Issuu on Google+

Zambia Miloso 2012

Postbus 129 | 8470 AC WOLVEGA | telefoon 0561 614857 | www.worldservants.nl


Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

2


Jaarthema Door de veranderingen is „Little Big Change‟, het jaarthema van 2012, helemaal van toepassing op World Servants. Als drager voor alle inhoudelijke onderdelen is het ook een goede kapstok gebleken om het verhaal van World Servants aan op te hangen, want „Serving changes everything‟. Waarom? World Servants is een beweging van doeners die gelooft in de kracht van dienstbaarheid en deelnemers in staat stelt te ontdekken dat dienen er toe doet. Door een context te bieden waarin dienstbaarheid duurzame verandering teweeg brengt in het leven van anderen én dat van henzelf, zien ze dat het waardevol is om woorden om te zetten in daden. Het navolgen van Jezus‟ voorbeeld maakt Zijn liefde manifest en levert een bijdrage aan de bouw van Gods Koninkrijk op aarde. In alle gebrokenheid is het onze troost dat ook met bescheiden middelen en op kleine schaal een groot effect bereikt kan worden. Hoe? Door samen de (werk)handschoen(en) op te pakken, samen te zweten en samen oplossingen te verwezenlijken, biedt World Servants een „training dienen‟ aan iedereen die betrokken raakt. En enthousiasmeren we iedereen die meekijkt. Door niet alleen het eigenbelang, maar ook dat van de ander voor ogen te hebben, wordt een concrete ontwikkelingsvraag van een lokale gemeenschap omgezet in gelegenheid om dienstbaarheid in praktijk te brengen. Om dit voor iedereen bereikbaar te maken, zijn de activiteiten laagdrempelig en vereisen ze geen specifieke kwaliteiten. Bovendien zorgt World Servants er voor dat deelnemers op een zinvolle en leerzame plaats concreet aan de slag kunnen en dat dit duidelijk zichtbaar en duurzaam nut heeft. Wat? Groepen Nederlandse vrijwilligers werken zo mee aan bouwprojecten in ontwikkelingslanden en ervaren wat dienstbaarheid inhoudt door hoop te geven en iedereen recht te doen. Belangrijkste gebeurtenissen 

 

Deelnemers en projecten|742 deelnemers hebben deelgenomen aan een World Servantsproject; daarnaast hebben 29 deelnemers deelgenomen aan 2 projecten waaraan World Servants ondersteuning heeft verleend. In 15 projectlanden zijn 33 projecten gerealiseerd. De projecten maakten deel uit van plaatselijke onderwijs-, gezondheidszorg-, huisvesting- en sanitatieprogramma‟s. Interim directie|Per 1 november 2012 is directeur Els Nijman opgevolgd door een interim directie die bestaat uit de voormalige bestuursleden Jan Bosman en Riek Lock. Nieuwe ontwikkelingen|Doordat het begrootte deelnemersaantal niet werd gehaald, voor India geen visa werden afgegeven en de inkomsten achterbleven, is World Servants dit jaar aanzienlijk op de reserves ingeteerd. Het managementteam heeft ingezet op vernieuwing om het tij te keren.

Er is met veel energie gewerkt om de missie en doelstellingen van World Servants te realiseren. Daar willen we naast God alle partners, deelnemers, vrijwilligers en kantoormedewerkers hartelijk voor bedanken. P. Rozeboom voorzitter

Riek Lock-Hasselaar interim directie

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

Jan Bosman interim directie

3


1.

6

1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 1.9

Grondslag Visie Missie Kernwaarden Motto Ontwikkelingen in de organisatie Strategisch beleid Personeel en huisvesting Vooruitblik 2013

2.

6 6 6 6 7 7 8 12 12 13

2.1 2.2 2.3 2.4

Deelnemerswerving Fondsenwerving Communicatie Werving en selectie stafleden

3.

13 14 16 18 19

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10

World Servants-concept Vorming en training Vorming in 2012 Training in 2012 Overzicht projecten Landen Veiligheid Partnerorganisaties Voorbereidingsreizen Verdeling investeringen per sector en continent

4.

19 19 20 20 21 22 23 24 25 26 27

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14

Meer kinderen naar school in Bolivia Verbetering onderwijs in Ecuador Water en wonen: Dominicaanse Republiek Meer kinderen naar school in Haïti Onderwijs, water en sanitatie in EthiopiË Gezondheidszorg en onderwijs in Ghana Intercultureel leren in Kenia Samen voor betere scholen in Malawi Verbetering onderwijs in Sierra Leone Verbetering leefomstandigheden in Tanzania Beter onderwijs en gezondheidszorg in Zambia Ondersteuningstraject Youth for Christ South Africa Onderwijs in India Sociaal maatschappelijke projecten in OekraÏne

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

27 29 31 32 33 34 39 39 43 45 45 48 49 50

4


5.

53

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8

Onderscheid functies toezicht houden, besturen en uitvoeren Omgang met belanghebbenden Effectiviteit en efficiëntie Bestuur World Servants Internationaal (WSI) Bestuursleden Directie en staf Comité van aanbeveling Organigram

6.

53 54 55 57 57 58 58 58 59

6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 6.8 6.9 6.11

Balans per 31 december 2012 Staat van Baten en Lasten Kasstroomoverzicht Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Toelichting op de balans Toelichting op de Staat van Baten en Lasten Specificatie en verdeling kosten naar bestemming Begroting 2013 Bezoldiging directie Financiële rapportage per project

7.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

59 60 61 61 63 65 67 68 69 70 74

5


Stichting World Servants Nederland is een christelijke organisatie, opgericht op 15 juni 1988, die projecten organiseert op het gebied van ontwikkelingssamenwerking.

De basis voor het beleid en de activiteiten van World Servants is het Woord van God, de Bijbel. De stichting hanteert als grondslag de geloofsbelijdenis van de wereldwijde kerk zoals die in het Apostolicum is opgetekend.

Iedereen kan een bijdrage leveren aan het bouwen van een rechtvaardiger wereld. Daarom is het belangrijk dat mensen ontdekken hoe zij zichzelf kunnen inzetten tot welzijn van anderen.

World Servants wil, vanuit het geloof in Jezus Christus, mensen enthousiast maken en toerusten om zich dienstbaar in te zetten in deze wereld. World Servants doet dat door het uitsturen van teams die bouwprojecten realiseren in ontwikkelingslanden: scholen, klinieken, huizen en waterprojecten. Deze bouwprojecten zijn onderdeel van programma's van lokale partnerorganisaties en dragen bij aan het blijvend verbeteren van de levensomstandigheden van een hele gemeenschap. Zowel het bouwen als het overige programma, waarin thema's als armoede, praktisch geloven en omgaan met cultuurverschillen een rol spelen, vinden plaats in nauwe samenwerking met de plaatselijke bevolking. Deelnemers hebben zo de kans om daadwerkelijk te ervaren wat dienstbaarheid inhoudt.

We willen ons laten leiden door de Bijbel als norm voor ons leven. Daarom zijn de volgende kernwaarden voor World Servants essentieel om elkaar op aan te spreken: Christusgericht We willen ons werk voor World Servants doen vanuit het geloof in en vanuit de liefde van Jezus Christus. Dienen We willen in navolging van Jezus Christus dienstbaar zijn aan elkaar en aan alle betrokkenen bij World Servants en daarin een voorbeeld zijn voor anderen. Samenwerking We willen op alle fronten streven naar optimale samenwerking, met mensen en organisaties in Nederland en in de landen waar we werken - met respect voor mensen en cultuurverschillen. Samenwerken doen we omdat we ervan overtuigd zijn dat we samen meer kunnen dan alleen; samenwerking is geen keuze maar een roeping. Kwaliteit We willen betrouwbaar zijn in alle aspecten van ons werk.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

6


Ontwikkeling We willen dat de potentie in elk mens en elke situatie de kans heeft om zo veel mogelijk tot ontwikkeling te komen. Enthousiasme We willen dat alle activiteiten van World Servants met een aanstekelijk enthousiasme worden uitgevoerd.

Het motto van World Servants is ‘bouwen aan jezelf door te bouwen voor een ander’.

In 2012 is het jaarthema „Little Big Change‟ meer dan waar geworden. Na het eerste kwartaal werd duidelijk dat het aantal deelnemers achter zou blijven bij de begroting en dat de (project)giften ook lager zouden uitkomen. Het bestuur heeft toen met de directie besloten om nog dit jaar een groot bedrag te bezuinigen en voor 2013 naar een sluitende begroting toe te werken. Het managementteam werd gevraagd om zelf met een concreet voorstel te komen. Samen met een externe adviseur werd er gewerkt aan een scherpere analyse en een lijst met bezuinigingen om de begroting voor 2013 sluitend te maken. Dit betrof de korte termijn. Ook werd er diepgaand gesproken over de visie op de rol van World Servants in het Zuiden en hoe de huidige praktijk en richting van de organisatie zich daartoe verhield. Hierover was geen eenduidigheid binnen het managementteam en op de werkvloer. Dit betrof de langere termijn. Ondertussen werd ook aan het jaarplan voor 2013 gewerkt. De resultaten van de afgelopen twee jaar maakten het nodig om af te wijken van het strategisch plan 2011-2015. Vanwege het minder aantal deelnemers in 2011 en 2012 en het te verwachten aantal deelnemers in 2013 werd in plaats van de meerjarenbegroting het te verwachten resultaat van 2012 als basis voor de begroting van 2013 genomen. Om deze op nul te laten uitkomen, committeerde het managementteam zich aan de benodigde bezuinigingen en acties. Midden in dit proces liet directeur Els Nijman het bestuur weten dat ze haar taak wilde neerleggen. Zij voelde al langere tijd dat haar roeping intussen elders lag. Het managementteam, versterkt met Elise Elzinga als vertegenwoordiger van de afdeling kantoormanagement, overlegde vervolgens met een delegatie van het bestuur, bestaande uit Jan Bosman en Riek Lock, over hoe nu verder. De bestuursleden waren aangenaam verrast over de positieve wijze waarop het managementteam de nieuwe situatie tegemoet zag. Het managementteam kon toen al een gezamenlijke „droom‟ presenteren en gaf aan niet direct behoefte te hebben aan een fulltime nieuwe directeur, maar eerst vanuit vertrouwen in eigen kunnen, zelf een aantal zaken op te willen pakken. In de daarop volgende zomermaanden richtte Els Nijman zich op de ondersteuning van het team tijdens deze drukke periode. Jan Bosman en Riek Lock hebben onderwijl, als gemandateerde bestuursleden, gesprekken gevoerd met het managementteam en de voltallige afdeling projectmanagement, om zicht te krijgen op de verschillende visies ten aanzien van de gewenste rol van World Servants in het algemeen en in het Zuiden in het bijzonder. Toen duidelijk werd dat de vragen die binnen projectmanagement leefden, organisatiebrede vragen waren, zijn twee leden van het managementteam en twee leden van projectmanagement aangewezen om op die vragen antwoorden te formuleren vanuit bestaand beleid en eventuele overblijvende onduidelijkheden of conflicterende zaken in kaart te brengen. Dit proces is voorspoedig verlopen en de conclusie was dat de visie en missie in het beleid niet altijd consequent zijn doorgevoerd waarStichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

7


door richting in de organisatie ontbrak. Deze bevindingen zijn met betrokkenen, het managementteam en het bestuur besproken en zullen verwerkt worden in toekomstig beleid. Intussen hadden de betrokken bestuursleden veel inzicht in het organisatieproces. Daarom is besproken om Jan Bosman en Riek Lock, na het vertrek van Els Nijman, per 1 november in te zetten als interim-directie. Hiermee zouden zij hun huidige rol voor een afgebakende periode voortzetten, maar dan niet langer als bestuursleden. Beiden gaven aan hiertoe mogelijkheden te hebben, wanneer dit vanuit het bestuur en het managementteam werd gesteund. De aanstelling was voorlopig tot eind juni 2013 waarna er geĂŤvalueerd zou worden. Inmiddels is deze verlengd tot eind december 2013. De interim-directie heeft de opdracht om samen met het managementteam de stand van zaken op te maken, de nodige efficiencyslagen door te voeren, de overgang naar de raad van toezicht/raad van bestuur structuur te maken en een profiel voor de beoogde opvolger op te stellen. Dit alles met als resultaat dat de visie en de missie van de organisatie helder verwoord, eenduidig doorgevoerd en zodanig verankerd zijn in het beleid, de organisatiecultuur, de werkwijze en de externe communicatie dat gericht een opvolger geworven, aangesteld en ingewerkt kan worden. Daarnaast hebben zij de opdracht om de organisatie weer op koers te krijgen. Door organisatiebreed de afdelingen tegen het licht te houden, op medewerkersniveau taken te herschikken en waar nodig op afdelingsniveau te herstructureren, kwam er veel nieuwe energie in World Servants en is nu al duidelijk dat de weg omhoog gevonden is.

Hier volgen in het kort de bereikte resultaten en belangrijkste ontwikkelingen tijdens 2012 in het kader van de drie strategische beleidskeuzes.

1.

Beheerste groei van het aantal deelnemers van in totaal 7% per jaar

Geplande groei deelnemers van alle World Servants activiteiten: Jaar

Aantal deelnemers strategisch plan Aantal deelnemers gepland

Gerealiseerd

2010

960

960

954

2011

978

978

808

2012

1081

960

771

Uit deze tabel blijkt hoeveel planning en realisatie voor alle World Servants activiteiten de afgelopen twee jaar uit elkaar zijn gaan lopen. Op basis van wat in 2011 is gerealiseerd, betreft de planning voor 2012 al een bijstelling van het strategisch plan 2011-2015. Het verschil zou anders nog veel groter zijn geweest. Als dit voor de verschillende doelgroepen en projecten wordt uitgesplitst, ontstaat echter een ander beeld. Het is interessant dat bij jongeren in 2011 het aantal deelnemers de planning van het strategisch plan 2011-2015 ver overtreft. In 2012 blijft het aantal deelnemers achter bij deze planning, maar voor 2013 wordt het geplande deelnemersaantal bij jongeren weer gewoon gehaald. Dit is des te opmerkelijker vergeleken met de andere doelgroepen die het over het algemeen slecht doen. Uitzonderingen zijn volwassenen in 2012 en bewustwordingsreizen in 2011. Bij de projecten op maat (POM) en de bewustwordingsreizen is World Servants voor de deelnemerswerving afhankelijk van de betreffende samenwerkingspartner in het Noorden. Dat deze steeds meer moeite hebben de groepen vol te krijgen, heeft mogelijk te maken met de individuele aanmelding van de deelnemers.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

8


jongeren*

AANTAL DEELNEMERS totaal bewustregulier* POM wording***

volwassenen*

strat. reali- strat. reali- strat. realiplan satie plan satie plan satie

modules

TOTAAL

strat. reali- strat. reali- strat. reali- strat. realiplan satie plan satie plan satie plan satie

2010

490

549

191

155

681

704

150

87

67

68

90

95

960

954

2011

498

607

203

119

701

726

120

3

67

64

90

15

978

808

2012

506

482

217

205

723

687

120

23

88

32

150

29

1081 771

2013** 506

515

238

744

150

88

180

1162

2014

506

261

767

150

110

210

1237

2015

513

276

789

180

110

240

1319

jongeren*

AANTAL PROJECTEN totaal bewustregulier* POM wording***

volwassenen*

strat. reali- strat. reali- strat. realiplan satie plan satie plan satie

modules

TOTAAL

strat. reali- strat. reali- strat. reali- strat. realiplan satie plan satie plan satie plan satie

2010

17

17

6

7

23

24

5

4

3

3

3

3

34

34

2011

16

19

6

5

22

24

4

0

3

3

3

1

32

28

2012

16

16

7

7

23

23

4

1

4

2

5

2

36

28

2013**

16

17

7

23

5

4

6

38

2014

16

8

24

5

5

7

41

2015

16

9

25

6

5

8

44

* inclusief 'grote groepen' ** aantal deelnemers per 28-02-2013 *** Verdiepingsprojecten + Indepth reizen

2.

Samenwerking met partners in het Noorden en het Zuiden

Zuiden (Kritische) Succesfactor 1. Impact van bouwprojecten vergroot door ondersteuning programma partner 2. Met subsidies en fondsenwerving worden de benodigde gelden voor programmaondersteuning verkregen 3. Langdurige samenwerking met partnerorganisaties in het Zuiden 4. Capabele partnerorganisaties 5.Handhaven aantal projectlanden

Prestatie-indicator Aantal capabele partners met hiervoor geschikt programma Percentage van het beschikbare projectbudget Aantal afgesloten MoU‟s (Memorandum of Understanding) Aantal partnerorganisaties dat aan hoge criteria voldoet Aantal projectlanden

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

Norm 2015

Realisatie 2012

Max. 7 (2015)

In 2011 en 2012 betreft dit 4 partners (Bolivia, Sierra Leone, Malawi en Ghana)

Max. 20 % (2015)

In 2012 is dit 20,1% (totaalbedrag is € 140.750,-)

9

8 MoU‟s

12

7

13

11 projectlanden in 2012. Projectlanden door samenwerking met andere (NL) partners: Brazilië, Kenia, Tanzania en Zuid-Afrika (nieuw in 2012). Afbouwlanden: India en na 2013 geen projecten meer in de Dominicaanse Republiek.

9


     

Met de partners wordt ernaar gestreefd om te gaan werken op basis van een meerjarenprogramma. Bij zeven partners is dit inmiddels het geval. In 2012 is met partnerorganisatie CCAP Synod of Zambia een MoU afgesloten. Hierdoor is het aantal partners waarmee een MoU is afgesloten toegenomen tot acht. Het jaar 2012 is voor partner POM uit Bolivia het tweede jaar van de pilot. Ook startte de tweejarige pilotfase van de nieuwe partner in Ethiopië: EKHC. Landen waarin de activiteiten afgebouwd worden, zijn: Egypte (2009 laatste project), Jamaica (2011), Brazilië (2009, de OSFA in Ocara), India (2013) en de Dominicaanse Republiek (2014). Aangezien de partners onderling verschillend zijn, wordt er, afhankelijk van hun niveau en vraag, gewerkt aan de verbetering van het projectmanagement. Dit betreft een meerjarenplan met bijlagen, rapportages (financieel en beschrijvend), de aanvragen en de monitoring. Het programma van partner MCCH in Ecuador is geëvalueerd.

Noorden (Kritische) Succesfactor

Prestatie indicator

Norm 2015

Realisatie 2012

1. Samenwerking met andere organisaties als ‘onderaannemer’ binnen hun programma’s

Aantal samenwerkingen

Maximaal 4

2. Samenwerking met andere organisaties op strategisch niveau (meerdere vormen van samenwerking met 1 partner)

Aantal samenwerkingen

2-3

In 2012: Dorcas, Tear, Woord en Daad. Red een Kind ondersteund bij de voorbereidingen van de projectreis naar Zambia. In kader van samenwerkingscontract met Leger des Heils een POM met hun eigen partner gefaciliteerd. Project met Woord en Daad uitgesteld naar 2013 en vervolgens afgelast i.v.m. te weinig deelnemers. Samenwerkingsproces op strategisch niveau met Tear beëindigd. De operationele samenwerking wordt onveranderd voortgezet.

World Servants legt zich er op toe om met zo veel mogelijk relevante christelijke organisaties en koepelorganisaties in Nederland contacten te onderhouden. Daarbij wordt ook steeds overwogen op welk gebied er samengewerkt kan worden.  

   

 

World Servants heeft het lidmaatschap van de Evangelische Alliantie (EA) opgezegd. Lid van Prisma en in 2012 ook van coPrisma. Leden van coPrisma participeren in de ICCO alliantie. In 2012 is in dit verband veel tijd besteed aan activiteiten die gericht waren op de verdere uitwerking van het programmatisch (samen)werken in zowel het Noorden als het Zuiden binnen de MFS-subsidies. World Servants is de coördinator voor het onderwijsprogramma in Ghana. World Servants is deelnemer aan het Internationale en Nederlandse MICAH-netwerk. World Servants is lid van het Genootschap van Fondsenwervende Instellingen en het Instituut voor Sponsoring en Fondsenwerving (ISF). World Servants is één van de participerende organisaties in „Time to Turn‟. Met Tear werkt World Servants samen op basis van een in 2008 ontwikkeld businessplan. De samenwerking betreft het stimuleren van bewustwording en internationaal diaconaat in de Nederlandse christelijke samenleving. In 2012 heeft daarom Kenia Indepth (KE112) plaatsgevonden. India Indepth ging vanwege de visum problemen niet door. Ook is er een gezamenlijk project uitgevoerd met een partner van Tear (BEM) in Brazilië. Met Dorcas werd opnieuw een project uitgevoerd in Tanzania. De samenwerking met Woord en Daad is voortgezet. Na Sierra Leone werden in 2010 en 2011 gezamenlijk projecten gerealiseerd met partner GCPDO in Zambia. Het in 2012 geplande project in Sierra Leone is uitgesteld naar 2013 en vervolgens afgelast in verband met te weinig deelnemers.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

10


3.

Optimaliseren van de actieve betrokkenheid van vrijwilligers in de organisatie a. Begeleiding van vrijwilligers en het bieden van groeikansen bij World Servants.

    

In de World Servants Project Raad (WSPR) worden alle aspecten van de projecten vanuit diverse disciplines doorgesproken en de werkwijze van de vrijwilligersteams op elkaar afgestemd. De training tijdens het staftrainingsweekend wordt voor het overgrote deel gegeven door de vrijwilligersteams, als onderdeel van hun werkcyclus (plannen maken, materiaal klaarmaken, trainen, project en evaluatie). Alle hoofdleiders van de projecten waren in 2012, op één na, vrijwilliger. Er zijn vijftien vrijwilligersteams. Elf van deze teams draaien met een eigen voorzitter die in dat geval verantwoordelijk is voor de taken van het team. Afhankelijk van de taken van de teams zijn er bij vergaderingen ook kantoormedewerkers aanwezig. Daarnaast werken ieder jaar tientallen vrijwilligers op incidentele basis mee.

De teams: Taakgebied (v=eigen voorzitter)

Naam

Functie

Automatiseringsteam

Beheer en uitbreiding hard- en software kantoor

Createam

Voorbereiding voorbereidingsweekend en festival

Automatisering en applicatieontwikkeling Staf, vorming en training (v)

Cultuurteam

Ondersteuning stafleden cultuur

Staf, vorming en training (v)

Evenemententeam

Ondersteuning grote evenementen

Staf, vorming en training (v)

Hoofdleidersteam

Ondersteuning hoofdleiders

Staf, vorming en training (v)

Kantoorvrijwilligers

Werkzaam binnen alle taakgebieden van de organisatie

Diverse, voornamelijk kantoormanagement

Kinderwerkteam

Ondersteuning stafleden kinderwerk

Staf, vorming en training (v)

Medisch team

Ondersteuning medische stafleden

Staf, vorming en training (v)

Productieteam

Ondersteuning techniek grote evenementen

Staf, vorming en training (v)

Redactieteam

Verantwoordelijk voor Worldserver en teksten op de website

Werving en communicatie

Set-upteam

Projecten in de landen en overdracht aan stafleden

Projectmanagement (v)

Technisch team

Ondersteuning technische stafleden

Projectmanagement (v)

Toerustingsteam

Ondersteuning stafleden op geestelijk gebied

Staf, vorming en training (v)

Trainersteam

Ondersteuning stafleden in teambuilding en leidinggeven

Staf, vorming en training (v)

Webteam

Verantwoordelijk voor internetsite

Communicatie (inhoud), automatisering (techniek)

b. Het uitbouwen van de mogelijkheden met plaatselijke World Servants-groepen. 

   

De plaatselijke groep wordt steeds belangrijker om deelnemers te werven (men meldt zich minder snel individueel aan). Daarnaast brengen de deelnemers een groot bedrag extra bijeen voor de afbouw van de projecten. De extra inkomsten die via plaatselijke groepen binnen kwamen bedroegen € 102.067 (€ 113.465,- in 2011). Het aantal plaatselijke groepen daalt vanaf 2008 en gaat gelijk op met de daling van het aantal deelnemers, maar is in 2012 voor het eerst weer licht gestegen. De gemiddelde grootte van plaatselijke groepen is de afgelopen jaren redelijk stabiel en ligt rond de 8 – 9 personen. Voor het starten van nieuwe plaatselijke groepen richt World Servants zich vooral op jongerenwerkers in de kerken met de slogan „biedt jongeren een World Servants ervaring‟. Daarnaast wordt gestuurd op de continuïteit van de plaatselijke groepen. Het percentage dat blijft doorgaan lag op 52% ( 60% in 2011). Hierbij kan worden opgemerkt dat plaatselijke groepen nu vaker een jaar overslaan. Het coachingsysteem van de plaatselijke World Servants-groepen (iedere groep van meer dan vijf deelnemers krijgt een kantoormedewerker toegewezen) is verder geconsolideerd.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

11


Buiten de zestien stafmedewerkers op het kantoor in Wolvega en de interim directie zijn er geen betaalde krachten actief. In 2012 werd er gewerkt met een kantoorteam van gemiddeld 13,3 FTE. Er zijn gedurende het jaar een aantal stafwisselingen geweest:   

Vertrokken: directeur (Els Nijman) en medewerker fondsenwerving (Jan-Jacob Hoefnagel). Interne verschuiving/benoeming: teamleider kantoormanagement (Elise Elzinga) is lid geworden van het managementteam. Sinds 2012 worden financieel beheer en applicatieontwikkeling aangestuurd door de teamleider kantoormanagement. In 2012 zijn geen nieuwe medewerkers aangesteld.

Begin 2010 is begonnen met het gebruik van het automatiseringspakket Pluriform. In 2012 is gewerkt aan de ontwikkeling van de projectmodule in Pluriform. Deze zal in 2013 worden geïmplementeerd. Het werk van World Servants kan alleen maar tot stand komen dankzij de grote groep vrijwilligers die erbij ingeschakeld is. Hierdoor komt er ook meer knowhow in de organisatie, waardoor deze minder kwetsbaar is. Er zijn, naast de deelnemers, 375 vrijwilligers (stafleden en hoofdleiders meegerekend) die regelmatig activiteiten uitvoeren voor World Servants. Hieronder vallen bijvoorbeeld ook plaatselijke groepsleiders en vrijwilligers die in de projectlanden de projecten voorbereiden (set-up medewerkers). Er werken veel vrijwilligers in verschillende teams met een speciale taak of als vaste vrijwilliger op kantoor. In 2012 hebben vier stagiaires voor verschillende taakgebieden op het World Servants-kantoor gewerkt.

In 2012 werd voor het tweede jaar volgens het strategisch meerjaren plan „Samen opbouwend‟ (2011-2015) gewerkt. Dit plan is in 2010 goedgekeurd en evenals het jaarplan 2012 op de website te downloaden. Toen is zo goed mogelijk rekening gehouden met de recente interne en externe ontwikkelingen. Zowel in 2011 als in 2012 bleven de deelnemersaantallen echter achter bij de begroting, terwijl voor 2012 al rekening werd gehouden met wat in 2011 is gerealiseerd (zie paragraaf 1.7). Voor 2013 is dit opnieuw gebeurd en ook nu is het voor de volwassenen nog onzeker of de planning zal worden gehaald. Mede dankzij extra inspanningen om meer jongeren te werven (zie paragraaf 2.1) is voor hen de oorspronkelijke doelstelling voor 2013 wel gehaald (zie paragraaf 1.7). Plaatselijke groepen en mond-tot-mond reclame geven de beste resultaten en deze worden nu ook voor volwassenen intensiever ingezet. Op grond van nieuwe ontwikkelingen kan het plan zo nodig jaarlijks worden bijgesteld. Als gevolg van de in paragraaf 1.6 genoemde veranderingen is er voor gekozen dit pas in 2013, samen met de geplande tussenevaluatie, te doen. We constateren dat het niet over de hele linie hetzelfde is en dat extra inspanningen lonen. Daarom richt de werkwijze zich nu, zowel wat betreft de werving van deelnemers als van fondsen, meer op waar het wil bewegen dan op de oorspronkelijke plannen. Daarnaast wordt er ingezet op het met nieuwe middelen bereiken van nieuwe doelgroepen en het ontwikkelen van nieuwe producten.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

12


Verdeling deelnemers over de verschillende soorten projecten: Aantal deelnemers per soort project

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

16-24 jaar

476

485

503

600

496

520

506

390

385

16-30 jaar

31

0

0

0

32

-

24

51

28

21-30 / 21-40 jaar

54

67

58

54

39

-

45

33

38

21+ / 25-75 jaar

37

27

92

92

142

197

155

119

130

30 jaar en ouder

103

133

60

67

0

-

-

-

-

51

41

75

84

196

93

68

3

23

0

0

0

0

133

92

61

197

138

752

753

791

897

1.038

902

859

793

742

POM /ICT Grote groep Totaal

Aantal deelnemers begroting versus realisatie 1200 1000 800 600

Begroting Aantal dln

400 200 0 2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

In 2012 gingen 742 deelnemers met een World Servants-project mee. Dit zijn er 51 minder dan in 2011 en 108 minder dan begroot. Vooral het aantal deelnemers aan de zomerprojecten (jongeren) bleef achter bij de begroting. Jongeren hikken aan tegen de hoge deelnemersbijdrage en de tijd die het kost om actie te voeren. Wanneer er ĂŠĂŠn of twee enthousiaste twintigers of volwassenen zijn die het voortouw nemen in een kerk of plaats, zie je dat jongeren aanhaken. In 2012 was 73% van de deelnemers aangesloten bij een plaatselijke groep. Daarom wordt bij deelnemerswerving ingezet op het starten van nieuwe plaatselijke groepen en het behouden van bestaande groepen.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

13


Het aantal deelnemers aan de voor- en najaarsprojecten in 2012 was substantieel hoger dan in 2011 en benaderde het begrootte aantal. Opvallend is dat het percentage volwassenen dat voor het eerst meeging met een World Servants project is gestegen van 35% naar 58%. Zowel het hogere aantal volwassen deelnemers als het hogere percentage dat voor de eerste keer meeging, is te danken aan twee zogenaamde „grote groepen‟ met volwassenen uit Bodegraven en Hoogeveen. Vanaf 2008 loopt het aantal deelnemers geleidelijk maar gestaag terug. We hadden gehoopt om deze neergang te stoppen in 2012, maar dat is helaas niet gelukt. In 2011 hebben we ons vooral gericht op de werving van volwassenen. Uit de deelnemersenquête van volwassen deelnemers uit 2012 blijkt dat bijna de helft van de volwassenen met een project meegaat omdat vrienden of bekenden meegaan. Bij de werving van volwassenen stimuleren we oud-deelnemers om in hun netwerk deelnemers te werven en samen met hen op project te gaan. Om meer jongeren te werven voor de World Servants-projecten zijn we in 2012 begonnen met het benaderen van jeugdwerkers in kerken. Onder het motto „biedt jongeren een World Servantservaring‟ roepen we jeugdwerkers op om een World Servants-groep (plaatselijke groep) te starten in hun gemeente of woonplaats. World Servants is een goede aanvulling op het jeugdwerk in kerken en de impact op de jongeren en de kerk is groot. Om de jeugdwerkers te bereiken hebben we ze in 2012 een mailing verstuurd, adverteren we in kerkelijke bladen en proberen we redactionele artikelen geplaatst te krijgen in deze bladen. In het blad Opbouw, waarin het Nederlands Gereformeerd Jeugdwerk een rubriek heeft, heeft eind 2012 een artikel over World Servants gestaan. Wervingsactiviteiten De werving komt voornamelijk tot stand door mond-tot-mond reclame. Daarnaast gebeurt dit via de website en de projectbrochure. Ook worden er door het hele land, met hulp van vrijwilligers, presentaties gegeven. Daarnaast is World Servants met een stand aanwezig op verschillende evenementen, festivals en beurzen (Christelijk Vakantieplein, Festival 316, Opwekking, EOJongerendag, Xnoizz Festival en JOP Coach Live). Deze activiteiten worden ondersteund door advertenties in christelijke (jongeren)bladen zoals Ronduit Insite, Nieuwe Koers, Weet en kerkelijke bladen (Centraal weekblad, Kerkblad voor het Noorden, Opbouw). Internet (worldservants.nl) en social media spelen een steeds belangrijkere rol bij de werving van deelnemers. Daarom is World Servants actief op Facebook en Twitter. Daarnaast is in 2012 gestart met de ontwikkeling van een nieuwe website die halverwege 2013 gelanceerd zal worden. De nieuwe site biedt veel mogelijkheden om deelnemers te werven en is gekoppeld aan de social media.

Het jaar 2012 was teleurstellend voor de fondsenwerving. De inkomsten uit fondsenwerving zijn met ca. € 64.000,- teruggelopen (- 13%) en liggen weer op het niveau van 2007 en 2008. De terugval was het grootst bij de projectmatige giften (- € 47.836,-) en wordt grotendeels verklaard door minder toekenningen van stichtingen en fondsen. Veel stichtingen en fondsen, die jaarlijks een bijdrage leverden aan de financiering van World Servants-projecten, stopten hier mee of verlaagden hun gift.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

14


Algemene giften Projectmatige giften

Jaar

Vaste donateurs

Mailingen

Overige algemene giften

Totaal

2007

218.835

73.112

50.482

109.058

451.487

2008

229.751

81.627

49.334

82.282

442.994

2009

326.070

89.485

38.012

79.038

532.605

2010

344.261

83.316

33.189

61.955

522.721

2011

335.764

78.586

33.273

65.192

512.815

2012

287.928

73.057

28.061

59.245

448.291

600.000 500.000 400.000

overige alg. giften

300.000

mailingen

200.000

vaste donateurs

100.000

projectmatige giften

0 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Overige algemene giften De overige algemene giften zijn teruggelopen, vooral de giften van de bedrijven en kerken. De financiële en economische crisis trekt een zware wissel op het bedrijfsleven waardoor het niet te verwachten is dat de giften van bedrijven in 2013 zullen stijgen. Om de giften uit kerken te verhogen, zullen kerken in 2013 actief benaderd worden. De meeste deelnemers zijn aangesloten bij een kerk en voeren daar ook actie. Via die acties dragen kerkleden substantieel bij aan de deelnemersbijdragen van de deelnemers uit hun gemeente. Verder zoekt World Servants actief de samenwerking met kerken om hen te interesseren voor een bijdrage aan de financieringsdoelen van de projecten. Mailingen In 2012 is hetzelfde aantal mailingen verstuurd als in 2011 (vier World Servers en één extra mailing). Waren we vorig jaar nog positief verrast dat de inkomsten op de mailingen gelijk bleven, in 2012 heeft de daling, die zich al jaren voordoet, zich voortgezet. De inkomsten uit mailingen zijn met ca. € 5.000,- gedaald tot € 28.061,-. In 2012 is een nieuw mailingplan gemaakt waarbij we doelgerichter gaan mailen. We willen minder algemene mailingen naar onze hele achterban sturen en meer mailingen naar specifieke doelgroepen in onze achterban met een geefvraag voor een concreet doel. Daarnaast zal in 2013 worden gestart met het benaderen van oud-deelnemers om de projecten in hun projectland te blijven steunen. Samen met een communicatie- en fondsenwervingadviesbureau gaan we de plannen uitwerken.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

15


Vaste donateurs In 2012 is het aantal vaste donateurs gedaald van 1295 naar 1235. De gemiddelde waarde per donateurs is licht gedaald van € 61,- naar € 59,-. In 2012 zijn er geen donateurwervingsacties gedaan. De donateurs ontvingen informatie via de World Server die vier keer per jaar verschijnt. World Servants is in gesprek met een adviesbureau op het gebied van fondsenwerving over de mogelijkheden om meer fondsen te werven bij particulieren. In 2013 zullen hier gerichte acties uit voortkomen. Projectmatige giften In 2012 zijn de giften voor projecten van stichtingen en fondsen aanzienlijk gedaald. Alle stichtingen en fondsen die in het verleden hebben gegeven, zijn aangeschreven en ook nieuwe stichtingen en fondsen. Helaas heeft dat niet geresulteerd in een goed resultaat. Eén van de oorzaken is dat steeds meer organisaties een beroep doen op de financiering van projecten door stichtingen en fondsen vanwege de teruglopende subsidiemogelijkheden bij de overheid. Ook weten steeds meer particuliere initiatieven de weg naar de stichtingen en fondsen te vinden. Gezien deze ontwikkelingen proberen we in 2013 de relatie met stichtingen en fondsen te intensiveren. Daarnaast zetten we er op in om met meer stichtingen en fondsen een meerjarige overeenkomst te sluiten. De extra deelnemersbijdragen zijn, gezien de economische crisis, redelijke op niveau gebleven. Voor World Servants zijn de extra deelnemersbijdragen een belangrijke financieringsbron voor de afbouw en inrichting van projecten. Daarom zal het huidige beleid, waarin plaatselijke groepen worden gestimuleerd om ook actie te voeren voor het financieringsdoel van de projecten, worden voortgezet. In 2012 waren er 68 plaatselijke groepen actief met een gemiddeld aantal deelnemers van 8,0 per groep. Dit zijn er 4 meer dan in 2011. Subsidies en institutionele fondsen In 2012 hebben we de samenwerking met Wilde Ganzen voortgezet. World Servants ontving voor drie programma‟s overheidssubsidies van het Ministerie van Buitenlandse zaken: MFS-subsidie voor het onderwijsprogramma van AGREDS (Ghana) en het onderwijsprogramma van CCAP Malawi en SBOSsubsidie voor het Changemaker programma. Voor twee programma‟s ontvingen we financiering van EO Metterdaad: het onderwijsprogramma van POM (Bolivia) en de onderwijsprojecten van YuvaLok (India). In 2012 werd één subsidieaanvraag ingediend voor een call van de Delegatie van de Europese Unie in Zambia, de Non-State Actors. Deze aanvraag, voo r het onderwijsprogramma van CCAP Zambia, werd afgewezen. Het aanvraagproces verliep goed, al was de tijdsdruk erg hoog en had onze intentie om op de call in te gaan beter gecommuniceerd kunnen worden met onze Nederlandse partners. World Servants is lid geworden van de in 2012 opgerichte vereniging coPrisma. Dit is een op financiering gerichte „dochter‟ van Prisma, een vereniging van christelijke ontwikkelingsorganisaties. coPrisma heeft het beheer van de MFS-subsidie overgenomen van Prisma en zal in de toekomst gebruikt worden om toegang tot financiering van de grotere donoren te krijgen.

Communicatieboodschap van World Servants De communicatie van World Servants is gericht op het verkrijgen van meer naamsbekendheid, de werving van deelnemers en het werven van fondsen. In 2012 had de afdeling communicatie een stagiaire voor vormgeving.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

16


World Servants heeft sinds haar oprichting de slogan 'bouwen aan jezelf door te bouwen voor een ander'. Hiermee willen we een tweeledige doelstelling laten zien: aan de ene kant concreet iets bereiken in een gemeenschap en iets doen voor een ander en anderzijds worden ook de deelnemers die meegaan opgebouwd. Deze slogan is een kapstok voor de communicatie en deze dubbele doelstelling komt ook in de verdere communicatie naar voren. Bij het neerzetten van de organisatie, gebruiken we ook de kernwaarden: Christusgericht, dienen, samenwerking, kwaliteit, ontwikkeling en enthousiasme. We gebruiken deze woorden om ons werk uit te leggen, zowel in woord als in beeld. Bijvoorbeeld: om de kernwaarde samenwerking uit te leggen, kiezen we voor een foto met zowel een deelnemer als iemand van de plaatselijke bevolking. Enthousiasme communiceren we onder meer door positief geschreven teksten en vrolijke foto's. De laatste jaren hebben de kernwaarden kwaliteit en ontwikkeling een grote rol gespeeld in onze communicatie. Speerpunt is dat we willen laten zien wat de resultaten in de projectlanden én in Nederland zijn. Ook brengen we naar voren dat onze projecten zowel in Nederland als in de projectlanden, goed georganiseerd zijn. Om dit te bereiken willen we bijvoorbeeld meer de impactverhalen uit de gemeenschappen vertellen. Deze verhalen worden door deelnemers verzameld tijdens het programmaonderdeel 'storytelling'. Hiervoor krijgen ze in juni een training. In 2012 is deze training verder ontwikkeld. Speerpunt voor 2012: deelnemerswerving De afdeling communicatie heeft zich in 2012 vooral gericht op deelnemerswerving. Er zijn diverse acties geweest om meer deelnemers te trekken, met name gefocust op de jongere doelgroep en op plaatselijke groepen. Belangrijk hierin was dat we eerder dan gebruikelijk begonnen zijn met de werving van jongeren. Eerst ging dit in september van start, nu al in juni. We brachten een flyer uit met de projecten van 2013 en deelden deze onder meer uit op de EO jongerendag en het Flevo Festival. Er zijn een aantal plaatselijke groepen ontstaan vanuit presentaties die door World Servants zijn gegeven. De projectbrochure voor de zomerprojecten, die we in september uitgaven, heeft meer informatie gekregen dan eerder. Fondsenwerving Er zijn een viertal Worldservers en een extra fondswervingsbrief samengesteld en gemaakt door de afdeling communicatie. Daarnaast is er begin september een extra kaart uitgegaan om zo extra fondsen te werven voor het project naar India, dat niet door kon gaan vanwege het niet verkrijgen van een visum. Social media We hebben veel geïnvesteerd in social media. Zo heeft onze Facebookpagina meer dan duizend volgers (facebook.com/worldservantsNL). Ook twitter (twitter.com/worldservants) is de duizendgrens gepasseerd. Deze volgers zijn hier gekomen door een zogenaamd viraal effect wat we hebben willen creëren. Dit doen we bijvoorbeeld door foto's van het voorbereidingsweekend uitsluitend op Facebook te posten, zodat deelnemers hier komen kijken, de foto's delen, taggen, enzovoorts. Dit zorgde rondom het voorbereidingsweekend voor een enorme groei in het aantal volgers. Een ander voorbeeld waarop wij social media inzetten is door op Facebook zogenaamde groepen aan te maken voor elke projectgroep voor 2013. Zo komen de groepen daar met elkaar in contact, wisselen informatie uit en maken kennis met elkaar. De groepen zijn bewust openbaar waardoor voor iedereen de mogelijkheid bestaat om te zien wie er met een project meegaat, zodat dit een beeld geeft van de samenstelling van de groep. Dit kan mensen motiveren om ook met dat project mee te gaan. Het aantal pageviews van de website lag in 2012 op 214.466 (ongeveer 350.000 in 2011). Wederom een daling omdat we meer en meer via social media communiceren. Advertenties Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

17


Jaarlijks maken we een uitgebreide advertentieplanning, waarin de doelgroepen, de media en de boodschap staan. Dit plan sluiten we zoveel mogelijk aan op de campagnes die we willen voeren. We plaatsen advertenties in kranten, magazines, als banner op websites of via Google AdWords. Persberichten In 2012 zijn er drie persberichten verzonden met als onderwerp:  Helft oud-deelnemers World Servants wil in Nederland aan de slag (naar aanleiding van het onderzoek van Ageeth Palland)  Afscheid van directeur Els Nijman  Aanstellen interim-directie Speerpunten voor 2013:  Meer vertellen over het 'waarom' van de organisatie: waarom doet World Servants wat ze doet?  het lanceren van de nieuwe website. Naast dat de website een moderne uitstraling krijgt, koppelen we de site ook aan social media.  Verder nadenken over het verhaal van World Servants en over de propositie. Dit doen we onder meer in samenwerking met een communicatie- en fondsenwervingadviesbureau.

De projecten van 2012 werden geleid door 142 stafleden, op één kantoormedewerker na, op vrijwillige basis. De mogelijkheid voor stafleden om zich al voor de start van het seizoen in te kunnen schrijven werpt vruchten af. In 2011 werd deze mogelijkheid voor het eerst geboden, in 2012 werd er nog breder gebruik van gemaakt. Deze werkwijze geeft vroeger inzicht in het aanbod van stafleden en maakt het mogelijk om stafleden en hoofdleiders beter te matchen. Op één staf na geven alle staven aan een prettige en opbouwende samenwerking ervaren te hebben. Eén staf heeft een lastige samenwerking gehad en heeft in het daaropvolgende natraject ondersteuning vanuit het kantoor gekregen.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

18


Projectstaf en partnerorganisaties stellen samen het projectprogramma op. Dit doen ze op basis van het World Servants-concept. Het World Servants-concept vormt de leidraad voor ieder project en is gebaseerd op de vier pijlers: bouwen, cultuur, geloven en persoonlijke ontwikkeling.

De projecten van World Servants doen we met inzet van honderden deelnemers. Hun inzet is zowel middel als doel: enerzijds maken de deelnemers de projecten mogelijk door hun inzet en hun fondsenwervingsactiviteiten. In de projecten kunnen de deelnemers een daadwerkelijke bijdrage leveren aan projecten die levensomstandigheden verbeteren. Anderzijds vormt deze inzet, en de daaruit voortvloeiende ontmoeting, de deelnemers tot dienstbare en verantwoordelijke wereldburgers. Dit maakt de deelnemers zelf ook onderdeel van het doel van de projecten. Om de inzet van de deelnemers effectief te maken, zowel voor het in het Zuiden te bereiken doel als de vorming van de deelnemers zelf, biedt World Servants een uitgebreid trainingsprogramma aan. Het programma is enerzijds de start van het vormingstraject en anderzijds een voorbereiding op de samenwerking met de lokale gemeenschappen. Als model voor het totale vormingstraject dat deelnemers doorlopen,gebruiken we de „transformatiecirkelsâ€&#x;:

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

19


Projectdoelen Alle deelnemers krijgen door het stellen van „persoonlijke projectdoelen‟ de kans om het programma van hun project zelf mede vorm te geven voor de vier pijlers bouwen, cultuur, geloven en persoonlijke ontwikkeling. In 2012 maakte de helft van de deelnemers (364) hiervan gebruik via de website van World Servants. In totaal stelden zij 1457 persoonlijke doelen, die voor het overgrote deel ook verwezenlijkt konden worden tijdens de projecten (NB: veel grote groepen gebruikten de methode van de projectdoelen wel, maar deden dat zonder de projectdoelenmodule op de website). Veel terugkerende doelen zijn: „ik wil graag intensief samenwerken met de lokale mensen en zo ontdekken wat hen bezighoudt‟, „ik wil graag iets betekenen voor de ander en ontdekken wat dat kan zijn‟, „ik wil de watervallen (of een andere toeristische attractie) bezoeken‟ of „ik ben gelovig opgevoed, maar het zegt me niet zoveel meer; ik wil ontdekken wat het inhoudt‟. GMG’s Het toerustingsteam heeft in 2012 het complete aanbod van GMG‟s (dagopeningmaterialen) thematisch geïndexeerd en kan daardoor een jaarlijks wisselend programma van dagopeningen aanbieden. Groepssamenstelling & het vormingsproces Er lijkt zich de afgelopen jaren een trend af te tekenen in de groepssamenstelling. Meerdere hoofdleiders geven aan dat in hun groepen een tweedeling lijkt te ontstaan tussen deelnemers waarvoor deelname aan het project een bewust gevolg is van hun christen-zijn en een groep voor wie geloven een volkomen onbekend thema is. In een aantal gevallen vormt dit een basis voor interessante interactie, terwijl andere hoofdleiders aangeven het hierdoor moeilijk te vinden om een vormingsprogramma aan te bieden waarin elke deelnemer mogelijkheden tot groei wordt aangeboden. Het hoofdleidersteam en het toerustingsteam zullen in 2013 verder onderzoeken op welke manier dit opgepakt kan worden. Draagvlakversterking De interactie tussen deelnemers en de lokale bevolking is één van de belangrijkste voedingsbodems voor een meer verantwoorde levensstijl en grotere betrokkenheid bij ontwikkelingssamenwerking. Om deze interactie zo goed, maar toch spontaan, mogelijk te laten verlopen zijn in de training in Nederland en tijdens het project enkele activiteiten toegevoegd die de interactie bevorderen. In 2012 en 2013 zijn twee onderzoekstagiaires bezig geweest met het verder uitdiepen van de mogelijkheden hiervoor, welke zoveel mogelijk geïmplementeerd zijn. Voorbeelden hiervan zijn de Life Skills training voor tieners in de Afrikaanse landen en de verbeterde trainingen voor cultuurstafleden. Afgelopen jaar hebben ruim 25 deelnemers de Life Skills training gevolgd en is deze uitgevoerd in vijf verschillende projectlanden. De training van de cultuurstafleden is meer gericht op het bevorderen van interactie tussen de deelnemers en de lokale bevolking, het doel is wederzijds leren van elkaar. De activiteiten binnen het cultuurprogramma worden hier door cultuurstafleden ook steeds meer op aangepast. In 2012 hebben 546 deelnemers dit programma gevolgd.

Kennismakingsprogramma staven grote groepen Nieuw in 2012 was een kennismakingsprogramma voor staven van grote groepen (GG). Elke GG-staf kreeg vroeg in het actieseizoen een kennismakingsprogramma aangeboden waarin het World Servants-concept werd besproken en intakegesprekken plaatsvonden. Resultaat is dat de verwachtingen van de staven (en daarmee de groepen) meer in lijn zijn met de opzet van de reguliere World Servants-projecten. Voorbereidingsweekenden voor volwassenen Na een geslaagde pilot in 2011 hebben in 2012 alle (op één na) volwassenengroepen een voorbereidingsweekend in plaats van twee zaterdagen gehad. De reacties daarop waren, net als bij de pilot, Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

20


zeer positief. Het „weekend‟ (vrijdagavond en zaterdag) biedt meer ruimte voor informele ontmoeting en draagt daardoor sterker bij aan teamvorming. Het voorbereidingsweekend is onderdeel van onze doelstelling om het product voor volwassenen beter af te stemmen op de doelgroep. Het programma van het weekend gaat, veel meer dan bij de jongeren, in op achtergrondinformatie over de projecten en de projectlanden. Hierin spelen de setup-medewerkers een grote rol. Voorbereidingsweekend voor jongeren Hoogtepunt van de voorbereiding voor de zomerdeelnemers is het trainingsweekend in mei. 546 Deelnemers kwamen 5 en 6 mei naar Summercamp Heino om hun andere projectgenoten en de stafleden te ontmoeten. Het jaarthema liep als een rode draad door het programma. Natraject: Changemaker Samen met Togetthere en Edukans, organisaties die ook een programma voor korte termijn uitzendingen hebben, heeft World Servants in 2011 Changemaker ontwikkeld. Changemaker biedt deelnemers, die terugkomen van de projecten, een vervolgstap die hen concreet handelingsperspectief binnen de eigen context geeft. Changemaker organiseert een jaarlijks festival, traineeships en een online community en biedt daarmee een platform aan jonge, actieve wereldburgers die een positieve verandering willen maken in de wereld. In de samenwerking is World Servants verantwoordelijk voor de organisatie van het jaarlijkse Changemaker Festival en participeert World Servants in de traineeships. Vooral de traineeships blijken minder makkelijk in de markt te zetten dan vooraf aangenomen. Daarom is de wervingsmethodiek in 2012 aangepast: de werving is persoonlijker geworden en stafleden van de projecten worden meer betrokken in het aanspreken van potentiële trainees. Het Changemaker Festival, en vooral het uitgebreide workshopprogramma met breed handelsperspectief op het gebied van mondiaal burgerschap, werd hoog gewaardeerd door de 587 bezoekers. Leiderschap in Dienstbaarheid gestopt De cursus voor leiderspotentieel „Leiderschap in Dienstbaarheid‟ is in 2012 gestopt, omdat het uiteindelijke doel, spotten van nieuw leiderstalent, onvoldoende werd gehaald. Veel van de deelnemers aan de cursus waren al staflid. We onderzoeken of „Leiderschap in Dienstbaarheid‟ als onderdeel van de Changemaker Traineeships aangeboden kan worden.

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de projecten die in 2012 door World Servants zijn uitgevoerd: Land

Code

Plaats

Bouwwerk

Partnerorganisatie

BO112

Paradones

Klaslokalen, toiletten en keuken

POM

BO212

Samaipatta

Klaslokalen, toiletten en keuken

POM

EC112

Buenos Aires

Klaslokaal en latrines

MCCH

EC212

Los Machines

Klaslokaal en latrines

MCCH

DR112

Constanza

Woningen

AMS

DR212

Nigua Arriba

Waterleiding en latrines

AMS

HA112

Atrel

Tweede verdieping school

BHM

Ethiopië

ET112

Sebeta

Klaslokalen en latrines

EKHC

Ghana

GH112

Langbina

Klaslokalen en toiletten

AGREDS

GH212

Chantan

Klaslokalen

Leger des Heils

Latijns-Amerika Bolivia

Ecuador

Dom. Rep.

Haïti Afrika

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

21


Land

Code

Plaats

Bouwwerk

Partnerorganisatie

GH312

Najong

Klaslokalen en toiletten

AGREDS

GH412

Saboba

Lerarenwoningen

AGREDS

Kenia

KE112

Nairobi

Indepth

LISP

Malawi

MA112

Luwerlezi

Klaslokalen

CCAP SoL

MA212

Sangwani

Klaslokalen

CCAP SoL

MA312

Kavinkhama

Klaslokalen

CCAP SoL

MA412

Lunga

Lerarenwoningen

CCAP SoL

Sierra Leone

SL112

Dibiyya

Klaslokalen

CTF

Tanzania

TA112

Handeni

Woningen

Dorcas

Zambia

ZA112

Miloso

Klaslokalen en toiletten

MCC

ZA212

Miloso

Klaslokalen en toiletten

MCC

ZA412

Boyole

Klaslokalen

CCAP SoZ

ZA512

Champhanji

Klaslokalen

CCAP SoZ

SA112

Mafikeng

Renovatie school

YfCSA

IN112

Vittal

Klaslokalen

YuvaLok

IN312

Balkunje

Hostel voor meisjes

YuvaLok

OE112

Rativci

Multifunctioneel centrum

SBU

OE212

Almás

Kleuterschool

SBU

Zuid-Afrika Azië India

Oost-Europa Oekraïne

Verdeling projectlanden per regio In 2012 zijn er in 15 landen projecten uitgevoerd. Hiervan zijn 11 projectlanden van World Servants en 4 projectlanden van Nederlandse partnerorganisaties. De onderstaande tabel toont de verdeling over de continenten waar we voor langere termijn samenwerken met de partnerorganisaties. We streven er naar om een goede verdeling te hebben over de continenten. Hierbij houden we rekening met de nood in deze landen, de veiligheid en de aanwezigheid van andere organisaties, de kosten en de capaciteit van World Servants en de partnerorganisaties. Jaar 2011 2012

Latijns Amerika 5 4

Oost Europa 1 1

Afrika 4 5

Azië 1 1

Totaal 11 11

Terugblik 2012 In 2012 hebben we het besluit genomen om te stoppen met het werk in India en de Dominicaanse Republiek. Het besluit voor India komt voort uit het feit dat er geen visum werd verstrekt voor de 68 deelnemers die naar India zouden gaan. Naast de frustratie, teleurstelling en enorme hoeveelheid (onnodig) werk zijn er ook enorme financiële risico's. Deze risico's maken het onmogelijk om projecten in India te blijven aanbieden. Dit was een lastige keuze gezien de jarenlange relatie met YuvaLok en de grote armoede en tegenstellingen die dit land kent. De Dominicaanse Republiek is het land waar het werk van World Servants in 1987 is begonnen. Een aantal factoren hebben geleid tot het beëindigen van de samenwerking met Servidores Mundiales. Allereerst de samenwerking. De kracht van Servidores Mundiales is het faciliteren van teams, terwijl World Servants een partner nodig heeft waarmee samengewerkt kan worden op basis van een meerjarig programma. Daarnaast speelde het teruglopende aantal deelnemers mee en de

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

22


ontwikkelingen in de Dominicaanse Republiek dat nu een HDI 1 ranking heeft van 96 van de in totaal 187 landen. Door deze mutaties is het aantal projectlanden vanaf 2014 teruggebracht van 1 tot 0 in Azië en van 4 naar 3 in Latijns Amerika. In verband met een trainingstraject van Youth For Christ South Africa (YfCSA) voor het opzetten van eigen projecten is Zuid-Afrika voor de duur van twee jaar toegevoegd als tijdelijk projectland. Met de uitfasering van India en de Dominicaanse Republiek en de uitvoering van diverse projecten via Nederlandse partnerorganisaties met lokale partnerorganisaties in Afrika, ontstaat in het totaalbeeld een sterkere focus op Afrika. De eerste verkennende gesprekken met andere organisaties zijn gestart om te kijken wat de mogelijkheden zijn om een samenwerking aan te gaan in nieuwe projectlanden.

Verdeling landen naar veiligheidscategorieën Minimaal twee keer per jaar beoordeelt de afdeling projectmanagement, in samenspraak met de partnerorganisaties, de veiligheidssituatie in de landen. Dit gebeurt op basis van standaard criteria, zowel op kantoor als tijdens de voorbereidingsreizen. Hierbij kijken we ook naar het reisadvies van het Ministerie van Buitenlandse zaken (MinBuZa) van de Nederlandse overheid. We hanteren een zogenaamd Veld Veiligheidsplan dat we (soms meerdere keren) per jaar updaten naar gelang de ontwikkelingen in het betreffende land. De onderstaande tabel geeft een overzicht van de reisadviezen van het MinBuZa ten tijde van de projecten. MinBuZa hanteert sinds 2012 acht categorieën en er wordt meer specifieke informatie gegeven over bepaalde (onveilige) gebieden in een land. World Servants kan daarom wel projecten uitvoeren in andere, naastgelegen gebieden. Echter, dit gebeurt alleen als we ervan overtuigd zijn dat de veiligheid voldoende geborgd is. Doordat we regelmatig terugkomen in een gebied kunnen we de situatie in overleg met de partner organisatie goed inschatten. In 2012 golden de onderstaande adviezen: Categorie Geen bijzondere veiligheidsrisico's Waakzaamheid betrachten Niet-essentiële reizen naar bepaalde gebieden ontraden Niet essentiële reizen worden ontraden Alle reizen naar bepaalde gebieden worden ontraden

Landen Siërra Leone, Oekraïne Bolivia, DR, Malawi, Zambia, ZA Ecuador, Ghana, Kenia, Tanzania Haïti Ethiopië, India

Veiligheid met betrekking tot het project Er is ook aandacht voor de veiligheid in het algemeen en op de bouwplaats. Leden van de staf van een World Servants-project krijgen een veiligheidstraining. De technische leider geeft met behulp van veiligheidskaarten instructie aan de deelnemers en de lokale mensen voordat de bouw begint. Partnerorganisaties zorgen ervoor dat er in geval van calamiteiten een auto beschikbaar is. Terugblik 2012 In 2012 zijn er in Kenia verschillende aanslagen gepleegd, onder andere in Nairobi. Partner LISP had het programma zodanig georganiseerd dat deze plaatsen gemeden werden. Bij een project in Ghana kwam, ondanks de in acht genomen veiligheidsvoorschriften, een deel van de topgevel op een deelnemer terecht doordat de gemetselde muur inzakte. Desondanks raakte deze deelnemer slechts licht gewond en kon hij gewoon mee blijven doen aan het project. Er waren dit jaar geen andere meldingen van deelnemers die bij het bouwen ernstig letsel hebben opgelopen. In Zambia was het voor de lokale partner (CCAP) moeilijk om een goede auto te vinden die permanent bij de groep aanwezig was. Beoordeling veiligheid Eind 2012 achten we de huidige projectlanden nog steeds voldoende veilig. In Kenia, Tanzania, India en Ethiopië vinden de projecten niet plaats in gebieden die het MinBuZa onveilig beoordeelt. 1

Between 1980 and 2012 Dominican Republic's HDI rose by 1.1% annually from 0.525 to 0.702 today, which gives the country a rank of 96 out of 187 countries with comparable data. The HDI of Latin America and the Caribbean as a region increased from 0.574 in 1980 to 0.741 today, placing Dominican Republic below the regional average. UNDP data.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

23


In Ecuador wordt voor het grensgebied van de provincie Esmeraldas met Colombia nog gewaarschuwd voor de aanwezigheid van terroristische groepen. Dit grensgebied is echter op ruime afstand van de projecten. Door de jarenlange samenwerking met partner MCCH en hun kennis van het gebied zijn we goed op de hoogte van de lokale situatie. In Ghana zijn in Bawku en omgeving (Upper East Region) nog steeds spanningen tussen twee stammen in een geïsoleerd district. De gemeenschappen waar World Servants werkt, liggen minstens op honderd kilometer van dit district en de groepen reizen niet door dit gebied naar de projecten. Ondanks dat het dagelijkse leven in Haïti nog ontwricht is door de aardbeving en er jaarlijks tropische stormen over het land trekken, blijft het mogelijk om projecten te doen. BHM, de partnerorganisatie, werkt ondanks de situatie door en is in staat om de projecten voor World Servants te faciliteren. Hierdoor kunnen wij in dit bijzondere land blijven meewerken aan de verbetering van de leefomstandigheden van deze mensen. We voeren de projecten wel in het voorjaar uit zodat deze buiten het orkaanseizoen vallen. Vooruitblik 2013 De veldveiligheidsplannen passen we aan aan de huidige acht categorieën van het MinBuZa. Ook blijven we de informatie in het plan verbeteren over te ondernemen acties om bepaalde risico‟s te verminderen. In de voorbereiding van de projecten van 2013 besteden we extra aandacht aan de informatie over medische voorzieningen. Ook draagt World Servants bij aan een goede auto voor CCAP Zambia, zodat er permanent een auto beschikbaar is en in geval van nood kan worden gebruikt.

Verdeling partnerorganisaties naar categorieën In 2012 deden we met zeventien partnerorganisaties in het Zuiden een project. De onderstaande tabel geeft een overzicht van de verschillende categorieën partnerorganisaties. Categorie 1. Partnerorganisatie 2. Partnerorganisatie 3. Partnerorganisatie 4. Partnerorganisatie Totaal

op basis van individuele projecten op basis van een meerjarig programma op basis van een kortlopend traject van een andere Nederlandse organisatie

2011 6 4 1 4 17

2012 6 4 3 4 17

Partnerorganisaties in categorie 1 voeren projecten uit in een bepaald gebied die wel samenhang hebben maar geen onderdeel zijn van een meerjarig programma. Dit zijn de partners in de Dominicaanse Republiek, Ecuador, Haïti, India, Oekraïne en Zambia (MCC). Categorie 2 betreft de partnerorganisaties in Ghana, Malawi, Sierra Leone en Zambia (CCAP) die werken met een meerjarig programma. In categorie 3 vinden we partners in Bolivia en Ethiopië die nog in een pilotfase van twee of drie jaar zitten. Het resultaat van deze fase is bepalend of er wel of niet op basis van een meerjarig programma samengewerkt kan worden. Ook Zuid-Afrika is ondergebracht in deze categorie. Categorie 4 omvat partnerorganisaties van Dorcas (Tanzania) en Tear (Brazilië, India en Kenia). Terugblik 2012 Categorie 1: voor YuvaLok in India en Servidores Mundiales op de Dominicaanse Republiek is een afbouwfase begonnen. Categorie 2: met AGREDS, CCAP Malawi, CTF en CCAP Zambia werkten we aan het versterken van hun programma‟s.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

24


Categorie 3: in Ethiopië is de eerste pilot uitgevoerd met de Ethiopean Kale Heywet Church (EKHC). De pilotfase met EKHC duurt tot en met 2013. Daarna is er een evaluatie en bekijken we of we voor meerdere jaren samen kunnen werken op het gebied van Water en Sanitatie. In Zuid-Afrika startten we een pilottraject met Youth For Christ South Africa. YfC SA wil het World Servants-concept gebruiken om jongeren (blank en zwart) te leren de handen uit de mouwen te steken in hun land en zo iets te doen aan het armoedeprobleem. Categorie 4: met de Indiase organisatie EFICOR hebben we contact opgebouwd voor het uitvoeren van het India Indepth project. Vanwege de problemen met de visa is dit project echter niet uitgevoerd. Evaluatie partnerconferentie 2011 Tijdens de verschillende voorbereidingsreizen evalueerden we de partnerconferentie van 2011. Hieruit bleek dat hun bezoek aan Nederland had bijgedragen aan een beter begrip van hoe World Servants werkt. Met name op het gebied van projectmanagement, fondsenwerving en training van de deelnemers aan een project. Door de bezoeken aan plaatselijke groepen en het meedoen aan activiteiten werd duidelijker wat de individuele deelnemers en plaatselijke groepen allemaal doen om hun financiële bedrage bijeen te brengen. Partners deelden hun ervaringen en hun uitdagingen met World Servants. Ze werden bemoedigd door te horen van elkaars resultaten en de bijzondere dingen die er in Nederland gebeuren zowel voor als na de projecten. Onderzoek naar professionalisering Onder de vrijwilligers, partnerorganisaties en kantoormedewerkers is een onderzoek uitgevoerd naar de professionele ontwikkeling van World Servants. Uit dit onderzoek bleek dat professionalisering positieve en negatieve effecten heeft. Positief beoordeeld werd de meer geïntegreerde en gestructureerde benadering van World Servants en de toegenomen zelfstandigheid van partnerorganisaties. Negatief beoordeeld werd de toegenomen (administratieve) werkdruk. Plus het feit dat men de technische of analytische benadering bij de programmaontwikkeling en de selectie van de projecten niet altijd begrijpt en deze soms als bureaucratische en van bovenaf opgelegd wordt ervaren. Vooruitblik 2013 Het werken aan programma's met de partnerorganisaties krijgt steeds meer vorm en ook partnerorganisaties als SBU (Oekraïne) en BHM (Haïti) staan hier positief tegenover. Het is voor de komende jaren de uitdaging om hierin samen stappen te maken. Voor deze partnerorganisaties blijft de beperkte schaal waarop zij opereren echter een punt van aandacht. Verschillende partnerorganisaties gaan steeds meer samenwerken met andere lokale organisaties en/of lokale overheden, waardoor de projecten steeds beter in een bredere context ingebed zijn en duurzamer worden. Programa de Orientación Moral (POM), de partnerorganisatie in Bolivia, zal door het beëindigen van de pilotfase en het ontwikkelen van een eerste meerjarenprogramma van categorie 3 naar categorie 2 verschuiven. Met MCCH starten we met een eerste meerjarenprogramma, waardoor deze partnerorganisatie van categorie 1 naar categorie 2 verschuift. Hiermee komt de doelstelling om met alle partnerorganisaties samen te werken op basis van een meerjarenprogramma dichterbij. Door meer samen te werken bij de programmaontwikkeling, selectie en voorbereiding van projecten en het beperken van de administratieve last willen we negatieve aspecten beperken.

Verdeling reizen naar categorieën In 2012 zijn er zeventien reizen uitgevoerd. De onderstaande tabel laat de verdeling per categorie zien. Categorie ten behoeve van: Projectmanagement(set-up, follow-up en monitoring) Programmaontwikkeling Programma-uitvoering Programma-evaluatie Totaal Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

2011 15 1 3 2 21

2012 12 1 3 1 17 25


Terugblik 2012 Het aantal projectmanagementreizen daalde ten opzichte van 2011. Doordat een aantal landen in de afbouwfase zitten, bezoeken we deze minder frequent. Voor de uitvoering van de MFSprogramma‟s waren er reizen naar Ghana (AGREDS) en Malawi (CCAP). We maakten een extra reis naar Ecuador voor het formuleren van een nieuw programmavoorstel gericht op inkomensverbetering. Evaluatie projecten in Ecuador 2004-2010 In Ecuador zijn de projecten in opdracht van World Servants en Wilde Ganzen door een Ecuadoriaanse en een Nederlandse consultant, geëvalueerd. Dit betrof projecten die in de periode 2004 – 2010 door partnerorganisatie MCCH zijn uitgevoerd met ondersteuning van World Servants en die medegefinancierd zijn door Wilde Ganzen. Uit de evaluatie kwam dat MCCH en World Servants de projecten op een adequate en professionele wijze uitvoeren, mede door de goede relatie die MCCH heeft met de betreffende gemeenschappen. Wat betreft de impact van de projecten bleek dat de water- en onderwijsprojecten het meeste bijdroegen aan het verbeteren van de levensomstandigheden, gevolgd door de verzamelcentra van de boerencoöperaties. Het minste impact hadden de gemeenschapscentra. Dit kwam met name doordat MCCH voor het daadwerkelijk gebruik van deze gebouwen afhankelijk was van derden (o.a. gezondheidsdiensten) die hun afspraken niet altijd na kwamen. Beoordeling De hoofdleiders van de projecten beoordeelden de kwaliteit van de door de projectvoorbereiders aangeleverde informatie met een gemiddelde score van 7.69, een kleine verbetering ten opzichte van 2011 (7.29). Het doel is om eind 2015 een gemiddelde score van 8 te halen. Uit het onderzoek naar de tevredenheid over de jaarlijkse projectmanagementreizen kwam dat zowel projectvoorbereiders als partnerorganisaties tevreden zijn. De reizen bieden een goede mogelijkheid om van elkaar te leren en betere kwaliteit te leveren. Partnerorganisatie MCCH heeft een prima concept programmavoorstel aangeleverd. De uitdaging is dat het programma plaatsvindt in een andere provincie, Manabi genaamd. World Servants zal dan moeten investeren in het opbouwen van de relatie met de MCCH staf die hier werkzaam is. Het voorstel vormt ook een goede basis voor een eventuele subsidieaanvraag bij de EU Missie in dit land. De MFS gerelateerde reizen stelden World Servants in staat om de relatie met de lokale programmacoördinator van de onderwijsallianties in Ghana en Malawi verder te versterken. Vooruitblik 2013 In 2013 zal een reis worden gemaakt ten behoeve van de verdere programmaontwikkeling bij partnerorganisatie POM in Bolivia.

Verdeling investeringen per sector sociaal/ maatsch. € 73.251 10%

water en sanitatie € 21.000 3%

onderwijs € 605.487 87%

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

Verdeling investeringen per continent Azie Europa € 46.930 € 43.750 ZuidAmerika € 168.901 Afrika € 440.157

26


In Bolivia ondersteunt World Servants sinds 1994 kleine gemeenschappen bij de realisatie van onderwijs- en basisgezondheidszorgprojecten. Tot nu toe zijn er 8 gezondheidszorgprojecten, 37 onderwijsprojecten en 2 multifunctionele centra gerealiseerd. We richten ons nu samen met partnerorganisatie POM (Programa de Orientación Moral) op verbetering van het onderwijs in de regio Samaipata. In deze regio wonen de gezinnen verspreid en is voor veel kinderen de afstand naar school groot. De afstand, een slecht of te klein schoolgebouw en te weinig leerkrachten dragen er aan bij dat kinderen niet naar school gaan. POM bezoekt een keer per maand de school en geeft daarnaast trainingen aan leerkrachten, ouders en leerlingen die met hun lesmaterialen werken. Voor iedere klas van de basisschool is er een fraai geïllustreerd werkboek waarmee de kinderen vaardigheden aanleren en normen en waarden die gebaseerd zijn op Bijbelse principes. Jaarlijks is er een „fair‟ waar de leerlingen presenteren wat ze geleerd hebben. Resultaten die al in de regio Samaipata zijn behaald: een grotere betrokkenheid van ouders bij de school, een forse stijging van het aantal leerlingen dat doorleert, minder jongeren die verslaafd zijn en een daling van het aantal meisjes dat op jonge leeftijd zwanger raakt. EO Metterdaad ondersteunde dit programma van POM voor de scholen van Paradones en Samaipatta met een bedrag van € 10.000,-.

Doel van het project De bouw van twee nieuwe klaslokalen, sanitaire voorzieningen en een keuken, zodat het aantal leerlingen weer kan groeien. Meer kinderen zullen naar school (blijven) komen omdat er degelijke en veilige klaslokalen zijn en gekwalificeerde en gemotiveerde leerkrachten. De school heeft dan een kleuterschool, die de kinderen voorbereid op de basisschool, en een basisschool met 6 klassen. Hierdoor zal een hoger percentage kinderen (vooral meisjes) goed mee kunnen komen op het basisonderwijs en daardoor ook de school afmaken. Daarnaast kunnen de kinderen dagelijks een maaltijd op school krijgen.

bij aankomst

tussentijds

bij vertrek

Wat is er bereikt In juli/augustus hebben 41 jongeren hard meegewerkt aan de bouw van de klaslokalen waarvan de gemeenschap de fundering al gerealiseerd had (toiletten en keuken worden door de lokale gemeenschap gerealiseerd). De jongeren hebben meer kunnen doen dan van te voren was gepland. Ze zijn verder gekomen dan de ringbalk, zelfs de centrale balk in de nok is gestort. Na vertrek van de groep zijn de lokale bouwvakkers, met hulp van de gemeenschap, verder gegaan met de afbouw. Op 29 november 2012 werd het project nog door POM bezocht. Op dat moment was de ruwbouw afgerond en moest alleen nog een aantal dagen gewerkt worden aan het leggen van de dakpannen en de afwerking van de vloer en het plafond. In maart 2013 was de officiële opening van het nieuwe gebouw. Er gaan 36 blije kinderen naar deze school waar ze les krijgen van 3 leerkrachten. Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

27


officiĂŤle opening in maart 2013 2013bij laatste bezoek

36 blije kinderen naar school

Doel van het project Ondersteuning in de bouw van twee nieuwe klaslokalen, een keuken en een toiletgebouw voor de kinderen uit Samaipata. Hier zullen de kleuters les krijgen om voorbereid te worden op het basisonderwijs. De lokalen zullen bijdragen aan betere omstandigheden voor de kinderen. Dankzij de klaslokalen kan de school in zijn geheel een volwaardige basisschool worden, inclusief goed kleuteronderwijs, en zal het aantal leerlingen gaan toenemen. bij aankomst

bouw halverwege

bij vertrek

Wat is er bereikt Een groep van 19 deelnemers in de leeftijd van 25 tot en met 75 jaar heeft in oktober aan dit project meegewerkt. Het is allemaal heel voorspoedig verlopen. Na de eerste bouwdag waren de muren al op kozijnhoogte. En ook de andere dagen ging het harde werken door. Aan het eind van het project was het gebouw tot en met de ringbalk klaar. De lokale bouwvakkers zijn na vertrek van de deelnemers met hulp van de gemeenschap verder gegaan met de afbouw. Zij hebben de keuken met opslag inmiddels opgetrokken en zijn begonnen met de topgevels. Daarna kan het dak over het gehele gebouw worden aangebracht en volgt de verdere afwerking. Het doel is om de klaslokalen in juni 2013 op te leveren.

keuken met opslag

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

topgevels aanbrengen

28


Ecuador is een van de projectlanden van het eerste uur. Sinds 1988 zijn er 8 kerken, 9 gemeenschapscentra, 2 gezondheidszorgprojecten, 18 onderwijsprojecten en 3 water- en sanitatieprojecten gerealiseerd. We richten ons op het laagland, de kustprovincie Esmeraldas, waar we samenwerken met Maquita Cushunchic Comercializando como Hermanos (MCCH). Hier assisteren we kleine gemeenschappen in het voormalige regenwoud bij de realisatie van scholen, klinieken, waterprojecten en projecten die de kleine boeren helpen om hun afzet te vergroten. De programma‟s van MCCH zijn onder andere gericht op de organisatieopbouw van coöperaties en het verbeteren van de oogst van kleine boeren. MCCH promoot het verbouwen van organische producten (cacao en koffie) en het certificeren van de boeren. In de samenwerking met World Servants ligt de focus op onderwijs. De situatie hier is vergelijkbaar met Bolivia. De gezinnen wonen afgelegen en de afstand naar school is voor veel kinderen groot. Door de bestaande kleine scholen te verbeteren en uit te breiden komen er meer kinderen naar school en kunnen ze deze ook afmaken. Het programma van MCCH over de periode 2004 – 2010 is in opdracht van World Servants en Wilde Ganzen geëvalueerd. Wilde Ganzen droeg € 3.135,- (50%) bij aan de kosten van deze evaluatie.

Doel van het project De bouw van een nieuwe school die bestaat uit twee lokalen met verplaatsbare wand. Zo ontstaat er meer ruimte en kunnen er meer kinderen naar school (beoogde groei: van 32 naar 50 kinderen). Ook helpt World Servants met de bouw van toiletten en komt er een nieuwe keuken met eetzaal. Samen met de overheid zorgt de gemeenschap er voor dat er ook een extra leerkracht bijkomt. De gemeenschap zal zelf de bouw van een nieuwe lerarenwoning bekostigen en uitvoeren.

bij aankomst

tussentijds

bij vertrek

Wat is er bereikt Een groep jongeren uit Rijnsburg en omgeving heeft in juli aan dit project meegewerkt. Bij aankomst was de fundering, het grootste deel van de kolommen en de ringbalk klaar. Na tien bouwdagen zat het dak op de school en waren de muren grotendeels gestuukt en gepleisterd. De samenwerking met de lokale gemeenschap was erg goed. De aannemer was behulpzaam en deed zijn best om, ondanks de taalbarrière, samen te werken met de deelnemers. Mensen uit het dorp regelden van alles. Het aantal vakmensen dat meewerkte was wel beperkt. In maart bleek dat de afbouw langzaam verloopt. De school is in gebruik, maar de kinderen hadden vakantie. Partner MCCH en de gemeenschap hebben aangegeven dat de school en de woning voor de leerkracht in mei klaar zijn als de school weer begint. De school heeft 26 leerlingen, 18 jongens en 8 meisjes, die verdeeld zijn over 7 klassen en les krijgen van 1 leerkracht.

voorServants de nieuwe school Stichting World Nederland | Jaarverslag 2012

binnenkant school

29


Doel van het project Het doel van dit project is de verbetering van de leeromstandigheden door de bouw van een nieuw klaslokaal, een eetzaal en een toiletgebouwtje met latrines. Hierdoor kan het aantal leerlingen groeien van 35 naar 50 en het aantal leraren van 1 naar 2. Meer kinderen zullen naar school (blijven) komen omdat er gedegen onderwijs wordt gegeven en er plaats voor hen zal zijn. Een hoger percentage kinderen zal goed mee kunnen komen in het basisonderwijs en de school afmaken, doordat er meer aandacht gegeven kan worden aan de verschillende niveaus van de kinderen.

eerste indruk

helft van het project

de klaslokalen bij vertrek

Wat is er bereikt Deze groep bestond uit 41 jongeren uit verschillende plaatsen in Nederland. Ze hebben in augustus aan dit project meegebouwd. Bij aankomst was de fundering van de keuken en de school volledig uitgegraven en half gestort met beton. De doelen zoals die bij aankomst waren gesteld, zijn bereikt. De ruwbouw van het schoolgebouw en de keuken tot de hoogte van het dak was klaar. Aan het dak is begonnen en er lagen een aantal dakplaten op. Dit wordt gedaan door extern ingehuurde lassers. De voorkant van het gebouw is gepleisterd. Voor het toiletgebouw is er gestart met metselen. Veel tijd en energie waren nodig om de fundering te storten, de septic tank uit te graven en een egaal voetbalveld aan te leggen. Daarnaast hebben de jongeren extra klussen op het terrein gedaan en het oude schoolgebouw en de schoolbankjes opgeknapt. De school is al sinds oktober 2012 in gebruik. Er moeten nog een aantal afbouwwerkzaamheden gedaan worden, zoals het leggen van tegels en het aansluiten van water. De ouders geven vier keer per jaar een bijdrage voor het onderhoud van de school. Er gaan nu 44 kinderen naar de school die 7 klassen heeft en inmiddels 2 leerkrachten. In het nieuwe schooljaar zal het aantal leerlingen doorgroeien naar 56.

klaslokalen, eetzaal en toiletten

binnenkant

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

voor de nieuwe school

30


Het werk van World Servants begon in 1987 in de Dominicaanse Republiek. Partnerorganisatie is Asociacion Servidores Mundiales (ASM). ASM is betrokken bij het verbeteren van het onderwijs, huisvesting en de toegang tot schoon water- en sanitaire voorzieningen. Daarnaast is er Projecto Niños, een programma dat met mobiele klinieken basisgezondheidszorg biedt in afgelegen gebieden en sloppenwijken. Dit is met name gericht op kinderen en moeders. De huidige focus van World Servants ligt op sanitatie en huisvesting. Vanaf 2002 helpen we gemeenschappen in het gebied rondom Los Anones, in de provincie San Cristóbal, met waterleidingprojecten. Daarnaast bouwen we sinds 2007 voor meerdere jaren mee aan de bouw van woonhuizen in de sloppenwijken van de stad Constanza. Het aantal gerealiseerde projecten bestaat uit 27 onderwijsprojecten, 2 gezondheidszorgprojecten, 14 multifunctionele centra, 14 water- en sanitatieprojecten en 41 woningen.

Doel van het project Met de komst van de stenen woningen wordt de leefsituatie, vooral de gezondheid, van de mensen enorm verbeterd. Ook geven de nieuwe woningen een impuls aan de wijk. Het geeft de mensen daarnaast meer het gevoel dat ze van waarde zijn. Dat stimuleert hen om op te komen voor hun rechten. De gehele gemeenschap wordt door dit project versterkt doordat de vergoeding, die de bewoners betalen aan de kerk voor het gebruik van de woning, geïnvesteerd wordt in de gemeenschap. In 2012 assisteerde een World Servants-team vier families bij de bouw van een woning van circa 50 m² en een latrine.

de fundering

halverwege

prachtige woningen

Wat is er bereikt Dit project vond plaats van 13 juli tot en met 2 augustus 2012. Bij aankomst van de groep van 26 jongeren was de fundering helemaal klaar en alle materialen die de eerste dagen nodig waren, waren aanwezig. Er was meer dan genoeg werk, niemand hoefde zich te vervelen. Maar er was ook niet te veel werk dat de deelnemers het niet af konden krijgen. Alles is volgens planning verlopen. De woningen, inclusief elektriciteit, douche en toilet, waren bij vertrek van de groep af.

Doel van het project Onder leiding van het lokale aannemersbedrijf Tacisar werkt de gemeenschap aan de realisatie van een waterleiding en latrines. Tijdens de uitvoering worden ze twee weken geassisteerd door een World Servants-team. Het lange termijn doel is het verbeteren van de levensomstandigheden van dertig gezinnen in Nigua Arriba en Manomatuey Abajo door het aanleggen van een betrouwbare drinkwatervoorziening en woningen te voorzien van latrines. Dit moet op lange termijn zorgen voor minder ziekte (diarree en uitdroging) en een daling van de kindersterfte. De ervaring van eerdere projecten is dat door betrouwbaar water de kindersterfte vrij snel met 50% is te verminderen.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

31


leidingen aanleggen

geulen graven

realisatie latrine

Wat is er bereikt Bij aankomst van de groep volwassenen waren de aansluitingen van de hoofdleiding aan de bron gereed. Ook waren her en der enkele tientallen meters hoofdwaterleiding aangelegd. Bouwmateriaal was ruim voorradig, evenals het gereedschap. Voor de latrines hadden diverse lokale bewoners hun (beer-)putten al gegraven. Zowel de werkzaamheden in Manomatuey Abajo alsook in Nigua Arriba zijn volledig afgerond. In Manomatuey Abajo is er 2,5 kilometer waterleiding aangelegd. Daarnaast zijn er een voorraadvat van 500 gallon, 21 kraantjes, 20 latrines en een waterfilterset gerealiseerd. In Nigua Arriba betrof het 300 meter waterleiding en een voorraadvat van 500 gallon. Verder heeft er een gedeeltelijke reparatie plaatsgevonden aan het bestaande leidingwerk. In overleg is besloten om nog een derde dorpje, Mahagual, te voorzien van water (met extra geld, bijeengebracht door deelnemers). Dit dorpje wachtte al tien jaar op water en het was dan ook prachtig voor de deelnemers om de leidingen te mogen leggen. Er was behoefte aan 28 kraantjes, maar op zo‟n korte termijn kon de groep er 19 stuks verkrijgen (en honderden buizen). Ondanks vertraging in het begin van de tweede week, door zeer harde rotsgrond, zijn de deelnemers er in geslaagd om deze 19 kraantjes aan te leggen. Er is 2 kilometer waterleiding aangelegd.

de kraan werkt!

De samenwerking lokaal is prima verlopen. Elke avond was er een kort overleg met de aannemer wat betreft het werk van de volgende dag. De lokale gemeenschap werkte goed mee, zowel qua bouwwerkzaamheden alsook de ondersteuning van het projectteam (eten/drinken/faciliteiten). Er was een zeer ontspannen sfeer bij beide partijen. Er is volledig samen de schouders er onder gezet.

Haïti is sinds 2007 een projectland van World Servants. In het noorden van deze republiek helpen we partnerorganisatie Baptist Haïti Mission (BHM) om de toegang en de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. Dit doen we door te assisteren bij het bouwen van klaslokalen. BHM begon meer dan vijftig jaar geleden haar werk dat voornamelijk gericht is op het bieden van onderwijs. BHM ondersteunt een groeiend netwerk van ongeveer 350 scholen. De meeste scholen bieden onderwijs aan in gemeenschappen waar geen andere scholen zijn. Andere activiteiten van BHM zijn het runnen van een ziekenhuis in Fermathe, een uur rijden van Port au Prince. Daarnaast helpt BHM kleine boeren bij het verbeteren van hun oogst en het planten van bomen op de hellingen waar zij hun akkers hebben. Na de aardbeving van januari 2010 heeft BHM veel eerste hulp kunnen verlenen aan slachtoffers en hebben ze geholpen bij de wederopbouw van scholen. De organisatie heeft bij ons aangegeven dat er een enorme behoefte is aan faciliteiten. In veel plaatsen zijn schoolgebouwen, watervoorzieningen en sanitair nodig. Het is de bedoeling dat World Servants en BHM meerdere jaren samenwerken om hieraan bij te dragen. Sinds 2007 zijn er 6 projecten gerealiseerd, waaronder 5 onderwijsprojecten en 1 sociaal/maatschappelijk project.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

32


hard werken

Doel van het project Atrel is een dorp in het Noordwesten van Haïti. Veel kinderen uit de omliggende dorpen komen naar Atrel om naar de basisschool te gaan. In 2009 heeft World Servants geassisteerd bij de bouw van drie klaslokalen, zodat ook aan groep zeven en acht én aan de eerste klas van de middelbare school les gegeven kan worden. Voor 2012 was het doel om nog eens drie lokalen bovenop de bestaande klaslokalen te bouwen. Met de nieuwe situatie krijgen de leerlingen van de school in Atrel de mogelijkheid om in Atrel alle klassen van de middelbare school te volgen. bij vertrek

bij aankomst

tussentijds

Wat is er bereikt Bij aankomst van de World Servants groep was alles prima voorbereid: de vloer, de kolommen en de ringbalken waren gestort. Bij vertrek van de groep waren de muren gestuukt, zat het dak erop en was alles geschilderd. Ook heeft de groep geholpen bij het in elkaar zetten van het meubilair voor drie klaslokalen en het verven van drie schoolborden met bordenverf. In april 2013 berichtte BHM dat het gebouw weliswaar nog niet helemaal af is, maar al wel gebruikt wordt. Een aantal muren en vloeren moeten nog afgewerkt worden.

World Servants is via stichting Tear in contact gekomen met de Ethiopian Kale Heywet Church (EKHC). Met deze organisatie startte World Servants dit jaar een tweejarige pilotfase. EKHC is een van de grotere Ethiopische kerken met ongeveer 6,7 miljoen leden en 7.774 lokale gemeentes. De ontwikkelingsafdeling van de kerk voert diverse programma‟s uit op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg en water & sanitatie. World Servants ondersteunt de onderwijs- en water- & sanitatieprogramma‟s van EKHC in het Sebeta Awas District, dat op 24 kilometer ten zuidwesten van Addis Ababa ligt. Andere activiteiten binnen het water- & sanitatieprogramma van deze partner worden onder andere door Tear ondersteund.

Doel van het project EKHC wil er graag voor zorgen dat meer kinderen in Sebeta naar school gaan en dat minder kinderen blijven zitten of uitvallen. Daarnaast is het verbeteren van de hygiëne in de gemeenschap erg belangrijk. World Servants zal EKHC assisteren bij de bouw van een school en latrines. Daarmee wordt zowel de toegang tot onderwijs alsook de hygiëne in deze buitenwijk van Sebeta vergroot.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

33


de fundering was klaar

metselen

de school bij vertrek

Wat is er bereikt 22 deelnemers in de leeftijd van 21 tot 40 jaar hebben bijgedragen aan het project. Toen de groep aankwam, was de fundering van het schoolgebouw met twee klaslokalen gereed. De deelnemers hebben in drie weken hard gewerkt door te metselen, de vloer en de kolommen te storten. Lokale bouwvakkers en mensen uit de gemeenschap zijn verder gegaan met de afbouw. Tijdens een bezoek in februari 2013 waren de latrines gereed en was de school bijna klaar voor gebruik.

de latrines zijn gereed

school is bijna klaar

De hoofdleider vertelt tijdens het project via de website: „We kijken op de afgelopen week terug als een intensieve week met veel indrukwekkende momenten. Zo hebben we onder andere het plaatselijke ziekenhuis bezocht en zijn er verschillende huisbezoeken geweest. Hierbij hebben we gezien dat er grote armoede in dit gebied is. Veel kinderen kunnen niet naar school door gebrek aan scholen. De dankbaarheid die zij ons geven voor de bouw van de school is dan ook heel bijzonder. Dit was voor ons een stimulans om ook bij iets vochtiger weer door te gaan.‟

World Servants ondersteunt sinds 1991 de projecten van partner AGREDS (Assemblies of God Relief and Development) op het gebied van onderwijs en gezondheidszorg. Er is een bijdrage geleverd aan 1 kerk, 26 gezondheidszorgprojecten en 32 onderwijsprojecten voornamelijk in de Upper-East en de Northern Region. Vanaf 2007 werken AGREDS en andere Ghanese organisaties in alliantieverband samen aan het verbeteren van onderwijs. Het programma van deze alliantie, ASEG (Alliance forStrengthening Education), wordt opnieuw gefinancierd met MFS gelden voor de periode 2011 – 2015 (MFS 2). Hun gezamenlijke expertise zetten zij onder andere in voor het trainen van de onderwijscomités in de gemeenschappen, het trainen van leerkrachten, het geven van voorlichting over bijvoorbeeld aids, lobby bij de overheid voor gekwalificeerde leerkrachten, meubilair en leermiddelen. In Nederland werkt World Servants binnen de ICCO alliantie samen met Wycliffe, Leger des Heils en Edukans.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

34


Doel van het project World Servants bouwt mee aan de uitbreiding van de school, omdat er teveel leerlingen in een lokaal zitten. Daarnaast helpen we bij de bouw van toiletten om de hygiĂŤnische omstandigheden te verbeteren. Naast het bouwen zijn er programmaâ€&#x;s waarin de gemeenschap en het World Servants team elkaar ontmoeten om ervaringen en informatie uit te wisselen.

bij aankomst

tussentijds

het dak zit er op

Wat is er bereikt De 32 deelnemers hadden tijdens het project een goede samenwerking met de lokale bouwvakkers. Ook was er een zeer grote betrokkenheid van de lokale gemeenschap. Hierdoor is er tijdens het project veel bereikt. Aan het eind van het project zat het dak op de school en waren alle vloeren gestort. Ook buiten de bouwplaats was het project geslaagd, zo waren er veel ontmoetingen tussen World Servants deelnemers en de lokale gemeenschap. Zij hebben veel ervaringen, informatie en gebruiken uit kunnen wisselen. In maart 2013 is de bouw helemaal afgerond. Langbina Primary School heeft nu drie goede klaslokalen en nog twee kleine lokalen van klei. Voor de 240 kinderen zijn de leeromstandigheden aanzienlijk verbeterd. Door de bouw van toiletten en een regenwatertank kunnen ze naar een degelijk toilet en hun handen wassen. Edukans zorgde voor de bouw van drie extra lokalen, zodat de oude lokalen niet meer nodig zijn. Ook leverde Edukans nieuwe leerboeken voor rekenen, scheikunde, natuurkunde en Engels.

maart 2013

de regenwatertank

Doel van het project Chantan is een buitenwijk van de hoofdstad Accra waar veel migranten uit het noorden van Ghana wonen. Veel van hen leven in moeilijke omstandigheden. De Salvation Army helpt deze gezinnen door het bieden van onderwijs voor hun kinderen. De school in Chantan bestaat uit 11 klaslokalen voor in totaal 1.000 leerlingen. Hoewel de school werkt met een ochtend- en een middaggroep is het totaal aantal klaslokalen nog steeds te klein. Zo zitten in sommige klaslokalen wel 65 leerlingen. Dat is veel meer dan het maximaal aantal leerlingen waarvoor effectief les kan worden gegeven. Het Leger des Heils Nederland financiert uit MFS 2 de bouw van extra lokalen voor deze school. World Servants ondersteunt het Leger des Heils Nederland bij de uitvoering. Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

35


Wat is er bereikt tussentijds Bij aankomst van het World Servants-team was de fundering van de drie klaslokalen klaar en waren vier lagen stenen gemetseld. Bij vertrek van het team moesten nog enkele afwerkklussen gedaan worden, zoals het pleisteren van een muur en het plaatsen van deuren en elektriciteit. Inmiddels is de school volledig afgebouwd.

bij aankomst

het dak gaat er op

tijdens set-up begin 2013

Doel van het project Met een opleiding heb je een betere kans op een betaalde baan en een betere toekomst. Ook in Najong, in het noorden van Ghana. Hier staat een Junior High School, een school die volgt op het basisonderwijs. Na deze driejarige opleiding kunnen leerlingen doorstromen naar een middelbare school of beroepsopleiding. Om zo te werken aan een betere toekomst. Maar dan moeten de leerlingen wel eerst de Junior High School afmaken. En dat was een probleem in Najong. Er zaten voor 2012 veel teveel leerlingen in te weinig lokalen. World Servants heeft in 2012 daarom geholpen met de bouw van klaslokalen en toiletten. Hierdoor is het onderwijs verbeterd, waardoor leerlingen meer gemotiveerd blijven om hun school af te maken.

bij aankomst

tussentijds

bij vertrek

Wat is er bereikt De groep bestond uit 17 deelnemers in de leeftijd van 16 tot en met 24 jaar. Er is in augustus 2012 aan de school gebouwd. Bij aankomst in Najong was de fundering klaar en al een gedeelte van de metselwerkzaamheden was gedaan. Alle bouwmaterialen waren aanwezig, op het hout voor het dak na. Dit werd tijdens het project geleverd. Doelstelling voor de bouw was om het dak volledig gesloten op te leveren en dit is gelukt. De lokale gemeenschap heeft ontzettend veel werk verzet in samenwerking met de groep. In maart 2013 wordt de bouw afgerond. Nanjong Junior High School heeft dan 6 in plaats van 3 klaslokalen.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

36


enwatertank

maart 2013

de regenwatertank

Uit een bericht op de website tijdens het project: „Gistermiddag hadden we onze culturele dansgroep. Het hele dorp was uitgelopen om te kijken naar de dans, maar vooral ook om te zien hoe de Hollanders konden dansen. Hoofdleider Jan was een groot vermaak voor de bevolking. Zijn dansstijl was zeer 'bijzonder' om het zo maar te omschrijven. Gistermiddag nog een enorm hoogtepunt: we kregen cola!‟

Doel van het project Saboba is de grootste gemeenschap van het Saboba District in de Northern Region. Hier staat een Junior High School waar jongeren een driejarige opleiding kunnen volgen na het basisonderwijs. De school bestond uit vijf klaslokalen. Er kregen 340 jongeren les van 10 leerkrachten, van wie zeven gekwalificeerd zijn. Om het onderwijs te verbeteren was het noodzakelijk dat er meer leerkrachten bijkwamen die goed geschoold zijn. Daarom hebben we geholpen bij de bouw van lerarenwoningen.

al gestart met metselwerk

opmetselen woningen

storten ringbalk woningen april 2013

Wat is er bereikt De groep heeft gebouwd aan drie lerarenwoningen. Bij aankomst van de World Servants groep was de fundering van de woningen klaar en was het metselwerk gestart. De groep heeft alle huizen opgemetseld, ze hebben de ringbalken en kolommen gestort en het dakhout is behandeld. Er is hard gewerkt. In juni 2013 wordt de bouw afgerond.

Doel van de ondersteuning De bouwprojecten zijn onderdeel van het ASEG onderwijsprogramma. Door de MFS-financiering is World Servants in staat om ook andere activiteiten uit de genoemde programma‟s van de partner te ondersteunen. Dit betreffen ook SRHR (Sexual Reproductive Rights & Health) of op basisgezondheid gerichte activiteiten. Lokale gezondheidswerkers en -instanties participeren hierin, zodat leerlingen weten waar ze terecht kunnen voor hulp.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

37


Met het GH512-budget kunnen latrines, verschoningsruimtes voor meisje en regenwatertanks met een capaciteit van 30.000 liter worden gebouwd. Ook worden er materialen beschikbaar gesteld om het schoolterrein en de gemeenschap schoon te houden. Om de leerlingen te organiseren en te motiveren worden er diverse clubs geformeerd die ook een eigen T-shirt krijgen (WASH, hiv/aids en girls). GH612 is een budget voor deskundigheidsbevordering en bewustwording van schoolhoofden, leerkrachten, PTA‟s (Parents Teacher Associations) en SMC‟s (School Management Committees), lokale leiders, ouders en kinderen. Een deel is ook bestemd voor de coördinatiekosten van het ASEG programma. Wat is er bereikt In het schooljaar 2011 – 2012 bereikten we met de verschillende activiteiten: 

5 Junior High Schools in Nangodi, Nanjon # 1, Nanjon # 2, Nakpanduri en Saboba Central: - 1.457 leerlingen (769 jongens en 688 meisjes) - 45 leerkrachten (36 mannen en 9 vrouwen)

Voor het nieuwe schooljaar 2012 – 2013 zijn er 711 jongens en 703 meisjes aangemeld. Het gaat om meer meisjes (+ 15) en minder jongens (- 58). Zorgelijk is dat van de 542 leerlingen van klas 2 er maar 390 terugkeren in klas 3. Vooral de JHS in Nakpanduri en Nanjon # 1 raakte veel leerlingen kwijt, vanwege een ruzie tussen twee stammen. Een aantal families van een van deze stammen is uit Nakpanduri en Nanjon # 1 (tijdelijk) vertrokken. In Nanjon # 2 en Nangodi ging het aantal leerlingen omhoog. 

5 Basisscholen in Dagbiriboari, Langbinsi, Langbina, Ugando en Zogiligu: - 1.142 leerlingen (631 jongens en 511 meisjes) - 28 leerkrachten (24 mannen en 4 vrouwen)

In het nieuwe schooljaar liep het aantal leerlingen wat terug naar 1.063 (583 jongens en 480 meisjes). Bijzonder is dat in Langbina, een zeer afgelegen en moeilijk bereikbaar dorp, er ook weer 21 kinderen (waarvan 13 meisjes) van groep 7 en 8 naar school kwamen. Zij krijgen les van de aanwezige leerkrachten omdat een JHS te ver weg is. In Ugando nam het aantal leerlingen met 48 toe. 

GH512: de basisschool in Langbina kreeg een watertank en die van de JHS in Nanjon # 1 is bijna gereed. De 634 leden van de WASH clubs van 5 scholen kregen voorlichting, instructies over het belang van hygiëne en een schone omgeving. In hun speciaal gemaakte T-shirts gingen ze aan de slag met het schoonmaken van het schoolterrein en de gemeenschap.

GH612: lokale gezondheidswerkers en leerkrachten van zes scholen organiseerden voorlichtingsbijeenkomsten voor de leerlingen over gezonde seksuele relaties. Daarnaast werd uitgelegd wat aids is, hoe je het kunt voorkomen, hoe je je kunt laten testen en hoe je met mensen omgaat die aids hebben. Met de bijeenkomsten werden 2.640 leerlingen bereikt. Er zijn 6 zeer actieve hiv/aids clubs met 732 leden. Zij gaan er op uit en spreken jongeren aan. Mede hierdoor wordt er meer en openlijk gediscussieerd over seks en aids. Leerkrachten en medewerkers van het district bereikten met hun activiteiten 1.805 meisjes van 6 JHS scholen en gaven hen informatie over het belang van onderwijs, hoe ze zichzelf beter kunnen beschermen tegen ongewenste intimiteiten en de gevolgen van zwangerschappen op jonge leeftijd. Gedurende het schooljaar 2011 – 2012 namen 37 (waaronder 7 vrouwen) van de 45 leerkrachten van 5 Junior High Schools deel aan 4 workshops. Deze waren gericht op het verbeteren van het lesgeven, de lesvoorbereiding en de daarbij te gebruiken materialen voor de vakken wiskunde, natuurkunde, scheikunde en Engels. Eén JHS school nam niet deel. Dit droeg bij aan een beter resultaat bij de examens. Van 386 leerlingen van deze 5 scholen slaagden er 235 (61%). Van deze 235 leerlingen kregen er 186 een plaats op de Senior High School. De kennis en kunde van vooral de voorzitter en de secretaris van de PTA‟s en SMC‟s van de 5 JHS‟en zijn vergroot. 15 personen namen deel aan workshops die in 4 districten werden gegeven.

 

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

38


Kenia Indepth is een intercultureel programma waarin jonge christenen uit Kenia en Nederland samen leren over armoede en ontwikkeling in Kenia. Het programma is een initiatief van drie christelijke organisaties, Tear en World Servants in Nederland en Lifeskills Promotors (LISP) in Kenia. Het eerste Kenia Indepth project werd uitgevoerd in 2010. Sindsdien hebben meer dan zestig Nederlandse en Keniaanse jongvolwassenen deelgenomen aan Kenia Indepth.

Doel van het project Het doel van Kenia Indepth is om deelnemers van elkaar en met elkaar te laten leren over geloof, cultuur en ontwikkeling. Deelnemers worden uitgedaagd om een groeistap te maken in hun geloof en in dienstbaarheid. Het programma (drie weken) is ingericht rond een leercurve die verloopt van kennis (door lessen te volgen) via bewustwording (door projecten te bezoeken) naar verantwoordelijkheid nemen (door een persoonlijke missie te formuleren). bezoek in de wijk

Nederlandse team Wat is er bereikt De 16 Nederlandse deelnemers werden onthaald door de 8 Keniaanse deelnemers. Na een introductie op het kantoor van LISP en een rondleiding door de stad Nairobi begon het programma met een aantal lessen over ontwikkelingswerk in de sloppenwijken, de plaats van christenen en de christelijke benadering daarin. Verder bezocht het team verschillende gezinnen in de Kibagare sloppenwijk en organiseerden ze een kinderprogramma in de Mathare sloppenwijk. Door Kenia Indepth zijn veel deelnemers zich bewust geworden van de rol die ze in Kenia of in Nederland kunnen spelen en wat ze kunnen doen tegen armoede in de wereld. De hoofdleider vertelt aan het eind van het project via de website: „Vanavond hebben we het project met elkaar afgesloten. Vele mooie woorden en ook tranen werden er gedeeld. Vriendschappen tussen twee culturen zijn gesloten. De groep is erg moe, maar ook zeer voldaan van dit project. Voldaan is misschien niet het juiste woord, maar men heeft een overdaad aan informatie en ervaringen op zak. De meeste zijn een eind op weg met een persoonlijk mission statement (Stephen Covey) en iedereen heeft een glas met zijn of haar holy discontent (Bill Hybels) meegekregen. De prachtige foto's vertellen een verhaal van een reis die veel facetten heeft gekend. Momenten van veel lachen, maar ook huilen om de moeilijke zaken die deze wereld herbergt. Momenten van vermoeidheid, momenten van boosheid over het onrecht, maar ook momenten van hoop en momenten van kerken die opstaan en het licht tonen van Jezus Christus. Met al deze ervaringen komen straks dertien Nederlandse deelnemers veranderd terug.â€&#x;

In 2005 ging voor het eerst een World Servants-groep naar Malawi om samen met de bevolking van Kauyemba nieuwe klaslokalen te bouwen. Inmiddels is er een bijdrage geleverd aan 26 onderwijsStichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

39


projecten. World Servants werkt samen met de onderwijsafdeling van de Church of Central Africa Presbyterian Synod of Livingstonia (CCAP SoL). Zij hebben 537 Primary Schools in beheer en hebben hun werkgebied in het noorden van Malawi. De projecten zijn onderdeel van het gezamenlijke programma van de Malawiaanse partners en de ICCO alliantie. World Servants werkt hier samen met Edukans en Red een Kind. Hoofdthema voor de periode 2011 – 2015 is: „Strengthening School Systems‟. De door World Servants ondersteunde projecten, in het kader van deze programma‟s, worden vanaf 2011 medegefinancierd met gelden uit MFS 2. Doel van alle projecten Om lokale scholen te versterken, maken de verschillende betrokkenen in de gemeenschap (ouders, leerkrachten, leiders (Traditional Authorities) en leerlingen samen met partner CCAP SoL een „School Improvement Plan‟ (SIP). In het SIP leggen zij de prioriteiten vast en wie welke acties gaat ondernemen. Om de les- en leeromstandigheden te verbeteren is er in veel gevallen behoefte aan de bouw (of renovatie) van klaslokalen en lerarenwoningen, leermiddelen, getrainde leerkrachten, betrokken ouders en een goed functionerende PTA en SMC. Om de hygiëne te verbeteren zijn nieuwe latrines met een verschoningsruimte voor de oudere meisjes gewenst. Het verbeteren van de infrastructuur maakt de school aantrekkelijk voor leerlingen en leerkrachten.

school bij vertrek groep

lerarenwoningen

Wat is er bereikt Er bouwde een groep van 38 deelnemers in de leeftijd van 25 tot 75 jaar aan dit project mee. Er is twee weken hard gewerkt aan een schoolblok met twee klaslokalen en een lerarenwoning. De samenwerking met de lokale bouwlieden verliep prima. De doelstelling is dan ook meer dan bereikt. Bij vertrek van de deelnemers moest bij de lerarenwoning het dak er nog op en de binnenmuren worden opgemetseld. Wat betreft het schoolblok moest alleen de vloer aan de binnenkant nog worden geëgaliseerd en aan de binnenkant moest nog worden gestuukt. In februari, tijdens het vervolgbezoek, waren de schoolbanken geleverd en had de gemeenschap verlichting aangelegd. Alleen de binnenkant van de school moet nog geverfd worden. De lerarenwoningen zijn in de afbouwfase; dit betreft nog het plaatsen van de deuren en ramen en verven. Voor de 839 leerlingen en de 7 leerkrachten is de situatie nu al sterk verbeterd.

bij aankomst bij aankomst

binnenkant bij aankomst Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

Een lerarenwoning

de school bij vertrek 40


Wat is er bereikt Een grote groep van 39 jongeren heeft in juli 2012 meegewerkt aan dit project. Bij aankomst waren de fundering van de school en de eerste woning klaar en de fundering van de tweede woning was in aanbouw. Het doel was in eerste instantie om de school af te maken en te starten met één woning. Aan het einde van het project stonden de school en twee woningen, waarvan één woning gedeeltelijk was voorzien van binnenmuren. Er was zoveel betrokkenheid en samen werken hulp van de lokale gemeenschap dat er soms zelfs te weinig werk voor de deelnemers was. Het resultaat was dus boven verwachting. Het snelste project ooit, volgens projectlandcoördinator Vincent. De klaslokalen en woningen zijn nog niet helemaal klaar, maar al wel in gebruik. Dat bleek tijdens het vervolgbezoek in februari. Een bestaand schoolblok was gerenoveerd en door de gemeenschap voorzien van nieuwe dakplaten. De hoofdmeester vertelt dat de effecten nu al zichtbaar zijn: „we waren eerst met twee leerkrachten, nu zijn we met zijn vieren. Het aantal kinderen is toegenomen van 81 naar 201 en er zijn nu 5 klassen in plaats van 2. De school heeft voldoende goede lokalen (zes) en de onderwijsadviseur van het district wil de school nu uitbreiden naar een volledige basisschool met acht klassen.‟

lerarenwoningen

binnenkant klaslokaal

school in februari

Uit een bericht op de website tijdens het project: „We zijn net begonnen met de tweede bouwweek en het gaat heel voorspoedig. De ringbalk van de school is al gestort en we zijn nu bezig om de dakspanten te maken. Als alles goed gaat, kan het dak aan het einde van de week op de school. Verder zijn we begonnen met het bouwen van de lerarenwoningen‟.

de bouw

de klaslokalen

lerarenwoning

Wat is er bereikt Er heeft een groep van 36 jongeren meegebouwd aan twee klaslokalen en twee lerarenwoningen. De bouw is goed verlopen en er was een goede samenwerking met de lokale bevolking. Het project werd duidelijk door hen gedragen. Het personeel van de school werkte goed mee, de bevolking was zeer open en wilde veel laten zien. De lokale autoriteiten (village heads, group village head, chief en hoofd chief) kwamen kijken en waren zeer geïnteresseerd. Als de groep ergens vragen over had, Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

41


konden ze deze altijd aan iemand stellen. De klaslokalen zijn af en bij een van de lerarenwoningen zat het dak er al op.

klaslokalen

lerarenwoningen

aandenken van de groep

Wat is er bereikt Een groep van 35 personen uit Hoogeveen, in de leeftijd van 18 tot en met 68 jaar, heeft eind oktober/begin november aan dit project meegewerkt. De samenwerking was buitengewoon goed. Elke dag waren er ongeveer vijftig Malawiërs (mannen en vrouwen) aanwezig die met de deelnemers zorgden voor de mortel, het water en het metselwerk. De technische leider heeft de lokale vrouwen ook betrokken bij het doorgeven van stenen (er waren niet genoeg kruiwagens). Ze zagen dat in eerste instantie niet zo zitten, maar toen de Nederlandse vrouwen ook meehielpen, wilden ze wel meedoen. De sfeer was geweldig; er werd gezongen in het Tumbuka, Engels en Nederlands. Soms met veertig man/vrouw tegelijk. Na 8,5 bouwdagen stonden er 3 lerarenwoningen met het dak er op. Ook de binnenmuren waren bijna klaar. In februari waren de woningen bijna gereed om bewoond te worden door de enthousiaste leerkrachten.

lerarenwoningen

het dak zit er op

de groep

Doel van de ondersteuning Net als in Ghana zijn ook in Malawi de bouwprojecten onderdeel van het onderwijsprogramma van de Malawi alliantie. De MFS-financiering maakt het mogelijk om ook andere activiteiten uit het onderwijsprogramma van de partner te ondersteunen. In het Malawi onderwijsprogramma is „onderwijs en gezondheid‟ een belangrijk thema. Met hulp van het Educaids netwerk, waar CCAPSoL lid van is, wordt dit vormgegeven. Het onderwijsdepartement doet dit samen met LISAP, het aidsprogramma van de CCAP SoL. MA512 is een budget waaruit niet alleen het maken van de School Improvement Plans (SIP‟s) wordt bekostigd, maar ook het trainen van leerkrachten, schoolhoofden en leden van PTA‟s en SMC‟s, het verstrekken van schoolmaaltijden en bewustwordingsactiviteiten gericht op moeders en jongeren. Verder vinden er follow-up activiteiten plaats, vanuit de SIP‟s, in de vijftien gemeenschappen in het Kasungu North District die in de MFS 1-periode (2007 – 2010) ondersteund zijn.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

42


Wat is er bereikt  In alle vier gemeenschappen is er, gedurende een driedaagse sessie, een SIP opgesteld.  In drie gemeenschappen (Chitunda, Milenje en Matipa) is er een schoolmaaltijden programma. 1.200 Kinderen krijgen dagelijks een warme maaltijd. Het programma, met steun van deelnemers uit Vries en Hoogeveen, wordt uitgebreid met 600 kinderen in Kanjazi en Lunga.  In samenwerking met Foundation for Children Rights werden groepen moeders in vier gemeenschappen getraind, namelijk: Kavinkhama, Chivuktu, Kanjazi en Kamatimba. Deze moedergroepen stimuleren onder andere dat er meer meisjes naar school gaan en deze afmaken.  Samen met LISAP (aidsprogramma) en het Ministery of Health werd voorlichting gegeven op zeven scholen. Hiermee werden met name de oudere jongeren van de basisschool bereikt en seks en aids bespreekbaar gemaakt.  Uit het monitoring rapport van het Kasungu North District bleek dat in de periode 2010 – 2012 op 8 van 15 scholen de meisjes nu in de meerderheid zijn. De gemiddelde toename van het aantal leerlingen bedroeg 11,13%. Er gaan 1.116 kinderen meer naar school; 584 jongens en 832 meisjes. Doordat er meer leerkrachten kwamen, daalde het aantal leerlingen per leerkracht en komt met 1:69 dicht bij de overheidsnorm van 1:60. Ook maken meer kinderen de school af. In klas 8 nam in deze periode het aantal leerlingen toe van 978 tot 1273. Echter, het slagingspercentage van de CCAP SoL scholen is nog aan de lage kant, namelijk 55% (in vergelijking met het gemiddelde van het Kasungu district dat 61% bedraagt). Deels is dit te verklaren doordat CCAP SoL alleen maar plattelandsscholen heeft waar het niveau lager ligt dan in de stad.  In 7 gemeenschappen moeten nog 8 woningen en 2 klaslokalen afgemaakt worden. Oorzaken waren een conflict met de leverancier van de dakplaten dat inmiddels is opgelost en het feit dat er in een gemeenschap ook andere projecten zijn gestart die meer prioriteit kregen. Er zijn grenzen aan de capaciteit van de gemeenschap om te helpen, omdat ze ook voor hun eigen inkomen moeten werken.

De gemiddelde levensverwachting van de mensen in Sierra Leone is met 47 jaar (Wereldbank 2009) een van de laagste ter wereld. Dit komt voornamelijk door de slechte medische omstandigheden. Gevolg is dat Sierra Leone ook een van de landen is met de hoogste kindersterfte. Daarnaast heeft het onderwijs te kampen met grote problemen. Sinds 2010 is Cotton Tree Foundation (CTF) de partnerorganisatie van World Servants waarmee in Sierra Leone wordt samengewerkt. CTF is een lokale NGO (opgericht in 2000) die programma‟s uitvoert op het gebied van inkomensverhoging voor boeren door gewas- en techniekverbeteringen, onderwijs, gezondheidszorg en hiv/aidspreventie. Van 2007 tot en met 2009 faciliteerden we projecten van deze organisatie voor jongeren uit de achterban van Woord en Daad. In 2010 ging er voor het eerst een World Servants-team naar Sierra Leone en is er nu 1 gezondheidszorg- en 1 onderwijsproject gerealiseerd. We werken daarbij nauw samen met Stichting Dibiyya Development Project Nederland om de levensomstandigheden in Dibiyya en omgeving te verbeteren. Dibiyya Development Project houd zich met name bezig met het verbeteren van de landbouw en de gezondheidzorg. World Servants richt zich op het onderwijs. Het onderwijsprogramma wordt mede ondersteund door de Hofstee stichting die € 22.000,- beschikbaar stelde voor de aanschaf van een auto voor de coördinator van het programma.

Doel van het project Het verbeteren van het onderwijs in Dibiyya Section (Kambia District). In dit gebied liggen 19 dorpen met in totaal 42.800 inwoners. 97% van hen verdient minder dan 1 US$ per dag. Dit meerjarenprogramma heeft als doel om het onderwijs in Dibiyya en omgeving te verbeteren. World Servants realiseert het onderwijsverbeteringsprogramma door het organiseren van negen bouwprojecten in de periode van 2012 – 2016. Bij acht van de negen projecten zullen groepen Nederlanders, zowel jongeren als volwassenen, worden ingezet om samen met de lokale bevolking de klaslokalen en de woningen te bouwen. Afgelopen zomer is er door zestien deelnemers in de leeftijd van 18 tot

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

43


30 jaar meegewerkt aan de bouw van drie klaslokalen. Deze lokalen zullen gebruikt worden voor middelbaar onderwijs.

bij aankomst

tussentijds

Wat is er bereikt Bij aankomst was de fundering klaar, de vloer was gestort en de buitenmuren waren tot laag 3 à 4 opgemetseld. De binnenmuren waren twee lagen hoog. De bouw was een uitdaging. De juiste bouwtekening ontbrak en de aannemer kwam steeds laat op de bouwplaats en sprak beperkt Engels. Daarnaast is er vertraging opgelopen door hevige regenval en niet of onvoldoende aanwezig zijn van noodzakelijke materialen. Dit was niet altijd even motiverend voor de deelnemers. Desondanks waren aan het eind van de bouwdagen de klaslokalen in ruwbouw af. Inmiddels is er een nieuwe aannemer gekomen die druk met de afbouw bezig was tijdens het vervolgbezoek in maart 2013. Eind april is hij klaar en begint hij met de voorbereidingen voor het tweede blok met drie lokalen. Er zijn al nieuwe gekwalificeerde leerkrachten.‟s Avonds krijgen de volwassenen les in lezen en schrijven. De kliniek is volledig ingericht en operationeel. In de bijbehorende woningen zijn nu twee verpleegkundigen ondergebracht.

bij vertrek

metselwerk

Een tweedejaars studente maatschappelijke Zorg van het ROC A12 deed als stageopdracht het Lifeskills programma gedurende het project. Haar bevindingen waren: „het praten over seks is taboe, vooral als het over hiv en aids gaat. Dat hoorde je al een beetje aan de antwoorden van de tieners, want de informatie over seks krijgen ze vooral van hun vriend of oudere mensen. Het grootste probleem in Dibiyya is hygiëne en gezondheid. Soms kennen ze ziektes, maar niet de infectiebron of hoe je het kunt voorkomen. Vraag bijvoorbeeld één van de tieners maar wat bacteriën en schimmels zijn. Ze hebben nog nooit van die woorden gehoord. Tanden verzorgen is hier ook een probleem. Gaatjes kennen ze wel, maar dat het komt door niet goed je tanden te verzorgen, weten de meeste niet‟. op zonne-energie

klaslokalen

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

woningen verpleegkundigen

44


Het inkomensniveau is zeer laag in Tanzania. Vooral in de drogere gebieden (men is zeer afhankelijk van de landbouw) hebben veel mensen onvoldoende middelen om te overleven. Vooral alleenstaande ouderen, (wees)kinderen en mensen met hiv/aids hebben weinig kans om te overleven. Dorcas Aid Internationaal werkt sinds 1996 in verschillende districten in het noorden van Tanzania, onder andere in het Handeni district. Hier werken ze samen met de Free Pentecostel Church in Tanzania (FPCT). Deze kerkgemeenschap had al een programma gericht op bovengenoemde doelgroepen, maar kan met ondersteuning van Dorcas nu nog meer betekenen. World Servants werkt in dit programma van Dorcas met hulp van de teams aan de bouw van huizen en latrines. Sinds 2010zijn er 41 woningen en latrines gerealiseerd.

Doel van het project In samenwerking met Dorcas Aid International wordt er in Handeni en omgeving meegewerkt aan een groot development project, waar het bouwen van huizen onderdeel van is. Het doel van dit project is het bouwen en opknappen van woningen van mensen die onder zeer slechte omstandigheden wonen. Ook wordt er veel aandacht besteed aan het geven van voorlichting over hiv/aids, omdat hierover nog weinig bekend is, en aan training op het gebied van landbouw. De lokale partnerorganisatie van Dorcas, de Free Pentecostal Church of Tanzania (FPCT) had als doelstelling om 20 woningen en 20 latrines te bouwen in 2012. World Servants zou bijdragen aan de bouw van tien woningen en het voorbereiden van een aantal latrines.

latrines graven

dakspanten

overdracht van de woning

Wat is er bereikt Het World Servants-team is begonnen met de bouw van 11 woningen, verdeeld over 3 dorpen. “Elke dag ging de groep naar een ander dorpje,” vertelt de hoofdleider. “Dus we deden drie dagen achter elkaar dezelfde werkzaamheden. Hierdoor werd je als groep handig in de werkzaamheden en ging bijvoorbeeld het metselen steeds sneller en ging het storten van de ringbalk op de derde dag fantastisch. Het eindresultaat was dat we op 10 van de 11 woningen een ringbalk hebben gestort en op 6 van de 11 huisjes zat een dak.” Er is ook door de deelnemers meegewerkt aan het hakken van de gaten voor het opbouwen van de latrine put. Vervolgens heeft FPCT, in samenwerking met de gemeenschappen, deze huizen en latrines afgebouwd. In augustus is er ook nog een groep jongeren vanuit de Dorcas achterban naar Tanzania geweest die heeft meegebouwd aan de andere negen huizen en latrines. Hierdoor heeft het werk een enorme impuls gehad en is er in korte tijd veel bereikt.

World Servants ondersteunt sinds 1999 projecten in Zambia die gericht zijn op onderwijs en gezondheidszorg. We werken in het Mkushi district samen met Mkushi Christian Community (MCC). MCC ondersteunt gemeenschappen om hun plannen te realiseren voor de verbetering van de leefomstandigheden. Er is, naast de bouw van klaslokalen en klinieken, ook aandacht voor de bouw van woningen voor onderwijzend- en medisch personeel. Goede woningen zijn een belangrijke Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

45


erste team

voorwaarde voor het aanbieden van kwalitatief en betrouwbaar onderwijs en gezondheidszorg. In het Lundazi district werken we sinds 2010 met de Church of Central Africa Presbyterian Synod of Zambia (CCAP SoZ) op het gebied van onderwijs. CCAP SoZ is een zusterorganisatie van de partner van World Servants in Malawi. Er zijn 18 onderwijs- en 5 gezondheidszorgprojecten gerealiseerd.

Doel van het project Met MCC werkt World Servants aan het bouwen van een middelbare school in Miloso. Het aantal middelbare scholen in het Mkushi district is gering, wat duidelijk wordt als je kijkt naar de cijfers. Er zijn slechts 630 plaatsen voor 1100 leerlingen. De helft kan dus niet doorstuderen omdat er geen plaats is. Daarnaast is voor sommige leerlingen ook de afstand een probleem. De eerstvolgende nabijgelegen middelbare school vanuit Miloso, ligt twintig kilometer verderop. Heel veel kinderen uit Miloso en omgeving hebben hierdoor geen mogelijkheden om na de basisschool verder te leren. Hier wil MCC wat aan doen en daarom hebben ze hun droom om een Highschool te bouwen op papier gezet en overlegd met het ministerie van Onderwijs. Miloso ligt centraal in het district en door de vele basisscholen in de omgeving is dit een gunstige plaats om de school te bouwen. Het is een omvangrijk project, wat volgens de planning uiteindelijk in 2018 afgerond zal worden. Met de bouw van 4klaslokalen en 2 toilettenzetten twee World Servants-teams de eerste stap.

bij vertrek ZA212

bezoek februari 2013

leerlingen in ‘grade 10’

Wat is er bereikt Bij aankomst van de eerste groep was de fundering klaar en waren alle materialen zoals afgesproken aanwezig. Bij vertrek van de groep zat het dak van de klaslokalen erop. In verband met het niet verkrijgen van de visa voor de deelnemers (zie de projecten IN112 en IN312), is er een tweede groep naar Miloso gegaan om de afbouw van dit grote gebouw van vier klaslokalen te realiseren. Dit is gelukt. De deelnemers hebben zich vooral beziggehouden met het pleisteren van de wanden, het storten van de vloeren en het bouwen van twee toiletten. Het resultaat is voor de Zambiaanse bouwstandaard erg goed en dit zorgt voor een positieve uitstraling. In januari 2013 zijn de klaslokalen en toiletten zelfs al in gebruik genomen voor groep 8 en 10. Het set-up team was zeer onder de aankomst bijde vertrek team de van twee indruk van het resultaateerste van deteam groepen en van lokale eerste inzet. De volgende faseeind is devan bouw 3 projecten klaslokalen in 2013, waarna ook groep 9 les kan krijgen. Met elke fase volgt weer een nieuwe groep tot en met groep 12. Door de duidelijke visie van MCC en de mogelijkheden die er zijn, versterken de verschillende projecten in Miloso elkaar. Een mooi neveneffect is bijvoorbeeld dat het trainingscentrum,waar we al eerder aan hebben meegewerkt, ook voorziet in een andere behoefte, namelijk het voorzien van maaltijden voor de leerlingen. In het grote plan is ook de bouw van een aantal slaapzalen opgenomen om de leerlingen die verder weg wonen doordeweeks onderdak te kunnen bieden. Dit zal pas in een latere fase worden gerealiseerd, maar tot die tijd kunnen een aantal leerlingen al in het huidige gebouw van het trainingscentrum in Miloso onderdak krijgen.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

46


Doel van het project In het plaatsje Boyole staat een basisschool voor ongeveer 400 leerlingen. De school heeft zeven klassen, maar het schoolgebouw bestaat uit vijf klaslokalen. Er zijn dus nog twee nieuwe klaslokalen nodig, zodat elke klas een eigen lokaal heeft. Naast de twee nieuwe klaslokalen, zijn we gevraagd om mee te bouwen aan latrines en een verschoningsruimte voor meisjes. Dit komt de hygiĂŤne ten goede. Voor meisjes is de verschoningsruimte erg belangrijk. Vaak gaan ze op het moment dat ze ongesteld worden niet naar school. Met de verschoningsruimte wordt dit makkelijker.

bij aankomst

eind van het project

bezoek maart 2013 bij aankomst

Wat is er bereikt Een groep uit Zuidlaren heeft met veel enthousiasme aan dit project gewerkt. Bij aankomst lag het fundament en was het metselwerk tot de ramen gereed. Van de verschoningsruimte en latrines waren de gaten grotendeels gegraven. Deze gaten bleken gaandeweg het project echter niet groot genoeg, waardoor de groep deze niet heeft kunnen realiseren. De focus heeft op de bouw van de klaslokalen gelegen. Dit project is voor het laatst bezocht in februari 2013. Het gebouw was afgemaakt en sinds een paar weken in gebruik genomen. Een van de klaslokalen is nog deels in gebruik voor opslag van de cementzakken die nodig waren voor het afbouwen van de toiletten. De opslagruimte kon hiervoor nog niet gebruikt worden, omdat de leverancier van de deur voor deze ruimte op zich liet wachten. Vanwege het project heeft de lokale overheid besloten om drie extra betaalde leerkrachten aan te stellen!

Doel van het project Champanji is een afgelegen dorpje met een eigen schooltje. Er wordt lesgegeven in een open hut met een rieten dak en de school heeft geen latrines. Daarmee voldoet de school niet aan de eisen van de overheid. Ook worden de hoogste klassen van de basisschool niet aangeboden. De dichtstbijzijnde school die dat wel heeft, ligt 14 kilometer verderop. Ouders voelen zich nu gedwongen om hier niet alleen hun oudere, maar ook hun jongere kinderen heen te sturen. World Servants helpt mee om de school te bouwen. Zo kunnen de leerlingen straks les krijgen in twee aaneengeschakelde klaslokalen. Ook komt er een kantoor voor de hoofdonderwijzer.

bij aankomst Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

tussentijds

bij vertrek 47


Wat is er bereikt Bij aankomst van het World Servants-team waren de buitenmuren tot raamhoogte opgemetseld en van de binnenmuren was de eerste laag gelegd. Op dag drie waren alle materialen aanwezig. Bij het vertrek van de groep waren het metselwerk, het pleisterwerk en het dak zo goed als gereed. Een enkele binnenmuur moest nog worden afgerond. In januari 2013 is de bouw afgerond.

YfC SA wil Zuid-Afrikaanse jongeren mobiliseren om iets voor de arme mensen in hun eigen land te doen. In de toekomst hoopt deze organisatie soortgelijke projecten als die van World Servants te organiseren in eigen land. Door eerst samen met World Servants een project te doen wil YfC SA ervaring opdoen.

Doel van het project YfC SA ondersteunt een aantal basisscholen in Mafikeng met een voorlichtings- en bewustwordingsprogramma. Op een van deze scholen, de Ramosadi Primary School, heeft men grote moeite met het onderhoud (gebouwen dateren van begin 1960). De ouders kunnen maar weinig bijdragen. Daarnaast worden nogal wat gezinnen gerund door een van de oudere kinderen omdat vader of moeder, of beide, zijn overleden of elders werken. World Servants ondersteunt YfCSA bij de renovatie van de Ramosadi Primary School in Mafikeng om zo de leeromstandigheden, en daarmee de kwaliteit van het onderwijs, te verbeteren. Daarnaast dient het project om YfCSA ervaring op te laten doen met dergelijke projecten om zo jongeren te betrekken bij de problemen in hun land.

een gemixte groep

geverfde klaslokalen

bij vertrek

Wat is er bereikt Dit project vond eind 2012/begin 2013 plaats. De groep deelnemers bestond uit twaalf Nederlanders en vijftien Zuid-Afrikanen. Een cultuurervaring op zich. De deelnemers hebben samen hard gewerkt aan de renovatie van de school en ook samen de Kerst en jaarwisseling gevierd. Er is een blok van vijf klaslokalen gerenoveerd (nokbalken vervangen, dak gerepareerd, dak waterdicht gemaakt en geschilderd, verf van de muren verwijderd, gaten in muren gedicht, muren gepleisterd en geschuurd, muren geverfd, plafond geplaatst en geschilderd, verlichting gerepareerd en terug geplaatst, deuren gerepareerd, geschilderd en terug geplaatst, schoolborden geschilderd en opnieuw deugdelijk bevestigd, kozijnen geschilderd, muurschildering gerestaureerd en lokalen schoon opgeleverd). Daarnaast zijn de daken van beide andere blokken waterdicht gemaakt en geschilderd, evenals het dak van de keuken. Ook is schilderwerk verricht aan een tweede blok. Uit het laatste bericht van de hoofdleider tijdens het project: „Als hoofdleider kan ik terugkijken op een bijzonder project, op een bijzonder tijdstip in het jaar en een bijzondere groep. De groep heeft heel hard gewerkt, maar ook veel energie gestoken in het samen leven met de Zuid-Afrikaanse deelnemers. Na een week waren we een groep en kon je alleen aan de kleur zien dat we een mix waren.â€&#x;

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

48


World Servants is sinds 1997 in India actief en ondersteunt projecten van diverse organisaties in de staat Karnataka op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg en sociaal maatschappelijke aard. Er zijn 14 onderwijsprojecten, 7 gezondheidszorg- en 14 sociaal/maatschappelijke projecten gedaan. Deze organisaties worden ondersteund door YuvaLok, de partnerorganisatie van World Servants in India, die veel ervaring heeft met de projecten van World Servants en het aanbieden van onderwijs aan achtergestelde kinderen in Bangalore. Begin 2012 was er goede hoop dat de visumaanvragen voor alle projecten in India gehonoreerd zouden worden. De Indiase ambassade had instructies gegeven en deze hadden we opgevolgd. Desondanks hebben we geen visa verkregen voor de drie geplande projecten. Dit was een grote teleurstelling. Met hulp van de partnerorganisaties in Zambia, Kenia en Ethiopië is er een mogelijkheid gevonden om de deelnemers ergens anders een World Servants-ervaring te bieden. YuvaLok heeft de lokale gemeenschappen de moeilijke boodschap moeten brengen dat er geen groep uit Nederland zou komen. Dit was een grote tegenslag. Ondanks de teleurstelling voor de gemeenschap en de deelnemers, heeft de gemeenschap met hulp van lokale aannemers wel de benodigde gebouwen kunnen realiseren. Een enorm stuk flexibiliteit en veerkracht van de mensen daar. En we zijn blij met de resultaten. De afbouw van deze projecten is ook mede mogelijk gemaakt door het „Bestemmingsfonds‟ van EO Metterdaad met een gift van € 20.000,-.

Doel van het project Vittal is een dorp in de omgeving van Mangalore. Dit ligt aan de Westkust van India in de staat Karnataka. Op de St. Rita's school in Vittal zitten in totaal 800 kinderen. Momenteel zitten er ongeveer 75 tot 85 kinderen in één lokaal. Er zijn slechts vijf goede klaslokalen. Daarnaast zit een deel van de kinderen in een oude school die uit één ruimte bestaat. Om toch apart les te kunnen geven, staan er een aantal tussenschotjes. Om de kinderen goed les te kunnen geven is vijftig leerlingen per klaslokaal echt het maximum. Daar streeft de school dan ook naar, maar daar zijn dan wel acht klaslokalen extra voor nodig.

4 klassen in een ruimte

voorbereidingen febr. 2012

situatie in maart 2013

Wat is er bereikt In december 2012 was de coördinator op bezoek bij dit project. Men was wel begonnen met de ruwbouw van de acht klaslokalen, maar dit was nog niet zover gevorderd als gehoopt. Er is echter hard gewerkt de eerste maanden van 2013 en in maart ontvingen we het positieve bericht dat de klaslokalen bijna klaar zijn. Er zijn nog een paar laatste details niet afgerond, maar het gebouw is mooi en zeer goed afgewerkt. De kinderen krijgen nu les in hun eigen lokaal en worden niet meer gestoord door de geluiden van vier andere klassen in dezelfde ruimte.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

49


Doel van het project Het bieden van opvang aan meisjes die uit gezinnen/omstandigheden komen waar geen veilige en menswaardige leefomgeving was. Door het aanbieden van opvang en onderwijs kunnen deze meisjes zich ontwikkelen en kunnen ze een toegevoegde waarde zijn voor de maatschappij en in het bijzonder voor de omgeving waar ze vandaan komen. De opvang zal bestaan uit een slaapgelegenheid, sanitaire voorzieningen, een keuken, studieruimte en een eetzaal.

ecember 2012 oude, vervallen gebouw

opening in december2012 Situatie nu

Situatie nu

situatie nu

Wat is er bereikt De groep van dit project heeft aan een alternatief project in Zambia (ZA212 - Miloso) kunnen werken. De gemeenschap van Balkunje heeft met de financiële bijdrage van World Servants zelf het opvanghuis gerealiseerd. Het resultaat is indrukwekkend. Het gebouw is op 23 december 2012 al in gebruik genomen en is fantastisch afgewerkt. De projectlandcoördinator was bij de officiële openingsceremonie aanwezig. Er kunnen nu minimaal vijftig meisjes tot en met zestien jaar in het opvanghuis wonen. De leefomstandigheden van de veertig meisjes die al in het tehuis woonden,zijn enorm verbeterd. Er zijn nu ruimten om te koken, te studeren en er zijn aparte slaapruimten, toilettenen douches.

Oekraïne is een van de armste landen in Europa. Door de economische recessie van 1991 tot 1996 is de werkloosheid toegenomen en zijn de inkomens sterk gedaald. Het verlies aan staatsinkomsten heeft geleid tot aantasting van de sociale voorzieningen. Ook op onderwijsgebied bestaat een achterstand, vooral bij het kleuteronderwijs. Een groot probleem in Oekraïne is verder de opvang van weeskinderen en gehandicapten. World Servants probeert sinds 2001, samen met de projectlandcoördinator, gemeenschappen en projecten te identificeren die ondersteuning kunnen gebruiken om de bovengenoemde problemen tegen te gaan. Inmiddels zijn er 16 onderwijs en 13 sociaal/ maatschappelijke projecten gerealiseerd. In 2010 heeft de coördinator de organisatie „Stand By Us‟ opgericht die zich richt op het verbeteren van de levensomstandigheden van jongeren (voormalige weeskinderen) en gehandicapte kinderen. Er wordt in de komende jaren gewerkt aan een plan om op een goede manier ondersteuning te bieden aan deze doelgroepen.

blije kinderen en leiding

wat een warm welkom

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

kinderen in het dagverblijf

50


Projectmanager Henri Plas schrijft na een bezoek begin 2013 aan Hust (project van 2002 en 2004): ‘Wat een verschil! Jarenlang kregen we de boodschap: “ja, het ligt moeilijk, de burgemeester geeft geen toestemming in verband met een rechtszaak. In september, dan wordt het dagverblijf voor kinderen met een beperking geopend.” Tja, we hoorden dit nu al zeven jaar achter elkaar… Zo ook vorig jaar tijdens het vervolgbezoek in maart. Wederom was er het bericht van een mogelijke opening in september. En eindelijk, dit keer was het echt zo ver. In september 2012 is het project in Hust, na acht jaar wachten, in gebruik genomen. Een voorbeeld van een project waar geduldvoor nodig was. Niet alle projecten verlopen zoals de situatie in het voortraject doet vermoeden. Dit gebeurt soms in Nederland, maar natuurlijk ook in de projectlanden. Daarom is het zo belangrijk om de projecten te blijven volgen nadat een World Servants-team is geweest. Elke keer weer verder praten en blijven volhouden. De foto‟s spreken voor zich: de medewerkers hebben lang gewacht om dit mooie huis te betrekken en zijn ontzettend blij met deze prachtige plek. Het set-up team verwelkomden ze met een dans en onder begeleiding van pianomuziek. Wat wil je nog meer. Het plezier straalt er vanaf. Na jaren van wachten kunnen we eindelijk zeggen: het gaat goed in Hust!‟

Doel van het project Weeskinderen opvang bieden en ze in een veilig gezin opvoeden zodat ze als jongvolwassenen in de maatschappij als volwaardige burgers een bestaan op kunnen bouwen. Door de opvang in een gezin kunnen de kinderen onderdeel zijn van het reguliere onderwijsprogramma. Het multifunctionele gebouw maakt het mogelijk om naast behandeling van de kinderen hen ook een vakopleiding te geven. Hierdoor kunnen ze zich, nadat ze uit huis geplaatst worden, redden in de samenleving.

multifunctioneel centrum

pleisteren

bovenverdieping bij vertrek

Wat is er bereikt De deelnemersgroep bestond uit twintig volwassenen uit verschillende plaatsen in Nederland. Zij konden bij aankomst meteen aan de slag. Alle materialen waren aanwezig. De samenwerking met de aannemer verliep goed. Hij was veel op de bouw en er waren altijd drie werklieden aanwezig. Men stond altijd klaar om bij te springen en voor materiaal te zorgen. De bouwactiviteiten zijn volgens de planning en naar tevredenheid uitgevoerd. De uitgevoerde activiteiten zijn: stuken, schuren, plamuren, granulaat verwerken, witten en laminaat leggen. De lokale aannemer en werklieden zijn na vertrek van de deelnemers verdergegaan met de afwerking van het gebouw. Begin 2013 was de bovenste verdieping van het gebouw af. De muren aan de binnenzijde zijn op de eerste verdieping gepleisterd en geschilderd. De vloeren zijn geïsoleerd. De staat van de begane grond is vergelijkbaar met die van de eerste verdieping. Hier moet nog een klein zwembad bestemd voor behandeling van de lichamelijk beperkte kinderen, worden betegeld. Het is de bedoeling dat in het voorjaar de ruimte voor de tandarts klaar is. De tandarts, psycholoog en sociaal pedagoog willen graag hun werk beginnen. De sociaal pedagoog werkt al samen met de kinderen die een leerachterstand hebben. Dit heeft goede resultaten. Een aantal jongens zijn begonnen met lezen en schrijven. Dit was tot nu toe niet gelukt op school.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

51


Doel van het project Het toegankelijk maken van kleuteronderwijs in Almás en de directe omgeving. Er zijn ten minste zestig kinderen die nu niet naar school gaan. Door het openen van de kleuterschool kunnen deze kinderen onderwijs krijgen. Hierdoor zijn ze beter voorbereid op de basisschool en hebben de ouders meer vrijheid om te werken in de tijd dat hun kind naar school gaat. De bouwactiviteiten zijn gericht op het afwerken van het gebouw. Het is een bestaand gebouw dat in vervallen staat verkeerd. Er moet nog erg veel werk gebeuren voordat er gebruik gemaakt kan worden van dit gebouw.

pleisterwerk

vloeren leggen

bij vertrek

Wat is er bereikt Er zijn vier klaslokalen volgens de doelstelling gerealiseerd. Na een wat rommelige start verliep de samenwerking prima. Deelnemers hebben muren gepleisterd, geverfd, houten vloeren aangelegd en graaf en breekwerk gedaan. Het hele dorp nam actief deel aan het project. De burgemeester was elke dag aanwezig en deed zijn uiterste best om alles tot een succes te maken. De ouders van de kinderen overlaadden de deelnemers met broodjes en cakejes. Ook de lokale autoriteiten waren erg betrokken. Sinds het vertrek van de groep zijn er ook op de eerste verdieping ramen geplaatst. De buizen voor het verwarmingssysteem zijn geïnstalleerd en ander leidingwerk is verricht. In maart 2013 heeft het set-up team de school bezocht en zijn de klaslokalen al bijna klaar voor gebruik. Lampen hangen, stoelen en tafels zijn geleverd, dus het ziet er weer als nieuw uit. Als alles volgens planning verloopt, kan het hele gebouw rond september 2013 in gebruik worden genomen. In juli 2013 zal een tweede team komen om te werken aan de eerste verdieping. Dit schreef de hoofdleider op de World Servants website tijdens het project: „We hebben er alweer een bouwweek op zitten met veel indrukken. We beginnen eerst te vertellen over de discussie rond armoede. Ook al lijkt de armoede op het eerste gezicht niet zo erg, het is er zeer zeker. Het grote deel van de bevolking, de middenklasse, leeft in grote financiële onzekerheid. Om te kunnen bestaan moeten ze vaak drie of vier banen tegelijk hebben. Kort gezegd: het leven is hard, dat is ons zeker duidelijk geworden! Om er een beter begrip van te krijgen en om te voelen wat de mensen ondergaan, zijn we gestart met een spel om te leven als een Oekraïens gezin. We moeten onszelf onderhouden. We kregen een startkapitaal en moeten nu zelf ons eten, elektriciteit en onze slaapplaats betalen. Dat betekent dat we elke dag er op uit moeten om werk te zoeken. Zo komen we ook binnen bij de gezinnen uit het dorp. Dit spel is confronterend en motiverend maart 2013 om zelf te ondervinden wat er werkelijk aan problemen speelt in dit land.‟ Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

52


In dit verslag is ook de controleverklaring opgenomen.

Intern toezicht World Servants is formeel een stichting met een bestuur en een beleidsvoorbereidende en –uitvoerende (titulaire) directie. Het bestuur stelt beleidsvoorstellen van de directie vast en toetst de uitvoering. In 2009 is een directiestatuut vastgesteld, waarin afspraken voor de mandatering van de directie zijn vastgelegd. In 2010 is een informatiestatuut vastgesteld. In de praktijk is er langzaam toegewerkt naar het raad van toezicht / raad van bestuur model en in de decembervergadering heeft het bestuur besloten hier per 1 januari 2013 toe over te gaan. Bestuur Het bestuur bepaalt het beleid, de financiële richtlijnen en heeft de eindverantwoordelijkheid voor de dagelijkse leiding. Het bestuur is zo samengesteld dat een onafhankelijke taakvervulling gewaarborgd is. De leden van het bestuur treden periodiek af; benoemingen en herbenoemingen geschieden voor een periode van eerst een en daarna voor twee en drie jaar; in principe voor een totale periode van maximaal zes jaar. Het bestuur waakt tegen verstrengeling van belangen tussen die van de organisatie en die van de bestuursleden en/of de medewerkers. Bij strijdigheid van belangen dienen betrokkenen zich van besluitvorming en stemming te onthouden. Jaarlijks wordt het functioneren van het bestuur geëvalueerd. Benoeming bestuursleden Het bestuur wordt samengesteld uit mensen van verschillende kerkelijke achtergronden en voor de organisatie belangrijke expertisegebieden, waarmee zij de directeur van advies kunnen dienen. Voor de aanstelling van bestuursleden wordt een vastgestelde procedure gevolgd. Behalve de voorzitter, penningmeester en secretaris hebben de bestuursleden geen specifieke portefeuilles. Directie en functioneren directie De directeur heeft een beleidsvoorbereidende, beleidsadviserende en beleidsuitvoerende taak en geeft tevens leiding aan de uitvoerende organisatie van World Servants. De directie werd tot en met oktober gevoerd door mevrouw E. Nijman. Na haar vertrek is dit overgenomen door een interim directie die bestaat uit de voormalige bestuursleden de heer drs. J. Bosman en mevrouw drs. F. Lock-Hasselaar. Het bestuur evalueert jaarlijks het functioneren van de directeur. Daartoe maakt zij gebruik van de jaarresultaten en de eigen waarneming van de bestuurders over het functioneren van de directeur. De interim directie vervult haar taak parttime vanuit een eigen bedrijf en heeft daarnaast geen nevenfuncties. Bestuursvergaderingen en rapportage aan het bestuur Tijdens bestuursvergaderingen komen documenten ter tafel die voor het bestuur van belang zijn voor inhoudelijke kennisname van het werk en de invulling van haar bestuurlijke rol. Het bestuur van World Servants bestuurt op hoofdlijnen. De directeur rapporteert per kwartaal naar het bestuur met betrekking tot de implementatie van het operationele jaarplan. In de tussenliggende maanden wordt er, om betrokkenheid te houden, meestal zes wekelijks gerapporteerd over de lopende gang van zaken. De voorzitter en penningmeester ontvangen maandelijks een financiële rapportage. In de beleidscyclus wordt jaarlijks in de tweede bestuursvergadering het afgelopen jaar ten aanzien van de strategie geëvalueerd en even-

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

53


tueel bijgesteld. Regelmatig heeft de directeur, alleen en soms met het managementteam, overleg met de bestuursvoorzitter over lopende zaken en met betrekking tot visie en beleid. In 2012 hebben er vijf bestuursvergaderingen plaatsgevonden en een visiedag met bestuur, kantoormedewerkers en een aantal betrokken vrijwilligers. Voor 2013 staan er vier bestuursvergaderingen gepland. Meestal zijn tijdens de bestuursvergaderingen, behalve de directeur, ook een of meerdere kantoormedewerkers aanwezig om relevante punten van de agenda toe te lichten. Mate van betrokkenheid bij het werk Om de betrokkenheid van bestuursleden bij het werk van World Servants te vergroten, wordt van bestuursleden verwacht dat zij aan een aantal deelnemers- en evaluatiebijeenkomsten deelnemen. Onkostenvergoedingen Bestuursfuncties bij World Servants zijn onbezoldigd. Wel kunnen bestuursleden reiskosten declareren die gemaakt zijn voor de bestuursfunctie, maar hier heeft niemand gebruik van gemaakt.

De belanghebbenden van de organisatie World Servants zijn:  De deelnemers aan de World Servants-projecten en hun staf: jongeren en volwassenen die zich twee of drie weken inzetten tijdens een project. De staf geeft leiding aan de verschillende onderdelen, zoals het bouw-, het cultuur- en het toerustingsprogramma.  de plaatselijke World Servants-groepen: jongeren en volwassenen die actie voeren in hun eigen plaats om het benodigde geld bijeen te brengen voor de projecten.  partnerorganisaties en lokale gemeenschappen in de projectlanden: dragen bij in de organisatie en uitvoering van de projecten zelf.  kantoormedewerkers: betaalde medewerkers die op het kantoor in Wolvega de World Servantsprojecten organiseren.  onbetaalde medewerkers, individueel en in de verschillende teams: werken samen met de kantoormedewerkers in de organisatie van de World Servants-projecten.  de giftgevers: vaste donateurs, particulieren, fondsen, stichtingen, kerken, bedrijven en scholen.  subsidieverstrekkers: Wilde Ganzen, coPrisma (MFS)  partnerorganisaties in Nederland: diverse organisaties waarmee World Servants samenwerkt, bijvoorbeeld in het samen organiseren van een project.  leveranciers: drukkerijen, verzendhuizen. World Servants streeft ernaar de inzet en de verschillende belangen van alle bij de organisatie betrokken partijen zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen. Integriteit, kwaliteit en transparantie staan daarbij voorop. Het werk van de World Servants-projecten kan alleen maar succesvol zijn door de inzet, warme betrokkenheid en tevredenheid van alle belanghebbenden. Dit kan alleen maar blijven bestaan als er binnen de organisatie met integriteit wordt gewerkt, kwaliteit wordt geleverd en alle processen transparant en begrijpelijk zijn. Bovenstaande komt tot uiting in:    

de inhoud en kwaliteit van de informatie die aan de belanghebbenden wordt verstrekt (volgens vastgesteld „Code of conduct ten aanzien van communicatie‟); de wijze waarop die informatie wordt verstrekt; de vorm van communicatie – deze dient relevant, eenduidig en toegankelijk te zijn voor belanghebbenden; de wijze waarop er wordt omgegaan met de ideeën, opmerkingen, wensen en klachten van belanghebbenden.

Klanttevredenheid De klanttevredenheid (deelnemers) wordt met hulp van een enquête geïnventariseerd, geanalyseerd aan de hand van vastgestelde meetpunten en samengevat in een resultatenrapport. Volgens dit rapport is de klanttevredenheid in 2012 met een 8,2 gewaardeerd.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

54


Klachtenprocedure World Servants beschikt over een klachtenprocedure. Alle klachten worden beantwoord en geregistreerd. De klachtenprocedure is beschreven op de website waar via een reactieformulier klachten direct kenbaar gemaakt kunnen worden. Er zijn vijf officiële klachten binnengekomen in 2012. Alle klachten zijn in behandeling genomen en de directeur heeft erop toegezien dat de gestelde procedure met zorg is afgehandeld. Deze klachten betroffen: 1. 2. 3. 4.

Een klacht over de wijze waarop er een bokje was geslacht tijdens een project; Twee klachten over de wijze van leidinggeven van een staflid tijdens een project; Een klacht over geluidsoverlast tijdens het Changemaker Festival in Heino; Een klacht over het niet rondkrijgen van een visum voor India.

Beleid Het bestuur stelt, op voordracht van de directie, een strategisch meerjarenplan vast voor minstens drie jaar. Ten behoeve van dit plan wordt een omgevingsanalyse en een SWOT uitgevoerd. Het plan bevat meetbare doelstellingen en geeft prioriteiten aan. Zij stelt voor het einde van het boekjaar een operationeel jaarplan en begroting vast voor het volgende jaar waarin de doelstellingen, programma‟s, activiteiten en beoogde resultaten duidelijk zijn beschreven. Het bestuur controleert en evalueert regelmatig de uitvoering van het beleid, dat waar nodig wordt bijgesteld. Het bestuur stelt vast dat de instelling adequaat is ingericht en toegerust om het beleid uit te voeren. Beleidsproces Binnen het proces van verdere professionalisering is in 2010 het vierde strategische beleidsplan „Samen opbouwend‟ (2011–2015) opgesteld. Op basis hiervan wordt ieder jaar in juni het World Servants-jaarplan van het daaropvolgende jaar aan het bestuur ter goedkeuring voorgelegd, samen met een conceptbegroting van het volgende jaar. Hierna wordt de deelnemersprijs vastgesteld. In het jaarplan worden alle voorgenomen activiteiten benoemd op het gebied van: World Servantsprojecten, staf, vorming en training, deelnemerswerving, fondsenwerving en communicatie. Nadat ook de operationele jaarplannen van alle taakgebieden definitief zijn, wordt de begroting afgemaakt en aan het bestuur ter goedkeuring en vaststelling (jaarlijks in december) voorgelegd. Besteding van middelen Er zijn duidelijke afspraken over de verantwoordelijkheden ten aanzien van de besteding van de middelen. De besteding vindt overeenkomstig de begroting plaats. Afwijkingen worden door een bestuursbesluit gedekt. De voortgang van de bestedingen aan de doelstellingen wordt aantoonbaar gerapporteerd. De bestedingen worden geëvalueerd en de resultaten hiervan worden meegenomen in nieuwe beleidsplannen. World Servants zorgt voor een evenwichtige verdeling tussen uitvoeringskosten voor de eigen organisatie (doel is max. 25 % van omzet), de kosten voor fondsenwerving en de besteding aan de doelstelling. Zij hanteert hierbij de normen zoals vastgesteld door het Centraal Bureau voor fondsenwerving (CBF). Evaluatie activiteiten World Servants De deelnemers aan trainingen en projecten vullen evaluatieformulieren in. Ook de verschillende stafleden van de projecten vullen voor hun taakgebied (bijvoorbeeld: hoofdleider) een rapport in. Ieder jaar in september is er een projectenevaluatie waar vrijwilligers, staf en bestuur aan deelnemen. 

De projecten worden jaarlijks bezocht door een van de drie projectmanagers en/of door daarvoor getrainde vrijwilligers. Zij bereiden nieuwe projecten voor, geven follow-up aan vorige projecten en doen van ieder project na vijf jaar een eindevaluatie. In de eindevaluatie wordt getoetst of de doelstellingen voor dat project en de hoofddoelstellingen van de organisatie zijn behaald. Ook wordt beoordeeld of de samenwerking met de partnerorganisatie aan bepaalde

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

55


criteria voldoet. De organisatie houdt op veel gebieden data bij, zodat resultaten geanalyseerd kunnen worden. Conclusies worden gebruikt voor nieuwe beleidsplannen en aanpassingen van processen. De directeur en de World Servants Project Raad (WSPR) zien erop toe dat de punten ook werkelijk worden behandeld. In 2012 waren er geen cruciale verbeteringen naar aanleiding van de evaluaties. Wel zijn een aantal praktische interne procedures strakker gemaakt om materialen tijdig beschikbaar te hebben voor de voorjaarsprojecten. 

Verslaggeving De jaarverslaggeving is ingericht overeenkomstig de „Richtlijn Verslaggeving Fondsenwervende Instellingen‟ waarbij de elementen beleid, communicatie, waarborging van de kwaliteit van World Servants en besteding van de middelen in relatie tot de doelstelling duidelijk in het bestuursverslag tot uiting worden gebracht. De jaarrekening is voorzien van een goedkeurende verklaring van een registeraccountant. Het jaarverslag is openbaar en wordt ieder jaar na vaststelling door het bestuur op de website gepubliceerd. De World Servants-projecten World Servants werft uitsluitend gelden voor de World Servants-projecten en de programma‟s waarbinnen de projecten plaatsvinden. Zij bestemt de gelden, met uitzondering van de uitvoeringskosten van de organisatie, uitsluitend voor dit doel. Effectiviteit Ieder jaar wordt elk projectland bezocht door mensen van onze organisatie. In dat bezoek worden, naast het plannen van nieuwe projecten (volgens logical framework), de afgelopen projecten opgevolgd en geëvalueerd. Voor ieder project worden vooraf indicatoren benoemd om later te kunnen meten of het project succesvol is. Na vijf jaar vindt van ieder project een eindevaluatie plaats waarin wordt beoordeeld of de gestelde doelen ook werkelijk zijn gehaald. Ook wordt er met behulp van het fotoarchief op de website verslag gedaan aan de deelnemers. De lokale partnerorganisaties die direct bij de implementatie betrokken zijn, leggen rekenschap af over de besteding van de aan hen toevertrouwde gelden. Dit is ook nodig om eindrapportages voor de sponsors/subsidieverstrekkers te kunnen maken. ISO-certificaat Vanuit de interne behoefte om de processen in de organisatie inzichtelijker te krijgen en te stroomlijnen, is in 2006, onder leiding van een extern deskundige, gestart om organisatieschema‟s op papier te zetten en een kwaliteitshandboek te maken. Deze hebben tevens als basis gediend voor de verdere automatisering van de organisatie. Sinds 22 februari 2008 is World Servants ISO-gecertificeerd. CBF-keurmerk Het Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF) heeft in 1999 het CBF-keurmerk aan World Servants toegekend. Hiermee verklaart het CBF dat World Servants voldoet aan de normen voor verantwoorde fondsenwerving en -besteding. Op basis van de nieuwe criteria van het CBF-keurmerk, waarin ook de voorschriften van de Code Wijffels (goed bestuur voor Goede Doelen) zijn verwerkt, is op 1 juli 2012 opnieuw het CBF-keurmerk aan World Servants toegekend voor een periode van drie jaar. World Servants voldoet daarmee ook aan de eis dat de jaarverslaglegging in overeenstemming is met de richtlijn „Jaarverslaggeving 650 Fondsenwervende instellingen'. Continuïteit en risico’s van de organisatie Om te verzekeren dat World Servants haar missie zo goed mogelijk kan blijven vervullen, moet de continuïteit van de organisatie zo goed mogelijk worden gegarandeerd. World Servants onderkent daarom haar belangrijkste risicofactoren, namelijk:

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

56


1. Minder deelnemers dan begroot; 2. Stijging van de reiskosten (met name de vliegprijzen) tijdens een begrotingsjaar; 3. Plotseling wegvallende of niet toegekende subsidies en/of minder inkomsten op de fondsenwerving. Daarom heeft World Servants zich ten doel gesteld om een continuïteitsreserve op te bouwen met de grootte van een jaarbudget voor de uitvoeringskosten. Liquide middelen worden geparkeerd op een spaarrekening bij een gerenommeerde bank binnen Nederland waarbij nadrukkelijk gekeken wordt naar het depositogarantiestelsel en de grootte van de bank binnen de Nederlandse economie. Risico‟s die we zelf niet kunnen dragen worden afgedekt door verzekeringen. Boekenonderzoek loonbelasting In 2005 is er voor het laatst door de loonbelasting een boekenonderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek gaf geen aanleiding tot het voorstellen van grote correcties.

De eerste World Servants-organisatie is in 1986 in de Verenigde Staten ontstaan. In 1988 is World Servants Nederland opgericht. Inmiddels bestaan er ook World Servants-organisaties in de Dominicaanse Republiek en Canada. Jaarlijks of tweejaarlijks werd er tot en met 2006 in een van de vier World Servants-landen een internationale bestuursvergadering gehouden, waaraan de bestuursvoorzitters en de directeuren van de World Servants-kantoren deelnamen. Hier kwamen hoofdzakelijk zaken aan de orde die raakten aan internationale kwaliteitscriteria, het driejaarlijkse re-chartering proces, het vergroten van het globale netwerk en het imago van World Servants. In 2006 is, naar later bleek, de laatste internationale bestuursvergadering gehouden in Minneapolis, USA. In deze vergadering is besloten dat de in 2005 voorlopig benoemde executive director zijn taak niet zou voortzetten. Tevens is er een vernieuwde internationale missie vastgesteld. Alle vier World Servants-organisaties hebben zich gecommitteerd om een strategie en werkplannen te ontwikkelen voor de groei van het internationale netwerk. Op grond van de ontwikkelingen in de afgelopen jaren is in 2008 besloten een volgende vergadering uit te stellen totdat duidelijker zou zijn geworden wat de verschillende World Servants organisaties als visie hebben ten aanzien van de internationale netwerkontwikkeling. Tijdens 2009 is toen door het internationale World Servants bestuur en de directeuren besloten om het internationale bestuur op te heffen. Hiervoor in de plaats zal er twee-/driejaarlijks een internationale conferentie worden georganiseerd door een van de World Servants kantoren. World Servants Nederland heeft in 2011 als eerste zo‟n conferentie georganiseerd: het „World Servants Seminar 2011‟. Omdat World Servants US net te maken had met het wisselen van directeur heeft zij helaas geen afvaardiging kunnen sturen.

In 2012 is Anja Haga herbenoemd als bestuurslid. Rudo Baksteen, Frederique Kram, Jan Bosman en Riek Lock zijn als bestuurslid afgetreden; in de vacatures zijn ds. Bram Tack en Gert van Ramshorst benoemd. Bij het afsluiten van het boekjaar waren de volgende bestuursleden in functie: Ds. Piet Rozeboom Timen Eilander Gert van Ramshorst Anja Haga Ds. Bram Tack

voorzitter secretaris penningmeester algemeen lid algemeen lid

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

(predikant) (cons. fondswerving, fondsbesteding en IT) (plantmanager) (statenlid ChristenUnie) (predikant)

57


Gedurende dit boekjaar zijn er een paar wijzigingen geweest binnen de kantoorstaf (zie onder 1.8). Het boekjaar werd afgesloten met de volgende kantoormedewerkers in hun respectievelijke taakgebieden (11,9 FTE): FTE Henk-Jan Bouwsema applicatieontwikkeling 0,5 Thea van der Meer financieel beheer 0,8 Christina Bilker kantoormanagement 1 Carin Bult kantoormanagement 0,5 Elise Elzinga kantoormanagement 0,6 Lisette Ketellapper kantoormanagement 0,5 Linda Augustinus projectmanagement 0,6 Arie Boven projectmanagement 0,6 Jan van der Leest projectmanagement 1 Henri Plas projectmanagement 1 HenriĂŤtte Broekema staf, vorming en training 0,5 Willem-Jan van der Ven staf, vorming en training 1 Charissa Weber staf, vorming en training 1 Jettie Buitenhuis werving en communicatie 0,5 Betty Hoekstra werving en communicatie 1 Kees Stam werving en communicatie 0,8

J.S. van den Bosch M.L.O. de Bruijne L. Kooistra Drs. A.G. Knevel Mevrouw Drs. M.J.T. Martens Ds. W. Smouter Ds. O. Bottenbley

directeur Beter-uit Reizen internationaal diaconaat directeur en hoofdredacteur Friesch Dagblad programmamaker Evangelische Omroep lid CDA-fractie Eerste Kamer voorzitter Evangelische Alliantie kerkleider VBG Bethel, Drachten

\

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

58


31-12-2012

Alle bedragen in €

1 2

Materiële vaste activa Financiële vaste activa

3 4 5

Voorraden Vorderingen en overlopende activa Liquide middelen

99.249 59.169

31-12-2011 131.392 22.060

158.418 1.513 318.932 422.550

Totaal

6

Reserves en fondsen - Reserves - Continuïteitsreserve - Bestemmingsreserve

7 8

742.995

879.932

901.413

1.033.384

379.157 0 subtotaal

- Voorzieningen - Kortlopende schulden Totaal

Vermogensratio Solvabiliteit

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

153.452 1.884 178.926 699.122

577.011 0 379.157

577.011

8.000 514.256

0 456.374

901.413

1.033.384

13,9 % 42,1 %

20,1 % 55,8 %

59


Werkelijk

Begroot

Werkelijk

2012

2012

2011

1.896.548 0 492.762 305.272 12.623 28.414

2.258.418 0 413.551 303.021 10.000 25.000

2.106.735 9.100 428.781 309.165 11.475 11.564

2.735.619

3.009.990

2.876.820

706.450 34.492 119.486 1.216.585 360.074

698.623 0 90.000 1.383.470 368.178

718.200 27.963 108.750 1.260.889 347.577

2.437.087

2.540.271

2.463.380

176.211 36.378 58.913

179.444 36.175 68.595

169.930 33.265 59.362

271.501

284.214

262.557

224.885

221.204

205.721

Som der lasten

2.933.473

3.045.689

2.931.659

Resultaat

-197.854

-35.699

-54.839

-197.854

-35.699

-9.342 -45.497 0

-197.854

-35.699

-54.839

Alle bedragen in €

9 10 11 12 13 14

-

Baten uit eigen fondsenwerving Baten uit gezamenlijke acties Baten uit acties van derden Subsidies van overheden Rentebaten Overige baten

Som der baten

15 16 17 18 19

Besteed aan doelstellingen - Bouwprojecten WS deelnemers - Doorgeefgiften Project Partners - Projecten Programma Partners - Deelnemerskosten - Aandeel uitvoeringskosten Totaal

Werving baten 19 - Kosten eigen fondswerving 19 - Kosten acties van derden 19 - Kosten verkrijging subsidies Totaal Beheer en administratie 19 - Kosten beheer en administratie

Resultaatbestemming: - continuïteitsreserve - bestemmingsreserves:

Projectreserve Investeringsreserve

Totaal

Bestedingsratio baten Bestedingsratio lasten Kosten eigen fondswerving Kosten Beheer en Administratie

89,1 83,1 9,3 7,7

% % % %

84,4 83,4 7,9 7,3

% % % %

85,6 84,0 8,1 7,0

% % % %

Algemeen: Voor 2012 was reeds een negatief resultaat begroot. Echter, doordat het aantal deelnemers ruim 100 lager was dan begroot en de ontvangen (project)giften ruim achterbleven ten opzichte van begroot, is het jaarresultaat aanzienlijk slechter dan voorzien. De belangrijkste verschillen ten opzichte van de begroting worden onderstaand toegelicht:  Doordat er 104 minder betalende deelnemers aan de projecten waren, is er een bedrag van € 218.000,- minder ontvangen aan deelnemersbijdragen.  De projectgiften en de algemene giften zijn respectievelijk € 78.000,- en € 55.000,- lager dan begroot. Deze zijn deels gecompenseerd door extra ontvangen deelnemersbijdragen van € 27.000,-.  Door het lagere aantal deelnemers zijn ook de variabele deelnemerskosten lager dan begroot voor een bedrag van € 145.000,- waarvan het aandeel reiskosten € 120.000,- bedroeg.  Op de uitvoeringskosten kon € 17.000,- bespaard worden. Bij World Servants waren in 2012 gemiddeld 13,3 fte in dienst. Exclusief de extra fte voor SBOS was het 12,3 fte (begroot 2012: 13,7 fte). Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

60


Alle bedragen in €

2012

2011

Stand per 1 januari

699.122

687.563

Saldo baten en lasten

-197.854

-54.839

32.596 8.000

32.156 0

-37.109 372 -140.007 57.882

5.868 -806 61.519 19.461

-453

-51.799

422.550

699.122

Afschrijvingen in resultaat Mutatie in voorzieningen Kasstroom uit operationele activiteiten Mutaties werkkapitaal: Financiële vaste activa Voorraden Vorderingen Schulden op korte termijn Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investeringen in materiële vaste activa

Stand per 31 december

Het kasstroomoverzicht geeft de feitelijke geldstromen weer binnen het kalenderjaar. Door het negatieve jaarresultaat en een toename in vooruitbetaalde kosten m.b.t. de projecten en reiskosten deelnemers voor 2013, is de kasstroom dit jaar aanzienlijk negatief. De begroting van 2013 is zodanig bijgesteld dat voor komend jaar weer een positieve kasstroom wordt voorzien.

Algemeen | De jaarrekening 2012 is opgesteld conform de Richtlijn RJ 650 voor de Fondsenwervende instellingen. Ook voor de toerekening van de kosten volgen wij de richtlijnen van het VFI ( Vereniging Fondsenwervende Instellingen). Alle bedragen zijn in euro's. Materiële vaste activa | De materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingprijs onder vermindering van de op de economische levensduur gebaseerde lineaire afschrijvingen. Activa, inclusief computerapparatuur, wordt afgeschreven in vijf jaar. Gebouwaanpassingen worden afgeschreven in tien jaar. Voorraden| De voorraden bestaan uit artikelen bestemd voor public relations doeleinden. Voorraadwaardering is gebaseerd op basis van de laatste bekende verkrijgingprijs. Waar nodig wordt rekening gehouden met afwaardering wegens incourantheid. Vorderingen en overlopende activa| De vorderingen zijn gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor zover nodig is rekening gehouden met mogelijke oninbaarheid. Grondslagen voor de resultaatbepaling | Opbrengsten en kosten worden verantwoord in het jaar waaraan zij kunnen worden toegerekend. Normpercentages| Volgens de richtlijnen van het CBF mag het bedrag aan kosten van fondsenwerving niet hoger zijn dan 25% van de totale baten uit fondsenwerving. World Servants voldoet ruimschoots aan deze norm en blijft met een percentage van 9,3% ( 2011: 8,1 %) ver onder de gestelde norm.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

61


Uitvoeringskosten| Conform de richtlijn RJ 650 zijn de uitvoeringskosten toegerekend aan: 1. Kosten doelstelling 2. Kosten m.b.t. werving van baten voor: a. fondsenwerving b. verkrijging subsidies c. acties derden 3. Beheer en administratie De personeelskosten zijn verdeeld op basis van de tijdsbesteding van de medewerkers aan de verschillende doelgebieden, waarbij rekening is gehouden met weging op basis van werkzame fte's. De Reis- en verblijfkosten evenals de huisvestingskosten zijn toegerekend aan de doelgebieden op basis van dezelfde verdeelsleutel als de personeelskosten. De kantoor-, automatiseringsen publiciteitskosten zijn verdeeld op basis van de aard van de kosten. De kosten inzake bestuur alsmede de algemene kosten zijn nagenoeg voor 100% toegerekend aan kosten voor Beheer en Administratie conform de aanbeveling van de VFI. Directie en Bestuur| Om de continuïteit te waarborgen en de doelstellingen te verwezenlijken is een professionele organisatie nodig. Stichting World Servants wordt geleid door een algemeen directeur die verantwoording verschuldigd is aan het bestuur. Door het vertrek van de directeur per 1-11-2012 ontstond er een vacature die is ingevuld door twee voormalige bestuursleden in de rol van interim directie. De bruto salarissom van de directeur ( 1,0 fte ) tot 1-11-2012 bedroeg inclusief vakantietoeslag een bedrag van € 52.179,-. De bijdrage in de pensioenpremie bedroeg € 8.532,-.De interim directie factureerde voor de uitvoering van de directeurstaken € 4.800,- exclusief BTW en inclusief reiskosten woning-werk. Baten uit acties derden |De subsidieverstrekker Wilde Ganzen geeft aan dat de gestorte deelnemersbijdragen ten bate van subsidieverkrijging door hen worden verantwoord als baten uit eigen fondswerving. Hierdoor is dit bedrag in dit jaarverslag opgenomen als baten uit acties van derden. Controleverklaring|De controleverklaring is hierna afzonderlijk opgenomen.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

62


2012

2011

275.937 453 -46.988

244.762 51.799 -20.624

229.402

275.937

Afschrijvingen t/m vorig boekjaar bij: afschrijving ten laste van dit jaar af: desinvesteringen

144.545 32.596 -46.988

133.013 32.156 -20.624

Afschrijvingen t/m boekjaar

130.153

144.545

Boekwaarde per 31 december

99.249

131.392

51.662 1.283 33.140 13.164

62.623 1.467 49.306 17.996

99.249

131.392

43.077 15.892 200

0 20.660 1.400

59.169

22.060

Voorraden Voorraad promotiemateriaal Voorraad verkopen

323 1.190

342 1.542

Totaal

1.513

1.884

Vorderingen en overlopende activa Debiteuren Omzetbelasting Rente Subsidies Deelnemersbijdragen Giften projecten Vooruitbetaalde kosten Reiskosten deelnemers Overige

4.882 10.141 10.899 34.555 7.080 14.675 231.713 4.105 881

250 9.035 10.061 36.593 6.726 25.932 87.434 0 2.895

318.932

178.926

Alle bedragen in € 1

Materiële vaste activa Aanschafwaarde per 1 januari bij: investeringen af: desinvesteringen Aanschafwaarde per 31 december

Specificatie Activa Gebouw / Inrichting Kantoorapparatuur Computerapparatuur Auto's projectlandcoördinatoren Totaal De materiële vaste activa zijn in gebruik voor de bedrijfsvoering 2

Financiële vaste activa Deelneming coPrisma Lening verbouwing u/g Lening medewerker Totaal

3

4

Totaal

De voorbereidingen van de projecten voor 2013 beginnen vanaf september 2012 waardoor de post vooruitbetaalde kosten aanzienlijk is. Dit betreft met name de vooruitbetaalde deelnemersreiskosten voor een bedrag van € 102.431,-. Het overige deel heeft voornamelijk betrekking op vooruitbetaalde projectkosten van € 63.012,- en vooruitbetaalde deelnemersvoorzieningen van € 53.086,-.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

63


Alle bedragen in € 5

Liquide middelen Spaarrekeningen Bank - girorekeningen Kas

Wijziging liquide middelen :

2012

2011

286.764 133.609 2.177

627.204 70.334 1.585

422.550

699.122

-276.573

11.560

De middelen op de spaarrekening zijn op korte termijn opvraagbaar. De rentevergoeding op de spaarrekening bedraagt per balansdatum 1,4 %. 6

Reserves en fondsen - Reserves - Continuïteitsreserve - Bestemmingsreserve - Projectreserve

379.157

577.011

0

0

379.157

577.011

Continuïteitsreserve 577.011 -197.854

Project reserve 0 0

Totaal 577.011 -197.854

379.157

0

379.157

Totaal

Verloopoverzicht Reserves: Stand per 1 januari Toevoeging resultaat 2011 Stand per 31 december 7

8

Voorzieningen Partnerconferentie Kortlopende schulden Crediteuren Vooruitontvangen deelnemersbijdragen Vooruitontvangen projectgiften/Subsidies Doorgeefgiften Loonheffing Sociale Lasten Reservering vakantietoeslag Uitvoeringskosten Projectkosten Schuld deelneming coPrisma Overige Totaal

8.000

0

12.332 397.579 3.350 7.429 11.809 3.903 22.015 22.445 925 32.308 160

5.660 360.756 28.067 7.464 12.739 500 21.184 10.480 8.000 0 1.525

514.256

456.374

De werving van deelnemers voor projecten in 2013 start vanaf september 2012. Deelnemersbijdragen worden in termijnen betaald. Voor de projecten voor 2013 is € 377.254,- (21 %) al ontvangen ten opzichte van het begrote jaarbedrag. Tevens is een bedrag van € 15.828,- aan deelnemersbijdragen ontvangen dat besteed zal worden aan projecten die gepland worden na projectjaar 2013. Veelal betreft dit een surplus van individuele deelnemersbijdragen of van groepen uit een eerder jaar. Niet uit de balans blijkende verplichtingen: Huren | De gebouwen en terreinen zijn gehuurd. De huurovereenkomst is ingegaan op 1 mei 2006 en loopt tot 1 mei 2016. De huurprijs bedroeg op jaarbasis voor 2012 € 26.081,-. De huurprijs wordt jaarlijks geïndexeerd conform de huurovereenkomst. Indexatie over 2012 = 102,7. Leaseverplichtingen | Door Stichting World Servants Nederland zijn verplichtingen aangegaan inzake huur van een kopieermachine. De duur van het huurcontract bedraagt 60 maanden en eindigt in het jaar 2013. De jaarlijkse verplichting in 2012 bedroeg € 4.486,-. Indexatie over 2012 = 104,9.

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

64


Alle bedragen in â‚Ź 8

Deelnemersbijdragen - Deelnemersbijdragen projecten - Extra deelnemersbijdragen - Correcties acties derden Totaal

8

Projectmatige giften en donaties - Giften projecten - Extra bijdragen POM projecten - Bijdragen programma partners - Doorgeefgiften aan projectpartners Totaal

8

Algemene Giften en Donaties - Vaste donateurs - Mailingacties - Giften particulieren - Giften kerken - Giften scholen - Giften bedrijven en sponsors - Giften stichtingen en fondsen - Algemene schenkingen en legaten - Collecten Totaal

Werkelijk

Begroot

Werkelijk

2012

2012

2011

1.741.460 102.067 -294.019

1.959.225 75.000 -266.807

1.848.075 113.514 -276.633

1.549.508

1.767.418

1.684.956

152.186 0 0 34.492

260.000 16.000

213.200 0 0 27.963

186.678

276.000

241.163

73.057 28.061 40.567 7.821 0 1.929 1.449 3.349 4.130

90.000 35.000 40.000 17.500 1.000 19.000 8.000 2.000 2.500

80.836 33.238 34.746 12.679 855 5.656 4.900 5.212 2.494

160.362

215.000

180.616

1.896.548

2.258.418

2.106.735

9

Baten uit eigen Fondsenwerving

10

Baten uit gezamenlijke acties - Tear: Nacht Zonder Dak

0

0

9.100

Totaal

0

0

9.100

165.067 33.676 294.019

146.744 0 266.807

152.148 0 276.633

492.762

413.551

428.781

146.398 82.236 14.083 62.555

151.831 75.676 19.664 55.850

225.927 0 16.645 66.593

305.272

303.021

309.165

11.431 1.192

9.000 1.000

10.283 1.192

12.623

10.000

11.475

11

Baten uit acties van derden - Premie Wilde Ganzen - EO Metterdaad - Actieopbrengst t.b.v. Wilde Ganzen Totaal

12

Subsidies van overheden - MFS via ICCO/Prisma WS projecten - MFS via ICCO/Prisma programmapartners - AKV via MFS - SBOS Totaal

13

Rente baten - Rente banksaldi - Rente vorderingen Totaal

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

65


Alle bedragen in â‚Ź

14

Overige Baten - Provisie doorgeefgiften - Projecten eigen beheer - Resultaat voorgaande jaren - AKV MFS via Prisma - AKV via EO metterdaad - Overige Totaal

Totaal som der baten

15

Bouwprojecten deelnemers - Vaste bouwkosten - Variabele bouwkosten - Set-up kosten - Inzet landcoĂśrdinator Totaal

Werkelijk 2012

493 9.082 8.508 2.761 526 7.044

Begroot 2012

25.000

Werkelijk 2011

979 3.688 4.012 1.125 623 1.136

28.414

25.000

11.564

2.735.619

3.009.990

2.876.820

479.151 101.101 32.864 93.334

454.278 116.168 40.400 87.777

485.483 107.124 48.058 77.535

706.450

698.623

718.200

16

Doorgeefgiften Projectpartners

34.492

0

27.963

17

Projecten Programma Partners

119.486

90.000

108.750

18

Deelnemerskosten - Reiskosten - Verblijfskosten - Deelnemersvoorzieningen - Vorming en training

796.858 202.803 75.178 141.746

918.905 217.415 107.865 139.285

824.594 201.957 90.318 144.021

1.216.585

1.383.470

1.260.889

458.222 60.595 44.568 38.636

489.500 59.796 35.000 29.000

424.918 63.672 29.157 21.577

602.022

613.296

539.323

20.346 7.660 50.760 27.474 54.425 47.089 32.568 9.073 -2.956 8.000

23.200 9.700 47.000 29.300 40.000 57.600 28.750 18.750 -2.000 8.000

25.340 7.353 49.580 25.702 51.056 56.784 28.092 13.813 -3.165 21.979

856.460

873.596

815.856

2.933.473

3.045.689

2.931.659

Totaal

19

Uitvoeringskosten - Lonen en salarissen - Sociale lasten - Pensioenlasten - Overige personeelskosten Totaal personeelskosten

-

Reis- en verblijfkosten Bestuur, comm. en vrijwilligers Huisvestingskosten Kantoorkosten Automatiseringskosten Publiciteit en communicatie Algemene kosten Kosten verkrijging subsidies Bijdragen in uitvoeringskosten Kosten partnerconferentie

Totaal

Totaal som der lasten

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

66


Aantal FTE Gemiddelde kosten per FTE Gemiddelde opbrengst per FTE

Werkelijk

Begroot

Werkelijk

2012

2012

2011

13,3 45.265 205.686

13,7 44.766 219.707

12,5 43.146 230.46

Aantal fte in 2012 bestaat voor 1,0 fte ten bate van het Changemaker Programma, waarvoor SBOS subsidie wordt ontvangen.

Werkelijk Doelstelling

Werving baten

Besteding doelstelling - Bouwprojecten deelnemers

2012

fondsenwerving

acties derden

Totaal

verkrijbeheer en ging administratie subsidies

706.450

- Doorgeefgiften partners

706.450

34.492

34.492

- Projecten partners

119.486

119.486

- Deelnemerskosten

1.216.585

- Personeelskosten - Reis- en verblijfkosten - Bestuur, comm. en vrijwilligers

1.216.585

288.971

102.344

30.101

42.142

138.465

602.022

9.766

3.459

1.017

1.424

4.680

20.346

0

766

0

0

6.894

7.660

24.365

8.629

2.538

3.553

11.675

50.760

- Kantoorkosten

5.495

10.989

0

0

10.989

27.474

- Automatiseringskosten

5.443

21.770

2.721

2.721

21.770

54.425

- Huisvestingskosten

- Publiciteit, communicatie

18.836

28.253

0

0

0

47.089

- Algemene kosten

0

0

0

0

32.568

32.568

- Kosten verkrijging subsidies

0

0

0

9.073

0

9.073

- Bijdrage in uitvoeringskosten

0

0

0

0

-2.956

-2.956

7.200

0

0

0

800

8.000

2.437.087

176.211

36.378

58.913

224.885

2.933.473

368.178

179.444

36.175

68.595

221.204

873.596

347.577

169.930

33.265

59.362

205.721

815.856

Werkelijk

Begroot

Werkelijk

Werkelijk

Werkelijk

2012

2012

2011

2010

2009

13,3

13,7

12,5

11,3

10,9

- Kosten partnerconferentie Werkelijk 2012 Ter info: Begroot 2012 Werkelijk 2011 „

Gemiddeld aantal FTE

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

67


Alle bedragen in â‚Ź

Begroot

Werkelijk

Begroot

Werkelijk

2013

2012

2012

2011

776 29

742 26

850 27

793 26

2.051.243 0 492.249 354.115 10.000 25.000

1.896.548 0 492.762 305.272 12.623 28.414

2.258.418 0 413.551 303.021 10.000 25.000

2.106.735 9.100 428.781 309.165 11.475 11.564

Som der baten

2.932.607

2.735.619

3.009.990

2.876.820

Besteed aan doelstellingen - Bouwprojecten WS deeln. - Doorgeefgiften partners - Projecten progr.partners - Deelnemerskosten - Aandeel uitvoeringskosten

709.710 0 112.277 1.295.008 330.849

706.450 34.492 119.486 1.216.585 360.074

698.623 0 90.000 1.383.470 368.178

718.200 27.963 108.750 1.260.889 347.577

2.447.844

2.437.087

2.540.271

2.463.380

170.875 32.145 59.921

176.211 36.378 58.913

179.444 36.175 68.595

169.930 33.265 59.362

262.941

271.501

284.214

262.557

215.822

224.885

221.204

205.721

2.926.607

2.933.473

3.045.689

2.931.659

Resultaat

6.000

-197.854

-35.699

-54.839

Bestedingsratio baten Bestedingsratio lasten Kosten eigen fondswerving Kosten Beheer en Administratie

83,5% 83,6% 8,3% 7,4%

89,1% 83,1% 9,3% 7,7%

84,4% 83,4% 7,9% 7,3%

85,6% 84,0% 8,1% 7,0%

Aantal deelnemers Projecten: Aantal bouwprojecten

9 10 11 12 13 14

15 16 17 18 19

-

Baten uit eigen fondsenw. Baten uit gezamenlijke acties Baten uit acties van derden Subsidies van overheden Rentebaten Overige baten

Totaal

Werving baten 19 - Kosten eigen fondswerving 19 - Kosten acties van derden 19 - Kosten verkrijging subsidies Totaal Beheer en administratie 19 - Kosten beheer en administratie Som der lasten

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

68


Het toezichthoudend orgaan heeft het bezoldigingsbeleid, de hoogte van de directiebeloning en de hoogte van andere bezoldigingscomponenten vastgesteld. Het bezoldigingsbeleid wordt periodiek geactualiseerd. De laatste evaluatie was in 2011. Het bezoldigingsbeleid en de vaststelling van de beloning wordt toegepast conform de CAO Welzijn op basis van salarisgroep 8 met salaristrede 9.

Naam Functie

Dienstverband: Aard ( looptijd ) Uren parttime percentage Periode

2012

2011

E. Nijman Alg. Directeur

E. Nijman Alg. Directeur

onbepaald 40 100 1/1-31/10

onbepaald 40 100 1/1-31/12

48.504 3.675 0 0

55.119 4.341 -

52.179

59.460

7.044 8.532 16.000

7.143 8.266 -

83.755

74.869

Bezoldiging (EUR) Jaarinkomen Bruto loon Vakantiegeld Eindejaarsuitk. 13/14e mnd Variabel jaarinkomen Totaal SV lasten ( wg deel ) Belastbare vergoedingen/bijtellingen Pensioenlasten ( wg deel ) Overige beloningen op termijn Uitkering beĂŤindiging dienstverband Totaal bezoldiging 2012

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

69


Onderstaand het overzicht van de bouwbudgetten, actieopbrengsten en premies. Bouwbudget diverse projecten in 2012: € €

294.019 161.711

455.730

Benodigde actieopbrengst (0,645161 % van bouwbudgetten) Premie 55% van de actieopbrengst

BO112

BO212

Kosten

pag. 27 begroot 35 33.890 4.983 10.065 1.720 50.658

0004 werkelijk 41 34.070 6.394 10.065 1.692 52.221

pag. 28 Begroot 35 33.890 5.283 10.065 1.720 50.958

0005 werkelijk 20 33.274 3.119 10.065 1.692 48.150

Opbrengsten

12.025 19.294 31.319

12.026 29.088 41.114

12.025 18.514 30.539

12.026 25.325 37.351

19.339

11.107

20.419

10.799

Aantal deelnemers Projectbudget Vorming en training Uitvoeringskosten project Overige kosten Premie Wilde Ganzen Overige opbrengsten Financieringstekort

DR112 pag. 31 begroot Aantal deelnemers Projectbudget Vorming en training Uitvoeringskosten project Overige kosten

DR212

0006 werkelijk

pag. 31 0007 begroot werkelijk 30 24 27.282 23.747 3.003 3.743 10.065 10.065 1.620 1.371 41.970 38.926

Kosten

38 24.217 5.266 10.065 1.620 41.168

26 22.845 4.055 10.065 1.371 38.336

Opbrengsten

8.593 20.313 28.906

8.255 26.022 34.277

9.681 19.024 28.705

9.333 28.230 37.563

12.262

4.059

13.265

1.363

Premie Wilde Ganzen Overige opbrengsten Financieringstekort

EC112 Aantal deelnemers Projectbudget Vorming en training Uitvoeringskosten project Overige kosten Kosten Premie Wilde Ganzen Overige opbrengsten Opbrengsten Financieringstekort

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

EC212

pag. 29 begroot 35 27.181 4.983 10.065 1.820 44.049

0008 werkelijk 32 27.651 4.990 10.065 1.903 44.609

pag. 30 Begroot 35 27.181 4.983 10.065 1.820 44.049

0009 werkelijk 41 27.724 6.394 10.065 1.903 46.086

9.645 24.689 34.334 9.715

9.644 33.277 42.921 1.688

9.646 19.294 28.940 15.109

9.644 30.848 40.492 5.594

70


ET112 Aantal deelnemers Projectbudget Vorming en training Uitvoeringskosten project Overige kosten Kosten

HA112

pag. 33 begroot 30 29.830 4.410 10.065 3.120 47.425

00010 werkelijk 22 29.030 3.431 10.065 1.582 44.108

pag. 33 Begroot 20 24.840 4.490 10.065 3.870 43.265

0011 werkelijk 30 25.200 4.679 10.065 3.379 43.323

10.585 16.036 26.621 20.804

10.585 24.878 35.463 8.645

8.814 10.245 19.059 24.206

8.814 24.948 33.762 9.561

Premie Wilde Ganzen Overige opbrengsten Opbrengsten Financieringstekort

IN112 Aantal deelnemers Projectbudget Vorming en training Uitvoeringskosten project Overige kosten Kosten

IN312

pag. 49 begroot 30 26.497 5.159 10.065 1.887 43.608

00012 werkelijk 0 26.643 0 10.065 1.165 37.873

pag. 50 begroot 25 26.398 2.843 10.065 1.887 41.493

0013 werkelijk 0 26.634 0 10.065 1.165 37.864

9.402 19.778 29.180 14.428

9.738 17.803 27.541 10.332

9.367 18.709 28.076 13.117

9.710 19.451 29.161 8.703

pag. 51 begroot 30 21.764 2.648 10.065 970 35.447

0014 werkelijk 20 22.549 3.119 10.065 994 36.727

pag. 52 Begroot 38 24.663 4.729 10.065 970 40.427

0015 werkelijk 17 24.944 2.651 10.065 994 38.654

7.723 10.902 18.625 16.822

7.943 21.917 29.860 6.867

8.751 14.350 23.101 17.326

8.751 18.853 27.604 11.050

Premie Wilde Ganzen Overige opbrengsten Opbrengsten Financieringstekort

OE112 Aantal deelnemers Projectbudget Vorming en training Uitvoeringskosten project Overige kosten Kosten Premie Wilde Ganzen Overige opbrengsten Opbrengsten Financieringstekort

OE212

SA112 Aantal deelnemers Projectbudget Vorming en training Uitvoeringskosten project Overige kosten Kosten

SL112

pag. 48 begroot 15 10.255 2.955 5.033 3.920 27.195

00016 werkelijk 12 10.679 1.871 5.033 1.402 18.985

pag. 43 Begroot 30 27.220 4.447 10.065 3.320 45.052

0017 werkelijk 16 28.760 2.495 10.065 3.320 44.640

3.639 10.260 13.899 13.296

3.646 7.696 11.342 7.643

9.659 21.162 30.821 14.231

9.659 34.298 43.957 683

Premie Wilde Ganzen Overige opbrengsten Opbrengsten Financieringstekort

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

71


ZA112

ZA212

Aantal deelnemers Projectbudget Vorming en training Uitvoeringskosten project Overige kosten Kosten

pag. 46 begroot 38 22.902 5.265 10.065 3.520 41.752

00018 werkelijk 37 22.862 5.770 10.065 2.264 40.961

pag. 46 begroot 0 0 0 0 0 0

0019 werkelijk 30 19.601 4.679 0 320 24.600

Premie Wilde Ganzen Overige opbrengsten Opbrengsten Financieringstekort

8.127 25.993 34.120 7.632

8.127 27.811 35.938 5.023

0 0 0 0

6.929 16.226 23.155 1.445

Aantal deelnemers Projectbudget Vorming en training Uitvoeringskosten project Overige kosten Kosten

pag. 47 begroot 30 25.539 4.410 10.065 1.920 41.934

00 werkelijk 31 25.609 4.835 10.065 2.264 42.773

pag. 47 Begroot 0 0 0 0 0 0

00 werkelijk 28 22.653 4.367 0 320 27.340

Premie Wilde Ganzen Overige opbrengsten Opbrengsten Financieringstekort

9.062 20.521 29.583 12.351

9.062 32.053 41.115 1.658

0 0 0 0

8.038 17.421 25.459 1.881

ZA412

ZA512

Malawi onderwijs WS01

MA112 pag. 40 begroot 30 28.610 4.660 10.065 1.850 Kosten

Opbrengsten

Aantal deelnemers Bouwbudget Vorming en training Uitvoeringskosten project Overige kosten

MFS-bijdrage Overige opbrengsten Financieringstekort

MA212 werkelijk 38 27.386 5.926 10.065 1.792

pag. 40 begroot 38 28.690 5.264 10.065 1.850

45.182

45.169

18.258 15.368 33.626 11.559

18.249 26.920 45.169 0

MA412 Aantal deelnemers Bouwbudget Vorming en training Uitvoeringskosten project Overige kosten Kosten MFS-bijdrage Overige opbrengsten Opbrengsten Financieringstekort

werkelijk 39 31.585 6.082 10.065 1.793

werkelijk 36 27.584 5.614 10.065 1.794

45.869

49.525

45.744

45.057

18.311 20.313 38.624 7.245

18.303 31.222 49.525 0

18.298 19.778 38.076 7.668

18.290 26.767 45.057 0

MA512

pag. 42 begroot 35 28.659 4.965 10.065 1.850 45.539

werkelijk 35 19.151 5.458 10.065 1.793 36.467

18.291 17.930 36.221 9.318

18.283 18.184 36.467 0

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

MA312 pag. 41 begroot 37 28.670 5.159 10.065 1.850

pag. 42 begroot 15.578 0 3.975 0 19.553

werkelijk n.v.t. 19.700 0 3.975 6.780 30.455

9.933 0 9.933 9.620

11.060 6.780 17.840 12.615

72


Ghana onderwijs WS02 GH112 Aantal deelnemers Bouwbudget Vorming en training Uitvoeringskosten project Overige kosten Kosten MFS-bijdrage Overige opbrengsten Opbrengsten Financieringstekort

GH312

pag. 35 begroot 38 40.903 5.265 10.065 2.004

werkelijk 32 39.165 4.990 10.065 1.540

pag. 36 begroot 33 33.117 4.731 10.065 2.011

werkelijk 23 31.546 3.587 10.065 1.541

pag. 37 begroot 38 33.186 5.596 10.065 2.011

werkelijk 40 31.670 6.238 10.065 1.541

58.237

55.760

49.924

46.739

50.858

49.514

26.111 20.313 46.424 11.813

26.133 25.780 51.913 3.847

21.030 17.640 38.670 11.254

21.054 14.733 35.787 10.952

26.086 19.466 45.552 5.306

26.086 23.428 49.514 0

GH512

GH612

pag. 37 begroot Aantal deelnemers Bouwbudget Vorming en training Uitvoeringskosten project Overige kosten Kosten MFS-bijdrage Overige opbrengsten Opbrengsten Financieringstekort

Malawi Ghana Totaal

GH412

pag. 37 werkelijk

begroot

werkelijk

n.v.t. 27.842 0 3.975 0

44.982 0 3.975 0

n.v.t. 56.334 0 3.975 0

54.716 0 3.975 0

31.817

48.957

60.309

58.691

27.891 0

27.891 18.870

43.645 0

43.285 0

27.891 3.926

46.761 2.196

43.645 16.664

43.285 15.406

MFS-deel

Eigen bijdrage

Totaal

84.185 144.449 228.634

52.772 72.417 125.189

136.957 216.866 353.823

Contracteringen in 2012 MFS-bijdrage

:

228.634

Vergoeding progr. en coรถrdinatiekosten

:

2.761

AKV-vergoeding

:

17.370

Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

73


Stichting World Servants Nederland | Jaarverslag 2012

74


Jaarverslag 2012