The Veggera Project- Eleftherna's wild greens

Page 1

Λίγα λόγια για τη “Βεγγέρα” Το εγχείρημα “Βεγγέρα: Γυναικείες κοινότητες ανταλλαγής” είναι μια πρωτοβουλία που δραστηριοποιεί τη γυναικεία κοινότητα στο χωριό και εστιάζει στις ιδιαίτερες εμπειρίες των γυναικών, τις δυνατότητες και τα ταλέντα τους. Ενθαρρύνει τη συνθήκη της διαγενεακής ανταλλαγής και του δημιουργικού μοιράσματος μεταξύ των γυναικών του χωριού. Μία από τις δράσεις της “Βεγγέρας” ήταν η συλλογή και καταγραφή των βρώσιμων άγριων χόρτων της περιοχής. Η δράση αυτή προέκυψε σαν επιθυμία των μεγαλύτερων γυναικών να μοιραστούν τη γνώση τους για τον φυσικό πλούτο της περιοχής με τις νεότερες. Οι συμμετέχουσες μάζεψαν, καθάρισαν και φωτογράφισαν τα χόρτα αυτά, με σκοπό τη δημιουργία ενός φυτολογίου που θα λειτουργεί ως οδηγός για όσες και όσους θέλουν να τα γνωρίσουν και να τα συλλέξουν! Στη δράση του φυτολογίου συμμετείχαν οι: Τασούλα, Μαργαρίτα, Στέλλα, Κατερίνα, Μαρία Τζ, Μαρία Δ., Άννα, Νίκη, Μανωλία, Αργυρώ, Ζαχαρένια και η μικρή Κωνσταντίνα.

Λίγα λόγια για τα χόρτα Στη Κρήτη τα τοπικά χόρτα αποτελούν βασική τροφή στο τραπέζι των αγροτικών νοικοκυριών. Χωρίζονται σε δύο κατηγορίες, τα βραστά και τα τσιγαριαστά ή τσιτσιριστά (μαγειρεμένα με λάδι). Οι χορτόπιτες είναι από τα βασικά κεράσματα της κρητικής κουζίνας και κάθε γυναίκα έχει τα δικά της μυστικά για την παρασκευή τους, μυστικά που περνάνε από μάνα σε κόρη, από πεθερά σε νύφη, από γυναίκα σε γυναίκα. Τα χόρτα συλλέγονται το χειμώνα, από τον Νοέμβριο μετά τις πρώτες βροχές, μέχρι το Μάρτιο, σε “χαλέπες”, δηλαδή σε χέρσα ακαλλιέργητα εδάφη και ρεματιές. Πρώτα φυτρώνουν τα βραστά και στη συνέχεια, από το Γενάρη, τα τσιγαριαστά. Συλλέγουμε μόνο όσα χόρτα μπορούν να καταναλωθούν άμεσα ή μέσα σε λίγες μέρες και προσέχουμε να είναι πράσινα και δροσερά.

Τα χόρτα της Ελεύθερνας

Bonus Συνταγή Χοιρινό με τσιτσιριστά χόρτα από την κυρία Ελένη Υλικά (για 4 άτομα) • 1 κιλό χοιρινό μπούτι • 2 κρεμμύδια ξερά μεγάλα (στα αγριόχορτα όσο πιο πολλά κρεμμύδια βάζεις τόσο γλυκαίνουν) • 1 κιλό ποικιλία άγριων χόρτων (μάραθα, αχατζίκοι, καυκαλίθρες, λαγουδόχορτο, γαλατσίδες, σιρίδες, παπαρούνα, αγριόπρασα , άγριο μαϊντανό, κοκκινογούλια ή/και σπανάκι) • Ελαιόλαδο αρκετό • Αλάτι (δε χρειάζονται άλλα μπαχαρικά) • 1 κρασοπότηρο κόκκινο κρασί (Προσοχή: Μη βάλετε πολλή καυκαλίθρα, γιατί ενώ μυρίζει ωραία φρέσκια, άμα μαγειρευτεί είναι άσχημη η μυρωδιά της. Κοκκινογούλια ή σπανάκι βάλτε όσα θέλετε, γιατί εξισορροπούν τη γεύση των αγριόχορτων) Εκτέλεση (Περίπου 1:30 ώρα σε χαμηλή φωτιά-όσο πιο αργά ψηθεί τόσο πιο νόστιμο θα γίνει) Κόβουμε σε κύβους το χοιρινό και το βάζουμε να τσιγαριστεί σε λάδι μαζί με τα κρεμμύδια και το μάραθο ψιλοκομμένο, γιατί του παίρνει πολλή ώρα να μαλακώσει. Αν χρειαστεί βάζουμε λίγο νεράκι και όταν έχει μισοψηθεί το κρέας και είναι προς το τέλος του, ρίχνουμε το κρασί. Αφού εξατμιστεί το κρασί, βάζουμε στην κατσαρόλα τα χόρτα, όχι πολύ ψιλοκομμένα για να μη διαλυθούν. Αν χρειαστεί νερό προσθέτουμε, αλλά να έχουμε στο νου μας ότι τα χόρτα θα βγάλουν κι εκείνα το νεράκι τους. Αλατίζουμε και μαγειρεύουμε μέχρι να είναι μαλακά τα χόρτα. Καλή όρεξη! Για χορτοφαγική κουζίνα, μπορείτε να αντικαταστήσετε το χοιρινό με μανιτάρια.

Το πρόγραμμα “Βεγγέρα: Γυναικείες κοινότητες ανταλλαγής” πραγματοποιείται με την υποστήριξη του START Create Cultural Change. Το START είναι ένα πρόγραμμα του Robert Bosch Stiftung, που υλοποιείται σε συνεργασία με το Goethe-Institut Thessaloniki και την Ομοσπονδιακή Ένωση Κοινωνικοπολιτιστικών Κέντρων και υποστηρίζεται από το Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση και το Ίδρυμα Μποδοσάκη.

Επικοινωνήστε μαζί μας: theveggeraproject@gmail.com

Περισσότερες πληροφορίες: www.startgreece.net

www.theveggeraproject.gr

Facebook: theveggeraproject Instagram: the_veggera_project Youtube: The veggera project crete channel

Ένας συνοπτικός οδηγός

Όπως μαζεύτηκαν από τις γυναίκες του χωριού στο πλαίσιο του The Veggera Project


Τσιτσιριστά

Αβρονιές

Αχάτζικας

Γλυκοβίζα

Κουτσουνάδα

Καυκαλίθρα

Στριφούλια

Λαγουδερό

Ξυγκάκι

Πετρομαρουλίδα

Σταφιλίνακας

Λάπαθο

Τζιλιμπινίδι

Φασουλίδα

Κοκκινογούλια

Γούλα ή Ασκόλυμπρος

Αδρέ

Λαψανίδα

Μαντιλίδα

Πετσετίδα

Σκορδουλάκοι

Σιρίδα

Βραστά

Μαριά