Page 1

Amersfoorts

naar

Nieuw Peil Startnotitie beleidskader Cultuur 2008 – 2015

www.amersfoort.nl/cultuurstad


naar Nieuw Amersfoorts Peil Startnotitie beleidskader Cultuur 2008 – 2015


Colofon naar Nieuw Amersfoorts Peil Startnotitie beleidskader Cultuur 2008 – 2015 Oplage: 600 Uitgave: sector Welzijn, Sociale Zekerheid en Onderwijs hoofdafdeling Maatschappelijke Ontwikkeling Eindredactie/productie: Communicatie WSO Vormgeving: KEES bureau voor grafisch ontwerp Fotografie: Showband Juliana (pag. 1), Kunstlimo (pag. 2) Yves Igielski (pag. 3) Laswerk (pag. 4) d’Amor (pag. 5) Henk van den Bosch (pag. 6) Gonneke de Haan (pag. 7) Drukwerk: Printing www.amersfoort.nl/cultuurstad april 2007

Nieuw elan in cultuur Met deze startnotitie openen wij de discussie over de nieuwe kaders voor het gemeentelijke cultuurbeleid in de periode 2008 tot en met 2015. Het is tenslotte al weer acht jaar geleden dat de Raad de cultuurnota Stijl van de Stad heeft vastgesteld. Op cultuurgebied hebben we sindsdien veel bereikt en in gang gezet. Cultuur heeft de afgelopen jaren in Amersfoort aan betekenis gewonnen. Populair gezegd: “Amersfoort is cultureel opgebloeid”. En die bloei willen wij behouden, koesteren en doorzetten. Niet alleen om de waarde die de cultuur in zichzelf heeft, ook om haar sociaal maatschappelijke functie en de economische spin-off. Een bloeiende stad floreert bij een rijk cultureel leven! In de komende periode willen wij nieuw elan geven aan de culturele ontwikkeling van Amersfoort. Een nieuwe zwengel aan het gemeentelijk cultuurbeleid. De prioriteiten opnieuw afwegen, doelstellingen en kaders herbenoemen en aansluiten bij nieuwe trends en ontwikkelingen. Die afwegingen willen wij niet alléén maken. Maar juist en vooral in samenspraak met de Raad, de betrokkenen in het culturele veld en uiteraard met een ieder in de stad die geïnteresseerd en/of betrokken is. Want het is tenslotte zo dat het culturele veld met name de initiatieven neemt, de inwoners van de stad hiervan kunnen genieten, de bedrijven zich eraan verbinden, wij dit proces faciliteren en de Raad daarvoor de kaders stelt. Burgermeester en wethouders van de gemeente Amersfoort

3


Bouwen aan een culturele stad Wij zullen het jaar 2007 benutten om tot een nieuwe kadernota te komen voor het gemeentelijke cultuurbeleid in de periode 2008-2015. Dit is de periode waarin Amersfoort nog flink bouwt en uitdijt, van nu zo’n 140.000 inwoners naar straks zo’n 160.000. Economisch gaat het (gemiddeld) goed met de stad en haar inwoners. Het opleidingsniveau is hoog. Kenmerkend in de komende jaren blijft het relatief grote aantal jonge Amersfoorters; ca. 32% van de inwoners is jonger dan 25 jaar. De stad wordt ook in toenemende mate het domein van studenten. Daarnaast is er een groeiende groep van “jonge senioren”, veelal actief (ook in het vrijwilligerswerk) en breed geïnteresseerd. De snelle groei van Amersfoort geeft automatisch een grote dynamiek. Wij zien vele nieuwe inwoners die zich met elan in deze stad vestigen. Met de wil om aan de ontwikkeling van deze stad deel te nemen en bij te dragen. Het klimaat in onze stad is ondernemend en initiatiefrijk. Amersfoort is ook een creatieve stad. Historie en nieuwe ontwikkeling staan in spannend contrast naast elkaar. Het aanzien van de stad is er één van kwaliteit. De cultuursector weerspiegelt dit beeld. Tegelijkertijd moeten we er voor waken dat kwaliteit niet leidt tot brave degelijkheid; dat er ruimte blijft voor talent; stimulans voor particulier initiatief; prikkel voor culturele ondernemerszin; beloning voor samenwerking; aandacht voor betrokken bedrijven; historisch besef en artistieke ambitie. Het cultuurbeleid van de komende acht jaar blijft wat ons betreft die positieve kanten van Amersfoort stimuleren.

Vertrekpunt voor een nieuw beleidskader In het huidige beleidskader Stijl van de Stad staan drie hoofddoelstellingen centraal: • de culturele infrastructuur op peil, • meer vraaggestuurd aanbod, en • de stad als podium. Wij hebben de afgelopen jaren volop ingezet om aan deze ambities uitwerking te geven. Er zijn flinke stappen gezet: investeringen in gebouwen, nieuwe culturele functies toegevoegd, organisaties op een hoger plan getild, het subsidiestelsel verder ontwikkeld en kunstopdrachten gerealiseerd. Op beleidsniveau hebben wij de afgelopen jaren aanvullende visies uitgebracht op deelgebieden als het bibliotheekwerk, de museale basisvoorzieningen, cultuureducatie

in het basisonderwijs, festivals en evenementen. In de Cultuurbrief 2005 (bij de toenmalige begroting) hebben wij onze prioriteiten nogmaals benoemd en uitgebreid met aandacht voor Amersfoort Festivalstad en Broedplaats Amersfoort. In het collegeprogramma voor de periode 2006-2010 hebben wij ons als doel gesteld het cultureel profiel van Amersfoort verder te versterken. Met het accent op cultuurdeelname, diversiteit van culturele initiatieven en het stimuleren van de informele cultuur. Iedereen in Amersfoort moet de mogelijkheid hebben om met kunst en cultuur in aanraking te komen. Naast de concentratie van de grote culturele voorzieningen in en rond de binnenstad, zien wij ruimte om op wijkniveau meer culturele activiteiten te ontplooien en voor iedereen zichtbaar te maken. Bij de ondersteuning van culturele initiatieven ligt de prioriteit bij jongeren - één van de blikvangers binnen Operatie Amersfoort Jong festivals en musea. Daarnaast willen wij onderzoek doen naar de toekomst van de Flint en de ontwikkeling van de andere podia in de stad. Het raadsprogramma voor 2006 t/m 2010 benoemt als prioriteit “.. de diversiteit van culturele initiatieven (museale functies, festivals en ruimte voor jongeren)…”. Daarnaast wil de Raad voor de komende periode “...de versterking van de infrastructuur vooral richten op breedtecultuur en informele cultuur (relatie met creatieve stad, culturele broedplaatsen)…”. De monumentenzorg en de archeologie blijven als zelfstandige aamdachtsgebieden in het beleidskader Cultuur buiten beschouwing. Hiervoor hebben wij apart een toekomstvisie opgesteld, die ook apart van dit beleidskader met de Raad (en andere betrokkenen) wordt besproken.

Thema’s in het nieuwe beleid Op basis van het voorgaande komen wij tot een vijftal thema’s die wij relevant vinden om de komende maanden uit te werken. Deze thema’s vormen naar ons idee de hoofdlijnen waarlangs het cultuurbeleid van de komende periode vorm moet krijgen. Wij willen rond de vijf thema’s in gesprek gaan met betrokkenen in het veld, in expert meetings. Hierbij willen wij ook deskundigen van buiten Amersfoort uitnodigen om de discussies meer inhoud te geven. Per thema hebben wij specifieke vraagpunten benoemd, die in de gesprekken aan bod zullen komen. Uiteindelijk zullen wij de inbreng uit de diverse gesprekken betrekken bij de kadernota cultuur. In deze nota staat onze visie centraal op de richting waarin wij de cultuursector in Amersfoort willen ontwikkelen én wat daarbij de focus van het gemeentelijke cultuurbeleid voor de komende acht jaar is.

5


Thema 1. Cultuur dichterbij Hier past de ondertitel “iedereen doet mee”. En dan met name aandacht voor de doelgroepen jongeren, ouderen en de allochtone inwoners van onze stad. Betrek hen meer bij het bestaande aanbod. Maar ook, geef ruimte en stimuleer wat onder de groepen leeft. Dit vraagt wellicht ook om andere vormen van programmering, of meer ambitie op het vlak van cultuurmarketing. Een kleine 14% van de inwoners is van niet-westerse afkomst. Onder hen relatief veel jeugd. In de cultuurdeelname bij de grote gesubsidieerde instellingen blijft deze groep relatief achter. In de Amersfoortse jeugdcultuur, met name de (pop)muziek, lijkt aansluiting veel natuurlijker te verlopen. Amateurkunst staat aan de basis van cultuurdeelname. Het verenigingsleven is daar een onderdeel van, het cursorische aanbod en het buurtinitiatief zijn andere aspecten van een levendig amateurkunstklimaat. Cultuurdeelname heeft ook iets te maken met wat wel genoemd wordt “culturele competentie”. De liefde voor kunst wordt bijvoorbeeld in belangrijke mate bepaald door het milieu waarin men opgroeit. Cultuureducatie in vooral het onderwijs kan een belangrijke bijdrage leveren aan de ontwikkeling van ieders ‘culturele competentie’, het respecteren van andere culturen, het waarderen van de kwaliteit van de eigen leefomgeving, en niet in de laatste plaats het ontdekken van de eigen creativiteit en talent. De culturele instellingen in Amersfoort en de Amersfoortse scholen voor basisen voortgezet onderwijs dienen op dit vlak samen te werken. Dit alles brengt ons tot de volgende vragen:

Vraag- en discussiepunten 1.

Hoe kunnen wij culturele doelgroepen meer betrekken? Zijn culturele wijkdagen bijvoorbeeld een oplossing? Hoe kunnen we de rol van cultuurmarketing versterken? Is het aanbod van de basisvoorzieningen wel breed genoeg? Is prijs van invloed op de deelname?

2.

Welke functie heeft amateurkunst? En welke plaats neemt amateurkunst bij de doelgroepen in?

3.

Zijn vrijwilligers bij culturele instellingen en organisaties noodzaak of een gouden greep?

4.

Draagt cultuur bij aan de identiteit van een wijk?

5.

Met cultuureducatie wordt de basis gevormd voor (latere) cultuurdeelname. Hier valt nog een wereld te winnen in Amersfoort. Het Cultureel Canon Amersfoort? Wat gaan we er aan doen?

6.

Welke rol kan de digitale wereld spelen in het bereikbaar maken van kunst?

Openbare debatten met experts Data

• woensdag 25 april, 14.30 - 17.00 uur: over cultuureducatie (vraag 5) • donderdag 26 april, 20.00 - 22.00 uur

Locaties

Raadszaal, stadhuis

7


Thema 2. Talentvol Amersfoort In de Cultuurbrief 2005 benoemden wij de “Broedplaats Amersfoort”. Wij zien jongeren op serieuze wijze hun kunstzinnige talenten in deze stad onderzoeken en ontwikkelen. Sommigen breken door op landelijk niveau. Tegelijkertijd is er de vraag naar voldoende perspectief om deze ontwikkeling door te zetten. Biedt Amersfoort voldoende ruimte om vrij aan de gang te gaan? Is het spoorwegemplacement de culturele vrijplaats? Amersfoort kent geen cultuurprijzen of stipendiaregelingen, los van het te waarderen publieke initiatief voor de grafische prijs en het opdrachtenbeleid. De stad ontbeert hogeschoolopleidingen voor de kunsten om doorgroei te bevorderen (behalve de mediatechnologie, maar hier ligt het accent sterk op de technische kant van het vak). Sinds het vertrek van de academie is er nauwelijks instroom geweest van nieuwe (beeldend) kunstenaars in de stad.

Vraag- en discussiepunten 1.

Talentontwikkeling: hoe kunnen we zaaien en oogsten?

2.

Hoe maken we Amersfoort aantrekkelijk voor jonge kunstenaars?

3.

Zijn er relaties te leggen met (kunstvak)opleidingen binnen en buiten Amersfoort?

4.

Hoe liggen de kansen met de multimediatechnologie en de ICT-sector?

Openbaar debat met experts datum

• woensdag 18 april, 20.00 - 22.00 uur

locatie

Raadszaal, stadhuis

9


Thema 3. Amersfoort van binnen naar buiten Wij mogen ons als stad rijk rekenen met een groot aanbod van culturele festivals en evenementen in de buitenlucht; op straten, op pleinen, in parken, op het water. Geboren uit particulier initiatief, gedragen door vele vrijwilligers, mede ondersteunt door het Amersfoorts bedrijfsleven. Maar de grenzen zijn bereikt van wat (milieutechnisch) kan en mag in de binnenstad. De markten beperken tevens de bespeelbaarheid van het stadshart. Nieuwe ruimte gloort aan het toekomstige Eemplein. Diverse festivals in de stad floreren en tonen expansiekracht. Nieuwe evenementen dienen zich aan. Wij willen openstaan voor vernieuwing van festivalformules, zonder dat wij direct meer subsidie verstrekken aan extra evenementen. Amersfoort 750 wordt in 2009 hĂŠt stadsfeest. Daarnaast is er de uitnodiging van de provincie en stad Utrecht om mee te doen aan de viering van de Vrede van Utrecht. Niet alleen de buitenevenementen kleuren het stadsbeeld en dragen bij aan de regionale en landelijke uitstraling van de stad. De culturele basisvoorzieningen (Flint, bibliotheek, Scholen in de Kunst, Theater de Lieve Vrouw, het poppodium, Archief Eemland, de musea) vervullen in toenemende mate ook een regionale culturele functie. Bovendien heeft Amersfoort een naam opgebouwd als het gaat om kunst in de openbare ruimte, om architectuur en om stedenbouw.

Vraag- en discussiepunten 1.

Hoe kunnen we vernieuwing brengen in het culturele evenementenpalet in zomer en winter?

2.

Is er ruimte voor meer evenementen, of is de overlast maximaal? En gaat een braderie voor op bijvoorbeeld een opera in de buitenlucht?

3.

Hoe vergroten we de samenhang tussen de buitenevenementen en de programmering binnen de culturele instellingen?

4.

Hoe creĂŤren we synergie tussen de evenementen, het bedrijfsleven en de ondernemers in de binnenstad?

5.

Wat doet Amersfoort voor cultuur in de regio? Welke kansen biedt de groeiende regionale betekenis? Heeft de Amersfoortse cultuur kans op (inter)nationale uitstraling?

6.

Amersfoort staat op de kaart wat betreft de kunst in de openbare ruimte en vernieuwende architectuur. Willen wij hierop blijven inzetten met kunstopdrachten in Vathorst, Eemcentrum en met kunst in de wijken?

Openbaar debat met experts datum

maandag 23 april, 20.00 - 22.00 uur

locatie

Raadszaal, stadhuis

11


Thema 4. Creatief ondernemen De overheid subsidieert in principe datgene wat niet of onvoldoende door de markt wordt gedragen. Wij zien veel cultuuraanbod dat niet, of slechts zeer beperkt, gesubsidieerd wordt (zoals film, popmuziek, boekhandels, musicals en beeldende kunst). Initiatiefnemers weten vaak op eigen kracht de noodzakelijke (financiële) ondersteuning te verkrijgen van bedrijven, via fondswerving en slimme samenwerking. Die ondernemersmentaliteit en dat klimaat willen wij in de stad behouden. Daarvoor willen wij prikkels inbouwen in ons beleid. Teveel zien wij om ons heen dat culturele initiatieven aan het “subsidie-infuus” van de lokale en de rijksoverheid zijn terechtgekomen en daarvan volledig afhankelijk zijn. Op onze beurt dient ons subsidiesysteem niet te star te zijn, maar juist de nodige flexibiliteit te hebben om snel op kansrijke initiatieven in te spelen. Het Amersfoortse bedrijfsleven speelt bij deze discussie een prominente rol. Amersfoort scoort hoog op de ladder van “creative cities in Holland”. Vanuit het bedrijfsleven zijn bijvoorbeeld bijzondere initiatieven ontstaan als B-Art en het plan voor een Culturele Ontwikkelings Maatschappij Amersfoort. Het onderwijs biedt ook kansen; een voorbeeld is het Mediaplaza.

Vraag- en discussiepunten 1.

Hoe zorgen we ervoor dat Amersfoort een aantrekkelijke stad is voor culturele ondernemers?

2.

Hoe kunnen we de samenwerking/synergie tussen de creatieven en het bedrijfsleven stimuleren? Doet cultureel Amersfoort mee aan de creatieve stad?

3.

Hoe kunnen we met onze subsidieregelingen flexibel inspelen op nieuwe culturele initiatieven? Hoe houden we een (groter) deel van het gemeentelijk cultuurbudget flexibel inzetbaar?

4.

Hoe kunnen we het bedrijfsleven blijven betrekken?

Openbaar debat met experts i.s.m. B-Art datum

donderdag 19 april, 17.00 - 19.00 uur

locatie

Golden Tulip Berghotel, Utrechtseweg 225

13


Thema 5. Culturele infrastructuur op N.A.P. (Nieuw Amersfoorts Peil) Eigenlijk is dit het doortrekken van onze ambitie om de culturele infrastructuur van Amersfoort op het peil te brengen van een stad van 160.000 inwoners. Belangrijke stappen hebben we daarin de afgelopen jaren al gezet. Komende periode wordt er een van oogsten, met feestelijke openingen van bijvoorbeeld Theater de Lieve Vrouw, KadE/nieuwbouw rijksdienst Archeologie, Cultuurhistorie en Monumenten, het Eemplein/Eemhuis, en het ICO-cluster. Maar zijn we dan klaar? De toekomst van De Flint is nog onbepaald. Wij maken nog dit jaar een uitwerking van de drie mogelijke toekomstscenario’s zoals vastgesteld in de Raad. De museale “collectie Amersfoort” ontbeert een permanent depot. Een evenwichtige spreiding van bibliotheekvoorzieningen over de stad is aan de orde als het Eemhuis haar deuren opent. Thema 5 betreft bovendien meer dan alleen “het stapelen van stenen”. Ook het op peil houden van de organisaties, het ontwikkelen van de programmering en een verdere verbreding van het aanbod van de culturele basisvoorzieningen zijn aandachtspunten.

Vraag- en discussiepunten 1.

Hoe dient het cultureel voorzieningenniveau van Amersfoort eruit te zien in 2015?

2.

Wat doen we in de toekomst met De Flint?

3.

Hoe gaan we verder met museum Amersfoort in C? Is er samenhang met het Mondriaanhuis?

4.

Wat is een wenselijke spreiding van bibliotheekvoorzieningen over de stad?

5.

Gaat de bibliotheek open op zondag?

6.

Wat is de plaats/het profiel van de culturele voorzieningen in Vathorst in relatie tot het bestaande aanbod in de stad?

Slotdebat

‘Wat is het Nieuw Amersfoorts Peil?’

datum

maandag 14 mei, 20.00 - 22.00 uur

locatie

Raadszaal, stadhuis

15


Uitwerking en planning van het beleidstraject Voordat wij de bovenstaande thema’s uitwerken tot een concept-cultuurnota, willen wij hierover in gesprek gaan met betrokkenen en deskundigen van binnen en buiten Amersfoort. Wij organiseren daarvoor een aantal thema-bijeenkomsten in de periode april en mei. Die bijeenkomsten hebben uiteraard een openbaar karakter, maar wij nodigen hiervoor ook gericht betrokkenen uit. Wij hebben ook een speciale website opengesteld: www.amersfoort.nl/cultuurstad. Op deze site is (naast de al genoemde informatie) voor iedereen ruimte om zijn of haar mening te geven over de kaders van het gemeentelijke cultuurbeleid. Op 15 mei sluit deze eerste fase van informatie vergaren. Wij willen vervolgens de inbreng verwerken. Wij verwachten rond de zomer met een concept-kadernota voor het cultuurbeleid 2008-2015 te komen. Deze geven wij vervolgens vrij voor inspraak. Tot slot zullen wij in oktober de concept-kadernota met de inspraakreacties voor besluitvorming aanbieden aan de Raad.

Financiën Hier brengen wij nog zeer beknopt het financiële kader in beeld zoals dat nu in de meerjaren begroting van de gemeente is opgenomen tot en met 2010 voor het programma Cultuur. In de gemeente begroting is voor cultuur (excl. Monumentenzorg, archeologie en archief) ruim 13 miljoen euro opgenomen (ca. 4 % van de totale gemeentebegroting). Ruim 1 miljoen hiervan zit als kapitaallast vast in de begroting. Zo’n 11 miljoen euro keren wij uit aan subsidies voor de culturele basisvoorzieningen. Een 600.000 euro verstrekken wij als meerjarige subsidie aan culturele festivals en diverse culturele initiatieven. Voor incidentele subsidies is structureel 425.000 euro beschikbaar, verdeeld over de diverse “fondsen”.


Cultuurnota Nieuw Amersfoort Peil  

begeleiding productie: Wieneke Wolthuis

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you