νέα της οργάνωσης Οικονομική κρίση και νομικές δεσμεύσεις χωρίς εφαρμογή:

συνδυασμός που «σκοτώνει» το περιβάλλον; Φωτογραφία: © Grzesiek M / SXC photos www.sxc.hu/profile/gesiek

Ο κίνδυνος να χαθούν με συνοπτικές διαδικασίες οι ήδη πενιχρές κατακτήσεις περιβαλλοντικής προστασίας, με τη δικαιολογία της ανάγκης για εύκολη ανάπτυξη με οποιοδήποτε κόστος, είναι το σήμα συναγερμού που εκπέμπει η έκτη έκθεση του WWF Ελλάς για την εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Σύμφωνα με την έκθεση «Δεσμεύσεις για εφαρμογή: η περιβαλλοντική νομοθεσία στην Ελλάδα» που έδωσε στη δημοσιότητα το WWF Ελλάς, η οικονομική κρίση έρχεται να επικαθίσει απειλητικά πάνω σε χρόνια προβλήματα που υποσκάπτουν το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής στη χώρα μας. Πέρα από τις πολλές, ιδιαίτερα αξιόλογες, πρωτοβουλίες του νέου Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλ-

λαγής, ώστε να κλείσουν πολλές «ανοιχτές πληγές» και να βελτιωθεί το περιεχόμενο και το επίπεδο εφαρμογής της σχετικής νομοθεσίας, στη φετινή έκθεση καταγράφεται μια σειρά από ζητήματα που χρονίζουν. Καθυστερήσεις στην ενσωμάτωση κοινοτικών οδηγιών, προβληματική εφαρμογή της νομοθεσίας σε όλους τους τομείς, χρόνια προβλήματα και αγκυλώσεις σε διοικητικό επίπεδο, υπερ-απλούστευση των διαδικασιών περιβαλλοντικής αδειοδότησης για συγκεκριμένους επενδυτικούς κλάδους είναι τα βασικά προβλήματα, με «πρωταθλητές» στην προβληματική εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας να αναδεικνύονται οι τομείς της προστασίας των δασών και των υδάτινων πόρων και η διαχείριση των αποβλήτων.

Εσείς πόσο ενημερωμένοι είστε για την αλλαγή του κλίματος; Πανελλαδική έρευνα κοινής γνώμης που εκπονήθηκε από την εταιρία Public Issue για λογαριασμό του WWF Ελλάς, έδειξε ότι το 63% των Ελλήνων θεωρεί πως είναι ενημερωμένο για την κλιματική αλλαγή και τις επιπτώσεις της. Μάλιστα, το 86% πιστεύει ότι η χώρα μας θα επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό, με σημαντικότερες επιπτώσεις την άνοδο της θερμοκρασίας, τη μείωση των βροχοπτώσεων και την ξηρασία. Σύμφωνα με την έρευνα, για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα, είναι απαραίτητη η εξοικονόμηση ενέργειας και ο κατάλληλος ενεργειακός σχεδιασμός. Οι πολίτες θεωρούν ότι η κυβέρνηση πρέπει να δώσει προτεραιότητα στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (38%), όπως η ηλιακή και η αιολική. Μάλιστα, η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων είναι υπέρ της

6

χωροθέτησης έργων ΑΠΕ ακόμα και στην περιοχή τους, ενώ 2 στους τρεις πιστεύουν ότι τα αιολικά πάρκα όχι μόνο δεν αλλοιώνουν την ομορφιά του τοπίου, αλλά αντιθέτως μπορούν να ωφελήσουν τον τουρισμό. Τέλος, η έρευνα αναδεικνύει με τον πλέον εύγλωττο τρόπο την αρνητική στάση των Ελλήνων απέναντι στον λιγνίτη και την πυρηνική ενέργεια. Σε προσωπικό επίπεδο, για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής το 60% των ερωτηθέντων εμφανίζεται διατεθειμένο να μειώσει την κατανάλωση ενέργειας στο νοικοκυριό του μέσα στον επόμενο χρόνο, ενώ σχεδόν οι μισοί προτίθενται να αγοράσουν ενεργειακά αποδοτικές συσκευές και να μειώσουν τη χρήση του αυτοκινήτου.

Γυάλινος λαμπτήρας Προέλευση: δρόμοι πόλεων, σκάφη. Συμπεριφορά: τα κοφτερά του μέλη προκαλούν θανατηφόρες πληγές στους θαλάσσιους οργανισμούς, ενώ μπορεί να προκαλέσουν πληγές και στους λουόμενους. Μέσος χρόνος ζωής: 500-1000 χρόνια.

Γυάλινο μπουκάλι Προέλευση: παραλίες, δρόμοι πόλεων, ποτάμια και ρέματα, σκάφη Συμπεριφορά: προκαλεί, ενίοτε σοβαρότατες, εκδορές και πληγές στη θαλάσσια πανίδα και τους λουόμενους. Μέσος όρος ζωής: 1000 χρόνια.

Συσκευασία Τetrapak Προέλευση: παραλίες, δρόμοι πόλεων, σκάφη. Συμπεριφορά: βλάπτει τους οργανισμούς που βρίσκονται στον πυθμένα της θάλασσας λόγω τριβής . Μέσος όρος ζωής: 25-50 χρόνια. Κομμάτι πλαστικού Προέλευση: παραλίες, δρόμοι πόλεων, ποτάμια και ρέματα. Συμπεριφορά: μπορεί να επιφέρει προβλήματα αναπνοής σε περίπτωση κατάποσης από θαλάσσιους οργανισμούς, προκαλώντας ακόμη και θάνατο. Μέσος όρος ζωής: εκατοντάδες χρόνια (εξαρτάται από την ποσότητα).

Μπουκάλι σπρέι Προέλευση: παραλίες, δρόμοι πόλεων Συμπεριφορά: απελευθερώνει ουσίες που μπορούν να γίνουν μέρος της τροφικής αλυσίδας. Μέσος όρος ζωής: 500 χρόνια.

Αλουμινόχαρτο Προέλευση: δρόμοι πόλεων, ποτάμια και ρέματα, παραλίες. Κίνδυνοι: καλύπτει κάποιους θαλάσσιους οργανισμούς, εμποδίζοντάς τους να τραφούν. Μέσος όρος ζωής: 5 χρόνια.

Σερβιέτα Προέλευση: κατοικίες, παραλίες. Συμπεριφορά: εμποδίζει τη σωστή πέψη των οργανισμών που την καταπίνουν. Μέσος όρος ζωής: 25 χρόνια. Πλαστική σακούλα Προέλευση: δρόμοι πόλεων, ποτάμια και ρέματα, παραλίες και σκάφη. Συμπεριφορά: προκαλεί το θάνατο σε θαλάσσια θηλαστικά και χελώνες, καθώς το σχήμα της μοιάζει με αυτό της μέδουσας ή του καλαμαριού και την καταπίνουν. Μέσος όρος ζωής: 10 έως 20 χρόνια.

Δοχείο απoρρυπαντικού Προέλευση: δρόμοι πόλεων, ποτάμια και ρέματα, σκάφη. Συμπεριφορά: αφήνει κατάλοιπα ουσιών που εμποδίζουν την οξυγόνωση της θαλάσσιας χλωρίδας και πανίδας. Μέσος όρος ζωής: ποικίλει με βάση το ποσοστό της διασποράς τους.

Κομμάτι καουτσούκ Προέλευση: παραλίες, σκάφη. Συμπεριφορά: βλάπτει τους οργανισμούς που βρίσκονται στον πυθμένα της θάλασσας λόγω τριβής. Μέσος όρος ζωής: περίπου 100 χρόνια. Κουτάκι από αλουμίνιο Προέλευση: δρόμοι πόλεων, παραλίες και σκάφη. Συμπεριφορά: η επαφή μπορεί να προκαλέσει κοψίματα και τραυματισμούς για τη θαλάσσια ζωή και τους λουόμενους. Μέσος όρος ζωής: 200 έως 500 χρόνια.

Καλαμάκια Προέλευση: κατοικίες, παραλίες. Συμπεριφορά: σε περίπτωση κατάποσης από θαλάσσιους οργανισμούς προκαλεί προβλήματα στο πεπτικό τους σύστημα. Μέσος όρος ζωής: 20 με 30 χρόνια.

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

Διαβάστε ηλεκτρονικά τον Ζωντανό Πλανήτη στην ανανεωμένη ιστοσελίδα της οργάνωσης: www.wwf.gr

ΖΩΝΤΑΝΟΣ

Βασισμένο στο έντυπο «Specie molto pericolose» του WWF Ιταλίας και της θαλάσσιας προστατευόμενης ΠΛΑΝΗΤΗΣ 19 περιοχής του Miramare.


νέα της οργάνωσης

Τα στερεά απόβλητα στη θάλασσα:

Συγκεκριμένα, η προώθηση των ΑΠΕ θα απαιτήσει επενδύσεις σχεδόν €11 δις έως το 2020, ενώ για κάθε ευρώ που επενδύεται σε παντός είδους έργα ΑΠΕ, προκύπτει πως θα παρουσιαστεί όφελος της τάξης των 2,4€. Στον κτιριακό τομέα τα μέτρα που εξετάστηκαν θα απαιτήσουν επενδύσεις τουλάχιστον €15 δις, αλλά τα οφέλη θα είναι περισσότερα και θα ξεπεράσουν τα €17 δις. Αντίστοιχα, όπως προκύπτει από την έκθεση, η βελτίωση της απόδοσης των μεταφορών θα φέρει πολλαπλές ωφέλειες. Η αύξηση του μεριδίου των μέσων μαζικής μεταφοράς κατά 10% θα προσδώσει όφελος σχεδόν €1 δις, ενώ η κατάλληλη προώθηση της οικολογικής οδήγησης αναμένεται να επιφέρει όφελος €1δις, τη στιγμή που το κόστος για την Πολιτεία θα είναι ελάχιστο.

Ένας σοβαρός κίνδυνος για όλους

• Κάθε χρόνο απορρίπτεται στους ωκεανούς του κόσμου, ποσότητα 3 φορές μεγαλύτερη του συνολικού βάρους των ψαριών που αλιεύονται. • 700.000 με 1 εκατομμύριο περίπου θαλασσοπούλια πεθαίνουν κάθε χρόνο επειδή παγιδεύονται σε πλαστικά απόβλητα ή επειδή καταπίνουν διάφορα απόβλητα που βρίσκονται στη θάλασσα. • Στην Αυστραλία, κάθε δευτερόλεπτο απορρίπτονται 1.102 γόπες! • Εκτιμάται ότι υπάρχουν περίπου 28.750 κομμάτια πλαστικού που επιπλέουν σε κάθε τετραγωνικό χιλιόμετρο των ωκεανών μας. • Η χρήση του ανακυκλωμένου γυαλιού εξοικονομεί το 74% της ενέργειας που απαιτείται για την παραγωγή νέου. • Η πολυστερίνη δεν είναι βιοδιασπώμενη. Απλά σπάει σε μικρά κομμάτια, τα οποία όμως δεν αποδομούνται. • Το διεθνές δίκαιο απαγορεύει τη ρίψη πλαστικών αποβλήτων στη θάλασσα!

Συμβουλές για την αποφυγή της ρίψης αποβλήτων στη θάλασσα • Μην πετάτε μη ανακυκλώσιμα αντικείμενα και υλικά σε παραλίες, ποτάμια, δρόμους, αστικές χωματερές. Ακόμα κι αν είναι μικρών διαστάσεων, μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα στους θαλάσσιους οργανισμούς και επιπλέον να μολύνουν τις ακτές μας. • Να μαζεύετε τα σκουπίδια σας και να τα πηγαίνετε στους κάδους απορριμμάτων. • Να χρησιμοποιείτε υλικά με βιοδιασπώμενες συσκευασίες. • Να ανακυκλώνετε τις πλαστικές σακούλες ή να χρησιμοποιείτε υφασμάτινες. • Να ελέγχετε αν υπάρχει διαρροή καυσίμων ή λαδιών στον κινητήρα του σκάφους σας. • Μην πετάτε απόβλητα από σκάφη ή από την όχθη: η θάλασσα δεν είναι σκουπιδότοπος! • Περιορίστε τη ρίψη αποβλήτων λαδιών που προέρχονται από σκάφη στους ειδικούς χώρους που βρίσκονται κοντά στα λιμάνια. • Να καθαρίζετε το σκάφος σας με βιοδιασπώμενα καθαριστικά. • Σεβαστείτε το περιβάλλον και τους οργανισμούς που ζουν μέσα σε αυτό!

artwork DimitrisLykos

Πράσινα μέτρα: αξιολόγηση οφέλους/κόστους από την υλοποίηση σειράς δράσεων προώθησης των ανανεώσιμων πηγών (ΑΠΕ) και της εξοικονόμησης ενέργειας. Σε συνέντευξη τύπου στις αρχές του καλοκαιρού δόθηκε στη δημοσιότητα η νέα επιστημονική έκθεση του WWF Ελλάς με τίτλο «Πράσινα μέτρα: αξιολόγηση οφέλους/κόστους από την υλοποίηση σειράς δράσεων προώθησης των ανανεώσιμων πηγών (ΑΠΕ) και της εξοικονόμησης ενέργειας». Η έκθεση που εκπονήθηκε σε συνεργασία με το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, και συγκεκριμένα τον καθηγητή Δρ. Αναστάσιο Ξεπαπαδέα, εξετάζει τα σημαντικά οφέλη που θα προκύψουν για το σύνολο της χώρας από την προσεκτική και ορθολογική εφαρμογή ενός πακέτου πράσινων δράσεων. Οι δράσεις που εξετάστηκαν αφορούν στη διείσδυση των ΑΠΕ κατά 35% στην ηλεκτροπαραγωγή έως το 2020, στην ανάληψη μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας στον κτιριακό τομέα και στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των μεταφορών.

20

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

Το μεγάλο πλεονέκτημα από την εφαρμογή μέτρων για τις ΑΠΕ και την εξοικονόμηση ενέργειας αφορά κυρίως τις νέες θέσεις εργασίας που πρόκειται να δημιουργηθούν. Έτσι η προώθηση δράσεων εξοικονόμησης στα κτίρια αναμένεται να φέρει έως 215.000 νέες θέσεις εργασίας, ενώ η διείσδυση των ΑΠΕ κατά 35% στο ενεργειακό μίγμα θα προσθέσει επιπλέον 30.000 νέες θέσεις. Βασική προϋπόθεση για τις ΑΠΕ θα αποτελέσει η δημιουργία εγχώριας βιομηχανίας παραγωγής εξοπλισμού (ανεμογεννήτριες, φ/β πλαίσια).

Τα εξεταζόμενα μέτρα είναι αποδοτικά σε οικονομικούς όρους και αυτό που απαιτείται δεν είναι τόσο η διανομή πόρων από το κράτος, αλλά κυρίως η δημιουργία ενός στιβαρού και διαφανούς θεσμικού και κανονιστικού πλαισίου, το οποίο θα αποτελέσει την βάση για την ανάληψη και υλοποίηση των επενδύσεων από τον ιδιωτικό κυρίως τομέα.

Η έκθεση πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη της

Διαβάστε ηλεκτρονικά τον Ζωντανό Πλανήτη στην ανανεωμένη ιστοσελίδα της οργάνωσης: www.wwf.gr

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

5


νέα της οργάνωσης Νέα προϊόντα Η ενέργεια που χρησιμοποιούμε καθημερινά έχει επιπτώσεις στο περιβάλλον, καθώς ενισχύει το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Σε μια προσπάθεια να σας ενημερώνουμε διαρκώς για τα προϊόντα με τη χαμηλότερη κατανάλωση ενέργειας εμπλουτίσαμε το ecotopten, το πρώτο ελληνικό διαδικτυακό εργαλείο για αγορές υπέρ του περιβάλλοντος και της τσέπης μας, με νέα προϊόντα. Έτσι, λοιπόν στο www.ecotopten.gr μπορείτε να ενημερωθείτε με ένα απλό «κλικ» για όλες τις μάρκες ψυγείων, ελληνικές και ξένες για να επιλέξετε το αποδοτικότερο με βάση πάντα τις προσωπικές σας ανάγκες – και όχι μόνο. Πλέον μπορείτε να συγκρίνετε μεταξύ τους οθόνες υπολογιστών και εκτυπωτικά πολυμηχανήματα για να επιλέξετε για το γραφείο σας τα καταλληλότερα. Επίσης, μπορείτε να γνωρίσετε ποια κλιματιστικά καταναλώνουν τη λιγότερη ενέργεια, αλλά

και να μάθετε τρόπους για τη σωστή εγκατάσταση, χρήση και συντήρηση των κλιματιστικών. Τέλος, αν σκέφτεστε να αλλάξετε το αυτοκίνητό σας, σας υπενθυμίζουμε ότι μπορείτε να του κάνετε ένα «ενεργειακό test drive» πριν την αγορά, και να επιλέξτε εκείνο με τις χαμηλότερες εκπομπές διοξιδείου του άνθρακα. Όχι μόνο θα μειώσετε τα έξοδά σας σε βενζίνη, αλλά θα βάλετε ένα λιθαράκι για την προστασία του κλίματος του πλανήτη. Πρώτο βήμα οικολογίας είναι η οικονομία. Αν, λοιπόν, δε χρειάζεστε απαραιτήτως αυτό που σκέφτεστε να αγοράσετε, απλά μην το κάνετε. Αν όμως είστε αποφασισμένοι για την αγορά επισκεφτείτε πρώτα το ecotopten.gr. Θα κάνετε καλό και στο περιβάλλον και στην τσέπη σας!

Ένα διαδικτυακό ταξίδι στην ελληνική φύση με το WWF Ελλάς της χώρας, στις οποίες έχει παρουσία η οργάνωση, και να «ζήσετε», μέσα από προσωπικές αφηγήσεις και πλούσιο φωτογραφικό υλικό, την καθημερινότητα των ανθρώπων του WWF Ελλάς από τον Έβρο μέχρι τη Ζάκυνθο και από την Κρήτη μέχρι την Πίνδο.

Μέτρηση, καταγραφή, τηλεπισκόπηση, δορυφορική απεικόνιση, δακτυλίωση: οι λέξεις μπορεί να ηχούν ακατανόητες για τους μη μυημένους, συνθέτουν όμως την καθημερινότητα των ανθρώπων του WWF Ελλάς που εργάζονται συστηματικά για την προστασία της φυσικής κληρονομιάς και της μοναδικής βιοποικιλότητας της χώρας μας. Αν θέλετε κι εσείς να μυηθείτε σε αυτά τα μυστικά, υπάρχει τρόπος: επισκεφτείτε το νέο blog της οργάνωσης «το WWF στο πεδίο» που δημιουργήθηκε με αφορμή το Διεθνές Έτος Βιοποικιλότητας 2010. Μέσα από ένα διαφορετικό διαδικτυακό ταξίδι μπορείτε να γνωρίσετε τις οικολογικά σημαντικές περιοχές

4

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

Εδώ θα γνωρίσετε όχι μόνο το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου και τα Σεκάνια, τη σημαντικότερη παραλία ωοτοκίας της Caretta caretta σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, αλλά θα καταλάβετε πόσες αντοχές χρειάζονται για να κάνει κανείς μετρήσεις δυναμικής στην παραλία μέσα στο καταχείμωνο! Το ταξίδι σας θα συνεχιστεί στη Δαδιά του Νομού Έβρου για να εκπλαγείτε από το γεγονός ότι και οι Μαυρόγυπες χρειάζονται «αξεσουάρ» πριν φύγουν για ταξίδι: πρόκειται για τα δακτυλίδια-πομπούς που τοποθετούνται στα πόδια τους προκειμένου να παρέχουν πληροφορίες για τη διαδρομή και τις συνήθειές τους. Η διαδικτυακή περιήγηση συνεχίζεται με ένα οδοιπορικό σε ολόκληρη τη νησιωτική Ελλάδα μέσα από το πρόγραμμα «Προστασίας των Νησιωτικών Υγροτόπων», σε μια πρώτη συνάντηση με τους εκατοντάδες μικρούς υγροτόπους, πυρήνες μοναδικής βιοποικιλότητας αλλά και στοιχείο απαραίτητο για την υδρολογική ισορροπία των νησιών μας. Τελευταίος σταθμός του ταξιδιού η Βόρεια Πίνδος, μια περιοχή που υπήρξε έξοχο παράδειγμα αρμονικής συνύπαρξης ανθρώπου και φύσης. Επισκεφτείτε σήμερα κιόλας το blog τη οργάνωσης στο http://wwfaction.wordpress.com/

Οικο-αγορά Το Panda πάει σχολείο... Η πρώτη επίσημη συλλογή χαρτοσχολικών προϊόντων είναι πλέον γεγονός... Τσάντες, σακίδια, τρόλευ, μολύβια, ξύστρες, γόμες,τετράδια ό,τι δηλαδή συνοδεύει τους μικρούς μας φίλους στο σχολείο αλλά και γυρνάει τους μεγαλύτερους πίσω στις πιο τρυφερές παιδικές αναμνήσεις. Χαρτοσχολικά είδη με το αγαπημένο μας πάντα αλλά και με άλλα σχέδια και μηνύματα μέσα από τη φύση, τα ζώα και γενικά το περιβάλλον θα κρατάνε καλή παρέα φέτος στους μικρούς μας φίλους στο σχολείο... Μέσα από τη συνεργασία του WWF Ελλάς με την εταιρία PAXOS ΑΕ, έχει δημιουργηθεί μία πλήρης συλλογή χαρτοσχολικών προϊόντων WWF που αναμένεται να ενθουσιάσει μικρούς και μεγάλους! Η εταιρία PAXOS έχοντας διανύσει περισσότερα από 40 χρόνια πορείας γνωρίζει καλά πώς να δημιουργεί ποιοτικά προϊόντα και να αγγίζει τις καρδιές των μικρών μας φίλων. Με την ίδια αγάπη και γνώση δημιούργησε τη φετινή συλλογή χαρτοσχολικών προϊόντων WWF που μπορούμε να βρούμε σε επιλεγμένα καταστήματα σε όλη την Ελλάδα: βιβλιοπωλεία, καταστήματα παιχνιδιών, υπερμάρκετς κλπ. Τα χαρτοσχολικά WWF δίνουν χρώμα στη φετινή σχολική χρονιά και παράλληλα ενισχύουν το έργο του WWF Ελλάς αφού μέρος των χρημάτων από την αγορά τους διατίθεται για τα προγράμματα και τις δράσεις του WWF Ελλάς.

Ξεκινούν τα πρωτοβρόχια... ...όσο κι αν το κλίμα αλλάζει ευτυχώς ακόμη έχουμε βροχούλες, και μας αρέσουν πολύ! Επιλέξτε την ομπρέλα WWF που σας αρέσει περισσότερο και ξεκινήστε λοιπόν για μία φθινοπωρινή βόλτα στη βροχή...! Μέσα από τα τέσσερα διαφορετικά σχέδια της συλλογής σε μαύρο, πράσινο και μπλε, σίγουρα θα βρείτε αυτό που σας ταιριάζει καλύτερα και θα σας προστατεύει από τις ξαφνικές βροχές! Μέσα από τη συνεργασία του WWF Ελλάς με την εταιρία Χάνος ΑΒΕΕ, δημιουργήθηκε η πρώτη επίσημη συλλογή ομπρελών WWF. Η εταιρία Χάνος ΑΒΕΕ δραστηριοποιείται στην κατασκευή και εμπορία ομπρελών περισσότερο από 80 χρόνια, διανύοντας μία σταθερά αναπτυσσόμενη πορεία με κύρια χαρακτηριστικά τη συνέπεια και την ποιότητα. Με την ίδια αυτή συνέπεια, κάνοντας πάντα καινοτόμα βήματα, δημιούργησε τη συλλογή ομπρελών WWF που μπορούμε να βρούμε σε επιλεγμένα καταστήματα σε όλη την Ελλάδα: καταστήματα με αξεσουάρ, είδη δώρων, υπερμάρκετς κλπ. Προστατευτείτε λοιπόν από τη βροχή με ομπρέλες WWF και προστατέψτε και τον πλανήτη αφού μέρος των χρημάτων από κάθε αγορά διατίθεται στο WWF Ελλάς για την ενίσχυση των προγραμμάτων του.

Υπεύθυνη Προγράμματος Licensing/Προϊόντων WWF: Δέσποινα Τζιάλλα – 210 3314893, d.tzialla@wwf.gr

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

21


Δωρεές

νέα της οργάνωσης

Κληροδοτήματα

Ευχαριστούμε θερμά

Τσακάλι σμών, σε αντίθεση με την Αχαΐα όπου μικρές, απομονωμένες ομάδες ζώων διασπείρονται σχεδόν σε όλο το νομό. Στην Ηλεία και την Αργολίδα οι πληθυσμοί των τσακαλιών έχουν σχεδόν εκλείψει. Οι βιότοποι του ζώου που δέχθηκαν το μεγαλύτερο πλήγμα από τις πυρκαγιές εντοπίζονται στους νομούς Αρκαδίας και Κορινθίας.

• την Price Waterhouse Coopers για τη συνεχή και συνεπή υποστήριξη του έργου μας. Στην προσπάθεια να ευαισθητοποιηθούν οι εργαζόμενοι της PWC σε περιβαλλοντικά θέματα έγιναν εταιρικές συνδρομές αξίας €5.000.

Δωρεές σε ειδος και υπηρεσίες Ευχαριστούμε: • Τον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών για την δωρεάν παραχώρηση αίθουσας για τις ανάγκες της συνέντευξης τύπου με θέμα την πράσινη ανάπτυξη στην Ελλάδα.

• Την Ηλεκτρονική για την φιλοξενία της καμπάνιας «ένα Panda δεν μπορεί να κάνει τα πάντα» στα καταστήματά της.

Δωρεές εις μνήμην Ευχαριστούμε θερμά την κυρία Κατερίνα Μωραΐτη για τη δωρεά ποσού 150,00 ευρώ, που προσέφερε στο έργο του WWF Ελλάς, εις μνήμην Μάκη Βορίδη. Εκφράζουμε τα συλλυπητήριά μας. Μπορείτε να καταθέσετε τη δωρεά σας στους παρακάτω λογαριασμούς του WWF Ελλάς: Εθνική Τράπεζα: Αρ. Λογαρ/μού:104/48044064 Alpha bank: Αρ. Λογαρ/μού:1010020020-21025 Eurobank: Αρ. Λογαρ/μού: 0026-0101-59-0100114688

Θέλουμε να παραδώσουμε ένα Ζωντανό Πλανήτη στις επόμενες γενιές! Όλοι μας θα επιθυμούσαμε να γνωρίζουμε ότι, μετά το πέρασμά μας από αυτό τον κόσμο, τα αγαπημένα μας πρόσωπα, η οικογένεια και οι φίλοι μας, θα συνεχίσουν να απολαμβάνουν έναν υγιή και ζωντανό πλανήτη. Ένας από τους πιο σημαντικούς τρόπους για να δείξουμε έμπρακτα την υποστήριξη και το πάθος μας για την προστασία του πλανήτη και για κάθε μορφή ζωής που φιλοξενεί, είναι να κάνουμε μια δωρεά, ή να αφήσουμε ένα «κληροδότημα» στο WWF Ελλάς, στη διαθήκη μας. Όταν ο Elio και η Xiaoqing συνταξιοδοτήθηκαν, αποφάσισαν να αφήσουν πίσω τη ζωή στις Βρυξέλλες και να εγκατασταθούν μόνιμα στη χώρα μας. Αγόρασαν ένα κτήμα κοντά στις Μηλιές του Πηλίου και ανακαίνισαν μόνοι τους ένα μικρό σπιτάκι που υπήρχε στο κτήμα, χωρίς τις καθημερινές πολυτέλειες (ηλεκτρικό, τηλέφωνο) που στις πόλεις θεωρούμε δεδομένες. Αγαπούν, απολαμβάνουν και σέβονται τη μοναδική Ελληνική φύση. Πριν λίγους μήνες ο Elio μας έστειλε ένα ηλεκτρονικό μήνυμα γνωστοποιώντας την επιθυμία της γυναίκας του αλλά και του ίδιου να κληροδοτήσουν την περιουσία τους στο WWF Ελλάς. Χωρίς πολλά λόγια, μας εξέθεσαν την επιθυμία τους και μας ζήτησαν να επικοινωνήσουμε μαζί τους για να οργανώσουν τα διαδικαστικά. Αποφεύγουν τις μετακινήσεις προς αστικά κέντρα και έτσι τους επισκεφτήκαμε εμείς. Λίγο καιρό μετά τη γνωριμία μας, μας ενημέρωσαν ότι είχαν επισκεφτεί συμβολαιογράφο και ότι προχώρησαν σε όλες τις απαραίτητες διαδικασίες έτσι ώστε να εξασφαλίσουν ότι η επιθυμία τους θα γίνει πραγματικότητα. Η ευθύτητά τους, η αγάπη τους για την Ελλάδα και το περιβάλλον αλλά και η γενναιοδωρία τους, μας συγκινεί ιδιαίτερα. Ελπίζουμε να καταφέρουμε να τους επισκεφτούμε ξανά και θέλουμε να εκφράσουμε τη μεγάλη μας ευγνωμοσύνη για την εμπιστοσύνη που δείχνουν, με την κίνησή τους αυτή, στο έργο του WWF Ελλάς. Αν θέλετε περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα κληροδοτημάτων του WWF Ελλάς, μην διστάσετε να επικοινωνήσετε με την Κατερίνα Τριανταφύλλου στο τηλέφωνο 210-3314893, ή την ηλεκτρονική διεύθυνση: k.triantafillou@wwf.gr

Κάποτε ήταν κοινό σε ολόκληρη την Ελλάδα και επικηρυγμένο ως επιβλαβές, σήμερα κινδυνεύει με εξαφάνιση. Ο λόγος για το μεσαίου μεγέθους σαρκοφάγο τσακάλι (Canis aureus), του οποίου ο συνολικός πληθυσμός δεν ξεπερνά τα 1000 άτομα, με την κατανομή του στον ελλαδικό χώρο να εμφανίζεται γεωγραφικά ασυνεχής και κατακερματισμένη. Μάλιστα, η Ελλάδα είναι η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα με βιότοπους τσακαλιών, όπου οι πληθυσμοί τους τα τελευταία χρόνια διαρκώς μειώνονται. Τα στοιχεία αυτά αναφέρονται μεταξύ άλλων στην έρευνα «Μελέτη των πληθυσμών τσακαλιού (Canis aureus) σε Χαλκιδική και Πελοπόννησο» που πραγματοποιήθηκε από το WWF Ελλάς σε συνεργασία με την περιβαλλοντική οργάνωση για την άγρια ζωή και τη φύση ΚΑΛΛΙΣΤΩ, το διάστημα 2008-2009. Οι δύο οργανώσεις κατέγραψαν τους εναπομείναντες πληθυσμούς τσακαλιών και τις απειλές που αντιμετωπίζουν σε δύο σημαντικές περιοχές εξάπλωσής τους, Χαλκιδική και Πελοπόννησο, εκτιμώντας μεταξύ άλλων και την επίδραση των καταστροφικών πυρκαγιών των ετών 2006-2007.

Μέχρι το 1990 το τσακάλι συγκαταλεγόταν στα «επιβλαβή είδη», και οι πληθυσμοί του δέχτηκαν ισχυρό πλήγμα από την επικήρυξη που ίσχυε την περίοδο 1974-1981 όταν περισσότερα από 7.000 ζώα θανατώθηκαν. Έκτοτε η εξάπλωσή του έχει περιοριστεί σημαντικά. Πλέον απαντάται μόνο στην Πελοπόννησο, τη Σάμο, τη Χαλκιδική, την περιοχή Βιστωνίδας και τη Φωκίδα, ενώ απομονωμένες ομάδες εντοπίζονται στον Έβρο και την Κεντρική Μακεδονία. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας και σε σύγκριση με την παλαιότερη απογραφή του 200001, ο πληθυσμός των τσακαλιών στην Χαλκιδική έχει μειωθεί κατά 50% και πλέον έχει διασκορπιστεί σε 11 μικρές (1-2 άτομα) και 3 μεγάλες ομάδες (χωρίς να υπολογίζεται ο μη καταμετρημένος πληθυσμός του Αγίου Όρους). Στην Πελοπόννησο, ο συνολικός ελάχιστος πληθυσμός δεν ξεπερνά τα 229 άτομα, κατανεμημένα σε 77 ομάδες. Το 85% του πληθυσμού εντοπίζεται στη νότια Πελοπόννησο, με επίκεντρο το νομό Λακωνίας. Ο νομός Μεσσηνίας παρουσιάζει την πιο ομοιόμορφη και συνεκτική κατανομή πληθυ-

Ωστόσο, όπως προκύπτει από την έρευνα, οι πυρκαγιές δεν είχαν καταλυτική επίδραση στους πληθυσμούς του, τόσο σε Πελοπόννησο όσο και Χαλκιδική. Οι απειλές που είχαν εντοπιστεί ήδη από το 2001 συνεχίζουν αμείωτες: κατακερματισμός και αλλοίωση βιοτόπων εξαιτίας της εντατικοποίησης της γεωργίας και της επέκτασης των οικιστικών εκτάσεων, εγκατάλειψη των παραδοσιακών γεωργόκτηνοτροφικών δραστηριοτήτων που θα μπορούσαν να το στηρίξουν διατροφικά, χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων - που έχει πλέον πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις - και συγκρούσεις με τροχοφόρα οχήματα. Καθώς μικρές ομάδες ή οικογένειες τσακαλιών απομονώνονται, οι πληθυσμοί του ζώου γίνονται όλο και πιο τρωτοί στις ανθρώπινες και φυσικές πιέσεις. Οι δύο περιβαλλοντικές οργανώσεις τονίζουν ότι αν δεν ληφθούν επαρκή μέτρα προστασίας, το τσακάλι θα αντιμετωπίσει άμεσα κίνδυνο εξαφάνισης στην Ελλάδα. Πέρα από την ανάγκη θεσμικής προστασίας, για τη διαφύλαξη των πληθυσμών του τσακαλιού και την ανάκαμψη του είδους είναι απαραίτητο να προωθηθούν άμεσα δράσεις διατήρησης και αποκατάστασης των βιοτόπων του, περιορισμού των τροχαίων ατυχημάτων, αλλά και ενισχύσεις των αγροτών μέσω γεωργόπεριβαλλοντικών μέτρων για τη διαφύλαξη της άγριας πανίδας.

Φωτογραφία: Xρήστος ΒΛΑΧΟΣ

22

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

Διαβάστε ηλεκτρονικά τον Ζωντανό Πλανήτη στην ανανεωμένη ιστοσελίδα της οργάνωσης: www.wwf.gr

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

3


Επιχειρήσεις Αγαπητοί φίλοι, Το φετινό καλοκαίρι μαζί με τη σκέψη της ξεγνοιασιάς των διακοπών, έφερε και την «καυτή» εποχή των δασικών πυρκαγιών. Τη στιγμή που ολοκληρώνεται το τεύχος αυτό, δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν το φετινό καλοκαίρι θα ξαναζήσουμε τις ίδιες τραγικές σκηνές του προηγούμενου καλοκαιριού ή ακόμα χειρότερα του 2007. Προφανώς όλοι το απευχόμαστε. Δεν φτάνουν όμως τα ευχολόγια. Το WWF, με συνέπεια και μεγάλη επιμονή εντοπίζει τις αδυναμίες, και θίγει τα κακώς κείμενα του σημερινού συστήματος δασοπροστασίας. Παράλληλα, με την ίδια επιμονή και προσοχή, προτείνουμε λύσεις, δίνοντας ολοκληρωμένες προτάσεις προς την Πολιτεία και τους αρμόδιους φορείς. Οι ευθύνες και παραλείψεις του περίφημου «κράτους» στα θέματα προστασίας του περιβάλλοντος είναι δεδομένες. Μην ξεχνάμε όμως και τον ρόλο που μπορούν να παίξουν οι ευαισθητοποιημένοι και ενεργοί πολίτες στην ανατροπή αυτής της κατάστασης. Στο τεύχος που κρατάτε στα χέρια σας, αποφασίσαμε να αφιερώσουμε το βασικό μας «θέμα» στις εθελοντικές ομάδες δασοπροστασίας και δασοπυρόσβεσης. Οι άνθρωποι αυτοί, οργανωμένοι και ακροβολισμένοι σε όλα τα μήκη και πλάτη της χώρας, βοηθούν καθοριστικά στην προστασία του δασικού μας πλούτου. Επιλέγουν τη συμμετοχή ως στάση ζωής. Τους αξίζουν θερμά συγχαρητήρια και τους οφείλουμε όλοι την ευγνωμοσύνη μας. Ας ευχηθούμε όλοι, φέτος τα πράγματα να είναι καλύτερα από πέρυσι. Αντλώντας αισιοδοξία από το λαμπρό παράδειγμα των εθελοντών, ας σκεφτούμε εμείς τι είναι αυτό που μπορούμε να κάνουμε για να πιάσουν οι ευχές μας τόπο.

Τριμηνιαία έκδοση του WWF Ελλάς

Ευχαριστούμε:

Φωτογραφία Εξωφύλλου: © Σ. Ε. Π. Π. Αστυπάλαιας.

Για την συμβολή τους στη διεξαγωγή της Φωτογραφικής Έκθεσης «Οι θησαυροί της Ελληνικής φύσης» τους:

Tεύχος 19, Ιούνιος - Ιούλιος - Αύγουστος 2010

ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ WWF Ελλάς, Φιλελλήνων 26, 105 58 Αθήνα, τηλ.: 210 33 14 893, fax: 210 32 47 578

© Αndrea Βonetti

ΕΚΔΟΤΗΣ-ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Δημήτρης Καραβέλλας Φιλελλήνων 26, 105 58 Αθήνα, τηλ.: 210 33 14 893, fax: 210 32 47 578 ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΚΤΗΣ Γιώργος Βελλίδης ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Δημήτρης Καραβέλλας, Θεοδότα Νάντσου, Ιάσονας Κάντας, Άννα Κάββουρα, Γιώργος Βελλίδης, Μαρίτα Παντέρη, Μάριος Βόντας. Σ’ αυτό το τεύχος συνεργάστηκαν: Έμιλυ Κερν, Δέσποινα Τζιάλλα, Γιώργος Παξιμάδης, Κίμωνας Παντελίδης, Ηλίας Τζηρίτης. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ-ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ-ΣΚΙΤΣΑ Μάριος Βόντας ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ ΜΙΧΑΛΗΣ ΟΡΦΑΝΟΣ ΑΕΒΕ, Γραφικές Τέχνες, Έβδομη οδός 9, ΒΙΟ.ΠΑ. Άνω Λιοσίων 133 41 τηλ.: 210-2513308, fax.: 210-2532526 © Copyright WWF Greece, 2010.

www.andreabonetti.com • Andrea Bonetti για τη διάθεση των φωτογραφιών. • Μουσείο Ηρακλειδών για τη φιλοξενία. • Φωτογραφικό Εργαστήριο Ελευθέριου Στριλιγκά

για τη δωρεάν εκτύπωση των φωτογραφιών.

• ΙΚΕΑ για τη δωρεά των κορνιζών. • Κουρέλας Α.Ε. για την προσφορά βιολογικών τυριών. • Κτήμα Πατεριανάκη για την προσφορά βιολογικών

κρασιών.

• La Chocolatiere για την προσφορά του εξοπλι-

σμού και του προσωπικού που υποστήριξε την εκδήλωση.

Για αναδημοσίευση κειμένων από τον ΖΩΝΤΑΝΟ ΠΛΑΝΗΤΗ απαιτείται προηγουμένως άδεια του εκδότη. Η αναδημοσίευση φωτογραφιών απαγορεύεται. Καλοκαίρι 2010

Δημήτρης Καραβέλλας

Ευχαριστούμε την εταιρεία Μιχάλης Ορφανός ΑΕΒΕ - Γραφικές Τέχνες για τη δωρεάν εκτύπωση του περιοδικού!

για ένα ζωντανό πλανήτη 2

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

Ο Zωντανός Πλανήτης τυπώνεται στο πιστοποιημένο FSC χαρτί Era Silk 130 gsm της Sappi. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφτείτε την ιστοσελίδα: www.sappi.com

Διαβάστε ηλεκτρονικά τον Ζωντανό Πλανήτη στην ανανεωμένη ιστοσελίδα της οργάνωσης: www.wwf.gr

Διαβάστε ηλεκτρονικά τον Ζωντανό Πλανήτη στην ανανεωμένη ιστοσελίδα της οργάνωσης: www.wwf.gr

ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ

23


ζωντανός

Τριμηνιαία έκδοση του WWF Ελλάς

πλανήτης Τεύχος 19

Ιούνιος - Ιούλιος - Αύγουστος 2010

Το Θέμα είναι:

Αυτοί που «καίγονται»!

Όλα παίρνουν ζωή πάνω στο χαρτί Με φυσικό τρόπο Ένα καλά διαχειριζόμενο δάσος μας προσφέρει μια πληθώρα από οφέλη. Αποτελεί ένα φυσικό περιβάλλον, ένα μέρος όπου έρχεται κανείς σε επαφή με τη φύση και από το οποίο εμπνέεται, είναι μια φυσική αποθήκη νερού και άνθρακα, λειτουργεί ως ένα πανίσχυρο φίλτρο αέρα. Επιπλέον, παρέχει πρώτες ύλες από ξύλο οι οποίες είναι απαραίτητες για πολλά χρήσιμα προϊόντα. Ένα από αυτά είναι το χαρτί μας. Ακόμα και μετά τη χρήση, οι ίνες των χαρτιών μας μπορούν να χρησιμοποιηθούν ξανά και ξανά (πιθανόν και πάλι για την κατασκευή χαρτιού, ίσως για την κατασκευή χαρτοκιβωτίων ή ακόμα και ως μονωτικό υλικό). Όταν τελικά, μετά από πολλές ανακυκλώσεις και το πέρασμά τους από διάφορες μορφές προϊόντων, οι ίνες φθαρούν και μικρύνουν, τότε μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως βιοκαύσιμο για την παραγωγή πράσινης ενέργειας.

Η πρωτοβουλία της Sappi Life with Print παρουσιάζει συναρπαστικές μελέτες (case studies) και βέλτιστες πρακτικές (best practices) από τους μετόχους των μέσων μαζικής ενημέρωσης, μέχρι τους επαγγελματίες της επικοινωνίας και της διαφήμισης. Διαβάστε περισσότερα για τη δέσμευση της Sappi να κινητοποιήσει τους τομείς του ντιζάιν και των εκτυπώσεων ώστε να χρησιμοποιούν το χαρτί ως το βασικό μέσο επιλογής στη σειρά των παρακάτω τίτλων

'%%*9^gZXiBV^a^ci]ZbZY^Vb^m '%%+7gdX]jgZh8ViVad\jZh^ci]ZbZY^Vb^m '%%,>ciZgcZi>ciZ\gVi^dc^ci]ZbZY^Vb^m '%%-8dgedgViZ8dbbjc^XVi^dc^ci]ZbZY^Vb^m '%%.:c\V\^c\CZl<ZcZgVi^dch^ci]ZbZY^Vb^m '%&%HjhiV^cVW^a^in^ci]ZbZY^Vb^m

Τι προϊόν!

Απευθυνθείτε τώρα στην ηλεκτρονική διεύθυνση LifeWithPrint@sappi.com για να ζητήσετε το δωρεάν αντίτυπο σας ή επισκεφθείτε τον διαδικτυακό τόπο μας www.sappi.com

Σκουπείδη της θάλασσας www.wwf.gr

Πως φτάνουν τα απόβλητά μας στη θάλασσα;

Κωδ.: 7869

Ζωντανος πλανήτης - τεύχος 19  

Το τριμηνιαίο περιοδικό του WWF σε ηλεκτρονική μορφή

Advertisement