Issuu on Google+

ReDAgowanIE i FoRMatOWANie TeKSTu Pisząc poprawnie, pokazujesz swoją klasę. Drobna rzecz, a cieszy. Warto jest pokazać się z dobrej strony!

Jak pisać poprawnie? Ortografia - to nie jest trudne! Aż oczy bolą, gdy widzimy błędy w tak prostych i tak często używanych wyrazach jak „mugł” , „ktury” , „karzdy” , „rzaden” . Wiele osób razi taka ignorancja i potrafią wyrobić sobie negatywne zdanie o autorze takiego tekstu już po pierwszych jego zdaniach. Interpunkcja - żeby można nas było zrozumieć. Mówiąc coś, musisz zrobić sobie co jakiś czas przerwę na zaczerpnięcie powietrza. Jeśli chcesz podkreślić zdanie, to mówisz głośniej, jeśli chcesz zadać pytanie - odpowiednio je intonujesz. W tekście pisanym funkcję taką spełniają znaki interpunkcyjne. Kropki, przecinki, średniki, wykrzykniki, nawiasy itp. znaki są po to, żeby odpowiednio oznaczyć dany tekst, podzielić go na logiczne części. Dzięki temu części tekstu nie zlewają się ze sobą i nie męczymy się podczas czytania. NIE KRZYCZ!!! Nikt nie lubi, gdy się na niego krzyczy. A w Internecie się ogólnie przyjęło, że pisanie zdań WIELKIMI LITERAMI oznacza krzyk. Miliony wykrzykników po każdym zdaniu. Oduczmy się więc wciskania CAPS LOCK-a i przesadzania z wykrzyknikami. Ni3 PisHmY ff TeN SpoS00b Teksty pisane w ten popularny sposób wcale nie są ładniejsze. Takie „upiększacze” w postaci wielkich i małych literek, fonetycznego zapisu czy stosowania cyfr zamiast liter tylko utrudniają czytanie tekstu. Tylko zobaczcie, jak to wygląda, np. na różnych blogach. Polskie znaki Wciąż trwa spór o to, czy stosować polskie znaki diakrytyczne w Internecie, czy nie. Głównym argumentem za niestosowaniem polskich znaków jest najczęściej wygoda - to tak, jakbyśmy tłumaczyli przejeżdżanie na czerwonym świetle tym, że nie chce nam się przekładać nogi na pedał hamulca. Powinniśmy stosować polskie znaki w tekstach na stronach WWW, blogach czy pisząc teksty na forum dyskusyjnym, podczas rozmowy na Gadu-Gadu, gdyż tu nie ma żadnych przeciwwskazań. Problemy mogą być podczas rozmów na IRC lub na zagranicznych czatach, gdzie większość klientów wciąż ma wielkie problemy z wyświetlaniem „polskich krzaków” .

Za: http://bykom-stop.avx.pl/index.html


Czym sprawdzać?

Jeśli faktycznie mamy wielkie problemy z pisownią, to pamiętajmy, że posiadając do-

stęp do komputera i Internetu, otrzymujemy do ręki niezliczone źródła pomocy. Jeśli nie jesteś pewien, jak się pisze dany wyraz, to możesz to sprawdzić w programach typu Microsoft Word lub OpenOffice Writer, którymś z wielu darmowych słowników on-line, za pomocą odpowiednich wtyczek do Twojej przeglądarki czy używając choćby… Google! Słowniki on-line Wystarczy chwilkę poszukać w Internecie, aby znaleźć darmowe słowniki ortograficzne. Nie trzeba już przekopywać się przez kilkusetstronicowe księgi - wystarczy kliknąć link w ulubionych, wpisać wyraz i w ciągu sekundy macie sprawdzone słówko! · · · ·

Ortografia.pl Słownik ortograficzny PWN.pl Portal Wiedzy Onet.pl Słownik serwisu korektor.net

Mozilla Firefox Używasz przeglądarki Firefox? Wspaniale! Masz do swojej dyspozycji ogromną ilość rozszerzeń pozwalających na sprawdzanie Twojej pisowni w czasie rzeczywistym! Wyszukiwarki PWN Wydawnictwa Naukowe PWN przygotowały dla Ciebie specjalne wtyczki (pluginy), które pozwolą Ci sprawdzać pisownię wyrazów wprost z Twojej przeglądarki! Dowiedz się więcej ». Google GMail (GoogleMail) Teraz, wysyłając e-maile ze swojej skrzynki GMail (GoogleMail), możemy sprawdzać poprawność pisowni. Funkcja Spellcheck działa również dla języka polskiego. Zapamiętaj: Google jest Twoim przyjacielem! Ta potężna wyszukiwarka nie tylko pomoże Ci znaleźć wszystko w Internecie, ale również pomoże dbać o poprawną pisownię! Jeśli wpiszesz słowo z błędem, Google zasugeruje Ci poprawną pisownię. Szybko i prosto! Sprawdzanie pisowni w Microsoft Word Ten program oferuje potężne narzędzie, jakim jest moduł sprawdzania pisowni. Masz go na swoim komputerze? Świetnie! Gdy piszesz dłuższą wypowiedź na forum lub notkę na blog, przed kliknięciem w przycisk "wyślij" poświęć kilka sekund, aby przekopiować tekst do Worda. Tam wciśnij F7 i pozwól sprawdzić pisownię. Widzisz swoje błędy, widzisz poprawne wersje staraj się samodzielnie poprawiać słowa zamiast machinalnie klikać w przycisk ‘popraw’ - dzięki temu zapamiętujesz poprawną pisownię. Gdy tekst już pozytywnie przejdzie korektę, skopiuj go i wklej ponownie w formularz. To naprawdę zajmie tylko kilka sekund, a poprawnie napisany tekst robi bardzo dobre wrażenie na odbiorcach. OpenOffice również potrafi! Jeśli preferujesz programy OpenSource i nadal chcesz pisać poprawnie - doskonała wiadomość! OpenOffice w niczym nie ustępuje produktowi Microsoftu. OpenOffice Writer również sprawdza poprawność tekstu i podkreśla błędy w czasie rzeczywistym! za: http://bykom-stop.avx.pl/index.html


Elementy składu tekstu Typ dokumentu Dokumenty tekstowe, które przygotowujemy jako materiały i pomoce dydaktyczne (w formie elektronicznej) powinny być zapisywane w formatach, których inni będą wstanie odczytać (np. doc, txt, rtf, PDF i HTML). Niezależnie jednak od formatu, w jakim przygotujemy dokument tekstowy, powinien on zostać sformatowany nie tylko poprawnie, ale przede wszystkim starannie i estetycznie. Zanim zaprojektujesz/ napiszesz cokolwiek, musisz uświadomić sobie naturę i zadania stawiane przed publikacją (dokumentem). Rozpoczynając pracę nad publikacją/ dokumentem, udziel sobie odpowiedzi na pytania:- Jaki jest cel danego dokumentu?- Kto będzie czytał Twój dokument? Pismo i kompozycja dokumentu zawsze przekazują jakiś nastrój - czy tego chcemy, czy nie; czy jesteśmy tego świadomi, czy nie. Wybieraj więc takie elementy, które będą pracowały na twoją korzyść, a nie przypadkowo przeciwko Tobie. Projektując dokument trzeba zwrócić uwagę na wiele aspektów: - struktura i uporządkowanie, - styl i wygląd, - harmonia i kontrast, - miejsca pozytywne i miejsca negatywne, - symetria i asymetria. Struktura dokumentu • pojęcie obejmujące sposób rozmieszczenia treści w dokumencie (dokument jednostronicowy lub dwustronna rozkładówka), • orientacja strony (pionowa lub pozioma), • wielkość marginesów,• rozłożenie bloków tekstu, linii, grafiki i innych elementów na stronie.

Uporządkowanie i nastrój Uporządkowanie Sposób zorganizowania treści dokumentu tak, by czytelnik mógł jak najłatwiej się w niej orientować. Elementami organizującymi treść są: • tytuły, • podtytuły, • nagłówki, • wcięcia, • listy wyliczane itd. Wygląd dokumentu decyduje o nastroju, w jakim dokument zostanie odebrany: • formalny, \• oficjalny, • prywatny, \• nieformalny, • zabawny, • frywolny, • elegancki, • śmiertelnie poważny.


Elementy przyciągające uwagę czytelnika * zmiana pisma: kroju, wielkości, stylu (w przypadkach uzasadnionych), * wprowadzenie dodatkowej białej przestrzeni, * zmiana struktury szpalt, * ozdobniki graficzne, * linie i ramki, * cieniowanie, * fotografie i ilustracje. Rodzaje czcionek Współczesny użytkownik komputera ma do dyspozycji wielką liczbę rodzajów czcionek. Przygotowując materiały i pomoce dydaktyczne, powinniśmy jednak: * zdecydować się na jedną lub dwie czcionki, w których opracujemy wszystkie teksty, * jednej z nich konsekwentnie używać do wyróżniania tytułów, a drugiej do pisania tekstu * używać czcionek ogólnie dostępnych (np. Times New Roman, Courier, Arial, Verdana, Tahoma). W Internecie preferujmy tzw. czcionki bezszeryfowe, czyli jednolementowe, dzięki którym oko nie męczy się, łącząc poszczególne znaki w jedną całość. Pismo szeryfowe jest prawie zawsze używane w wydawnictwach drukowanych, przy czytaniu z ekranu lepiej sprawdza się pismo bezszeryfowe. Pewnie dlatego, że jest skuteczniejsze, jeśli chodzi o szybkość rozpoznawania znaków. Czcionkami szeryfowymi są np. Times, Courier, zaś bezszeryfowymi ― Arial, Verdana, Tahoma.

Wielkość czcionki Tworząc teksty, nie używajmy ani zbyt wielkich, ani zbyt małych czcionek. Najbardziej popularny stopień pisma dla dokumentów tekstowych to 12 pkt. Pamiętajmy ― zmiana stopnia pisma ma wpływ na zmianę odstępu między wierszami. Mówiąc o czcionkach, muszę jeszcze wspomnieć o tzw. kerningu, czyli automatycznym zmniejszeniu odstępów między poszczególnymi znakami. Krój - styl czcionki Posługując się odpowiednimi stylami, można wywołać skojarzenia z określonymi miejscami i epokami (np. Dziki Zachód, starożytność). Na styl największy wpływ ma: • określona ornamentyka, • kroje czcionek. Trzeba również pamiętać, że jedno wyróżnienie dla słowa lub frazy w zupełności wystarczy. Nie należy jednocześnie wytłuszczać i podkreślać. To samo tyczy się cytatów ― albo cytujemy, posługując się kursywą, albo „tekst cytowany umieszczamy w cudzysłowie”. „Cytat wyróżniony tak, jak ten, stanowi po prostu błąd interpunkcyjny.” Podstawowe kroje pisma to wytłuszczenie, kursywa, podkreślenie. Za ich pomocą powinniśmy jedynie wyróżniać to, co chcemy zaakcentować. Na pewno nie możemy wytłuścić lub podkreślić całego tekstu. Nie wolno nam zapominać o konsekwencji użycia konkretnego wyróżnienia. Jeśli więc akcentujemy słowa kluczowe dla naszego wykładu wytłuszczając je, to czynić to musimy w całym tekście, jednocześnie słowa obcojęzyczne wyróżniając kursywą.


Akapit Akapity służą do oddzielania od siebie kolejnych myśli. Tekst, w którym akapity występują rzadko, przestaje być zrozumiały dla czytelnika, ponieważ natłok zdań niewyodrębnionych utrudnia śledzenie wywodu. Jednak często wadą tekstów tworzonych dla Internetu jest ich nadmierna skrótowość, czego wyrazem są jednozadaniowe akapity, równie uniemożliwiające płynne śledzenie tekstu, jak tekst pozbawiony akapitów. Należy stosować tzw. wcięcia akapitowe. Natomiast na potrzeby internetu należy stosować tzw. akapit angielski, który zaznacza się dodatkową interlinią. Odstęp między fragmentami tekstu nie powinien jednak być zbyt duży. Więcej na temat zasad tworzenie akapitów na http://pl.wikipedia.org/wiki/Akapit. Interlinia i wyrównanie tekstu Interlinia (odstęp między wierszami) i sposób wyrównywania tekstów pisanych do Internetu ma równie niebagatelne, jeśli nie większe, znaczenie, co akapit. Wielkość odstępu między wierszami ma wpływ na wygląd tekstu. W dokumentach tekstowych przyjmuje się odstęp 1,5 wiersza między wierszami.Jeśli jest ona za duża, dokument staje się nieelegancki i trudniej się go czyta. Najlepszym typem wyrównania w przypadku tekstów pisanych jest tzw. justowanie, czyli jednoczesne wyrównywanie tekstu do lewego i prawego marginesu, pamiętając przy tym, aby włączyć "dzielenie wyrazów". Jeżeli nie włączymy "dzielenia wyrazów", w większości wierszy tworzą się nienaturalnie duże odstępy między wyrazami (tekst staje się rozciągnięty). Techniki szybkiego nanoszenia poprawek w edytorze MS Word dotyczące interlinii:• odstępy pojedyncze między wierszami - CTRL+1 • odstępy podwójne między wierszami - CTRL+2 • odstępy półtora wiersza - CTRL+5 Wdowy i sieroty Wdowy i sieroty ― to zespół błędów formatowania polegających na: * pozostawianiu samotnym pierwszego wiersza akapitu na dole strony, jeśli reszta akapitu znajduje się na stronie następnej (wdowa), * przeniesieniu ostatniego wiersza akapitu na następną stronę (sierota), * uznaniu jednego krótkiego słowa za osobny wiersz (sierota). Szybkie nanoszenie poprawek Techniki szybkiego nanoszenia poprawek w tekście pisanym w edytorze MS Word. Oto one: * pogrubienie - CTRL+B * kursywa - CTRL+I * podkreślenie - CTRL+U * justowanie - CTRL+J * wyrównanie do strony lewej - CTRL+L * wyrównanie do strony prawej - CTRL+R * wyśrodkuj - CTRL+E * zmiana wyrazów z małej na wielką literę i odwrotnie (SHIFT+F3); * zwiększanie wielkości czcionki o jeden pkt. CRTL+] (nawias kwadratowy zamykający), * zmniejszanie wielkości czcionki o jeden pkt. CRTL+[ (nawias kwadratowy otwierający), * likwidacja „sierot” na końcu wiersza za pomocą zmiany odstępów między znakami lub kerningiem czcionek (nie polecam używania tzw. twardego końca wiersza SHIFT+ENTER). * stosuj tzw. "miękką spację" dla liter samotnie pozostających na końcu linijki CTRL+SHIFT+Spacja * stosuj zamianę słowa lub ciągu słów (z wszystkimi atrybutami, np. pogrubieniem) na poprawną wersję za pomocą funkcji Znajdź/Zamień, * stosuj automatyczne numerowanie i punktowanie.


Jak pisać i opracowywać teksty Oto kilka sprawdzonych rad, które z pewnością warto zastosować podczas przygotowywania tekstów. 1. Odwrócona piramida Starajmy się budować informacje wg zasady odwróconej piramidy, czyli najważniejsze fakty umieszczajmy w pierwszych zdaniach (leadzie). W prawidłowo zbudowanej informacji odbiorca powinien znaleźć odpowiedzi na 7 podstawowych pytań: kto? co? gdzie? kiedy? po co? dlaczego? jak? 2. Przyciągajmy tytułami Starajmy się nadawać informacjom ciekawe, przyciągające uwagę odbiorcy tytuły. Oczywiście bez przesady, w granicach, jakie z czasem w ramach portalowych praktyk ustaliliśmy. Lżejsze i bardziej frywolne tytuły zostawiajmy na godziny wieczorne i nocne... Uwaga: tytułem byle jakim do informacji o nagrodzeniu np. Mrożka jest tytuł: "Nagroda dla dramaturga". 3. Ilość to nie liczba Starajmy się pamiętać o właściwym używaniu słów "ilość", "liczba" i "wiele". Mówimy i piszemy: duża ilość soli, wiele osób (a nie wielka ilość osób), liczba widzów, liczba portali, liczba gier, ilość ciepła, wielu zawodnikom (to, co można policzyć, traktujemy słowem "liczba", a to czego policzyć nie można, słowem "ilość"). 4. Przecinki do zdań Generalna i do natychmiastowego zapamiętania jest zasada mówiąca o tym, że PRZECINKAMI ODDZIELAMY OD SIEBIE ZDANIA! Zdanie jest to - przypomnijmy - część wypowiedzenia zawierająca orzeczenie: "Pada" - podmiot może być domyślny "Pada (deszcz)" - tu też mamy do czynienia ze zdaniem. Jeżeli przynajmniej to zapamiętamy, wówczas zawsze we właściwych miejscach wstawimy przecinki w następujących zdaniach: "Janek idzie do domu, bo wie, że człowiek, którego dzisiaj spotkał, nie chciał go widzieć". Uwaga! Zawsze stawiamy przecinek przy wyliczaniu: "O tym sukcesie zadecydowały takie względy, jak......................". [Bardziej szczegółowe wyjaśnienia zasad interpunkcji można znaleźć w rozdziale "Zasady pisowni i interpunkcji" w Nowym słowniku ortograficznym PWN]. 5. Czy tata czyta cytaty z Tacyta? We wszystkich tekstach, jakie pokazują się w naszym portalu, powinniśmy stosować konsekwentnie jednolitą zasadę cytowania wypowiedzi lub fragmentów wypowiedzi. Oto przykłady:Nie mogłem tego przegrać - powiedział na mecie Bułgar. - Jest to mój życiowy sukces - dodał. "Przed wejściem na rynek tego produktu nie przewiduje się przeprowadzenia nowych jego testów" - pisał przed rokiem "Time". "Nikt nie zechce tego kupić" - wtórowali gazecie eksperci. [Uwaga: zapisy wywiadów powinny wyglądać tak: - Jak Pan tego dokonał? - Byłem po prostu lepszy. - I szybszy?- Oczywiście.] Czyli: wypowiedzi bierzemy w cudzysłów tylko wtedy, kiedy pochodzą z gazet, książek lub są cytatami z przeszłości. Wszystkie inne piszemy po pauzie. 6. Liczebnik z kropką Piszemy: Janek był bohaterem 16. [której? szesnastej] edycji konkursu; Rzecz dzieje się w latach 50.[a nie: w latach 50-tych]; 27. raz nie mógł tego podnieść, 60. edycja konkursu, Kalinowski zajął miejsce itd. 7. Magister bez kropki, ale... Nie stawiamy kropki po skrótach: zł, gr, m, mgr (ale jeżeli piszemy: "nie było tutaj mgr. Kowalskiego", to stawiamy kropkę, bo mgr występuje w przypadku innym niż mianownik), nie stawiamy kropek w liczbach: nie piszemy 360.000, lecz 360 000 (albo 360 tys.)ł przecinków też (nie wolno pisać 360,000 - piszemy 360 000).


8. Litery duże i małe Piszemy: II wojna światowa, minister edukacji narodowej (ale Ministerstwo Edukacji Narodowej); piszemy: Sejm RP, Senat RP, Sejm, Senat [sejm, senat - jeżeli używane są w znaczeniu nazw pospolitych, np. "Ówczesny sejm nie uchwalił tej ustawy".], ale rząd RP, premier, prezydent, ale Kancelaria Prezydenta RP, Kancelaria Premiera RP (zasada w skrócie: nazwy własne urzędów, imprez itp. - dużymi literami, nazwy funkcji - małymi). Małymi literami piszemy nazwy walut: złoty, dolar, euro (dużymi tylko symbole: PLN, USD, ATS i inne). Nazwy własne imprez też piszemy dużymi literami: Igrzyska XXX Olimpiady, Wielka Pardubicka, VII Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej, Rajdowe Samochodowe Mistrzostwa Polski, Światowy Dzień Młodzieży. 9. Nie wpadajmy w pułapki! "Rozmowy nadal trwają" [po co "nadal", skoro "trwają"?], "okres czasu", "godzina czasu" czy "tydzień czasu" [wiadomo, że "okres", "godzina" czy "tydzień" to określenia dotyczące czasu!]; "wyłączam" a nie "wyłanczam"; Murzyn to człowiek rasy czarnej, ale "jesteś opalony na murzyna" albo "pracujesz jak murzyn"; piszemy krakowianin (ale: Krakowiak, Krakowianka - jako mieszkańcy krainy geograficznej), warszawianin, paryżanin, starachowiczanin (małe litery), ale Europejczyk, Azjata, Amerykanin, Afrykanin, Australijczyk, Marsjanin, Żyd (członek narodu), żyd (wyznawca judaizmu); andrzejki, dyngus, walentynki (mała litera, bo to nazwy obrzędów i zwyczajów); piszemy "tę książkę" a nie "tą książkę"; piszemy małymi literami: biegun południowy, województwo krakowskie, powiat przemyski, peeselowiec, eseldowiec, pisowiec, chrześcijanin, katolik, wiślak (członek klubu Wisła), oświęcimiak, sybirak; piszemy: wysoko kwalifikowany, nowo otwarty, ogólnie przyjęty; piszemy: lekarz internista, inżynier elektryk, ale kupno-sprzedaż, laska-parasol; piszemy: jasnozielony, ciemnoniebieski, rolniczoprzemysłowy; piszemy: na co dzień, przeze mnie, spod oka, w bród, za granicą (ale: zagranica, z zagranicy), donikąd, ze wszech miar, sprzede mnie, pode mną, wszech czasów. 10. Lepiej ul. Pamiętajmy o pisaniu słowa ulica przy adresach w postaci skrótu ul. (ul. Kanonicza a nie ulica Kanonicza). 11. Kłopotliwe połączenia Piszemy: superabiter, superforteca (ale: super-Europejczyk, niby-człowiek, quasi-nauka, quasi-Polak), nie-Polak, eks-Amerykanin, pseudo-Polak, Bielsko-Biała, Brzesko-Okocim, BoyŻeleński, Nowak-Jeziorański, rolniczo-przemysłowy, francusko-polsko-amerykański, czarymary, gadu-gadu, raz-dwa, mało- i średniorolny, kredyt krótko- i długoterminowy, 3-majowy, banknot 20-złotowy, XX-lecie, 30-lecie, 45-letni, pół-Francuzka (ale: pół Francuzka, pół Amerykanka). 12. Uwaga na odmianę skrótowców! Piszemy: GOPR-u, KOR-u, KOR-owi, w KOR-ze, do PAN-u (ale: Cepelia, Sanepid, Desa, Desie, Cepelii), w PiS-ie, o ZChN-ie, do ONZ-etu, LOT, LOT-u, o Locie, MKOL-u, MKOL-owi, MKOL-em, PZMot-u, PZMot-owi, PZMot-em, PZMocie. 13. Pół godziny dla przyszłości! Byłoby wspaniale, gdyby każdy, kto ma do czynienia z pisaniem lub poprawianiem tekstów, poświęcił pół godziny ze swojego życiorysu i przeczytał ze zrozumieniem przynajmniej fragmenty rozdziału "Zasady pisowni i interpunkcji" w Nowym słowniku ortograficznym PWN.

Porady opracował Zygmunt Moszkowicz Dziennikarz Internetowy 2006)

(laureat

tytułu

Strony internetowe: Edytory i zasady edycji tekstu Podstawowe wiadomości edycyjne Część wskazówek opracowano na podstawie materiałów szkoleniowych studiów podyplomowych Kształcenie na odległość autorstwa Anny K. Stanisławskiej-Mischke.


Redagowanie tekstu