Page 1

‫دەﺳﺘﭙﺎﻛﯽ و ﭼﺎودێﺮی داراﯾﯽ و ﻣﺎﻓﯽ‬ ‫‪2‬‬ ‫ﻣﺮۆڤ ﺑەﺑێ ﺳەرۆك دەﻣێﻨﻨەوە‬ ‫ﮔﯚڕان ﭼﻮوەﺗە دۆﺧﯽ ﻣﺘﺒﻮوﻧەوە و‬ ‫ﭘﺎﺷەﻛﺸێﯽ ﻟە ﺑەڵێﻨەﻛﺎﻧﯽ ﻛﺮدووە‬

‫‪6‬‬

‫ﺋەﻣڕۆ ﺳــەرﻛﺮداﯾەﺗﯽ ﭘﺎرﺗــﯽ ﺑڕﯾﺎری‬ ‫ﮔﯚڕاﻧﻜﺎری دەدات‬

‫‪2‬‬

‫ﻟە ھەوﻟێﺮ ﺑەﺧﯚڕاﯾﯽ ﺧﺎﻧﻮو ﺑە ﺧەڵﻜﯽ‬ ‫ﻛەﻣﺪەرات دەدرێﺖ‬

‫‪15‬‬

‫ﺧەڵﻜﯽ ھەوﻟێﺮ ﭘێﻨﺞ زﺳﺘﺎﻧﯽ ﺗﺮ ﺑەﺷە‬ ‫ﻧەوﺗﯽ ﺋەﻣﺴﺎڵﯿﺎن وەرﻧﺎﮔﺮن‬

‫‪15‬‬

‫ﮔﻮﺗەﺑێﮋی ھﯚزەﻛﺎن‪:‬‬

‫ﺣەﺷﺪی ﺷەﻋﺒﯽ‬ ‫ﻟە ﻣﻮوﺳڵ‬ ‫وەك داﻋﺸﻦ‬ ‫‪3‬‬

‫ھەﻓﺘەﻧﺎﻣەﯾەﻛﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ ﮔﺸﺘﯿﯿە‬ ‫ﻧﺮخ‪ 500 :‬دﯾﻨﺎر‬ ‫ژﻣﺎرە )‪ ، (174‬ﭼﻮارﺷەم‪2017/ 2/ 8 ،‬‬

‫ﻣﺎڵﭙەڕی وﺷە‬

‫‪www.wishe.net‬‬

‫ﺑﯚ ﺋﺎزادﯾﯽ دەرﺑڕﯾﻦ ﻟە وﺷەوە دەﺳﺖ ﭘێ ﺑﻜە‬

‫دژە ﺗﯿﺮۆری ﯾەﻛێﺘﯽ ﺑەرﺑﻮوەﺗە ﮔﯿﺎﻧﯽ ﻛﺎدرە ﺟەﻣﺎوەرﯾﯿەﻛﺎن و ﺗەﺳﻔﯿەﯾﺎن دەﻛﺎت‬

‫ﻟەم ھەﻓﺘەﯾەدا ﭘێﻨﺞ ﻛﺎدری ﺑﺎ‪‬ی ﯾەﻛێﺘﯽ رﻓێﻨﺮاون‬ ‫‪5‬‬

‫ﺧﺎوەن زەوﯾﯿەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫)ﻛەﻻری ﻧﻮێ(‬ ‫ﻗەرەﺑﻮو ﻧەﻛﺮاوﻧەﺗەوە‬ ‫ﭘﺎش ﺗێﭙەڕﺑﻮوﻧﯽ ﭘێﻨﺞ ﺳﺎڵ ﺑەﺳەر ﺑەﻛﺎرھێﻨﺎﻧﯽ‬ ‫ﺑەﺷێﻚ ﻟە زەوﯾﯿە ﻛﺸﺘﻮﻛﺎڵﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ ﮔەرﻣﯿﺎن ﺑﯚ‬ ‫ﭘڕۆژەی ﻧﯿﺸﺘەﺟێﺒﻮوﻧﯽ ﻛەﻻری ﻧﻮێ‪ ،‬ﺗﺎ ﺋێﺴﺘە‬ ‫ﺧــﺎوەن زەوﯾﯿــەﻛﺎن ﻗەرەﺑــﻮو ﻧەﻛﺮاوﻧەﺗەوە‪،‬‬ ‫ﺑەرﭘﺮﺳــﺎﻧﯽ ﺳﻨﻮورەﻛە دووﭘﺎﺗﯽ دەﻛەﻧەوە‪ ،‬ﻟە‬ ‫ﺳەرەﺗﺎدا ﺑە ھەر ھﯚﻛﺎرێﻚ ﺑێﺖ ﻗەرەﺑﻮوﻛﺮدﻧەوە‬ ‫ﻧەﺑﻮوە و ﺋێﺴــﺘەﯾﺶ ﺗەﻧﮕــﮋەی داراﯾﯽ ﺑەرۆﻛﯽ‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ﮔﺮﺗﻮوە‪ ،‬ﻗەرەﺑﻮوﻛﺮدﻧەوە ﺋەﺳﺘەﻣە‪.‬‬

‫‪8‬‬

‫‪ 2017‬ﺳﺎڵﯽ ﮔەﺷەی وەﺑەرھێﻨﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن دەﺑێﺖ‬ ‫ﺳێ ﺳﺎڵﯽ ﻟە دوای ﯾەﻛە ﻗەﺑﺎرەی وەﺑەرھێﻨﺎن ﻟە ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬ ‫دادەﺑەزێــﺖ‪ .‬ﻟــە ﺳــﺎڵﯽ ‪ 2016‬ﻗەﺑــﺎرەی وەﺑەرھێﻨﺎن ﻟــە ھەرێﻤﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﺑەراورد ﺑە ﺳــﺎڵﯽ ‪ ،2015‬ﻧﺰﯾﻜەی ‪ % 47‬و ﺑەراورد ﺑە‬

‫ﺳﺎڵﯽ ‪ 2014‬ﺳەرووی ‪ %56‬و ﺑەراورد ﺑە ‪ 2013‬ﺳــــــــەرووی ‪83‬‬ ‫‪ %‬داﺑەزﯾﻮە‪ .‬ﭘێﺸــﺒﯿﻨﯽ دەﻛﺮێ ﺋەﻣﺴــﺎڵ ﻗەﺑﺎرەﻛە روو ﻟە ھەڵﻜﺸﺎن‬ ‫ﺑﻜﺎﺗەوە‪.‬‬

‫‪12‬‬

‫ﭘێﺸەﻛﯽ ﻗەﺳﯿﺪە‪ /‬ﻛﺘێﺒﯽ ”ﮔەڕاﻧەوەی زواﻧﯽ ﻛﻮردی ﭘێﻮﯾﺴﺘﯽ‬ ‫ﺑە ﭘێﻐەﻣﺒەرێﻜە‬ ‫زەردەﺷﺖ“ و ﭼەﻧﺪ ﺗێﺒﯿﻨﯿﯿەك‬ ‫ﺳەﻻم ﻧﺎوﺧﯚش‬

‫‪16 17‬‬

‫رێﺒﯿﻦ ﻓەﺗﺎح‬

‫ﻛەﻣﯿﻨەﻛﺎن رەﺧﻨەﯾﺎن‬ ‫ﻟە ﻣﯿﺪﯾﺎی ﻛﻮردی ھەﯾە‬ ‫ﭘێﻜﮫﺎﺗەﻛﺎﻧﯽ ﻧەﺗەوەﯾﯽ و ﺋﺎﯾﻨﯽ ﻟە ﻛﻮردﺳﺘﺎن‪،‬‬ ‫رەﺧﻨەﯾﺎن ﻟە ﻣﯿﺪﯾﺎی ﻛﻮردی ھەﯾە و ﭘێﯿﺎن واﯾە‬ ‫وەك ﭘێﻮﯾﺴــﺖ ﺑەﺗەﻧﮓ دۆﺳﯿەی ﻛەﻣﯿﻨەﻛﺎﻧەوە‬ ‫ﻧﺎﭼــﻦ‪ .‬ﺋەوان دووﭘﺎﺗﯽ دەﻛەﻧــەوە ﻛە ﺗەﻧﯿﺎ ﻟە‬ ‫ﺗێﻮەﮔﻼﻧﺪﻧﯽ ﻛەﻣﯿﻨەﻛﺎن ﻟە ﺑەﻻداﺧﺴﺘﻨﯽ ﻣﻠﻤﻼﻧێ‬ ‫ﺳﯿﺎﺳﯿﯿەﻛﺎﻧﺪا ﻛەﻣﯿﻨەﻛﺎن ﺑەﻛﺎر دەھێﻨﺮێﻦ‪.‬‬

‫‪14‬‬


‫ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﯽ‬ ‫ھەﻓﺘەﻧﺎﻣەﯾەﻛﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ ﮔﺸﺘﯿﯿە‬

‫‪2‬‬

‫ﭘﺎرﺗﯽ ﺋەﻣڕۆ ﻛﯚدەﺑێﺘەوە ﮔﯚڕاﻧﻜﺎری دەﻛﺎت‬

‫ژﻣﺎرە )‪ ، (174‬ﭼﻮارﺷەم‪2017/ 2/ 8 ،‬‬

‫ﭼﺎﻛﺴﺎزﯾﯿەﻛﺎﻧﯽ ﻧﺎو ﺣﺰب ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧﯽ‬ ‫ﺳەرﻛﺮداﯾەﺗﯿﺶ دەﮔﺮێﺘەوە‬

‫وﺷە‪ /‬ھەوﻟێﺮ‪ -‬راﻣﯿﺎر ﺟﻮاد‬ ‫ﺋەﻧﺪاﻣێﻜﯽ ﺳــەرﻛﺮداﯾەﺗﯽ ﭘﺎرﺗــﯽ دﯾﻤﻮﻛﺮاﺗﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن رای دەﮔەﯾەﻧێﺖ‪ ،‬ﺋەﻣڕۆ ﭼﻮارﺷەم‬ ‫ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧﯽ ﺳەرﻛﺮداﯾەﺗﯽ ﭘﺎرﺗﯽ ﻛﯚ دەﺑێﺘەوە‬ ‫ﭼﺎوەڕوان دەﻛﺮێ ﭼﺎﻛﺴــﺎزﯾﯿەﻛﯽ ﺑەرﻓﺮەوان‬ ‫ﻟەﻧــﺎو ﺣﺰﺑەﻛــەدا راﺑﮕەﯾەﻧﺮێﺖ و ﭘﺮۆﺳــەﻛە‬ ‫راﺳﺘەوﺧﯚ ﻟەﻻﯾەن ﻣەﺳﻌﻮود ﺑﺎرزاﻧﯽ ﺳەرۆﻛﯽ‬ ‫ﭘﺎرﺗەﻛەوە ﺳەرﭘەرﺷﺘﯽ دەﻛﺮێﺖ‪ .‬ﺋەو ﺋﺎﺷﻜﺮای‬ ‫دەﻛﺎت ﻛــە ﭼﺎﻛﺴــﺎزﯾﯿەﻛە ﺗــﺎ ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧﯽ‬ ‫ﺳەرﻛﺮداﯾەﺗﯿﺶ ﺑﮕﺮێﺘەوە‪.‬‬

‫ﺋەﻧﺠﺎﻣــﯽ ﭼﺎﻛﺴــﺎزﯾﯿەﻛﺎﻧﯽ ﻧــﺎو ﭘﺎرﺗﯿﻦ ﻛە‬ ‫ﭼﺎوەڕوان دەﻛــﺮێ ﻟە ﻛﯚﺑﻮوﻧــەوەی ﺋەﻣڕۆی‬ ‫ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧﯽ ﺳــەرﻛﺮداﯾەﺗﯿﯽ ﺑەﺳەرۆﻛﺎﯾەﺗﯿﯽ‬ ‫ﺑﺎرزاﻧﯽ ﺑێﺘە راﮔەﯾﺎﻧﺪن“‪.‬‬ ‫ﻋەوﻧﯽ ﭼﺎوەڕواﻧﯿﯿەﻛﯽ زۆری ﻟە ﭼﺎﻛﺴﺎزﯾﯿەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻧﺎو ﺣﺰﺑەﻛەﯾﺪا ھەﯾە و دەڵێ‪” ،‬ﭘێ ﻧﺎﭼێﺖ ﻛەﺳﯽ‬ ‫ﻟــێ دەرﺑﭽێﺖ و ﺑەﺷــێﻮەی ﯾەﻛﺴــﺎن ﺑەڕێﻮە‬ ‫دەﭼێﺖ“‪.‬‬ ‫ﻟێﺪواﻧــﯽ ﺋەﻧﺪاﻣەﻛــەی ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧــﯽ‬ ‫ﺳــەرﻛﺮداﯾەﺗﯽ ﭘﺎرﺗــﯽ‪ ،‬ﻟە ﻛﺎﺗێﻜــﺪا دێﺖ ﻛە‬ ‫ﻟە ‪10‬ی ﺷــﻮﺑﺎﺗﯽ ‪2016‬دا‪ ،‬ﻣەﺳــﻌﻮود ﺑﺎرزاﻧﯽ‬ ‫ﺳــەرۆﻛﯽ ﭘﺎرﺗــﯽ دﯾﻤﻮﻛﺮاﺗﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن و‬ ‫ﺳەرۆﻛﯽ ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‪ ،‬دوو ﭘﺮۆﺳەی‬ ‫ﭼﺎﻛﺴــﺎزی ﻟەﻧــﺎو ﭘﺎرﺗﯽ و ﻟە ﻧــﺎو ﺣﻜﻮوﻣەﺗﺪا‬

‫راﮔەﯾﺎﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺋــەو ﺋەﻧﺪاﻣــەی ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧﯽ ﺳــەرﻛﺮداﯾەﺗﯽ‬ ‫ﭘﺎرﺗــﯽ دﯾﻤﻮﻛﺮاﺗﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن زﯾﺎﺗــﺮ دەڵێ‪،‬‬ ‫”ﺋەو ﭼﺎﻛﺴــﺎزﯾﯿﺎﻧە ﭘێ دەﭼێــﺖ ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧﯽ‬ ‫ﺳــەرﻛﺮداﯾەﺗﯽ و ﺋەﻧﺪاﻣەﻛﺎﻧﯿﺸــﯽ ﺑﮕﺮێﺘەوە‪،‬‬ ‫ﺋێﻤەش ﻟێﯽ دەرﻧﺎﭼﯿــﻦ و ﭼﺎوەڕواﻧﯽ ڕاﭘﯚرﺗﯽ‬ ‫ﻛﯚﺗﺎﯾﻦ ﻟە ﻣەﻛﺘەﺑﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ ﭘﺎرﺗﯽ دﯾﻤﻮﻛﺮاﺗﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن دەرﺑﭽێﺖ و ﺑﺰاﻧﯿــﻦ ﭼﯽ دەﺑێﺖ و‬ ‫ﭘێﻮەی ﭘﺎﺑەﻧﺪﯾﻦ‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە دڵﻨﯿﺎﯾﻦ ﻟە ﺑەرژەوەﻧﺪی‬ ‫ھەﻣﻮوان دەﺑێﺖ“‪.‬‬ ‫ﺳــەرﭼﺎوەﯾەﻛﯽ ﺋﺎﮔەدار ﻟە ﭼﺎﻛﺴــﺎزﯾﯿەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻧــﺎو ﭘﺎرﺗــﯽ ﺑــﯚ ”وﺷــە“ی روون ﻛــﺮدەوە‪،‬‬ ‫ﭼﺎوەڕوان دەﻛﺮێﺖ ﺋەﻧﺠﺎﻣﯽ ﭼﺎﻛﺴــﺎزﯾﯿەﻛﺎن‬ ‫ﻟە ﻛﯚﺑﻮوﻧــەوەی ﺳــەرﻛﺮداﯾەﺗﯽ راﺑﮕەﯾەﻧﺮێﺖ‬

‫وﺷە‪ /‬ﺳﻠێﻤﺎﻧﯽ‪ -‬ھﯚﺷﯿﺎر ﻋەﻟﯽ‬ ‫ﭘﺮۆﺳــەی ﭼﺎﻛﺴــﺎزی و رووﺑەڕووﺑﻮوﻧەوەی‬ ‫ﮔەﻧﺪەڵﯽ ﻟە ﭘﺎرێﺰﮔﺎی ﺳــﻠێﻤﺎﻧﯽ ﺑە ﺳﺴــﺘﯽ‬ ‫ﺑەڕێﻮە دەﭼێﺖ‪ ،‬ﺋەﻧﺪاﻣێﻜﯽ ﻟﯿﮋﻧەی دەﺳﺘﭙﺎﻛﯽ‬ ‫ﻟە ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧﯽ ﭘﺎرێﺰﮔﺎی ﺳﻠێﻤﺎﻧﯽ‪ ،‬دووﭘﺎﺗﯽ‬ ‫دەﻛﺎﺗــەوە ﻛە ﻧﺎﺑێﺖ ﺗەﻧﯿﺎ ھێﺰێﻜﯽ ﺳﯿﺎﺳــﯽ‬ ‫ﻟەﮔەڵ ﭼﺎﻛﺴــﺎزی ﺑێﺖ‪ ،‬ﺳەرۆﻛﯽ دەﺳﺘەی‬ ‫دەﺳــﺘﭙﺎﻛﯿﺶ رووﻧﯽ دەﻛﺎﺗەوە ﻛە ﺳەرﻧﺠﯽ‬ ‫زﯾﺎﺗﺮ ﻟەﺳەر ھەوﻟێﺮ ھەﯾە‪.‬‬

‫دەﺳﺘﭙﺎﻛﯽ ﻧەﻛﺮدووە‪ ،‬ﻧﺎﻛﺮێﺖ ﺗەﻧﯿﺎ ﯾەك ﻻﯾەﻧﯽ‬ ‫ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺋﯿﺶ ﺑﻜﺎت‪ ،‬ﺋەﮔەر ﺑڕواﻣﺎن ﺑە ﭼﺎﻛﺴﺎزی‬ ‫ھەﺑێﺖ‪ ،‬دەﺑێﺖ ھەﻣﻮو ﻻﯾەﻧــەﻛﺎن ﭘێﻜەوە ﺋەو‬ ‫ﻛﺎرە ﺑﻜەﯾﻦ“‪.‬‬ ‫ﻣﯿﻨﺎ رەﺧﻨە ﻟە ﻻﯾەﻧە ﺳﯿﺎﺳــﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ ﭘﺎرێﺰﮔﺎی‬ ‫ﺳــﻠێﻤﺎﻧﯽ دەﮔﺮێﺖ ﻛە وەك ﭘێﻮﯾﺴــﺖ ﺑەدەﻧﮓ‬ ‫ﺑﺎﻧﮕەوازەﻛەی ﺳــەرۆﻛﯽ ھەرێﻢ ﺑﯚ ﭼﺎﻛﺴــﺎزی‬ ‫ﻧەھﺎﺗﻮون و دەڵــێ‪” ،‬ﭘێﻤﺎن ﺑﺎش ﺑﻮو ﻻﯾەﻧەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺳﻠێﻤﺎﻧﯽ ﺑە دەم ﺋەو ﺑﺎﻧﮕەوازەی ﺳەرۆك ﺑﮫﺎﺗﻨﺎﯾە‬ ‫ﺑەﻣەﺑەﺳــﺘﯽ ﺋەﻧﺠﺎﻣﺪاﻧﯽ ﭼﺎﻛﺴﺎزی‪ ،‬ﻟە ﻛﺎﺗێﻜﺪا‬ ‫ﻛﯚﻣەڵێﻚ ﮔﯚڕاﻧﻜﺎری و ﺑﺎﺑەت ﻟــە ھەوﻟێﺮ ﺑەرەو‬ ‫ﭼﺎرەﺳــەرﺑﻮون دەڕوات‪ ،‬ﺋێﻤەش ﻟە ﺳــﻠێﻤﺎﻧﯽ‬ ‫ﺋەﻧﺠﺎﻣﯽ ﺑﺪەﯾﻦ“‪.‬‬ ‫ﻟﯿﮋﻧەی دەﺳــﺘﭙﺎﻛﯽ ﻟــە ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧﯽ ﭘﺎرێﺰﮔﺎی‬ ‫ﺳــﻠێﻤﺎﻧﯽ‪ ،‬ھﯿﭻ ﭘێﻮەﻧﺪﯾﯿەﻛﯽ ﻟەﮔەڵ دەﺳﺘەی‬ ‫دەﺳﺘﭙﺎﻛﯽ ﻟە ﺷﺎرەﻛەدا ﻧﯿﯿە‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺋەﻧﺪاﻣەﻛەی‬ ‫ﺋەو ﻟﯿﮋﻧەﯾە ھەﺑﻮوﻧﯽ ﭘێﻮەﻧﺪی ﺑە ﮔﺮﻧﮓ دەزاﻧێﺖ‪.‬‬ ‫زﯾﺎﺗﺮ دەڵێ‪” ،‬ﻟە رێﮕەی دەﺳــﺘەی دەﺳــﺘﭙﺎﻛﯽ‬ ‫ﺳــﻠێﻤﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻓﯚڕﻣﯽ ﺋﺎﺷــﻜﺮاﻛﺮدﻧﯽ ﺳــەروەت‬ ‫و ﺳــﺎﻣﺎﻧﯽ ﺑەرﭘﺮﺳــﺎﻧﻤﺎن ﺑﯚ ھﺎﺗــﻮوە و ﭘڕﻣﺎن‬ ‫ﻛﺮدووەﺗەوە‪ ،‬ﺟﮕە ﻟەو ﻓﯚڕﻣە ھﯿﭻ ﭘێﻮەﻧﺪﯾﯿەﻛﯽ‬

‫ﺗﺮﻣﺎن ﻟەﮔەڵ دەﺳﺘەی دەﺳﺘﭙﺎﻛﯽ ﻧەﺑﻮوە“‪.‬‬ ‫ﻻی ﺧﯚﯾــەوە د‪ .‬ﺋەﺣﻤــەد ﺋەﻧﻮەر‪ ،‬ﺳــەرۆﻛﯽ‬ ‫دەﺳــﺘەی دەﺳﺘﭙﺎﻛﯽ ﻟە ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﺑﯚ ”وﺷە“‬ ‫ﺋﺎﻣﺎژەی دا‪” ،‬ﻟە ﺳﺎڵﯽ ﯾەﻛەﻣﯽ دەﺳﺖ ﺑەﻛﺎرﺑﻮوﻧﯽ‬ ‫دەﺳــﺘەی دەﺳــﺘﭙﺎﻛﯽ‪ ،‬ﻛﺎرﻣەﻧﺪی ﻟێﻜﯚڵﯿﻨەوە‬ ‫ﻟە ﺳــﻠێﻤﺎﻧﯽ ﻧەﺑﻮو‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺋەو داﺗﺎﯾﺎﻧەی ﻛە ﺑ‪‬و‬ ‫دەﻛﺮێﻨەوە ﺳﻠێﻤﺎﻧﯿﺸﯽ ﺗێﺪاﯾە‪ ،‬ﭼەﻧﺪان ﺳﻜﺎ‪ ‬و‬ ‫دۆﺳﯿە ھەن‪ ،‬ﺑە‪‬م ﻟە ھەوﻟێﺮ دۆﺳﯿە و ﺳﻜﺎ‪‬ی‬ ‫زﯾﺎﺗﺮ ھەﯾە“‪.‬‬ ‫رووﻧﯽ ﻛﺮدەوە‪” ،‬ھەوﻟێﺮ ﭼﺎوی زﯾﺎﺗﺮ ﻟەﺳــەرە‪،‬‬ ‫راﮔەﯾﺎﻧﺪﻧەﻛﺎﻧﯿــﺶ زﯾﺎﺗﺮ ﺳــەرﻧﺠﯿﺎن ﻟەﺳــەر‬ ‫ھەوﻟێﺮە‪ ،‬ﺋەوە ﺟﮕەﻟــەوەی ھەوﻟێﺮ ﭘﺎﯾﺘەﺧﺘە و‬ ‫وەزارەت و داﻣەزراوەﻛﺎﻧﯽ ﻟەﺧﯚ ﮔﺮﺗﻮوە و ﺳﻜﺎ‪‬ی‬ ‫زﯾﺎﺗﺮی ﻟەﺳــەر دەﺑێﺖ‪ ،‬ﺑە‪‬م ﻟە ﺳﻠێﻤﺎﻧﯿﺶ ﻛﺎر‬ ‫ﻛﺮاوە و ﺳﻜﺎ‪‬ﻣﺎن ﺑﯚ دادﮔﺎﻛﺎن ﺑەرز ﻛﺮدووەﺗەوە“‪.‬‬ ‫وەك ﺳــەرۆﻛﯽ دەﺳــﺘەی دەﺳــﺘﭙﺎﻛﯽ ﺑﺎﺳﯽ‬ ‫دەﻛﺎت‪ ،‬دەﺳﺘەﻛەﯾﺎن ﻧﯿﺎزی ھەﯾە ﻧﻮوﺳﯿﻨﮕەی‬ ‫دەﺳــﺘﭙﺎﻛﯽ ﻟە ﮔەرﻣﯿﺎن و راﭘەڕﯾــﻦ ﺑﻜەﻧەوە‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م ﺑەھﯚی ﺗەﻧﮕﮋەی داراﯾﯿﯿــەوە ﻧەﯾﺎﻧﺘﻮاﻧﯿﻮە‬ ‫ﻛﺎرﻣەﻧﺪی ﭘێﻮﯾﺴﺖ داﺑﻤەزرێﻨﻦ‪.‬‬

‫ﻋەﻟــﯽ ﻋەوﻧــﯽ ﺋەﻧﺪاﻣــﯽ ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧــﯽ‬ ‫ﺳــەرﻛﺮداﯾەﺗﯽ ﭘﺎرﺗﯽ دﯾﻤﻮﻛﺮاﺗﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‬ ‫ﺑە“وﺷــە“ی ڕاﮔەﯾﺎﻧﺪ‪” ،‬ﺋێﻤــەش ﭼﺎوەڕواﻧﯽ‬

‫ﻛە ﭼەﻧﺪ ﺟﺎرێﻚ ﻟە ﺋﺎﺳــﺘﯽ ﻣەﻛﺘەﺑﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ‬ ‫ﺣﺰﺑەﻛە ﻛﯚﺑﻮوﻧەوەی ﻟەﺳــەر ﻛﺮاوە و راﭘﯚرﺗﯽ‬ ‫ﺗﺎﯾﺒەﺗﯽ ﻟەﺳەر ﺋﺎﻣﺎدە ﻛﺮاوە‪.‬‬ ‫ﭘــﺎش راﮔەﯾﺎﻧﺪﻧــﯽ ﺋەﻧﺠﺎﻣﺪاﻧــﯽ ﭼﺎﻛﺴــﺎزی‬ ‫ﻟەﻧــﺎو ﭘﺎرﺗﯿﺪا‪ ،‬ﻛﯚی ﻟــﻖ و ﻧﺎوﭼەﻛﺎﻧﯽ ﺣﺰﺑەﻛە‬ ‫راﺳــﭙێﺪراون راﭘﯚرﺗــﯽ ﺗﺎﯾﺒــەت ﭘێﺸــﻜەش‬ ‫ﺑﻜەن‪ ،‬ﺑەﻣەﺑەﺳﺘﯽ ﺧﺴــﺘﻨەڕووی ﻛەﻣﻮﻛﻮڕی‬ ‫و ﭘێﺸــﻨﯿﺎزەﻛﺎن ﺑﯚ ﺋەﻧﺠﺎﻣﺪاﻧﯽ ﭼﺎﻛﺴــﺎزی و‬ ‫ﮔﯚڕاﻧﻜﺎری ﻟــە رێﻜﺨﺴــﺘﻨەﻛﺎﻧﯽ ﺣﺰﺑەﻛەدا و‬ ‫ﻟەﺳــەر ﺋــەو ﺑﻨەﻣﺎﯾەش ﭼــﺎوەڕوان دەﻛﺮێﺖ‪،‬‬ ‫ﻟــەو ﭼﻮارﭼێﻮەﯾــەدا ﮔﯚڕاﻧــﻜﺎری ﻟە ﺋﺎﺳــﺘﯽ‬ ‫رێﻜﺨﺴﺘﻨەﻛﺎﻧﯽ ﺣﺰﺑەﻛەدا ﺑﻜﺮێﺖ‪.‬‬ ‫ﺳــەرﭼﺎوەﻛﺎﻧﯽ ”وﺷــە“ دووﭘــﺎت ﻟــەوە‬ ‫دەﻛەﻧــەوە‪ ،‬ﯾەﻛێﻚ ﻟــە ﺋەﮔــەرە ﺑەھێﺰەﻛﺎن‬

‫ﭼﺎﻛﺴﺎزی ﻟە ﺳﻠێﻤﺎﻧﯿﺪا ﺳﺴﺘە‬ ‫ﻣﯿﻨﺎ ﺳــﺎﻣﯽ ﺋەﻧﺪاﻣﯽ ﻟﯿﮋﻧەی دەﺳــﺘﭙﺎﻛﯽ ﻟە‬ ‫ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧﯽ ﭘﺎرێﺰﮔﺎی ﺳــﻠێﻤﺎﻧﯽ ﺑە“وﺷە“ی‬ ‫راﮔەﯾﺎﻧــﺪ‪ ،‬ﻟﯿﮋﻧەﻛەﯾــﺎن ﻧەﯾﺘﻮاﻧﯿــﻮە ﻟــە‬ ‫ﭼﺎﻻﻛﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ ﺑــەردەوام ﺑێﺖ و ھﯚﻛﺎرەﻛەی‬ ‫ﺑﯚ ﺧﺮاﭘﯽ دۆﺧﯽ داراﯾﯽ دەﮔێڕێﺘەوە و دەڵێ‪،‬‬ ‫”ھەﻧﺪێــﻚ ﻛﺎر ﺑەﺑێ ﻻﯾەﻧــﯽ داراﯾﯽ ﻧﺎﺗﻮاﻧﺮێ‬ ‫ﺑﻜﺮێﺖ‪ ،‬ﺋــەوەش وای ﻛــﺮدووە ﻛﺎرەﻛﺎن ﺑە‬ ‫ﺳﺴﺘﯽ ﺑەڕێﻮە ﺑﭽﻦ‪ ،‬ﺑە‪‬م ﻧەﮔەﯾﺸﻮوەﺗە ﺧﺎڵﯽ‬ ‫ﺳﻔﺮ“‪.‬‬ ‫ﺋەو دەڵێ‪” ،‬وەك ﻟﯿﮋﻧەی دەﺳﺘﭙﺎﻛﯽ ﺗﺎ ﺋێﺴﺘە‬ ‫ﻛﯚﺑﻮوﻧەوەﯾەﻛﯿﺸــﻤﺎن ﻟەﮔــەڵ دەﺳــﺘەی‬

‫ﻟە ﻣﯿﺎﻧــﯽ ﮔﯚڕاﻧﻜﺎرﯾﯿەﻛﺎﻧــﺪا‪ ،‬ﻛەﻣﻜﺮدﻧەوەی‬ ‫ژﻣــﺎرەی ﻟﻘەﻛﺎﻧــﯽ ﭘﺎرﺗﯿﯿــە ﺑﯚ ‪ 19‬ﻟــﻖ‪ ،‬ﺋەوە‬ ‫ﺟﮕــە ﻟە ﻛەﻣﻜﺮدﻧــەوە و ﺗێﻜەڵﻜﺮدﻧﯽ ﻧﺎوﭼە و‬ ‫رێﻜﺨﺮاوەﻛﺎن ﻟە ﺷﻮێﻨە ﭘێﻮﯾﺴﺘەﻛﺎن‪.‬‬ ‫ﺋﺎﻣــﺎژەی دا‪” ،‬ﺋﺎﻣﺎﻧــﺞ ﻛەﻣﻜﺮدﻧەوەی ﺧەرﺟﯽ‬ ‫و ھــﺎوﻛﺎت رێﻜﺨﺴــﺘﻨﯽ ﻛﺎروﺑــﺎری ﺣﺰﺑﯿﯿە‪،‬‬ ‫ﺑەﺷــێﻮەﯾەك ﻛە ﻟەﮔەڵ ھەﻟﻮﻣەرﺟﯽ ﺋەﻣڕۆی‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا ﺑﮕﻮﻧﺠێﺖ“‪.‬‬ ‫ﭘﺎرﺗﯽ دﯾﻤﻮﻛﺮاﺗﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﻟەﺳــﺎڵﯽ ‪1946‬‬ ‫داﻣەزراوە و ﺗﺎ ﺋێﺴﺘە ‪ 13‬ﻛﯚﻧﮕﺮەی ﺑەﺳﺘﻮوە‪ .‬ﻟە‬ ‫دواﯾﯿﻦ ﻛﯚﻧﮕﺮەی ﺣﺰﺑەﻛــەدا ﻛە ﻟە ﻧێﻮان ‪11-‬‬ ‫‪18‬ی ﻛﺎﻧﻮوﻧﯽ ﯾەﻛەﻣﯽ ‪ 2010‬ﺑەﺳﺘﺮا‪ ،‬ﻣەﺳﻌﻮود‬ ‫ﺑﺎرزاﻧﯽ وەك ﺳەرۆﻛﯽ ﺣﺰب و ﻧێﭽﯿﺮﭬﺎن ﺑﺎرزاﻧﯽ‬ ‫ﺑە ﺟێﮕﺮی ﺳەرۆك ھەڵﺒﮋێﺮدرا‪.‬‬

‫ﻣﺎوەی ﺳەرۆﻛﯽ دەﺳﺘەی ﻣﺎﻓﯽ ﻣﺮۆڤ ﻛﯚﺗﺎی ھﺎت‬

‫دەﺳﺘەی دەﺳﺘﭙﺎﻛﯽ و دﯾﻮاﻧﯽ ﭼﺎودێﺮی داراﯾﯽ ﺑەﺑێ ﺳەرۆك دەﻣێﻨﻨەوە‬ ‫وﺷە‪ /‬ھەوﻟێﺮ‪ -‬ﺳەرﺧێڵ ھﺎﺷﻢ‬ ‫ﻣﺎوەی ﯾﺎﺳﺎﯾﯽ ﺳــەرۆﻛﯽ دەﺳﺘەی ﻣﺎﻓﯽ ﻣﺮۆﭬﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‪ ،‬ﻛﯚﺗــﺎی ھﺎﺗﻮوە و ﻟــە ﭼەﻧﺪ ﻣﺎﻧﮕﯽ‬ ‫داھﺎﺗﻮوﺷــﺪا ﻣﺎوەی ﯾﺎﺳﺎﯾﯽ ھەرﯾەك ﻟە ﺳەرۆﻛﯽ‬ ‫دەﺳﺘەی دەﺳﺘﭙﺎﻛﯽ و دﯾﻮاﻧﯽ ﭼﺎودێﺮاﯾﯽ داراﯾﯽ‬ ‫ﻟە ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﻛﯚﺗﺎی دێﺖ‪ ،‬ﺋەوەش ﻟە ﻛﺎﺗێﻜﺪاﯾە‬ ‫ﻛە ﺑەﺷێﻚ ﻟە ﭘﺮۆﺳــەی ﭼﺎﻛﺴﺎزی ﺑەو دەﺳﺘە و‬ ‫داﻣەزراواﻧە ﺳﭙێﺮدراوە‪.‬‬ ‫ﺑەﮔﻮێﺮەی ﯾﺎﺳــﺎی دەﺳﺘەی ﺳــەرﺑەﺧﯚی ﻣﺎﻓﯽ‬ ‫ﻣــﺮۆڤ ژﻣــﺎرە )‪(٤‬ی ﺳــﺎڵﯽ ‪ ،2010‬دەﺳــﺘەﻛە‬ ‫ﺳــەرۆﻛێﻜﯽ دەﺑێــﺖ و ﻟــە ﺑڕﮔــەی دووەﻣﯽ‬ ‫ﻣــﺎدەی ﭘێﻨﺠــﯽ ﯾﺎﺳــﺎﻛەدا ھﺎﺗــﻮوە ”ﻣﺎوەی‬ ‫ﺳەرۆﻛﺎﯾەﺗﯿﯿەﻛەی ﭼﻮار ﺳﺎڵە“‪.‬‬ ‫ﻟە ‪27‬ی ﻛﺎﻧﻮوﻧﯽ دووەﻣﯽ ‪2017‬دا‪ ،‬ﻣﺎوەی ﯾﺎﺳﺎﯾﯽ‬ ‫ﺳەرۆﻛﯽ دەﺳــﺘەی ﻣﺎﻓﯽ ﻣﺮۆڤ ﻛﯚﺗﺎی ھﺎﺗﻮوە‪،‬‬ ‫ﺋەرﻛﯽ ﭼﺎرەﺳەرﻛﺮدﻧﯽ ﺋەو ﺑﯚﺷﺎﯾﯿﯿە ﯾﺎﺳﺎﯾﯿﯿﺎﻧەش‬ ‫دەﻛەوێﺘە ﺋەﺳﺘﯚی ﭘەرﻟەﻣﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‪.‬‬ ‫زﯾﺎ ﭘەﺗﺮۆس ﺳەرۆﻛﯽ دەﺳــﺘەی ﻣﺎﻓﯽ ﻣﺮۆڤ ﻟە‬ ‫ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﺑﯚ ”وﺷە“ رای ﮔەﯾﺎﻧﺪ‪ ،‬ﺋەو ﺗﺎ‬ ‫ﺋێﺴﺘە ﻟە ﭘﯚﺳﺘەﻛەی ﻣﺎوەﺗەوە و ﻣﺎوەﻛەی ﺑەﭘێﯽ‬ ‫ﯾﺎﺳــﺎ ﺗەواو ﺑﻮوە‪ ،‬ﺑە‪‬م ﻟەوﺑﺎرەﯾەوە ﻧﻮوﺳــﺮاوی‬ ‫ﻛﺮدووە ﺑﯚ ﺳەرۆﻛﺎﯾەﺗﯿﯽ ﭘەرﻟەﻣﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن و‬

‫وە‪‬ﻣﯽ ﻧەدراوەﺗەوە‪.‬‬ ‫ﭘەﺗﺮۆس ﺑــە ﭘێﻮﯾﺴــﺘﯽ دەزاﻧێــﺖ‪ ،‬ﭘەرﻟەﻣﺎﻧﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﯾﺎن ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧﯽ ﺷــﻮورای ھەرێﻢ‬ ‫ﭘﯚﺳﺘەﻛەی ﺑﯚ ﯾەﻛﻼ ﺑﻜەﻧەوە‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە ﺑەو ﺷێﻮەﯾە‬ ‫ﺑﯚﺷﺎﯾﯽ ﯾﺎﺳﺎﯾﯽ ﺑﯚ دەﺳﺘەی ﻣﺎﻓﯽ ﻣﺮۆڤ دروﺳﺖ‬ ‫ﺑﻮوە‪.‬‬ ‫ﺳــەرۆﻛﯽ دەﺳــﺘەی ﻣﺎﻓــﯽ ﻣﺮۆﭬــﯽ ھەرێﻤﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن زﯾﺎﺗــﺮ دەڵــێ‪” ،‬ﻟــە ﺑەراﻣﺒــەر‬ ‫ﺑەرﭘﺮﺳــﯿﺎرﯾەﺗﯽ ﻗﯚﻧﺎﻏﯽ ﺋێﺴــﺘەی ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬ ‫ﭘﯚﺳــﺘەﻛەم ﭼﯚڵ ﻧەﻛــﺮدووە‪ ،‬ھەرﭼەﻧﺪە ﺑەﭘێﯽ‬ ‫ﯾﺎﺳﺎی دەﺳﺘەی ﻣﺎﻓﯽ ﻣﺮۆڤ دەﺗﻮاﻧﺮێﺖ ﻣﺎوەﻛەم‬ ‫ﺗﺎزە ﺑﻜﺮێﺘەوە ﻟە رێﮕەی ﭘەرﻟەﻣﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧەوە“‪.‬‬ ‫ﺑەﭘێﯽ ﯾﺎﺳــﺎی ژﻣﺎرە)‪(3‬ی ﺳــﺎڵﯽ ‪ 2011‬ﯾﺎﺳﺎی‬ ‫دەﺳﺘەی دەﺳــﺘﭙﺎﻛﯽ‪ ،‬ﺳــەرۆﻛﯽ ﺋەو دەﺳﺘەﯾە‬

‫ﺑﯚ ﻣﺎوەی ﭼﻮار ﺳــﺎڵ ﺳــەرۆﻛﺎﯾەﺗﯿﯽ دەﻛﺎت و‬ ‫دەﻣێﻨێﺘەوە‪ ،‬ﺑەﭘێﯽ زاﻧﯿﺎرﯾﯿەﻛﺎﻧﯽ ”وﺷە“ ﻛﯚﺗﺎی‬ ‫ﻣﺎﻧﮕﯽ ﻧﯿﺴــﺎﻧﯽ ﺋەﻣﺴﺎڵ ﻣﺎوەی ﺳــەرۆﻛﺎﯾەﺗﯿﯽ‬ ‫ﺳــەرۆﻛﯽ ﺋێﺴﺘەی دەﺳﺘەی دەﺳــﺘﭙﺎﻛﯽ ﺗەواو‬ ‫دەﺑێــﺖ‪ ،‬ﺑــە‪‬م ﺑەﺑﻮوﻧــﯽ ﺑڕﯾــﺎری ﭘەرﻟەﻣﺎﻧﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﻣﺎوەﻛەی ﻗﺎﺑﯿﻠﯽ ﺗﺎزەﻛﺮدﻧەوەﯾە‪.‬‬ ‫د‪ .‬ﺋەﺣﻤەد ﺋەﻧﻮەر ﺳەرۆﻛﯽ دەﺳﺘەی دەﺳﺘﭙﺎﻛﯽ‬ ‫ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﻟەوﺑﺎرەﯾەوە ﺑە“وﺷــە“ی‬ ‫راﮔەﯾﺎﻧﺪ‪” ،‬ﺑەڵێ ﻣﺎوەی ﺳــەرۆﻛﺎﯾەﺗﯿﯽ ﺳەرۆﻛﯽ‬ ‫دەﺳﺘەی دەﺳــﺘﭙﺎﻛﯽ ﻟەم ﭼەﻧﺪ ﻣﺎﻧﮕەدا ﻛﯚﺗﺎی‬ ‫دێﺖ“‪.‬‬ ‫زﯾﺎﺗﺮ دەڵــێ‪” ،‬ﺗﺎ ﺋێﺴــﺘە ھﯿﭻ ﻧﻮوﺳــﺮاوێﻜﻤﺎن‬ ‫ﻧەﻛﺮدووە‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺑێﮕﻮﻣﺎن ﻟەﻛﺎﺗﯽ ﺧﯚﯾﺪا داﻣەزراوە‬ ‫ﯾﺎﺳﺎﯾﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ ﺗﺮی ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﺋﺎﮔەدار دەﻛەﯾﻨەوە‬

‫ﺑﯚ ﺋەوەی رێﻜﻜﺎرەﻛﺎن ﺑﮕﺮﻧە ﺑەر“‪.‬‬ ‫ﺳــەرۆﻛﯽ دەﺳــﺘەی دەﺳــﺘﭙﺎﻛﯽ ﺋﺎﻣﺎژەی دا‪،‬‬ ‫”ﺑێﮕﻮﻣﺎن ﻧﺎﻛﺮێﺖ ﻟە رۆژی ﺗەواوﺑﻮوﻧﯽ ﭘﯚﺳﺘەﻛەدا‬ ‫ﺷــﻮێﻨەﻛەﻣﺎن ﻟەو ﻗﯚﻧﺎﻏە ھەﺳــﺘﯿﺎرە ﺟێ ﺑێڵﯿﻦ‬ ‫ﺗﺎ ﺑڕﯾــﺎری ﻟەﺑــﺎرەوە دەدرێﺖ‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە ﺋێﺴــﺘە‬ ‫دەﺳﺘەی دەﺳﺘﭙﺎﻛﯽ ﻟە ﻧﺎو ﭘﺮۆﺳەﯾەﻛﯽ ﮔەورەی‬ ‫رووﺑەڕووﺑﻮﻧەوەی ﮔەﻧﺪەڵﯿﯿە“‪.‬‬ ‫ھﺎوﻛﺎت ﺑەﭘێﯽ ﯾﺎﺳــﺎی دﯾﻮاﻧﯽ ﭼﺎودێﺮی داراﯾﯽ‬ ‫ژﻣﺎرە)‪(2‬ی ﺳﺎڵﯽ ‪ ،2008‬ﺳەرۆﻛﯽ دﯾﻮان ﺑﯚ ﻣﺎوەی‬ ‫ﭼﻮار ﺳــﺎڵە و ﺑەدەﻧﮕﯽ زۆرﯾﻨــەی ﺋﺎﻣﺎدەﺑﻮوان ﻟە‬ ‫ﭘەرﻟەﻣﺎن داﻣەزراﻧﺪﻧﯽ ﭘەﺳــﻨﺪ دەﻛﺮێﺖ‪ ،‬ﺑەﭘێﯽ‬ ‫زاﻧﯿﺎرﯾﯿەﻛﺎﻧﯽ ”وﺷە“ ﭼەﻧﺪ ﻣﺎﻧﮕێﻚ دوای دەﺳﺘەی‬ ‫دەﺳﺘﭙﺎﻛﯽ ﻣﺎوەی ﺳەرۆﻛﺎﯾەﺗﯽ دﯾﻮاﻧﯽ ﭼﺎودێﺮی‬ ‫داراﯾﯿﺶ ﺗەواو دەﺑێﺖ‪” .‬وﺷە“ ﭘێﻮەﻧﺪی ﺑە ﺧﺎﻟﯿﺪ‬

‫ﭼﺎوﺷــﻠﯽ ﺳــەرۆﻛﯽ دﯾﻮاﻧﯽ ﭼﺎودێــﺮی داراﯾﯽ‬ ‫ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﻛﺮد‪ ،‬ﺑە‪‬م وە‪‬ﻣﯽ ﻧەداﯾەوە‪.‬‬ ‫ﺳــﺎﻻر ﻣەﺣﻤﻮود ﺋەﻧﺪاﻣﯽ ﭘەرﻟەﻣﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬ ‫ﻟەوﺑﺎرەﯾەوە ﺑﯚ ”وﺷە“ی روون ﻛﺮدەوە‪” ،‬ﭘێﻮﯾﺴﺘە‬ ‫ﺣﺰﺑەﻛﺎﻧــﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﺑە ﺋﺎﮔﺎ ﺑﻦ ﻟــەم داڕﻣﺎﻧە‬ ‫ﮔەورەﯾەی ﺑەﺳــەر داﻣەزراوەﻛﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﺪا‬ ‫ھﺎﺗﻮوە“‪.‬‬ ‫زﯾﺎﺗﺮ ﮔﻮﺗﯽ‪” ،‬ﻟەﭘێﻨﺎو ﭼﺎرەﺳــەرﻛﺮدﻧﯽ ﺑﯚﺷــﺎﯾﯽ‬ ‫ﯾﺎﺳــﺎﯾﯽ داﻣەزراوەﻛﺎن و راﮔﺮﺗﻨﯽ ﺋــەو داڕﻣﺎﻧە‬ ‫ﻣەﺗﺮﺳــﯿﺪاراﻧە‪ ،‬ﭘێﻮﯾﺴــﺘە ﺑﮕەﻧــە رێﻜﻜەوﺗﻦ و‬ ‫راﮔﺮﺗﻨﯽ ﺋەو ھەﻣﻮو ﺳەرﻟێﺸﺎوﯾﯿەی رووﺑەڕووی‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﺑﻮوەﺗەوە“‪.‬‬ ‫ﺋەو ﺋەﻧﺪاﻣەی ﭘەرﻟەﻣﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﺋﺎﻣﺎژەی دا‪،‬‬ ‫”ﻟەڕووی ﯾﺎﺳــﺎﯾﯿﯿەوە ھﯿﭻ دەرﻓەﺗێﻚ ﻧەدراوە ﺑە‬ ‫ﻻﯾەﻧێﻜﯽ ﺗﺮ وەك ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧﯽ ﺷﻮورا ﺗﺎ ﻟە ﺷﻮێﻨﯽ‬ ‫ﭘەرﻟەﻣﺎن ﻣﺎوەی ﯾﺎﺳﺎﯾﯽ ﺳەرۆﻛﯽ ﺋەو داﻣەزراواﻧە‬ ‫درێﮋ ﺑﻜﺎﺗەوە و ﺷەرﻋﯿﯿەﺗﯿﺎن ﭘێ ﺑﺪرێﺖ“‪.‬‬ ‫ﻣەﺣﻤﻮود زﯾﺎﺗﺮ دەڵێ‪” ،‬ﺳــەرۆﻛﯽ ﺋەو دەﺳﺘە و‬ ‫داﻣەزراواﻧە دەﺗﻮاﻧﻦ ﻟە ﺷــﻮێﻨەﻛﺎﻧﯿﺎﻧﺪا ﺑﻤێﻨﻨەوە‬ ‫ﺑەھﯚی دۆﺧﯽ ھەﺳﺘﯿﺎری ﻛﻮردﺳﺘﺎن و دەﻛﺮێﺖ‬ ‫ﺗەواوﺑﻮوﻧــﯽ ﻣــﺎوەی ﺋــەوان ﺑﺒێﺘە ﻓﺸــﺎرێﻚ ﺑﯚ‬ ‫ﻛﺎراﻛﺮدﻧــەوەی ﭘەرﻟەﻣﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە‬ ‫ﺳەرۆﻛﯽ ﺋەو دەﺳﺘﺎﻧە وەك واﻗﯿﻊ دەﻣێﻨﻨەوە“‪.‬‬


‫دﯾﻤﺎﻧﻪ‬

‫وەك ھﯚزە ﻋەرەﺑﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ ﭘﺎرێﺰﮔﺎی ﻧەﯾﻨەوا‪،‬‬ ‫ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗﯽ ﭼەﻧﺪی ﻋەرەﺑﯽ ﺳﻮﻧﻨە دەﻛەن؟‪،‬‬ ‫ﺗﺎ ﭼەﻧﺪ ﺋەو راﮔەﯾﺎﻧﺪﻧﺎﻧــەی ﺑ‪‬وی دەﻛەﻧەوە‬ ‫ﺑەرﺟەﺳــﺘەی ﺑﯚﭼﻮوﻧــﯽ ﺷــەﻗﺎم و ﺧەڵﻜﯽ‬ ‫ﻣﻮوﺳڵ دەﻛﺎت؟‪.‬‬ ‫ﺋێﻤــە ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗﯽ زۆرﯾﻨەی ھــﯚزە ﻋەرەﺑﯿﯿە‬ ‫ﺳــﻮﻧﻨەﻛﺎﻧﯽ ﻧەﯾﻨەوا دەﻛەﯾﻦ‪ ،‬ﺋەواﻧەی رۆڵﯽ‬ ‫ﮔەورەﯾﺎن ھەﯾە ﻟە ﭘﺮۆﺳــەی ﺋﺎزادﻛﺮدﻧەوەی‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎﻛە ﻟــە داﻋﺶ‪ ،‬ﺑێﺠﮕە ﻟــە رۆڵﯽ دﯾﺎر‬ ‫ﻟە ﭘﺮۆﺳەی ﺋﺎﺷــﺘەواﯾﯽ ﻧﯿﺸــﺘﻤﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻧﺎﺗﻮاﻧﻢ‬ ‫ژﻣﺎرەی ھﯚزەﻛﺎن ﺑﮋﻣێﺮم ﻧەك ھەﻧﺪێﻜﯿﺎن ﻟەﯾﺎد‬ ‫ﺑﻜەﯾﻦ و دواﺗﺮ ﮔﻠەﯾﯽ ﺑﻜەن‪ ،‬ﺑەڵێ ﺑەﯾﺎﻧﻨﺎﻣە و‬ ‫ﻟێﺪواﻧەﻛﺎﻧە ﺑــە ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗﯽ ھەﻣﻮوﯾﺎﻧە و زۆر‬ ‫ﻛﺎرﯾﮕەرن‪ ،‬ﺑﯚ ﻧﻤﻮوﻧە ﺑەر ﻟە ﺟەﻧﮕﯽ ﻣﻮوﺳــڵ‬ ‫داوای راﭘەڕﯾﻨــﯽ ﺧەڵﻜﯽ ﺷــﺎرەﻛەﻣﺎن ﻛﺮد و‬ ‫ﻛﺮدﯾﺎن‪ ،‬واﺗــە ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗﯽ زۆرﯾﻨەی ﻋەرەﺑﯽ‬ ‫ﺳﻮﻧﻨەی ﻣﻮوﺳڵ دەﻛەﯾﻦ‪ ،‬دوور ﻟە ﺣﺰﺑەﻛﺎن‪.‬‬ ‫ﺑﯚﭼﻮوﻧﯽ ھﯚزە ﻋەرەﺑﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ ﻣﻮوﺳڵ ﭼﯿﯿە‬ ‫ﻟەﺑﺎرەی ﭘڕۆژەی ﺑە ھەرێﻤﻜﺮدﻧﯽ ﻣﻮوﺳــڵ و‬ ‫داﺑەﺷﻜﺮدﻧﯽ ﺑﯚ ﭼەﻧﺪ ﭘﺎرێﺰﮔﺎﯾەك؟‬ ‫ﺳەرەﺗﺎ ﺋەﮔەر داﺑەﺷﻜﺮدﻧﯽ ﻋێﺮاق وەك ﺑﮋارە ﻟە‬ ‫ﮔﯚڕێ ﺑێﺖ‪ ،‬ﻟەﮔەڵ داﺑەﺷــﻜﺮدﻧﯽ ﻋێﺮاﻗﺪاﯾﻦ‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م وەك ﺑــﮋارەی ﺗﺮ ﭘﺎڵﭙﺸــﺘﯽ ﻟە ھەرێﻤﯽ‬ ‫ﻧەﯾﻨەوا و داﺑەﺷــﻜﺮدﻧﯽ ﺑﯚ ﭼەﻧﺪ ﭘﺎرێﺰﮔﺎﯾەك‬ ‫دەﻛەﯾــﻦ‪ ،‬ﺑەﺗﺎﯾﺒەﺗﯽ ﺋەﮔەر ﺷــﻨﮕﺎل ﺑﻜﺮێﺘە‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎ و ﺑﺨﺮێﺘە ﺳــەر ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە‬ ‫ﺧەڵﻜﯽ ﺷــﻨﮕﺎل ﭼﯿﺘــﺮ ﻧﺎﯾﺎﻧەوێــﺖ ﻟەﮔەڵ‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣەﺗــﯽ ﻧﺎوەﻧﺪ ﺑﻦ‪ ،‬ﺟﺎ ﻧەﯾﻨەوای ﺋێﺴــﺘە‬ ‫ﯾﺎن ﺑەﻏﺪا‪ ،‬واﺗە ﺋەوان دەﯾﺎﻧەوێ ﺑﺒﻨە ﭘﺎرێﺰﮔﺎ‪،‬‬ ‫وەك ھــﯚزە ﻋەرەﺑﯿﯿەﻛﺎﻧــﯽ ﻧەﯾﻨــەوا ﻟەﮔەڵ‬ ‫داﺑەﺷﻜﺮدن و ﺑەھەرێﻤﻜﺮدن و ﺧﺴﺘﻨەﺳەری‬

‫ﭘێﺸﺒﯿﻨﯽ دەﻛەﯾﻦ ﻛە دوای‬ ‫ﺋﺎزادﻛﺮدﻧەوەی ﻣــﻮوﺳڵ‬ ‫ﭼەﻧﺪان ﻛێﺸــەی ﮔەورەﺗﺮ‬ ‫ﻟەو ﭘﺎرێﺰﮔﺎﯾە ﺳــەرھەڵ‬ ‫ﺑﺪات‪ ،‬ﺑە ﺗﺎﯾﺒەﺗﯽ ﻟە ﻧﺎوﭼەی‬ ‫دەﺷﺘﯽ ﻧەﯾﻨەوا‬ ‫ﭘﺎرێــﺰﮔﺎی ﺷــﻨﮕﺎﻟﯿﻦ ﺑــﯚ ﺳــەر ھەرێﻤــﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎن‪ ،‬ھەﻣﺎن ﺷﺘﯿﺶ ﺑﯚ دەﺷﺘﯽ ﻧەﯾﻨەوا‬ ‫و ﭼﻮوﻧﯽ ﺑﯚ ﺳەر ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﺋﺎﺳﺎﯾﯽ دەﺑﯿﻨﯿﻦ‪،‬‬ ‫ﺑﯚﯾە ھﯿﭻ ﻻرﯾﯿەﻛﻤﺎن ﻟەوﺑﺎرەوە ﻧﯿﯿە و ﺋەوەی‬ ‫ﻣەﺑەﺳــﺘﻤﺎﻧە ﭘﺎراﺳــﺘﻨﯽ ﮔﯿﺎﻧﯽ ﺧەڵﻜەﻛەﯾە‪،‬‬ ‫ﭼﻮﻧﻜــە ﭘێﺸــﺘﺮ ھێﺰەﻛﺎﻧــﯽ ﻣﺎﻟﯿﻜــﯽ ﻛە ﻟە‬ ‫ﻣﻮوﺳڵ ھە‪‬ﺗﻦ ﭼﺎرەﻧﻮوﺳﯽ ﺧەڵﻜﯿﺎن ﺧﺴﺘە‬ ‫ﻣەﺗﺮﺳﯿﯿەوە‪.‬‬ ‫ﺋﺎﺧﯚ ﭘێﻮەﻧﺪﯾﯽ ھﯚزە ﻋەرەﺑﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ ﻧەﯾﻨەوا‬ ‫و ﻛﻮردﺳــﺘﺎن و ﺳــەرﻛﺮداﯾەﺗﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬ ‫ﭼﯚﻧە؟‬ ‫وەك ھــﯚزە ﻋەرەﺑﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ ﻧەﯾﻨــەوا ﭘێﻮەﻧﺪی‬ ‫ﻣێﮋووﯾﯿﻤــﺎن ﻟەﮔەڵ ﺣﻜﻮوﻣەﺗــﯽ ھەرێﻤﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ھەﯾە‪ ،‬ﭘێﻮەﻧــﺪی ﺟﯚراوﺟﯚرﻣﺎن‬ ‫ھەﯾە ﻟــە ﺗێﻜەڵﺒﻮوﻧﯽ ﻛﯚﻣە‪‬ﯾەﺗﯽ و ﭘێﻮەﻧﺪی‬ ‫دراوﺳێﺘﯽ ﻟەﮔەڵ ﻛﻮرد‪ ،‬ﺑێﺠﮕە ﻟەوە ﺋەوﻛﺎﺗەی‬ ‫ﻋەرەﺑﯽ ﺳــﻮﻧﻨە ﻟێﯽ ﻗەوﻣﺎ ﺑەھﯚی داﻋﺸەوە‪،‬‬ ‫ﺑﯚ ﻧﻤﻮوﻧە ﻛە ﺧەڵﻜــﯽ ﺋەﻧﺒﺎر رووﯾﺎن ﻟە ﺑەﻏﺪا‬ ‫ﻛﺮد‪ ،‬ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ﻋێــﺮاق دەرﮔەی ﺑە ڕووﯾﺎن‬ ‫داﺧﺴﺖ‪ ،‬ﻛەﭼﯽ ﻣەﺳــﻌﻮود ﺑﺎرزاﻧﯽ ﺳەرۆﻛﯽ‬ ‫ھەرێﻤــﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﻓەرﻣﺎﻧــﯽ ﭘێﻜﮫێﻨﺎﻧﯽ‬ ‫ﻟﯿﮋﻧەﯾەﻛﯽ ﺑﯚ ﭘێﺸــﻮازﯾﻜﺮدﻧﯿﺎن و ﻛﺮدﻧەوەی‬ ‫دەرﮔەﻛﺎﻧــﯽ ھەرێﻤــﯽ ﺑە رووﯾــﺎن دەرﻛﺮد‪،‬‬ ‫ﺋەواﻧــەش ﻟــە ﭼﻮارﭼێﻮەی ﭘێﻮەﻧﺪی ﺑﺎﺷــﯽ‬

‫ﺣەﺷﺪی ﺷەﻋﺒﯽ ﻟە ﻣﻮوﺳڵ‬ ‫ھەﻣﺎن رەﻓﺘﺎری داﻋﺶ دەﻛەن‬ ‫ھەردووﻻ دێﺖ‪ ،‬ﺑﯚﯾە وەك ھﯚزە ﻋەرەﺑﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻧەﯾﻨــەوا ﭘێﺸــﺘﺮ داواﻣﺎن ﻛــﺮد و راﻣﺎﻧﮕەﯾﺎﻧﺪ‬ ‫ﻛە ﺗﺎﻛەﻛەس ﻛە ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗــﯽ ﺋێﻤە دەﻛﺎت‬ ‫ﺳەرۆك ﺑﺎرزاﻧﯿﯿە‪ ،‬ﻛﺎﺗێﻜﯿﺶ ﻛە ﻋەﻣﺎر ﺣەﻛﯿﻢ‬ ‫ﺳــەرۆﻛﯽ ھﺎوﭘەﯾﻤﺎﻧﯽ ﻧﯿﺸــﺘﻤﺎﻧﯽ ﺳەرداﻧﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﯽ ﻛﺮد و ﺑﺎرزاﻧﯽ ﭘێﺸﻮازی ﻟێ ﻛﺮد‪،‬‬ ‫ﭘێﻤﺎن واﯾە ﻛە ﺋەو ﻟەوەدا ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗﯽ ﺳــﻮﻧﻨە‬ ‫و ھــﯚزە ﻋەرەﺑﯿﯿەﻛﺎﻧﯿــﺶ دەﻛﺎت‪ ،‬ھەرﭼﯽ‬ ‫ﺳەراﻧﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ ﺳﻮﻧﻨەﯾە ﺋەوان ﺑە ھﺎوﺷێﻮەی‬ ‫ﺋێﻤەن ﻛە ﻧە دەﺳە‪‬ﺗﯿﺎن ھەﯾە ﯾﺎن ﻛەﺳێﻜﯽ‬ ‫دﯾﺎرﯾﻜــﺮاو ﻧﯿﯿە ﻛە ﺑڵێﻦ ﭘێــﻮەی ﭘﺎﺑەﻧﺪﯾﻦ و‬ ‫ﺋەوان ﺧەرﯾﻜﯽ ﻣﻠﻤﻼﻧێﯽ ﯾەﻛﺘﺮن‪.‬‬ ‫ﻧەﺧﺸــەی ھێﺰە ﺳﯿﺎﺳــﯿﯿەﻛﺎن ﻟەﺳــەر‬ ‫ﮔﯚڕەﭘﺎﻧــﯽ ﻣﻮوﺳــڵ و ﺋەﺟﯿﻨــﺪا و ﺑەرﻧﺎﻣە و‬ ‫ﺧﻮاﺳــﺘﯽ ھەرﯾەﻛەﯾــﺎن ﭼﯿﯿە ﺑــﯚ دواڕۆژی‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎی ﻧەﯾﻨەوا؟‪.‬‬ ‫ﺋێﺴــﺘە ﻟە ﻧﺎوﭼــە ﺋﺎزادﻛﺮاوەﻛﺎﻧﯽ ﻣﻮوﺳــڵ‬ ‫ﺧەڵﻜﺎﻧێﻚ ھەن ﭘﺎڵﭙﺸــﺘﯽ ﻟە ﺋەﺳﯿﻞ ﻧﻮﺟێﻔﯽ‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎری ﭘێﺸﻮوی ﻧەﯾﻨەوا دەﻛەن و ھەﺷﯿﺎﻧە‬ ‫ﭘﺎڵﭙﺸــﺘﯽ ﻟە ﻧەوﻓــەل ﻋﺎﮔــﻮوب ﭘﺎرێﺰﮔﺎری‬ ‫ﺋێﺴــﺘە دەﻛەن‪ ،‬ﺑﯚﯾە ﭼەﻧﺪ ﻧﺎوﭼەﯾەك ﺳەرﺑە‬ ‫ﻧﻮﺟێﻔﯿﻦ و ﻻﯾەﻧﮕﺮاﻧــﯽ ﻋﺎﮔﻮوب ﻧﺎﺗﻮاﻧﻦ ﺑﯚی‬ ‫ﺑﭽﻦ‪ ،‬ﺑەﭘێﭽەواﻧەﺷەوە ھەﻧﺪێﻚ ﻧﺎوﭼە ﺗﺎﯾﺒەﺗە‬ ‫ﺑــە ﻋﺎﮔــﻮوب و ﻻﯾەﻧﮕﺮاﻧﯽ ﻧﻮﺟێﻔــﯽ ﻧﺎﺗﻮاﻧﻦ‬ ‫ﺑﯚی ﺑﭽﻦ‪ ،‬ﻟەﺳــەر ﺋــەو ﺑﻨەﻣﺎﯾە ﭘێﺸــﺒﯿﻨﯽ‬ ‫دەﻛەﯾﻦ ﻣﻮوﺳــڵ ﺑــەرەو ﻧﺎدﯾــﺎر و ﺗﺎرﯾﻜﯽ‬ ‫دەﭼێﺖ‪ ،‬ھەروەھﺎ ﭘێﺸــﺒﯿﻨﯽ دەﻛەﯾﻦ دوای‬ ‫ﺋﺎزادﻛﺮدﻧەوەی ﻣﻮوﺳــڵ ﭼەﻧﺪان ﻛێﺸــەی‬ ‫ﮔەورەﺗــﺮ ﻟــەو ﭘﺎرێﺰﮔﺎﯾە ﺳــەرھەڵ ﺑﺪات‪،‬‬ ‫ﺑە ﺗﺎﯾﺒەﺗــﯽ ﻟە ﻧﺎوﭼــەی دەﺷــﺘﯽ ﻧەﯾﻨەوا‪،‬‬ ‫ﺑﯚﯾە ﺋێﺴــﺘە ﻛــە ﺑەﺷــﯽ ﭼەﭘﯽ ﻣﻮوﺳــڵ‬ ‫ﺋﺎزادە و ﺑەری راﺳﺘﯿﺸــﯽ ﺧەرﯾﻜە ﭘﺮۆﺳــەی‬ ‫ﺋﺎزادﻛﺮدﻧەوەی دەﺳــﺖ ﭘێ دەﻛﺎت‪ ،‬ﺗﺮﺳﻤﺎن‬ ‫ﻟەوە ھەﯾە ﻧەﺧﺸەی ﻛﺎرﮔێڕﯾﯽ ﻣﻮوﺳڵ ﺑﭽێﺘە‬ ‫ﭼﻮارﭼێﻮەی ﺋەﺟﯿﻨﺪای ﺋێــﺮان و ﮔﯚڕاﻧﻜﺎری‬ ‫ﺑەﺳــەردا ﺑﻜﺮێﺖ و ﺟەﻧﮕــﯽ ﺗﺎﯾﻔﯽ ﭘﺎرێﺰﮔﺎﻛە‬ ‫ﺑﮕﺮێﺘەوە‪.‬‬ ‫ﺋﺎﺧــﯚ ھێﺰەﻛﺎﻧﯽ ﺣەﺷــﺪی ﺷــەﻋﺒﯽ ﺑە‬ ‫ﻛﺮدەﻧﯽ ﻟەﻧﺎو ﺳــەﻧﺘەری ﻣﻮوﺳــڵﺪا ھەن؟ ﻟە‬ ‫ﻛﺎﺗێﻜﺪا ﻟە راﮔەﯾﺎﻧﺪﻧەﻛﺎن ﺑﺎﺳﯽ ﺗەﻧﯿﺎ ﺑﻮوﻧﯿﺎن‬ ‫ﻟە ﺗەﻟەﻋﻔەر دووﭘﺎت ﻛﺮاوەﯾە؟‪.‬‬ ‫ﺳــەرەﺗﺎ ﺋێﻤە ھەر ﻟە زووەوە ﺑﻮوﻧﯽ ﺋەواﻧﻤﺎن‬

‫ﻟــە ﭘﺎرێﺰﮔﺎی ﻧەﯾﻨــەوا رەت ﻛــﺮدەوە‪ ،‬ﺑە‪‬م‬ ‫ﺳەراﻧﯽ ﺳﯿﺎﺳــﯽ ﺳــﻮﻧﻨە ﺋەوان ﺑﻮون ﻛە ﺑە‬ ‫ﺋﺎﺷــﻜﺮا ﺑەﺷــﺪارﯾﻜﺮدﻧﯿﺎن رەت ﻛﺮدﻧــەوە‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م دواﺗــﺮ واژووﯾﺎن ﻛــﺮد و ﺧﯚﯾﺎن داوای‬ ‫ﺑەﺷــﺪارﯾﻜﺮدﻧﯽ ﺣەﺷــﺪی ﺷــەﻋﺒﯿﯿﺎن ﻟە‬ ‫ﺋﺎزادﻛﺮدﻧــەوەی ﻧﺎوﭼەﻛﺎﻧﯽ ﻧەﯾﻨەوا ﻛﺮد‪ ،‬واﺗە‬ ‫ﺋەوان رۆڵﯽ ﺳــەرەﻛﯿﯿﺎن ﻟــەوەدا ھەﺑﻮو‪ ،‬ﻟە‬ ‫ﻧﺎوﭼە ﺋﺎزادﻛﺮاوەﻛﺎﻧﯽ ﺑەری ﭼەﭘﯽ ﻣﻮوﺳــڵ‬ ‫ﭼەﻧﺪان دروﺷﻤﯽ ﺗﺎﯾﻔﯿﻤﺎن ﺑﯿﻨﯽ‪ ،‬دەﺷﺒﯿﻨﯿﻦ‬ ‫ﻛە ﭘﺮۆﺳەی ﭘﺎﻛﺘﺎو ﻟەﺳەر ﻧﺎﺳﻨﺎﻣە ﻟە ﭼەﻧﺪان‬ ‫ﻧﺎوﭼە دەﺳــﺘﯽ ﭘێ ﻛﺮدووە‪ ،‬ﻣﻦ ﯾەﻛەم ﺟﺎرە‬ ‫ﺑﺎﺳﯽ ﺋەو ﺑﺎﺑەﺗە دەﻛەم ﻛە ﻧﺰﯾﻜە ﭘێﺸێﻠﻜﺎری و‬ ‫ﭘﺎﻛﺘﺎوﻛﺮدن ﻟەﺳەر ﻧﺎﺳﻨﺎﻣە ﻟە ﻣﻮوﺳڵ دەﺳﺖ‬ ‫ﭘێ ﺑﻜﺎت‪ ،‬ﺋێﺴــﺘە ﻟﯿﻮاﯾەﻛﯽ ﺳەرﺑە ﺣەﺷﺪی‬ ‫ﺷەﻋﺒﯽ ھەﯾە ﺑە ﺳــەرۆﻛﺎﯾەﺗﯽ ”وەﻋﺪ ﻗەدۆ“‬ ‫ﺑــﺮای ﭘەرﻟەﻣﺎﻧﺘــﺎر ﺣەﻧﯿﻦ ﻗــەدۆ‪ ،‬ﺧەرﯾﻜﯽ‬ ‫ﺋەﻧﺠﺎﻣﺪاﻧــﯽ ﻗێﺰەوﻧﺘﺮﯾﻦ ﺗﺎواﻧﻦ ﻟە ﻛﻮﺷــﺘﻦ‬ ‫و رﻓﺎﻧــﺪن و دزی و ﺗﺎ‪‬ﻧﯽ و ﺋەو ﻛﺎراﻧەﺷــﯿﺎن‬ ‫ﻟەﺳەر ﺑﻨەﻣﺎی ﻧﺎﺳﻨﺎﻣە دەﻛەن‪.‬‬ ‫ﺑــﯚ ﻧﻤﻮوﻧــە ﺋەﮔەر ﻛەﺳــێﻚ ﺳــەرﺑە ﭘﺎرﺗﯽ‬ ‫دﯾﻤﻮﻛﺮاﺗــﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﺑێﺖ ﻟــەو ﻧﺎوﭼﺎﻧە‬ ‫ﺳــﺰای دەدەن‪ ،‬ﺋەﮔــەر ﻛەﺳــێﻜﯽ ﺳــەرﺑە‬ ‫ﺋەﺳــﯿﻞ ﻧﻮﺟێﻔﯽ ﺑﻜەوێﺘە دەﺳﺘﯿﺎن دەﯾﮕﺮن‪،‬‬ ‫ھەﻣﺎن ﺷﺖ ﻟە ﺑەراﻣﺒەر ھەﻧﺪێﻚ ﻟە ھﯚزەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻧﺎوﭼەﻛــە دەﻛەن‪ ،‬ﺑەﺗﺎﯾﺒەﺗﯽ ﻟــە ﻧﺎوﭼەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫”ﻧەﻣﺮوود و ﺷێﺨﺎن و ﺣەﻣﺪاﻧﯿﯿە و رەﺷﯿﺪﯾﯿە‬ ‫و ﻗﻮﺑــە و ﺷــﺮێﺨﺎن رەﺷــﯿﺪﯾﯿە و ﮔەڕەﻛﯽ‬ ‫ﻋەرەﺑﯽ“‪ ،‬ﺑﯚﯾە ﺋەﻣڕۆ ﺑەﭼﺎوی ﺧﯚﻣﺎن دەﺑﯿﻨﯿﻦ‬ ‫ﺟەﻧﮕﯽ ﺗﺎﯾﻔەﯾــﯽ ﻟەو ﭘﺎرێﺰﮔﺎﯾە دەﺳــﺖ ﭘێ‬ ‫دەﻛﺎت ﺑەھەﻣﺎﻧﺸێﻮەی ﺳﺎ‪‬ﻧﯽ ‪ 2005‬و ‪2006‬‬ ‫ﻛە ﺋــەوﻛﺎت ﮔﺮووﭘﯽ ﻋەﺳــﺎﺋﯿﺐ ﺋەھﻠﻮﻟﺤەق‬ ‫ﺳــەرﻛﺮداﯾەﺗﯽ ﭘﺎﻛﺘﺎوی ﻟەﺳــەر ﻧﺎﺳــﻨﺎﻣە‬ ‫ﺑەﺗﺎﯾﺒەﺗــﯽ ﻟە ﺑەﻏﺪا دەﻛﺮد‪ ،‬ﺑﯚﯾە ھەﻣﺎﻧﺸــﺖ‬

‫ھێﺰەﻛﺎﻧﯽ ﺣەﺷﺪی ﺷەﻋﺒﯽ‬ ‫ﺧەڵﻜﯽ ﻣﻮوﺳڵ دەﺑەﻧە ﻧﺎو‬ ‫ﺟەﻧﮕێﻜﯽ ﺗﺎﯾﻔﯽ‬

‫ﻟە ﻣﻮوﺳــڵ دەﺳــﺘﯽ ﭘێ ﻛﺮدووە و ﺧەرﯾﻜە‬ ‫دەﺑﯿﻨﯿــﻦ و رۆژاﻧەش زاﻧﯿﺎرﯾﻤــﺎن ﭘێ دەﮔﺎت‬ ‫ﻟەﺑﺎرەی ﻛﺮداری رﻓﺎﻧﺪن و ﻛﻮﺷــﺘﻦ ﻟەﻻﯾەن‬ ‫ﻟﯿﻮای ‪30‬ی ﺣەﺷﺪی ﺷەﻋﺒﯽ ﺑەﺳەرﻛﺮداﯾەﺗﯽ‬ ‫وەﻋﺪ ﻗەدۆ ﻛە ﺳــەرﺑە رێﻜﺨــﺮاوی ﺑەدرن‪،‬‬ ‫ھەﻣﻮو ﺋەواﻧــەش ﺑە ﺑەرﭼــﺎوی ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ‬ ‫ﻋێﺮاق و ھێــﺰە ﺗەﻧﺎھﯿﯿەﻛﺎﻧــﯽ روو دەدات و‬ ‫ﺋەوان ﺑێ دەﻧﮕﻦ‪.‬‬ ‫وەك ھــﯚزە ﻋەرەﺑﯿﯿــەﻛﺎن و ﮔﺮدﺑﻮوﻧەوەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺟەﻣﺎوەری ﻧەﯾﻨەوا و ﺋەواﻧەﺷــﯽ ﺳەرﺑە ﻋەﻣﺎر‬ ‫ﺣەﻛﯿﻢ و ﻣﻮﻗﺘەدا ﺳەدرن دژی ﺋەو ﻛﺎراﻧەﯾﻦ‪،‬‬ ‫ﻟــە ﺑەراﻣﺒــەردا ژﻣﺎرەﯾــەك ﭘەرﻟەﻣﺎﻧﺘــﺎری‬ ‫ﺳــەرﺑە ﭘﺎرێﺰﮔﺎﻛە ھەن ﻟــەو رێﮕەﯾەوە ھﺎﻧﯽ‬ ‫دروﺳــﺘﺒﻮوﻧﯽ دووﺑەرەﻛﯽ ﻟە ﻧێــﻮان ﻛﻮرد و‬ ‫ﻋەرەب ﻟــەو ﭘﺎرێﺰﮔﺎﯾــە دەدەن‪ ،‬ﺑﯚﯾە ﺋەﻣڕۆ‬ ‫ﺋەﮔــەر ﻛﻮردێــﻚ ﺑﭽێﺘە ﻣﻮوﺳــڵ و ﺑﻜەوێﺘە‬ ‫دەﺳــﺘﯽ ﺋەو ﮔﺮووﭘەی ﺣەﺷــﺪی ﺷەﻋﺒﯽ‪،‬‬ ‫ﺳــﺰا دەدرێﺖ و ﺳــﻮوﻛﺎﯾەﺗﯽ ﭘێ دەﻛﺮێﺖ و‬ ‫ﻋەرەﺑﯿﺶ ﺑەھەﻣﺎﻧﺸێﻮە‪ ،‬ﺋەوان ﻟەﺳەر ﻧﺎﺳﻨﺎﻣە‬ ‫ﻣﺎﻣەڵــە دەﻛەن‪ ،‬ﺑــەوەش ھەﻣــﺎن رەﻓﺘﺎری‬ ‫داﻋﺶ دووﺑﺎرە دەﻛەﻧــەوە و ﺋەوان ﻟە ھەﻣﻮو‬ ‫ﭘێﻜﮫﺎﺗەﻛﺎﻧﻦ و ﺋﺎﻣﺎﻧﺠﯿﺎن ﺗێﻜﺪان و ﺷێﻮاﻧﺪﻧﯽ‬ ‫دۆﺧەﻛەﯾە‪.‬‬ ‫ﻟەﺑﺎرەی ﺑﻮوﻧﯽ ﭘﺮۆﺳــەی ﺗﺎ‪‬ﻧﯽ ﻟە ﭼەﻧﺪ‬ ‫داﻣەزراوە و ﻓەرﻣﺎﻧﮕەﯾەﻛﯽ ﻣﻮوﺳڵ ﺑە ﺗﺎﯾﺒەﺗﯽ‬ ‫ﻟــە زاﻧﻜﯚی ﻣﻮوﺳــڵ‪ ،‬ﺋەو ھەوا‪‬ﻧــە ﺗﺎ ﭼەﻧﺪ‬ ‫راﺳﺘﻦ و ﻛێ ﺋەﻧﺠﺎﻣﯿﺎن دەدات؟‪.‬‬ ‫ﺑەڵێ راﺳــﺘﻦ و ﻧەك ﺗەﻧﯿﺎ ﻟە زاﻧﻜﯚی ﻣﻮوﺳڵ‪،‬‬ ‫ﺑەڵﻜﻮ ﻟە ﭼەﻧﺪان ﻧﺎوﭼەی ﺷﺎرەﻛە رووی داوە و‬ ‫ﻛﺎرەﻛە ﻟە دژی ﻣﻮڵﻜﯽ ﮔﺸﺘﯽ ﺑە ﺗەﻧﯿﺎ ﻧەﻛﺮاوە‪،‬‬ ‫ﺑەڵﻜﻮ ﻣﻮڵﻚ و ﻣﺎڵﯽ ﺗﺎﯾﺒەﺗﯽ ھﺎوو‪‬ﺗﯿﯿﺎﻧﯿﺸــﯽ‬ ‫ﮔﺮﺗﻮوەﺗەوە‪ ،‬ﺗﺎ ﺋێﺴﺘە دﯾﺎر ﻧﯿﯿە ﻛێ ﺋەو ﻛﺎراﻧە‬ ‫دەﻛﺎت‪ ،‬ﺑــە‪‬م ﺑەﭘێﯽ زاﻧﯿﺎرﯾﯽ دووﭘﺎت ﻛﺮاوە‪،‬‬ ‫ﺋەﻧﺪاﻣﺎﻧــﯽ ﻟﯿﻮای ‪30‬ی ﺣەﺷــﺪی ﺷــەﻋﺒﯽ‬ ‫ھەڵﺪەﺳــﺘﻦ ﺑە دزﯾﻦ و ﺗﺎ‪‬ﻧــﯽ ﮔەڕەﻛەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺋﺎزادﻛﺮاو‪ ،‬ﻟەواﻧەش زاﻧﻜﯚی ﻣﻮوﺳــڵ‪ ،‬ﺋەوان‬ ‫ﻣەﺑەﺳﺘﯿﺎن ﺑ‪‬وﻛﺮدﻧەوەی ﭘﺸێﻮی و ﻧﺎﻧەوەی‬ ‫ﻓﯿﺘﻨــەی ﺗﺎﯾﻔــﯽ و ﻧەﮔەڕاﻧــەوەی ﺧەڵﻜــﯽ‬ ‫ﺷﺎرەﻛەﯾە ﺑﯚ ﻧﺎوﭼەﻛﺎﻧﯿﺎن‪.‬‬ ‫ﺋەو زاﻧﯿﺎرﯾﯿﺎﻧەی ﺑﺎس ﻟــە ﺑەرزﻛﺮدﻧەوەی‬ ‫ﺋﺎ‪ ‬و ﻧﻮوﺳﯿﻨﯽ دروﺷﻤﯽ ﺗﺎﯾﻔﯽ ﻟەﺳەر دﯾﻮار و‬ ‫ﻣﺰﮔەوﺗەﻛﺎﻧﯽ ﻣﻮوﺳڵ دەﻛەن‪ ،‬ﺗﺎ ﭼەﻧﺪ راﺳﺘﻦ‬

‫ﭘﺎرﺗﯽ ﻛﺮێﻜﺎراﻧﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬ ‫ھﺎوﭘەﯾﻤﺎﻧــﯽ داﻋﺸــە و‬ ‫ﺋەﻣــڕۆش ﺋــەو ﭘﺎرﺗــە‬ ‫ﺗﺎواﻧﺒــﺎر دەﻛەﯾﻦ ﻛە ﭼەﻧﺪ‬ ‫ﺳــەرﻛﺮدەﯾەﻛﯽ داﻋﺶ‬ ‫ﭼﻮوﻧەﺗە ﻧﺎو ﭘەﻛەﻛە‬ ‫ﻛﺮدووە و ﻣەﺑەﺳﺘەﻛەش ھﯽ ﺋێﺮان و ﻣﺎﻟﯿﻜﯽ‬ ‫و ﺑەﺷێﻚ ﻟە ﮔﺮووﭘەﻛﺎﻧﯽ ﺷﯿﻌەﯾە‪ ،‬ﺑﯚﯾە ﺋەﮔەر‬ ‫ﺧەڵﻜﯽ ﻣﻮوﺳــڵ رێﮕەﯾﺎن ﻟێ ﻧەﮔﺮێﺖ‪ ،‬رەﻧﮕە‬ ‫ﺳەرﻛەوﺗﻮو ﺑﻦ ﺗﯿﺎﯾﺪا‪.‬‬ ‫ﻟەﺑﺎرەی ﺑﻮوﻧﯽ ﭘﺎرﺗﯽ ﻛﺮێﻜﺎراﻧﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬ ‫ﻟە ﻧﺎوﭼەﻛەدا‪ ،‬ﺑﻮوﻧﯽ ﺋەوان ﺑە ﭘﺎڵﭙﺸﺘﯽ ﻛێﯿە و‬ ‫ﺳﻮودﯾﺎن ﭼﯿﯿە ﺑﯚ ﻧﺎوﭼەﻛە و ھەڵﻮێﺴﺘﯽ ﺋێﻮە‬ ‫و ﻣﻮوﺳ‪‬وﯾﯿەﻛﺎﻧﯽ ﭼﯿﯿە ﻟەوﺑﺎرەوە؟‪.‬‬ ‫ﭘﺎرﺗﯽ ﻛﺮێﻜﺎراﻧﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﺗﺎواﻧﺒﺎر دەﻛەﯾﻦ‬ ‫ﻛە ﭼەﻧﺪ ﺳــەرﻛﺮدەﯾەﻛﯽ داﻋﺶ ﭼﻮوﻧەﺗە ﻧﺎو‬ ‫ﭘەﻛەﻛە و ﺣەﺷــﺪی ﺷەﻋﺒﯿﺶ‪ ،‬ﭘێﺸﺘﺮ ﺑﻮوﻧﯽ‬ ‫ﭘەﻛەﻛەﻣﺎن ﻟە ﭼﯿﺎی ﺷــﻨﮕﺎل رەت ﻛﺮدەوە‪،‬‬ ‫رازی ﻧﺎﺑﯿــﻦ ﺑە ﻣﺎﻧەوەﯾﺎن ﻟــەوێ‪ ،‬وەك ھێﺰە‬ ‫ﻋەرەﺑﯿﯿــەﻛﺎن داوای دەرﭼﻮوﻧــﯽ ﭘەﻛەﻛــە‬ ‫دەﻛەﯾﻦ‪ ،‬ﺋەوان ﻟەﻻﯾــەن ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ﻋێﺮاق‬ ‫و ﺣەﺷﺪی ﺷــەﻋﺒﯿﯿەوە ﭘﺎڵﭙﺸﺘﯽ دەﻛﺮێﻦ و‬ ‫ﺋێﺴﺘەش ﻟە ﭼﯿﺎی ﺷــﻨﮕﺎﻟﻦ و ﭼەﻧﺪان ﺗﺎوان‬ ‫ﺋەﻧﺠﺎم دەدەن ﻟە ﻛﻮﺷﺘﻦ و رﻓﺎﻧﺪن ﺑە ﺗﺎﯾﺒەﺗﯽ‬ ‫ﺋﺎﻓﺮەﺗﺎن و ﺳــﻮوﺗﺎﻧﺪﻧﯽ ﺧﺎﻧﻮوی ھﺎوو‪‬ﺗﯿﯿﺎن‬ ‫و رەﻓﺘﺎرەﻛﺎﻧﯿﺸﯿﺎن ﻟەﺳــەر ﺑﻨەﻣﺎﯾەﻛﯽ ﺗﺎﯾﻔﯽ‬ ‫ﺋەﻧﺠــﺎم دەدەن‪ ،‬واﺗــە ھەﻣــﺎن رەﻓﺘﺎرەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫داﻋﺶ و ﺣەﺷﺪی ﺷەﻋﺒﯽ دووﺑﺎرە دەﻛەﻧەوە و‬ ‫ھﺎوﺋﺎﻣﺎﻧﺠﻦ و ھﺎوﻛﺎرن و ﺑەﻏﺪاش ﭘﺎڵﭙﺸﺘﯿﯿﺎن‬ ‫دەﻛﺎت و ﻣﻮوﭼەﯾﺎن دەدات‪.‬‬

‫ژﻣﺎرە )‪ ، (174‬ﭼﻮارﺷەم‪2017/ 2/ 8 ،‬‬

‫وﺷە‪ /‬ﻣەﺣﻤﻮود ﺋﯿﺴﻤﺎﻋﯿﻞ‬ ‫ﺷێﺦ ﻣﻮزاﺣﻢ ﺋەﺣﻤەد ﺣﻮێﺖ ﮔﻮﺗەﺑێﮋی ھﯚزە‬ ‫ﻋەرەﺑﯿﯿەﻛﺎﻧــﯽ ﭘﺎرێﺰﮔﺎی ﻧەﯾﻨــەوا دەڵێﺖ ﻛە‬ ‫دۆﺧﯽ ﻣﻮوﺳڵ ﻧﺎﺋﺎراﻣە و ﻧﺎوﭼە ﺋﺎزادﻛﺮاوەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻟە رووی دەﺳــە‪‬ﺗەوە داﺑەش ﻛﺮاوە ﻟە ﻧێﻮان‬ ‫ﻻﯾەﻧﮕﺮاﻧﯽ ﺋەﺳﯿﻞ ﻧﻮﺟێﻔﯽ و ﻧەوﻓەل ﻋﺎﮔﻮوب‪،‬‬ ‫ﺑەدەر ﻟەوەش ﻟﯿﻮای ‪30‬ی ﺣەﺷــﺪی ﺷەﻋﺒﯽ‬ ‫ﺧەرﯾﻜــﯽ ﺗــﺎ‪‬ن و ﮔﺮﺗﻦ و ﭘﺎﻛﺘﺎوە ﻟەﺳــەر‬ ‫ﻧﺎﺳﻨﺎﻣە‪ ،‬ﺋەو ﻟە دﯾﻤﺎﻧەﯾەﻛﯽ ”وﺷە“دا زاﻧﯿﺎری‬ ‫زﯾﺎﺗﺮ دەﺧﺎﺗە ڕوو‪.‬‬

‫ﺷێﺦ ﻣﻮزاﺣﻢ‪:‬‬

‫و ﻛﺎرﯾﮕەرﯾﯿﺎن ﺑﯚ ﺳەر دۆﺧﯽ ﺷﺎرەﻛە ﭼﯿﯿە؟‬ ‫ﺋەواﻧە ﻟەﻧﺎو ﻣﻮوﺳــڵ دەﺑﯿﻨﺮێﺖ و ﻣەﺑەﺳﺘﯿﺶ‬ ‫ﻟێﯿــﺎن ﺗەواو ﺗﺎﯾﻔﯿﯿــە‪ ،‬ﻟەوﻛﺎﺗەی ﭘێﻮﯾﺴــﺘە‬ ‫ﺷﻮێﻨە ﺋﺎﯾﻨﯿﯿەﻛﺎن ﺑە ﺟﯿﺎوازﯾﯿﺎﻧەوە رێﺰﯾﺎن ﻟێ‬ ‫ﺑﮕﯿﺮێﺖ‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺑە ﭼﺎوی ﺧﯚﻣﺎن ﻧﯿﺸــﺎﻧەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺗﺎﯾﻔﯿﻤﺎن ﺑﯿﻨﯽ ﻛە ﭼﯚن ھەڕەﺷە و ﮔﻮڕەﺷەﯾﺎن‬ ‫ﻟەﺳــەر ﻧﻮوﺳــﺮاوە‪ ،‬ﺑەﺗﺎﯾﺒەﺗﯽ ﻟــە ﻣﺰﮔەوﺗﯽ‬ ‫ﮔەورەی ﻣﻮوﺳڵ ھێﺰەﻛﺎﻧﯽ ﺣەﺷﺪی ﺷەﻋﺒﯽ‬ ‫ﻧﻮوﺳﯿﻮﯾﺎﻧە ”دەوڵەﺗﯽ ﺋﯿﻤﺎم ﻋەﻟﯽ دەﻣێﻨێﺖ“‪،‬‬ ‫ﺑــەوەدا دەزاﻧﯿﻦ دوای ﻧەﻣﺎﻧــﯽ داﻋﺶ روو ﻟە‬ ‫ﺟەﻧﮕﯽ ﺗﺮ دەﻛەﯾﻦ‪ ،‬ﻟەواﻧەش ﻟەﮔەڵ ﺣەﺷﺪی‬ ‫ﺷەﻋﺒﯽ ﻛە ﻗﺴــە ﺑە زﻣﺎﻧێﻜﯽ ﺗﺎﯾﻔﯽ دەﻛەن و‬ ‫ﺋەوان ﺑﺮﯾﺘﯿﻦ ﻟە ﻗەﯾﺲ ﺧەزﻋەﻟﯽ و ھﯿﺘﺮﯾﺶ‪،‬‬ ‫ﺑﯚﯾە ﭼﺎوەڕواﻧﯽ رووداﻧــﯽ ﻓﯿﺘﻨەﯾەﻛﯽ ﮔەورە‬ ‫ﻟە ﻣﻮوﺳــڵ دەﻛﺮێﺖ و ژﻣﺎرەﯾەك ﻟە ﺳﯿﺎﺳــﯽ‬ ‫و ﭘەرﻟەﻣﺎﻧﺘﺎراﻧﯽ ﻣﻮوﺳــڵﯿﺶ ھەر ﺋەواﻧﻦ ﻛە‬ ‫ﻣﻮوﺳڵ دەﺧەﻧەوە ﻧﺎو ﺟەﻧﮕێﻜﯽ ﺗﺮ‪ ،‬ﺟەﻧﮕێﻚ‬ ‫ﺑﺮﯾﺘﯿﯿە ﻟــەوەی وەك ھﺎوو‪‬ﺗﯿﯿەك ﭘﺎرێﺰﮔﺎری‬ ‫ﻟە ﻣﺎڵﯽ ﺧﯚت ﺑﻜەی ﻟە ﺑەراﻣﺒەر دز و ﺋەواﻧەی‬ ‫دەﯾﺎﻧەوێ ﺑﺘﻜﻮژن ﯾﺎن ﺑەﺑێ ﺗﺎوان ﮔﯿﺮاوی‪.‬‬ ‫ﻟە ﺳــﺎﯾەی ﺋەوەی ﺑﺎس ﻛﺮا ﺋﺎﺧﯚ ﺣەﺷﺪی‬ ‫ﺷــەﻋﺒﯽ دەﺑﻨە ھەڕەﺷــەﯾەﻛﯽ راﺳــﺘەﻗﯿﻨە‬ ‫ﺑــﯚ دواڕۆژی ﺳﯿﺎﺳــﯽ و ﻛﺎرﮔێڕﯾﯽ ﭘﺎرێﺰﮔﺎی‬ ‫ﻣﻮوﺳڵ؟‪.‬‬ ‫وەك ھﯚزەﻛﺎﻧــﯽ ﻋەرەﺑــﯽ ﻧەﯾﻨــەوا ﭘێﺸــﺘﺮ‬ ‫ﺣەﺷﺪی ﺷەﻋﺒﯿﻤﺎن رەت ﻛﺮدووەﺗەوە‪ ،‬ﺑە‪‬م‬ ‫ﻛە ھﺎﺗﻦ ﺑﯚ ﻣﻮوﺳڵ ﺳــەرﻛﯚﻧەی ﻛﺎرەﻛەﻣﺎن‬ ‫ﻛﺮد و دەﻣﺎﻧﺰاﻧﯽ ﻛە ﺋەوان ﺗﺎوان ﺋەﻧﺠﺎم دەدەن‬ ‫و دەﭼﻨە ﻧﺎو ﺑﺎﺑەﺗﯽ ﺗﺮ ﺑێﺠﮕە ﻟە ﺋﺎزادﻛﺮدﻧەوەی‬ ‫ﺷﺎرەﻛە و ﺋێﺴــﺘەش رووی راﺳﺘەﻗﯿﻨەی ﺋەو‬ ‫ھێﺰە ﺗﺎﯾﻔﯿﯿە ﺑە رووﻧــﯽ دەﺑﯿﻨﯿﻦ‪ ،‬ﺑەﺗﺎﯾﺒەﺗﯽ‬ ‫ﻟﯿــﻮای ‪ 30‬ﻗێﺰەوەﻧﺘﺮﯾﻦ ﺗﺎوان ﺋەﻧﺠﺎم دەدات‪،‬‬ ‫ﺑﯚﯾە ﻟە ﺑەرﭼﺎوﻣﺎﻧە ﻛە ﻣﻮوﺳڵ ﺑە ﻛﯚﺗﺎ ھﺎﺗﻮوە‬ ‫و ھێﺰەﻛﺎﻧﯽ ﺣەﺷﺪی ﺷەﻋﺒﯽ دەﭼﻨە ﻧﺎوﯾﯿەوە‬ ‫و ﺑﺎرەﮔﺎی ﺧﯚﯾﺎﻧﯽ ﻟــێ دەﻛەﻧەوە و ﺧەڵﻜەﻛە‬ ‫دەﺑەﻧــە ﻧﺎو ﺟەﻧﮕێﻜﯽ ﺗﺎﯾﻔــﯽ‪ ،‬ﺑێﺠﮕە ﻟەوەی‬ ‫ﺧەڵﻜەﻛە دەﻛەن ﺑە ﺷﯿﻌە‪ ،‬ﺑەھەﻣﺎﻧﺸێﻮەی ﻟە‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎﻛﺎﻧﯽ ﺳە‪‬ﺣەدﯾﻦ و ﺋەﻧﺒﺎر و ﻧﺎوﭼەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺗﺮ ﻛﺮدﯾﺎن‪ ،‬ﺋێﺴــﺘە ﻟە ﻣﻮوﺳڵ ﺧەڵﻜﺎﻧێﻚ ھەن‬ ‫دەڵێﻦ ﻛە ﭼﯿﺘﺮ ﺳــﻮﻧﻨە ﻧﯿﻢ و دەﺑﻤە ﺷــﯿﻌە‪،‬‬ ‫ﭼﻮﻧﻜە ﺋێﻤەﯾﺎن ﻟە داﻋﺶ رزﮔﺎر ﻛﺮد و ﺋەوەش‬ ‫ﺧﺮاﭘﺘﺮ دەﺑێﺖ و ﺋەو ﭘﺮۆﺳــەش دەﺳــﺘﯽ ﭘێ‬

‫ھەﻓﺘەﻧﺎﻣەﯾەﻛﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ ﮔﺸﺘﯿﯿە‬

‫ﺋێﻤە ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗﯽ زۆرﯾﻨەی ھﯚزە ﻋەرەﺑﯿﯿە ﺳﻮﻧﻨەﻛﺎﻧﯽ ﻧەﯾﻨەوا دەﻛەﯾﻦ‪ ،‬ﺋەواﻧەی رۆڵﯽ ﮔەورەﯾﺎن ھەﯾە ﻟە ﭘﺮۆﺳەی ﺋﺎزادﻛﺮدﻧەوەی‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎﻛە ﻟە داﻋﺶ‪ ،‬ﺑێﺠﮕە ﻟە رۆڵﯽ دﯾﺎر ﻟە ﭘﺮۆﺳەی ﺋﺎﺷﺘەواﯾﯽ ﻧﯿﺸﺘﻤﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻧﺎﺗﻮاﻧﻢ ژﻣﺎرەی ھﯚزەﻛﺎن ﺑﮋﻣێﺮم ﻧەك ھەﻧﺪێﻜﯿﺎن‬ ‫ﻟەﯾﺎد ﺑﻜەﯾﻦ و دواﺗﺮ ﮔﻠەﯾﯽ ﺑﻜەن‪ ،‬ﺑەڵێ ﺑەﯾﺎﻧﻨﺎﻣە و ﻟێﺪواﻧەﻛﺎﻧە ﺑە ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗﯽ ھەﻣﻮوﯾﺎﻧە و زۆر ﻛﺎرﯾﮕەرن‪..‬‬

‫‪3‬‬


‫ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﯽ‬ ‫ھەﻓﺘەﻧﺎﻣەﯾەﻛﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ ﮔﺸﺘﯿﯿە‬

‫‪4‬‬

‫ﺋەﻛﺮەم ﺳﺎڵﺢ‬

‫ژﻣﺎرە )‪ ، (174‬ﭼﻮارﺷەم‪2017/ 2/ 8 ،‬‬

‫ﺗﺮەﻣﭗ ﺑەڵێﻨەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫دەﻛﺎت ﺑە ﻛﺮدار‬ ‫ﭘﺎش دەﺳــﺘﺒەﻛﺎرﺑﻮوﻧﯽ وەك ﺳــەرۆك‪،‬‬ ‫دۆﻧﺎڵﺪ ﺗﺮەﻣﭗ وەك ﭼﯚن ﺑە ﺳەرﻛەوﺗﻨﯽ‬ ‫ﻟــە ھەڵﺒــﮋاردن دﻧﯿﺎی ﺳەرﺳــﺎم ﻛﺮد‪،‬‬ ‫ﺑڕﯾﺎرە ﺧێﺮاﻛﺎﻧﯿﺸﯽ ﺧەرﯾﻜە دﻧﯿﺎ ﺗﻮوﺷﯽ‬ ‫ﺳەرﺳﺎﻣﯽ زﯾﺎﺗﺮ دەﻛﺎت‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە زۆرﯾﻨەی‬ ‫ﭼﺎودێﺮان ﭘێﯿﺎن واﺑﻮو ﺋــەوەی ﻟە ﻛﺎﺗﯽ‬ ‫ھەڵﺒﮋاردن ﺑﺎﻧﮕەﺷەی ﺑﯚ دەﻛﺮد‪ ،‬دەڕواﺗە‬ ‫ﭼﻮارﭼێــﻮەی ﭘڕوﭘﺎﮔەﻧﺪەی ھەڵﺒﮋاردن‪،‬‬ ‫ﺑــە‪‬م ﺑەﭘێﭽەواﻧــەوە زۆر ﺑــە ﺧێﺮاﯾﯽ‬ ‫دەﯾەوێــﺖ ﺑەڵێﻨەﻛﺎﻧﯽ ﺑــﻜﺎت ﺑە ﺑڕﯾﺎر و‬ ‫ﻛﺮدار‪ ،‬ﺑﯚﯾــە ﻧﺎوەﻧﺪەﻛﺎﻧﯽ ﻧێﻮدەوڵەﺗﯽ ﺑە‬ ‫ﮔﻮﻣﺎﻧەوە دەڕواﻧﻨە ﺋﺎﯾﻨﺪەی ڕووداوەﻛﺎن‬ ‫و ھەرﯾــەك ﺑە ﺟﯚرێــﻚ ﻟێﻜﺪاﻧــەوە ﺑﯚ‬ ‫ﺟﻮوڵەﻛﺎﻧﯽ ﺗﺮەﻣﭗ دەﻛﺎت‪.‬‬ ‫ﺋێﺴﺘە ﺋەوەی رووﻧە و ﻧﻜﯚڵﯽ ﻟێ ﻧﺎﻛﺮێ‪،‬‬ ‫ﺋەوەﯾە ﻛە ﺳــەردەﻣﯽ ﺳــەرۆﻛﺎﯾەﺗﯿﯽ‬ ‫ﺗﺮەﻣﭗ ﺟﯿــﺎواز دەﺑێﺖ ﻟە ﺳــەردەﻣﯽ‬ ‫ﺋﯚﺑﺎﻣﺎ ﻟــە ﺋﺎﺳــﺘﯽ ﻧﺎوﺧــﯚ و دەرەوەدا‪.‬‬ ‫ھەﻧﮕﺎوەﻛﺎﻧــﯽ ﺗﺮەﻣﭗ ﺋەﮔــەر ﻟە دﻧﯿﺎی‬ ‫دەرەوە ﺑــە ﻣەﺗﺮﺳــﯽ و ﻧﯿﮕەراﻧﯿﯿــەوە‬ ‫ﻟێﻜﺪاﻧــەوەی ﺑﯚ ﺑﻜﺮێﺖ‪ ،‬ﺋــەوا ﻟە ﻧﺎوﺧﯚ‬ ‫زۆرﯾﻨەی ﺋەﻣەرﯾﻜﺎﯾﯿﯿەﻛﺎن ﭘﺸﺘﯿﻮاﻧﯽ ﻟێ‬ ‫دەﻛەن‪ ،‬ﺋەوﯾﺶ ﺳﯿﺎﺳەت ﺑﯚ ڕەزاﻣەﻧﺪی‬ ‫و ﺑەرژەوەﻧﺪﯾﯽ ﺋەﻣەرﯾﻜﺎ و ﺑﺎ‪‬دەﺳــﺘﯽ‬ ‫ھەژﻣﻮوﻧﯽ و‪‬ﺗەﻛــەی ﻟە دﻧﯿﺎدا دەﻛﺎت‪،‬‬ ‫ﺑﯚﯾە ﭼﺎوەڕوان دەﻛﺮێ ﺋﺎﺳﺘﯽ ﭘﺸﺘﯿﻮاﻧﯽ‬ ‫ڕۆژ ﻟــە دوای ڕۆژ ﻟــە ﻧﺎوﺧﯚی ﺋەﻣەرﯾﻜﺎ‬ ‫ڕوو ﻟە ھەڵﻜﺸــﺎن ﺑﻜﺎت‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە ﺟﯿﺎواز‬ ‫ﻟە ﻟێﻜﺪاﻧــەوەی دەرەوە ﺋەوەی دەﯾﻜﺎت‪،‬‬ ‫ﺧﻮاﺳﺘﯽ ﺋەﻣەرﯾﻜﺎﯾﯿﯿەﻛﺎﻧە‪.‬‬ ‫ﻟــە ﺋﺎﺳــﺘﯽ ﺳﯿﺎﺳــەﺗﯽ دەرەوەﯾﺶ ﻟە‬ ‫ڕاﺑﺮدوودا‪ ،‬ﻛﯚﻣﺎرﯾﯿەﻛﺎن ھەر ﺳﯿﺎﺳەﺗﯿﺎن‬ ‫ڕووﻧﺘــﺮ و ﺑڕﯾﺎرﯾــﺎن ﯾەﻛﻼﻛەرەوەﺗــﺮ‬ ‫ﺑﻮوە‪ ،‬ﺑﯚﯾــە ﭘێ دەﭼێــﺖ ﻛﯚﻣﺎرﯾﯿەﻛﺎن‬ ‫ﺑەردەواﻣــﯽ ﺑەھەﻣﺎن ﺳﯿﺎﺳــەت ﺑﺪەن‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م ھەﻧﮕﺎوەﻛﺎﻧﯽ ﺗﺮەﻣﭗ ﻟەم ﻛﺎﺑﯿﻨەدا‪،‬‬ ‫ﺧێﺮاﺗﺮ و ڕاﺷــﻜﺎواﻧەﺗﺮە‪ ،‬ﺑﮕﺮە ﺑێ ﻣﻨەت‬ ‫دۆﺳﺖ و دوژﻣﻦ دﯾﺎری دەﻛﺎت و رەﺧﻨە‬ ‫ﻟە ﺳﯿﺎﺳەﺗﯽ ﺑﺎراك ﺋﯚﺑﺎﻣﺎ و دﯾﻤﻮﻛﺮاﺗەﻛﺎن‬ ‫دەﮔﺮێــﺖ‪ ،‬ﺑەﺗﺎﯾﺒەت ﻟە ﺳﯿﺎﺳــەﺗﯿﺎﻧﺪا‬ ‫ﺑەراﻣﺒــەر رووداوەﻛﺎﻧــﯽ ڕۆژھە‪‬ﺗــﯽ‬ ‫ﻧﺎوەڕاﺳﺖ‪.‬‬ ‫وەك ﺑﺎﻧﮕەﺷــەی ﺑﯚ دەﻛﺮد‪ ،‬ﭘێ دەﭼێﺖ‬ ‫ﺗﺮەﻣــﭗ و ﻛﺎﺑﯿﻨەﻛــەی‪ ،‬ﻟــە ﺑەراﻣﺒەر‬ ‫ﺋێــﺮان ﺳﯿﺎﺳــەﺗﯽ ﺗﻮﻧﺪ ﺑﮕﺮﻧــە ﺑەر ﺑﯚ‬ ‫ﺳــﻨﻮوردارﻛﺮدﻧﯽ ھەژﻣﻮوﻧــﯽ ﺋێﺮان ﻟە‬ ‫ﻧﺎوﭼەﻛەدا‪ ،‬ﺋەﻣــەش ﻧەك ﺗەﻧﯿﺎ ڕواﻧﮕەی‬ ‫ﺳەرۆك ﺗﺮەﻣﭙە‪ ،‬ﺑەڵﻜﻮ ڕواﻧﮕەی زۆرﯾﻨەی‬ ‫ﺑڕﯾﺎرﺑەدەﺳﺘﺎﻧﯽ ﻛﺎﺑﯿﻨەﻛەﯾەﺗﯽ‪ ،‬ﺑﯚﯾە ﭘێ‬ ‫دەﭼێﺖ ﭘﺸﺘﯿﻮاﻧﯽ ﺋەﻣەرﯾﻜﺎ ﺑﯚ دژەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺳﯿﺎﺳــەﺗﯽ ﺋێﺮان ﻟە ﻧﺎوﭼەﻛە زﯾﺎد ﺑﻜﺎت‪.‬‬ ‫ھەر ﻟە ﺋێﺴــﺘەوە ھەوڵەﻛﺎﻧﯽ ﺋەﻣەرﯾﻜﺎ و‬ ‫ﻣەﺗﺮﺳﯽ و ﻧﯿﮕەراﻧﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ ﺋێﺮان دەﺳﺘﯽ‬ ‫ﭘێ ﻛــﺮدووە‪ ،‬ھەرﭼەﻧﺪە ﺋەﻣە ﺑەو ﻣﺎﻧﺎﯾە‬ ‫ﻧﯿﯿە ﺷەڕ و ﭘێﻜﺪاداﻧﯽ ﺋەﻣەرﯾﻜﺎ و ﺋێﺮان‬ ‫ﺑــەم زوواﻧە روو ﺑﺪات‪ .‬ﺑــە‪‬م ﭼﺎوەڕوان‬ ‫دەﻛﺮێ ھﺎوﺷــێﻮەی ﻋێﺮاﻗﯽ ﺳەردەﻣﯽ‬ ‫ﺳــەدام ﺳــﯿﻨﺎرﯾﯚی ﺳــﻨﻮوردارﻛﺮدﻧﯽ‬ ‫ھەژﻣﻮوﻧﯽ ﺋێﺮان ﻟە ﻧﺎوﭼەﻛە دەﺳﺖ ﭘێ‬ ‫ﺑﻜﺮێ و ﭘﺎش ﭘەڕوﺑﺎڵﻜﺮدﻧﯽ ﺋەﮔەرەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﭘێﻮەﺳــﺖ ﺑە ﺑەرژەوەﻧــﺪی ﺋەﻣەرﯾﻜﺎ ﻟە‬ ‫دژی ﺑﮕﺮﻧە ﺑەر‪.‬‬ ‫ﺋەﻣە ﻟە ﺣﺎڵەﺗێﻜﺪا ﺋەﮔەر ﺋێﺮان ﺧﯚﭘﺎرێﺰی‬ ‫ﺑﻜﺎت ﻟە ﺑەراﻣﺒەر ﻓﺸــﺎرەﻛﺎﻧﯽ ﺋەﻣەرﯾﻜﺎ‪،‬‬ ‫ﺑەﭘێﭽەواﻧەوە ﭘێﻜﺪاداﻧﯽ ﻻﺑەﻻ ﺳەرھەڵ‬ ‫دەدات‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺋەﺳــﺘەﻣە ﺑﮕﺎت ﺑە ﺷەڕی‬ ‫ﮔەورە ﻟــەم ﻗﯚﻧﺎﻏەدا‪ ،‬ﺑە ﮔﺸــﺘﯽ ﭘﺎش‬ ‫ﮔەڕاﻧەوەی ﻛﯚﻣﺎرﯾﯿەﻛﺎن ﺑﯚ دەﺳــە‪‬ت‪،‬‬ ‫ﺋەﮔەرەﻛﺎﻧﯽ ﮔﯚڕاﻧــﻜﺎری ﻟە ڕۆژھە‪‬ﺗﯽ‬ ‫ﻧﺎوەڕاﺳــﺖ ﻟە ﭘێﺸــﺘﺮ زﯾﺎﺗــﺮە‪ ،‬ﺑﯚﯾە ﺑﯚ‬ ‫ﻛﻮرد ﺑە ﮔﺸــﺘﯽ و ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬ ‫ﺑەﺗﺎﯾﺒەﺗــﯽ‪ ،‬ﮔﺮﻧﮕــە ﺧﻮێﻨﺪﻧەوەﯾەﻛﯽ‬ ‫واﻗﯿﻌــﯽ ﺑﯚ ھەﻟﻮﻣەرﺟﯽ ﻧــﻮێ ﺑﻜﺮێﺖ و‬ ‫ﻧﺎﻛﯚﻛﯿﯿە ﻻوەﻛﯿﯿەﻛﺎن ﺑەﻻوە ﺑﻨﺮێﻦ و ﺑە‬ ‫ﯾەﻛﮕﺮﺗﻮوﯾﯽ ﺋﺎﻣﺎدەﻛﺎری ﺑﯚ ﭘێﺸﮫﺎﺗەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫داھﺎﺗﻮو ﺑﻜەﯾﻦ‪.‬‬

‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎی ﺳە‪‬ﺣەدﯾﻦ و ﻣﻮوﺳڵ ﺧێﺰاﻧﯽ ﭼەﻛﺪاراﻧﯽ داﻋﺶ دەردەﻛەن‬ ‫ﮔﻮﺗەﺑێﮋی ھﯚزە ﻋەرەﺑەﻛﺎﻧﯽ ﻧەﯾﻨەوا‪:‬‬

‫ﺧێﺰاﻧﯽ ﭼەﻛﺪاراﻧﯽ داﻋﺶ ﻗﺒﻮوڵ ﻧﺎﻛەﯾﻨەوە‬ ‫وﺷە‪ /‬ﻣەﺣﻤﻮود ﺋﯿﺴﻤﺎﻋﯿﻞ‬ ‫ﻟە ﺣﻮزەﯾﺮاﻧﯽ ‪2014‬دا ﺧﯚری داﻋﺶ ﺑە ﺗەواوەﺗﯽ‬ ‫ﻟە ﻋێﺮاق ھــە‪‬ت و ﺗﻮاﻧﯿﯿﺎن ﻧﺎوﭼەی ﻓﺮەوان ﻟە‬ ‫ﻋێﺮاق داﮔﯿﺮ ﺑﻜەن و ﺋەوەی ﻟە ھەﮔﺒەﯾﺎﻧﺪا ﺑﻮو ﻟە‬ ‫ﭘﺮۆﮔﺮام و ﯾﺎﺳــﺎ و رێﺴﺎ ﺗﻮﻧﺪڕۆﻛﺎن ﺟێﺒەﺟێﯿﺎن‬ ‫ﻛﺮد‪ ،‬ﺗﯿﺮۆرﺳــﺘﺎن ﺧەڵﻜﯿﺎن ﺑــە ﺟﯚری ﺟﯿﺎﺟﯿﺎ‬ ‫ﻛﻮﺷــﺖ و وێﺮاﻧﻜﺎرﯾﺎن ﻛﺮد‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺋێﺴﺘە ﺧﯚری‬ ‫داﻋﺶ ﺋﺎوا دەﺑێﺖ‪ ،‬ﭼەﻛــﺪار و ﺋەﻧﺪاﻣﺎﻧﯽ داﻋﺶ‬ ‫ﭼﺎرەﻧﻮوﺳــﯿﺎن دﯾﺎرە‪ ،‬ﺑە‪‬م ﭼﺎرەﻧﻮوﺳﯽ ﺧێﺰان‬ ‫و ﻣﻮڵﻚ و ﻣﺎڵﯽ داﻋﺸــەﻛﺎن ﻧﺎرووﻧە‪” .‬وﺷە“ ﻟەم‬ ‫ﺑەدواداﭼﻮوﻧەدا ﺑەرﭘﺮﺳﺎﻧﯽ ﭘێﻮەﻧﺪار دەدوێﻨێ‪.‬‬ ‫ﺷێﺦ ﻣﻮزاﺣﻢ ﺋەﺣﻤەد ﺣﻮێﺖ ﮔﻮﺗەﺑێﮋی ﻓەرﻣﯽ‬ ‫ھــﯚزە ﻋەرەﺑﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ ﻧەﯾﻨەوا ﺑە ”وﺷــە“ دەڵێ‬ ‫ﻛە ﺋﺎﻣﺎرێﻜﯽ وردﯾﺎن ﻟەﺑــﺎرەی ژﻣﺎرەی ﺧێﺰاﻧﯽ‬ ‫داﻋﺸــەﻛﺎن ﻧﯿﯿە‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە ﺋەوان زۆرن و ﭘەرش و‬ ‫ﺑ‪‬ون و ﺑــە وردی ﺗﯚﻣﺎر ﻧەﻛﺮاون‪ ،‬ﺑەﺗﺎﯾﺒەﺗﯽ ﻟەو‬ ‫ﻧﺎوﭼﺎﻧەی ﻛە ھێﺸــﺘﺎ ﺋﺎزاد ﻧەﻛﺮاون‪ .‬زﯾﺎﺗﺮ ﮔﻮﺗﯽ‬ ‫”ﺑە‪‬م ﭼﺎرەﻧﻮوﺳــﯽ ﺋەوان ھەﻣﺎن ﭼﺎرەﻧﻮوﺳﯽ‬ ‫داﻋﺸــەﻛﺎﻧە‪ ،‬وەك ھــﯚزە ﻋەرەﺑﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ ﻧەﯾﻨەوا‬ ‫ﭘێﺸــﺘﺮ راﻣﺎﻧﮕەﯾﺎﻧﺪووە ﻛە ﺋەواﻧەی ﺑەﺷــﺪاری‬ ‫ﺗﺎواﻧەﻛﺎﻧﯽ داﻋﺸــﯿﺎن ﻛــﺮدووە‪ ،‬ﻧﺎﺑێﺖ ﺧﯚﯾﺎن و‬ ‫ﺧێﺰاﻧەﻛﺎﻧﯿﺸﯿﺎن ﻟێﺮە ﺑﻤێﻨﻦ“‪.‬‬ ‫زﯾﺎﺗﺮ ﮔﻮﺗﯽ‪” ،‬داوای ﻟێﺴــەﻧﺪﻧەوەی ﻧﺎﺳﻨﺎﻣەی‬ ‫ﻋێﺮاﻗﯿﻤﺎن ﻟێﯿــﺎن ﻛﺮدووە‪ ،‬ﺑەﺗﺎﯾﺒەﺗﯽ ﻛﺎﺗێﻚ ﺑەم‬ ‫دواﯾﯿە ﻗﺎﯾﻤﻘﺎﻣﯽ ﻣﻮوﺳــڵ ھەﺳﺘﺎ ﺑە ﮔﺸﺘﺎﻧﺪﻧﯽ‬ ‫ﻧﻮوﺳــﺮاوێﻚ ﺑﯚ ﺑڕﯾﻨﯽ ﺑەﺷــە ﺧﯚراﻛﯽ ﻣﺎﻧﮕﺎﻧەی‬ ‫ﺧێﺰاﻧەﻛﺎﻧــﯽ داﻋﺶ ﻟەو ﻧﺎوﭼﺎﻧەی ﻛە ﺳــەرﺑە‬ ‫ﺷﺎری ﻣﻮوﺳڵﻦ“‪.‬‬ ‫ﺣﻮێــﺖ رای ﮔەﯾﺎﻧــﺪ‪” ،‬داﻧﯿﺸــﺘﻮاﻧﯽ ﻧﺎوﭼــە‬ ‫ﺋﺎزادﻛﺮاوەﻛﺎن ﺑﻮوﻧﯽ ﺋەو ﺧێﺰاﻧﺎﻧە ﻟە ﻧێﻮاﻧﯿﺎن رەت‬ ‫دەﻛەﻧەوە‪ ،‬ﺑﯚﯾە ﺑﺎﺷﺘﺮﯾﻦ ﭼﺎرەﻧﻮوس ﺑﯚﯾﺎن‪ ،‬ﺋەﮔەر‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣەت دەﯾەوێ ھەﻟێﻜﯿﺎن ﺑﺪاﺗێ ﭘێﻮﯾﺴــﺘە‬ ‫ﻟــە ﭼەﻧﺪ ﻛەﻣﭙێﻜــﺪا ﺟﯿﺎ ﺑﻜﺮێﻨــەوە‪ ،‬ھەرﭼﯽ‬ ‫ﮔەڕاﻧەوەﯾﺎن ﺑــﯚ ﻧﺎوﭼەﻛﺎﻧﯿﺎن ﺋەوە ﻣﺴــﯚﮔەرە‬ ‫ﻛە ﺟەﻧﮕێﻜﯽ ﮔەورەی ﺑەدواوەﯾە ﻟە ﻛﻮﺷــﺘﻦ و‬ ‫ﺳــەرﺑڕﯾﻦ‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە ﺧەڵﻜﺎﻧێﻚ رۆڵەﻛﺎﻧﯽ ﻛﻮژراوە‬ ‫و ﻣﺎڵﯿﺎن ﺗەﻗێﻨﺮاوەﺗەوە‪ ،‬ﭼﯚن دەﺗﻮاﻧﻦ ﺑەﯾەﻛەوە‬ ‫ﮔﻮزەر ﺑﻜەن ﻟەﮔەڵ ﻛەﺳﻮﻛﺎری ﺋەو داﻋﺸﺎﻧەدا“‪.‬‬

‫ﺣﻮێﺖ رووﻧــﯽ دەﻛﺎﺗەوە ﻛە ﻗﺴــەﯾﺎن ﻟەﮔەڵ‬ ‫ﭘﺎرێــﺰﮔﺎر و ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧــﯽ ﭘﺎرێــﺰﮔﺎی ﻧەﯾﻨەوا‬ ‫ﻛﺮدووە و ﻟەو رۆژاﻧەش ﻛﯚﺑﻮوﻧەوەﯾﺎن ﻟەوﺑﺎرەوە‬ ‫ھەﯾە‪ .‬دووﭘﺎﺗﯽ ﻛﺮدەوە ﻛە ﺧێﺰان و ﻛەﺳﻮﻛﺎری‬ ‫داﻋﺸەﻛﺎن ﺟﯚرﯾﺎن ھەﯾە‪” ،‬ھەﻧﺪێﻜﯿﺎن ﺑێﺒەری‬ ‫ﺧﯚﯾﺎن ﻟە ﻛﻮڕ و ﻛەﺳــﻮﻛﺎری داﻋﺸــﯽ ﺧﯚﯾﺎن‬ ‫راﮔەﯾﺎﻧــﺪووە‪ ،‬ھەﻧﺪێﻜﯿﺎن ﺧێﺰاﻧﯽ ﺑەرﭘﺮﺳــﺎﻧﯽ‬ ‫داﻋﺸﻦ و ھەﺷــﯿﺎﻧە ﻛﻮڕەﻛەﯾﺎن ﻣﺎوەﯾەﻛﯽ ﻛەم‬ ‫ﭼﻮوەﺗە رﯾﺰی داﻋــﺶ و ﮔەڕاوەﺗــەوە‪ ،‬ﺑێﺠﮕە‬ ‫ﻟەواﻧەی ﺑە زۆر ھﺎوﺳەرﮔﯿﺮﯾﯽ ﻟەﮔەڵ ﻛﭽەﻛﺎﻧﯿﺎن‬ ‫ﻛﺮاوە‪ ،‬ھەروەھﺎ ﺗﺎواﻧﯽ ﻣﻨــﺪا‪‬ن ﭼﯿﯿە ﻛە ﺑﺎوك‬ ‫ﯾﺎن ﻛەﺳــﯽ ﻧﺰﯾﻜﯿﺎن داﻋﺸــە‪ ،‬ﺑﯚﯾە ﭘێﺸﺒﯿﻨﯽ‬ ‫دروﺳﺘﺒﻮوﻧﯽ ﻛێﺸەی ﮔەورە دەﻛەﯾﻦ ﻟە ﻗﯚﻧﺎﻏﯽ‬ ‫داھﺎﺗﻮودا ﻟە دوای ﺋﺎزادﻛﺮدﻧەوەی ﺑەری راﺳــﺘﯽ‬ ‫ﻣﻮوﺳڵ“‪.‬‬ ‫داﻋــﺶ و ﺧێﺰاﻧەﻛﺎﻧﯿــﺎن وەك ﺋﺎﻣــﺎری ﺟﯿﺎواز‬ ‫راﮔەﯾﺎﻧﺪراوە ژﻣﺎرەﯾﺎن دەﯾﺎن ھەزار ﻛەس ﺑﻮوە ﻟە‬ ‫ﻋێﺮاق‪.‬‬ ‫ﻧﻮورەدﯾﻦ ﻗەﺑﻼن ﺟێﮕﺮی ﺳەرۆﻛﯽ ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧﯽ‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔەی ﻧەﯾﻨەوا رای ﮔەﯾﺎﻧــﺪ‪” ،‬ﺋەو ﺑﺎﺑەﺗە زۆر‬ ‫ﻗﻮرﺳــە‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە ﺋەﮔــەر ﻟە ﻻﯾەﻧــﯽ ﻣﺮۆﯾﯿﯿەوە‬ ‫ﺳــەﯾﺮی ﺑﻜەﯾﺖ‪ ،‬ﭘێﻮﯾﺴــﺘە ھەﻣــﺎن رەﻓﺘﺎری‬ ‫ﺧێﺰاﻧەﻛﺎﻧﯽ ﺗﺮی ﻋێﺮاﻗﯿﺎن ﻟەﮔەڵﺪا ﺑﻜﺮێﺖ‪ ،‬ﺑە‪‬م‬

‫ﻟەﻻﯾەﻧﯽ ﺋﺎﯾﺪۆﻟﯚﺟﯿﺎ و ھﺰرﯾﯿەوە ﺋەوە رەﻧﮕە ﺑﯿﺮی‬ ‫ﺗﻮﻧﺪڕۆﯾﯿﺎن ﻟەﻧﺎودا ﭼەﺳــﭙﺎﺑێﺖ‪ ،‬ﺑﯚﯾە ﺋەوﻛﺎﺗەی‬ ‫ﺗێﻜەڵ ﺑــە ﻛﯚﻣەڵﮕە دەﺑﻨــەوە ﻛﯚﻣەڵﮕەﻛە ﺗێﻚ‬ ‫دەدەن“‪.‬‬ ‫زﯾﺎﺗــﺮ ﮔﻮﺗــﯽ‪” ،‬وەك ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧــﯽ ﭘﺎرێﺰﮔﺎی‬ ‫ﻧەﯾﻨەوا ﭼەﻧﺪ ﭘﺮۆﮔﺮاﻣێﻜﻤﺎن ھەﯾە و ﺑە ھﺎوﻛﺎری‬ ‫رێﻜﺨﺮاوەﻛﺎﻧﯽ ﻧێﻮدەوڵەﺗﯽ ﻛﺎر ﻟەﺳەر ﺋەو ﺑﺎﺑەﺗە‬ ‫دەﻛەﯾﻦ‪ ،‬ﺋەﮔەرﭼﯽ ﺗﺎ ﺋێﺴــﺘە ﻧەﮔەﯾﺸﺘﻮوﯾﻨەﺗە‬ ‫ﺋەﻧﺠﺎﻣﯽ ﻛﯚﺗﺎ‪ ،‬ھەروەھﺎ ﭼەﻧﺪ ﭘێﺸــﻨﯿﺎزێﻜﻤﺎن‬ ‫ھەﯾە ﺑﯚ ﭼﺎرەﺳەرﻛﺮدﻧﯽ ﺋەو ﺑﯿﺮە ﺗﻮﻧﺪڕۆﯾﯿﺎﻧە ﻟە‬ ‫رێﮕەی ﻗﻮﺗﺎﺑﺨﺎﻧە و داﻣەزراوە ﭘەروەردەﯾﯿﯿەﻛﺎن و‬ ‫ﺗﻮێﮋەراﻧﯽ ﻛﯚﻣە‪‬ﯾەﺗﯽ و ﺋەوﻗﺎف و داﻣەزراوەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺋﺎﯾﻨﯽ‪ ،‬ﺑﯚﯾە ﻟەﺳــەر ﺋەو ﺑﻨەﻣﺎﯾــە رەﻧﮕە ﺑﺘﻮاﻧﯿﻦ‬ ‫ﺑﯿﺮی ﺗﻮﻧﺪڕۆﯾﯽ ﻻی ﺋەوان ﭼﺎرەﺳەر ﺑﻜەﯾﻦ“‪.‬‬ ‫ﻗەﺑﻼن ﺋﺎﺷــﻜﺮای ﻛــﺮد‪” ،‬ﺋێﺴــﺘە ﻛەﻣﭙێﻚ ﺑﯚ‬ ‫ﺧێﺰاﻧەﻛﺎﻧﯽ داﻋﺶ ﻟە ﻧﺎوﭼەی ﮔەﯾﺎرە ﺑﺎﺷﻮوری‬ ‫ﻣﻮوﺳــڵ ﺑەﻧﺎوی ﻛەﻣﭙﯽ )ﺟەدﻋە( ﺋﺎﻣﺎدە ﻛﺮاوە‬ ‫ﻛە ﻟە ﺑەﺷێﻜﯿﺪا ﺷــﻮێﻨێﻚ ﺑﯚ داڵﺪەداﻧﯽ ﺧێﺰاﻧﯽ‬ ‫داﻋﺸــەﻛﺎن ﺗەرﺧــﺎن ﻛــﺮاوە و ﺋــەوان ﻟەوێ‬ ‫داﺑڕێﻨﺪران‪ ،‬ﺑــە‪‬م ﺋەو ﭼﺎرەﺳــەرە ﻛﺎﺗﯿﯿە و ﺗﺎ‬ ‫ﺋێﺴــﺘەش ھﯿﭻ رێﻨﻮێﻨﯿﯿەك ﻟەوﺑﺎرەوە ﻟەﻻﯾەن‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ﻧﺎوەﻧﺪﯾﯿەوە دەرﻧەﭼﻮوە“‪.‬‬ ‫ﻻی ﺧﯚﯾەوە رەﻋﺪ ﺣەﻣﯿﺪ دەھﻠەﻛﯽ ﭘەرﻟەﻣﺎﻧﺘﺎری‬

‫ﺳﻮﻧﻨە و ﺋەﻧﺪاﻣﯽ ﻟﯿﮋﻧەی ﯾﺎﺳﺎﯾﯽ ﭘەرﻟەﻣﺎﻧﯽ ﻋێﺮاق‬ ‫رای ﮔەﯾﺎﻧــﺪ ﻛە ﺋەو ﺑﺎﺑەﺗــە رژدە ﺑەھﯚی ﺑﻮوﻧﯽ‬ ‫ﻛێﺸــەﯾەﻛﯽ زۆر ﻛە ﺑەھﯚی داﮔﯿﺮﻛﺎرﯾﯿەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫داﻋــﺶ ھﺎﺗﻨە ﻛﺎﯾەوە‪ ،‬ﺑەڵێ ﺑــﯚ ﻗﯚﻧﺎﻏﯽ داھﺎﺗﻮو‬ ‫دﯾﺪی ﺟﯿﺎواز دەﺑێﺖ ﺑﯚ ﺧێﺰاﻧﯽ ﺋەﻧﺪاﻣﺎﻧﯽ داﻋﺶ‬ ‫و ﺋەو ﺧێﺰاﻧﺎﻧەش ﻛە ﺑە ﻧﺎﭼﺎری و زۆری ﻟەﻻﯾەن‬ ‫ﭼەﻛﺪاراﻧﯽ داﻋﺸەوە ﺗێﻜەڵ ﺑەوان ﺑﻮوﻧە‪ ،‬ﺋەوان‬ ‫ﻣﻨﺪاڵﯿﺎن ھەﯾە ﻛە ﺑێ ﮔﻮﻧﺎھﻦ‪ ،‬ھەروەھﺎ ﺧێﺰاﻧﯽ‬ ‫وا ھەﯾە ﻛەﺳێﻜﯽ ﭼﻮوەﺗە ﻧﺎو داﻋﺶ و ﺋەواﻧﯿﺶ‬ ‫ﺑێ ﺑەرﯾﻦ ﻟێﯽ‪ ،‬ﺑﯚﯾە ﭘێﻮﯾﺴــﺘە دﯾﺪی ﺟﯚراوﺟﯚر‬ ‫ﺑﯚ ﻣﺎﻣەڵەﻛﺮدن ﻟەﮔەڵﯿﺎﻧﺪا ھەﺑێﺖ ﻛە ﺗﺎ ﺋێﺴﺘەش‬ ‫ھﯿﭻ روون ﻧﯿﯿە ﻟەوﺑﺎرەوە‪.‬‬ ‫زﯾﺎﺗﺮ ﮔﻮﺗﯽ‪ ،‬ﺗﺎ ﺋێﺴــﺘە ﺟەﻧﮕەﻛــە ﺑەردەواﻣە و‬ ‫ھەﻣﻮو ﻧﺎوﭼەﻛﺎن ﺋﺎزاد ﻧەﻛﺮاوﻧەﺗەوە‪ ،‬ﺑﯚﯾە ﻧﺎﺗﻮاﻧﯿﻦ‬ ‫ﺋﺎﻣﺎری راﺳﺘﯽ ژﻣﺎرەی ﺧێﺰاﻧەﻛﺎﻧﯽ داﻋﺶ دﯾﺎری‬ ‫ﺑﻜەﯾﻦ‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺑﯚ ﻗﯚﻧﺎﻏﯽ دوای ﻧەﻣﺎﻧﯽ داﻋﺶ ﻛﺎر‬ ‫ﻟەﺳەر ﺋەو ﺑﺎﺑەﺗە دەﻛەﯾﻦ و ﺑەﭘێﯽ زاﻧﯿﺎرﯾﯿەﻛﺎن‬ ‫ﺷــﻮێﻨﯽ ﺗﺎﯾﺒەت ﺑﯚ ﺋەو ﺧێﺰاﻧﺎﻧە ﻟە ﺳە‪‬ﺣەدﯾﻦ‬ ‫ھەﯾــە‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺗﺎ ﺋێﺴــﺘە ﻛﯚﻣەڵﮕە ﺋــەوان رەت‬ ‫دەﻛﺎﺗەوە‪ ،‬ﺑﯚﯾە ﺳــەرەﺗﺎ ﭘێﻮﯾﺴﺘە ﭘﺎك ﺑﻜەﯾﻨەوە‬ ‫ﻟە ﭘﺎﺷــﻤﺎوەی ﺑﯿــﺮی داﻋﺶ و ﺋﯿﻨﺠــﺎ دووﺑﺎرە‬ ‫ﯾەﻛﺨﺴﺘﻨەوەﯾﺎن ﻟەﮔەڵ ﻛﯚﻣەڵﮕە‪.‬‬

‫ﺋەﻧەﻛەﺳە‪ :‬ﺋەو ھێﺰە ﺑﯚ ﺑەرﮔﺮﯾﯿە ﻟە ڕۆژﺋﺎوا‬

‫ﯾەﭘەﮔە‪ :‬ﺟﮕە ﻟە ھێﺰەﻛﺎﻧﯽ ﺧﯚﻣﺎن رێﮕە ﺑە‬ ‫ھﯿﭻ ھێﺰێﻜﯽ ﺗﺮ ﻧﺎدەﯾﻦ‬ ‫وﺷە‪ /‬ﺳﻠێﻤﺎﻧﯽ‪ -‬ﺷﺎد ﻛەﯾﻮان‬ ‫ﭘﺎرﺗﯽ ﯾەﻛێﺘﯽ دﯾﻤﻮﻛــﺮات ”ﭘەﯾەدە“ ڕێﮕﺮی ﻟەو‬ ‫ھێﺰە دەﻛﺎت ﻛە ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧﯽ ﻧﯿﺸﺘﻤﺎﻧﯽ ﻛﻮرد ﻟە‬ ‫ﺳﻮورﯾﺎ ”ﺋەﻧەﻛەﺳە“ ﺑە ﻧﺎوی ﭘێﺸﻤەرﮔەی ڕۆژﺋﺎوا‬ ‫دروﺳﺘﯽ ﻛﺮدووە و دەڵێﻦ‪ ،‬ھەر ھێﺰێﻚ دەﯾەوێﺖ‬ ‫ﺧەﺑﺎت ﺑﻜﺎت‪ ،‬ﭘێﻮﯾﺴــﺘە ﺑﭽێﺘە ھێﺰەﻛﺎﻧﯽ ﺗﺮەوە‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م ﺋەﻧەﻛەﺳە ﺋﺎﺷــﻜﺮای دەﻛﺎت ”ﺋەو ھێﺰە ﺑﯚ‬ ‫ﺑەرﮔﺮﯾﯿە ﻟە ڕۆژﺋﺎوای ﻛﻮردﺳﺘﺎن“ و ﭘەﯾەدەش ﺑە‬ ‫ﭘێڕەوﻛﺮدﻧﯽ ﺳﯿﺎﺳەﺗﯽ ﺗﺎﻛڕەوی ﺗﯚﻣەﺗﺒﺎر دەﻛەن‪.‬‬ ‫ﺳﺎڵﯽ ‪ 2012‬ﭘێﺸــﻤەرﮔەی ڕۆژﺋﺎوا ﺑە زﯾﺎﺗﺮ ﻟە ‪10‬‬ ‫ھەزار ﭘێﺸﻤەرﮔەوە ﻟەﻻﯾەن ﺋەﻧەﻛەﺳەوە دروﺳﺖ‬ ‫ﻛﺮا‪ ،‬ﻛە ھﺎوﺑەﺷــﯽ ﺑــﻜﺎت ﻟــە ﺑەرﮔﺮﯾﻜﺮدن ﻟە‬ ‫ڕۆژﺋﺎوای ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﻟە دژی داﻋﺶ‪ ،‬ﺑە‪‬م ﭘەﯾەدە‬ ‫ﺋەو ھێﺰەی ڕەت ﻛﺮدووەﺗەوە و ﺗﺎ ﺋێﺴﺘەش ڕێﮕەی‬ ‫ﭼﻮوﻧە ﻧﺎو ﺧﺎﻛﯽ ﺳــﻮورﯾﺎﯾﺎن ﻟێ ﮔﺮﺗﻮون‪ .‬ﺋێﺴﺘە‬ ‫ھێﺰی ﭘێﺸﻤەرﮔەی ڕۆژﺋﺎوا ﻟە ﺷﺎری ھەوﻟێﺮن‪ ،‬ﺑە‬ ‫ﮔﻮﺗەی ﺑەرﭘﺮﺳﺎﻧﯽ ﺋەﻧەﻛەﺳە‪ ،‬درەﻧﮓ و زوو ﺋەو‬ ‫ھێﺰە دەﺑەﻧە ڕۆژﺋﺎوای ﻛﻮردﺳﺘﺎن‪.‬‬ ‫ڕێﺪور ﺧەﻟﯿﻞ‪ ،‬ﮔﻮﺗەﺑێﮋی ﯾەﻛﯿﻨەﻛﺎﻧﯽ ﭘﺎراﺳﺘﻨﯽ‬ ‫ﮔەل‪/‬ﯾەﭘەﮔە ﺋﺎﺷﻜﺮای دەﻛﺎت‪ ،‬ڕێﮕە ﻧﺎدەن ھﯿﭻ‬ ‫ھێﺰێﻜﯽ ﺳەرﺑﺎزی ﺑﭽێﺘە ڕۆژﺋﺎوای ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧەوە‪.‬‬ ‫ﺋەو ﺑﯚ ”وﺷــە“ ﮔﻮﺗﯽ‪” ،‬ﺋێﻤە ھێﺰەﻛﺎﻧﯽ ﯾەﭘەﮔە و‬ ‫ﯾەﭘەژەﻣﺎن ھەﯾە ﻟە ڕۆژﺋﺎوای ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‪ ،‬ھەر‬

‫ﻛەﺳــێﻚ ﺧﻮازﯾﺎری ﺧەﺑﺎﺗە دەﺗﻮاﻧێﺖ ﺑێﺘە ڕﯾﺰی‬ ‫ﺋەو ھێﺰاﻧــەوە و ﺑەرﮔﺮی ﻟە ﻛﻮرد و ﺧﺎﻛﯽ ڕۆژﺋﺎوا‬ ‫ﺑﻜﺎت‪“.‬‬ ‫ﺑﺎﺳــﯽ ﻟەوەش ﻛﺮد‪ ،‬ﺋەﮔەر رێﮕە ﺑەو ھێﺰە ﺑﺪەن‬ ‫ﺑﭽﻨــە ڕۆژﺋــﺎوا‪ ،‬ﻣەﺗﺮﺳــﯽ ﺑەﻛﺎرھێﻨﺎﻧﯿﺎن ھەﯾە‬ ‫ﻟەﻻﯾەن ﺗﻮرﻛﯿﺎوە و دەڵێﯿﻦ‪” ،‬ﻧﺎﻣﺎﻧەوێﺖ ﺷــەڕی‬ ‫ﻧﺎوﺧﯚ ﻟە ڕۆژﺋﺎوای ﻛﻮردﺳﺘﺎن دروﺳﺖ ﺑﺒێﺖ‪“.‬‬ ‫ﺋەﮔەرﭼﯽ ﻟــە ﻧێﻮان ﺋەﻧەﻛەﺳــە و ﺑﺰووﺗﻨەوەی‬

‫ﺟﭭﺎﺗﯽ دﯾﻤﻮﻛﺮاﺗﯿــﻚ ”ﺗەﭬــﺪەم“ ﭼەﻧﺪ ﺟﺎرێﻚ‬ ‫ڕێﻜﻜەوﺗﻦ ﻛﺮاوە ﺋــەو ھێﺰە ﺑﭽێﺘــەوە ڕۆژﺋﺎوا‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م ﭘەﯾەدە ﺗﺎ ﺋێﺴﺘە ڕێﻜﻜەوﺗﻨەﻛەی ﺟێﺒەﺟێ‬ ‫ﻧەﻛﺮدووە‪ .‬ﻟــە ھــەردوو ڕێﻜﻜەوﺗﻨەﻛﺎﻧﯽ دھﯚك‬ ‫و ھەوﻟێــﺮدا ﻛە ﻣەﺳــﻌﻮود ﺑﺎرزاﻧﯽ ﺳــەرۆﻛﯽ‬ ‫ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﺋﺎﻣﺎدەی ﺑﻮو‪ ،‬ﺋەو دوو ﻻﯾەﻧە‬ ‫ڕێﻜﻜەوﺗــﻦ ﺋەو ھێــﺰە ﺑﭽێﺘەوە ڕۆژﺋــﺎوا‪ ،‬ﺑە‪‬م‬ ‫ھێﺸﺘﺎ ڕێﻜﻜەوﺗﻨەﻛە ﻟەﻻﯾەن ﭘەﯾەدەوە ﺟێﺒەﺟێ‬

‫ﻧەﻛﺮاوە‪.‬‬ ‫ﻣﺴــﺘەﻓﺎ ﺟﻮﻣﻌە ﺋەﻧﺪاﻣﯽ ﻣەﻛﺘەﺑﯽ ﺳﯿﺎﺳــﯿﯽ‬ ‫ﭘﺎرﺗﯽ دﯾﻤﻮﻛﺮاﺗﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﯽ ﺳﻮورﯾﺎ ﻛە ﺳەرﺑە‬ ‫ﺋەﻧەﻛەﺳــەﯾە‪ ،‬ﺋﺎﻣﺎژە ﺑەوە دەﻛﺎت‪ ،‬ﭘێﺸﻤەرﮔەی‬ ‫ڕۆژﺋﺎوا ﺑﯚ ﺑەرﮔﺮﯾﻜﺮدن ﻟە ڕۆژﺋﺎوای ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‬ ‫ﭘێﻚ ھێﻨﺮاوە‪ ،‬ﺑە‪‬م ﭘەﯾەدە ڕێﮕﺮﯾﯿﺎن ﻟێ دەﻛﺎت‪.‬‬ ‫ﺋەو ﺑە ”وﺷە“ـــﯽ ﮔﻮت‪” ،‬ﺑە داﺧەوە ﭘەﯾەدە زۆر‬ ‫ھێﺰی ﺟﯿﺎوازی ﻋەرەﺑﯽ و ﺑﯿﺎﻧﯽ ﻟە ڕۆژﺋﺎوا ﻗﺒﻮوڵ‬ ‫دەﻛﺎت‪ ،‬ﺑە‪‬م ڕێﮕە ﻟە ھێﺰی ﻛﻮردی دەﮔﺮێﺖ ﻛە‬ ‫ھﺎوﺷﺎﻧﯽ ھێﺰەﻛﺎﻧﯽ ﺋەوان ﺑەرﮔﺮی دەﻛەن“‪.‬‬ ‫ﭘێﺸــﯽ واﺑﻮو ﭘەﯾەدە ﻟە ڕۆژﺋﺎوای ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‪،‬‬ ‫ﺳﯿﺎﺳــەﺗﯽ ﺗﺎﻛڕۆﯾــﯽ ﭘێــڕەو دەﻛﺎت و ڕێﮕە ﺑە‬ ‫ھﯿﭻ ھێﺰ و ﻻﯾەﻧێﻜﯽ ﺗﺮ ﻧﺎدات ﺑەﺷــﺪاری ھێﺰ و‬ ‫ﺋﯿﺪارەداﻧﯽ ڕۆژﺋﺎوای ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﺑﻜﺎت‪.‬‬ ‫زﯾﺎﺗــﺮ ﮔﻮﺗــﯽ‪” ،‬ﺋــەوەی دەﮔﻮﺗﺮێــﺖ ھێــﺰی‬ ‫ﭘێﺸــﻤەرﮔەی ڕۆژﺋﺎوا ﺷــەڕی ﻧﺎوﺧﯚ ﻟە ﺳﻮورﯾﺎ‬ ‫دەﻛﺎت و ﻟەﻻﯾــەن ﺗﻮرﻛﯿــﺎوە دەﺟﻮوڵێﻨﺪرێﻦ‪،‬‬ ‫ﺑﯿﺎﻧﻮوی ﭘەﯾەدەن ﺗﺎ ﺑﺒێﺘە ھﯚﻛﺎر ﺑﯚ ڕێﮕﺮﯾﻜﺮدن ﻟە‬ ‫ﭼﻮوﻧﯽ ﺋەو ھێﺰە ﺑﯚ ڕۆژﺋﺎوا‪“.‬‬ ‫ھێــﺰی ﭘێﺸــﻤەرﮔەی ڕۆژﺋﺎوای ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‬ ‫ﺳــەرﺟەﻣﯿﺎن ﻟە ﺧەڵﻜﯽ ڕۆژﺋﺎوای ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‬ ‫ﭘێﻚ ھﺎﺗﻮون و ﻟە ﻻﯾــەن ﺧەڵﻜﺎﻧﯽ ﺋەﻣەرﯾﻜﯽ و‬ ‫ﺋەڵﻤﺎﻧﯿﯿەوە ﻣەﺷﻘﯽ ﺳەرﺑﺎزﯾﯿﺎن ﭘێ ﻛﺮاوە‪.‬‬


‫ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﯽ‬

‫ﯾﺎداﺷﺘێﻚ دەدەﻧە ﺟﭭﺎﺗﯽ ﮔﺸﺘﯽ ﮔﯚڕان‬

‫دژە ﺗﯿﺮۆری ﯾەﻛێﺘﯽ ﺑەرﺑﻮوەﺗە ﮔﯿﺎﻧﯽ ﻛﺎدرە ﺟەﻣﺎوەرﯾﯿەﻛﺎن و ﺗەﺳﻔﯿەﯾەﯾﺎن دەﻛﺎت‬

‫ﻟەم ھەﻓﺘەﯾەدا ﭘێﻨﺞ ﻛﺎدری ﺑﺎ‪‬ی ﯾەﻛێﺘﯽ رﻓێﻨﺮاون‬ ‫ﺑﺎڵﯽ دەﺳﺘڕۆﯾﺸﺘﻮو‪:‬‬

‫ﻧﺎوەﻧﺪی ﺑڕﯾﺎر‪:‬‬

‫ﯾﺎﺳﺎﻧﺎﺳێﻚ‪:‬‬

‫ﻟێﮋﻧەی ﻧﺎوﺧﯚی ﭘەرﻟەﻣﺎن‪:‬‬

‫دژە ﺗﯿــﺮۆر ھەﻣــﺎن‬ ‫دەﺳە‪‬ﺗﯽ ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧﯽ‬ ‫ﻧﺎوەﻧﺪی ھەﯾە‬

‫ﻧﺎﺑێ ھێﺰ ﺑﯚ ﻣﻠﻤﻼﻧێﯽ‬ ‫ﺣﺰﺑﯽ ﺑەﻛﺎر ﺑﮫێﻨﺮێ‬

‫ﻛﯚﻣەڵﮕەی ﻧێﻮدەوڵەﺗﯽ‬ ‫ﺑــە ﺧﯚﺳــەﭘێﻦ و‬ ‫دﯾﻜﺘﺎﺗﯚر ﭘێﻨﺎﺳەی ﺋەو‬ ‫ھێﺰە دەﻛﺎت‬

‫ﻛﺎرێﻜــﯽ ﺗـــــەواو‬ ‫ﭘێﭽەواﻧەی ﯾﺎﺳﺎﯾە و‬ ‫ﻧﺎڕەواﯾە‬

‫ﺑەﻣەﺑەﺳــﺘﯽ دەرﻛﺮدﻧــﯽ ﻋەﻟــﯽ ﻣﺤەﻣەد ﻟە‬ ‫ﺑەڕێﻮەﺑەری ﺋﺎﺳﺎﯾﺶ و داﻧﺎﻧﯽ ﻧەوﺷﯿﺮوان ﻧﺎوێﻚ‬ ‫ﻟە ﺷﻮێﻨەﻛەﯾﺪا‪ ،‬ﺑە‪‬م ﻛەﻻرﯾﯿەﻛﺎن ﭘﺸﺘﮕﯿﺮی‬ ‫ﻋەﻟﯽ ﻣﺤەﻣەدﯾﺎن ﻛــﺮد و ھێﺰەﻛە ﻧەﯾﺘﻮاﻧﯽ ﻟە‬ ‫ﭘﯚﺳﺘەﻛەی ﻻی ﺑﺪات‪.‬‬

‫ﺑڕﻓێﻨێ و ﺑﯿﺨﺎﺗە ﮔﺮﺗﻮوﺧﺎﻧەوە‪“.‬‬ ‫ﻣﺴﺘەﻓﺎ ﭼﺎوڕەش ﺳەرﻛﺮدەی ﺳەرﺑﺎزی ﯾەﻛێﺘﯽ‬ ‫ﻟە ﻧﺎوەﻧﺪی ﺑڕﯾﺎر‪ ،‬ﺑە“وﺷــە“ی ڕاﮔەﯾﺎﻧﺪ‪” ،‬ﻧﺎﺑێ‬ ‫ھﯿﭻ ھێﺰێﻚ ﺑﯚ ﻣﻠﻤﻼﻧێﯽ ﺣﺰﺑﯽ ﺑەﻛﺎر ﺑﮫێﻨﺮێﺖ‬ ‫و ھﯿﻮاﺧﻮازم ھﯿﭻ ﻛەس ﺋــەو ﻛﺎرە ﻧەﻛﺎت و ﺑﯚ‬ ‫ﻣﻠﻤﻼﻧێﯽ ﺣﺰﺑﯽ ھێﺰ ﺑەﻛﺎرﯾﺎن ﻧەھێﻨﻦ“‪.‬‬

‫وﺷە‪ /‬ﺑﺎز ﺋەﺣﻤەد–ﺳەﺑﺮی ھﯚرﯾﻨﯽ‬ ‫دژە ﺗﯿــﺮۆری ﯾەﻛێﺘــﯽ ﻣﺎوەﯾەﻛە دەﺳــﺘﯽ ﺑە‬ ‫ھەڵﻤەﺗێﻚ ﻛﺮدووە ﺑﯚ ﮔﺮﺗﻦ و ﺳــەرﻧﮕﻮﻣﻜﺮدﻧﯽ‬ ‫ﺋــەو ﻛﺎدراﻧــەی ﭘێﻮەﻧﺪﯾﯿــﺎن ﺑــە ﺑﺎڵــﯽ‬ ‫دەﺳﺘڕۆﯾﺸﺘﻮوەوە ﻧەﻛﺮدووە‪ .‬ﻟە ﻣﺎوەی ھەﻓﺘەی‬ ‫راﺑﺮدووەوە ﭘێﻨﺞ ﻛﺎدری دﯾﺎری ﯾەﻛێﺘﯽ ﻟەﻻﯾەن‬ ‫ﺋەو ھێــﺰەوە رﻓێﻨــﺪراون و ﻛــەس زاﻧﯿﺎرﯾﯽ‬ ‫ﻟەﺑﺎرەی ﭼﺎرەﻧﻮوﺳــﯿﺎن ﻧﯿﯿە‪ .‬ﺳــەرﻛﺮدەﯾەﻛﯽ‬ ‫ﺑﺎڵــﯽ ﻧﺎوەﻧﺪی ﺑڕﯾﺎر دەڵــێ‪” ،‬دەﺑێﺖ ﻣەﻛﺘەﺑﯽ‬ ‫رێﻜﺨﺴــﺘﻨﯽ ﯾەﻛێﺘﯽ ﺑە ﭘەﻟــە ﻟﯿﮋﻧەﯾەك ﭘێﻚ‬ ‫ﺑێﻨێــﺖ و ﻟێﻜﯚڵﯿﻨــەوە ﻟــەو دۆﺧــە ﺑﻜەن“‪،‬‬ ‫ﯾﺎﺳﺎﻧﺎﺳــێﻚ ﺋەوە دەﺧﺎﺗە ڕوو ﻛە ”ﻛﯚﻣەڵﮕەی‬ ‫ﻧێﻮدەوڵەﺗﯽ ﺑە ﺧﯚﺳەﭘێﻦ و دﯾﻜﺘﺎﺗﯚر ﭘێﻨﺎﺳەی‬ ‫ﺋەو ھێﺰە دەﻛﺎت“‪ .‬ﻛەﺳﻮﻛﺎری رﻓێﻨﺪراوەﻛﺎن و‬ ‫ﺳەرﻛﺮدەﻛﺎﻧﯽ ﺗﺮی ﯾەﻛێﺘﯽ ﻧﺎوێﺮن ﻟەﺑﺎرەی دژە‬ ‫ﺗﯿﺮۆر ﻟێﺪوان ﺑﺪەن‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺑﺎڵﯽ دەﺳﺘڕۆﯾﺸﺘﻮوی‬ ‫ﯾەﻛێﺘﯽ ”رﻓﺎﻧﺪﻧەﻛﺎن ﺑە رەوا دەزاﻧێ“‪.‬‬ ‫دوو ﻟــە ﻛﺎدرە دﯾــﺎرە رﻓێﻨﺪراوەﻛﺎﻧﯽ ﯾەﻛێﺘﯽ‬ ‫ﺑــە ﻧﺎوەﻛﺎﻧﯽ ”ﻟﻮﻗﻤﺎن ﺣەﻣەﺳــﺎڵﺢ و ﻣﺤەﻣەد‬ ‫ﺣەﻣەﺳــﺎڵﺢ“ ﭘﻠەی ﺋەﻧــﺪام ﻣەڵﺒەﻧﺪﯾﺎن ھەﯾە‬ ‫ﻟە ﻣەڵﺒەﻧﺪی ‪11‬ی ﮔەرﻣﯿــﺎن ﻛە ﻟەﻻﯾەن دژە‬ ‫ﺗﯿﺮۆری ﺋەو ﺣﺰﺑەوە ﺳــەرﻧﻮﮔﻢ ﻛﺮاون‪ .‬ﻛەﺳﯽ‬ ‫ﺳێﯿەم ﺑەرﭘﺮﺳێﻜﯽ دﯾﺎری ﯾەﻛێﺘﯽ ژﻧﺎﻧﯽ ﺳەر ﺑە‬ ‫ﯾەﻛێﺘﯽ ﻧﯿﺸﺘﻤﺎﻧﯿﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧە ﺑەﻧﺎوی ”ﻣەرﯾەم‬

‫ﺣﺎﺗەم ﻓەﺗﺎح“ ﻛە ﺑەرﭘﺮﺳﯿﺎرێﺘﯽ ﻧﺎوەﻧﺪی ژﻧﺎﻧﯽ‬ ‫دەرﺑەﻧﺪﯾﺨﺎﻧﯽ ﻟە ﺋەﺳﺘﯚﯾە‪ .‬ﭼﻮارەم و ﭘێﻨﺠﺸەم‬ ‫ﻛﺎدراﻧــﯽ دﯾــﺎر ﻟــە ﺷــﺎرۆﻛەی ﭼەﻣﭽەﻣﺎڵ‬ ‫رﻓێﻨﺪراون‪.‬‬ ‫دژە ﺗﯿــﺮۆر ھێﺰێﻜــﯽ ﻓەرﻣﯿﯿە و ﺑەﭘێﯽ ﯾﺎﺳــﺎ‬ ‫ﺑﻮدﺟە ﻟــە ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‬ ‫وەردەﮔﺮێﺖ‪ ،‬ﭘێﺸــﺘﺮ ﺑەوە ﺗﯚﻣەﺗﺒــﺎر دەﻛﺮا ﻛە‬ ‫وەك ھێــﺰی ﺣﺰﺑﯽ دەﺟﻮڵێﻦ‪ ،‬ﺑــە‪‬م ﻟەوەﺗەی‬ ‫ﻟە ‪1‬ی ﺋەﯾﻠﻮوﻟــﯽ ‪” 2016‬ﻧﺎوەﻧﺪی ﺑڕﯾﺎر“ ﺧﯚی‬ ‫وەك ھێﺰێﻜﯽ ﺑەرھەڵﺴﺘﻜﺎری ﻧﺎو ﯾەﻛێﺘﯽ دژی‬ ‫ﻗﯚرﺧﻜﺎرﯾﯿەﻛﺎﻧﯽ ﺑﻨەﻣﺎڵەﺗﯽ ﺗﺎڵەﺑﺎﻧﯽ ﻧﺎﺳﺎﻧﺪووە‪،‬‬ ‫ﺑە ﺗەواوەﺗﯽ ﺑەر ﺑﻮوەﺗە ﮔﯿﺎﻧﯽ ﺋەو ﺳــەرﻛﺮدە و‬ ‫ﻛﺎدراﻧەی ﯾەﻛێﺘــﯽ ﻛە ﺋﯿﻨﺘﯿﻤﺎﯾﺎن ﺑﯚ ﺑﻨەﻣﺎڵەی‬ ‫ﺗﺎڵەﺑﺎﻧﯽ ﻧەﻛﺮدووە‪ .‬ﺑە دﯾﺎرﯾﻜﺮاوﯾﺶ ﻟە ﻛێﺸەی‬ ‫ﮔﯚڕﯾﻨﯽ ﺑەڕێﻮەﺑــەری ﺋﺎﺳﺎﯾﺸــﯽ ﮔەرﻣﯿﺎﻧەوە‬ ‫وەك ھێــﺰی ﺣﺰﺑﯽ ﺑەرەو ﻛــەﻻر ﺟﻮوڵێﻨﺪران‬

‫ﺳەرﻛﺮدەﻛﺎﻧﯽ ﯾەﻛێﺘﯽ ﺑە ﺗﺮﺳەوە ﻧﯿﮕەراﻧﻦ‬ ‫ﺑەرزان ﺋەﺣﻤەد ﻛﻮردە ﺋەﻧﺪاﻣﯽ ﺳەرﻛﺮداﯾەﺗﯿﯽ‬ ‫ﯾەﻛێﺘﯿﯽ ﻧﯿﺸﺘﻤﺎﻧﯿﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﻟە ﻧﺎوەﻧﺪی‬ ‫ﺑڕﯾﺎر‪ ،‬ﺑە“وﺷــە“ی ڕاﮔەﯾﺎﻧﺪ‪ ،‬ﺋەو ﻛێﺸــەﯾە ﻟە‬ ‫ﺳــﻨﻮوری ﮔەرﻣﯿــﺎن ڕووی داوە و ﭘێﻮەﻧــﺪی‬ ‫ﺑەوەوە ﻧﯿﯿە و ﭘێﻮەﻧﺪی ﺑە ﻣەڵﺒەﻧﺪی ﮔەرﻣﯿﺎﻧﯽ‬ ‫ﯾەﻛێﺘﯿﯽ ﻧﯿﺸﺘﻤﺎﻧﯿﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧەوە ھەﯾە‪.‬‬ ‫ﺑە‪‬م ﻣەﺣﻤﻮود ﺳــەﻧﮕﺎوی ﺋەﻧﺪاﻣﯽ ﻣەﻛﺘەﺑﯽ‬ ‫ﺳﯿﺎﺳــﯽ ﯾەﻛێﺘﯽ ﻟە ﻧﺎوەﻧﺪی ﺑڕﯾﺎر ﺑە“وﺷە“ی‬ ‫ڕاﮔەﯾﺎﻧــﺪ‪ ،‬ﭘێﻮﯾﺴــﺘە ﻣەﻛﺘەﺑﯽ رێﻜﺨﺴــﺘﻨﯽ‬ ‫ﯾەﻛێﺘﯿﯽ ﻧﯿﺸــﺘﻤﺎﻧﯿﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﻟەﺳەر ﺋەو‬ ‫ﭘﺮﺳە ﺑێﺘە دەﻧﮓ و ﻟێﻜﯚڵﯿﻨەوە ﺑﻜﺎت‪.‬‬ ‫ﺟەﻋﻔەر ﺷێﺦ ﻣﺴــﺘەﻓﺎ ﺑە ﺳــﺎﯾﺘﯽ ”وﺷە“ی‬ ‫راﮔەﯾﺎﻧﺪووە ﻛــە ”ھەر ﻛەس ﺑﯚ ﭼﺎرەﺳــەری‬ ‫ﻛێﺸــەﻛﺎن ھێــﺰ ﺑــەﻛﺎر ﺑێﻨــێ‪ ،‬ﺋــەوە ﻟــە‬ ‫ﺷﻜﺴﺘﺨﻮاردووﯾﯽ ﺧﯚﯾەﺗﯽ“‪ .‬دووﭘﺎﺗﯽ ﻛﺮدەوە‪،‬‬ ‫”ﺋﯿﺸﯽ دژە ﺗﯿﺮۆر ﻧﯿﯿە ﻛﺎری ﻟەو ﺷێﻮەﯾە ﺑﻜﺎت‪،‬‬ ‫ﺋەوان دەﺗﻮاﻧﻦ ﻛەﺳێﻚ ﺑﮕﺮن ﻛەﯾﺴێﻜﯽ ﺗەﻧﺎھﯿﯽ‬ ‫ﻟەﺳــەر ﺑێ و ھﯿﭻ ھێﺰێﻚ ﻧﯿﯿە ﺑﺘﻮاﻧێ ﻟەﺳــەر‬ ‫ﺑﺎﺑەﺗﯽ ﺳﯿﺎﺳــﯽ و ﻣﻠﻤﻼﻧێﯽ ﺣﺰﺑﯽ ﻛەﺳــێﻚ‬

‫ﺑﺎڵﯽ دەﺳﺘڕۆﯾﺸﺘﻮو ﻟە ﭘﺸﺖ ﺟﻮوڵەﻛﺎﻧﯽ دژە‬ ‫ﺗﯿﺮۆری ﯾەﻛێﺘﯿﯿە‬ ‫ﻧﺎﻛﯚﻛﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ ﻧێﻮان ھەردوو ﺑﺎڵەﻛەی ﯾەﻛێﺘﯿﯽ‬ ‫ﻧﯿﺸــﺘﻤﺎﻧﯿﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ھەرﭼەﻧﺪە ﻟەڕووی‬ ‫ﺳﯿﺎﺳﯿﯿەوە ﮔﺮژی ﺋﺎﺷــﻜﺮای ﭘێﻮە دﯾﺎر ﻧەﻣﺎوە‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م ﻗە‪‬ﭼﯚﻛﺮدﻧﯽ ﻛﺎدرە ﺧﺎوەن ﺟەﻣﺎوەرەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺑﺎڵﯽ ﻧﺎوەﻧﺪی ﺑڕﯾﺎر ﻟەﻻﯾەن ﺑﺎڵﯽ دەﺳﺘڕۆﯾﺸﺘﻮو‬

‫ﺑەردەواﻣە‪ .‬ﺟﯿــﺎ ﻟەوەی دروﺳــﺘﻜﺮدﻧﯽ ﺗﺮس‬ ‫ﺑەراﻣﺒەر ﺋــەو ھێﺰە ﺑەﮔﻮﺗەی ﺳــەرﭼﺎوەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫”وﺷــە“ ﺑﯚ ”ﺑەھێﺰﻛﺮدﻧﯽ ﭘێﮕەی ﻛەﺳﯽ ﻻھﻮر‬ ‫ﺗﺎڵەﺑﺎﻧــﯽ ﺑەرﭘﺮﺳــﯽ دژە ﺗﯿــﺮۆە“‪ .‬ﺋەﻧﺪاﻣێﻜﯽ‬ ‫ﺳــەرﻛﺮداﯾەﺗﯽ ﯾەﻛێﺘﯽ ﻟە ﺑﺎڵﯽ دەﺳﺘڕۆﯾﺸﺘﻮو‬ ‫دەڵێ‪” ،‬دژە ﺗﯿﺮۆر ﻣﺎﻓﯽ ﺧﯚﯾﺎﻧە ھەر ﺋەﻧﺪاﻣێﻜﯽ‬ ‫ﯾەﻛێﺘﯽ ﺑﮕﺮن“‪ .‬ﺳــﺎﻣﺎن ﮔەرﻣﯿﺎﻧﯽ ﺑە“وﺷە“ی‬ ‫ڕاﮔەﯾﺎﻧﺪ‪” ،‬ﺋێﻤە ﻛەﻣﺘﺮ ﺋﺎﮔﺎﻣﺎن ﻟە ﻛﺎری دەزﮔە‬ ‫ﺗەﻧﺎھﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ ﯾەﻛێﺘﯿﯽ ﻧﯿﺸﺘﻤﺎﻧﯿﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧە“‪.‬‬ ‫ﻟەﺑﺎرەی ﭼﺎرەﻧﻮوﺳــﯽ ﺋەو ﭘێﻨﺞ ﻛﺎدرە ﺑﺎ‪‬ﯾەی‬ ‫ﻟەﻻﯾەن دژە ﺗﯿــﺮۆرەوە ڕﻓێﻨــﺮاون‪ .‬ﮔەرﻣﯿﺎﻧﯽ‬ ‫ﮔﻮﺗﯽ‪” ،‬دژە ﺗﯿــﺮۆر وەك ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧﯽ ﻧﺎوەﻧﺪی‬ ‫ﯾەﻛێﺘﯽ ﻣﺎف و دەﺳــە‪‬ﺗﯽ ھەﯾە ﻟێﻜﯚڵﯿﻨەوە ﻟە‬ ‫ھەر ﺋەﻧﺪاﻣێﻜﯽ ﯾەﻛێﺘﯿﯽ ﻧﯿﺸﺘﻤﺎﻧﯿﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬ ‫ﺑﻜﺎت‪ ،‬ﺋەواﻧەی ﮔﯿﺮاون ﺑﯚ ﻟێﻜﯚڵﯿﻨەوە ﻟەﮔەڵﯿﺎﻧﺪا‬ ‫ﺑﺮاون و ﻛﺎرێﻜﯽ ﺋﺎﺳــﺎﯾﯿﯿە و دژە ﺗﯿﺮۆر دەﺗﻮاﻧێ‬ ‫ﻟێﻜﯚڵﯿﻨەوەﯾﺎن ﻟەﮔەڵ ﺑﻜﺎت و ﺑﯿﺎﻧﮕﺮێﺖ“‪.‬‬ ‫ﮔﻮﺗەﻛﺎﻧﯽ ﺳﺎﻣﺎن ﮔەرﻣﯿﺎﻧﯽ ﻟە ﻛﺎﺗێﻜﺪاﯾە ﺑەﭘێﯽ‬ ‫ﭘێــڕەوی ﻧﺎوەﺧﯚی ﯾەﻛێﺘﯽ ”ﺗەﻧﯿﺎ ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧﯽ‬ ‫ﻧﺎوەﻧﺪی ﺣﺰﺑەﻛە دەﺳە‪‬ﺗﯽ ﻟێﭙێﭽﯿﻨەوەی ﭘێ‬ ‫دراوە“ و ﺋﺎﻣﺎژە ﺑە ھﯿﭻ دەزﮔﺎﯾەﻛﯽ ﺗﺮی ﯾەﻛێﺘﯽ‬

‫ﯾﺎﺧﯚ ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ﻧەدراوە ﺑــﯚ رﻓﺎﻧﺪﻧﯽ ﻛﺎدراﻧﯽ‬ ‫ﯾەﻛێﺘﯽ‪.‬‬ ‫ﻟێﮋﻧەی ﻧﺎوﺧﯚی ﭘەرﻟەﻣﺎن‪ :‬ﻛﺎرێﻜﯽ ﻧﺎﯾﺎﺳﺎﯾﯿە‬ ‫ﭘەرﻟەﻣﺎﻧﺘﺎرێﻜﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﻟە ﻟێﮋﻧەی ﻧﺎوﺧﯚ‬ ‫و ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧــە ﺧﯚﺟێﯿﯿــەﻛﺎن ﺟەﺧــﺖ ﻟەوە‬ ‫دەﻛﺎﺗەوە ﻛە ﺋــەو ﻛﺎرەی دژەﺗﯿــﺮۆر دەﯾﻜﺎت‬ ‫ﻧﺎﯾﺎﺳﺎﯾﯿە و ﯾﺎﺳﺎ ﺑەھﯿﭻ ﺷــێﻮەﯾەك ڕێﮕە ﻧﺎدات‬ ‫ھێﺰ ﻟە ﻣﻠﻤﻼﻧێﯽ ﺣﺰﺑێ ﺑەﻛﺎر ﺑﮫێﻨﺮێﺖ‪.‬‬ ‫ﺋــﺎواز ﺣەﻣﯿﺪ ﺑﯚ ”وﺷــە“ی دووﭘــﺎت ﻛﺮدەوە‪،‬‬ ‫”ﺑە ھەﻣﻮو ﺷــێﻮەﯾەك ﻛﺎرێﻜﯽ ﻧﺎڕەواﯾە ھێﺰ ﺑﯚ‬ ‫ﻣﻠﻤﻼﻧێﯽ ﺳﯿﺎﺳــﯽ و ﺣﺰﺑﯽ ﺑــەﻛﺎر ﺑﮫێﻨﺮێﺖ‪،‬‬ ‫ﻧﺎﺑێ ﻻﯾەﻧەﻛﺎﻧﯿﺶ ڕەزاﻣەﻧﺪ ﺑﻦ ﻟەﺳــەر ﻛﺎری‬ ‫ﻟەو ﺷێﻮەﯾە‪ ،‬ﺋەو ﻛﺎراﻧە ﺑە ﺗەواوی ﻧﺎﯾﺎﺳﺎﯾﯿﻦ‪ .‬ﻟە‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﯾﺎﺳﺎﯾەك ﻧﯿﯿە ڕێﮕە ﺑە ھێﺰەﻛﺎن ﺑﺪات‬ ‫دەﺳﺘﻮەردان ﻟە ﻣﻠﻤﻼﻧێﯽ ﺣﺰﺑﯽ ﺑﻜەن“‪.‬‬ ‫ﯾﺎﺳﺎﻧﺎﺳﺎن‪ :‬ﻛﺎرێﻜﯽ دﯾﻜﺘﺎﺗﯚراﻧەﯾە‬ ‫ﭘﺮﺳﯽ ڕﻓﺎﻧﺪﻧﯽ ﻛﺎدراﻧﯽ ﺳــەر ﺑە ﺑﺎڵﯽ ﻧﺎوەﻧﺪی‬ ‫ﺑڕﯾﺎر ﻟەﻻﯾەن دژە ﺗﯿﺮۆری ﯾەﻛێﺘﯽ ﭘێﭽەواﻧەی‬ ‫ﯾﺎﺳﺎﻛﺎن و ﺑﻨەﻣﺎﻛﺎﻧﯽ دﯾﻤﻮﻛﺮاﺗﯽ و ﭘێﻮەرەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻧێﻮدەوڵەﺗﯿﯿــە‪ .‬د‪ .‬ﺑﻮﺧﺎری ﻋەﺑﺪو‪ ‬ﭘﺴــﭙﯚر و‬ ‫ﺷﺎرەزا ﻟە ﺑﻮاری ﯾﺎﺳﺎ ﺑﯚ ”وﺷە“ رووﻧﯽ دەﻛﺎﺗەوە‬ ‫ﻛە ھەر ھێﺰێﻚ ﺑەﻛﺎر ﺑﮫێﻨﺮێ ﻟە ﻣﻠﻤﻼﻧێﯽ ﺣﺰﺑﯽ‬ ‫و ﺑﯚ ﭘﺮﺳێﻜﯽ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺋەوا ﻟەﻻﯾەن ﻛﯚﻣەڵﮕەی‬ ‫ﻧێﻮدەوڵەﺗﯿﯿەوە ﻓﺸﺎری دەﺧﺮێﺘە ﺳەر و ﺑەھێﺰی‬ ‫ﻧﺎﯾﺎﺳــﺎﯾﯽ و دﯾﻜﺘﺎﺗﯚر و ﺧﯚﺳــەﭘێﻦ ﻟە ﻗەڵەم‬ ‫دەدرێ‪.‬‬ ‫ﺋﺎﻣــﺎژەی دا‪” ،‬ﻟە و‪‬ﺗﺎﻧــﯽ دﯾﻤﻮﻛﺮاﺗﯽ ھەرﮔﯿﺰ‬ ‫ﺷــﺘﯽ ﻟەو ﺟﯚرە ڕوو ﻧﺎدات‪ ،‬ﺋەو ھێﺰاﻧەی ﺳەر‬ ‫ﺑــە ﺣﻜﻮوﻣەﺗﻦ ﺧەڵﻚ و ﺧﺎﻛەﻛــە دەﭘﺎرێﺰن و‬ ‫ھﯿــﭻ ﻛﺎت ﻧﺎﭼﻨە ﻧﺎو ﻣﻠﻤﻼﻧێ ﺳﯿﺎﺳــﯿﯿەﻛﺎن‪،‬‬ ‫ھەرﭼەﻧﺪە ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯿﺶ ﺳﯿﺎﺳﯿﯿەﻛﺎن دروﺳﺘﯽ‬ ‫دەﻛەن‪ ،‬ﺑــە‪‬م ھێﺰەﻛﺎن ﻟــە زۆر و‪‬ت ﺑەﭘێﯽ‬ ‫دەﺳــﺘﻮور و ﻟە ھەﻧﺪێ و‪‬ﺗﯿﺶ ﺑﻮوە ﺑە ﻧەرﯾﺖ‪،‬‬ ‫ﻛە ھێﺰی ﭼەﻛﺪار ھەرﮔﯿﺰ و ھﯿﭻ ﻛﺎت دەﺳﺖ ﻟە‬ ‫ﻛﺎروﺑﺎری ﺳﯿﺎﺳﯽ و ﻣﻠﻤﻼﻧێﯽ ﺣﺰﺑﯽ وەرﻧﺎدەن‪،‬‬ ‫ﺋەﮔەر ﺳﯿﺎﺳــﯿﯿەﻛﺎﻧﯿﺶ داواﯾﺎن ﻟــێ ﺑﻜەن و‬ ‫ﻓﺸﺎرﯾﺎن ﺑﺨەﻧە ﺳــەر‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە ﺋەﻣە ﭘێﭽەواﻧەی‬ ‫دﯾﻤﻮﻛﺮاﺗﯿﯿەت و ﭘێﻮەرەﻛﺎﻧﯽ ﻧێﻮدەوڵەﺗﯿﯿە“‪.‬‬ ‫ﻛەﺳﻮﻛﺎری رﻓێﻨﺪراوەﻛﺎن ﻟەژێﺮ ھەڕەﺷەدان‬ ‫ﺑــﺮای ﯾەﻛێﻚ ﻟەو ﺋەﻧﺪام ﻣەڵﺒەﻧــﺪە ﮔﯿﺮاواﻧە ﺑﯚ‬ ‫”وﺷە“ زﯾﺎﻧﯿﺎری ﺧﺴــﺘە ڕوو ﻛە ”ﺑﺮاﻛەﻣﺎن ﻟە‬ ‫ﻗەﻻﭼﯚﻻن ﺧﺮاوەﺗە زﯾﻨﺪاﻧــەوە و ﻟەﻻﯾەن دژە‬ ‫ﺗﯿﺮۆری ﯾەﻛێﺘﯽ ﮔﯿﺮاوە‪ ،‬ﺑــە‪‬م ﭘێﯿﺎن ﮔﻮﺗﯿﻦ‬ ‫ﺗﻜﺎﯾە ﻗﺴــە ﻧەﻛــەن‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە ﻗﺴــەﻛﺮدن ﻟە‬ ‫ﺑەرژەوەﻧﺪﯾﺘﺎن ﻧﯿﯿە“‪.‬‬ ‫ﺳەرﭼﺎوەﯾەﻛﯽ ﻧﺰﯾﻚ ﻟە ﯾەﻛێﻚ ﻟە رﻓێﻨﺪراوەﻛﺎن‬ ‫ﺑە“وﺷــە“ی راﮔەﯾﺎﻧﺪ‪” ،‬دژە ﺗﯿﺮۆر ﻛەﺳﻮﻛﺎری‬ ‫ﺋەو ﻛەﺳﺎﻧەی ڕﻓﺎﻧﺪووﯾﺎﻧﻦ ﺋﺎﮔەدار ﻛﺮدووﻧەﺗەوە‬ ‫و ھەڕەﺷەﯾﺎن ﻟێ ﻛﺮدوون ﻛە ﺑەھﯿﭻ ﺷێﻮەﯾەك‬ ‫ﺑﺎﺳــﯽ ﺋەم ﺑﺎﺑەﺗە ﻧەﻛەن‪ ،‬ﺑەﭘێﭽەواﻧەوە ﻛەﺳە‬ ‫ﮔﯿﺮاوەﻛﺎﻧﯿــﺎن ڕووﺑــەڕووی ﺳــﺰای ﻗــﻮرس‬ ‫دەﻛەﻧەوە“‪.‬‬

‫ھەﻓﺘەﻧﺎﻣەﯾەﻛﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ ﮔﺸﺘﯿﯿە‬

‫وﺷە‪ /‬ﺳﻠێﻤﺎﻧﯽ‪-‬ﺷﺎد ﻛەﯾﻮان‬ ‫ﺑﺰووﺗﻨەوەی ﮔــﯚڕان ﻟەﮔەڵ ﺑەﺷــﺪارﯾﻜﺮدﻧﯽ‬ ‫ﻟە ﻛﺎﺑﯿﻨەی ھەﺷــﺘەﻣﺪا‪ ،‬ژﻣﺎرەﯾــەك ﻛﺎرﻣەﻧﺪ‬ ‫و ﻓەرﻣﺎﻧﺒــەری ﻟە ﻓەرﻣﺎﻧﮕــە ﺟﯿﺎﺟﯿﺎﻛﺎﻧەوە ﺑﯚ‬ ‫وەزارەﺗــەﻛﺎن ﮔﻮاﺳــﺘﻮوەﺗەوە‪ ،‬ﺑــە‪‬م ﻟەﮔەڵ‬ ‫دوورﺧﺴــﺘﻨەوەی وەزﯾﺮەﻛﺎﻧــﯽ ﮔــﯚڕان‪ ،‬ﺋەو‬ ‫ﻓەرﻣﺎﻧﺒەراﻧــەش ﻛــە ﭘﻠەی ﺑﺎ‪‬ﯾــﺎن ھەﯾە ﻟە‬ ‫وەزﯾﻔــەدا ﻧەﻣــﺎون و ﻧﺎﺗﻮاﻧﻦ ﺑﯚ ﺷــﻮێﻨەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﭘێﺸﻮوﯾﺎن ﺑﮕەڕێﻨەوە‪ ،‬ﺋەوان ﺋێﺴﺘە داوای ﯾەﻛﻼ‬ ‫ﻛﺮدﻧەوەی ﭼﺎرەﻧﻮوﺳﯿﺎن دەﻛەن‪.‬‬

‫ﻋﻮﻣەر ﻗﺎدر‪ ،‬ﯾەﻛێﻜە ﻟەو ﻓەرﻣﺎﻧﺒەراﻧەی ﮔﯚڕان‬ ‫داﯾﻤەزراﻧﺪووە و ﻟە ﻧﻮوﺳﯿﻨﮕەی وەزﯾﺮی داراﯾﯽ‬ ‫ﻛە ﻟە ﭘﺸــﻜﯽ ﮔﯚڕان ﺑﻮو دەواﻣــﯽ ﻛﺮدووە‪ ،‬ﻟە‬ ‫ﺋێﺴﺘەدا ﻧﯿﮕەراﻧە ﻟەوەی ﭼﺎرەﻧﻮوﺳﯽ دﯾﺎر ﻧﯿﯿە‬ ‫و ﻧﺎزاﻧێﺖ ﻛﺎر و ﭘﯿﺸە و ﻣﻮوﭼەﻛەی ﭼﯿﯿﺎن ﻟێ‬ ‫ﺑەﺳەر دێﺖ‪.‬‬ ‫ﻗــﺎدر ﭘێﺸــﺘﺮ ﻓەرﻣﺎﻧﺒــەری ﺑەڕێﻮەﺑەراﯾەﺗﯽ‬ ‫ﺑﺎﺟﯽ ﺧﺎﻧﻮوﺑەرە ﺑﻮوە ﻟە ﺳــﻠێﻤﺎﻧﯽ و ڕاژەﻛەی‬ ‫ﺑﯚ وەزارەﺗــﯽ داراﯾــﯽ و ﻧﻮوﺳــﯿﻨﮕەی وەزﯾﺮ‬ ‫ﮔﻮاﺳــﺘﺮاوەﺗەوە‪ ،‬ﺑە‪‬م ﻟە ﺋێﺴﺘەدا ﻧە دەﺗﻮاﻧێﺖ‬

‫ﺑﮕەڕێﺘــەوە ﻓەرﻣﺎﻧﮕەﻛــەی ﻧــە دەﺗﻮاﻧێﺖ ﻟە‬ ‫وەزارەت دەوام ﺑﻜﺎت‪.‬‬ ‫ﺋەو ﺑﯚ ”وﺷە“ ﮔﻮﺗﯽ‪” ،‬ﻛﺎﺗﯽ ﺋەوە ھﺎﺗﻮوە ﮔﯚڕان‬ ‫ﭼﺎرەﻧﻮوﺳــﯽ ﺋەو ﻓەرﻣﺎﻧﺒەر و ﻛﺎدراﻧەی ﺧﯚی‬ ‫ﯾــەﻛﻼ ﺑﻜﺎﺗەوە ﻛە ﻟە ﺣﻜﻮوﻣــەت دەرﻛﺮاون و‬ ‫ﺋێﺴﺘە ﻟە ﭼﺎوەڕواﻧﯿﺪان‪“.‬‬ ‫ﺑەﭘێــﯽ زاﻧﯿﺎرﯾﯿەﻛﺎﻧــﯽ ﺑەردەﺳــﺖ ”وﺷــە“‪،‬‬ ‫ژﻣﺎرەﯾەﻛــﯽ زۆر ﻟــەو ﻛﺎدراﻧــەی ﮔــﯚڕان ﻛە‬ ‫داﻣەزراون و ﺋێﺴــﺘە ﻟــە وەزﯾﻔــەدا ﻧەﻣﺎون‪،‬‬ ‫ﯾﺎداﺷــﺘێﻜﯿﺎن ﺋﺎﻣﺎدە ﻛﺮدووە و ﺑڕﯾﺎرە ﺋﺎراﺳﺘەی‬

‫ﺟﭭﺎﺗﯽ ﮔﺸــﺘﯽ ﮔﯚڕاﻧﯽ ﺑﻜــەن و داوای ﯾەﻛﻼ‬ ‫ﻛﺮدﻧەوەی ﭼﺎرەﻧﻮوﺳﯿﺎن دەﻛەن‪.‬‬ ‫ﺷﯚڕش ﺣﺎﺟﯽ‪ ،‬ﮔﻮﺗەﺑێﮋی ﺑﺰووﺗﻨەوەی ﮔﯚڕان ﺑە‬ ‫”وﺷە“ـﯽ ڕاﮔەﯾﺎﻧﺪ‪ ،‬ﺳەرﺟەم ﭘﯚﺳﺘەﻛﺎﻧﯽ ﮔﯚڕان‬ ‫ﻟە ھەوﻟێــﺮ ﻟە ﮔﯚڕان ﺳــەﻧﺪراوەﺗەوە و ﻛﺎدری‬ ‫ﭘﺎرﺗﯽ ﺧﺮاوﻧەﺗە ﺷﻮێﻨﯿﺎن‪.‬‬ ‫ﻟەﺑﺎرەی ﺑﻮوﻧﯽ ﻧﺎڕەزاﯾەﺗﯽ و ﭘێﺪاﻧﯽ ﯾﺎداﺷــﺘێﻚ‬ ‫ﺑە ﺟﭭﺎﺗﯽ ﮔﺸﺘﯽ ﻟە ﻻﯾەن ﺋەو ﻛﺎدراﻧەﯾﺎﻧەوە ﻛە‬ ‫دوور ﺧﺮاوﻧەﺗــەوە‪ ،‬ﮔﻮﺗەﺑێﮋﻛەی ﮔﯚڕان ﮔﻮﺗﯽ‪،‬‬ ‫”ﺋﺎﮔﺎداری ﺋەو ﺑﺎﺑەﺗە ﻧﯿﻢ‪“.‬‬

‫ﺋەوە ﻟەﻛﺎﺗێﻜﺪا ﻛە ﻧﺰﯾﻜەی ‪ 15‬ﺋەﻓﺴــەری ﺑﺎ‪‬‬ ‫ﻟــە وەزارەﺗﯽ ﭘێﺸــﻤەرﮔە ﻟەﻻﯾــەن ﮔﯚڕاﻧەوە‬ ‫داﻣەزرێﻨﺮاون و ھێﺸﺘﺎ دەواﻣﯽ ﺧﯚﯾﺎن دەﻛەن‪.‬‬ ‫ﻋەﻟــﯽ ﻋەوﻧــﯽ‪ ،‬ﺋەﻧﺪاﻣــﯽ ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧــﯽ‬ ‫ﺳــەرﻛﺮداﯾەﺗﯽ ﭘﺎرﺗﯽ ڕای دەﮔەﯾەﻧێﺖ‪ ،‬ﮔﯚڕان‬ ‫ﭘێﺸێﻠﯽ ڕێﻜﻜەوﺗﻨەﻛەی ﻛﺮدووە ﻟەﮔەڵ ﭘﺎرﺗﯽ‪.‬‬ ‫ﻋەوﻧﯽ ﺑە ”وﺷە“ـﯽ ﮔﻮت‪” ،‬ﻛﺎﺗێﻚ ڕێﻜﻜەوﺗﻨێﻚ‬ ‫ھەڵﺪەوﺷێﺘەوە‪ ،‬ھەﻣﻮو ﺋەو ﭘﯚﺳﺘﺎﻧەی ﺑە ﮔﯚڕان‬ ‫دراون ﻟێﯽ دەﺳــەﻧﺪرێﺘەوە و ﺋەوەش ﺷﺘێﻜﯽ‬ ‫ﺋﺎﺳﺎﯾﯿﯿە‪“.‬‬

‫ژﻣﺎرە )‪ ، (174‬ﭼﻮارﺷەم‪2017/ 2/ 8 ،‬‬

‫ﻛﺎرﻣەﻧﺪە دوورﺧﺮاوەﻛﺎﻧﯽ ﮔﯚڕان داوای‬ ‫ﯾەﻛﻼﻛﺮدﻧەوەی ﭼﺎرەﻧﻮوﺳﯿﺎن دەﻛەن‬

‫‪5‬‬


‫ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﯽ‬ ‫ھەﻓﺘەﻧﺎﻣەﯾەﻛﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ ﮔﺸﺘﯿﯿە‬

‫‪6‬‬

‫ﺑﯚ دەرﭼﻮوﻧﯽ ﻟە دۆﺧﯽ ﻣﺘﺒﻮوﻧﯽ‪ ،‬ﮔﯚڕان ﻣﺎﻧﮕﯽ ﺋﺎﯾﺎری ﺳــﺎڵﯽ ڕاﺑﺮدوو ڕێﻜﻜەوﺗﻨێﻜﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ ﻟەﮔەڵ ﯾەﻛێﺘﯿﺪا واژوو ﻛﺮد‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م دوای زﯾﺎﺗﺮ ﻟە ھەﺷــﺖ ﻣﺎﻧﮓ ﺑەﺳــەر ڕێﻜﻜەوﺗﻨەﻛەﯾﺎﻧﺪا‪ ،‬ھﯿﭻ ﻛﺎم ﻟە ﺑەﻧﺪەﻛﺎﻧﯽ ﺟێﺒەﺟێ ﻧەﻛﺮاون و ﭘێﺸﺒﯿﻨﯿﺶ‬ ‫ﻧﺎﻛﺮێﺖ ﺋەو ڕێﻜﻜەوﺗﻨە ﺟێﺒەﺟێ ﺑﻜﺮێﺖ‪..‬‬

‫ژﻣﺎرە )‪ ، (174‬ﭼﻮارﺷەم‪2017/ 2/ 8 ،‬‬

‫ﺑﺎرزاﻧﯽ ڕەﺗﯽ ﻛﺮدووەﺗەوە‬

‫ﺋﺎﻣﺎﻧﺠﯽ ﺳەرداﻧەﻛەی ﺣەﻛﯿﻢ ﺑﯚ ھەوﻟێﺮ‬ ‫دواﺧﺴﺘﻨﯽ ﭘﺮﺳﯽ ﺳەرﺑەﺧﯚﯾﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﺑﻮوە‬ ‫وﺷە‪ /‬ھەوﻟێﺮ‪ -‬ﺑﺎز ﺋەﺣﻤەد‬ ‫رۆژی ﭼﻮاری ﺋــەم ﻣﺎﻧﮕە‪ ،‬ﻋەﻣﺎر‬ ‫ﺣەﻛﯿــﻢ ﺳــەرۆﻛﯽ ھﺎوﭘەﯾﻤﺎﻧﯽ‬ ‫ﻧﯿﺸﺘﻤﺎﻧﯿﯽ ﺷــﯿﻌەﻛﺎن ﮔەﯾﺸﺘە‬ ‫ھەوﻟێﺮ و ﺑەﮔﻮێﺮەی زاﻧﯿﺎرﯾﯿەﻛﺎن‪،‬‬ ‫ﺣەﻛﯿﻢ ﺑەر ﻟە ھﺎﺗﻨــﯽ ﺑﯚ ھەوﻟێﺮ‬ ‫ﻟەﮔــەڵ ﻋەﺑــﺎدی ﻛــﯚ ﺑﻮوەﺗەوە‬ ‫و ﺳــەرۆك وەزﯾــﺮان داوای ﻟــێ‬ ‫ﻛﺮدووە ﺑﺎرزاﻧﯽ رازی ﺑﻜﺎت ﭘﺮﺳﯽ‬ ‫ﺳەرﺑەﺧﯚﯾﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن دوا ﺑﺨﺎت‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م ﻟــە ﻛﯚﺑﻮوﻧــەوەﻛﺎن ﺑﺎرزاﻧﯽ‬ ‫ڕەﺗﯽ ﻛﺮدووەﺗەوە ﺋەو ﭘﺮﺳــە دوا‬ ‫ﺑﺨﺎت و ﺋﺎﻣــﺎژەی داوە‪ ،‬ﮔەڕاﻧەوە‬ ‫ﺑﯚ دواوە ﻟە ﭘﺮﺳــﯽ ﺳــەرﺑەﺧﯚﯾﯽ‬ ‫ﺑﻮوﻧﯽ ﻧﯿﯿە‪ .‬ﺋەﻧﺪاﻣێﻜﯽ ﻣەﻛﺘەﺑﯽ‬ ‫ﺳﯿﺎﺳــﯿﯽ ﯾەﻛێﺘﯽ دەڵــێ‪ ،‬ﻣﺎﻓﯽ‬ ‫ﭼﺎرەی ﺧﯚﻧﻮوﺳﯿﻦ و ﺳەرﺑەﺧﯚﯾﯽ‬ ‫ﻣﺎﻓﯽ ﺳﺮوﺷﺘﯽ ﮔەﻟﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧە و‬ ‫ﺟﯿﺎﯾە ﻟە ﭘڕۆژەﻛەی ﺣەﻛﯿﻢ‪.‬‬ ‫ﺑەﮔﻮێــﺮەی ﺋــەو زاﻧﯿﺎرﯾﯿﺎﻧــەی‬ ‫ﻟــە ﺳــەرﭼﺎوەﯾەﻛﯽ ﺳﯿﺎﺳــﯿﯽ‬ ‫ﺋﺎﮔــەدارەوە دەﺳــﺖ ”وﺷــە“‬ ‫ﻛەوﺗﻮون‪ ،‬ﺋﺎﻣﺎﻧﺠﯽ ﺳەرداﻧەﻛەی‬ ‫ﻋەﻣــﺎر ﺣەﻛﯿﻢ ﺑﯚ دواﺧﺴــﺘﻨﯽ‬ ‫ﭘﺮﺳﯽ ﺳەرﺑەﺧﯚﯾﯽ و رﯾﻔﺮاﻧﺪۆﻣﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﺑﻮوە‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە ﺑەر ﻟەوەی‬

‫ﺣەﻛﯿﻢ ﺳــەرداﻧﯽ ھەوﻟێﺮ ﺑﻜﺎت‪،‬‬ ‫ﻟەﮔەڵ ﺣەﯾﺪەر ﻋەﺑﺎدی ﺳــەرۆك‬ ‫وەزﯾﺮاﻧــﯽ ﻋێﺮاق ﻛــﯚ ﺑﻮوەﺗەوە و‬ ‫ﻋەﺑﺎدی داوای ﻟێ ﻛﺮدووە‪ ،‬ﺑﺎرزاﻧﯽ‬ ‫ڕازی ﺑﻜﺎت ﺑە دواﺧﺴﺘﻨﯽ ﺋەو ﭘﺮﺳە‬ ‫ﺑﯚ دوای ﺟێﺒەﺟێﻜﺮدﻧﯽ ﭘڕۆژەﻛەی‬ ‫ﺣەﻛﯿــﻢ ﻛــە ﺑــﯚ ﺋﺎﺷــﺘەواﯾﯽ‬ ‫ﻻﯾەﻧــەﻛﺎن و ﭘێﻜﮫﺎﺗەﻛﺎﻧﯽ ﻋێﺮاق‬ ‫ﺧﺴﺘﻮوﯾەﺗﯿﯿە ڕوو‪.‬‬ ‫ﺳــەرﭼﺎوەﻛە دووﭘﺎﺗــﯽ ﻛﺮدەوە‪،‬‬ ‫”ﻟــە ﻣﯿﺎﻧــەی ﮔﻔﺘﻮﮔــﯚﻛﺎن‪،‬‬ ‫ﺑﺎرزاﻧﯽ ﭘﺮﺳــﯽ ﺳــەرﺑەﺧﯚﯾﯽ و‬ ‫داھﺎﺗــﻮوی ﻧﺎوﭼەﻛﺎﻧــﯽ ﻣﺎدەی‬ ‫‪ 140‬و داھﺎﺗــﻮوی ﻛﻮردﺳــﺘﺎن و‬ ‫رﯾﻔﺮاﻧﺪۆﻣﯽ ﺧﺴــﺘﻮوەﺗە ڕوو ﻛە‬ ‫ﻟە ﻛﻮێــﯽ ﭘڕۆژەﻛەی ﺣەﻛﯿﻤﺪان‪،‬‬ ‫ﻋەﻣﺎر ﺋەﻟﺤەﻛﯿﻤﯿﺶ ﺋﺎﻣﺎژەی داوە‬ ‫ﺑــﯚ ڕووﺑەڕووﺑﻮوﻧەوەی ھەڕەﺷــە‬ ‫ﻣەﺗﺮﺳﯿﺪارەﻛﺎن ﻛە ﺋێﺴﺘە و دوای‬ ‫داﻋﺶ ﻟەﺳەر ﻋێﺮاق ھەن‪ ،‬ﭘێﻮﯾﺴﺘە‬ ‫ﺋﺎﺷﺘەواﯾﯽ ﻧﯿﺸﺘﻤﺎﻧﯽ زەوﯾﻨەﺳﺎزی‬ ‫ﺑــﯚ ﺑﻜــﺮێ و ھەﻣــﻮوان ﺑﮕەﻧــە‬ ‫ڕێﻜﻜەوﺗﻦ و ﺑﮕەڕێﻨەوە ﺳەر ﯾەك‬ ‫ﻣێﺰ و دوای ﻧەھێﺸــﺘﻨﯽ ﮔﺮژی و‬ ‫ﻧﺎﻛﯚﻛﯿﯽ ﻧێﻮان ﭘێﻜﮫﺎﺗەﻛﺎﻧﯽ ﻋێﺮاق‬ ‫و ﺳەرﻛەوﺗﻨﯽ ﭘڕۆژەی )ﺗەﺳﻮﯾەی‬ ‫ﺳﯿﺎﺳــﯽ(‪ ،‬ﭘﺮﺳــﯽ ﺟﯿﺎﺑﻮوﻧەوە و‬

‫رﯾﻔﺮاﻧﺪۆﻣﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﺑە وردی‬ ‫ﺑﺎﺳﯽ ﻟێﻮە دەﻛﺮێ“‪.‬‬ ‫”ﺑەھــﯚی ﺋــەوەی ﺣەﻛﯿــﻢ‬ ‫ﭘێﻮەﻧﺪﯾﯿەﻛــﯽ ﭘﺘــەو و دێﺮﯾﻨﯽ‬ ‫ﻟەﮔەڵ ﺑﺎرزاﻧﯽ و ﭘﺎرﺗﯽ دﯾﻤﻮﻛﺮاﺗﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ھەﯾە‪ ،‬ﻋەﺑــﺎدی ﺋەو‬ ‫ﻛەﺳﺎﯾەﺗﯿﯿەی ﺑە ﺗﺎﻛە ڕێﮕە زاﻧﯿﻮە‬ ‫ﺑﯚ دواﺧﺴــﺘﻨﯽ ﭘﺮﺳﯽ ﺟﯿﺎﺑﻮوﻧەوە‬ ‫و ﺳــەرﺑەﺧﯚﯾﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‪ ،‬ﺑە‪‬م‬

‫ﻟە ﺑەراﻣﺒەر ﻗﺴەﻛﺎﻧﯽ ﺋەﻟﺤەﻛﯿﻢ‪،‬‬ ‫ﺑﺎرزاﻧﯽ ﺋﺎﻣﺎژەی ﺑەوە داوە ﻛە ﻛﺎری‬ ‫ﯾەﻛەﻣﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﻟــە ﻗﯚﻧﺎﻏﯽ‬ ‫ﺋێﺴﺘەدا رﯾﻔﺮاﻧﺪۆم و ﺳەرﺑەﺧﯚﯾﯿە‬ ‫و ﮔەڕاﻧەوە ﺑﯚ دواوە و دواﺧﺴــﺘﻦ‬ ‫ﺑﻮوﻧــﯽ ﻧﯿﯿە‪ “:‬ﺳــەرﭼﺎوەﻛە وای‬ ‫ﮔﻮت‪.‬‬ ‫ﺑﺎرزاﻧﯽ ﻟەو ﻛﯚﺑﻮوﻧەوەﯾەدا دووﭘﺎﺗﯽ‬ ‫ﻛﺮدووەﺗــەوە ﻛە ﺋەو ﭘﺸــﺘﯿﻮاﻧﯽ‬

‫ﭘڕۆژەﻛــەی ﺣەﻛﯿــﻢ دەﻛﺎت‪ ،‬ﺑە‬ ‫ﻣەرﺟێــﻚ ﭘﺮﺳــﯽ رﯾﻔﺮاﻧــﺪۆم و‬ ‫ﺳــەرﺑەﺧﯚﯾﯽ ﺑﺒێﺘە ﺑەﺷــێﻚ ﻟە‬ ‫ﭘڕۆژەﻛــە و ﭘێﮕەی ﺧــﯚی ﻟە ﻧێﻮ‬ ‫ﻻﯾەن و ﭘێﻜﮫﺎﺗە ﺳــﻮﻧﻨﯿﯿەﻛﺎﻧﯿﺶ‬ ‫ﺑەﻛﺎر دێﻨێﺖ‪ ،‬ﺗﺎ ﺋەواﻧﯿﺶ ﺑﭽﻨە ﻧێﻮ‬ ‫ﺋەو ﭘڕۆژەﯾە و ﺋﺎﻣﺎدەﯾﯿﯿﺎن ھەﺑێ‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م ﺑەھەﻣﻮو ﺷێﻮەﯾەك داواﻛەی‬ ‫ﺣەﻛﯿﻤــﯽ ڕەت ﻛﺮدووەﺗــەوە‬

‫ﻛە ﺑﺎﺳــﯽ ﻟە دواﺧﺴــﺘﻨﯽ ﭘﺮﺳﯽ‬ ‫ڕﯾﻔﺮاﻧــﺪۆم و ﺳــەرﺑەﺧﯚﯾﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﻛﺮدووە‪.‬‬ ‫راﮔەﯾەﻧــﺪراوە‬ ‫ﺑەﭘێــﯽ‬ ‫ﻓەرﻣﯿﯿەﻛﺎﻧﯿــﺶ ﺑﺎرزاﻧــﯽ رای‬ ‫ﮔەﯾﺎﻧﺪووە ﻛە دەﺳــﺘﻮوری ﻋێﺮاق‬ ‫ﻧەﯾﺘﻮاﻧــﯽ ﮔﺮەﻧﺘــﯽ ﺋــەوە ﺑﻜﺎت‬ ‫ﮔەﻟﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﭘﺎرێﺰراو دەﺑﻦ و‬ ‫ﭼﯿﺘﺮ ﺗﻮوﺷﯽ ﻧﺎﻧﺒڕﯾﻦ و ﻛﺎرەﺳﺎت‬

‫ﻧﺎﺑﻨەوە‪ ،‬ﺋﯿﺘــﺮ چ ﮔﺮەﻧﺘﯿﯿەك ھەﯾە‬ ‫ﺑﯚ ﺋەوەی ﻛﺎرەﺳــﺎﺗەﻛﺎن ﺑەردەوام‬ ‫دووﺑﺎرە ﻧەﺑﻨەوە‪ ،‬ﺑﯚﯾە ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‬ ‫ھەﻧــﮕﺎو ﺑﯚ ﺳــەرﺑەﺧﯚﯾﯽ دەﻧێ و‬ ‫ﺑەھﯿﭻ ﺷێﻮەﯾەﻛﯿﺶ ﻟەﻣە ﭘﺎﺷﮕەز‬ ‫ﻧﺎﺑێﺘەوە‪.‬‬ ‫ﺳــەﻋﺪی ﺋەﺣﻤەد ﭘﯿﺮە ﺋەﻧﺪاﻣﯽ‬ ‫ﻣەﻛﺘەﺑــﯽ ﺳﯿﺎﺳــﯿﯽ ﯾەﻛێﺘﯿﯽ‬ ‫ﻧﯿﺸﺘﻤﺎﻧﯿﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﺑە ”وﺷە“ی‬ ‫ڕاﮔەﯾﺎﻧــﺪ‪ ،‬ﭘڕۆژەﻛــەی ﻋەﻣــﺎر‬ ‫ﺣەﻛﯿﻢ ﭘێﺸﻜەﺷــﯽ ﺋێﻤە ﻛﺮاوە‬ ‫و ﺋێﻤەش ﺗﺎوﺗﻮێــﯽ دەﻛەﯾﻦ و ﺑە‬ ‫ﻧﻮوﺳﺮاو ﺑە ﺗێﻜڕای دەﻧﮕﯽ ﻻﯾەﻧە‬ ‫ﺳﯿﺎﺳــﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن وە‪‬م‬ ‫دەدەﯾﻨەوە‪.‬‬ ‫ﭘﭙﯿــﺮە دووﭘﺎﺗﯽ ﻛﺮدەوە ”ﭘﺮﺳــﯽ‬ ‫ﻣﺎﻓــﯽ ﭼــﺎرەی ﺧﯚﻧﻮوﺳــﯿﻦ و‬ ‫رﯾﻔﺮاﻧــﺪۆم‪ ،‬ﻣﺎﻓێﻜﯽ ﺳﺮوﺷــﺘﯽ‬ ‫ﺋێﻤەﯾــە و ﺟﯿﺎﯾــە ﻟەو ﭘــﺮۆژەی‬ ‫ﺣەﻛﯿﻢ‪ ،‬ھــەرﻛﺎت ﺑﻤﺎﻧــەوێ و‬ ‫ﭘێﻮﯾﺴﺖ ﺑﻜﺎت ﺋەو ﻣﺎﻓە ﺟێﺒەﺟێ‬ ‫دەﻛەﯾﻦ‪ .‬ﻟە داھﺎﺗﻮوﯾەﻛﯽ ﻧﺰﯾﻜﯿﺸﺪا‬ ‫ﺑڕﯾﺎرﻣــﺎن داوە ﺷــﺎﻧﺪێﻚ ﺑﻨێﺮﯾﻨە‬ ‫ﺑەﻏﺪا ﻟەﺑﺎرەی ﭘﺮﺳﯽ ﻣﺎﻓﯽ ﭼﺎرەی‬ ‫ﺧﯚﻧﻮوﺳــﯿﻦ و ﻣﺎﻓﯽ ﭘێﺸﻤەرﮔە و‬ ‫ﻣﺎدەی ‪.“140‬‬

‫ﮔﯚڕان ﭼﻮوەﺗە دۆﺧﯽ ﻣﺘﺒﻮوﻧەوە‬

‫ھﯿﭻ ﻛﺎم ﻟەو ﺑەڵێﻨﺎﻧەی ﺟێﺒەﺟێ ﻧەﻛﺮد ﻛە ﺑﺎﻧﮕەﺷەی ﺑﯚ دەﻛﺮد‬ ‫وﺷە‪ /‬ﺳﻠێﻤﺎﻧﯽ‪ -‬ﺷﺎد ﻛەﯾﻮان‬ ‫ﺑﺰووﺗﻨــەوەی ﮔــﯚڕان ﭼﻮوەﺗە‬ ‫دۆﺧﯽ ﻣﺘﺒﻮوﻧﯽ ﺳﯿﺎﺳــﯿﯿەوە و‬ ‫ﺑەرﭼﺎوڕوون ﻧﯿﯿــە ﭼﯚن ھەﻧﮕﺎو‬ ‫ﺑﻨێﺖ‪ ،‬ﺑــە درێﮋاﯾﯽ ﺋەو ﻣﺎوەﯾەش‬ ‫ﻛە ھﺎﺗﻮوەﺗە ﺣﻜﻮوﻣەﺗەوە‪ ،‬ھﯿﭻ‬ ‫ﻛﺎم ﻟــەو ﺑەڵێﻨﺎﻧــەی ﺟێﺒەﺟێ‬ ‫ﻧەﻛــﺮدوون ﻛە ﺑﺎﻧﮕەﺷــەی ﺑﯚ‬ ‫دەﻛــﺮدن‪ ،‬ﺑەوەش ﻟەﻧــﺎو ﺧەڵﻚ‬ ‫و دەﻧﮕﺪەراﻧﯿــﺪا دووﭼــﺎری زۆر‬ ‫ڕەﺧﻨە و ﻧﺎڕەزاﯾﯽ ﺑﻮوەﺗەوە‪.‬‬ ‫ﺋەﯾﻠﻮوﻟﯽ ﺋەﻣﺴــﺎڵ‪ ،‬ﭼﻮار ﺳــﺎڵ‬ ‫ﺗێﭙەڕ دەﺑێﺖ ﺑەﺳــەر ﺑەﺷﺪاری‬ ‫ﮔﯚڕان ﻟە ﺣﻜﻮوﻣەﺗﺪا‪ ،‬ﺑە‪‬م ﻧەك‬ ‫ﻧەﯾﺘﻮاﻧﯿﻮە ھﯿــﭻ ﻛﺎم ﻟەو ﺑەڵێﻨﺎﻧە‬ ‫ﺟێﺒەﺟێ ﺑﻜﺎت ﻛە ﻟە ﺑﺎﻧﮕەﺷەی‬ ‫ھەڵﺒﮋاردﻧەﻛﺎﻧــﺪا ﺑــە ﺧەڵﻜــﯽ‬ ‫دا‪ ،‬ﺑەڵﻜــﻮ ﺑە ﺑــڕوای ﭼﺎودێﺮاﻧﯽ‬ ‫ﺳﯿﺎﺳــﯿﯽ‪ ،‬ﺋەو ﺣﺰﺑــە ﭼﻮوەﺗە‬ ‫دۆﺧــﯽ ﻣﺘﺒﻮوﻧﯽ ﺳﯿﺎﺳــﯿﯿەوە‬ ‫و ﻧﺎزاﻧێــﺖ ﭼﯚن ھەﻧــﮕﺎو ﺑﻨێ‪.‬‬ ‫ﺋﺎﺷــﻜﺮای دەﻛەن‪ ،‬ﺑەﺷــێﻚ ﻟە‬ ‫دەﻧﮕﺪەراﻧﯽ ﺋــەو ﺣﺰﺑە ﻧﺎڕازﯾﻦ و‬ ‫ﭘێﺸﺒﯿﻨﯽ ﭘﺎﺷەﻛﺸەی دەﻧﮕەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫دەﻛەن ﻟە ھەڵﺒﮋاردﻧﯽ داھﺎﺗﻮودا‪.‬‬ ‫ﺋﺎزاد ﺗﯚﻓﯿــﻖ ﺋەﻧﺪاﻣﯽ ﻣەﻛﺘەﺑﯽ‬ ‫ڕاﮔەﯾﺎﻧﺪﻧﯽ ﯾەﻛێﺘﯿﯽ ﻧﯿﺸﺘﻤﺎﻧﯿﯽ‬

‫ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﺋﺎﻣﺎژەی ﺑەوە دەدا ﻛە‬ ‫ﮔﯚڕان ﺳەرەﺗﺎ ﭘێﯽ واﺑﻮو دەﺗﻮاﻧێﺖ‬ ‫ﺑﭽێﺘە ﺷــﻮێﻨﯽ ﯾەﻛێﺘــﯽ‪ ،‬ﺑە‪‬م‬ ‫دەرﻛەوت ﭘێﺸﺒﯿﻨﯿﯿەﻛﺎﻧﯿﺎن ﭼەﻧﺪ‬ ‫ھەڵە دەرﭼﻮون‪ .‬ﺋەو ﺑە“وﺷــە“ی‬ ‫ﮔــﻮت‪” ،‬ﺑەھــﯚی دەرﻛﺮدﻧﯿﺎن‬ ‫ﻟــە ﺣﻜﻮوﻣــەت و دوورﯾﯽ ﻛﺎك‬ ‫ﻧەوﺷﯿﺮوان‪ ،‬ﺋەو ﺣﺰﺑە ﻣﺖ ﺑﻮوە و‬ ‫ھﯿﭻ ﺟﻮوڵە و ﺑڕﯾﺎرێﻜﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ‬ ‫ﻧەﻣﺎوە‪“.‬‬

‫ﺑەھﯚی ﺋﺎڵﯚزﺑﻮون و ﻗﻮوڵﺒﻮوﻧەوەی‬ ‫ﻧﺎﻛﯚﻛﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ ﻧێﻮان ﺑﺰووﺗﻨەوەی‬ ‫ﮔــﯚڕان و ﭘﺎرﺗــﯽ دﯾﻤﻮﻛﺮاﺗــﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎن‪ ،‬ﻣﺎﻧﮕﯽ ‪10‬ـــﯽ ﺳﺎڵﯽ‬ ‫‪ 2015‬ﭘﺎرﺗﯽ‪ ،‬ﮔﯚڕاﻧﯽ ﻟە ﺣﻜﻮوﻣەت‬ ‫دوور ﺧﺴــﺘەوە و ڕێﮕﺮﯾﺸــﯽ ﻟە‬ ‫ﺳەرۆﻛﯽ ﭘەرﻟەﻣﺎن ﻛﺮد ﺑﭽێﺘەوە‬ ‫ھەوﻟێﺮ ﻛە ﻟە ﭘﺸــﻜﯽ ﮔﯚڕان ﺑﻮو‪،‬‬ ‫رای ﮔەﯾﺎﻧﺪ ﻛــە رێﻜﻜەوﺗﻨەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻟەﮔەڵ ﮔﯚڕان ھەڵﻮەﺷﺎﻧﺪووەﺗەوە‪.‬‬

‫ﻟەو وادەﯾەوە ﮔﯚڕان ﺑە ﺗەواوی ﻟە‬ ‫ﭘێﮕەی ﺳﯿﺎﺳــﯿﯽ و ﺣﻜﻮﻣڕاﻧﯿﺪا‬ ‫ﭘﺎﺷەﻛﺸەی ﻛﺮدووە‪.‬‬ ‫ﺷــﯚڕش ﺣەﺳــەن ﭼﺎودێــﺮی‬ ‫ﺳﯿﺎﺳــﯽ و ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎی زاﻧﻜﯚ‪،‬‬ ‫ﺑﺎﺳــﯽ ﻟەوە ﻛﺮد ﻛە ﺑﺰووﺗﻨەوەی‬ ‫ﮔــﯚڕان دووﭼــﺎری ﻣﺘﺒﻮوﻧــﯽ‬ ‫ﺳﯿﺎﺳــﯽ ﺑﻮوە و ﺑەھﯚی ﻧەﺑﻮوﻧﯽ‬ ‫ﺳەرﻛﺮدەﻛەﺷــﯿﺎﻧەوە ﻧﺎزاﻧــﻦ‬ ‫ﭼﯚن ھەﻧﮕﺎو ﺑﻨێﻦ‪ .‬ﺋەو ﭼﺎودێﺮە‬

‫ﺳﯿﺎﺳﯿﯿە ﺑﯚ ”وﺷە“ی ﺋﺎﺷﻜﺮا ﻛﺮد‪،‬‬ ‫”ﻧﺎڕەزاﯾەﺗﯿﯿەﻛــﯽ زۆر ﺑەراﻣﺒەر‬ ‫ﮔﯚڕان ھەﯾــە ﻟەوەی ﻛە ﻧﺎزاﻧﺮێﺖ‬ ‫ﺋەو ﺣﺰﺑە ﺧەرﯾﻜﯽ ﭼﯿﯿە‪ ،‬ﻧە ﻟەﻧﺎو‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣەﺗە ﻧە ﺋﯚﭘﯚزﺳــﯿﯚن‪ ،‬ﺑﯚﯾە‬ ‫ﭘێﺸــﺒﯿﻨﯽ دەﻛــەم ھەڵﺒﮋاردﻧﯽ‬ ‫داھﺎﺗــﻮو ﮔﯚڕان زۆر ﭘﺎﺷەﻛﺸــە‬ ‫ﺑﻜﺎت‪“.‬‬ ‫زﯾﺎﺗﺮ ﮔﻮﺗــﯽ‪” ،‬ﮔــﯚڕان ﺑەھﯚی‬ ‫دەرﻛﺮدﻧــﯽ ﻟــە ﺣﻜﻮوﻣەﺗــﺪا‬ ‫دووﭼﺎری ﺷــڵەژاوی و ﻣﺘﺒﻮوﻧﯽ‬ ‫ﺳﯿﺎﺳــﯽ ﺑﻮوە‪ ،‬ﺑﯚ دەرﭼﻮوﻧﯿﺸﯽ‬ ‫ﻟــەو ﺑﺎرودۆﺧــە ﭘێﻮﯾﺴــﺘﯽ ﺑە‬ ‫ڕێﻜﻜەوﺗﻨــﯽ ﺳﯿﺎﺳــﯽ و ﺑڕﯾﺎری‬ ‫ﺑﻮێﺮاﻧە ھەﯾە‪“.‬‬ ‫ﺑﺰووﺗﻨــەوەی ﮔﯚڕان ﻟــە ﻛﺎﺗﯽ‬ ‫ﺑﺎﻧﮕەﺷــەی ھەڵﺒﮋاردﻧــﺪا زۆر‬ ‫ﺑەڵێﻨﯽ وەك ”ﻧەھێﺸﺘﻨﯽ ﮔەﻧﺪەڵﯽ‬ ‫و ﺑﺎﺷﻜﺮدﻧﯽ ﺑﺎرودۆخ و ﮔﻮزەراﻧﯽ‬ ‫ﺧەڵﻚ و ﻣﻮوﭼــە و ﻛﺎرەﺑﺎ و ﺋﺎو و‬ ‫ﺋﺎراﻣﯽ و ھێﻨﺎﻧە دﯾﯽ دەﺳە‪‬ﺗێﻜﯽ‬ ‫دﯾﻤﻮﻛﺮات و دادوەری“ ﺑە ﺧەڵﻚ‬ ‫دا‪ ،‬ﺑە‪‬م وەك ﺷــﯚڕش ﺣەﺳەن‬ ‫ﺋﺎﻣﺎژەی ﺑــﯚ دەﻛﺎت‪” ،‬ﻧەك ﮔﯚڕان‬ ‫ﻧەﯾﺘﻮاﻧﯽ ﺋــەو ﺑەڵێﻨﺎﻧە ﺟێﺒەﺟێ‬ ‫ﺑــﻜﺎت‪ ،‬ﺑەڵﻜــﻮ ﺑﺎرودۆﺧەﻛﺎن ﻟە‬ ‫ھەﻣﻮو ڕووﯾەﻛەوە ﺧﺮاﭘﺘﺮ ﺑﻮون“‪.‬‬ ‫ﺑﯚ دەرﭼﻮوﻧﯽ ﻟە دۆﺧﯽ ﻣﺘﺒﻮوﻧﯽ‪،‬‬

‫ﮔﯚڕان ﻣﺎﻧﮕﯽ ﺋﺎﯾﺎری ﺳﺎڵﯽ ڕاﺑﺮدوو‬ ‫ڕێﻜﻜەوﺗﻨێﻜﯽ ﺳﯿﺎﺳــﯿﯽ ﻟەﮔەڵ‬ ‫ﯾەﻛێﺘﯿﺪا واژوو ﻛﺮد‪ ،‬ﺑە‪‬م دوای‬ ‫زﯾﺎﺗﺮ ﻟە ھەﺷــﺖ ﻣﺎﻧﮓ ﺑەﺳــەر‬ ‫ڕێﻜﻜەوﺗﻨەﻛەﯾﺎﻧــﺪا‪ ،‬ھﯿﭻ ﻛﺎم ﻟە‬ ‫ﺑەﻧﺪەﻛﺎﻧــﯽ ﺟێﺒەﺟــێ ﻧەﻛﺮاون‬ ‫و ﭘێﺸــﺒﯿﻨﯿﺶ ﻧﺎﻛﺮێــﺖ ﺋــەو‬ ‫ڕێﻜﻜەوﺗﻨــە ﺟێﺒەﺟــێ ﺑﻜﺮێﺖ‪،‬‬ ‫ھﺎوﻛﺎت ﻟە ﺋێﺴﺘەﺷــﺪا دەﻧﮕﯚی‬ ‫ﻧﺰﯾﻜﺒﻮوﻧــەوەی ﭘﺎرﺗﯽ و ﯾەﻛێﺘﯽ‬ ‫و ﺋەﻧﺠﺎﻣﺪاﻧــﯽ ڕێﻜﻜەوﺗﻨێﻜــﯽ‬ ‫ﻧﻮێ ھەﯾە ﻟــە ﻧێﻮاﻧﯿﺎﻧﺪا ﻛە وەك‬ ‫ﭼﺎودێﺮە ﺳﯿﺎﺳﯿﯿەﻛە دەڵێﺖ‪ ،‬ﺋەو‬ ‫ﻟێﻚ ﻧﺰﯾﻜﺒﻮوﻧەوەﯾــە ﮔﯚڕان زﯾﺎﺗﺮ‬ ‫دەﺧﺎﺗە دۆﺧﯽ ﻣﺘﺒﻮوﻧەوە‪.‬‬ ‫ھەرﭼــﯽ ﺑﺰووﺗﻨــەوەی ﮔﯚڕاﻧە‬ ‫دەڵێﻦ ﺋەوان ﺳﯿﺎﺳــەت ﺑە ﭘﻼن‬ ‫و ﺑەرﻧﺎﻣــە دەﻛــەن و ﻟەوﭘەڕی‬ ‫ﺑەھێــﺰی و زﯾﻨﺪوێﺘﯽ ﺧﯚﯾﺎﻧﺪان‪،‬‬ ‫ھەروەھﺎ ڕای دەﮔەﯾەﻧﻦ ﻛە ﺋەوان‬ ‫ﻟە ﺟﻮﻣﮕەی ھەﺳﺘﯿﺎردا ﻧەﺑﻮون ﺗﺎ‬ ‫ﺑەڵێﻨەﻛﺎﻧﯿﺎن ﺟێﺒەﺟێ ﺑﻜەن‪.‬‬ ‫ﻣﺤەﻣەد ﻋەﻟــﯽ ﺋەﻧﺪاﻣﯽ ﺟﭭﺎﺗﯽ‬ ‫ﻧﯿﺸﺘﻤﺎﻧﯽ ﮔﯚڕان ﺑە“وﺷە“ـــﯽ‬ ‫ڕاﮔەﯾﺎﻧــﺪ‪ ،‬وەك ﮔــﯚڕان ﺑەرﻧﺎﻣە‬ ‫و ﭘﻼﻧــﯽ ﺳﯿﺎﺳــﯿﯽ ﺧﯚﯾــﺎن‬ ‫ھەﯾــە و ڕەﺗﯽ ﻛــﺮدەوە ”ﮔﯚڕان‬ ‫دەﺳﺘەوەﺳــﺘﺎن ﺑێﺖ ﻟە ﺑەردەم‬

‫ڕووداوە ﺳﯿﺎﺳﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ ھەرێﻤﺪا“‪.‬‬ ‫ﻟەﺑــﺎرەی ﺟێﺒەﺟێﻨەﻛﺮدﻧــﯽ‬ ‫ﺑﺎﻧﮕەﺷەﻛﺎﻧﯿﺸﯿﺎن‪ ،‬ﻋەﻟﯽ ﮔﻮﺗﯽ‪،‬‬ ‫”ھەﻣﻮو ﺧەڵﻜﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن دەزاﻧﻦ‬ ‫ﮔــﯚڕان ھﺎﺗە ﻧــﺎو ﺣﻜﻮوﻣەﺗێﻜﯽ‬ ‫ﺋﯿﻔﻼﺳەوە‪ ،‬ھەروەھﺎ ﺋەو ﺟﻮﻣﮕە‬ ‫ھەﺳﺘﯿﺎراﻧەﺷــﯽ ﻟە ﺑەردەﺳــﺖ‬ ‫ﻧەﺑﻮو ﻛە ﭼﺎﻛﺴﺎزی ڕﯾﺸەﯾﯽ ﺗێﺪا‬ ‫ﺑﻜﺎت‪“.‬‬ ‫ﺑﺰووﺗﻨەوەی ﮔﯚڕان ﺳــﺎڵﯽ ‪2009‬‬ ‫ﻟەﺳــەر دەﺳــﺘﯽ ﻧەوﺷــﯿﺮوان‬ ‫ﻣﺴــﺘەﻓﺎ‪ ،‬ﺟێﮕــﺮی ﺋەوﻛﺎﺗــﯽ‬ ‫ﺳــﻜﺮﺗێﺮی ﮔﺸــﺘﯽ ﯾەﻛێﺘﯽ و‬ ‫ﭼەﻧــﺪ ﻣەﻛﺘــەب ﺳﯿﺎﺳــﯿﯽ و‬ ‫ﺳــەرﻛﺮداﯾەﺗﯿﯿەﻛﯽ ﺋــەو ﺣﺰﺑە‬ ‫داﻣــەزرا و ﻟــە ھەڵﺒﮋاردﻧەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺋەو ﺳــﺎڵەدا ﺑەﺷﺪارﯾﺎن ﻛﺮد و ‪25‬‬ ‫ﻛﻮرﺳــﯿﯽ ﭘەرﻟەﻣﺎﻧﯿﺎن ﺑەدەﺳﺖ‬ ‫ھێﻨﺎ‪ ،‬ﻟە ھەڵﺒﮋاردﻧەﻛﺎﻧﯽ ﺳــﺎڵﯽ‬ ‫‪2013‬ﺷﺪا ﺋەو ﺣﺰﺑە ‪ 24‬ﻛﻮرﺳﯿﯽ‬ ‫ﭘەرﻟەﻣﺎﻧــﯽ ھێﻨــﺎ و ﺑەﺷــﺪاری‬ ‫ﻛﺎﺑﯿﻨەی ھەﺷــﺘﯽ ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ‬ ‫ھەرێﻤﯽ ﻛﺮد‪ ،‬ﺑەھﯚی ﻧﺎﻛﯚﻛﯿﯿﺎن‬ ‫ﻟەﮔەڵ ﭘﺎرﺗﯽ‪ ،‬ﻛﯚﺗــﺎی ‪ 2015‬ﻟە‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣــەت دوور ﺧﺮاﻧەوە‪ .‬ﺑە‪‬م‬ ‫ﺗﺎ ﺋێﺴــﺘەﯾﺶ ﻧەﻛﺸــﺎوﻧەﺗەوە‬ ‫ﺑــە ﻓەرﻣــﯽ و داوا دەﻛــەن‬ ‫وەرﺑﮕﯿﺮێﻨەوە‪.‬‬


‫ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﯽ‬ ‫”ﺋەﮔەر ﻟێﺒﻮردﻧﯽ ﮔﺸــﺘﯽ دەرﺑﭽێﺖ‪ ،‬ﻻﻧﯽ ﻛەم ﭘێﻮﯾﺴــﺘە ﺑەھەﻣﺎھەﻧﮕﯽ ﻟەﮔەڵ ﻟﯿﮋﻧەی ﻣﺎﻓﯽ ﻣﺮۆڤ و ﻟﯿﮋﻧەی ﯾﺎﺳــﺎﯾﯽ‬ ‫ﻟە ﭘەرﻟەﻣﺎن و داواﻛﺎری ﮔﺸــﺘﯽ‪ ،‬ﻟﯿﺴﺘﯽ ﻧﺎوی ﺋەو ﺳــﺰادراواﻧە دﯾﺎری ﺑﻜﺮێﻦ ﻛە ﭘێﻮﯾﺴﺘە ﻟە ﺑڕﯾﺎرەﻛە ﺳﻮودﻣەﻧﺪ ﺑﻦ‪،‬‬ ‫ﻟەﻛﺎﺗێﻜﺪا ﺑڕﯾﺎرەﻛﺎﻧﯽ ﭘێﺸﻮو ﺗﺎﻛﻼﯾەﻧە ﺑﻮون و رەوﺷﺘﯽ ﮔﯿﺮاوان و ﻛەﺳﺎﯾەﺗﯿﯿﺎن رەﭼﺎو ﻧەﻛﺮاوە“‪.‬‬

‫وﺷە‪ /‬ﺳﯚران ‪-‬‬ ‫ﻣﻮرﺷﯿﺪ ﺑﺮادۆﺳﺘﯽ‬ ‫ﻟە ﻛﺎﺑﯿﻨەی ﺷەﺷەﻣﯽ ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ‬ ‫ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﺑڕﯾﺎر ﻟەﺳەر‬ ‫ﯾەﻛەﯾەﻛﯽ ﻛﺎرﮔێڕﯾﯽ ﺳەرﺑەﺧﯚ ﺑﯚ‬ ‫دەﭬەری ﺳﯚران درا‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺑڕﯾﺎرەﻛە‬ ‫ﺟێﺒەﺟــێ ﻧەﻛــﺮا‪ ،‬ﺑەرﭘﺮﺳــﺎﻧﯽ‬ ‫دەﭬەرەﻛە ﻟەو ﺑﺎوەڕەدان ﺳــﯚران‬ ‫ھەﻣﻮو ﻣەرﺟێﻜﯽ ﺗێﺪاﯾە ﺑﯚ ﺑﻮون‬ ‫ﺑە ﯾەﻛەﯾەﻛﯽ ﻛﺎرﮔێڕﯾﯽ ﺳەرﺑەﺧﯚ‬ ‫ﯾﺎن ﭘﺎرێﺰﮔﺎﯾەك‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺷــﺎرەزاﯾﺎن‬ ‫دووﭘــﺎت ﻟــەوە دەﻛەﻧــەوە ﻛە‬ ‫ﯾەﻛەی ﻛﺎرﮔێڕﯾﯽ ﺳەرﺑەﺧﯚ ھﯿﭻ‬ ‫ﺑﻨەﻣﺎﯾەﻛﯽ ﯾﺎﺳﺎﯾﯽ ﻧﯿﯿە و ﭘﺮﺳێﻜﯽ‬

‫ﺳﯿﺎﺳﯿﯿە‪.‬‬ ‫ﺳــﺎﻻر ﻗﺎدر ﺑەرﭘﺮﺳــﯽ ﻧﺎوەﻧﺪی‬ ‫ﺳﯚراﻧﯽ ﺣﺰﺑﯽ ﺷﯿﻮﻋﯿﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬ ‫ﺑﯚ ”وﺷــە“ ﺑﺎﺳــﯽ ﻟە ھەڵﻜﺸﺎﻧﯽ‬ ‫ﺑەردەواﻣﯽ ژﻣﺎرەی داﻧﯿﺸــﺘﻮواﻧﯽ‬ ‫ﺳــﯚران ﻛــﺮد‪ ،‬ﺑەﺗﺎﯾﺒــەت ﭘﺎش‬ ‫ﮔەڕاﻧــەوەی ﭘەﻧﺎﺑەراﻧــﯽ ﻛﻮرد ﻟە‬ ‫ﺋێﺮان و ﺋــﺎوارەﻛﺎن ﻟە ﻧﺎوﭼەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺗﺮی ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا‪.‬‬ ‫ﺋەو ﺑەرﭘﺮﺳــە ﺳﯿﺎﺳــﯿﯿە ﺋﺎﻣﺎژە‬ ‫ﺑــﯚ ﺋــەوە دەﻛﺎت ﻛــە ﺳــﯚران‬ ‫ھەرﺳێ ﺷــﺎرۆﻛەی ﻣێﺮﮔەﺳﯚر‪،‬‬ ‫رەواﻧﺪز و ﭼﯚﻣــﺎن ﻟەﺧﯚ دەﮔﺮێﺖ‬

‫و ھەڵﻜەوﺗەﯾەﻛــﯽ ﮔﺮﻧﮕــﯽ‬ ‫ﺟﯿﯚﮔﺮاﻓﯿﺸــﯽ ھەﯾــە‪ ،‬ﺋەوەش‬ ‫ﭘێﻮﯾﺴﺖ دەﻛﺎت وەك ﯾەﻛەﯾەﻛﯽ‬ ‫ﻛﺎرﮔێڕﯾــﯽ ﺳــەرﺑەﺧﯚ ﯾــﺎن‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎﯾەك ﺑڕﯾﺎری ﻟەﺳەر ﺑﺪرێﺖ‪.‬‬ ‫ﭘێﺸــﺘﺮ ﻟە ﺳــﻨﻮوری ﭘﺎرێﺰﮔﺎی‬ ‫ﺳــﻠێﻤﺎﻧﯽ ﭼەﻧــﺪ ﯾەﻛەﯾەﻛــﯽ‬ ‫ﻛﺎرﮔێڕﯾﯽ ﺳەرﺑەﺧﯚ وەك راﭘەڕﯾﻦ‬ ‫و ﮔەرﻣﯿﺎن ﺑڕﯾﺎرﯾﺎن ﻟەﺳەر دراوە‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م ﻟە ﺳﻨﻮوری ﭘﺎرێﺰﮔﺎی ھەوﻟێﺮ‬ ‫و دھــﯚك وێڕای ھەﺑﻮوﻧــﯽ ﺑڕﯾﺎر‬ ‫و ﺑەڵێــﻦ‪ ،‬ﺑە ﻛﺮدەﻧــﯽ ﺟێﺒەﺟێ‬ ‫ﻧەﻛﺮاون‪.‬ﻓەرﺣﺎن ﺟەوھەر ﺋەﻧﺪاﻣﯽ‬ ‫ﭘەرﻟەﻣﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﺑﯚ ”وﺷە“ی‬

‫روون ﻛــﺮدەوە‪ ،‬ﺋــەو ﺑڕﯾﺎراﻧەی‬ ‫ﻟــە ﻛﺎﺑﯿﻨــەی ﺷەﺷــەم ﻟەﻣەڕ‬ ‫دروﺳﺘﻜﺮدﻧﯽ ﯾەﻛەی ﻛﺎرﮔێڕﯾﯽ‬ ‫ﺳــەرﺑەﺧﯚ ﺑﯚ ﭼەﻧــﺪ ﻧﺎوﭼەﯾەك‬ ‫دەرﻛــﺮاون‪ ،‬ھﯿــﭻ ﺑﻨەﻣﺎﯾەﻛــﯽ‬ ‫ﯾﺎﺳﺎﯾﯽ و دەﺳﺘﻮورﯾﯿﺎن ﻧﯿﯿە‪.‬‬ ‫ﺋەو دەڵێ‪” ،‬ﺋــەو ﺑڕﯾﺎراﻧە ﺑڕﯾﺎری‬ ‫ﺳﯿﺎﺳــﯽ ﺑﻮون و ﺑــﯚ رازﯾﻜﺮدﻧﯽ‬ ‫ﺧەڵﻚ ﺑــﻮو‪ ،‬ﺋــەو ﻧﺎوﭼﺎﻧەش ﻟە‬ ‫ﺳﻨﻮوری ﺳــﻠێﻤﺎﻧﯽ ﻧﺎوﯾﺎن ﻧﺮاوە‬ ‫ﯾەﻛــەی ﻛﺎرﮔێڕﯾﯽ ﺳــەرﺑەﺧﯚ‪،‬‬ ‫ھﯿﭻ ﭘﺎڵﭙﺸــﺘﯿﯿەﻛﯽ ﯾﺎﺳــﺎﯾﯽ و‬ ‫دەﺳﺘﻮورﯾﯿﺎن ﻧﯿﯿە“‪.‬‬ ‫زﯾﺎﺗﺮ دەڵێ‪” ،‬ﺑەھەﺳــﺘﻜﺮدن ﺑەو‬

‫راﺳﺘﯿﯿەی ﻛە ﯾەﻛەی ﻛﺎرﮔێڕﯾﯽ‬ ‫ﺳــەرﺑەﺧﯚ ھﯿﭻ ﭘﺎڵﭙﺸــﺘﯿﯿەﻛﯽ‬ ‫ﯾﺎﺳــﺎﯾﯽ ﻧﯿﯿە‪ ،‬ﺋێﻤە ھەر ﺋەوﻛﺎت‬ ‫داواﻣــﺎن ﻟــە ﭘەرﻟەﻣــﺎن ﻛﺮد ﻛە‬ ‫ﺳــﯚران ﺑﻜﺮێﺘە ﭘﺎرێﺰﮔﺎﯾەك‪ ،‬ﭘﺎش‬ ‫ﺋێﻤــە ھەرﯾەك ﻟە ﺷــﺎرۆﻛەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻛﯚﯾــە‪ ،‬راﻧﯿە‪ ،‬ﮔەرﻣﯿــﺎن و ﺋﺎﻛﺮێ‬ ‫ھەﻣــﺎن داواﯾﺎن ﻛــﺮد‪ ،‬ﻟەﺑەرﺋەوە‬ ‫داواﻛەی ﺳﯚراﻧﯿﺶ راﮔﯿﺮا“‪.‬‬ ‫ﺟەوھــەر ﮔەﺷــﺒﯿﻨە ﺑــەوەی‬ ‫ﻟــە داھﺎﺗــﻮودا ﺳــﯚران ﺑﻜﺮێﺘە‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎﯾەك و دەڵێ‪” ،‬ﺋەوە ﻣﺎﻓێﻜﯽ‬ ‫ﺋﺎﺳﺎﯾﯽ و ﯾﺎﺳﺎﯾﯿﯿە‪ ،‬زﯾﺎﺗﺮ ﻟە ھەﻣﻮو‬ ‫ﺷــﻮێﻨەﻛﺎﻧﯽ ﺗﺮ دەﭬەری ﺳﯚران‬ ‫ﻣەرﺟﯽ ﺑە ﭘﺎرێﺰﮔﺎﺑﻮوﻧﯽ ھەﯾە“‪.‬‬ ‫دەﭬەری ﺳﯚران ﺳﻨﻮورەﻛﺎﻧﯽ ﺋێﺮان‬ ‫و ﺗﻮرﻛﯿــﺎ ﭘێﻚ دێﻨێــﺖ‪ ،‬ﺋەوەش‬ ‫ﺳــﺘﺮاﺗﯿﮋێﻜﯽ ﭘێ دەﺑەﺧﺸــێﺖ‪،‬‬ ‫ﺟﮕەﻟــەوەی ﻟەرووی ﻣــەودای‬ ‫ﺟﯿﯚﮔﺮاﻓﯿﯿــەوە ﺷــﺎرۆﻛە و‬ ‫ﺷﺎرەدێﯿەﻛﺎﻧﯽ دەﭬەری ﺳﯚران ﻟە‬ ‫ﻧﺎوەﻧــﺪی ھەوﻟێﺮ دوورن‪ ،‬ﺋەوەش‬ ‫دەﺧﻮازێﺖ ﺳــەرﺑەﺧﯚﯾﯿﯿەﻛﯽ ﻟە‬ ‫ﺑەڕێﻮەﺑﺮدن ھەﺑێﺖ‪.‬‬ ‫وەك ﻛﺮﻣﺎﻧــﺞ ﻋﯿــﺰەت ﻗﺎﯾﻤﻘﺎﻣﯽ‬ ‫ﺳﯚران ﺑە ”وﺷــە“ دەڵێ‪” ،‬ﺳﯚران‬ ‫ھەﻣﻮو ﻣەرﺟەﻛﺎﻧﯽ ﺑﻮوﻧە ﭘﺎرێﺰﮔﺎی‬ ‫ﺗێﺪاﯾــە‪ ،‬ﻟــە رووی ﺳــﻨﻮوری‬ ‫ﺟﯿﯚﮔﺮاﻓﯽ‪ ،‬رێﮋەی داﻧﯿﺸــﺘﻮوان‪،‬‬ ‫ﭘەﯾﻜەری ﻛﺎرﮔێڕی و ‪ ..‬ھﺘﺪ“‪.‬‬ ‫ﺋەو دەڵــێ‪” ،‬ھەﻣﻮو ﭘێــﻮەرەﻛﺎن‬ ‫ﺑﯚ ﺑــﻮون ﺑــە ﭘﺎرێﺰﮔﺎ ﺋﺎﻣــﺎدەن‪،‬‬

‫ﺑە‪‬م ﺋێﻤە ﺋەﻣﺠــﺎرە دەﻣﺎﻧەوێﺖ‬ ‫ﭘﺎڵﭙﺸــﺘﯿﯿەﻛﯽ ﯾﺎﺳــﺎﯾﯽ ﺑەھێﺰ‬ ‫ھەﺑێﺖ‪ ،‬ھەروەھﺎ ﻟــە ﭘەرﻟەﻣﺎﻧﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﭘێﻮەرێﻚ داﺑﻨﺮێﺖ ﺑﯚ‬ ‫رێﻜﺨﺴــﺘﻨەوەی ﻛﺎرﮔێڕﯾﯿەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‪ ،‬ﺋــەو ﻛﺎﺗە‬ ‫ﺋێﻤە ﺑە ﺷــێﻮەﯾەﻛﯽ ﯾﺎﺳــﺎﯾﯽ و‬ ‫دروﺳــﺖ ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ﺧﯚﻣﺎن ﺗێ‬ ‫ﺑﮕەﯾەﻧﯿﻦ ﻛە ﺳــﯚران ﺋﺎﻣﺎدەی ﺑە‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎﺑﻮوﻧە“‪.‬‬ ‫ﻋﯿﺰەت زﯾﺎﺗﺮ دەڵێ‪” ،‬ﺋێﺴــﺘە وای‬ ‫ﻟــێ ھﺎﺗﻮوە ھﺎوو‪‬ﺗــﯽ و ﺧەڵﻜﯽ‬ ‫ھەر ﺷﺎرێﻚ‪ ،‬ﺑﮕﺮە ﺗﺎ ﮔەڕەﻛێﻜﯿﺶ‬ ‫ھەڵﺪەﺳﺘﻦ داوای ﺑە ﭘﺎرێﺰﮔﺎﺑﻮون‬ ‫دەﻛەن‪ ،‬ﺋەوەش ﻣەﺗﺮﺳــﯿﯿەﻛﯽ‬ ‫ﮔەورەﯾە ﻟەﺳەر ﻛﻮردﺳﺘﺎن“‪.‬‬

‫ﻋﻮﺳــﻤﺎﻧﯿﯿەﻛﺎﻧەوە ﻟەﻧــﺎو ﺑﺮاوە‪.‬‬ ‫ﺷﺎری ﺳﯚران دەرەﻧﺠﺎﻣﯽ ﺳﯿﺎﺳەﺗە‬ ‫ﺷﯚﭬێﻨﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ﺑەﻋﺴﯽ‬ ‫ﻋێــﺮاق دروﺳــﺘﯽ ﻛــﺮد ﺑەھﯚی‬ ‫راﮔﻮاﺳــﺘﻨﯽ ﮔﻮﻧﺪەﻛﺎﻧﯽ ﻧﺎوﭼەﻛە‬ ‫و ﻛﯚﻛﺮدﻧەوەﯾەﯾــﺎن ﻟە ﻛﯚﻣەڵﮕە‬ ‫ﮔەﻣﺎرۆ دراوەﻛﺎﻧﺪا‪ ،‬ﺳــﺎڵﯽ‪1980‬‬ ‫ﻛﺮاوە ﺑە ﺷﺎرۆﻛە‪.‬‬ ‫ژﻣﺎرەی داﻧﯿﺸــﺘﻮواﻧﯽ ﺳــﯚران ﺗﺎ‬ ‫ﺳــﺎڵﯽ‪ 1991‬ﺗەﻧﯿﺎ ﭘێﻨــﺞ ھەزار‬ ‫ﻛەس ﺑﻮوە‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺋێﺴــﺘە ﺑەﭘێﯽ‬ ‫ﺋﺎﻣﺎرە ﻧﺎڕەﺳﻤﯿﯿەﻛﺎن‪ ،‬ﻧﺰﯾﻚ ﻟە ‪200‬‬ ‫ھەزار ﻛەﺳــە‪ .‬ھەرﺳێ ﺷﺎرەدێﯽ‬ ‫دﯾﺎﻧــﺎ و ﺳــﯿﺪەﻛﺎن و ﺧەﻟﯿﻔــﺎن‬ ‫ﻟەﺧﯚ دەﮔﺮێﺖ‪ ،‬ﺳﯚران ﺳەﻧﺘەری‬ ‫ﻛﺎرﮔێڕی ھەرﺳــێ ﺷــﺎرۆﻛەی‬

‫ﻛﺮﻣﺎﻧﺞ ﻋﺰەت‪:‬‬

‫وای ﻟێ ھﺎﺗﻮوە ھﺎوو‪‬ﺗﯽ و ﺧەڵﻜﯽ‬ ‫ھەر ﺷﺎرێﻚ‪ ،‬ﺑﮕﺮە ﺗﺎ ﮔەڕەﻛێﻜﯿﺶ‬ ‫ھەڵﺪەﺳﺘﻦ داوای ﺑە ﭘﺎرێﺰﮔﺎﺑﻮون‬ ‫دەﻛەن‬ ‫ﻧﺎوی ﺳﯚران ﻟە ﻣﯿﺮﻧﺸﯿﻨﯽ ﺳﯚراﻧەوە‬ ‫ھﺎﺗﻮوە‪ ،‬ﻟە ﺳــﺎڵەﻛﺎﻧﯽ ‪ 1830‬ﻣﯿﺮ‬ ‫ﻣﺤەﻣەد ﯾﺎن ﭘﺎﺷﺎ ﻛﯚرە ﺣﻜﻮﻣڕاﻧﯽ‬ ‫ﻣﯿﺮﻧﺸــﯿﻨەﻛە ﺗﯚﭘﺨﺎﻧە و ﺳﻜەی‬ ‫ﭘﺎرەی ﻟــێ داوە و ﭘﺎﯾﺘەﺧﺘەﻛەی‬ ‫ﺷﺎری ڕواﻧﺪز ﺑﻮوە‪ ،‬ﺑە‪‬م ﻟەﻻﯾەن‬

‫رواﻧــﺪز و ﻣێﺮﮔەﺳــﯚر و ﭼﯚﻣﺎن‬ ‫ﭘێﻚ دێﻨێــﺖ‪ ،‬ﻛەوﺗﻮوەﺗە ﺳــەر‬ ‫ﺳــﻨﻮوری و‪‬ﺗﺎﻧﯽ ﺗﻮرﻛﯿﺎ و ﺋێﺮان‬ ‫و ﺑــە دوورﯾﯽ ‪115‬ﻛﻢ ﻟە ﺑەﺷــﯽ‬ ‫ﺑﺎﻛﻮری رۆژھە‪‬ﺗﯽ ﺷﺎری ھەوﻟێﺮ‬ ‫ھەڵﻜەوﺗﻮوە ‪.‬‬

‫ﻟێﺒﻮردﻧﯽ ﮔﺸﺘﯽ ﭘﺸﺘﯽ ﻟە ﭼﺎﻛﺴﺎزﯾﯿەﻛﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﻛﺮدووە‬ ‫وﺷە‪ /‬ھەوﻟێﺮ‪ -‬ھێﻤﻦ رەﻓﯿﻖ‬ ‫ﭘێﻨــﺞ ﺳــﺎڵ ﺑەﺳــەر دواﯾﯿﻦ‬ ‫ﻟێﺒﻮردﻧﯽ ﮔﺸــﺘﯽ ﺑﯚ ﮔﯿﺮاواﻧﯽ‬ ‫ﭼﺎﻛﺴــﺎزﯾﯿەﻛﺎﻧﯽ ھەرێﻤــﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﺗێﭙــەڕ دەﺑێــﺖ‪،‬‬ ‫ﺳەرەڕای ﺋەوەی ﻟە ﭘێﻨﺞ ﺳﺎڵﯽ‬ ‫راﺑــﺮدوودا ھﯿــﭻ ﻟێﺒﻮردﻧێﻜﯽ‬ ‫ﮔﺸــﺘﯽ دەرﻧەﭼــﻮوە‪ ،‬ﺋێﺴــﺘە‬ ‫ﺑەﺷێﻚ ﻟە ﯾﺎﺳﺎﻧﺎس و ﺷﺎرەزاﯾﺎن‬ ‫دووﭘــﺎت ﻟە ﭘێﻮﯾﺴــﺘﯽ ﺑڕﯾﺎری‬ ‫ﻟێﺒﻮردﻧﯽ ﮔﺸــﺘﯽ دەﻛەﻧەوە و‬ ‫ﺑەﺷێﻜﯽ ﺗﺮ رەﺗﯽ دەﻛەﻧەوە‪ ،‬ﺑەو‬ ‫ﺣﺎڵەﺷەوە ﺑەﺑێ ﻛﺎراﻛﺮدﻧەوەی‬ ‫ﭘەرﻟەﻣﺎن ﻧﺎﺗﻮاﻧﺮێﺖ ﯾﺎﺳﺎﯾەك ﺑﯚ‬ ‫ﻟێﺒﻮردﻧﯽ ﮔﺸﺘﯽ دەرﺑﻜﺮێﺖ‪.‬‬ ‫رەﻣــﺰی ﻛەرﯾــﻢ ﺑەڕێﻮەﺑەری‬ ‫ﻛﺎروﺑــﺎری ﯾﺎﺳــﺎﯾﯽ ﻟــە‬ ‫ﺑەڕێﻮەﺑەراﯾەﺗــﯽ ﮔﺸــﺘﯿﯽ‬ ‫ﭼﺎﻛﺴﺎزی ﻛﯚﻣە‪‬ﯾەﺗﯽ ھەرێﻤﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﺑﯚ ”وﺷە“ی روون‬ ‫ﻛﺮدەوە‪” ،‬ﺋێﺴــﺘە ﻧﺰﯾﻜەی ﭼﻮار‬ ‫ھەزار ﮔﯿﺮاو ﻟە ﭼﺎﻛﺴﺎزﯾﯿەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﮔەوران ھەن‪ ،‬ﺑەﺷێﻜﯽ زۆرﯾﺎن‬ ‫دۆﺳــﯿەﻛﺎﻧﯿﺎن ﻛێﺸــەی ﺗێﺪا‬ ‫ﻧەﻣﺎوە و ﺋەﮔەر ﺑڕﯾﺎری ﻟێﺒﻮردﻧﯽ‬ ‫ﮔﺸﺘﯽ ﺑﺪرێﺖ‪ ،‬ﺋﺎزاد دەﻛﺮێﻦ“‪.‬‬ ‫ﻟێﺒﻮردﻧﯽ ﮔﺸــﺘﯽ ﭘێﻮﯾﺴــﺘﯽ‬ ‫ﺑــە دەرﻛﺮدﻧــﯽ ﯾﺎﺳــﺎﯾەك ﻟە‬ ‫ﭘەرﻟەﻣﺎﻧــﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ھەﯾە‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م ﺋێﺴــﺘە ﭘەرﻟەﻣــﺎن ﻟەﻛﺎر‬ ‫ﺧــﺮاوە و ﺋــەوەش وا دەﻛﺎت‬ ‫ﻧەﺗﻮاﻧــﺮێ ﯾﺎﺳــﺎی ﻟێﺒﻮردﻧــﯽ‬ ‫ﮔﺸــﺘﯽ دەرﺑﻜﺮێﺖ‪ ،‬ﺳەرەڕای‬ ‫ﺋەوەی ﻟە ﺳــﺎڵﯽ ‪2014‬دا‪ ،‬دوو‬

‫رەﻣﺰی ﻛەرﯾﻢ‪:‬‬

‫ﺋێﺴﺘە ﻧﺰﯾﻜەی ﭼﻮار ھەزار ﮔﯿﺮاو‬ ‫ﻟە ﭼﺎﻛﺴﺎزﯾﯿەﻛﺎﻧﯽ ﮔەوران ھەن‪،‬‬ ‫ﺑەﺷێﻜﯽ زۆرﯾﺎن دۆﺳــﯿەﻛﺎﻧﯿﺎن‬ ‫ﻛێﺸەی ﺗێﺪا ﻧەﻣﺎوە‬ ‫ﭘڕۆژەﯾﺎﺳــﺎی ﻟێﺒﻮردﻧﯽ ﮔﺸﺘﯽ‬ ‫ﻟەﻻﯾــەن ژﻣــﺎرەی ﯾﺎﺳــﺎﯾﯽ‬ ‫ﭘەرﻟەﻣﺎﻧﺘﺎراﻧەوە ﭘێﺸــﻜێﺶ ﺑە‬ ‫ﺳــەرۆﻛﺎﯾەﺗﯽ ﭘەرﻟەﻣﺎن ﻛﺮان‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م ﺳــەرۆﻛﺎﯾەﺗﯽ ﭘەرﻟەﻣﺎن‬ ‫ﭘڕۆژەﻛﺎﻧﯽ ﻧەﺧﺴــﺘە ﻛﺎرﻧﺎﻣەی‬ ‫داﻧﯿﺸﺘﻨەﻛﺎﻧﯽ ﭘەرﻟەﻣﺎﻧەوە‪.‬‬ ‫ﺷﻮان ﺳﺎﺑﯿﺮ ﮔەردی ﻟێﻜﯚڵەری‬ ‫دادی و ﭼﺎﻻﻛــﯽ ﻣەدەﻧــﯽ ﺑﯚ‬ ‫”وﺷە“ ﺋﺎﻣﺎژەی ﺑەوە دا‪” ،‬ﺑڕﯾﺎری‬ ‫ﻟێﺒﻮردﻧــﯽ ﮔﺸــﺘﯽ و ﺗﺎﯾﺒەت‬ ‫دەﺳــﺘێﻮەرداﻧێﻜﯽ ﮔەورەﯾە ﻟە‬ ‫دەﺳە‪‬ﺗﯽ دادوەری و ﻛﺎروﺑﺎری‬ ‫دادﮔەری ﻟە ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە‬ ‫دادوەر ﺑــە ﭼەﻧﺪان داﻧﯿﺸــﺘﻦ‬ ‫ﺳــﺰاﯾەك ﺑەﺳــەر ﺗﺎواﻧﺒــﺎردا‬ ‫دەﺳەﭘێﻨێﺖ‪ ،‬ﻟەﻧﺎﻛﺎو ﺋەو ﺗﺎواﻧﺒﺎرە‬ ‫ﺑە ﺑڕﯾﺎری ﻟێﺒﻮردﻧﯽ ﮔﺸﺘﯽ ﯾﺎن‬ ‫ﺗﺎﯾﺒەت ﺋــﺎزاد دەﻛﺮێﺖ‪ ،‬ﺑەوەش‬ ‫ﺋﺎﺳﺎﯾﺸﯽ ﻛﯚﻣە‪‬ﯾەﺗﯽ دەﺧﺮێﺘە‬ ‫ﻣەﺗﺮﺳــﯿﯿەوە‪ ،‬ﻧﻤﻮﻧــەش زۆرە‬ ‫ﻟەواﻧەی ﺑە ﻟێﺒﻮردن ﺋﺎزاد ﻛﺮان و‬ ‫دواﺗﺮ ﺗﺎواﻧﯽ ﮔەورەﺗﺮﯾﺎن ﺋەﻧﺠﺎم‬ ‫دا“‪.‬‬ ‫ﺳﺎڵﯽ ‪ 2012‬ﺑە ﯾﺎﺳﺎی ژﻣﺎرە )‪(2‬ی‬ ‫ﭘەرﻟەﻣﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﻟێﺒﻮردﻧﯽ‬

‫ﮔﺸﺘﯽ ﺑﯚ ﺣﻮﻛﻤﺪراوان دەرﭼﻮو‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م ﯾﺎﺳــﺎﻛە ﭼەﻧﺪ ﺗﺎواﻧﺒﺎرێﻚ‬ ‫ﻧﺎﮔﺮێﺘەوە‪ ،‬وەك ﺗﺎواﻧﯽ ﻛﻮﺷــﺘﻦ‬ ‫ﺑەﺑﯿﺎﻧــﻮوی ﺋﺎﺑڕوو ﺳــڕﯾﻨەوە‪،‬‬ ‫ﻣــﺎدە ھﯚﺷــﺒەرەﻛﺎن‪ ،‬زﯾﻨــﺎی‬ ‫ﻣەﺣﺮەم‪ ،‬دەﺳﺘﺪرێﮋی ﺳێﻜﺴﯽ‬ ‫و ﻧێﺮﺑــﺎزی و ھەﺗﻜﻜﺮدﻧــﯽ‬ ‫ﻧﺎﻣــﻮوس‪ ،‬ﺑەرﺗﯿــﻞ و دزﯾﻨــﯽ‬ ‫ﺳﺎﻣﺎﻧﯽ ﮔﺸــﺘﯽ‪ ،‬ﺳﺎﺧﺘەﻛﺮدﻧﯽ‬ ‫دراو و ﻛﺎﻏەزی ﭘﺎرە‪ ،‬ﺑﺎزرﮔﺎﻧﯽ ﺑە‬ ‫ﻣﺎدە ھﯚﺷﺒەرەﻛﺎن‪ ،‬ﺑﺎزرﮔﺎﻧﯽ ﺑە‬ ‫دەرﻣﺎن و ﺧﯚراﻛﯽ ﺑەﺳەرﭼﻮو‪،‬‬ ‫ﻟەﭘــﺎڵ ﺗﺎواﻧەﻛﺎﻧــﯽ ﭘێﻮەﺳــﺖ‬ ‫ﺑە ﺋﺎﺳﺎﯾﺸــﯽ ﻧﺎوﺧــﯚ و دەرەوە‬ ‫و ﺗﺎواﻧەﻛﺎﻧــﯽ ﭘێﻮەﺳــﺖ ﺑــە‬ ‫ﭘﺎراﺳﺘﻨﯽ ﺑﯿﺎﻧﯿﯿەﻛﺎن و ﺋەواﻧەی‬ ‫ﻟەﮔــەڵ رێﻜﺨــﺮاوە ﻣﺮۆﯾــﯽ و‬ ‫ﻧێﻮدەوڵەﺗﯿﯿەﻛﺎن ﻟە ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا‬ ‫ﻛﺎر دەﻛەن‪.‬‬ ‫ﮔەردی وەك ﻣﺎﻓﭙەروەرێﻚ دژی‬ ‫ﺑڕﯾــﺎری ﻟێﺒﻮردﻧــﯽ ﮔﺸــﺘﯽ و‬ ‫ﺗﺎﯾﺒەﺗە‪ ،‬ﺋــەوەش ﺑﯿﺮ دێﻨێﺘەوە‬ ‫ﻛە ﺳــﺎڵﯽ ‪ 2015‬ﻟــە ﻛﯚﻧﮕﺮەی‬ ‫ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧــﯽ دادوەری ﻟــە‬ ‫ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﺪا‪ ،‬ﺑەﻛﯚی‬ ‫دەﻧﮕــﯽ ﺑەﺷــﺪارﺑﻮوان ﻛــە ﻟە‬

‫ﻣﺤەﻣەد ﮔﯚﻣەﺷﯿﻨﯽ‪:‬‬ ‫دادوەران و ﺷﺎرەزاﯾﺎﻧﯽ ﯾﺎﺳﺎﯾﯽ‬ ‫ﭘێﻚ ھﺎﺗﺒﻮون‪ ،‬ﺑڕﯾﺎری ﻟێﺒﻮردﻧﯽ‬ ‫ﮔﺸﺘﯽ و ﺗﺎﯾﺒەت رەت ﻛﺮاﯾەوە‪.‬‬ ‫ﮔــەردی ﭘێــﯽ واﯾــە‪” ،‬ﺋەﮔەر‬ ‫ﻟێﺒﻮردﻧﯽ ﮔﺸﺘﯽ دەرﺑﭽێﺖ‪ ،‬ﻻﻧﯽ‬ ‫ﻛــەم ﭘێﻮﯾﺴــﺘە ﺑەھەﻣﺎھەﻧﮕﯽ‬ ‫ﻟەﮔەڵ ﻟﯿﮋﻧــەی ﻣﺎﻓﯽ ﻣﺮۆڤ و‬ ‫ﻟﯿﮋﻧەی ﯾﺎﺳــﺎﯾﯽ ﻟە ﭘەرﻟەﻣﺎن و‬ ‫داواﻛﺎری ﮔﺸﺘﯽ‪ ،‬ﻟﯿﺴﺘﯽ ﻧﺎوی‬ ‫ﺋەو ﺳﺰادراواﻧە دﯾﺎری ﺑﻜﺮێﻦ ﻛە‬ ‫ﭘێﻮﯾﺴﺘە ﻟە ﺑڕﯾﺎرەﻛە ﺳﻮودﻣەﻧﺪ‬

‫رەﺧﻨــە و ﺗێﺒﯿﻨــﯽ زۆر ﻟەﺳــەر‬ ‫ﺑڕﯾﺎرەﻛﺎﻧــﯽ ﻟێﺒﻮردﻧﯽ ﮔﺸــﺘﯽ و‬ ‫ﺗﺎﯾﺒەت ھەﯾە‪ ،‬دەﺑێﺖ ﺟﺎرێﻜﯽ ﺗﺮ‬ ‫ﺧﻮێﻨﺪﻧەوەی وردی ﺑﯚ ﺑﻜﺮێﺘەوە‬ ‫ﺑــﻦ‪ ،‬ﻟەﻛﺎﺗێﻜــﺪا ﺑڕﯾﺎرەﻛﺎﻧــﯽ‬ ‫ﭘێﺸــﻮو رەوﺷــﺘﯽ ﮔﯿــﺮاوان و‬ ‫ﻛەﺳﺎﯾەﺗﯿﯿﺎن رەﭼﺎو ﻧەﻛﺮاوە“‪.‬‬ ‫دەﺳــﺘەی ﺳــەرﺑەﺧﯚﯾﯽ ﻣﺎﻓﯽ‬

‫ﻣﺮۆڤ ﻟە ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‬ ‫ﺑەھەﻣﺎن ﺷــێﻮە ﺗێﺒﯿﻨﯽ ﻟەﺳەر‬ ‫ﺑڕﯾﺎرەﻛﺎﻧــﯽ ﻟێﺒﻮردﻧﯽ ﮔﺸــﺘﯽ‬ ‫ھەﯾە‪.‬‬

‫ﻣﺤەﻣەد ﮔﯚﻣەﺷﯿﻨﯽ ﮔﻮﺗەﺑێﮋی‬ ‫دەﺳــﺘەﻛە ﺑە ”وﺷــە“ دەڵێ‪،‬‬ ‫”رەﺧﻨە و ﺗێﺒﯿﻨﯽ زۆر ﻟەﺳــەر‬ ‫ﺑڕﯾﺎرەﻛﺎﻧﯽ ﻟێﺒﻮردﻧﯽ ﮔﺸــﺘﯽ و‬ ‫ﺗﺎﯾﺒەت ھەﯾــە‪ ،‬دەﺑێﺖ ﺟﺎرێﻜﯽ‬ ‫ﺗــﺮ ﺧﻮێﻨﺪﻧــەوەی وردی ﺑــﯚ‬ ‫ﺑﻜﺮێﺘەوە“‪.‬‬ ‫ﻟێﺒﻮردﻧﯽ ﮔﺸــﺘﯽ ﻟە دەﺳە‪‬ﺗﯽ‬ ‫ﭘەرﻟەﻣــﺎن و ﻟێﺒﻮردﻧﯽ ﺗﺎﯾﺒەت‬ ‫ﺑەﭘێــﯽ ﯾﺎﺳــﺎ ﻟە دەﺳــە‪‬ﺗﯽ‬ ‫ﺳەرۆﻛﯽ ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧە‪.‬‬

‫ژﻣﺎرە )‪ ، (174‬ﭼﻮارﺷەم‪2017/ 2/ 8 ،‬‬

‫ﺳﯚران ﺧﯚی ﺑﯚ ﺑﻮون ﺑە ﭘﺎرێﺰﮔﺎ ﺋﺎﻣﺎدە دەﻛﺎت‬

‫ھەﻓﺘەﻧﺎﻣەﯾەﻛﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ ﮔﺸﺘﯿﯿە‬

‫‪7‬‬


‫ﺧﺎوەن زەوﯾﯿەﻛﺎﻧﯽ ﭘڕۆژەی‬ ‫ﻛەﻻری ﻧﻮێ ﻗەرەﺑﻮو‬ ‫ﻧەﻛﺮاوﻧەﺗەوە‬

‫ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﯽ‬ ‫ھەﻓﺘەﻧﺎﻣەﯾەﻛﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ ﮔﺸﺘﯿﯿە‬

‫‪8‬‬

‫ژﻣﺎرە )‪ ، (174‬ﭼﻮارﺷەم‪2017/ 2/ 8 ،‬‬

‫وﺷە‪ /‬ﮔەرﻣﯿﺎن‪-‬‬ ‫ﺳەﺑﺮی ھﯚرﯾﻨﯽ‬ ‫ﭘــﺎش ﺗێﭙەڕﺑﻮوﻧﯽ ﭘێﻨﺞ ﺳــﺎڵ‬ ‫ﺑەﺳــەر ﺑەﻛﺎرھێﻨﺎﻧﯽ ﺑەﺷــێﻚ‬ ‫ﻟە زەوﯾﯿــە ﻛﺸــﺘﻮﻛﺎڵﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﮔەرﻣﯿــﺎن ﺑــﯚ ﭘــڕۆژەی‬ ‫ﻧﯿﺸــﺘەﺟێﺒﻮوﻧﯽ ﻛەﻻری ﻧﻮێ‪،‬‬ ‫ﺗﺎ ﺋێﺴــﺘە ﺧــﺎوەن زەوﯾﯿەﻛﺎن‬ ‫ﻗەرەﺑﻮو ﻧەﻛﺮاوﻧەﺗەوە‪ ،‬ﺑەرﭘﺮﺳﺎﻧﯽ‬ ‫ﺳــﻨﻮورەﻛە دووﭘﺎﺗﯽ دەﻛەﻧەوە‪،‬‬ ‫ﻟە ﺳــەرەﺗﺎدا ﺑە ھــەر ھﯚﻛﺎرێﻚ‬

‫ﺑێــﺖ ﻗەرەﺑﻮوﻛﺮدﻧــەوە ﻧەﺑﻮوە‬ ‫و ﺋێﺴــﺘەﯾﺶ ﺗەﻧﮕﮋەی داراﯾﯽ‬ ‫ﺑەرۆﻛــﯽ ﺣﻜﻮوﻣەﺗــﯽ ﮔﺮﺗﻮوە‪،‬‬ ‫ﻗەرەﺑﻮوﻛﺮدﻧەوە ﺋەﺳﺘەﻣە‪.‬‬ ‫ﺋەﺣﻤەد ﻣﺤەﻣەد ﺳەﻋﯿﺪ ﯾەﻛێﻚ‬ ‫ﻟە ﻧﻮێﻨەراﻧﯽ ﺟﻮوﺗﯿﺎراﻧﯽ ﻛەﻻری‬ ‫ﻛﯚن‪ ،‬ﺑە“وﺷــە“ی راﮔەﯾﺎﻧﺪ ﻛە‬ ‫ﭘێﻨﺞ ﺳﺎڵ ﺑەﺳــەر ﺑەﻛﺎرھێﻨﺎﻧﯽ‬ ‫زەوﯾﯿەﻛﺎﻧﯿﺎن ﺑﯚ دروﺳــﺘﻜﺮدﻧﯽ‬ ‫ﭘڕۆژەی ﻧﯿﺸﺘەﺟێﺒﻮوﻧﯽ ﻛەﻻری‬ ‫ﻧﻮێ ﺗێﭙەڕ دەﺑێﺖ‪ ،‬ﺗﺎ ﺋێﺴــﺘەش‬

‫ﻗەرەﺑﻮو ﻧەﻛﺮاوﻧەﺗــەوە‪ .‬رووﻧﯽ‬ ‫ﻛﺮدەوە ”رووﺑەری زەوﯾﯿەﻛﺎن ‪15‬‬ ‫دۆﻧﻤە و ﻟەﻻﯾەن ‪ 11‬ﺟﻮوﺗﯿﺎرەوە‬ ‫ﺧﺎوەﻧﺪارێﺘﯽ دەﻛﺮێﺖ“‪.‬‬ ‫ﺋــەو دەڵــێ‪” ،‬ﺑەﺑــێ ھﯿــﭻ‬ ‫ﭘــﺮس و ﺋﺎﮔەدارﻛﺮدﻧەوەﯾــەك‬ ‫زەوﯾﯿەﻛﺎﻧﻤــﺎن ﺑــە ﺑەڵێﻨﺪەرێﻚ‬ ‫دراوە‪ ،‬ﭼەﻧــﺪان ﺟــﺎر ﻟــە‬ ‫ﯾەﻛــەی ﻛﺎرﮔێڕﯾــﯽ ﮔەرﻣﯿﺎن‬ ‫ﺑەدواداﭼﻮوﻧﻤــﺎن ﻛــﺮدووە‬ ‫و ﺑەڵﮕەﻛﺎﻧــﯽ ﺧﺎوەﻧﺪارێﺘــﯽ‬ ‫زەوﯾﯿەﻛەﻣــﺎن ھﺎوﭘێﭻ ﻛﺮدووە‪،‬‬

‫ﺑە‪‬م ھﯿﭽﻤﺎن ﺑﯚ ﻧەﻛﺮاوە“‪.‬‬ ‫ﻋﻮﻣــەر ﻋەﻟــﯽ ﺟﻮوﺗﯿﺎرێﻜــﯽ‬ ‫ﻧﺎوﭼەﻛە ﺑــﯚ ”وﺷــە“ ﺋﺎﻣﺎژەی‬ ‫دا‪” ،‬ﻟە ﺳــەرەﺗﺎی ﺳــﺎڵﯽ ‪2011‬‬ ‫زەوﯾﯿەﻛﺎﻧﻤﺎن ﺑــە ﺑەڵێﻨﺪەرەﻛە‬ ‫درا‪ ،‬ﺗﺎ ﺋێﺴﺘە ﺑە ﺧﯚﻛەوﺗﯿﻦ‪ ،‬ﻛﺎر‬ ‫ﻟە ﻛﺎر ﺗﺮازاوە“‪.‬‬ ‫ﺋەﻛــﺮەم ﺳــﺎڵﺢ ﺳــەرۆﻛﯽ‬ ‫ﺷــﺎرەواﻧﯿﯽ ﻛەﻻر ﺑﯚ ”وﺷە“ی‬ ‫روون ﻛﺮدەوە‪” ،‬دروﺳــﺘﻜﺮدن‬ ‫و وەرﮔﺮﺗﻨﯽ ﻣﯚڵەﺗﯽ ﭘﺮۆﺳــەی‬ ‫ﻧﯿﺸــﺘەﺟێﺒﻮوﻧﯽ ﻛەﻻری ﻧﻮێ‬ ‫ﭘێﺶ دەﺳﺘﺒەﻛﺎرﺑﻮوﻧﯽ ﻣﻦ ﺑﻮوە‬ ‫وەك ﺳەرۆﻛﯽ ﺷﺎرەواﻧﯿﯽ ﻛەﻻر“‪.‬‬ ‫ﻻی ﺧﯚﯾــەوە ﺑەڕێﻮەﺑەراﻧــﯽ‬ ‫ﻛﺸــﺘﻮﻛﺎڵﯽ ﮔەرﻣﯿــﺎن و ﻛەﻻر‬ ‫دووﭘﺎﺗﯽ دەﻛەﻧــەوە ﻛە ﮔﺮﻓﺘﯽ‬ ‫ﺟﻮوﺗﯿﺎران ﭘێﻮەﺳــﺘە ﺑە ﻟﯿﮋﻧەی‬

‫ﻛﺸــﺘﻮﻛﺎڵﯽ ﻟــە ﮔەرﻣﯿــﺎن‪،‬‬ ‫ﭼﻮﻧﻜــە راﺳــﺘەوﺧﯚ ﯾەﻛــەی‬ ‫ﻛﺎرﮔێڕﯾﯽ ﮔەرﻣﯿﺎن و ﺷﺎرەواﻧﯽ‬ ‫ﺳەرﭘەرﺷــﺘﯽ ﺋــەو ﭘڕۆژەﯾﺎن‬ ‫ﻛﺮدووە‪.‬‬ ‫ﺳەﻻم ﻛەرﯾﻢ ﺑەرﭘﺮﺳﯽ ﻟﯿﮋﻧەی‬ ‫ﻛﺸــﺘﻮﻛﺎڵﯽ ﮔەرﻣﯿﺎن ﺑﯚ ”وﺷە“‬ ‫ﮔﻮﺗﯽ ”ﻟە ﺳەرەﺗﺎی دەﺳﺘﻜﺮدن‬ ‫ﺑــە ﭘــڕۆژەی ﯾەﻛەﻛﺎﻧــﯽ‬ ‫ﻛــەﻻری ﻧﻮێ‪ ،‬ھەوڵــﯽ ﮔﺮﻧﮓ‬ ‫ﻧەﺑــﻮو ﺑــﯚ ﻗەرەﺑﻮوﻛﺮدﻧەوەی‬ ‫ﺟﻮوﺗﯿﺎران‪ ،‬ﺋﯿﺘــﺮ ھﯚﻛﺎرەﻛەی‬ ‫ﻛەﻣﺘەرﺧەﻣــﯽ ﺟﻮوﺗﯿــﺎران‬ ‫ﺑێــﺖ ﯾــﺎن ﺑەدەﻣەوەﻧەﭼﻮوﻧﯽ‬ ‫ﺑەرﭘﺮﺳﺎﻧﯽ ﮔەرﻣﯿﺎن‪ ،‬ﺋێﺴﺘەش‬ ‫ﺗەﻧﮕﮋەی داراﯾﯽ ھەﯾە‪ ،‬ﺋەﺳﺘەﻣە‬ ‫ﺟﻮوﺗﯿﺎران ﻗەرەﺑﻮو ﺑﻜﺮێﻨەوە“‪.‬‬ ‫ﻛﯚﻣﭙﺎﻧﯿــﺎی ﺟێﺒەﺟێــﻜﺎری‬

‫ﭘڕۆژەی ﻧﯿﺸﺘەﺟێﺒﻮوﻧﯽ ﻛەﻻری‬ ‫ﻧﻮێ ﻛە ﺋێﺴﺘە ﻧﺎوەﻛەی ﺑﯚ ”ﺷﺎری‬ ‫ﺗﺎﺑﻠﯚ“ ﮔــﯚڕاوە‪ ،‬وێــڕای ﺋەوەی‬ ‫ﻗەرەﺑﻮوی ﺧــﺎوەن زەوﯾﯿەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻧەﻛﺮدووەﺗــەوە‪ ،‬ﺗﺎ ﺋێﺴــﺘەﯾﺶ‬ ‫ﭘــڕۆژەی ﻧﯿﺸــﺘەﺟێﺒﻮوﻧەﻛەی‬ ‫ﺗــەواو ﻧەﻛــﺮدووە ﻛــە ﺑەﭘێﯽ‬ ‫ﮔﺮێﺒەﺳــﺖ ﻟەﮔــەڵ ﺧــﺎوەن‬ ‫ﯾەﻛەﻛﺎﻧﯽ ﻧﯿﺸﺘەﺟێﺒﻮون‪ ،‬دەﺑﻮو‬ ‫ﭘێﺶ دوو ﺳــﺎڵ ﺧﺎﻧﻮوەﻛﺎﻧﯿﺎن‬ ‫رادەﺳﺖ ﺑﻜﺎت‪.‬‬ ‫ھێﻤــﻦ ﻣﺴــﺘەﻓﺎ ﯾەﻛێــﻚ ﻟە‬ ‫ﻧﻮێﻨەراﻧﯽ ﺧــﺎوەن ﺧﺎﻧﻮوەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻛــەﻻری ﻧــﻮێ ﺑﯚ ”وﺷــە“ی‬ ‫دووﭘﺎت ﻛــﺮدەوە‪ ،‬ﻟــە ﺋﺎداری‬ ‫‪2012‬دا ﮔﺮێﺒەﺳــﺘﯽ ﻛڕﯾﻨــﯽ‬ ‫ﺧﺎﻧﻮوەﻛﺎﻧﯿــﺎن واژوو ﻛــﺮدووە‬ ‫و دەﺑــﻮو ﻟە ﺳــەرەﺗﺎی ‪2014‬دا‬

‫ﺧﺎﻧﻮوەﻛﺎﻧﯿــﺎن ﺗــەواو ﺑﻜﺮێﺖ‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م ﺗﺎ ﺋێﺴﺘە ﺗەواو ﻧەﺑﻮوە‪.‬‬ ‫زﯾﺎﺗــﺮ دەڵــێ‪” ،‬ﺑەھــﯚی‬ ‫ﻓﺮۆﺷــﺘﻨﯽ ﭘڕۆژەﻛە و دەﺳﺘﯽ‬ ‫دەﺳــﺘﯽ ﭘێﻜﺮدﻧــﯽ ﻟەﻻﯾــەن‬ ‫ﺑەڵێﻨﺪەراﻧﯿﯿــەوە ﻟەﻻﯾــەك و‬ ‫ﻟەﻻﯾەﻛﯽ ﺗﺮ ﺑەھﯚی ﮔﺮێﺒەﺳﺘﯽ‬ ‫وەھﻤﯽ و ﭘﺎرە ﺧﻮاردن‪ ،‬ﭘڕۆژەﻛە‬ ‫ﺗەواو ﻧەﻛﺮاوە‪ ،‬ﻟە ﻛﺎﺗێﻜﺪا ﺑەھﯚی‬ ‫ﻧەﺑﻮوﻧﯽ ﺷــﻮێﻨەوە ‪ 200‬ﺧێﺰان‬ ‫ﻧﺎﭼﺎر ﺑﻮون ھەر ﺑە ﺗەواوﻧەﻛﺮاوی‬ ‫ﺑﭽﻨە ﻧﺎو ﺧﺎﻧﻮوەﻛﺎﻧﯿﺎﻧەوە“‪.‬‬ ‫ﺳــﯿﺮوان ﻣﺤەﻣــەد ﻧﻮێﻨــەری‬ ‫ﭘڕۆژەی ﻛەﻻری ﻧﻮێ ﺑﯚ ”وﺷە“‬ ‫ﺋﺎﻣــﺎژەی دا‪” ،‬ﺑەھﯚی ﺗەﻧﮕﮋەی‬ ‫داراﯾﯿﯿــەوە ﭘڕۆژەﻛــە ﺗــەواو‬ ‫ﻧەﺑﻮوە“‪.‬‬

‫دەرﭼﻮواﻧﯽ ﺗﻮاﻧﺎﺳﺎزی ﺟێﯽ ﻣﺎﻣﯚﺳﺘﺎﯾﺎﻧﯽ دەرەﻛﯽ دەﮔﺮﻧەوە‬

‫”ﻟە زاﻧﻜﯚ ﺗﺎﯾﺒەﺗەﻛﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا‬ ‫ﻣﺎﻣﯚﺳﺘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻋەرەب ﺑەﺳەر ﻛﻮرددا ﺳەﭘێﻨﺮاون“‬ ‫وﺷە‪ /‬ﭼﻮاس ﺧﺎﻟﯿﺪ‬ ‫ژﻣﺎرەﯾــەك ﻟە ﺧــﺎوەن ﺑڕواﻧﺎﻣە‬ ‫ﺑﺎ‪‬ﻛﺎﻧﯽ ﻧﺎوﺧﯚﯾﯽ رای دەﮔەﯾەﻧﻦ‪،‬‬ ‫زاﻧﻜﯚ ﺗﺎﯾﺒەﺗەﻛﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‬ ‫ﻟەﻻﯾەن ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻋەرەﺑەوە‬ ‫ﻛﯚﻧﺘــﺮۆڵ ﻛــﺮاون و دەرﻓەﺗﯽ‬ ‫ﻛﺎرﻛﺮدن ﺑﯚ ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻛﻮرد‬ ‫و ﻧﺎوﺧﯚﯾــﯽ ﻧەﻣﺎوەﺗــەوە‪ ،‬ﺑە‪‬م‬ ‫ﺑەرﭘﺮﺳــﺎﻧﯽ زاﻧﻜﯚ ﺗﺎﯾﺒەﺗەﻛﺎن و‬ ‫ﺧﻮێﻨﺪﻧﯽ ﺑﺎ‪ ‬ﺋﺎﻣﺎژە ﺑەوە دەﻛەن‬ ‫ﻛە ﺋێﺴــﺘە ژﻣﺎرەی ﻣﺎﻣﯚﺳﺘﺎﯾﺎﻧﯽ‬ ‫ﻋــەرەب و دەرەﻛﯽ‪ ،‬ﻟــە زاﻧﻜﯚ‬ ‫ﺗﺎﯾﺒەﺗەﻛﺎﻧﺪا ﻛــەم ﺑﻮوﻧەﺗەوە و‬ ‫دەرﭼﻮواﻧﯽ ﺗﻮاﻧﺎﺳﺎزی ﺟێﮕەﯾﺎن‬ ‫دەﮔﺮﻧەوە‪.‬‬ ‫ﭘــﺎش ھێﺮﺷــەﻛﺎﻧﯽ داﻋﺶ ﺑﯚ‬ ‫ﺳــەر ﭘﺎرێﺰﮔﺎﻛﺎﻧﯽ ﻣﻮوﺳــڵ و‬ ‫ﺳــە‪‬ﺣەدﯾﻦ و ﻧﺎوﭼەﻛﺎﻧــﯽ‬ ‫ﺗــﺮ ﻟــە ﻋێﺮاﻗــﺪا‪ ،‬ژﻣﺎرەﯾەﻛﯽ‬ ‫زۆر ﻟــە ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻋەرەب‬ ‫ﻟــە زاﻧﻜﯚﻛﺎﻧﯽ ﻋێﺮاﻗــەوە ھﺎﺗﻨە‬ ‫ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن و راﺳﺘەوﺧﯚ‬ ‫ﻟە زاﻧﻜﯚ ﺗﺎﯾﺒەﺗــەﻛﺎن داﻣەزران‬ ‫ﻛــە ﺑەﮔﻮێﺮەی داﺗﺎﻛﺎﻧــﯽ زاﻧﻜﯚ‬ ‫ﺗﺎﯾﺒەﺗەﻛﺎن و وەزارەﺗﯽ ﺧﻮێﻨﺪﻧﯽ‬ ‫ﺑــﺎ‪ ،‬ﻟــەو ﻗﯚﻧﺎﻏــەدا ژﻣﺎرەی‬ ‫ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻋــەرەب و ﺑﯿﺎﻧﯽ‬ ‫رێﮋەی ‪% 90‬ی ﻟە ﻛﯚی ﮔﺸــﺘﯽ‬ ‫ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﯾﺎﻧﯽ زاﻧﻜﯚ ﺗﺎﯾﺒەﺗەﻛﺎن‬ ‫ﭘێﻚ دەھێﻨﺎ‪.‬‬ ‫ﺋێﺴــﺘە ھەرﭼەﻧــﺪ ژﻣــﺎرەی‬ ‫ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻋــەرەب و ﺑﯿﺎﻧﯽ‬ ‫ﻟە ﻛﻮرﺗــﯽ داوە‪ ،‬ﺑە‪‬م ھێﺸــﺘﺎ‬ ‫ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻛﻮرد و ﻧﺎوﺧﯚﯾﯽ‬ ‫رەﺧﻨەﯾﺎن ﻟە ﺑەڕێﻮەﺑﺮدﻧﯽ زاﻧﻜﯚ‬ ‫ﺗﺎﯾﺒەﺗــەﻛﺎن ھەﯾــە‪ .‬دووﭘــﺎت‬ ‫ﻟــەوە دەﻛەﻧــەوە ﻛــە ﻟەﻻﯾەن‬ ‫ژﻣﺎرەﯾــەك ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎی ﻋەرەب‬ ‫ﻛﯚﻧﺘﺮۆڵ ﻛــﺮاون و دەرﻓەﺗﯽ ﻛﺎر‬ ‫ﺑﯚ ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻛﻮرد ﺑەرﺗەﺳﻚ‬ ‫ﻛﺮاوەﺗەوە‪.‬‬

‫دﻛﺘــﯚر دڵﺸــﺎد ﺣەﻣــە ﺧﺪر‬ ‫ﯾەﻛێﻚ ﻟەو ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎ ﻛﻮرداﻧەی‬ ‫ﺳــﺎڵﯽ ‪ 2007‬ﻣﺎﺳــﺘەر و ﺳﺎڵﯽ‬ ‫‪ 2015‬دﻛﺘــﯚرای ﻟــە ﺑەرﯾﺘﺎﻧﯿﺎ‬ ‫وەرﮔﺮﺗﻮوە و دواﺗﺮ ﺑﯚ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬ ‫ﮔەڕاوەﺗەوە‪ ،‬ﭼﺎﻧﺴــﯽ وەرﮔﺮﺗﻨﯽ‬ ‫ﻟە ﭼەﻧﺪ زاﻧﻜﯚﯾەﻛﯽ ﺗﺎﯾﺒەت ﺗﺎﻗﯽ‬ ‫ﻛﺮدووەﺗەوە‪.‬‬ ‫ﺋەو ﺑە“وﺷە“ دەڵێ‪” ،‬ﻟە زۆرﺑەی‬ ‫زاﻧﻜﯚ ﺗﺎﯾﺒەﺗەﻛﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﺪا‪،‬‬ ‫ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻋەرەب ﺑەرﭘﺮﺳﯽ‬ ‫وەرﮔﺮﺗــﻦ و ھەڵﺴــەﻧﮕﺎﻧﺪﻧﯽ‬ ‫ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﻛﺎﻧﻦ ﻛە ﺑــە ﺑﯿﺎﻧﻮوی‬ ‫ﺟﯚراوﺟــﯚر‪ ،‬دەرﻓــەت ﺑــە‬ ‫ﻣﺎﻣﯚﺳﺘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻛﻮرد ﻧﺎدەن و ڕەﺗﯽ‬ ‫دەﻛەﻧەوە‪ ،‬ﻟە ﻛﺎﺗێﻜﺪا ﻛﺎرﺋﺎﺳﺎﻧﯽ‬ ‫و ﭼﺎوﭘﯚﺷــﯽ ﻟــە زۆرﺑــەی‬ ‫ﺑڕواﻧﺎﻣەﻛﺎﻧــﯽ ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﯾﺎﻧﯽ‬ ‫ﻋەرەب دەﻛەن ﻛە ﺑێ ﺑڕواﻧﺎﻣەی‬ ‫ﺋﺎﯾڵﺘﺲ و ﻧﺎﺳﻨﺎوی زاﻧﺴﺘﯽ دەوام‬ ‫دەﻛەن“‪.‬‬ ‫ﺋــەو‪ ،‬ھەرﭼەﻧﺪە ﻟەﮔــەڵ ﺋەوە‬ ‫ﻧﯿﯿــە ﻟــە زاﻧﻜــﯚ ﺗﺎﯾﺒەﺗــەﻛﺎن‬ ‫دەرﻓەﺗــﯽ ﻛﺎر ﺑە ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﯾﺎﻧﯽ‬ ‫ﻋەرەب ﻧەدرێﺖ‪ ،‬ﺑــە‪‬م دەڵێ‪،‬‬ ‫”ﻟە زۆرﺑەی زاﻧﻜــﯚ ﺗﺎﯾﺒەﺗەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎن‪ ،‬ﻣﺎﻣﯚﺳﺘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻋەرەب‬ ‫ﺑەﺳــەر ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎ ﻛﻮردەﻛﺎﻧﺪا‬ ‫ﺳەﭘێﻨﺮاون“‪.‬‬ ‫دﻛﺘﯚر دڵﺸﺎد ﻛە ﭘﺴﭙﯚڕﯾﯿەﻛەی‬ ‫ﺳﯿﺎﺳــەت و ﭘێﻮەﻧﺪﯾــﯽ‬ ‫ﻧێﻮدەوڵەﺗﯿﯿــە‪ ،‬زﯾﺎﺗــﺮ دەڵــێ‪،‬‬ ‫”زاﻧﻜﯚ ﺗﺎﯾﺒەﺗەﻛﺎن ﺳﯿﺎﺳەﺗێﻜﯽ‬ ‫ﻧﯿﺸــﺘﻤﺎﻧﯿﯿﺎن ﭘێڕەو ﻧەﻛﺮدووە‬ ‫ﺑەوەی ﺳــﻮود ﻟە ﺗﻮاﻧﺎ و ﺧﺴﺘﻨە‬

‫ﺑــەر ﻛﺎری ﻛەﺳــﺎﻧﯽ ﺧﯚﻣﺎڵــﯽ‬ ‫وەرﻧەﮔﯿﺮاوە“‪.‬‬ ‫”وﺷــە“ ﭘێﻮەﻧــﺪی ﺑەﭼەﻧــﺪ‬ ‫ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﯾﺎﻛﯽ ﻛﻮرد ﻛﺮد ﻛە ﻟە‬ ‫ﭼەﻧﺪ زاﻧﻜﯚﯾەﻛﯽ ﺟﯿﺎی ﺗﺎﯾﺒەت‬ ‫دەوام دەﻛــەن‪ .‬ﺋــەوان ﭘێﯿــﺎن‬ ‫ﺑﺎش ﺑــﻮو ﻧﺎوﯾــﺎن ﻧەھێﻨﺪرێﺖ‪،‬‬ ‫ﺑﺎﺳــﯿﺎن ﻟەوە دەﻛــﺮد‪” ،‬ﺋەﮔەر‬ ‫ﺑەرﭘﺮﺳــێﻜﯽ زاﻧﻜﯚﻛە ﻧەﻧﺎﺳﯽ‪،‬‬ ‫ﺋــەوا زوو دەردەﭘەڕێﻨﺪرێﯿــﺖ‬ ‫و ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﯾەﻛﯽ ﻋــەرەب‬ ‫ﺟێﮕەﻛــەت دەﮔﺮێﺘــەوە‪ .‬ﻟــە‬ ‫ھەﻧﺪێــﻚ زاﻧﻜــﯚ ﮔﺮووﭘﯿﺎن ﭘێﻚ‬ ‫ھێﻨــﺎوە ﺗﺎ ﭼــﯚن و ﻛێﯿﺎن ﺑﻮێ‬ ‫داﯾﻤەزرێﻨﻦ‪ .‬ﺋەوەش ﺷﺎراوە ﻧﯿﯿە‬ ‫و ھەﯾﺎﻧە ﭼﻮار ﺋەﻧﺪاﻣﯽ ﺧێﺰاﻧێﻚ‬ ‫ﻟە ﯾەك زاﻧﻜﯚن“‪ .‬ﺑە ﮔﻮﺗەی ﺋەوان‪،‬‬ ‫”ﺑەرﺗﯿــﻞ ﻟە زاﻧﻜــﯚ ﺗﺎﯾﺒەﺗەﻛﺎن‬ ‫زۆر ﺑەرﺑــ‪‬وە و ﺧەﺗﺎﻛەﺷــﯽ ﻟە‬ ‫ﺋەﺳﺘﯚی ﺧﻮێﻨﺪﻧﯽ ﺑﺎ‪‬ﯾە“‪.‬‬ ‫دﻛﺘﯚر ﺟەﻣﺎل ﻛەﻣﺎل ﺣﻮﺳــێﻦ‬ ‫ﺑەڕێﻮەﺑــەری ﺧﻮێﻨﺪﻧﯽ ﺗﺎﯾﺒەت‬ ‫ﻟە دﯾﻮاﻧﯽ وەزارەﺗــﯽ ﺧﻮێﻨﺪﻧﯽ‬ ‫ﺑﺎ‪ ‬ﺋﺎﺷﻜﺮای دەﻛﺎت‪” ،‬ﻟە ﻣﺎوەی‬ ‫ڕاﺑــﺮدوودا ﺳــەرووی ‪% 80‬ی‬ ‫ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﻛﺎﻧﯽ زاﻧﻜﯚ ﺗﺎﯾﺒەﺗەﻛﺎن‬ ‫ﻋەرەب ﺑﻮون‪ .‬ﺋــەوە ﻟە ﻛﺎﺗێﻜﺪا‬ ‫ﺑە ﻧﻮوﺳــﺮاو داواﻣــﺎن ﻟە ھەﻣﻮو‬ ‫زاﻧﻜــﯚ ﺋەھﻠﯿﯿــەﻛﺎن ﻛــﺮدووە‪،‬‬ ‫ﺋەوﻟەوﯾﯿــەت و ﮔﺮﻧﮕــﯽ زﯾﺎﺗﺮ‬ ‫ﺑە ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻛﻮرد ﺑﺪەن ﻟە‬ ‫داﻣەزراﻧﺪﻧــﺪا“‪ .‬ﺋەو دەڵێ‪” ،‬ﺋێﻤە‬ ‫دەرﻓەت ﺑﯚ ھــەر ﺑڕواﻧﺎﻣەﯾەﻛﯽ‬ ‫ﺑﺎ‪ ‬ﻟە ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن زۆرﺗﺮ‬ ‫دەدەﯾﻦ ﺑەراورد ﺑە ﻣﺎﻣﯚﺳﺘﺎﯾﺎﻧﯽ‬

‫د‪ .‬دڵﺸﺎد ﺣەﻣەﺧﺪر‪:‬‬

‫ﻟــە زۆرﺑــەی زاﻧﻜــﯚ ﺗﺎﯾﺒەﺗەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎن‪ ،‬ﻣﺎﻣﯚﺳﺘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻋەرەب ﺑەﺳەر‬ ‫ﻣﺎﻣﯚﺳﺘﺎ ﻛﻮردەﻛﺎﻧﺪا ﺳەﭘێﻨﺮاون‬

‫دەرەوەی ھەرێﻢ“‪.‬‬ ‫ﺋەو ﺑﯿﺎﻧﻮوی ﺑﯚ ﺋەو داواﯾەﯾﺎن ھەﯾە‬ ‫و ڕووﻧﯽ دەﻛﺎﺗەوە‪ ،‬داواﻛەﯾﺎن ﻟە‬ ‫ﻧەﺗەوەﭘەرﺳﺘﯿﯿەوە ڕا ﻧەھﺎﺗﻮوە‪،‬‬ ‫ﺑەڵﻜﻮ ﻟەﺑەرﺋەوەﯾە ھێﺰی ﻧﺎوﺧﯚ‪،‬‬ ‫ﻛﺎرﯾﺎن ﺑﯚ دەﺳــﺘەﺑەر ﺑێﺖ‪ .‬زﯾﺎﺗﺮ‬ ‫دەڵــێ‪” ،‬ﻧﺎﻛــﺮێ ﺧەڵﻜﯽ و‪‬ﺗﯽ‬ ‫ﺧﯚﻣﺎن ﺑێﻜﺎر ﺑﻦ و ﻣﺎﻣﯚﺳﺘﺎﯾﺎﻧﯽ‬ ‫دەرەوەش ﻛﺎری دووەﻣــﯽ‬ ‫ھەﺑێﺖ“‪ .‬دﻛﺘــﯚر ﺟەﻣﺎل ھﯚی‬ ‫ڕێﮋەی زۆری ﻣﺎﻣﯚﺳﺘﺎی ﻋەرەب‬ ‫ﻟە زاﻧﻜــﯚ ﺗﺎﯾﺒەﺗەﻛﺎن ﺑﯚ ﻧەﺑﻮوﻧﯽ‬ ‫ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎی ﻧﺎوﺧــﯚ ﻟەوﻛﺎﺗەدا‬ ‫دەﮔەڕێﺘەوە‪.‬‬ ‫دﻛﺘــﯚر ﺳــەﺑﺎح ﺣەﯾــﺪەر‬ ‫ﯾﺎرﯾﺪەدەری ﺳــەرۆﻛﯽ زاﻧﻜﯚی‬ ‫ﺟﯿﮫــﺎن ڕای دەﮔەﯾەﻧێ‪ ،‬دوای‬ ‫داﻣەزراﻧﺪﻧــﯽ زاﻧﻜﯚﻛە‪ ،‬ﺋەوﻛﺎت‬ ‫ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﻛﺎﻧﯽ ﻧﺎوﺧــﯚ ڕووﯾﺎن‬ ‫ﻟــە زاﻧﻜﯚ ﺣﻜﻮوﻣﯿﯿــەﻛﺎن ﺑﻮو و‬ ‫ﭘﺴــﭙﯚڕﯾﯿەﺗﯿﺶ ﻛەم ﺑــﻮو‪ .‬ﺑﯚﯾە‬ ‫زاﻧﻜــﯚ ﺗﺎﯾﺒەﺗەﻛﺎن ﺑــە ﻧﺎﭼﺎری‬ ‫ﭘەﻧﺎﯾﺎن ﺑﯚ ﻣﺎﻣﯚﺳﺘﺎﯾﺎﻧﯽ دەرەﻛﯽ‬

‫ﺑﺮد‪ ،‬ﻟە ﻧﺎوﯾﺸــﯿﺎن ﻣﺎﻣﯚﺳﺘﺎﯾﺎﻧﯽ‬ ‫ﻋەرەب‪.‬‬ ‫دﻛﺘــﯚر ﺳــەﺑﺎح ﺣەﯾــﺪەر‬ ‫ڕەﺧﺴــﺎﻧﺪﻧﯽ دەرﻓــەت ﺑــﯚ‬ ‫ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻧﺎوﺧﯚ ﺑە ﺋەرﻛﯽ‬ ‫ﺳەرﺷــﺎﻧﯿﺎن دادەﻧێــﺖ‪ ،‬ﺑە‪‬م‬ ‫دەڵــێ‪” ،‬ﺟﯿــﺎوازی ﻧﺎﻛەﯾﻦ ﻟە‬ ‫ﻧێــﻮان ﻧەﺗــەوەﻛﺎن و ﺑەدوای‬ ‫ﭘﺴــﭙﯚڕﯾﯿەوەﯾﻦ‪ ،‬ﻛــە ﺟﮕە ﻟە‬ ‫ﻛــﻮرد و ﻋــەرەب‪ ،‬ﻧەﺗــەوەی‬ ‫ھﯿﻨﺪی و ﺋەﻣەرﯾﻜﯽ و ﺗﻮرﻛﯿﺶ‬ ‫ﻟە ﻧــﺎو ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﻛﺎﻧﻤﺎن ھەن“‪.‬‬ ‫ﻟەﺑﺎرەی وەﮔەڕﺧﺴــﺘﻨﯽ ھێﺰی‬ ‫ﻛﺎری ﻧﺎوﺧــﯚ دﻛﺘــﯚر ﺳــەﺑﺎح‬ ‫دەڵێ‪” ،‬ﺋەﮔەر ﻟە ﭘێﺸﻜەﺷﻜﺮدﻧﯽ‬ ‫ﯾەﻛﺴــﺎﻧﯽ‬ ‫ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﻛﺎن‬ ‫ﺑڕواﻧﺎﻣــەﻛﺎن ھەﺑــﻮو‪ ،‬ﻟە ﻧێﻮان‬ ‫ﻣﺎﻣﯚﺳﺘﺎﯾەﻛﯽ ﻛﻮرد و دەرەﻛﯽ‪،‬‬ ‫ﺋەوﻟەوﯾەت ﺑە ﻣﺎﻣﯚﺳﺘﺎی ﻧﺎوﺧﯚ‬ ‫دەدرێﺖ“‪.‬‬ ‫ژﻣــﺎرەی‬ ‫ﻛەﻣﺒﻮوﻧــەوەی‬ ‫ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻋــەرەب ﻟە زاﻧﻜﯚ‬ ‫ﺗﺎﯾﺒەﺗەﻛﺎﻧــﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﺪا‪ ،‬ﺑﯚ‬

‫ﺑڕﯾﺎرێﻜــﯽ ﺣﻜﻮوﻣەﺗــﯽ ﻋێﺮاق‬ ‫دەﮔەڕێﺘەوە ﻛە ﻗەدەﻏەی دەﻛﺎت‬ ‫ﺋەوان ﻟە زاﻧﻜﯚﻛﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‬ ‫واﻧە ﺑڵێﻨەوە و ﻟە ھەﻣﺎن ﻛﺎﺗﯿﺸﺪا‬ ‫ﻣﻮوﭼەﯾەﻛﯽ ﺗــﺮ ﻟە ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ‬ ‫ﻋێﺮاق وەرﺑﮕﺮن‪.‬‬ ‫ﯾﺎرﯾﺪەدەری ﺳــەرۆﻛﯽ زاﻧﻜﯚی‬ ‫ﺟﯿﮫﺎن دەڵــێ‪” ،‬ﺋــەو ﺑڕﯾﺎرەی‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ﻋێــﺮاق ﻛﺎرﯾﮕەری‬ ‫زۆری ﻟەﺳەرﻣﺎن ھەﺑﻮو‪ ،‬ﺑەوەی‬ ‫ھەﻧﺪێﻚ ﻣﺎﻣﯚﺳﺘﺎﻣﺎن ﺑە ﭘﺴﭙﯚڕی‬ ‫دەﮔﻤەﻧﯿﺎﻧــەوە وازﯾــﺎن ھێﻨــﺎ‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م ﻟە ﺑەراﻣﺒــەردا دەرﭼﻮواﻧﯽ‬ ‫ﺗﻮاﻧﺎﺳﺎزی ﮔەﻟێﻚ ﺳﻮودی ﺑﯚ ﺋێﻤە‬ ‫ھەﺑﻮو ﻛە ﺋێﺴــﺘە ﻣﺎﻣﯚﺳﺘﺎﯾەﻛﯽ‬ ‫زۆرﯾﺎن ﺑە ﺗﻮاﻧﺎی ﻟێﮫﺎﺗﻮوﯾﺎﻧەوە ﻟە‬ ‫زاﻧﻜﯚﻛەﻣﺎن دەوام دەﻛەن“‪.‬‬ ‫ﺑەڕێﻮەﺑــەری ﺧﻮێﻨﺪﻧﯽ ﺗﺎﯾﺒەت‬ ‫ﻟە دﯾﻮاﻧﯽ وەزارەﺗــﯽ ﺧﻮێﻨﺪﻧﯽ‬ ‫ﺑــﺎ‪ ‬ڕای دەﮔەﯾەﻧێ‪” ،‬ﺋێﺴــﺘە‬ ‫زۆرﺑەی دەرﭼﻮواﻧﯽ ﺗﻮاﻧﺎﺳــﺎزی‬ ‫ﻟە زاﻧﻜﯚ ﺗﺎﯾﺒەﺗەﻛﺎن ﺟێ ﺧﯚﯾﺎن‬ ‫ﻛﺮدووەﺗــەوە‪ .‬ﺟﮕــە ﻟەواﻧﯿﺶ‪،‬‬

‫ﺟــﺎران ﻛە ﺑــﯚ ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﯾﺎﻧﯽ‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣــﯽ ﻧەﺑــﻮو ﻟــە زاﻧﻜــﯚ‬ ‫ﺗﺎﯾﺒەﺗەﻛﺎن واﻧە ﺑڵێﻨەوە‪ ،‬ﺋێﺴﺘە‬ ‫ﺑە ﭘێﯽ ﯾﺎﺳــﺎی ژﻣﺎرە دوو ڕێﮕە‬ ‫ﭘێﺪراون“‪ .‬ﺋــەو دەڵێ‪” ،‬ژﻣﺎرەی‬ ‫ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﯾﺎﻧﯽ ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺑەراورد ﺑﻪ‬ ‫دوو ﺳــﺎڵﯽ ﭘێﺶ ﺋێﺴﺘە‪% 70 ،‬‬ ‫ﻛەﻣﯽ ﻛﺮدووە“‪.‬‬ ‫ﺑە ﭘێﯽ ﺋﺎﻣــﺎری زاﻧﻜﯚی ﺟﯿﮫﺎن‬ ‫ﺋەﻣﺴــﺎڵ ﻟە ﻛﯚی ‪ 280‬ﻣﺎﻣﯚﺳﺘﺎ‪،‬‬ ‫ﺗەﻧﯿﺎ ‪ 73‬ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎﯾﺎن ﻋەرەﺑﻦ‪.‬‬ ‫ﺋەوە ﻟەﻛﺎﺗێﻜﺪاﯾە ﭘﺎر ﻣﺎﻣﯚﺳﺘﺎﯾﺎﻧﯽ‬ ‫ﻋەرەب ﻧﺰﯾﻜــەی ‪% 85‬ی ﻛﯚی‬ ‫ﻣﺎﻣﯚﺳﺘﺎﻛﺎﻧﯿﺎن ﭘێﻚ دەھێﻨﺎ‪.‬‬ ‫ﺋێﺴﺘە ﻟە ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﺪا ﺟﮕە ﻟە‬ ‫‪ 14‬زاﻧﻜــﯚی ﺣﻜﻮوﻣﯽ‪ 15 ،‬زاﻧﻜﯚ‬ ‫و ‪ 9‬ﭘەﯾﻤﺎﻧﮕــەی ﺗﺎﯾﺒەت ھەن‪.‬‬ ‫ﻛە ﺟﺎران ‪% 90‬ی ﻣﺎﻣﯚﺳﺘﺎﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻋــەرەب ﺑﻮون‪ ،‬ﻟەﮔــەڵ ﺋەوەی‬ ‫ﺋﺎﻣﺎری ورد ﺑەردەﺳﺖ ﻧﯿﯿە‪ ،‬ﺑە‪‬م‬ ‫دﻛﺘــﯚر ﺟەﻣﺎل دەڵێ‪” ،‬ﺋێﺴــﺘە‬ ‫ﻧﺰﯾﻜەی ‪% 20‬ی ﻣﺎﻣﯚﺳﺘﺎﻛﺎﻧﯿﺎن‬ ‫ﻋەرەﺑﻦ“‪.‬‬


‫ﻛﯚڵﺒەران‬ ‫ﻗﻮرﺑﺎﻧﯽ رواﻧﮕەی‬ ‫ﺗەﻧﺎھﯽ ﺋێﺮاﻧﻦ‬

‫ﺧﺎﻟﯿﺪ ﺗەوەﻛﻮﻟﯽ‪:‬‬

‫دﯾﺪی ﺗەﻧﺎھﯽ ﺑﯚ ﺳەر رۆژھە‪‬ﺗﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﺑە ﺷێﻮەی رژد‬ ‫رەﺧﻨەی ﻟێ ﻧەﮔﯿﺮاوە و ﭼﺎﻻﻛﺎﻧﯽ ﻧﺎوﺧﯚ دەﺑێ ﻛﺎر و ﺗێﻜﯚﺷﺎﻧﯽ‬ ‫زﯾﺎﺗﺮﯾﺎن ﺑﺒێ‬

‫ﻛــە رووی ﻟــە ﺳــەرۆك ﻛﯚﻣﺎر و‬ ‫ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧﯽ ﻧﻮێﻨەراﻧﯽ ﺋێﺮان ﺑﻮوە‪،‬‬ ‫ﺑﯚ ”وﺷە“ رووﻧﯽ دەﻛﺎﺗەوە‪” :‬ﭼەﻧﺪ‬ ‫ﻧﻮێﻨەری ﻛﻮرد و ﻧەﺗەوەﻛﺎﻧﯽ ﺗﺮی‬ ‫ﺋێﺮان ﻟــە ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧﯽ ﻧﻮێﻨەران‪،‬‬ ‫ﻟەﺳــەر ﺑﺎرودۆﺧــﯽ ﻛﯚڵﺒەراﻧــﯽ‬ ‫ﻛﻮرد ھﺎﺗﻨە دەﻧــﮓ و ﭘﺎرێﺰﮔﺎری‬ ‫ﺳــﻨە و ﺟێﮕﺮەﻛەی ﭘێﺸﻨﯿﺎزﯾﺎن‬ ‫ﻛﺮد ﻛە ﯾەﻛێﻚ ﻟــە رێﮕەﭼﺎرەﻛﺎن‬ ‫دروﺳــﺘﻜﺮدﻧﯽ ﻧﺎوﭼــەی ﺋﺎزادی‬ ‫ﺑﺎزرﮔﺎﻧﯿﯿە و ﺑەڵێﻨﯿﺎن دا ﻟەوﺑﺎرەوە‬ ‫ھەوڵﯽ زﯾﺎﺗﺮ ﺑﺪەن“‪.‬‬ ‫ﺋــەو ﻛەﻣﭙەﯾﻨــە و ﺳــەرﺟەم‬ ‫ﻛەﻣﭙەﯾﻨەﻛﺎﻧﯽ ﺗــﺮی رۆژھە‪‬ﺗﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﻛــە ﻟــە ﻓەزاﯾەﻛﯽ‬ ‫ﺗەﻧﺎھﯿﯽ ﻗﻮرﺳــﺪا ﺑەڕێﻮە دەﭼﻦ‪،‬‬ ‫ﻛﯚﻣەڵێــﻚ داواﻛﺎری ﺋﺎراﺳــﺘەی‬ ‫ﺑەرﭘﺮﺳﺎﻧﯽ دﯾﺎرﯾﻜﺮاو دەﻛەن‪ ،‬ﺑە‪‬م‬ ‫ﺋەوەﻧﺪە ﻟەﺳــەر داواﻛەﯾﺎن ﺳﻮور‬ ‫ﻧﯿﻦ ﺗــﺎ ﺋەوﻛﺎﺗەی وە‪‬م ﻟە ﻻﯾەﻧﯽ‬ ‫ﺑەرﭘﺮس وەردەﮔﺮﻧەوە‪ ،‬ھەرﭼەﻧﺪ‬

‫ﺋەو ﻛەﻣﭙەﯾﻨە رەﻧﮕە ﺑەرﻓﺮاواﻧﺘﺮﯾﻦ‬ ‫و ﻛﺎرﯾﮕەرﺗﺮﯾــﻦ ﻛەﻣﭙەﯾــﻦ ﺑێﺖ‬ ‫ﻟە ﻣﺎوەی ﭘێﻨﺞ ﺳــﺎڵﯽ راﺑﺮدوودا‪،‬‬ ‫ﺑەڕێﻮەﺑەراﻧــﯽ ﻛەﻣﭙەﯾﻨەﻛە ھﯿﭻ‬ ‫وە‪‬ﻣێﻜﯿــﺎن ﻟە ﺳــەرۆك ﻛﯚﻣﺎر‬ ‫و ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧــﯽ ﻧﻮێﻨەراﻧــﯽ ﺋەو‬ ‫و‪‬ﺗــەوە ﻧەﺑﯿﺴــﺖ و ﻛﯚﺗﺎﯾﺎن ﺑە‬ ‫ﻛﺎری ﻛەﻣﭙەﯾﻨەﻛە ھێﻨﺎ‪ .‬ﺗەوەﻛﻮﻟﯽ‬ ‫وە‪‬ﻣﺪاﻧــەوەی راﺳــﺘەوﺧﯚی‬ ‫ﺳەرۆك ﻛﯚﻣﺎر ﺑە ﻛﺮدەﯾەﻛﯽ ﻗﻮرس‬ ‫وەﺳﻒ دەﻛﺎت و رای دەﮔەﯾەﻧێﺖ‪:‬‬ ‫”زۆر ﺳەﺧﺘە ﺳەرۆك ﻛﯚﻣﺎر ﻧﺎﭼﺎر‬ ‫ﺑــە وە‪‬ﻣﺪاﻧەوە ﺑﻜﺮێ‪ ،‬ﺋەوە ﻛﺎری‬ ‫ﺋەﻧﺪام ﭘەرﻟەﻣﺎﻧە ﻛﻮردەﻛﺎﻧە ﺳەرۆك‬ ‫ﻛﯚﻣﺎر ﺑﮫێﻨﻨە ﺳــەر ھێڵ و ﻧﺎﭼﺎر‬ ‫ﺑە ﻗﺴــەﻛﺮدﻧﯽ ﺑﻜەن‪ ،‬ھەرﭼەﻧﺪ‬ ‫د‪ .‬رەﺳــﻮوڵ ﺧــﺰری ﻧﻮێﻨــەری‬ ‫ﺷــﺎرەﻛﺎﻧﯽ ﺳەردەﺷﺖ و ﭘﯿﺮاﻧﺸﺎر‬ ‫ﻟە ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧﯽ ﻧﻮێﻨەران ﻟەﺑﺎرەی‬ ‫ژﯾﺎﻧــﯽ ﻛﯚڵﺒەراﻧــەوە ﻛﯚﻣەڵێــﻚ‬ ‫ﭘﺮﺳــﯿﺎری ﻟە ﺳەرۆك ﻛﯚﻣﺎر ﻛﺮد و‬

‫ﭘێﻢ واﯾە ﺋەوە ﺑﯚ دەﺳﺘﭙێﻚ ﮔﺮﻧﮕە“‪.‬‬ ‫وەك ﻟــە ﻧﺎﻣــەی ﺋــەو ﭼﺎﻻﻛــە‬ ‫ﺳﯿﺎﺳﯽ و ﻣەدەﻧﯿﯿﺎﻧەدا ﺑﯚ ﺳەرۆك‬ ‫ﻛﯚﻣﺎری ﺋێﺮان ﺋﺎﻣﺎژەی ﭘێ ﻛﺮاوە‪،‬‬ ‫ﺑەھﯚی رواﻧﯿﻨــﯽ ﺗەﻧﺎھﯽ رژێﻤەوە‬ ‫ﺑــﯚ رۆژھە‪‬ﺗﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‪ ،‬ﺋەو‬ ‫ﻧﺎوﭼەﯾــە ﻟــەڕووی ﺋﺎﺑــﻮوری و‬ ‫دروﺳــﺘﺒﻮوﻧﯽ ھەﻟــﯽ ﻛﺎر ھﯿــﭻ‬ ‫ﻛﺎرێﻜﯽ ﺋەوﺗﯚی ﺑﯚ ﻧەﻛﺮاوە‪ ،‬ﺑە‪‬م‬ ‫رواﻧﯿﻨــﯽ ﺗەﻧﺎھﯽ ﺑــﯚ رۆژھە‪‬ت‬ ‫ﺋەﮔەر ﺳەرەﺗﺎی ﺷﯚڕﺷﯽ ﮔەﻻﻧﯽ‬ ‫ﺋێﺮان ﺑەھﯚی ﺋﺎﻣﺎدەﯾﯽ ﺋﯚﭘﯚزﺳﯿﯚن‬ ‫و ﺷەڕی ﭼەﻛﺪاری ﭘﺎﺳﺎوی دەداﯾە‬ ‫دەﺳﺖ ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ﻧﺎوەﻧﺪی‪ ،‬ﻻﻧﯽ‬ ‫ﻛەم ﻟە ﻣﺎوەی ‪ 20‬ﺳﺎڵﯽ راﺑﺮدوودا‬ ‫ﺋــەو ﭼﺎﻻﻛﯿﯿــە ﭼەﻛﺪاراﻧەﯾﺶ‬ ‫ﻟــە رۆژھــە‪‬ت رووﯾﺎن ﻧــەداوە‬ ‫و ﺋﯚﭘﯚزﺳــﯿﯚن ﻟــە دەرەوەی‬ ‫ﺳــﻨﻮورەﻛﺎﻧﯽ ﺋێﺮان ﻧﯿﺸــﺘەﺟێ‬ ‫ﺑﻮون‪ ،‬ﺑــە‪‬م ﺋەو رواﻧﯿﻨە ھەر وەك‬ ‫ﺧﯚی ﻣﺎوەﺗەوە و ﺑﻮوە ﺑە ﺑەﺷــێﻚ‬

‫ﻟە ﺳﺘﺮاﺗﯿﮋی ﻧﺎوەﻧﺪ ﺑﯚ رۆژھە‪‬ﺗﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎن‪.‬‬ ‫ﺧﺎﻟﯿــﺪ ﺗەوەﻛﻮﻟــﯽ ﭘێــﯽ واﯾە‪:‬‬ ‫”دﯾﺪی ﺗەﻧﺎھﯽ ﺑﯚ ﺳەر رۆژھە‪‬ﺗﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﺑــە ﺷــێﻮەی رژد‬ ‫رەﺧﻨەی ﻟێ ﻧەﮔﯿﺮاوە و ﭼﺎﻻﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻧﺎوﺧــﯚ دەﺑــێ ﻛﺎر و ﺗێﻜﯚﺷــﺎﻧﯽ‬ ‫زﯾﺎﺗﺮﯾــﺎن ھەﺑێ ﺑــﯚ ﻻﺑﺮدﻧﯽ ﺋەم‬ ‫ﻧﯿﮕﺎﯾە‪ .‬ﻟە ھەﻣﺎن ﻛﺎﺗﯿﺸﺪا ﻟەواﻧەﯾە‬ ‫ﻛەﺳﺎﻧێﻚ ھەﺑﻦ ﺋەم ھەﻟﻮﻣەرﺟە ﻟە‬ ‫ﺑەرژەوەﻧﺪﯾﯿﺎﻧﺪا ﺑێﺖ“‪.‬‬ ‫دووﭘﺎﺗــﯽ دەﻛﺎﺗــەوە‪” :‬ﺑەداﺧەوە‬ ‫ھەم ﻟە ﻧــﺎو دەزﮔە ﺣﻜﻮوﻣﯿﯿەﻛﺎن‬ ‫و ھەم ﻟە ﺣﺰﺑە ﺋﯚﭘﯚزﯾﺴــﯿﯚﻧەﻛﺎﻧﺪا‬ ‫ﺑەﺳﻮودی ﻛەﺳﺎﻧێﻜە دۆﺧەﻛە وەك‬ ‫ﺧﯚی ﺑﻤێﻨێﺘــەوە و ھﺎوﻛﺎت ﻧﺎﺑێ‬ ‫ﺋەو راﺳﺘﯿﯿە ﻧەﺑﯿﻨﯿﻦ ﻛە ﺣﺰﺑەﻛﺎن‬ ‫ﺋێﺴﺘەﯾﺶ ﻛەم و زۆر ﻛﺎرﯾﮕەرﯾﯿﺎن‬ ‫ﻟەﺳەر رۆژھە‪‬ت ھەﯾە و دەﺗﻮاﻧﻦ‬ ‫ﺋەﮔەر ھەﻟﯿﺎن ﺑﯚ ﺑڕەﺧﺴێ‪ ،‬ﺧﯚﯾﺎن‬ ‫ﭼﺎﻻك ﺑﻜەﻧەوە‪.‬‬

‫ﺑﯿﺮﻛﺮدﻧەوەﻛﺎﻧﯽ ﺧﯚﯾﺎن‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە‬ ‫ﺋەﮔەر ﻛەﺳێﻚ ﺧﯚﯾﺸﯽ ﺑﯿەوێﺖ‬ ‫ﺑﺒێﺖ ﺑە ﺟﻮو‪ ،‬ﺋﺎﯾﻨﯽ ﺟﻮو وەری‬ ‫ﻧﺎﮔﺮێﺖ‪ ،‬ﺑە‪‬م رەﻧﮕﯿﺸە ھەﻧﺪێﻚ‬ ‫ﭘﯿــﺎوی ﺋﺎﯾﻨــﯽ ﺑــە ﻋەﻗڵﯿﯿەت‬ ‫و ﺑﯚﭼﻮوﻧــﯽ ﺳﯿﺎﺳــﯿﯿەوە‪،‬‬ ‫ھێﺮش ﺑﻜەﻧە ﺳــەر ﺟﻮوەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﯿﺶ‪ ،‬ھﺎوﺷــێﻮەی‬ ‫ﺋــەوەی ﻟــە دﻧﯿــﺎی ﻋەرەﺑﯿﺪا‬

‫ﺑەراﻣﺒەر ﺟﻮوەﻛﺎن ﺑﺎوە“‪.‬‬ ‫ﺋەوەﺷــﯽ ﻧەﺷــﺎردەوە ﻛــە‬ ‫ﺟــﻮوەﻛﺎن ﺑەردەوام ھەڕەﺷــە‬ ‫و ﻣەﺗﺮﺳﯿﯿﺎن ﺑەﺳــەرەوە ﺑﻮوە‪،‬‬ ‫ﺑــەو ھﯚﯾەوەش ﺗﺎ ﺋێﺴــﺘە ھﯿﭻ‬ ‫ﺋﺎﻣﺎرێﻜﯽ ورد ﺑەردەﺳــﺖ ﻧﯿﯿە‪،‬‬ ‫ﻟەﺑﺎرەی ژﻣﺎرە و رێﮋەی ﭘێڕەواﻧﯽ‬ ‫ﺋەو ﺋﺎﯾﻨە ﻟە ﻛﻮردﺳﺘﺎن‪” ،‬ﭼﻮﻧﻜە‬ ‫ﭘێﺸــﺘﺮ ﺟــﻮوەﻛﺎن زۆرﺑەﯾــﺎن‬ ‫ﺟﻮوﺑﻮوﻧﯽ ﺧﯚﯾﺎن ﺷﺎردﺑﻮوەوە ﺑە‬ ‫ھﯚی ھەڕەﺷەﻛﺎﻧﯽ ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ‬ ‫ﺑەﻋــﺲ‪ ،‬دوای ‪2003‬ش‬ ‫راﺳﺘەوﺧﯚ ھەڕەﺷــەی ﻗﺎﻋﯿﺪە‬ ‫دەﺳﺘﯽ ﭘێ ﻛﺮد و دوای ﺋەوﯾﺶ‬ ‫داﻋــﺶ‪ ،‬دﯾﺎرﯾﺶ ﻧﯿﯿــە دوای‬ ‫داﻋــﺶ چ ھەڕەﺷــەﯾەﻛﯽ ﺗــﺮ‬ ‫دروﺳﺖ دەﺑێﺖ‪ ،‬ﺑﯚﯾە ﺟﻮوەﻛﺎن‬ ‫ﻧەﯾﺎﻧﺘﻮاﻧﯿﻮە ھەﺳﺖ ﺑە ﭘﺎرێﺰراوی‬ ‫ﺑﻜەن“‪.‬‬ ‫ﻧﻮێﻨــەری ﺟــﻮوەﻛﺎن ﺋﺎﻣــﺎژە‬ ‫ﺑەوەش دەدات‪ ،‬ﻛــە ﺟﻮوەﻛﺎن‬ ‫ﺟﮕە ﻟەوەی ﻣێــﮋووی دێﺮﯾﻨﯽ‬ ‫دوو ھــەزار و ‪ 700‬ﺳــﺎڵەﯾﺎن ﻟە‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ھەﯾــە‪ ،‬ھــﺎوﻛﺎت‬ ‫ﺧﺎﻛێﻜــﯽ ﭘﯿﺮۆزﯾﺸــە ﺑﯚﯾﺎن‪ ،‬ﺑە‬ ‫ھﯚی ﺋــەوەی ﻟــە ﺗەوراﺗﺪا وەك‬ ‫ﺷــﻮێﻨێﻜﯽ ﭘﯿﺮۆز ﺋﺎﻣــﺎژەی ﭘێ‬ ‫دراوە و ﮔــﯚڕی ھەرﯾــەك ﻟــە‬ ‫ﭘێﻐەﻣﺒــەران ﻧﺎﺣــﻮوم و داﻧﯿﺎل‬ ‫ھەر ﻟە ﻛﻮردﺳﺘﺎن و ﻟە ﻧﺎوﭼەی‬ ‫ﺋەﻟﻘﻮوﺷە‪.‬‬

‫ﺋەوەﺷــﯽ ﮔــﻮت‪ ،‬ﺋــەوان ھﯿﭻ‬ ‫ﺑەرﻧﺎﻣــە و ﭘﻼﻧێﻜﯿــﺎن ﻧﯿﯿــە ﺑﯚ‬ ‫ﺋــەوەی ھﺎوﺷــێﻮەی ﺋﺎﯾﻨەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺗﺮ‪ ،‬ﻟــە ﭘەرﻟەﻣﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‬ ‫ﭼەﻧﺪ ﻛﻮرﺳــﯿﯿەﻛﯽ ﻛﯚﺗﺎﯾﺎن ﺑﯚ‬ ‫ﺟێﮕﯿﺮ ﺑﻜﺮێــﺖ‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە ﺑڕواﯾﺎن‬ ‫ﺑەوە ھەﯾە ”ﺋﺎﯾﻦ و ﺳﯿﺎﺳەت دوو‬ ‫ﺑﺎﺑەﺗﯽ ﻟێﻚ ﺟﯿﺎوازن و ﺋەﮔەرﭼﯽ‬ ‫ﺟﻮوەﻛﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﯿﺶ وەك‬ ‫ھــەر ﺟﻮوێﻜــﯽ ﺗﺮی دﻧﯿــﺎ‪ ،‬ﻟە‬ ‫دڵﯿﺎﻧﺪا ﺋﯿﻨﺘﯿﻤﺎﯾﺎن ﺑﯚ ﺋﯚرﺷــەﻟﯿﻢ‬ ‫ھەﯾــە و ﺑە ﻣەرﺟەﻋــﯽ دەزاﻧﻦ‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م ﺋێﻤە وەك ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗﯽ ﺟﻮو‬ ‫و وەزارەﺗﯽ ﺋەوﻗﺎف‪ ،‬ﭘێﻮەﻧﺪﯾﻤﺎن‬ ‫ﻟەﮔەڵ دەوڵــەت و ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ‬ ‫ﺋﯿﺴڕاﺋﯿﻞ ﻧﯿﯿە“‪.‬‬ ‫ﺷــێﺮزاد ﻋﻮﻣەر ﺗﯿﺸﻜﯽ ﺧﺴﺘە‬ ‫ﺳەر ﺋەوەش ﻛە ﺟﻮوەﻛﺎن ھەﺳﺖ‬ ‫ﺑە ﮔەرەﻧﺘﯽ و ﺗەﻧﺎھﯽ ﻧﺎﻛەن‪ ،‬ھەر‬ ‫ﺑﯚﯾە ﺳەرﺑﺎری ﺋەوەی ﺑەردەواﻣﻦ‬ ‫ﻟە ﺋەﻧﺠﺎﻣﺪاﻧﯽ رێﻮڕەﺳــﻢ و ﺑﯚﻧە‬ ‫ﭘﯿﺮۆزەﻛﺎﻧﯽ ﺧﯚﯾﺎن‪ ،‬ﻟە ژﻣﺎرەﯾەك‬ ‫ھﯚڵ و ﺷــﻮێﻨﯽ ﺗﺎﯾﺒــەت‪ ،‬ﺑە‪‬م‬ ‫ھﯿﭻ ﭘەرﺳــﺘﮕەﯾەﻛﯽ ﻓەرﻣﯿﯿﺎن‬ ‫ﻧەﻛﺮدووەﺗــەوە‪ ،‬ﺑــە‪‬م داوا‬ ‫دەﻛــەن ﺣﻜﻮوﻣەت ھەوڵ ﺑﺪات‬ ‫ﺑــﯚ ﻧﯚژەﻧﻜﺮدﻧەوەی ﭘەرﺳــﺘﮕە‬ ‫ﻣێﮋووﯾﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ ﺟــﻮوەﻛﺎن‪ ،‬ﻛە‬ ‫ژﻣﺎرەﯾەﻛــﯽ زۆر و ﺑەرﭼﺎوﯾﺎن ﻟە‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا ھەﯾە‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە دوای‬ ‫ﻧﯚژەﻧﻜﺮدﻧەوەﯾــﺎن‪ ،‬دەﻛﺮێ ھەم‬

‫وەك ﺷــﻮێﻨﯽ ﻧﻮێﮋ و رێﻮڕەﺳﻤە‬ ‫ﺋﺎﯾﻨﯿﯿەﻛﺎﻧــﯽ ﺟــﻮو‪ ،‬ھەﻣﯿــﺶ‬ ‫وەك ﻣﯚزەﺧﺎﻧــەی ﻛﻮﻟﺘــﻮوری‬ ‫ﺟﻮو ﻟە ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﻛەڵﻜﯽ ﻟێ‬ ‫وەرﺑﮕﯿﺮێﺖ‪ ،‬ﻛە ﺋەﻣەش دەﺑێﺘە‬ ‫ھﯚی راﻛێﺸﺎﻧﯽ ﮔەﺷﺘﯿﺎری ﺋﺎﯾﻨﯽ‬ ‫ﺑﯚ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‪.‬‬ ‫ﺳــەرﺑﺎری ﺋــەوەی ﺋﺎﯾﻨﯽ ﺟﻮو‬ ‫ﯾەﻛێﻜــە ﻟــە ھەﺷــﺖ ﺋﺎﯾﻨــە‬ ‫داﻧﭙێﺪاﻧﺮاوەﻛــەی ھەرێﻤــﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺋــەوان ھﯿﭻ‬ ‫ﻓەرﻣﺎﻧﺒەرێﻜــﯽ ﺋﺎﯾﻨﯿﯿــﺎن ﻧﯿﯿە‪،‬‬ ‫ﺷــێﺮزاد ﻋﻮﻣەر ﮔﻮﺗــﯽ‪” ،‬ﺋێﻤە‬ ‫ﺗەﻧﯿﺎ ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗﯿﻤﺎن ﻟە وەزارەﺗﯽ‬ ‫ﺋەوﻗــﺎف ھەﯾــە ﻛــە ﺋەوﯾــﺶ‬ ‫وەك ﻓەرﻣﺎﻧﺒــەر ﻧﯿﯿــە‪ ،‬ﺑەڵﻜﻮ ﺑە‬ ‫ﺧﯚﺑەﺧﺸــﯿﯿە‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە ﺑڕواﻣﺎن‬ ‫واﯾە ﺋﺎﯾﻦ ﭘﯿﺸە ﻧﯿﯿە و ﻧﺎﻣﺎﻧەوێﺖ‬ ‫ﭘﯿﺎوی ﺋﺎﯾﻨﯿﻤﺎن ﺑﺒێﺘە ﻣﻮوﭼەﺧﯚر‬ ‫و ﺑﺎرﮔﺮاﻧﯽ ﺑەﺳەر ﺣﻜﻮوﻣەﺗەوە“‪.‬‬ ‫ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗﯽ ﺟﻮو ﻟــە وەزارەﺗﯽ‬ ‫ﺋەوﻗﺎف‪ ،‬ﻟە ‪11‬ی ﺗﺸﺮﯾﻨﯽ ﯾەﻛەم‪/‬‬ ‫ﺋﯚﻛﺘﯚﺑەری ‪ 2015‬ﺑە ﻧﻮوﺳﺮاوێﻚ‬ ‫ﻛــە واژووی ﻛەﻣﺎل ﻣﻮﺳــﻠﯿﻢ‬ ‫وەزﯾﺮی ﺋەوﻗﺎﻓﯽ ﺑەﺳــەرەوەﯾە‪،‬‬ ‫ﺑە ﻓەرﻣﯽ راﮔەﯾەﻧــﺮاوە و ﺗێﯿﺪا‬ ‫ﺋﺎﻣﺎژە ﺑــەوە دراوە ﻛە ﺋەو ﺑڕﯾﺎرە‬ ‫ﺑە ﭘﺸﺘﺒەﺳــﺘﻦ ﺑە ﯾﺎﺳﺎی ژﻣﺎرە‬ ‫)‪(5‬ی ﺳــﺎڵﯽ ‪ 2015‬ﯾﺎﺳﺎی ﻣﺎﻓﯽ‬ ‫ﭘێﻜﮫﺎﺗەﻛﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن دراوە‪.‬‬

‫ﺟﻮوەﻛﺎن داھﺎت ﺑﯚ ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﭘەﯾﺪا دەﻛەن و‬ ‫ﻣﻮوﭼەش ﻟە ﺣﻜﻮوﻣەت وەرﻧﺎﮔﺮن‬

‫وﺷە‪ /‬ھەوﻟێﺮ‪ -‬ﺋەھﻤەد ﻛەﯾﻔﯽ‬ ‫ﺋێﺴــﺘە ھەﺷــﺖ ﺋﺎﯾﻦ ﺑە ﻓەرﻣﯽ‬ ‫ﻟەﻻﯾەن وەزارەﺗــﯽ ﺋەوﻗﺎﻓەوە ﻟە‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن دان ﭘێﺪا ﻧﺮاون‪ ،‬ﻛە‬ ‫ھەرﯾەك ﻟە ﺋﺎﯾﻨەﻛﺎﻧﯽ زەردەﺷﺘﯽ‬ ‫و ﺟــﻮو‪ ،‬دواﺗﺮﯾﻨﯽ ﺋەو ھەﺷــﺖ‬ ‫ﺋﺎﯾﻨــەن ﻛە ﺑــﯚ ﻟﯿﺴــﺘەﻛە زﯾﺎد‬ ‫ﺑــﻮون و ﻟە ﻣﺎوەی راﺑــﺮدوودا ﺑە‬ ‫ﻓەرﻣﯽ ﻧﺎﺳــێﻨﺮان‪ .‬دوای ﺋەوەی‬

‫ﻟە ﭼەﻧﺪ رۆژی راﺑﺮدوودا ﻟەﻻﯾەن‬ ‫ﻣەﻻﯾــەك ﻟە ﺳــﻠێﻤﺎﻧﯽ‪ ،‬ھێﺮش‬ ‫ﻛﺮاﯾە ﺳــەر زەردەﺷــﺘﯿﯿەﻛﺎن و‬ ‫ﻓﺘﻮای ﻛﻮﺷــﺘﻨﯿﺎن ﺑﯚ دەرﻛﺮا‪ ،‬ﻟە‬ ‫ﺋێﺴﺘەدا ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗﯽ ﺟﻮوەﻛﺎن ﻟە‬ ‫وەزارەﺗﯽ ﺋەوﻗﺎف‪ ،‬رای دەﮔەﯾەﻧﻦ‬ ‫ﻛــە ﺋەواﻧﯿﺶ ﻟــە ھەڕەﺷــە و‬ ‫ﻣەﺗﺮﺳﯽ ﺑێﺒەش ﻧﯿﻦ‪.‬‬

‫ﺷــێﺮزاد ﻋﻮﻣــەر‪ ،‬ﻧﻮێﻨــەری‬ ‫ﺟﻮوەﻛﺎن ﻟــە وەزارەﺗﯽ ﺋەوﻗﺎف‬ ‫ﺑە ”وﺷە“ی راﮔەﯾﺎﻧﺪ‪” ،‬ھێﺮﺷﯽ‬ ‫ھﺎوﺷــێﻮەی ﺋــەوەی دەﻛﺮێﺘە‬ ‫ﺳەر زەردەﺷﺘﯿﯿەﻛﺎن‪ ،‬ﻧەﻛﺮاوەﺗە‬ ‫ﺳەر ﺋێﻤە‪ ،‬ﺑە ھﯚی ﺋەوەی ﺋﺎﯾﻨﯽ‬ ‫ﺟﻮو ﺋﺎﯾﻨێﻜﯽ ”ﺗەﺑﺸﯿﺮی“ ﻧﯿﯿە‪،‬‬ ‫ﺑﯚﯾە ﺋەو ﺟﯚرە ﻛەﺳﺎﻧە ﺟﻮوەﻛﺎن‬ ‫ﺑــە ﻣەﺗﺮﺳــﯽ ﻧﺎزاﻧﻦ ﺑﯚ ﺳــەر‬

‫ھەﻓﺘەﻧﺎﻣەﯾەﻛﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ ﮔﺸﺘﯿﯿە‬

‫ﻟە ﻣﺎوەی ‪ 20‬ﺳــﺎڵﯽ راﺑــﺮدوودا‪،‬‬ ‫ﻛﯚﻣﺎری ﺋﯿﺴﻼﻣﯿﯽ ﺋێﺮان ﺑەراﻣﺒەر‬ ‫ﻛﯚڵﺒەراﻧﯽ ﺳەرﺳﻨﻮور رواﻧﮕەﯾەﻛﯽ‬ ‫ﺗەﻧﺎھﯽ و ﺗﺎ رادەﯾەك ﺷﯚﭬﯿﻨﯿﯿﺎﻧەی‬ ‫ھەﺑﻮوە و وەك ﺗﺎواﻧﺒــﺎر ﻣﺎﻣەڵەی‬ ‫ﻟەﮔەڵﯿﺎﻧــﺪا ﻛﺮدوون‪ ،‬ﺑــەردەوام‬ ‫ھەواڵــﯽ ﺋــەوە ﺑــ‪‬و ﻛﺮاوەﺗەوە‬ ‫ﻛــە ﺑەھــﯚی ﺗەﻗەﻛﺮدﻧــﯽ ھێﺰە‬ ‫ﺗەﻧﺎھﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ ﻛﯚﻣﺎری ﺋﯿﺴﻼﻣﯽ‪،‬‬

‫‪9‬‬

‫‪2017/‬‬ ‫)‪ ، (171‬ﭼﻮارﺷەم‪2017/1/2/188 ،‬‬ ‫ژﻣﺎرە )‪(174‬‬

‫وﺷە‪ /‬ھەوﻟێﺮ‪ -‬ھﯿﺪاﯾەت ﺟﺎن‬ ‫ھەﻓﺘەی راﺑﺮدوو ﻟە ﮔﻮﻧﺪی ﺑێﻮراﻧﯽ‬ ‫ﺳەردەﺷﺖ‪ 11 ،‬ﻛﯚڵﺒەر ﻛەوﺗﻨە ژێﺮ‬ ‫رﻧﻮوی ﺑەﻓــﺮ و ﺑەھﯚﯾەوە ﭼﻮارﯾﺎن‬ ‫ﮔﯿﺎﻧﯿﺎن ﻟە دەﺳﺖ دا‪ ،‬ﺋەو رووداوە‬ ‫دەﻧﮕﺪاﻧەوەﯾەﻛــﯽ زۆری ﻟەﺳــەر‬ ‫ﺋﺎﺳﺘﯽ ﺋێﺮان و دﻧﯿﺎدا ﻟێ ﻛەوﺗەوە‬ ‫و ﻟە ﻧﺎوﺧﯚی رۆژھە‪‬ت ﻛﯚﻣەڵێﻚ‬ ‫ﻛەﺳﺎﯾەﺗﯽ ﺳﯿﺎﺳــﯽ و ﺋەﻛﺎدﯾﻤﯽ‬ ‫ﻛەﻣﭙەﯾﻨێﻜﯿﺎن ﺑﯚ ﮔﯚڕﯾﻨﯽ رەﻓﺘﺎری‬ ‫ﻛﯚﻣﺎری ﺋﯿﺴــﻼﻣﯽ ﺑەراﻣﺒەر ﺋەو‬ ‫ﻛﺎﺳﺒﻜﺎراﻧە ﻛﺮدەوە‪.‬‬

‫ﭼەﻧــﺪ ﻛﯚڵﺒەرێــﻚ ﮔﯿﺎﻧﯿــﺎن ﻟە‬ ‫دەﺳــﺖ داوە‪ ،‬ھــﺎوﻛﺎت ﺑەھﯚی‬ ‫ﻣﯿﻨڕێﮋﻛﺮدﻧــﯽ ﺳــﻨﻮورەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫رۆژھە‪‬ﺗﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن و ﺑﺎﺷﻮوری‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧەوە ﺳــەﺗﺎن ﻛﯚڵﺒــەر‬ ‫ﺑﻮوﻧەﺗە ﻗﻮرﺑﺎﻧﯽ‪.‬‬ ‫ﮔﯿــﺎن ﻟەدەﺳــﺘﺪاﻧﯽ ﺋــەو ﭼﻮار‬ ‫ﻛﯚڵﺒــەرەی ھەﻓﺘــەی راﺑــﺮدوو‬ ‫ﺑەھــﯚی داڕﻣﺎﻧــﯽ ﺑەﻓــﺮ وەك‬ ‫رووداوەﻛﺎﻧﯽ ﭘێﺸــﻮو ﺑێ دەﻧﮕﯽ‬ ‫ﻟــێ ﻧەﻛﺮا و ﺋــەو ﭼەﻧــﺪ ﭼﺎﻻك‬ ‫و ﺋەﻛﺎدﯾﻤﯿﯿــە ﻛەﻣﭙەﯾﻨێﻜﯿــﺎن‬ ‫راﮔەﯾﺎﻧــﺪ‪ ،‬ﻟە ﻧﺎﻣەﯾەﻛــﯽ ﻛﺮاوەدا‬ ‫داواﯾﺎن ﻟە ﺳــەرۆك ﻛﯚﻣﺎری ﺋێﺮان‬ ‫و ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧﯽ ﻧﻮێﻨەراﻧﯽ ﺋەو و‪‬ﺗە‬ ‫ﻛﺮد ﭼﯿﺘﺮ ﺑە رواﻧﮕەﯾەﻛﯽ ﺗەﻧﺎھﯽ‬ ‫ﻧەڕواﻧﻨە رۆژھە‪‬ت و ھەﻟﯽ ﻛﺎر ﺑﯚ‬ ‫ﺋەو ﻛەﺳﺎﻧە ﺑڕەﺧﺴێﻨﻦ ﻛە ﻟەڕووی‬ ‫ﻧﺎﭼﺎرﯾﯿەوە ﮔﯿﺎﻧﯿﺎن ﺧﺴﺘﻮوەﺗە ﺑەر‬ ‫ﻣەﺗﺮﺳــﯽ و ﺑﯚ داﺑﯿﻨﻜﺮدﻧﯽ ﺑﮋێﻮی‬ ‫ﺧێﺰاﻧەﻛﺎﻧﯿﺎن رووﯾﺎن ﻟە ﻛﯚڵﺒەری‬ ‫ﻛﺮدووە‪.‬‬

‫ﻛەﻣﭙەﯾﻨــﯽ ﭘﺸــﺘﯿﻮاﻧﯿﻜﺮدن ﻟە‬ ‫ﻛﯚڵﺒەراﻧــﯽ رۆژھــە‪‬ت‪ ،‬زۆر‬ ‫ﺑەﺧێﺮاﯾﯽ ﻟــە ﻧﺎوﺧﯚی رۆژھە‪‬ت‬ ‫ﭘێﺸــﻮازی ﻟێ ﻛﺮا و ﻟــە ﻛەﻣﺘﺮ ﻟە‬ ‫ﺳێ رۆژدا دوو ھەزار و ‪ 233‬ﻛەس‬ ‫ﻟە ﭼﺎﻻﻛﺎﻧﯽ ﻣەدەﻧﯽ و ﺳﯿﺎﺳــﯽ‬ ‫و ﻛەﺳــﺎﯾەﺗﯿﯿە ﺋەﻛﺎدﯾﻤﯿﯿەﻛﺎن‪،‬‬ ‫واژووﯾــﺎن ﻛــﺮد و ﭼەﻧــﺪ ﺋەﻧﺪام‬ ‫ﭘەرﻟەﻣﺎﻧێﻜﯽ ﻛﻮرد و ﺑەرﭘﺮﺳــﺎﻧﯽ‬ ‫ﺧﯚﺟێﯿﯽ ﻟەﺳــەری ھﺎﺗﻨە دەﻧﮓ‪،‬‬ ‫ﺋەوە ﯾەﻛەم ﻛەﻣﭙەﯾﻨﯽ رۆژھە‪‬ﺗﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧە ﻛــە ﺑەﺷــێﻮەﯾەﻛﯽ‬ ‫ﻣەدەﻧــﯽ ﺋەﻧﺠــﺎم دەدرێﺖ و ﺑەو‬ ‫ﺷــێﻮە ﺑەرﻓﺮاواﻧە ﭘێﺸــﻮازی ﻟێ‬ ‫دەﻛﺮێــﺖ و ﻛﺎرداﻧــەوەی ﻟــێ‬ ‫دەﻛەوێﺘەوە‪.‬‬ ‫د‪ .‬ﺧﺎﻟﯿــﺪ ﺗەوەﻛﻮﻟــﯽ ﯾــەك ﻟە‬ ‫ﺑەڕێﻮەﺑەراﻧــﯽ ﻛەﻣﭙەﯾﻨەﻛــە‪،‬‬ ‫ﭘێﺸــﻮازﯾﻜﺮدﻧﯽ ھﺎوو‪‬ﺗﯿﯿﺎﻧــﯽ‬ ‫رۆژھــە‪‬ت ﻟــەو ﺋﺎﺳــﺘەدا ﺑــە‬ ‫ﭼﺎوەڕوان ﻧەﻛﺮاو وەﺳــﻒ دەﻛﺎت‬ ‫و ﻟەﺑــﺎرەی وە‪‬ﻣــﯽ ﻧﺎﻣەﻛەﯾﺎن‬

‫ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﯽ‬


‫ﺳەرﻣﺎﯾەی ﺋﺎوارەﻛﺎ‬

‫دۆﺳﯿە‬

‫ھەﻓﺘەﻧﺎﻣەﯾەﻛﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ ﮔﺸﺘﯿﯿە‬

‫‪10‬‬

‫دەژﯾﻦ‪.‬‬

‫ژﻣﺎرە )‪ ، (174‬ﭼﻮارﺷەم‪2017/ 2/ 8 ،‬‬

‫رێﺒﯿﻦ ﻓەﺗﺎح‬ ‫ژﻣﺎرەی ﺋﺎوارەﻛﺎن ﻟە ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا‬ ‫ﭘەﻧﺎﺑەر و ﺋــﺎوارەﻛﺎن ﻟە ھەرێﻤﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا ژﻣﺎرەﯾەﻛﯽ ﺟێﮕﯿﺮﯾﺎن‬ ‫ﻧﯿﯿــە‪ ،‬ﺷــەﭘﯚﻟێﻚ دەﮔەڕێﻨەوە‬ ‫و ﻟێﺸــﺎوێﻜﯽ ﺗــﺮ دێﻨــەوە‪ .‬ﺗــﺎ‬ ‫ﭘێــﺶ ھێﺮﺷــەﻛﺎﻧﯽ داﻋﺶ ﺑﯚ‬ ‫ﺳــەر ﭘﺎرێﺰﮔﺎﻛﺎﻧــﯽ ﻣﻮوﺳــڵ و‬ ‫ﺳە‪‬ﺣەدﯾﻦ‪ ،‬ﺑەﺷێﻚ ﻟە ﺳﻨﻮوری‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎی ﻛەرﻛــﻮوك و ھەرێﻤﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎن‪ ،‬ﺳەرووی ‪ 200‬ھەزار‬ ‫ﭘەﻧﺎﺑەری ﺳــﻮورﯾﺎﯾﯽ رووﯾﺎن ﻟە‬ ‫ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﻛﺮدﺑﻮو‪ ،‬ﻟەو‬ ‫ژﻣﺎرەﯾەدا ﺳــەرووی ‪ 115‬ھەزار‬ ‫ﭘەﻧﺎﺑەر ﻟە دھﯚك‪ ،‬ﺳــەرووی ‪40‬‬ ‫ھەزار ﭘەﻧﺎﺑەر ﻟە ھەوﻟێﺮ و ﻧﺰﯾﻜەی‬ ‫‪ 20‬ھەزار ﭘەﻧﺎﺑەر ﺗﺎ ﺋﺎﺑﯽ ‪ 2013‬ﻟە‬ ‫ﺳﻠێﻤﺎﻧﯽ ﻧﯿﺸەﺟێ ﺑﻮون‪.‬‬ ‫ﻛﺎﺗێــﻚ ﻟە ﺣﻮزەﯾﺮاﻧــﯽ ‪2014‬دا‪،‬‬ ‫داﻋــﺶ ﭘەﻻﻣــﺎری ﭘﺎرێﺰﮔﺎﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻣﻮوﺳڵ و ﺳە‪‬ﺣەدﯾﻨﯽ ﻟە ﻋێﺮاق‬ ‫دا‪ ،‬ﺳەﺗﺎن ھەزار ﺋﺎوارەی ﺋەو دوو‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎﯾە رووﯾﺎن ﻟە ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‬ ‫ﻛﺮد‪ ،‬ﻟەﮔەڵ ھێﺮﺷەﻛﺎﻧﯽ داﻋﺶ‬ ‫ﺑﯚ ﺳــەر ﻧﺎوﭼەﻛﺎﻧﯽ ﺳــﻨﻮوری‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎی ﻛەرﻛــﻮوك‪ ،‬ھەوﻟێﺮ و‬ ‫دھﯚك ﻟە ﺋﺎﺑﯽ ھەﻣﺎﻧﺴﺎڵﺪا‪ ،‬ﺳەﺗﺎن‬ ‫ھەزاری ﺗﺮ ﻟە ﺋــﺎوارەی ﻧﺎوﺧﯚﯾﯽ‬ ‫ﭘەﻧﺎﯾــﺎن ﺑﯚ ﺷــﺎرەﻛﺎﻧﯽ ھەرێﻤﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن )دھــﯚك‪ ،‬ھەوﻟێﺮ و‬ ‫ﺳﻠێﻤﺎﻧﯽ( ھێﻨﺎ‪.‬‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬ ‫ژﻣﺎرەی ﮔﺸﺘﯿﯽ ﺋﺎوارە و ﭘەﻧﺎﺑەران‬ ‫ﺑە ﻧﺰﯾﻜەی ﯾەك ﻣﻠﯿﯚن و ‪ 800‬ھەزار‬ ‫ﺋﺎوارە و ﭘەﻧﺎﺑەر دەﺧەﻣڵێﻨێﺖ‪ ،‬ﺋەو‬ ‫ژﻣﺎرەﯾە ﺗێﻜــڕای ﺋەو ﻛﻮرداﻧەش‬ ‫ﻟەﺧﯚ دەﮔﺮێﺖ ﻛە ﻟە رۆژھە‪‬ت‪،‬‬ ‫ﺑﺎﻛﻮر و رۆژﺋﺎوای ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧەوە‬ ‫ﻟە ﺳەرەﺗﺎی ﻧەوەﺗەﻛﺎﻧﯽ ﺳەدەی‬ ‫راﺑــﺮدووەوە ھﺎﺗﻮوﻧەﺗە ھەرێﻤﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧەوە‪ ،‬ﺑەﺷــێﻜﯿﺎن ﻟە‬ ‫ﻛەﻣــﭗ و ﺋــﯚردوﮔﺎی ﺗﺎﯾﺒەﺗﺪا‬ ‫دەژﯾﻦ و ﺑەﺷــێﻜﯿﺎن ﺗێﻜە‪‬وی‬ ‫ژﯾﺎﻧﯽ ﺋﺎﺳــﺎﯾﯽ ﺧەڵﻜﯽ ﺑﺎﺷﻮوری‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﺑﻮون‪.‬‬ ‫رێﻜﺨــﺮاوی ﻧێﻮدەوڵەﺗــﯽ ﻛﯚچ‬ ‫ﺗــﺎ ﺗﺸــﺮﯾﻨﯽ دووەﻣــﯽ ‪،2016‬‬ ‫ﺑەدﯾﺎرﯾﻜــﺮاوی ‪ 919‬ھەزار و ‪302‬‬ ‫ﺋﺎوارەی ﻧﺎوﺧﯚﯾﯽ ﻟە ﭘﺎرێﺰﮔﺎﻛﺎﻧﯽ‬ ‫دھﯚك‪ ،‬ھەوﻟێﺮ و ﺳــﻠێﻤﺎﻧﯽ ﺗﯚﻣﺎر‬ ‫ﻛــﺮدووە‪ ،‬ﺑــە‪‬م ﺋــەو ژﻣﺎرەﯾە‪،‬‬ ‫ﺋەو ﺳــەﺗﺎن ھەزار ﺋﺎوارەﯾە ﻟەﺧﯚ‬ ‫ﻧﺎﮔﺮێﺖ ﻛە ﭘــﺎش ﻛﺮدەوەﮔەﻟﯽ‬ ‫ﺋﺎزادﻛﺮدﻧﯽ ﻣﻮوﺳــڵ رووﯾﺎن ﻟە‬ ‫ﻛەﻣﭙەﻛﺎﻧﯽ ﺳــﻨﻮوری ﭘﺎرێﺰﮔﺎی‬ ‫دھﯚك و ھەوﻟێﺮ ﻛﺮدووە‪.‬‬ ‫ﺋﺎﻣﺎری ورد و راﺳﺘەﻗﯿﻨەی ﺋﺎوارە و‬ ‫ﭘەﻧﺎﺑەران ﻟە ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا‬ ‫ﺑەردەﺳــﺖ ﻧﯿﯿــە‪ ،‬ﺣﻜﻮوﻣــەت‬ ‫ﺑەھــﯚی ﺗەﻧﮕــﮋەی داراﯾــﯽ و‬ ‫ﻟێﺸــﺎوی ﻛﺘﻮﭘــڕ و ﻟە ﻧــﺎﻛﺎوی‬ ‫ﺋــﺎوارەﻛﺎن و ھــﺎوﻛﺎت ﺑەھﯚی‬ ‫ﭘەرش و ﺑ‪‬وﺑﻮوﻧــەوەی ﺋﺎوارە و‬ ‫ﭘەﻧﺎﺑەران ﻟەﻧﺎو ﺷــﺎر و ﺷــﺎرۆﻛە‬ ‫و ﺷــﺎرەدێﯿەﻛﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﺪا‪،‬‬ ‫ﻧەﯾﺘﻮاﻧﯿﻮە ژﻣﺎرەﯾەﻛﯽ ورد ﺑﺨﺎﺗە‬ ‫روو‪ ،‬ﻟــە ﻛﺎﺗێﻜﺪا ﺧﻮدی ﭘەرش و‬ ‫ﺑ‪‬وی ﺋﺎوارە و ﭘەﻧﺎﺑەران‪ ،‬رێﮕﺮی‬ ‫ﻟــە رێﻜﺨﺮاوەﻛﺎﻧــﯽ ﻟﯚﻛﺎڵــﯽ و‬

‫ﻧێﻮدەوڵەﺗﯽ ﻛــﺮدووە‪ ،‬ﺋﺎﻣﺎرێﻜﯽ‬ ‫ورد ﻟە ﻛﯚی ﮔﺸــﺘﯿﯽ ﺋﺎوارەﻛﺎن‬ ‫راﺑﮕەﯾەﻧﻦ‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺑەو ﺣﺎڵەﺷــەوە‬ ‫دەﺷــێﺖ ژﻣﺎرەی ﮔﺸــﺘﯽ ﺋﺎوارە‬ ‫ﻧﺎوﺧﯚﯾﯿﯿــەﻛﺎن ﻟە ﻧێــﻮان ﯾەك‬ ‫ﻣﻠﯿﯚن و ‪ 200‬ھەزار ﺗﺎ ‪ 600‬ھەزار‬ ‫ﺋﺎوارەی ﻧﺎوﺧﯚﯾــﯽ داﺑﻨﺮێﺖ‪ ،‬ﺑەو‬ ‫ژﻣــﺎرە ﺋﺎوارەﯾەوە ﻛــە ﻟە دوای‬ ‫دەﺳــﺘﭙێﻜﺮدﻧﯽ ﻛﺮدەوەﮔەﻟــﯽ‬ ‫ﻣﻮوﺳــڵ ﻟە ﻛەﻣﭙەﻛﺎﻧﯽ ھەوﻟێﺮ‬ ‫و دھــﯚك ﮔﯿﺮﺳــﺎوﻧەﺗەوە‪ ،‬ﺋەوە‬ ‫ﺟﮕە ﻟە ژﻣــﺎرەی ﭘەﻧﺎﺑــەران ﻟە‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا‪.‬‬ ‫داﺑەﺷﺒﻮوﻧﯽ ﺋﺎوارەﻛﺎن ﻟە‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا‬ ‫ﺑەﮔﻮێﺮەی داﺗﺎﻛﺎﻧــﯽ رێﻜﺨﺮاوی‬ ‫ﻧێﻮدەوڵەﺗــﯽ ﻛﯚچ‪ ،‬ﺗﺎ ﺗﺸــﺮﯾﻨﯽ‬ ‫دووەﻣــﯽ ‪ ،2016‬ﻟە ﻛــﯚی ‪919‬‬ ‫ھەزار و ‪ 302‬ﺋــﺎوارەی ﻧﺎوﺧﯚﯾﯽ‬ ‫ﻟــە ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﺪا‪396 ،‬‬ ‫ھەزار و ‪ 468‬ﺋﺎوارە ﻟە دھﯚك‪365 ،‬‬ ‫ھــەزار و ‪ 958‬ﺋﺎوارە ﻟــە ھەوﻟێﺮ‬ ‫و ‪ 156‬ھــەزار و ‪ 876‬ﺋــﺎوارە ﻟە‬ ‫ﺳــﻠێﻤﺎﻧﯽ ﮔﯿﺮﺳــﺎوﻧەﺗەوە‪ .‬وەك‬ ‫دەردەﻛەوێــﺖ‪ ،‬ﭘﺎرێﺰﮔﺎی دھﯚك‬ ‫زۆرﺗﺮﯾــﻦ ﺋــﺎوارە و ﭘﺎرێــﺰﮔﺎی‬ ‫ﺳــﻠێﻤﺎﻧﯽ ﻛەﻣﺘﺮﯾــﻦ ﺋــﺎوارەی‬ ‫ﺑەرﻛەوﺗــﻮوە‪ ،‬ﺑــە‪‬م ﭘﺎرێﺰﮔﺎی‬ ‫ھەوﻟێﺮ ﺑــە دووەم ﭘﺎرێﺰﮔﺎ دێﺖ‬ ‫ﻟــە دوای دھﯚﻛــەوە ﻟــەڕووی‬ ‫ﻟەﺧﯚﮔﺮﺗﻨﯽ ﺋﺎوارەﻛﺎن‪ ،‬ﺋەو ﺣﺎڵەﺗە‬ ‫ﻟەﺳــەر ﺋﺎﺳــﺘﯽ ﮔﯿﺮﺳــﺎﻧەوەی‬ ‫ﭘەﻧﺎﺑەرەﻛﺎﻧﯿﺶ دووﺑﺎرە دەﺑێﺘەوە‪.‬‬ ‫ﺋﺎوارەﻛﺎﻧﯽ ﭘﺎرێــﺰﮔﺎی دھﯚك‪ ،‬ﻟە‬ ‫ﭼﻮار ﭘﺎرێﺰﮔﺎی ﺋەﻧﺒﺎر‪ ،‬ﻣﻮوﺳــڵ‪،‬‬ ‫ﺑەﻏﺪا و ﺳە‪‬ﺣەدﯾﻨەوە ھﺎﺗﻮون‪،‬‬ ‫ھەزار و ‪ 890‬ﺋﺎوارەی ﺋەﻧﺒﺎر‪240 ،‬‬ ‫ﺋﺎوارەی ﺑەﻏﺪا‪ 393 ،‬ھەزار و ‪276‬‬ ‫ﺋــﺎوارەی ﻧەﯾﻨەوا و ھــەزار و ‪62‬‬ ‫ﺋﺎوارەی ﺳە‪‬ﺣەدﯾﻦ‪ .‬ﻟە ﻛﺎﺗێﻜﺪا‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎی ھەوﻟێــﺮ‪ 153 ،‬ھەزار و‬ ‫‪ 54‬ﺋﺎوارەی ﺋەﻧﺒــﺎر‪ ،‬ﭼﻮار ھەزار‬ ‫و ‪ 956‬ﺋــﺎوارەی ﺑەﻏــﺪا‪ ،‬ھەزار و‬ ‫‪ 830‬ﺋﺎوارەی دﯾﺎﻟــە‪ 16 ،‬ھەزار و‬ ‫‪ 830‬ﺋﺎوارەی ﺑﺎﺷﻮوری ﭘﺎرێﺰﮔﺎی‬ ‫ھەوﻟێﺮ ﺧﯚی‪ ،‬ﭘێﻨﺞ ھەزار و ‪652‬‬ ‫ﺋــﺎوارەی ﻛەرﻛﻮوك‪ 149 ،‬ھەزار و‬ ‫‪ 28‬ﺋﺎوارەی ﻧەﯾﻨــەوا و ‪ 34‬ھەزار‬ ‫و ‪ 608‬ﺋــﺎوارەی ﺳــە‪‬ﺣەدﯾﻨﯽ‬

‫ﻟەﺧﯚ ﮔﺮﺗﻮوە‪ .‬ھەرﭼﯽ ﭘﺎرێﺰﮔﺎی‬ ‫ﺳــﻠێﻤﺎﻧﯿﯿە‪ 82 ،‬ھــەزار و ‪974‬‬ ‫ﺋــﺎوارەی ﺋەﻧﺒﺎر‪ ،‬ﭼﻮار ھەزار و ‪32‬‬ ‫ﺋــﺎوارەی ﺑﺎﺑﻞ‪ 10 ،‬ھــەزار و ‪830‬‬ ‫ﺋﺎوارەی ﺑەﻏــﺪا‪ 18 ،‬ھەزار و ‪750‬‬ ‫ﺋﺎوارەی دﯾﺎﻟــە‪ 15 ،‬ھەزار و ‪822‬‬ ‫ﺋــﺎوارەی ﻧەﯾﻨــەوا و ‪ 24‬ھەزار و‬ ‫‪ 468‬ﺋﺎوارەی ﺳە‪‬ﺣەدﯾﻨﯽ ﻟەﺧﯚ‬ ‫ﮔﺮﺗﻮوە‪.‬‬ ‫وەك دەردەﻛەوێﺖ دھﯚك زۆرﺗﺮﯾﻦ‬ ‫ﺋﺎوارەی ﭘﺎرێﺰﮔﺎی ﻧەﯾﻨەوا‪ ،‬ھەوﻟێﺮ‬ ‫زۆرﺗﺮﯾــﻦ ﺋــﺎوارەی ﭘﺎرێﺰﮔﺎﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺋەﻧﺒــﺎر و ﻧەﯾﻨــەوا و ﺳــﻠێﻤﺎﻧﯽ‬ ‫زۆرﺗﺮﯾــﻦ ﺋــﺎوارەی ﭘﺎرێــﺰﮔﺎی‬ ‫ﺋەﻧﺒﺎری ﻟەﺧﯚ ﮔﺮﺗﻮوە‪ .‬ﻟە ﺋﺎﺳﺘﯽ‬ ‫ﻋێﺮاﻗﯿﺸــﺪا زۆرﺗﺮﯾﻦ ﺋﺎوارەﻛﺎن‬ ‫ﻟە ﭘﺎرێــﺰﮔﺎی ﺋەﻧﺒﺎر ﺑەرێﮋەی ‪35‬‬ ‫‪ %‬و ﭘﺎرێــﺰﮔﺎی ﻧەﯾﻨەوا ﺑەرێﮋەی‬ ‫‪ % 39‬ﭘێﻚ دێﻦ‪ .‬ﻟەو ﻣﺎوەﯾەﺷﺪا‬ ‫ﻛە رێﻜﺨــﺮاوی ﻧێﻮدەوڵەﺗﯽ ﻛﯚچ‬ ‫راﭘﯚرﺗﯽ ﻟەﺳەر ﻛﺮدووە‪ ،‬ﭘﺎرێﺰﮔﺎی‬ ‫دھﯚك رێﮋەی ‪ % 13‬و ﭘﺎرێﺰﮔﺎی‬ ‫ھەوﻟێﺮ رێــﮋەی ‪% 12‬ی ﻛﯚی‬ ‫ﮔﺸــﺘﯽ ﺋــﺎوارە ﻧﺎوﺧﯚﯾﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻋێﺮاﻗﯿﺎن ﻟەﺧﯚ ﮔﺮﺗﻮوە‪.‬‬ ‫ﻟەﺳــەر ﺋﺎﺳــﺘﯽ ھەﻣﻮو ﻋێﺮاﻗﺪا‬ ‫ﺑەرێــﮋەی ‪% 15‬ی ﺋــﺎوارەﻛﺎن‬ ‫ﻟە ﻛەﻣﭙەﻛﺎﻧﺪا ﮔﯿﺮﺳــﺎوﻧەﺗەوە‪،‬‬ ‫ﺑەرێــﮋەی ‪% 19‬ی ﺋــﺎوارەﻛﺎن‬ ‫ﻟەﮔەڵ ﺧێﺰاﻧــە ﺧﺎﻧەﺧﻮێﯿەﻛﺎﻧﺪا‬ ‫دەژﯾــﻦ‪ ،‬رێــﮋەی ‪ % 3‬ﻟــە‬ ‫ﺑﺎڵەﺧﺎﻧەی ﺋﺎﯾﻨﯽ‪ ،‬رێﮋەی ‪ % 4‬ﻟە‬ ‫ﺷﻮێﻨﯽ ﻧﺎﻓەرﻣﯽ‪ ،‬رێﮋەی ‪% 46‬ی‬ ‫ﺋﺎوارەﻛﺎن ﻟە ﺧﺎﻧــﻮوی ﻛﺮێﺪان‪،‬‬ ‫رێــﮋەی ‪% 8‬ی ﺋــﺎوارەﻛﺎن ﻟە‬ ‫ﺑﺎڵەﺧﺎﻧەی ﺗەواوﻧەﻛﺮاو‪ ،‬رێﮋەی ‪1‬‬ ‫‪%‬ی ﺋﺎوارەﻛﺎن ﻟە ﻗﻮﺗﺎﺑﺨﺎﻧەﻛﺎﻧﺪا و‬ ‫رێﮋەی ‪% 2‬ی ﺋﺎوارەﻛﺎن ﻟەﺳەر‬ ‫ﺋﺎﺳﺘﯽ ﻋێﺮاﻗﺪا ﻟە ﺷﻮێﻨﯽ ﻧەزاﻧﺮاو‬ ‫ﻧﯿﺸﺘەﺟێﻦ‪.‬‬ ‫ﻟەﺳەر ﺋﺎﺳﺘﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‪ ،‬رێﮋەی‬ ‫‪% 15‬ی ﺋﺎوارەﻛﺎﻧــﯽ ﺳــﻨﻮوری‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎی دھﯚك ﻟــە ﻛەﻣﭙەﻛﺎﻧﺪا‬ ‫ﮔﯿﺮﺳﺎوﻧەﺗەوە و رێﮋەی ‪% 85‬ی‬ ‫ﺋﺎوارەﻛﺎن ﻟە دەرەوەی ﻛەﻣﭙەﻛﺎﻧﺪا‬ ‫دەژﯾــﻦ‪ ،‬ﺑــە‪‬م ﻟــە ﺋﺎﺳــﺘﯽ‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎﻛﺎﻧﯽ ھەوﻟێﺮ و ﺳﻠێﻤﺎﻧﯽ‪،‬‬ ‫ﺗەﻧﯿﺎ رێــﮋەی ‪% 3‬ی ﺋﺎوارەﻛﺎن‬ ‫ﻟە ﻛەﻣﭙەﻛﺎﻧﺪا دەژﯾﻦ و ‪% 97‬ی‬ ‫ﺋﺎوارەﻛﺎن ﻟە دەرەوەی ﻛەﻣﭙەﻛﺎﻧﺪا‬

‫ﺧەرﺟﻜﺮدﻧﯽ ﻛﺮێﯽ ﺧﺎﻧﻮو‬ ‫ﻟــە ﭘﺎرێــﺰﮔﺎی دھــﯚك‪140 ،‬‬ ‫ھــەزار و ‪ 988‬ﺋــﺎوارە ﻟە ﺧﺎﻧﻮوی‬ ‫ﻛﺮێــﺪا دەژﯾﻦ و ﺳــێ ھــەزار و‬ ‫‪ 732‬ﺋــﺎوارەی ﺗــﺮ ﻟــە ھﯚﺗێﻞ و‬ ‫ﻣﯚﺗێﻠەﻛﺎﻧﺪا دەﻣێﻨﻨەوە‪ ،‬ﺋەواﻧﯿﺘﺮ‬ ‫ﺑەﺳەر ﺧێﻮەﺗﮕەﻛﺎن‪ ،‬ﺑﺎڵەﺧﺎﻧەی‬ ‫ﺋﺎﯾﻨﯽ‪ ،‬ﺧﺎﻧــﻮوی ﺧﺎﻧەﺧﻮێﯿەﻛﺎن‬ ‫و ﺑﺎڵەﺧﺎﻧەی ﺗەواوﻧەﻛﺮاو داﺑەش‬ ‫ﺑﻮون‪.‬‬ ‫ﻟە ﭘﺎرێــﺰﮔﺎی ھەوﻟێﺮ ‪ 312‬ھەزار‬ ‫و ‪ 300‬ﺋﺎوارە ﻟە ﺧﺎﻧﻮوی ﻛﺮێﺪان‪،‬‬ ‫دوو ھــەزار و ‪ 988‬ﺋــﺎوارەی‬ ‫ﺗــﺮ ﻟــە ھﯚﺗێــﻞ و ﻣﯚﺗێﻠەﻛﺎﻧﺪا‬ ‫دەژﯾﻦ و ﺳــەرﺟەﻣﯽ ﺋەواﻧﯿﺘﺮ ﻟە‬ ‫ﻛەﻣﭗ‪ ،‬ﺑﺎڵەﺧﺎﻧــەی ﺗەواوﻧەﻛﺮاو‪،‬‬ ‫ﺑﺎڵەﺧﺎﻧەی ﻗﻮﺗﺎﺑﺨﺎﻧە و ﺷــﻮێﻨﯽ‬ ‫ﺗﺮدا ﮔﯿﺮﺳﺎوﻧەﺗەوە‪ .‬ﻟە ﻛﺎﺗێﻜﺪا ﻟە‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎی ﺳﻠێﻤﺎﻧﯽ‪ 128 ،‬ھەزار و‬ ‫‪ 106‬ﺋــﺎوارە ﻟە ﺧﺎﻧﻮوی ﻛﺮێﺪان و‬ ‫ھەزار و ‪ 812‬ﺋﺎوارەی ﺗﺮ ﻟە ھﯚﺗێﻞ‬ ‫و ﻣﯚﺗێﻠەﻛﺎﻧﺪا دەﻣێﻨﻨەوە‪.‬‬ ‫ﺑەﻛﯚی ﮔﺸﺘﯽ ‪ 581‬ھەزار و ‪394‬‬ ‫ﺋﺎوارە ﻟە ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا ﻟە‬ ‫ﺧﺎﻧﻮوی ﻛﺮێﺪان ﻛــە دەﻛﺎﺗە ‪96‬‬ ‫ھــەزار و ‪ 899‬ﺧێــﺰان‪ ،‬ھﺎوﻛﺎت‬ ‫ھەﺷﺖ ھەزار و ‪ 532‬ﺋﺎوارەی ﺗﺮ ﻟە‬ ‫ھﯚﺗێﻞ و ﻣﯚﺗێﻠەﻛﺎﻧﺪا دەﻣێﻨﻨەوە‬ ‫ﻛــە دەﻛﺎﺗــە ھــەزار و ‪422‬‬ ‫ﺧێﺰان‪ ،‬ﺋــەوەش ﺑەﭘێﯽ ﭘێﻮەری‬ ‫رێﻜﺨــﺮاوی ﻧێﻮدەوڵەﺗﯽ ﻛﯚچ ﻛە‬ ‫ﺑﯚ ھەر ﺧێﺰاﻧێﻚ ﺷــەش ﻛەﺳﯽ‬ ‫دەﺳﺘﻨﯿﺸﺎن ﻛﺮدووە‪.‬‬ ‫ﺋﺎﻣــﺎرەﻛﺎن ﻧﯿﺸــﺎﻧﯽ دەدەن‪ ،‬ﻟە‬ ‫ﭘﺎرێــﺰﮔﺎی ھەوﻟێﺮ ﺑــەراورد ﺑە‬ ‫ھــەردوو ﭘﺎرێﺰﮔﺎی ﺳــﻠێﻤﺎﻧﯽ و‬ ‫دھﯚك‪ ،‬زۆرﺗﺮﯾــﻦ ﺧﺎﻧﻮو ﻟەﻻﯾەن‬ ‫ﺋﺎوارەﻛﺎﻧــەوە ﺑەﻛــﺮێ ﮔﯿﺮاوە‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م ﻟە ﭘﺎرێﺰﮔﺎی دھﯚك زۆرﺗﺮﯾﻦ‬ ‫ھﯚﺗێــﻞ و ﻣﯚﺗێﻠەﻛﺎﻧــﺪا ﻟەﻻﯾەن‬ ‫ﺋﺎوارەﻛﺎﻧەوە ﺑەﻛﺮێ ﮔﯿﺮاون‪.‬‬ ‫ﺋەﮔــەر ‪ 300‬ھــەزار ﺧێــﺰان‬ ‫ﻟەﻛﯚی ﮔﺸــﺘﯽ ﺧێﺰاﻧــە ﺋﺎوارە‬ ‫ﻛﺮێﭽﯿﯿەﻛﺎن وەرﺑﮕﺮﯾﻦ‪ ،‬ﻟەﺳــەر‬ ‫ﺋەو ﮔﺮﯾﻤﺎﻧەﯾەی ﻛە دەﺷێﺖ ھەر‬ ‫دوو ﺧێــﺰان ﻟــە ﺧﺎﻧﻮوﯾەﻛﺪا ﺑﻦ‬ ‫و ﻛﺮێــﯽ ﺧﺎﻧﻮوش ﻟــە ﻛەﻣﺘﺮﯾﻦ‬ ‫ﺋﺎﺳــﺘﺪا ﺑە ‪ 300‬ھــەزار دﯾﻨﺎری‬ ‫ﻣﺎﻧﮕﺎﻧە داﺑﻨﺮێــﺖ‪ ،‬ﻛەواﺗە ﻟە ھەر‬ ‫ﻣﺎﻧﮕێﻜﺪا ‪ 90‬ﻣﻠﯿﺎر دﯾﻨﺎر ﻟەﻻﯾەن‬ ‫ﺋﺎوارەﻛﺎﻧەوە ﺑﯚ ﻛﺮێــﯽ ﺧﺎﻧﻮو ﻟە‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﺪا ﺧــەرج دەﻛﺮێﺖ و‬ ‫‪ 300‬ھەزار ﺧﺎوەن ﺧﺎﻧﻮو و ھﯚﺗێﻞ‬ ‫و ﻣﯚﺗێﻞ ﻟەو داھﺎﺗە ﺳــﻮودﻣەﻧﺪ‬ ‫دەﺑــﻦ‪ .‬ﺋــەوەش ﻻﻧــﯽ ﻛەﻣﯽ‬ ‫داھﺎﺗــﯽ ﺋﺎوارەﻛﺎﻧە ﻛە ﻟە رێﮕەی‬ ‫ﺑەﻛﺮێﮕﺮﺗﻨــﯽ ﺧﺎﻧﻮوەوە ﺑەﺳــەر‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا داﺑەش دەﺑێﺖ‪.‬‬ ‫ﺋــﺎوارە ﻣەﺳــﯿﺤﯿﯿەﻛﺎن ﺑەھﯚی‬

‫ﺷﻮ‪‬ﻦ‬ ‫ﻧﯿﺸﺘﻪﺟ‪‬ﺒﻮون ﺑﻪﭘ‪‬ﯽ ﺟﯚر و ﺷ‬ ‫ﻧﺸ‬ ‫دهﯚك‬

‫هﻪوﻟ‪‬ﺮ‬

‫ﺳﻠ‪‬ﻤﺎﻧﯽ‬

‫آﻪﻣﭗ‬

‫‪١٥١،٧٠٤‬‬

‫‪٤٤،٩٨٢‬‬

‫‪٢٢،٤٩٤‬‬

‫ﺷﻮ‪‬ﻨﯽ ﻧﯿﺸﺘﻪﺟ‪‬ﺒﻮون‬ ‫ﺧﺎﻧﻪﺧﻮێ‬ ‫ﺧﻮێ‬ ‫ﺧﺎﻧﻪ‬

‫‪٢٤ ٥٥٨‬‬ ‫‪٢٤،٥٥٨‬‬

‫‪-----‬‬

‫‪------‬‬

‫هﯚﺗ‪‬ﻞ‬

‫‪٣،٧٣٢‬‬

‫‪٢،٩٨٨‬‬

‫‪١،٨١٢‬‬

‫ﻧﺸﯿﻨﮕﻪی ﻧﺎﻓﻪررﻣﯽ‬ ‫ﯽ‬

‫‪١٥،٧٢٦‬‬

‫‪٣،٣١٢‬‬

‫‪٩٩٦‬‬

‫ﺟ‪‬ﮕﻪی ﺗﺮ‬

‫‪-----‬‬

‫‪١٥٠‬‬

‫‪١،٥٨٤‬‬

‫ﭘﻪرﺳﺘﮕﺎ‬

‫‪٩٠٦‬‬

‫‪٨٢٨‬‬

‫‪٣٤٢‬‬

‫ﺧﺎﻧﻮوی آﺮێ‬

‫‪١٤٠،٩٨٨‬‬

‫‪٣١٢،٣٠٠‬‬

‫‪١٢٨،١٠٦‬‬

‫ﺑﺎ‪‬ﻪﺧﺎﻧﻪی ﻗﻮﺗﺎﺑﺨﺎﻧﻪ‬

‫‪-----‬‬

‫‪٢٨٨‬‬

‫‪١٥٠‬‬

‫واو‬ ‫ﺧﺎﻧﻪی ﻧﺎﺗﻪ ا‬ ‫ﺎ‪‬ﻪﺧﺎﻧﻪ‬ ‫ﺑﺎ‪‬ﻪ‬

‫‪٥٨،٨٥٤‬‬ ‫‪٨٨ ٤‬‬

‫‪١ ١١‬‬ ‫‪١،١١٠‬‬

‫‪١ ٣٩٢‬‬ ‫‪١،٣٩٢‬‬

‫ﻧﻪزاﻧﺮاو‬

‫‪----‬‬

‫‪------‬‬

‫‪-------‬‬

‫رﺟﻪم‬ ‫ﺳﻪرﺟ‬

‫‪٣٩٦،٤٦٨‬‬

‫ر‪‬ﻜﺨﺮاوی ﻧ‪‬ﻮدهو‪‬ﻪﺗﯽ آﯚچ‪ :‬ﺗﺸﺮﯾﻨﯽ دووهﻣﯽ ‪٢٠١٦‬‬

‫‪٣٦٥،٩٥٨‬‬

‫‪١٥٦،٨٧٦‬‬

‫ﺋەوەی ﻟەﻻﯾەن ﻛەﻧﯿﺴــەﻛﺎﻧەوە‬ ‫ﺧﺎﻧﻮوﯾﺎن ﺑــﯚ ﺑەﻛــﺮێ ﮔﯿﺮاوە‪،‬‬ ‫ﺑەدەﮔﻤەن ﻧەﺑێﺖ ﻟە ﻛەﻣﭙەﻛﺎﻧﺪا‬ ‫ﺑﻮوﻧﯿﺎن ﻧﯿﯿە‪ .‬ﻛەﻧﯿﺴــەی ﻛﻠﺪان‬ ‫ﻟە ﺷﺎرۆﻛەی ﻋەﻧﻜﺎوەی ﺳﻨﻮوری‬ ‫ھەوﻟێﺮ‪ ،‬ھەزار و ‪ 400‬ﺧﺎﻧﻮوی ﺑﯚ‬ ‫ﺋﺎوارە ﻣەﺳــﯿﺤﯿﯿەﻛﺎن ﺑە ﻛﺮێﯽ‬ ‫ﻣﺎﻧﮕﺎﻧــەی ‪ 400‬ھــەزار دﯾﻨــﺎر‬ ‫ﮔﺮﺗﻮوە و ﺗەﻧﯿﺎ ﻟەو ﻛەﻧﯿﺴــەﯾەوە‬ ‫‪ 560‬ﻣﻠﯿــﯚن دﯾﻨــﺎری ﻣﺎﻧﮕﺎﻧە ﺑﯚ‬ ‫ﻛﺮێــﯽ ﺧﺎﻧﻮو ﺧــەرج دەﻛﺮێﺖ‪،‬‬ ‫ﺋەو ﭘﺎرەﯾەش ﻟەﻻﯾەن رێﻜﺨﺮاوە‬ ‫ﻣەﺳــﯿﺤﯿﯿەﻛﺎن و ﭬﺎﺗﯿﻜﺎﻧــەوە‬ ‫داﺑﯿﻦ دەﻛﺮێﺖ‪.‬‬ ‫ﺋــەو ﺋﺎواراﻧــەی ﻟــە ﺧﺎﻧــﻮوی‬ ‫ﻛﺮێﺪا ﻧﯿﺸــﺘەﺟێﻦ‪ ،‬ھــەر ﺗەﻧﯿﺎ‬ ‫داھﺎﺗێــﻚ ﺑﯚ ﺧــﺎوەن ﺧﺎﻧﻮوەﻛﺎن‬ ‫ﻣﺴــﯚﮔەر ﻧﺎﻛەن‪ ،‬ﺑەڵﻜــﻮ ﺋەوان‬ ‫ﻟە رێﮕــەی داﺑﯿﻨﻜﺮدﻧــﯽ ﻛﺮێﯽ‬ ‫وەك‬ ‫ﺧﺰﻣەﺗﮕﻮزارﯾﯿەﻛﺎﻧــﯽ‬ ‫ﺋــﺎو و ﻛﺎرەﺑــﺎ ﺑــﯚ ﺣﻜﻮوﻣەت‪،‬‬ ‫داھﺎﺗــﯽ‬ ‫ﺳــەرﭼﺎوەﯾەﻛﯽ‬ ‫ﻧﺎوﺧﯚﯾــﯽ ﺣﻜﻮوﻣــەت زﯾــﺎد‬ ‫دەﻛەن‪ ،‬ﻟــە ﻛﺎﺗێﻜــﺪا زۆرێﻚ ﻟە‬ ‫ﺧەڵﻜــﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﺑەﻛﺮێﭽﯽ‬ ‫و ﺧﺎﻧەﺧﻮێﯿەﻛﺎﻧــەوە ﺑەھــﯚی‬ ‫ﺗەﻧﮕــﮋەی داراﯾــﯽ و ﻧەﺑﻮوﻧــﯽ‬ ‫ﻛﺎر و ﻣﻮوﭼــەوە‪ ،‬ﻧﺎﺗﻮاﻧﻦ ﭘﺎرەی‬ ‫ﺧﺰﻣەﺗﮕﻮزارﯾﯿەﻛﺎن ﺑە ﺣﻜﻮوﻣەت‬ ‫ﺑﺪەن‪.‬‬ ‫ﻟــە ﺳــەرەﺗﺎی ھﺎﺗﻨﯽ ﻟێﺸــﺎوی‬ ‫ﺋﺎوارەﻛﺎن ﺑﯚ ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‪،‬‬ ‫ھەﻧﺪێﻚ ﭘێﯿﺎن واﺑﻮو‪ ،‬ﺑەو ھﯚﯾەوە‬ ‫ﻛﺮێــﯽ ﺧﺎﻧــﻮو ھەڵﺪەﻛﺸــێﺖ‪،‬‬ ‫ﭼﻮﻧﻜە ﺧﻮاﺳــﺖ ﻟەﺳەر ﺧﺎﻧﻮوی‬ ‫ﻛــﺮێ ﺑــەرز دەﺑێﺘــەوە‪ ،‬رەﻧﮕە‬ ‫ﺋەو ﺣﺎڵەﺗــە ﻟە ﭼەﻧــﺪ ﻧﺎوﭼە و‬ ‫ﮔەڕەﻛﺪا ھەﺑێﺖ‪ ،‬ﺑــە‪‬م ﺑەﻛﯚی‬ ‫ﮔﺸــﺘﯽ ھﺎﺗﻨﯽ ﺋﺎوارەﻛﺎن ﻟەﻛﺎﺗﯽ‬ ‫دروﺳﺘﺒﻮوﻧﯽ ﺗەﻧﮕﮋەی داراﯾﯿﯿەوە‬ ‫روو دەدات‪ ،‬ﻛــە راﺳــﺘەوﺧﯚ‬ ‫ﺧﻮاﺳــﺖ ﻟەﺳــەر ﺑە ﻛﺮێﮕﺮﺗﻨﯽ‬ ‫ﺧﺎﻧــﻮو ﻟەﻻﯾــەن داﻧﯿﺸــﺘﻮواﻧﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﻛەم دەﻛﺎﺗەوە‪ .‬راﭘﯚرﺗە‬ ‫رۆژﻧﺎﻣەواﻧﯿﯿەﻛﺎن ھەر ﻟە ﺳەرەﺗﺎی‬ ‫ﺗەﻧﮕﮋەﻛــەوە ﺋﺎﻣﺎژەﯾﺎن ﺑەوە ﻛﺮد‬ ‫ﻛە زۆرێﻚ ﻟە ﺧێﺰاﻧە ﺑﭽﻮوﻛەﻛﺎن‬ ‫ﻛە ﻟە ﺧﺎﻧــﻮوی ﻛﺮێﺪان‪ ،‬ﺑەھﯚی‬ ‫ﺗەﻧﮕــﮋەوە ﭼﻮوﻧەﺗــەوە ﻣﺎڵــە‬ ‫ﺑﺎواﻧﯿﺎن‪ ،‬ﺋەوە ﻟەﻻﯾەك‪ ،‬ﻟەﻻﯾەﻛﯽ‬

‫ﺗﺮ‪ ،‬ھﺎﺗﻨﯽ ﻟێﺸــﺎوی ﺋﺎوارەﻛﺎن ﻟە‬ ‫ﻛﺎﺗێﻜــﺪا ﺑﻮو ﻛە دەﯾــﺎن ﭘڕۆژەی‬ ‫ﮔــەورەی ﻧﯿﺸــﺘەﺟێﺒﻮون ﺗەواو‬ ‫ﺑﻮوﺑــﻮون و ﺑەھــﯚی ﻧەﺑﻮوﻧــﯽ‬ ‫ﺧﻮاﺳﺘﯽ ﺑەﻛﺮێﮕﺮﺗﻨەوە‪ ،‬ﺑە ﭼﯚڵﯽ‬ ‫ﻣﺎﺑﻮوﻧــەوە‪ ،‬ﺧێﺰاﻧە ﺋــﺎوارەﻛﺎن‬ ‫راﺳــﺘەوﺧﯚ ﺋــەو ﺧﺎﻧﻮواﻧەﯾﺎن ﺑە‬ ‫ﻛﺮێ ﮔﺮت‪.‬‬ ‫ﺑــﯚ ﻧﻤﻮوﻧــە‪ ،‬ﻛﯚﻣەڵﮕــەی‬ ‫ﻧﯿﺸــﺘەﺟێﺒﻮوﻧﯽ ﺋﯚزال ﺳﺘﯽ ﻟە‬ ‫رۆژھە‪‬ﺗــﯽ ھەوﻟێــﺮ‪ ،‬ﻟــە ﻛﯚی‬ ‫ھــەزار ﺧﺎﻧﻮودا‪ ،‬ﻛەﻣﺘــﺮ ﻟە ‪100‬‬ ‫ﺧێﺰاﻧﯽ ﺗێﺪاﺑﻮو‪ ،‬ﺑە‪‬م ﻛەﻧﯿﺴەی‬ ‫ﻛﻠﺪان ﻟە ھەوﻟێﺮ ﺳەﺗﺎن ﺧﺎﻧﻮوی‬ ‫ﺑــﯚ ﺧێﺰاﻧە ﻣەﺳــﯿﺤﯿﯿەﻛﺎن ﺗێﺪا‬ ‫ﺑەﻛﺮێ ﮔﺮت و ﺧێﺰاﻧە ﺋﺎوارەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻋــەرەب و ﺋێﺰﯾﺪی و ﺷــەﺑەك و‬ ‫ﺋەواﻧﯿﺘــﺮ‪ ،‬ﺑەھەﻣﺎﻧﺸــێﻮە ﺗێﯿﺪا‬ ‫ﻧﯿﺸــﺘەﺟێ ﺑﻮون‪ ،‬ﺋــەوەش وای‬ ‫ﻛﺮد ﺗﺎ ﺑە ﺋێﺴﺘەﯾﺸــەوە‪ ،‬ﻧﺰﯾﻜەی‬ ‫‪ 900‬ﺧﺎﻧﻮوی ﺋەو ﻛﯚﻣەڵﮕە ﻧﻮێﯿە‬ ‫ﻟەﻻﯾــەن ﺋﺎوارەﻛﺎﻧــەوە ﺑەﻛﺮێ‬ ‫ﺑﮕﯿﺮێﺖ ﻛە ﺧــﺎوەن ﺧﺎﻧﻮوەﻛﺎن‬ ‫ﺑەھــﯚی ھەﺑﻮوﻧﯽ ﺷــﻮێﻨﯽ ﺗﺮی‬ ‫ﻧﯿﺸﺘەﺟێﺒﻮون )ﺷﻮێﻨﯽ ﺳەرﺑەﺧﯚ‬ ‫ﯾــﺎن ﻣﺎﻧەوە ﻟەﮔەڵ ﻣﺎڵــە ﺑﺎوان(‪،‬‬ ‫ﺧﺎﻧﻮوەﻛﺎﻧﯿــﺎن ﺑــە ﻛــﺮێ داوە‪،‬‬ ‫ﺋەوەش ﺳەرﭼﺎوەﯾەﻛﯽ داھﺎت ﺑﻮو‬ ‫ﺑﯚ ‪ 900‬ﺧێﺰاﻧﯽ ﺧﺎوەن ﺧﺎﻧﻮو ﻟەو‬ ‫ﺷﺎرەدا‪.‬‬ ‫ﻟە ﻛﺎﺗێﻜﺪا ﺋــﺎوارەﻛﺎن وردە وردە‬ ‫دەﮔەڕێﻨــەوە زێــﺪی ﺧﯚﯾــﺎن‪،‬‬ ‫ﺧﺎﻧﻮوەﻛﺎﻧــﯽ ﻛــﺮێ ﺑــە ﭼﯚڵﯽ‬ ‫دەﻣێﻨﻨەوە‪ ،‬ﺋەوەش ﺳــەﻟﻤﺎﻧﺪﻧﯽ‬ ‫ﺋەو راﺳــﺘﯿﯿەﯾە ﻛە ﺋــەوﻛﺎت و‬ ‫ﺋێﺴــﺘەش ﺧﻮاﺳﺖ ﻟەﺳــەر ﺋەو‬ ‫ژﻣــﺎرە زۆرەی ﺧﺎﻧــﻮوی ﻛــﺮێ‬ ‫ﻧەﺑﻮوە‪ ،‬ﺑــە ﭘێﭽەواﻧــەوە دەﺑﻮو‬ ‫ﻟەﮔــەڵ رۆﯾﺸــﺘﻨﯽ ﺋــﺎوارەﻛﺎن‬ ‫ﻟــەو ﺧﺎﻧﻮواﻧــەدا‪ ،‬راﺳــﺘەوﺧﯚ‬ ‫ﺷﻮێﻨەﻛﺎﻧﯿﺎن ﭘڕ ﺑﺒێﺘەوە‪.‬‬ ‫ﻛﯚﻣەﻛە داراﯾﯿﯿەﻛﺎن و ﻣﻮوﭼەی‬ ‫ﺋﺎوارە ﻓەرﻣﺎﻧﺒەرەﻛﺎن‬ ‫ﺳەرﭼﺎوەی ﺳــەرەﻛﯿﯽ داھﺎﺗﯽ‬ ‫ﺑەﺷــێﻜﯽ زۆر ﻟــە ﺋــﺎوارەﻛﺎن‬ ‫ﺧﯚی ﻟــەوەدا دەﺑﯿﻨێﺘــەوە‪ ،‬ﻛە‬ ‫ژﻣﺎرەﯾەﻛــﯽ ﺑەرﻓــﺮەوان ﻟەوان‬ ‫ﻓەرﻣﺎﻧﺒەری ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ﻋێﺮاﻗﻦ‪،‬‬ ‫ﭘــﺎش ﺋﺎوارەﺑﻮوﻧﯿــﺎن ﻟەﻻﯾــەن‬

‫ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ﻋێﺮاﻗەوە رێﮋەﯾەك ﻟە‬ ‫ﻣﻮوﭼەﻛﺎﻧﯿﺎن ﺑﯚ ﺧەرج دەﻛﺮێﺖ و‬ ‫ﻟە رێﮕەی ﺑﺎﻧﻜەﻛﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧەوە‬ ‫ﺑەدەﺳﺘﯿﺎن دەﮔﺎت‪.‬‬ ‫ﺗەﻧﯿﺎ ﻟە ﻧﺎوەﻧﺪی ﺷــﺎری ھەوﻟێﺮ‬ ‫و ﻛﯚﻣەڵﮕەﻛﺎﻧــﯽ دەوروﺑــەری‪،‬‬ ‫ﻧﺰﯾﻜەی ‪ 100‬ھــەزار ﻓەرﻣﺎﻧﺒەری‬ ‫ﺋــﺎوارە ھــەن ﻛــە ﻣﺎﻧﮕﺎﻧــە‬ ‫ﻟەﻻﯾــەن ﺣﻜﻮوﻣەﺗــﯽ ﻋێﺮاﻗەوە‬ ‫ﻣﻮوﭼەﻛﺎﻧﯿﺎن ﺑەﺳــەردا داﺑەش‬ ‫دەﻛﺮێﺖ‪ ،‬ﺋەﮔەر ﺗەﻧﯿﺎ ‪ 250‬ھەزار‬ ‫دﯾﻨﺎر ﻟە ﻣﻮوﭼەﻛﺎﻧﯿﺎن ﺑﻤێﻨێﺘەوە‪،‬‬ ‫ﻣﺎﻧﮕﺎﻧە ‪ 25‬ﻣﻠﯿﺎر دﯾﻨﺎر دەﮔﺮێﺘەوە‪،‬‬ ‫ﺋــەوەش ﭘﺎرەﯾەﻛــﯽ زۆرە ﻛە ﻟە‬ ‫ﺑﺎزاڕەﻛﺎﻧﯽ ﻧﺎوﺧﯚی ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﺪا‬ ‫ﺧەرﺟﯽ دەﻛەن‪.‬‬ ‫ﺋــﺎوارە ﻧﺎوﺧﯚﯾﯿﯿــەﻛﺎن ﻟەﻻﯾەن‬ ‫ﻋێﺮاﻗﯿﯿــەوە‪،‬‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣەﺗــﯽ‬ ‫ﺳــﻮودﻣەﻧﺪ ﺑﻮون ﻟــە وەرﮔﺮﺗﻨﯽ‬ ‫ﻛﯚﻣەﻛﯽ ﯾــەك ﻣﻠﯿــﯚن دﯾﻨﺎری‬ ‫و ‪ 250‬ھــەزار دﯾﻨﺎرﯾــﯽ‪ ،‬ﺋــەوە‬ ‫ﮔﻮژﻣەﯾەﻛــﯽ زەﺑــەﻻح ﺑــﻮو ﻛە‬ ‫ﻟەو رێﮕەﯾــەوە رژاﯾــە ھەرێﻤﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧەوە‪.‬‬ ‫ﻟە ﺳەرەﺗﺎی ‪2015‬دا‪ ،‬ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ‬ ‫ﻋێﺮاق ﻟە رێﮕــەی وەزارەﺗﯽ ﻛﯚچ‬ ‫و ﻛﯚﭼﺒەراﻧــەوە‪ ،‬ﻛﯚﻣەﻛــﯽ ﯾەك‬ ‫ﻣﻠﯿــﯚن دﯾﻨﺎری ﺑــﯚ ‪ 227‬ھەزار و‬ ‫‪ 780‬ﺧێﺰاﻧﯽ ﺋــﺎوارەی ھەرێﻤﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﻧﺎرد‪ 92 ،‬ھەزار و ‪691‬‬ ‫ﺧێﺰان ﻟە دھﯚك‪ 84 ،‬ھەزار و ‪418‬‬ ‫ﺧێﺰان ﻟە ھەوﻟێﺮ‪ 39 ،‬ھەزار و ‪261‬‬ ‫ﺧێﺰان ﻟە ﺳﻠێﻤﺎﻧﯽ و ھﺎوﻛﺎت ‪11‬‬ ‫ھــەزار و ‪ 410‬ﺧێﺰان ﻟە ﮔەرﻣﯿﺎن‬ ‫و ﺧﺎﻧەﻗﯿﻦ‪ .‬ﺋەو ﺑڕە ﭘﺎرەﯾە دەﻛﺎﺗە‬ ‫‪ 227‬ﻣﻠﯿــﺎر و ‪ 780‬ﻣﻠﯿﯚن دﯾﻨﺎری‬ ‫ﻋێﺮاﻗﯽ‪.‬‬ ‫ﺗەﻧﯿﺎ ﻟە ﺋﺎﺑــﯽ ‪2016‬دا‪ ،‬وەزارەﺗﯽ‬ ‫ﻛﯚچ و ﻛﯚﭼﺒەران ﺑڕی ‪ 250‬ھەزار‬ ‫دﯾﻨــﺎری ﺑﯚ ‪ 590‬ھــەزار ﺧێﺰاﻧﯽ‬ ‫ﺋــﺎوارە ﻧﺎرد‪ ،‬ﻛە ‪ 33‬ھــەزار و ‪46‬‬ ‫ﻟــەو ﺧێﺰاﻧﺎﻧــەی ﻛﯚﻣەﻛەﻛەﯾﺎن‬ ‫ﺑەرﻛەوت ﻟە ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا‬ ‫ﺑــﻮون‪ ،‬دھﯚك ‪ 14‬ھــەزار و ‪800‬‬ ‫ﺧێﺰان‪ ،‬ھەوﻟێــﺮ ‪ 12‬ھەزار و ‪500‬‬ ‫ﺧێﺰان و ﺳــﻠێﻤﺎﻧﯽ ﭘێﻨﺞ ھەزار و‬ ‫‪ 746‬ﺧێﺰان ﺑﻮون‪ ،‬ﺋەو ﺑڕە ﭘﺎرەﯾە‬ ‫ﺑەﻛﯚی ﮔﺸﺘﯽ ھەﺷﺖ ﻣﻠﯿﺎر و ‪261‬‬ ‫ﻣﻠﯿﯚن و ‪ 500‬ھەزار دﯾﻨﺎر دەﻛﺎت‪.‬‬ ‫ﺋەو ﺑڕە ﭘﺎراﻧە ﺑــە ﻗﯚﻧﺎﻏﯽ ﺟﯿﺎﺟﯿﺎ‬


‫ﺎن ﻟە ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا‬

‫ھەﻓﺘەﻧﺎﻣەﯾەﻛﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ ﮔﺸﺘﯿﯿە‬

‫داﺑەﺷﺒﻮوﻧﯽ ﺧەرﺟﯽ ﺋﺎوارەﻛﺎن ﻟە‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا‬ ‫ﯾەﻛێــﻚ ﻟــە ﺗﺎﯾﺒەﺗﻤەﻧﺪﯾﯿــە‬ ‫ﺑﻨﭽﯿﻨەﯾﯿﯿەﻛﺎﻧــﯽ ﺋــەو ﭘﺎرەﯾەی‬ ‫ﺋﺎوارەﻛﺎن ﻟە ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا ﺧەرﺟﯽ‬ ‫دەﻛــەن‪ ،‬چ ﺋەو ﭘﺎرەﯾــەی وەك‬ ‫ﻣﻮوﭼە و ﻛﯚﻣــەك ﻟەﻻﯾەن ﺑەﻏﺪا‬ ‫ﺑﯚﯾﺎن دێــﺖ و ﺧەرﺟﯽ دەﻛەن‪،‬‬ ‫چ ﺋەو ﭘــﺎرە و ﻛﯚﻣەﻛەی ﻟەﻻﯾەن‬ ‫ﺋﺎژاﻧﺴــەﻛﺎﻧەوە وەك ھــﺎوﻛﺎری‬ ‫وەرﯾﺪەﮔﺮن ﯾﺎن ﺋەو ﻛەﻟﻮﭘەﻻﻧەی‬ ‫ﺑﯚﯾﺎن داﺑﯿﻦ دەﻛﺮێﺖ‪ ،‬ﺋەوەﯾە ﻛە‬ ‫ﺧەرﺟﯿﯿەﻛە ﺳﺮوﺷﺘێﻜﯽ ﺋﺎﺳﯚﯾﯽ‬ ‫ھەﯾە و ﺑەﺳــەر ﻛﯚی ﻧﺎوﭼەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ھەرێﻤــﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﺑەﭘێــﯽ‬ ‫داﺑەﺷــﺒﻮوﻧﯽ ﺋــﺎوارەﻛﺎن داﺑەش‬ ‫دەﺑێــﺖ‪ .‬ﺑﯚﯾە رێﮋەی ﺋــﺎوارەﻛﺎن‬ ‫ﻟە ھــەر ﺷــﻮێﻨێﻜﺪا ﻗەﺑــﺎرەی‬ ‫ﺧەرﺟﯿﯿــەﻛﺎن زﯾﺎﺗــﺮ و ﻛەﻣﺘﺮ‬ ‫دەﻛﺎت‪.‬‬ ‫ﺧەڵﻜە ﺋﺎوارەﻛــە‪ ،‬ﭘﺎرەﻛﺎﻧﯿﺎن ﻟە‬ ‫ﭘێﺪاوﯾﺴــﺘﯽ ﺟﯿﺎﺟﯿــﺎدا ﺧەرج‬ ‫دەﻛــەن‪ ،‬ﻛﺮێــﯽ ﺧﺎﻧــﻮو‪ ،‬ﻛﺮێﯽ‬ ‫ھﺎﺗﻮﭼــﯚ‪ ،‬ﺟﻠﻮﺑــەرگ‪ ،‬ﺧــﯚراك‪،‬‬ ‫ﺗەﻧﺪروﺳــﺘﯽ‪ ،‬ﺳــﻮوﺗەﻣەﻧﯽ و‪..‬‬ ‫ھﺘﺪ‪ ،‬ﺋەوەش وا دەﻛﺎت زۆرﺗﺮﯾﻦ‬ ‫ﺗﻮێﮋ و ﮔــﺮووپ ﻟــە ﭘﺎرەﻛﺎﻧﯿﺎن‬ ‫ﺳﻮودﻣەﻧﺪ ﺑﻦ‪ .‬ﺋەو ﺧەرﺟﯿﯿﺎﻧە ﺑە‬ ‫ھﯿﭻ ﺷێﻮەﯾەك ﺗەﻧﯿﺎ ﺑﯚ ﮔﺮووﭘێﻜﯽ‬ ‫دﯾﺎرﯾﻜﺮاو ﻧﺎﺑﻦ‪ ،‬ﺑەڵﻜﻮ ﭘﺎﻧﺘﺎﯾﯿﯿەﻛﯽ‬ ‫ﻛﯚﻣە‪‬ﯾەﺗــﯽ‬ ‫ﺑەرﻓﺮەواﻧــﯽ‬ ‫ﺳﻮودﻣەﻧﺪ دەﻛەن‪.‬‬ ‫ﺧەرﺟﯽ ﺋﺎوارەﻛﺎن ﻟە ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا‪،‬‬

‫ﺧەرﺟﯽ و ﺑﺎرﮔﺮاﻧﯽ ﺋﺎوارەﻛﺎن‬ ‫ﻟەﺳەر ﺣﻜﻮوﻣەت‬ ‫ﻟێﺸــﺎوی ﺋﺎوارەﻛﺎن ﺑــﯚ ھەرێﻤﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‪ ،‬ھﺎوﻛﺎت ﺑﻮو ﻟەﮔەڵ‬ ‫ﺟەﻧﮕــﯽ داﻋــﺶ و رووﺑەڕووی‬ ‫ھێﺰەﻛﺎﻧــﯽ ﭘێﺸــﻤەرﮔە ﻟەﮔەڵ‬ ‫ﭼەﻛﺪاراﻧــﯽ ﺋــەو رێﻜﺨــﺮاوە‬ ‫ﺗﯿﺮۆرﯾﺴﺘﯿﯿە ﻟەﻻﯾەك و ﻟەﻻﯾەﻛﯽ‬ ‫ﺗﺮدا‪ ،‬ﭘﭽڕاﻧﯽ ﭘێﻮەﻧﺪﯾﯿەﻛﺎﻧﯽ ﻧێﻮان‬ ‫ھەوﻟێﺮ و ﺑەﻏﺪا و ﺑڕﯾﻨﯽ ﺑﻮدﺟەی‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﻟەﻻﯾەن ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ‬ ‫ﻋێﺮاﻗــەوە‪ ،‬دواﺗﺮﯾــﺶ داﺑەزﯾﻨﯽ‬ ‫ﻧﺮﺧﯽ ﻧــەوت ﻛــە ﺋەوەﻧﺪەی ﺗﺮ‬ ‫ﺗەﻧﮕــﮋەی داراﯾــﯽ و ﺋﺎﺑﻮوری ﻟە‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎن و ﻗﻮوڵ ﻛﺮدەوە‪.‬‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬ ‫ژﻣﺎرەی ﺋﺎوارە و ﭘەﻧﺎﺑەران ﺑە ﯾەك‬ ‫ﻣﻠﯿﯚن و ‪ 800‬ھەزار ﺋﺎوارەی ﻋێﺮاق‬ ‫و ﭘەﻧﺎﺑــەری ﺳــﻮورﯾﺎﯾﯽ‪ ،‬ﺗﻮرﻛﯿﺎ‬ ‫و ﺋێﺮاﻧــﯽ دادەﻧێﺖ‪ ،‬ﺑــە‪‬م ﺋەو‬ ‫ژﻣﺎرەﯾە ﺗەﻧﯿﺎ ﺧەﻣ‪‬ﻧﺪﻧە و ﺋﺎﻣﺎر و‬ ‫ﺳەرژﻣێﺮﯾﯿەﻛﯽ وردی ﺑەردەﺳﺖ‬ ‫ﻧﯿﯿە‪.‬‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣەﺗــﯽ ھەرێــﻢ ﺧەرﺟــﯽ‬ ‫ﺋﺎوارەﻛﺎﻧﯽ ﺑە ‪ 117‬ﻣﻠﯿﯚن دۆﻻری‬ ‫ﻣﺎﻧﮕﺎﻧە‪/‬ﯾەك ﻣﻠﯿــﺎر و ‪ 400‬ﻣﻠﯿﯚن‬ ‫دۆﻻری ﺳــﺎ‪‬ﻧە ﺧەﻣ‪‬ﻧــﺪووە‪،‬‬ ‫ﺋــەو ﺧەرﺟﯿﯿﺎﻧــەش ﺑەﺳــەر‬ ‫ﺳێﻜﺘەرەﻛﺎﻧﯽ ﻛﺎرەﺑﺎ‪ ،‬ﺗەﻧﺪروﺳﺘﯽ‬ ‫و ﺗەﻧﺎھﯽ داﺑــەش دەﺑەن‪ ،‬ﺑە‪‬م‬ ‫ﭘێﻮﯾﺴــﺖ دەﻛﺎت ﺣﻜﻮوﻣــەت‬ ‫وردەﻛﺎری زﯾﺎﺗــﺮ ﻟەﺑــﺎرەی ﺋەو‬

‫‪11‬‬

‫ژﻣﺎرە )‪ ، (174‬ﭼﻮارﺷەم‪2017/ 2/ 8 ،‬‬

‫ﺧەرج دەﻛﺮێﻦ ﺗﺎ ھەﻣﻮو ﺋﺎوارەﻛﺎن‬ ‫دەﮔﺮێﺘەوە‪ ،‬ﺑەو ﺷێﻮەﯾە ﺑڕە ﭘﺎرەی‬ ‫ﺟﯿﺎﺟﯿﺎ ﻟە رێﮕــەی ﺋﺎوارەﻛﺎﻧەوە‬ ‫دەڕژێﺘە ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧەوە‬ ‫و ﻟە ﺑﺎزاڕی ﻧﺎوﺧﯚﯾﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا‬ ‫ﺧەرج دەﻛﺮێﺘــەوە‪ .‬ﺋەوە ﺟﮕە ﻟە‬ ‫ﻛﯚﻣەﻛﯽ ﻣــﺎدی رێﻜﺨﺮاوەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻧێﻮدەوڵەﺗﯽ‪ ،‬ھەروەھﺎ داﺑﯿﻨﻜﺮدﻧﯽ‬ ‫ﺧــﯚراك و ﭘێﺪاوﯾﺴــﺘﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫رۆژاﻧــە ﻟەﻻﯾــەن رێﻜﺨﺮاوەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻛﯚﻣەﻛﺒەﺧﺶ و ﻓﺮﯾﺎﮔﻮزارﯾﯿەوە‪.‬‬ ‫ﺑەھــﯚی ﺋــەوەی ﺑەﺷــێﻚ ﻟەو‬ ‫ﻛەﻟﻮﭘەﻻﻧە ﻟە ﺑﺎزاڕەﻛﺎﻧﯽ ﻧﺎوﺧﯚی‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﺪا دەﻛڕێــﻦ‪ ،‬ﺋەوەش‬ ‫ﺟﻮوڵەﯾەك ﻟە ﭼﺎﻻﻛﯽ ﺑﺎزرﮔﺎﻧﯽ و‬ ‫ﺑﺎزاڕ دروﺳﺖ دەﻛﺎت‪.‬‬

‫ﻛﺎرﯾﮕەرﯾﯽ ﻟەﺳەر ھەﻣﻮو ﺑﺎزاڕی‬ ‫ھەرێﻤــﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن داﻧــﺎوە‪،‬‬ ‫دەﻛﺮێﺖ ﻧﻤﻮﻧەی ﺑەﻧﺰﯾﻨﺨﺎﻧەﻛﺎن‬ ‫ﺑەرﭼــﺎو ﺑﺨﺮێــﺖ‪ ،‬ﻛﺎﺗێــﻚ ﻟــە‬ ‫‪2014‬ەوە ﺗەﻧﮕــﮋەی داراﯾــﯽ ﻟە‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن روو دەدات و ﺧەڵﻚ‬ ‫ﺑێﻜﺎر دەﻛەون ﯾﺎن ﻣﻮوﭼەﻛﺎﻧﯿﺎن‬ ‫ﺑەﺗەواوەﺗﯽ وەرﻧﺎﮔﺮن‪ ،‬راﺳﺘەوﺧﯚ‬ ‫ﺋﯚﺗﯚﻣﺒێﻠﯽ ﻛەﻣﺘﺮ ﺑــەﻛﺎر دێﻨﻦ‪،‬‬ ‫ﺋەوەش وا دەﻛﺎت ﺧﻮاﺳﺖ ﻟەﺳەر‬ ‫ﺑەﻧﺰﯾــﻦ ﻛەﻣﺘﺮ ﺑﺒێﺘــەوە‪ ،‬ﺑە‪‬م‬ ‫ﺑــە ﭘێﭽەواﻧــەوە ﻟە دوو ﺳــﺎڵﯽ‬ ‫راﺑﺮدوودا ژﻣﺎرەی ﺑەﻧﺰﯾﻨﺨﺎﻧەﻛﺎن‬ ‫ﺑەرەو ھەڵﻜﺸﺎن ﭼﻮوﺑێﺖ‪ ،‬ﺑەرەو‬ ‫داﻛﺸﺎن ﻧەﭼﻮوە‪ ،‬ھﯚﻛﺎرەﻛەی ﺑﯚ‬ ‫ﺑەﻛﺎرھێﻨﺎﻧﯽ ﺋﯚﺗﯚﻣﺒێﻠﯽ ﮔﺸــﺘﯽ‬ ‫و ﺗﺎﯾﺒەت ﻟەﻻﯾــەن ﺋﺎوارەﻛﺎﻧەوە‬ ‫دەﮔەڕێﺘەوە‪.‬‬ ‫ﺳــەرﭼﺎوەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺑەﭘێــﯽ‬ ‫ﺑەڕێﻮەﺑەراﯾەﺗــﯽ ھﺎﺗﻮﭼــﯚ ﻟــە‬ ‫ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﺪا‪ ،‬ﺳەرووی‬ ‫‪ 200‬ھەزار ﺋﯚﺗﯚﻣﺒێﻠﯽ ﭘﺎرێﺰﮔﺎﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻋێﺮاق ﻟە ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﻦ‪ ،‬ژﻣﺎرەی‬ ‫زۆری ﺋﯚﺗﯚﻣﺒێﻠــەﻛﺎن ﻟەﻻﯾــەن‬ ‫ﺋﺎوارەﻛﺎﻧەوە ﺑــەﻛﺎر دەھێﻨﺮێﻦ و‬ ‫ﺑەﺷێﻜﯿﺸــﯿﺎن ﻟەﻻﯾەن ﺧەڵﻜﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﻛڕاوﻧەﺗەوە و ﺑەﻛﺎر‬ ‫دەھێﻨﺮێﻦ‪ .‬ﺗەﻧﺎﻧــەت ﺋەو ﺧێﺰاﻧە‬ ‫ﺋﺎواراﻧــەش ﻛــە ھﯿــﭻ ھﯚﯾەﻛﯽ‬ ‫ﮔﻮاﺳــﺘﻨەوەی ﺗﺎﯾﺒەﺗﯿــﺎن ﻧﯿﯿە‪،‬‬ ‫راﺳــﺘەوﺧﯚ ھﯚﯾەﻛﺎﻧﯽ ھﺎﺗﻮﭼﯚی‬ ‫ﮔﺸــﺘﯽ ﯾﺎن ﻛﺮێ ﺑــەﻛﺎر دێﻨﻦ‪،‬‬ ‫ﻟە ﺷــێﻮەی ﭘــﺎس و ﺋﯚﺗﯚﻣﺒێﻠﯽ‬ ‫ھێڵە دﯾﺎرﯾﻜﺮاوەﻛﺎن ﯾﺎن ﺗﺎﻛﺴﯽ‪،‬‬ ‫ﺋەوەش وا دەﻛﺎت ﺧﺎوەن ﺗﺎﻛﺴﯽ‬ ‫و ھﯚﯾەﻛﺎﻧــﯽ ﺗﺮی ﮔﻮاﺳــﺘﻨەوە‬ ‫ﺳﻮودﻣەﻧﺪ ﺑﺒﻦ‪.‬‬ ‫ﺑەﺷــێﻜﯽ ﺗﺮ ﻟــە ﺧەرﺟﯿﯿەﻛﺎن‬ ‫ﭘێﻮەﺳﺘﻦ ﺑە ﻛەﻟﻮﭘەﻻﻧەی ﻟەﻻﯾەن‬ ‫رێﻜﺨــﺮاو و ﺋﺎژاﻧﺴــەﻛﺎﻧەوە ﺑــﯚ‬ ‫ھﺎوﻛﺎری ﺋﺎوارەﻛﺎن ﻟە ﺑﺎزاڕەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻧﺎوﺧــﯚی ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﺪا دەﻛڕێﻦ‪،‬‬ ‫ھەرﭼەﻧــﺪ ﺋﺎﻣﺎرێﻜــﯽ ورد ﻟــەو‬ ‫رووەوە ﺑەردەﺳــﺖ ﻧﯿﯿــە‪ ،‬ﺑە‪‬م‬ ‫ﺋﺎﺷــﻜﺮاﯾە ﻛﯚی ﺋەو ﻛەﻟﻮﭘەﻻﻧەی‬ ‫وەك ﻛﯚﻣــەك ﭘێﺸــﻜەش ﺑــە‬ ‫ﺋــﺎوارەﻛﺎن دەﻛﺮێﻦ‪ ،‬ﻟە دەرەوەی‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧەوە ھــﺎوردە ﻧﺎﻛﺮێﻦ‪،‬‬ ‫ﺑەڵﻜﻮ ﻟــە ﻧﺎوﺧﯚی ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﺪا‬ ‫ﻛڕاون‪ ،‬ﺋەوەش ﺟﻮوڵەی ﺑﺎزرﮔﺎﻧﯽ‬

‫ﻟە ﻛﻮردﺳﺘﺎن زﯾﺎﺗﺮ دەﻛﺎت‪.‬‬ ‫ﺋﺎژاﻧﺴــەﻛﺎﻧﯽ ﺳــەرﺑە ﻧەﺗــەوە‬ ‫ﯾەﻛﮕﺮﺗــﻮوەﻛﺎن ﻟــە ﭼەﻧــﺪان‬ ‫راﭘﯚرﺗــﺪا ﺗەﻧﺎﻧــەت دووﭘﺎﺗﯿﺎن ﻟە‬ ‫ھەڵﻜﺸــﺎﻧﯽ ﻛﺮێــﯽ ﻛﯚﮔەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ھەڵﮕﺮﺗﻨﯽ ﺷــﺘﻮﻣەك و ﻛەﻟﻮﭘەﻟﯽ‬ ‫ھﺎﺗﻮو ﺑﯚ ﺋــﺎوارەﻛﺎن ﻛﺮدووەﺗەوە‪.‬‬ ‫رێﻜﺨــﺮاوی ﻧێﻮدەوڵەﺗــﯽ ﻛﯚچ‬ ‫ﻟــە دواﯾﯿــﻦ راﭘﯚرﺗــﯽ ﺧﯚﯾﺪا ﻟە‬ ‫ﻛﺎﻧﻮوﻧﯽ دووەﻣﯽ ‪2017‬دا‪ ،‬ﺋﺎﻣﺎژە‬ ‫ﺑە ھەڵﻜﺸــﺎﻧﯽ ﻛﺮێﯽ ﻛﯚﮔەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ھەڵﮕﺮﺗﻨﯽ ﻛەﻟﻮﭘەﻟــﯽ ھﺎوﻛﺎری‬ ‫ﺋــﺎوارەﻛﺎن دەﻛﺎت ﻟە ﺳــﻨﻮوری‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎی دھــﯚك‪ ،‬ﺑەھﯚی زۆری‬ ‫ﻛەﻟﻮﭘەﻟــەﻛﺎن و ﭘڕﺑﻮوﻧــەوەی‬ ‫ﻛﯚﮔەﻛﺎن ﻛــە وای ﻛﺮدووە ﻛﺮێﯽ‬ ‫ﻛﯚﮔەﻛﺎن ھەڵﺒﻜﺸێﺖ‪.‬‬

‫ﺧەرﺟﯿﯿﺎﻧەوە ﺑﺨﺎﺗە روو‪.‬‬ ‫ﻟــەڕووی ﺗەﻧﺪروﺳــﺘﯿﯿەوە‪،‬‬ ‫ﭘێﺸﻜەﺷــﻜﺮدﻧﯽ ﺧﺰﻣەﺗﮕﻮزاری‬ ‫ﻟــە ﻧەﺧﯚﺷــﺨﺎﻧە و ﺑﻨﻜــە‬ ‫ﺗەﻧﺪروﺳــﺘﯿﯿەﻛﺎﻧﺪا و ﻛﺎرەﺑــﺎش‬ ‫ﺑﯚ ﻛەﻣﭙــﯽ ﺋــﺎوارەﻛﺎن ﺗەرﺧﺎن‬ ‫ﻛــﺮاوە‪ ،‬ﺋــەوە ﺟﮕەﻟــەوەی ﻛە‬ ‫ﺋەرﻛﯽ ھێﺰەﻛﺎﻧﯽ ﺗەﻧﺎھﯽ ﺑەھﯚی‬ ‫ﭘﺎراﺳــﺘﻨﯽ ﺋــﺎوارەﻛﺎن ﻟەﻻﯾەك‬ ‫و ﻟێﻜﯚڵﯿﻨــەوە و دروﺳــﺘﻜﺮدﻧﯽ‬ ‫دۆﺳــﯿەی ﺗﺎﯾﺒەت ﺑﯚ ﺋــﺎوارەﻛﺎن‬ ‫ﻗﻮرﺳﺘﺮ ﺑﻮوە‪.‬‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣەﺗــﯽ ھەرێــﻢ ﺑەھــﯚی‬ ‫ﺋــەو ﺗەﻧﮕﮋەﯾــەی رووﺑــەڕووی‬ ‫ﺑﻮوەﺗــەوە‪ ،‬ﻧﺎﺗﻮاﻧێــﺖ ﻛﯚﻣەﻛﯽ‬ ‫زﯾﺎﺗــﺮی ﺋــﺎوارەﻛﺎن ﺑــﻜﺎت‪،‬‬ ‫ﻟەﺑەرﺋەوە ﺑەردەوام ﺑﺎﻧﮕﮫێﺸــﺘﯽ‬ ‫ﺋﺎژاﻧﺴــەﻛﺎﻧﯽ ﻧێﻮدەوڵەﺗﯽ دەﻛﺎت‬ ‫ﺑــﯚ ﺑەھﺎﻧﺎوەھﺎﺗﻨــﯽ ﺋــﺎوارەﻛﺎن‬ ‫ﻟە ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﺪا‪ ،‬ﺋــەوە ﺟﮕە ﻟە‬ ‫داواﻛﺎری ﺑەراﻣﺒــەر ﺑە ﺑەﻏﺪا ﻛە‬ ‫ﺑەﺷە دەرﻣﺎن و ﭘێﺪاوﯾﺴﺘﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺗــﺮی ﺋــﺎوارەﻛﺎن ﺑەﺗەواوەﺗــﯽ‬ ‫ﺑﻨێﺮێﺖ‪ ،‬ﻟەوﻛﺎﺗەدا ﻛە ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ‬ ‫ھەرێﻢ رەﺧﻨە ﻟە ﺑەرﭘﺮﺳﺎﻧﯽ ﺑەﻏﺪا‬ ‫دەﮔﺮێﺖ ﺑــە ﭘﺎﺑەﻧﺪﻧەﺑﻮوﻧﯿﺎن ﺑە‬ ‫داﺑﯿﻨﻜﺮدﻧﯽ ﭘێﺪاوﯾﺴــﺘﯿﯿەﻛﺎن ﺑﯚ‬ ‫ﺋﺎوارە ﻧﺎوﺧﯚﯾﯿﯿەﻛﺎن ﻟە ھەرێﻤﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا‪.‬‬ ‫ﺑەرﭘﺮﺳــﺎﻧﯽ ﺣﻜﻮوﻣەت ﺑەردەوام‬ ‫ﺋــﺎوارەﻛﺎن وەك ﺑﺎرﮔﺮاﻧﯿﯿــەك و‬ ‫وەك ﯾەﻛێــﻚ ﻟــە ھﯚﻛﺎرەﻛﺎﻧــﯽ‬ ‫ﺗەﻧﮕﮋەی داراﯾﯽ ﻟە ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‬ ‫دادەﻧێــﻦ‪ ،‬ﺳــەرەڕای ﺋــەوەی‬ ‫ﺋــﺎوارەﻛﺎن ﺧەرﺟﯿﯿﺎن ﻟەﺳــەر‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣەت ھەﯾــە‪ ،‬ﺑە‪‬م ﻟە ﻛﯚی‬ ‫ﺋــەو ﻟێﺪواﻧﺎﻧــەدا‪ ،‬ﺷــێﻮەﯾەك ﻟە‬ ‫زﯾﺎدەﮔﯚﯾﯽ ﺑەدی دەﻛﺮێﺖ‪.‬‬ ‫ﻛێﺸــەی ﺣﻜﻮوﻣەﺗــﯽ ھەرێــﻢ‬ ‫ﻟەﺗــەك ﺋەو داھﺎﺗــەی ﻟە رێﮕەی‬ ‫ﺋﺎوارەﻛﺎﻧەوە دەڕژێﺘە ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧەوە‬ ‫ﺋەوەﯾــە ﻛــە ﺣﻜﻮوﻣــەت ﺑــﯚ‬ ‫دەرﺑﺎزﺑﻮون ﻟــەو ﺗەﻧﮕﮋەﯾەی ﺗێﯽ‬ ‫ﻛەوﺗﻮوە‪ ،‬ﭘێﻮﯾﺴﺘﯽ ﺑە داھﺎﺗێﻜﯽ‬ ‫ﻛﯚﻧﺘڕۆڵﻜــﺮاو ھەﯾــە‪ ،‬داھﺎﺗێــﻚ‬ ‫ﻛــە ﺣﻜﻮوﻣەت ﺧــﯚی ﺑﺘﻮاﻧێﺖ‬ ‫ﺑەڕێﻮەی ﺑﺒــﺎت‪ ،‬ﻧەك داھﺎﺗێﻚ ﻛە‬ ‫ﻟە ﺑــﺎزاڕ و ﻟە دەﺳــﺖ و ﮔﯿﺮﻓﺎﻧﯽ‬ ‫ﺧەڵﻜﺪا ﺟﻮوڵە دەﻛﺎت‪.‬‬ ‫ﻟــە راﺳــﺘﯿﺪا ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ھەرێﻢ‬ ‫ﺑــەدوای داھﺎﺗێﻜــﺪا دەﮔەڕێﺖ‬ ‫ﻛــە ﺑﺘﻮاﻧــێ ﺣﻜﻮوﻣــەت ﺧﯚی‬ ‫و ﺗەﻧﮕــﮋەﻛﺎن دەرﺑﺎز ﺑــﻜﺎت‪ ،‬ﺑﯚ‬ ‫داﻧەوەی ﻗــەرزەﻛﺎن‪ ،‬داﺑﯿﻨﻜﺮدﻧﯽ‬ ‫دەﺳــﺘﺤەﻗﯽ ﻛﯚﻣﭙﺎﻧﯿﺎﻛﺎﻧــﯽ‬ ‫ﻧەوت و ھــﺎوﻛﺎت ﺧەرﺟﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺗــﺮی ﺣﻜﻮوﻣەت ﺑەﮔﺸــﺘﯽ‪ ،‬ﻟە‬ ‫ﻛﺎﺗێﻜــﺪا داھﺎﺗــﯽ ﺋــﺎوارەﻛﺎن‪،‬‬ ‫ھﺎوﺷــێﻮەی داھﺎﺗﯽ ﻧــەوت ﯾﺎن‬ ‫ﮔﻮﻣﺮگ و ﺑﺎج و رﺳــﻮوﻣﺎﺗﯽ ﺧﺎڵە‬ ‫ﺳــﻨﻮورﯾﯿەﻛﺎن ﻧﯿﯿــە‪ ،‬ﭘﺎرەﯾەك‬

‫دۆﺳﯿە‬

‫ﻧﯿﯿە ﻛە ﻟــە رێﮕەی ﺣﻜﻮوﻣەﺗەوە‬ ‫ﺑڕﯾــﺎر ﻟەﺳــەر داﺑەﺷــﻜﺮدن و‬ ‫ﺋﺎراﺳﺘەﻛﺮدﻧﯽ ﺑﺪرێﺖ‪ ،‬ﺋەوەش وا‬ ‫دەﻛﺎت ﺣﻜﻮوﻣەت وا ﺑﯿﺮ ﺑﻜﺎﺗەوە‬ ‫ﺋــﺎوارەﻛﺎن ﻟــە ﺑﺎرﮔﺮاﻧﯿﯿەك زﯾﺎﺗﺮ‬ ‫ﻧﯿﻦ‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە ﻟە راﺳﺘﯿﺪا ﺑەﺷێﻮەی‬ ‫راﺳﺘەوﺧﯚ ﺋەو ﭘﺎرەﯾە داﺑﯿﻦ ﻧﺎﻛەن‬ ‫ﻛە ﺣﻜﻮوﻣــەت دەﯾەوێﺖ‪ ،‬ﺑە‪‬م‬ ‫ﻟە راﺳــﺘﯿﺪا ﺋەوان ﺑە ﻧﺎڕاﺳﺘەوﺧﯚ‬ ‫ﯾﺎرﻣەﺗﯿــﺪەر ﺑــﻮون ﻟــەوەی‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣەت ﺑﺘﻮاﻧێﺖ ﻟە ﺳﯿﺎﺳەﺗﯽ‬ ‫ﺑەڕێﻮەﺑﺮدﻧــﯽ داھﺎﺗەﻛــەی‪ ،‬ﻟە‬ ‫داﺑەﺷﻜﺮدﻧﯽ داھﺎت ﻟە ﻧێﻮان ﻗەرز‬ ‫و ﻛﯚﻣﭙﺎﻧﯿــﺎﻛﺎن و ﻓەرﻣﺎﻧﺒەراﻧــﺪا‬ ‫ﺳــەرﻛەوﺗﻮو ﺑێﺖ‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە ﺋەﮔەر‬ ‫ﺳــەرﻣﺎﯾەی ﺋﺎوارەﻛﺎن ﻟە ﺑﺎزاڕدا‬ ‫ﻧەﺑێــﺖ‪ ،‬ﺑەدڵﻨﯿﺎﯾﯿﯿەوە ﻓﺸــﺎری‬ ‫ﺧﺎوەﻧﻜﺎر و ھﺎوو‪‬ﺗﯿﯿﺎن ﻟەﺳــەر‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣەت زﯾﺎﺗﺮ دەﺑێﺖ‪ ،‬ﺋەوەش‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣەت ﻧﺎﭼﺎر دەﻛﺎت ﭘﺎرەﯾەﻛﯽ‬ ‫ﻛەﻣﺘﺮ ﺑﯚ ﻗەرزەﻛﺎن و ﻛﯚﻣﭙﺎﻧﯿﺎﻛﺎن‬ ‫داﺑﯿﻦ ﺑﻜﺎت‪.‬‬ ‫ﺑەڕێﻮەﺑﺮدﻧﯽ ﺳەرﻣﺎﯾەی ﺋﺎوارەﻛﺎن‬ ‫ﻟە ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا‬ ‫ﻛێﺸــەی ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‬ ‫ﺋەوەﯾــە ﺑەرﻧﺎﻣەﯾەﻛــﯽ روون و‬ ‫ﭘﺘەوی ﺑــﯚ ﺑەڕێﻮەﺑﺮدﻧﯽ ﻛەﯾﺲ‬ ‫و داھﺎﺗەﻛﺎﻧــﯽ ﻧﯿﯿــە‪ ،‬ﺋەوەش وا‬ ‫دەﻛﺎت ﺋــﺎوارەﻛﺎن و داھﺎﺗــەﻛﺎن‬ ‫ﺗەﻧﯿــﺎ وەك ﺑﺎرﮔﺮاﻧﯿﯿــەك و‬ ‫ﺗەﻧﮕﮋەﯾەﻛﯽ ﺗــﺮ ﺑﺒﯿﻨێﺖ ﻛە ﻟەو‬ ‫ﻗﯚﻧﺎﻏەدا رووﺑەڕووی ﺑﻮوﻧەﺗەوە‪.‬‬ ‫ﺋــﺎوارە و ﭘەﻧﺎﺑــەران دەﺑێﺖ وەك‬ ‫ﺳــەرﻣﺎﯾەﻛﯽ ﻣﺮۆﯾــﯽ و ﻣﺎﯾەﻛﯽ‬ ‫ﻣﺎﻣەڵەﯾﺎن ﻟەﮔەڵ ﺑﻜﺮێﺖ‪ ،‬ﺋەوەش‬ ‫ﻛﺎﺗێﻚ روو دەدات دەوڵەت ﺑەرﻧﺎﻣە‬ ‫و ﺗێﮕەﯾﺸﺘﻨێﻜﯽ ﺑﯚ ﺑەڕێﻮەﺑﺮدﻧﯽ‬ ‫ﺳــەرﻣﺎﯾەی ﻣﺮۆﯾــﯽ و ﻣﺎﯾەﻛﯽ‬ ‫ھەﺑێﺖ‪ ،‬ﺑە ﭘێﭽەواﻧــەوە ﻧﺎﺗﻮاﻧێ‬ ‫ﺳﻮودﻣەﻧﺪ ﺑﺒێﺖ‪.‬‬ ‫ﺋﺎوارە و ﭘەﻧﺎﺑەران ﻟە ھەر و‪‬ﺗێﻜﺪا‪،‬‬ ‫ھێــﺰی ﻛﺎری ھــەرزان ﭘێــﻚ‬ ‫دێﻨﻦ‪ ،‬ﺋەوە ﯾﺎرﻣەﺗﯿــﺪەر دەﺑێﺖ‬ ‫ﻟــەوەی ﺑﺘﻮاﻧﺮێــﺖ ﺑەراﻣﺒــەر ﺑە‬ ‫ﻛﺮێﯿەﻛــﯽ ﻛەﻣﺘﺮ ﭘــڕۆژە ﺑﭽﻮوك‬ ‫و ﮔــەورەﻛﺎن ﺑەردەواﻣﯿــﺎن ﭘێ‬ ‫ﺑﺪرێﺖ‪ .‬ﺋەو ﻛﺮێﯿەی ﺋﺎوارەﻛﺎن ﻟە‬ ‫ﺑەراﻣﺒەر ﺟێﺒەﺟێﻜﺮدﻧﯽ ﻛﺎرێﻜﺪا‬ ‫وەرﯾﺪەﮔــﺮن‪ ،‬ﺑــەراورد ﺑە ﻛﺮێﯽ‬

‫ﻛﺮێﻜﺎرێﻜــﯽ ﻧﺎوﺧﯚﯾــﯽ ﻛەﻣﺘﺮە‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م ﺑــﯚ ﻛﺮێــﻜﺎرە ﺋﺎوارەﻛە ﻛەم‬ ‫ﻧﯿﯿــە‪ ،‬ﺑەڵﻜﻮ ﯾﺎرﻣەﺗﯿــﺪەر دەﺑێﺖ‬ ‫ﻟەوەی ﺑﺘﻮاﻧێﺖ ژﯾﺎﻧێﻜﯽ ﻣﺴﯚﮔەر‬ ‫ﺑﯚ ﺧێﺰاﻧە ﺋﺎوارەﻛەی داﺑﯿﻦ ﺑﻜﺎت‪،‬‬ ‫ھێﺰی ﻛﺎری ﺋــﺎوارە ﻟەﺑەرﺋەوەی‬ ‫ﺷــﻮێﻨﯽ ﺋﺎوارەﺑــﻮون ھﯽ ﺧﯚی‬ ‫ﻧﯿﯿە‪ ،‬ﺗەﻧﯿﺎ دەﯾەوێﺖ ﺷﺘێﻚ ﭘەﯾﺪا‬ ‫ﺑﻜﺎت ﻛــە ﺧێﺰاﻧەﻛــەی ﻟە ھەر‬ ‫ﻧەھﺎﻣەﺗﯿﯿەك دەرﺑﺎز ﺑﻜﺎت‪ ،‬ﺋەوەش‬ ‫وا دەﻛﺎت دەﺳــﺘﻜەوﺗﻨﯽ ھــەر‬ ‫ﺑڕەﭘﺎرەﯾەك ﺑﯚ ﺋــەو‪ ،‬ﻛەم ﻧەﺑێﺖ‪.‬‬ ‫ﻟــە ﻛﺎﺗێﻜــﺪا ﺋــﺎوارە و ﭘەﻧﺎﺑەران‬ ‫ﺑــە ﻟێﺸــﺎو رووﯾﺎن ﻟــە ھەرێﻤﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﻛﺮد‪ ،‬ﻛە ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ‬ ‫ھەرێــﻢ دەﯾﺘﻮاﻧــﯽ ﺋــەو ھێﺰی‬ ‫ﻛﺎرە ﻟە ﺑﻮوژاﻧﺪﻧــەوەی ژێﺮﺧﺎﻧﯽ‬ ‫ﻛﺸﺘﻮﻛﺎڵﯽ و ﭘﯿﺸەﺳــﺎزی ﺑەﻛﺎر‬ ‫ﺑێﻨێﺖ‪ .‬ﺑﻮوژاﻧﺪﻧــەوەی ژێﺮﺧﺎﻧﯽ‬ ‫ﻛﺸﺘﻮﻛﺎڵﯽ ﻟە ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا‬ ‫ﻟە رادەﺑــەدەر ﮔﺮﻧﮕە و ﭘڕۆژەﯾەﻛە‬ ‫ﻛە ﺧێﺰاﻧە ﺋــﺎوارە و ﭘەﻧﺎﺑەرەﻛﺎن‬ ‫دەﺗﻮاﻧﻦ زۆر ﺑﺎﺷــﺘﺮ و ﺳﺎﻧﺎﺗﺮ رۆڵﯽ‬ ‫ﺗێﺪا ﺑﺒﯿﻨﻦ‪.‬‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ھەرێﻢ ﺑە ﺋێﺴﺘەﺷەوە‬ ‫دەﺗﻮاﻧێــﺖ ﺑەھەﻣﺎھەﻧﮕﯽ ﻟەﮔەڵ‬ ‫ﺋــەو رێﻜﺨــﺮاو و ﺋﺎژاﻧﺴــﺎﻧەی‬ ‫ﻛﯚﻣەﻛــﯽ ﺋــﺎوارە و ﭘەﻧﺎﺑــەران‬ ‫دەﻛەن‪ ،‬ﺋەو ھێﺰی ﻛﺎرە ﻟە ﭘڕۆژەی‬ ‫ﺑﭽﻮوك ﺑﭽﻮوﻛﯽ ﻛﺸﺘﻮﻛﺎڵﯽ ﺑەﮔەڕ‬ ‫ﺑﺨــﺎت‪ ،‬ﺋەو ﻣﻠﯿــﺎران ﻣﻠﯿﺎرەی ﻟە‬ ‫رێﮕــەی ﺋﺎوارەﻛﺎﻧــەوە دەڕژێﺘە‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧەوە‪ ،‬ﭘێﻮﯾﺴــﺘﯽ ﺑــە‬ ‫ﺋﺎراﺳﺘەﻛﺮدﻧە ﻟە ھەﻧﺪێﻚ ﭘڕۆژەدا‪،‬‬ ‫ﻟەﺑﺮی ﺋەوەی ﺋــﺎوارە و ﭘەﻧﺎﺑەران‬ ‫ﻟــە ﻛەﻣﭙەﻛﺎﻧــﺪا وەك ﺗﺎﻛێﻜــﯽ‬ ‫ﺑەﻛﺎرﺑەر ﺑﺒەﺳﺘﺮێﻨەوە‪ ،‬دەﺷێﺖ ﻟە‬ ‫ھەﻣﺎﻧﻜﺎﺗﺪا ﺋەوان رۆڵﯽ ﺑەرھەﻣﮫێﻦ‬ ‫ﺑﮕێڕن‪ ،‬ﺋەوەش ﻟە ﻛﺎﺗێﻜﺪا ﻛە وەك‬ ‫دەردەﻛەوێﺖ ﺧەڵﻜﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬ ‫ﺑەھــﯚی ﻓەرﻣﺎﻧﺒەراﯾەﺗﯽ و ژﯾﺎﻧﯽ‬ ‫ﻧﺎوﺷــﺎر‪ ،‬ﺑەﺗەواوەﺗﯽ ﭘﺸــﺘﯿﺎن ﻟە‬ ‫ﻛەرﺗﯽ ﻛﺸﺘﻮﻛﺎڵ ﻛﺮدووە‪.‬‬ ‫ﻟە ھەﻧﺪێﻚ ﻟە ﮔﻮﻧﺪەﻛﺎﻧﯽ ھەرێﻤﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﺪا‪ ،‬ﺧێﺰاﻧە ﺋــﺎوارەﻛﺎن‬ ‫ﺑەراﻣﺒــەر ﺑە ﻛﺮێﯿەﻛــﯽ ﻣﺎﻧﮕﺎﻧە‪،‬‬ ‫ﭘڕۆژەی ﻛﺸــﺘﻮﻛﺎڵﯽ و ﺋﺎژەڵﺪاری‬ ‫ﺑــﯚ ﺧــﺎوەن زەوی و ﺋﺎژەڵﺪاراﻧﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﺑەڕێﻮە دەﺑەن‪ ،‬ﺋەوەش‬ ‫واﯾﻜــﺮدووە رووﺑــەری ﭼﺎﻧﺪن و‬

‫ژﻣــﺎرەی ﺋــﺎژەڵ ﻟــەو ﻧﺎوﭼﺎﻧەدا‬ ‫ھەڵﺒﻜﺸــێﺖ‪ .‬ﺧــﺎوەن زەوی و‬ ‫ﺋﺎژەڵــﺪاران ﻟە ﻛﺎﺗێﻜﺪا ﭘﺸــﺖ ﺑە‬ ‫ﺧێﺰاﻧە ﺋﺎوارەﻛﺎن دەﺑەﺳــﺘﻦ ﻛە‬ ‫ﺧەڵﻜــﯽ رەﺳــەﻧﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‬ ‫ﺋﺎﻣﺎدەﯾﯽ ﺋەو ﻛﺎراﻧەﯾﺎن ﺗێﺪا ﻧﯿﯿە‪.‬‬ ‫ھەﻧﺪێــﻚ ﻟــە ﺋﺎژاﻧﺴــەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻧێﻮدەوڵەﺗــﯽ ﺑــە ھەﻣﺎھەﻧﮕــﯽ‬ ‫ﻟەﮔــەڵ رێﻜﺨﺮاوەﻛﺎﻧﯽ ﻧﺎوﺧﯚﯾﯽ‪،‬‬ ‫ﭼەﻧــﺪ ﭘڕۆژەﯾــەك ﻟــە ﺑــﻮاری‬ ‫ﻛﺸــﺘﻮﻛﺎڵﯽ ﻟەﮔــەڵ ﺧێﺰاﻧــە‬ ‫ﺋــﺎوارەﻛﺎن ﺑەڕێــﻮە دەﺑەن‪ ،‬ﺑە‪‬م‬ ‫ﭘڕۆژەﻛﺎن ﭘێﻮەﻧﺪﯾﯿﺎن ﺑەو ﺧێﺰاﻧە‬ ‫ﺋﺎواراﻧــەوە ھەﯾە ﻛە ﺑﯚ ﻧﺎوﭼەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺧﯚﯾﺎن دەﮔەڕێﻨەوە و دەﺳــﺖ ﺑە‬ ‫ﺑﻨﯿﺎﺗﻨﺎﻧەوەی ژﯾﺎن ﻟە ﻧﺎوﭼەﻛﺎﻧﯿﺎﻧﺪا‬ ‫دەﻛەﻧەوە‪ .‬ﻟە ﻛﺎﺗێﻜﺪا ﺳــەرﻧﺠﯽ‬ ‫ﺋێﻤە ﻟەﺳەر ﺑەﮔەڕﺧﺴﺘﻨﯽ ﺋﺎوارە‬ ‫و ﭘەﻧﺎﺑەراﻧــە ﻟە ﻛﺎت و ﺷــﻮێﻨﯽ‬ ‫ﺋﺎوارەﯾﯿﺪا‪ ،‬دەﺗﻮاﻧﺮێﺖ ﺋەو ﭘﺮۆﺳەﯾە‬ ‫ﺑە رێﮕــەی ﺑەرﻧﺎﻣەﯾەﻛﯽ ﺗﯚﻛﻤە و‬ ‫ﺑەھەﻣﺎھەﻧﮕﯽ ﻟە ﻧێﻮان ﺣﻜﻮوﻣەت‬ ‫و ﺋﺎژاﻧﺴــەﻛﺎﻧﯽ ﻛﯚﻣەﻛﺒەﺧﺶ و‬ ‫ﺧێﺰاﻧە ﺋﺎوارەﻛﺎن رێﻚ ﺑﺨﺮێﺖ‪ ،‬ﺋەو‬ ‫ﻛﯚﻣەﻛەی ﺋﺎژاﻧﺲ و ﺣﻜﻮوﻣەﺗەﻛﺎن‬ ‫ﭘێﺸــﻜەش ﺑە ﺋﺎوارەﻛﺎﻧﯽ دەﻛەن‪،‬‬ ‫ﺋەﮔەر ﻟە ﭼﻮارﭼێﻮەی ﭘڕۆژەﯾەﻛﯽ‬ ‫ﻟــەو ﺷــێﻮەﯾەدا ﺑەرﺟەﺳــﺘە‬ ‫ﺑﻜﺮێﺘەوە‪ ،‬ﻟەﯾەك ﻛﺎﺗﺪا ﺳﻮودێﻜﯽ‬ ‫ھەﻣەﻻﯾەن ﺑە ﺧێﺰاﻧە ﺋﺎوارەﻛﺎن و‬ ‫ﺧەڵﻚ و ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﯿﺶ‬ ‫دەﮔەﯾەﻧێﺖ‪.‬‬ ‫ﻟەو دوو ﺳــﺎڵەی دواﯾﯿﺪا ھەﻧﺪێﻚ‬ ‫ﻟەو ﭘﺮۆژاﻧەی ﻛــە رێﻜﺨﺮاوەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻧﺎوﺧﯚﯾــﯽ ﺑــە ﭘﺎڵﭙﺸــﺘﯽ‬ ‫رێﻜﺨﺮاوەﻛﺎﻧﯽ ﻧێﻮدەوڵەﺗﯽ ﻟەﻣەڕ‬ ‫ﺋﺎوارەﻛﺎﻧﯽ ﻧﯿﺸﺘەﺟێﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬ ‫ﺟێﺒەﺟێﯿﺎن دەﻛــﺮد‪ ،‬ﺑەﺗەواوەﺗﯽ‬ ‫ﮔﺮﻧﮓ ﺑﻮون‪ ،‬ﺑﯚ ﻧﻤﻮوﻧە ﯾەﻛێﻚ ﻟەو‬ ‫ﭘﺮۆژاﻧە ﻛە ﺑﯚ ﺋﺎوارەﻛﺎﻧﯽ ﭘﺎرێﺰﮔﺎی‬ ‫ھەوﻟێــﺮ ﻛﺎری ﻟەﺳــەر دەﻛــﺮا‪،‬‬ ‫داﻣەزراﻧﺪﻧــﯽ ﭼەﻧــﺪ ﻧﺎوەﻧﺪێﻜﯽ‬ ‫ﺗﺎﯾﺒــەت ﺑــﻮو ﺑە دروﺳــﺘﻜﺮدﻧﯽ‬ ‫ﺟﻠﻮﺑــەرگ ﺑــﯚ ﺋــﺎوارەﻛﺎن‪،‬‬ ‫رێﻜﺨــﺮاوەﻛﺎن ﻟە رێﮕــەی ژﻧﺎﻧﯽ‬ ‫ﺑەرﮔﺪروو ﻟەﻧــﺎو ﺋﺎوارەﻛﺎﻧﺪا‪ ،‬ﺋەو‬ ‫ﻧﺎوەﻧﺪاﻧەﯾﺎن ﺑەڕێﻮە دەﺑﺮد‪ ،‬ﺋەوان‬ ‫ﺑەراﻣﺒەر ﺑــە ﻛﺮێﯿەﻛــﯽ ﻣﺎﻧﮕﺎﻧە‬ ‫رۆژاﻧە ﺟﻠﻮﺑەرﮔﯿــﺎن ﺑﯚ ﺋﺎﻓﺮەﺗﺎﻧﯽ‬ ‫ﺋــﺎوارە دروﺳــﺖ ﻛــﺮد‪ ،‬ﺋەرﻛﯽ‬ ‫رێﻜﺨﺮاوەﻛﺎن ﺗەﻧﯿــﺎ داﺑﯿﻨﻜﺮدﻧﯽ‬ ‫ﻣــﺎدەی ﺧﺎﻣــﯽ ﺟﻠــەﻛﺎن ﺑﻮو‪،‬‬ ‫ﺧﺎڵــﯽ ﯾەﻛەم‪ ،‬ﻣــﺎدە ﺧﺎﻣەﻛە ﻟە‬ ‫ﺑﺎزاڕە ﻧﺎوﺧﯚﯾﯿەﻛﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‬ ‫دەﻛڕدرا و ﻟە ﺧﺎڵﯽ دووەﻣﯿﺸــﺪا‬ ‫ﭼﯿﺘــﺮ ﺋــەو ژﻧﺎﻧــەی ﻛﺎرەﻛەﯾﺎن‬ ‫ﺑەڕێﻮە دەﺑﺮد‪ ،‬ﺑەرھەﻣﮫێﻦ ﺑﻮون و‬ ‫ﺳەرﭼﺎوەﯾەﻛﯽ ﺑﮋێﻮﯾﺎن ﺑﯚ ﺧﯚﯾﺎن‬ ‫و ﺧێﺰاﻧەﻛەﯾﺎن ﻣﺴﯚﮔەر دەﻛﺮد‪.‬‬ ‫دەﺗﻮاﻧﺮێــﺖ ﺋــﺎوارەﻛﺎن ﻟــە‬ ‫ﻛﯚﻣەڵﮕەی ﻛﺸﺘﻮﻛﺎڵﯿﺪا ﻧﯿﺸﺘەﺟێ‬ ‫ﺑﻜﺮێﻦ‪ ،‬ﺋــەوە وا دەﻛﺎت ﻟە ھەﻣﺎن‬ ‫ﻛﺎﺗــﺪا ﺑﺘﻮاﻧﺮێﺖ ﺑەﺷــێﻮەﯾەﻛﯽ‬ ‫رێﻜﺨــﺮاو‪ ،‬ﺗﻮاﻧــﺎی ﮔەﯾﺎﻧﺪﻧــﯽ‬ ‫ﺧﺰﻣەﺗﮕﻮزارﯾﯿــەﻛﺎن داﺑﯿــﻦ‬ ‫ﺑﻜﺮێﺖ‪ ،‬ھەر ﻟــە ﺧﺰﻣەﺗﮕﻮزارﯾﯿە‬ ‫ﺳــەرەﺗﺎﯾﯿﯿەﻛﺎﻧەوە ﺗﺎ دەﮔﺎت ﺑە‬ ‫ﺧﺰﻣەﺗﮕﻮزارﯾﯿەﻛﺎﻧﯽ ﺗەﻧﺪروﺳﺘﯽ‬ ‫و ﭘەروەدەﯾﯽ‪.‬‬


‫ﺋﺎﺑﻮوری‬

‫ھەﻓﺘەﻧﺎﻣەﯾەﻛﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ ﮔﺸﺘﯿﯿە‬

‫‪12‬‬

‫‪% 93‬ی ﻛﯚی ﮔﺸﺘﯿﯽ وەﺑەرھێﻨﺎﻧﯽ ‪ 2016‬ﺧﯚﻣﺎڵﯿﯿە‪.‬‬ ‫ﻟە ﺳﺎڵﯽ ‪2016‬دا ﺑە ﺑڕی دوو ﻣﻠﯿﺎر و ‪ 97‬ﻣﻠﯿﯚن دۆﻻر وەﺑەرھێﻨﺎن ﻛﺮاوە‪.‬‬

‫ژﻣﺎرە )‪ ، (174‬ﭼﻮارﺷەم‪2017/ 2/ 8 ،‬‬

‫ﺳێ ﺳﺎڵﯽ ﻟە دوای ﯾەك وەﺑەرھێﻨﺎن ﻟە ﻛﻮردﺳﺘﺎن داﺑەزی‬

‫‪ 2017‬ﺳﺎڵﯽ ﮔەﺷەی وەﺑەرھێﻨﺎن دەﺑێﺖ‬

‫وﺷە‪ /‬ﺳﻠێﻤﺎن ﺗﺎﺷﺎن‬ ‫ﺳــێ ﺳــﺎڵﯽ ﻟــە دوای ﯾەﻛــە‬ ‫ﻗەﺑﺎرەی وەﺑەرھێﻨﺎن ﻟە ھەرێﻤﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن دادەﺑەزێﺖ‪ .‬ﻟە ﺳﺎڵﯽ‬ ‫‪ 2016‬ﻗەﺑــﺎرەی وەﺑەرھێﻨــﺎن ﻟە‬ ‫ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﺑەراورد ﺑە‬ ‫ﺳــﺎڵﯽ ‪ ،2015‬ﻧﺰﯾﻜــەی ‪ % 47‬و‬ ‫ﺑەراورد ﺑە ﺳﺎڵﯽ ‪ 2014‬ﺳەرووی‬ ‫‪ % 56‬و ﺑەراورد ﺑە ‪ 2013‬ﺳەرووی‬ ‫‪ % 83‬داﺑەزﯾﻮە‪ .‬ﭘێﺸﺒﯿﻨﯽ دەﻛﺮێ‬ ‫ﺋەﻣﺴﺎڵ ﻗەﺑﺎرەﻛە روو ﻟە ھەڵﻜﺸﺎن‬ ‫ﺑﻜﺎﺗەوە‪.‬‬ ‫وەك ﺋەوەی ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‬ ‫ﺑەﭼﺎو ﭼﻮوﺑێﺖ‪ ،‬ھەر ﻟە ﺳەرەﺗﺎی‬ ‫ﺳﺎڵﯽ ‪2014‬ەوە ﻧەھﺎﻣەﺗﯽ ﻟە دوای‬ ‫ﻧەھﺎﻣەﺗﯽ ﺑەرﺑﯿﻨﮕــﯽ ﭘێ ﮔﺮت‪.‬‬ ‫ﺳەرەﺗﺎ ﺗێﻜﭽﻮوﻧﯽ ﭘێﻮەﻧﺪﯾﯿەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﻟەﮔــەڵ ﺑەﻏــﺪا و‬ ‫ﺳــەﭘﺎﻧﺪﻧﯽ ﮔەﻣــﺎرۆی داراﯾﯽ و‬ ‫دواﺗﺮﯾﺶ ﺟەﻧﮕﯽ داﻋﺶ‪ ،‬ﺋﺎوارە و‬ ‫دواﺟﺎر داﺑەزﯾﻨﯽ ﻧﺮﺧﯽ ﻧەوﺗﯿﺸﯽ‬ ‫ھﺎﺗە ﺳەر‪.‬‬ ‫ﺟﺎران ﻛﯚﻣﭙﺎﻧﯿﺎﻛﺎن ﻛێﺒەرﻛێﯿﺎن‬ ‫ﻟەﺳــەر ﺋەوەﺑﻮو ﻛﺎﻣەﯾــﺎن زووﺗﺮ‬ ‫ﺳەرﻣﺎﯾەﻛەﯾﺎن ﺑﮫێﻨﻨە ﻛﻮردﺳﺘﺎن‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م ﺋەم ﺟﺎرەﯾﺎن ﺗﻮﻧﺪ دەﺳﺘﯿﺎن‬ ‫ﺑــە ﺳــەرﻣﺎﯾەﻛەﯾﺎن ﮔــﺮت ﯾﺎن‬ ‫ﺑــﯚ ﺷــﻮێﻨﯽ ﺗﺮﯾﺎن ﮔﻮاﺳــﺘەوە‪.‬‬ ‫راﺳــﺘﯿﯿەﻛە ﺋەوەﯾــە ﺳــەرﻣﺎﯾە‬ ‫ﺗﺮﺳــﻨﯚﻛە و ﻟە دۆﺧــﯽ ﺋﺎڵﯚزی‬ ‫ﺋﺎﺑــﻮوری‪ ،‬ﺳﯿﺎﺳــﯽ و ﺗەﻧﺎھــﯽ‬ ‫دەزاﻧێﺖ ﭼﯚن ﺧﯚی ﺣەﺷﺎر ﺑﺪات‪.‬‬

‫ﺳﺎڵ‬ ‫ﻗەﺑﺎرەی وەﺑەرھێﻨﺎن‬ ‫رێﮋەی داﺑەزﯾﻨﯽ‬ ‫وەﺑەرھێﻨﺎن ﺑەراورد‬ ‫ﺑە ﺳﺎڵێﮏ ﭘێﺸﺘﺮ‬

‫‪2013‬‬

‫‪ 12‬ﻣﻠﯿﺎر و ‪445‬‬ ‫ﻣﻠﯿﯚن دۆﻻر‬ ‫‪----------‬‬

‫ﺳﺎڵ زﯾﺎﺗﺮ داﺑەزﯾﻮە‪.‬‬ ‫ﺋﺎﻣﺎرەﻛﺎن ﺋەو راﺳﺘﯿﯿە دەردەﺧەن‬ ‫ﻛــە ﭘﺮۆﺳــەی وەﺑەرھێﻨــﺎن ﻟە‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﻟە ﺳﺎڵﯽ ‪ 2016‬ﺑەراورد‬ ‫ﺑە ﺳــﺎڵﯽ ‪ 2015‬ﻧﺰﯾﻜەی ‪،% 47‬‬ ‫ﺑەراورد ﺑە ﺳﺎڵﯽ ‪ 2014‬ﺳەرووی‬ ‫‪ % 56‬و ﺑەراورد ﺑە ﺳــﺎڵﯽ ‪2013‬‬ ‫ﺳەرووی ‪ % 83‬داﺑەزﯾﻮە‪ .‬ﺋەﻣە ﻟە‬ ‫ﻛﺎﺗێﻜﺪاﯾە ﻗەﺑــﺎرەی وەﺑەرھێﻨﺎن‬ ‫ﻟە ﺳــﺎڵﯽ ‪ 2015‬ﺑەراورد ﺑە ﺳﺎڵﯽ‬ ‫‪ 2014‬زﯾﺎﺗﺮ ﻟــە ‪ % 17‬و ﺑەراورد‬ ‫ﺑە ﺳــﺎڵﯽ ‪ 2013‬زﯾﺎﺗــﺮ ﻟە ‪% 68‬‬ ‫داﺑەزﯾﺒﻮو‪.‬‬ ‫ﻟە ﺳــﺎڵﯽ ‪2016‬دا ﻟــە ھەرێﻤﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﻟە رێﮕەی دەﺳﺘەی‬ ‫وەﺑەرھێﻨﺎﻧــەوە ‪ 36‬ﻣﯚڵــەت ﺑە‬ ‫ﻛﯚﻣﭙﺎﻧﯿــﺎﻛﺎن و وەﺑەرھێﻨــەران‬ ‫دراوە ﻛە ﻟەو ژﻣﺎرەﯾە ‪ 12‬ﭘڕۆژە ﻟە‬ ‫ھەوﻟێﺮ‪ ،‬ﺷەش ﭘڕۆژە ﻟە ﺳﻠێﻤﺎﻧﯽ‬ ‫و ‪ 18‬ﭘڕۆژەش ﻟە دھﯚك ﺟێﺒەﺟێ‬

‫ﭘﺎﺷەﻛﺸەی وەﺑەرھێﻨﺎن‬ ‫ﺑەﮔﻮێــﺮەی دواﯾﯿــﻦ زاﻧﯿﺎری ﻛە‬ ‫ﻟــە دەﺳــﺘەی وەﺑەرھێﻨﺎﻧەوە ﺑە‬ ‫”وﺷــە“ دراوە‪ ،‬ﺑەﮔﺸﺘﯽ ﻟە ﺳﺎڵﯽ‬

‫ﻗەﺑﺎرەی وەﺑەرھێﻨﺎن ﻟە ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬

‫‪2014‬‬

‫‪2015‬‬

‫‪2016‬‬

‫ﭼﻮار ﻣﻠﯿﺎر و ‪789‬‬ ‫ﻣﻠﯿﯚن دۆﻻر‬

‫ﺳێ ﻣﻠﯿﺎر و ‪ 947‬ﻣﻠﯿﯚن دۆﻻر‬

‫دوو ﻣﻠﯿﺎر و ‪ 97‬ﻣﻠﯿﯚن دۆﻻر‬

‫‪% 61‬‬

‫‪% 17‬‬

‫‪% 47‬‬

‫دەرﭼﻮوە‪ ،‬ﺑﯚ ﺑﻮاری ﭘﯿﺸەﺳــﺎزﯾﻦ‬ ‫ﺑە ﻗەﺑﺎرەی وەﺑەرھێﻨﺎﻧﯽ ﻣﻠﯿﺎرێﻚ‬ ‫و ‪ 433‬ﻣﻠﯿــﯚن دۆﻻر ﻛە ‪% 68‬ی‬ ‫ﻛــﯚی وەﺑەرھێﻨﺎﻧﯽ ﺳــﺎڵەﻛەی‬ ‫ﺑەردەﻛەوێﺖ‪ .‬ﻟە دوای ﺋەوﯾﺶ ﻟە‬ ‫رووی ژﻣﺎرەی ﭘڕۆژەﻛﺎﻧەوە ﻛەرﺗﯽ‬ ‫ﮔەﺷﺘﯿﺎری دێﺖ ﺑە ھەﺷﺖ ﭘڕۆژە‪،‬‬ ‫ﺑــە ﻗەﺑــﺎرەی وەﺑەرھێﻨﺎﻧﯽ ‪280‬‬ ‫ﻣﻠﯿﯚن دۆﻻر ﻛــە ‪% 13‬ی ﻛﯚی‬ ‫ﺳەرﻣﺎﯾەﻛەی ﺑەرﻛەوﺗﻮوە‪.‬‬ ‫ﻛەرﺗﯽ ﻧﯿﺸــﺘەﺟێﺒﻮون راﺳــﺘە‬ ‫دوو ﻣﯚڵەﺗﯽ ﭘــێ دراوە و ژﻣﺎرەی‬ ‫ﭘڕۆژەﻛﺎﻧــﯽ ﻛەﻣە‪ ،‬ﺑە‪‬م ﻗەﺑﺎرەی‬ ‫وەﺑەرھێﻨﺎﻧــﯽ ﺑــە دووەم ﭘﻠە ﻟە‬ ‫دوای ﻛەرﺗﯽ ﭘﯿﺸەﺳﺎزی دێﺖ ﻛە‬ ‫ﺑە ﻗەﺑﺎرەی ﺳەرﻣﺎﯾەی ﺳەرووی‬

‫ﻛﯚی ﮔﺸﺘﯿﯽ‬ ‫ﻗەﺑﺎرەی‬ ‫وەﺑەرھێﻨﺎن‬ ‫ﻟە ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬ ‫ﻧﺰﯾﻜەی ‪47‬‬ ‫ﻣﻠﯿﺎر دۆﻻرە‬

‫ﺳــێ ﭘــڕۆژە و ھەرﯾــەك ﻟــە‬ ‫ﻛەرﺗەﻛﺎﻧﯽ ﺗەﻧﺪروﺳﺘﯽ و وەرزش‬ ‫دوو ﭘڕۆژەﯾﺎن ﺑەرﻛەوﺗﻮوە‪.‬‬ ‫‪% 62‬ی ﻛﯚی وەﺑەرھێﻨﺎﻧﯽ‬ ‫‪ 2016‬ﺑﯚ ﺳﻠێﻤﺎﻧﯽ و ھەڵەﺑﺠە‬ ‫ﺑﻮوە‬ ‫ﻗەﺑﺎرەی ﮔﺸــﺘﯿﯽ وەﺑەرھێﻨﺎﻧﯽ‬ ‫ﺳــەرﺟەم ﭘڕۆژەﻛﺎﻧــﯽ ﺳــﺎڵﯽ‬ ‫‪ 2016‬دەﮔﺎﺗــە دوو ﻣﻠﯿــﺎر و ‪97‬‬ ‫ﻣﻠﯿﯚن دۆﻻر‪ ،‬ﻟــە رووی ﻗەﺑﺎرەی‬ ‫وەﺑەرھێﻨﺎﻧەوە ﭘﺎرێﺰﮔﺎی ﺳﻠێﻤﺎﻧﯽ‬ ‫ﭘﺸــﻜﯽ ﺷــێﺮی ﺑەرﻛەوﺗﻮوە ﺑە‬ ‫ﺳەرﻣﺎﯾەی ﻣﻠﯿﺎرێﻚ و ‪ 313‬ﻣﻠﯿﯚن‬ ‫دۆﻻر ﻛە ﺳەرووی ‪% 62‬ی ﻛﯚی‬ ‫ﻗەﺑﺎرەی وەﺑەرھێﻨﺎﻧﯽ ﺳﺎڵەﻛەﯾە‪.‬‬ ‫دواﺗﺮ ﭘﺎرێــﺰﮔﺎی ھەوﻟێﺮ دێﺖ ﺑە‬ ‫ﻗەﺑﺎرەی وەﺑەرھێﻨﺎﻧﯽ ‪ 598‬ﻣﻠﯿﯚن‬ ‫دۆﻻر ﻛە دەﻛﺎﺗە ﺳــــــەرووی‬ ‫‪ % 28‬و ﻟە دھﯚﻛﯿﺶ ﺑە ﻗەﺑﺎرەی‬

‫ﻟــە وەﺑەرھێﻨﺎﻧﯽ ﺳــﺎڵﯽ ‪2015‬‬ ‫ﺳەرووی ‪% 55‬ی وەﺑەرھێﻨﺎﻧەﻛە‬ ‫ﺑﯚ ھەوﻟێﺮ‪ ،‬ﻧﺰﯾﻜــەی ‪% 22‬ی ﺑﯚ‬ ‫ﺳــﻠێﻤﺎﻧﯽ و ﺳەرووی ‪% 22‬ی ﺑﯚ‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎی دھﯚك ﺑﻮو ‪.‬‬ ‫‪% 2‬ی ﭘﺸﻜﯽ وەﺑەرھێﻨﺎﻧﯽ‬ ‫‪ 2016‬ﺑﯿﺎﻧﯿﯿە‬ ‫ﻟەو ﭘڕۆژاﻧەی ﻟەو ﺳﺎڵەدا دەﺳﺘەی‬ ‫وەﺑەرھێﻨــﺎن ﻣﯚڵەﺗــﯽ ﭘێ داون‬ ‫‪ 29‬ﭘڕۆژەﯾﺎن ﺧﯚﻣﺎڵــﯽ‪ ،‬دووﯾﺎن‬ ‫ھﺎوﺑــەش و دووی ﺗﺮﯾﺎن ﺑﯿﺎﻧﯿﻦ‪.‬‬ ‫ﻧﺰﯾﻜــەی ‪% 93‬ی ﻛﯚی ﮔﺸــﺘﯽ‬ ‫وەﺑەرھێﻨﺎﻧەﻛــە ﺧﯚﻣﺎڵﯿﯿــە ﻛە‬ ‫دەﻛﺎﺗە ﺳــەرووی ﻣﻠﯿﺎرێﻚ و ‪948‬‬ ‫ﻣﻠﯿﯚن دۆﻻر‪.‬‬ ‫ھﺎوﻛﺎت ﻧﺰﯾﻜەی ‪% 2‬ی ﭘﺸــﻜﯽ‬ ‫وەﺑەرھێﻨﺎﻧەﻛــە ﺑﯿﺎﻧﯿﯿــە ﺑــە‬ ‫ﺳەرﻣﺎﯾەی ﺳــەرووی ‪ 40‬ﻣﻠﯿﯚن‬ ‫دۆﻻر ﻛە ﻟە ﻻﯾەن ﺳﻮورﯾﺎ و ﻟﺒﻨﺎن‬ ‫و ﻛﻮێﺘەوە ﺋەﻧﺠﺎم دراوە‪ ،‬ﺳەرووی‬ ‫‪% 5‬ی وەﺑەرھێﻨﺎﻧەﻛــەش‬ ‫ھﺎوﺑەﺷــە ﺑە ﻗەﺑﺎرەی ﺳەرووی‬ ‫‪ 105‬ﻣﻠﯿﯚن دۆﻻر ﻛە ﺑە ھﺎوﺑەﺷﯽ‬ ‫ﻟەﮔەڵ و‪‬ﺗﺎﻧﯽ ﺗﻮرﻛﯿﺎ و ﺋﯿﻤﺎراﺗﯽ‬ ‫ﯾەﻛﮕﺮﺗــﻮوی ﻋەرەﺑــﯽ ﺋەﻧﺠﺎم‬ ‫دراون‪.‬‬

‫ﻣﺎﻧﮕــﯽ ﺋﺎﺑﯽ ﺳــﺎڵﯽ ‪2006‬ەوە ﺗﺎ‬ ‫ﺳەرەﺗﺎی ﻣﺎﻧﮕﯽ ﺷــﻮﺑﺎﺗﯽ ﺳﺎڵﯽ‬ ‫‪ 765 ،2017‬ﻣﯚڵەﺗﯽ وەﺑەرھێﻨﺎن‬ ‫دراوە ﻛە ﻟەو ژﻣﺎرەﯾە ‪ 47‬ﭘڕۆژەﯾﺎن‬ ‫ﺑﯿﺎﻧﯽ‪ 31 ،‬ﭘڕۆژەی ھﺎوﺑەش و ‪685‬‬ ‫ﭘڕۆژەی ﺗﺮﯾﺎن ﺧﯚﻣﺎڵﯿﻦ‪.‬‬ ‫ﻛﯚی ﮔﺸﺘﯽ ﻗەﺑﺎرەی وەﺑەرھێﻨﺎن‬ ‫ﻟە ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن دەﮔﺎﺗە‬ ‫ﺳەرووی ‪ 46‬ﻣﻠﯿﺎر و ‪ 908‬ﻣﻠﯿﯚن‬ ‫و ‪ 22‬ھــەزار دۆﻻر‪ ،‬ﻛە ﻧﺰﯾﻜەی‬ ‫‪% 56‬ی ﻟە ﭘﺎرێﺰﮔﺎی ھەوﻟێﺮ‪31 ،‬‬ ‫‪ %‬ﻟە ﺳﻠێﻤﺎﻧﯽ و ‪ % 13‬ﻟە دھﯚك‬ ‫ﺑﻮوە‪.‬‬ ‫ﻟە ﺳﺎڵﯽ ‪ 2016‬ژﻣﺎرەی‬ ‫ﻣﯚڵەﺗەﻛﺎن ﺑەرز ﺑﻮوەﺗەوە‪.‬‬ ‫ﺳەرﺑەﺳــﺖ ﺧــﺪر ﺑەڕێﻮەﺑەری‬

‫زاﻧﯿﺎری دەﺳﺘەی وەﺑەرھێﻨﺎن ﺑﯚ‬ ‫”وﺷە“ ﺋەوەی ﺧﺴﺘە ڕوو‪ ،‬ﺋەوەی‬ ‫ﻟە ﭘڕۆژەﻛﺎﻧﯽ ﺳﺎڵﯽ ‪ 2016‬ﺟێﮕەی‬

‫ﭘﺸﻜﯽ ﺟﯚرەﻛﺎﻧﯽ وەﺑەرھێﻨﺎن ﻟە ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬ ‫ﺟﯚری وەﺑەرھێﻨﺎن‬

‫ﺧﯚﻣﺎڵﯿﯽ‬

‫ﺑﯿﺎﻧﯽ‬

‫ھﺎوﺑەش‬

‫ﻗەﺑﺎرەی وەﺑەرھێﻨﺎن‬ ‫ﻟە ﺳﺎڵﯽ ‪2016‬‬

‫ﻣﻠﯿﺎرێﮏ و ‪ 491‬ﻣﻠﯿﯚن‬ ‫دۆﻻر‬

‫‪ 40‬ﻣﻠﯿﯚن دۆﻻر‬

‫‪ 105‬ﻣﻠﯿﯚن دۆﻻر‬

‫رێﮋەی وەﺑەرھێﻨﺎن‬ ‫ﻟە ﺳﺎڵﯽ ‪2016‬‬

‫‪% 92.56‬‬

‫‪% 1.91‬‬

‫‪% 5.03‬‬

‫‪ 267‬ﭘﺮۆﭘﯚزەڵــﯽ ﻧــﻮێ ﭘەﺳــﻨﺪ‬ ‫ﻛﺮاون‪ ،‬ﺗێﯿﺎﻧﺪاﯾە ﺑــە ﺗەﻧﯿﺎ ﻗەﺑﺎرەی‬ ‫وەﺑەرھێﻨﺎﻧەﻛەی دەﮔﺎﺗە دوو ﻣﻠﯿﺎر دۆﻻر‬

‫دەﻛﺮێﻦ‪.‬‬ ‫ﭘﺸﻜﯽ ﺷێﺮ ﺑﯚ ﻛەرﺗﯽ‬ ‫ﭘﯿﺸەﺳﺎزﯾﯿە‬ ‫ﻟەرووی ژﻣــﺎرە و ﻟە ھەﻣﺎن ﻛﺎﺗﺪا‬ ‫ﻗەﺑﺎرەی ﺳەرﻣﺎﯾەوە‪ ،‬ﭘﺸﻜﯽ ﺷێﺮ‬ ‫ﺑﯚ ﻛەرﺗﯽ ﭘﯿﺸەﺳﺎزی ﺑﻮوە‪ 12 .‬ﻟەو‬ ‫ﭘڕۆژاﻧەی ﻟە ﺳﺎڵﯽ ‪ 2016‬ﻣﯚڵەﺗﯿﺎن‬

‫‪ 312‬ﻣﻠﯿﯚن دۆﻻر‪ ،‬ﻧــﺰﯾﻜـــەی‬ ‫‪% 15‬ی ﻛــﯚی وەﺑەرھێﻨﺎﻧــﯽ‬ ‫ﺳﺎڵەﻛەی ﺑەرﻛەوﺗﻮوە‪.‬‬ ‫ﻟە ﻛەرﺗﯽ ﺑﺎزرﮔﺎﻧﯽ ﺷەش ﭘڕۆژەی‬ ‫وەﺑەرھێﻨﺎن ﻣﯚڵەﺗﯿﺎن وەرﮔﺮﺗﻮوە‬ ‫ﺑــە ﻗەﺑــﺎرەی وەﺑەرھێﻨﺎﻧﯽ ‪39‬‬ ‫ﻣﻠﯿﯚن دۆﻻر و ﭘﺸﻜﯽ ﺳەرﻣﺎﯾەی‬ ‫ﻧﺰﯾﻜﯽ ‪ .% 2‬ﻛەرﺗﯽ ﻛﺸــﺘﻮﻛﺎڵ‬

‫‪ 187‬ﻣﻠﯿــﯚن دۆﻻر وەﺑەرھێﻨــﺎن‬ ‫ﻛﺮاوە و ﻧﺰﯾﻜەی ‪% 9‬ی ﭘﺸــﻜﯽ‬ ‫وەﺑەرھێﻨﺎﻧەﻛەی ﺑەرﻛەوﺗﻮوە‪.‬‬ ‫ﺟێﮕــەی ﺑﺎﺳــە ﺳــەرﺟەم ﺋەو‬ ‫ﭘڕۆژاﻧەی ﻟــە ھەڵەﺑﺠە ﺟێﺒەﺟێ‬ ‫ﻛﺮاون ﯾﺎن ﻣﯚڵەﺗﯿــﺎن ﭘێ دراوە‪،‬‬ ‫ھەر ﻟەﮔەڵ ﭘﺎرێﺰﮔﺎی ﺳــﻠێﻤﺎﻧﯽ‬ ‫ﺋﺎﻣﺎرەﻛﺎﻧﯿﺎن ﺧﺮاوﻧەﺗە ڕوو‪.‬‬

‫ﻛﯚی ﮔﺸﺘﯽ وەﺑەرھێﻨﺎن ﻟە‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا‬ ‫ﻧﺰﯾﻜەی ‪ 11‬ﺳــﺎڵە ﻟــە ھەرێﻤﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎن دەﺳﺘەی وەﺑەرھێﻨﺎن‬ ‫دەﺳﺘﯽ ﻛﺮدووە ﺑە ﭘێﺪاﻧﯽ ﻣﯚڵەت‬ ‫ﺑە وەﺑەرھێﻨەران و ﻛﯚﻣﭙﺎﻧﯿﺎﻛﺎن و‬ ‫ﺗﺎ ﺋێﺴﺘە ﺑەردەواﻣە‪ .‬ﻟە ﺳەرەﺗﺎی‬

‫وەﺑەرھێﻨﺎﻧﯽ ‪ 2016‬ﺑەراورد ﺑە ‪2015‬‬ ‫ﺑەراورد ﺑە ‪ 2013‬ﺑەڕێﮋەی ‪% 83‬‬

‫دۆﺧﯽ وەﺑەرھێﻨﺎن ﻟە ‪2017‬‬ ‫ﺑﺎﺷﺘﺮ دەﺑێﺖ‬ ‫ﺋــەو ھﯚﻛﺎراﻧــەی واﯾــﺎن ﻛــﺮد‬ ‫وەﺑەرھێﻨــﺎن ﻟــە ھەرێﻤــﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﭘﺎﺷەﻛﺸــە ﺑﻜﺎت‪،‬‬ ‫ﭘێ دەﭼێﺖ ﻧەﻣﺎﻧﯿﺎن ﺋﺎراﺳــﺘەی‬ ‫وەﺑەرھێﻨــﺎن ﻟــە ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‬ ‫ﭘێﭽەواﻧە ﺑﻜﺎﺗەوە‪ .‬ﻟەﻣﺴﺎڵﺪا ﻛﯚﺗﺎ‬ ‫ﺑە ﺑﻮوﻧﯽ ﺗﯿﺮۆرﯾﺴــﺘﺎﻧﯽ داﻋﺶ ﻟە‬ ‫ﻋێﺮاق دەھێﻨﺮێﺖ ﻛە ھەﻧﮕﺎوێﻜﯽ‬

‫‪%68‬ی ﻛﯚی وەﺑەرھێﻨﺎﻧﯽ ﺳﺎڵﯽ‬ ‫‪2016‬ی ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﺑﯚ‬ ‫ﻛەرﺗﯽ ﭘﯿﺸەﺳﺎزی ﺑﻮوە‪.‬‬

‫ﺳەرﺑەﺳﺖ ﺧﺪر ﺑەڕێﻮەﺑەری زاﻧﯿﺎری دەﺳﺘەی وەﺑەرھێﻨﺎن‪:‬‬

‫‪2016‬دا ﺑە ﺑــڕی دوو ﻣﻠﯿﺎر و ‪97‬‬ ‫ﻣﻠﯿــﯚن دۆﻻر وەﺑەرھێﻨﺎن ﻛﺮاوە‬ ‫ﻛە ﺑەراورد ﺑە ﺳــﺎڵەﻛﺎﻧﯽ ﭘێﺸﺘﺮ‬ ‫ﺑە رێﮋەﯾەﻛﯽ ﺑەرﭼﺎو داﺑەزﯾﻮە‪ .‬ﻟە‬ ‫ﺳــﺎڵﯽ ‪2015‬دا ﺑە ﺑڕی ﺳێ ﻣﻠﯿﺎر‬ ‫و ‪ 947‬ﻣﻠﯿــﯚن دۆﻻر‪ ،‬ﻟە ﺳــﺎڵﯽ‬ ‫‪2014‬دا ﺑە ﻗەﺑــﺎرەی ﭼﻮار ﻣﻠﯿﺎر‬ ‫و ‪ 789‬ﻣﻠﯿــﯚن دۆﻻر و ﻟە ﺳــﺎڵﯽ‬ ‫‪2013‬ﯾﺶ ﺑە ﻗەﺑــﺎرەی ‪ 12‬ﻣﻠﯿﺎر‬ ‫و ‪ 445‬ﻣﻠﯿــﯚن دۆﻻر وەﺑەرھێﻨﺎن‬ ‫ﻛﺮاﺑــﻮو ﻛە دەرﯾﺪەﺧﺎت ﻟە ﺳــێ‬ ‫ﺳــﺎڵﯽ راﺑﺮدوودا‪ ،‬وەﺑەرھێﻨﺎن ﻟە‬ ‫ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﺳﺎڵ ﻟە دوای‬

‫ﻣﯚڵەت ﯾــﺎن ﭘڕۆژەﻛﺎﻧﯿﺶ ﻛەﻣﯽ‬ ‫ﻛﺮدﺑــﻮو‪ .‬ژﻣــﺎرەی ﭘڕۆژەﻛﺎﻧــﯽ‬ ‫وەﺑەرھێﻨﺎن ﻟە ﺳﺎڵﯽ ‪2015‬دا ‪34‬‬ ‫ﭘڕۆژە ﺑــﻮون‪ ،‬ﻟەﻛﺎﺗێﻜﺪا ژﻣﺎرەی‬ ‫ﭘڕۆژەﻛﺎن ﻟە ﺳﺎڵﯽ ‪2014‬دا ‪ 85‬و ﻟە‬ ‫ﺳﺎڵﯽ ‪2013‬دا ژﻣﺎرەﻛە ‪ 129‬ﺑﻮوە‪.‬‬

‫دڵﺨﯚﺷﯿﯿە ﺋەوەﯾە‪ ،‬راﺳﺘە ﻟەرووی‬ ‫ﻗەﺑــﺎرەی وەﺑەرھێﻨــﺎن داﺑەزﯾﻦ‬ ‫ﺗﯚﻣــﺎر ﻛــﺮاوە‪ ،‬ﺑە‪‬م ﻟــە رووی‬ ‫ژﻣــﺎرەی ﭘڕۆژەﻛﺎﻧﯽ وەﺑەرھێﻨﺎن‪،‬‬ ‫ﺑەرزﺑﻮوﻧــەوە ﺗﯚﻣــﺎر ﻛــﺮاوە و‬ ‫ﮔەﯾﺸﺘﻮوەﺗە ‪ 36‬ﭘڕۆژە‪.‬‬ ‫ﻟە ﺳــﺎڵﯽ ‪ 2015‬ﺟﮕە ﻟە ﻗەﺑﺎرەی‬ ‫وەﺑەرھێﻨــﺎن‪ ،‬ژﻣﺎرەی ﮔﺸــﺘﯿﯽ‬

‫ﺑەڕێﮋەی‬

‫ﮔﺮﻧﮕە ﺑﯚ ﺋﺎﺳﺎﯾﯿﺒﻮوﻧەوەی دۆﺧﯽ‬ ‫ﺗەﻧﺎھﯿــﯽ ﻧﺎوﭼەﻛە‪ ،‬ﻟــە ﻻﯾەﻛﯽ‬ ‫ﺗﺮەوە ﭘــێ دەﭼێﺖ ﺋــﺎوارەﻛﺎن‬ ‫ﺑﮕەڕێﻨەوە ﺷﻮێﻨﯽ ﻧﯿﺸﺘەﺟێﺒﻮوﻧﯽ‬ ‫ﺧﯚﯾﺎن و ﺑە ﻟەﺑەرﭼﺎوﮔﺮﺗﻨﯽ ﺋەوەی‬ ‫ﻧﺮﺧﯽ ﻧەوت رووی ﻟە ھەڵﻜﺸــﺎن‬ ‫ﻛﺮدووە‪ ،‬ﭘێ دەﭼێﺖ ﺳﺎڵﯽ ‪2017‬‬ ‫ﺳﺎڵێﻜﯽ ﮔەﺷــﺘﺮ ﺑێﺖ ﺑﯚ ﺋەوەی‬ ‫دووﺑــﺎرە وەﺑەرھێﻨەران دەﺳــﺖ‬ ‫ﺑــە وەﺑەرھێﻨﺎن ﻟە ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‬ ‫ﺑﻜەﻧەوە‪.‬‬ ‫ﺑەﮔﻮﺗــەی ﺑەڕێﻮەﺑــەری زاﻧﯿﺎری‬ ‫دەﺳــﺘەی وەﺑەرھێﻨﺎن‪ ،‬ﻟەو ‪546‬‬ ‫ﭘﺮۆﭘﯚزەڵــەی ﻟە ھەردوو ﺳــﺎڵﯽ‬ ‫‪ 2015‬و ‪ 2016‬ﭘێﺸــﻜەش ﺑــە‬ ‫دەﺳــﺘەی وەﺑەرھێﻨــﺎن ﻛﺮاون‪،‬‬ ‫‪ 267‬ﭘــڕۆژە ﭘەﺳــﻨﺪ ﻛــﺮاون‪،‬‬ ‫‪163‬ی ﺗﺮﯾــﺶ ﺑە ﻣەرج ﭘەﺳــﻨﺪ‬ ‫ﻛــﺮاون و ‪ 116‬ﭘﺮۆﭘﯚزەڵﯿﺶ رەت‬ ‫ﻛﺮاوﻧەﺗەوە‪ .‬ﻟەو ‪ 267‬ﭘﺮۆﭘﯚزەڵەی‬ ‫ﭘەﺳــﻨﺪ ﻛــﺮاون‪ 119 ،‬ﭘﺮۆﭘﯚزەڵ‬ ‫ﻛﺎرەﻛﺎﻧﯿﺎن ﯾــەﻛﻼ ﺑﻮوەﺗەوە‪83 ،‬‬ ‫داﻧــە ﻟە ﻗﯚﻧﺎﻏــﯽ ﭘێﺪاﻧﯽ زەوی و‬ ‫ﺋەواﻧەی ﺗﺮﯾﺶ ﻟە ﻗﯚﻧﺎﻏﯽ ﻛﯚﺗﺎدان‪.‬‬ ‫ھەروەك ﺳەرﺑەﺳﺖ ﺧﺪر ﺋﺎﻣﺎژەی‬ ‫ﭘــێ دەﻛﺎت‪ ،‬ﻟە ﻧێﻮﯾﺎﻧــﺪا ھەﯾە‬ ‫ﻗەﺑﺎرەی ﺳــەرﻣﺎﯾەﻛەی ﻧﺰﯾﻜەی‬ ‫دوو ﻣﻠﯿﺎر دۆﻻر دەﺑێﺖ و زۆرﯾﻨەی‬ ‫ﭘڕۆژەﻛﺎﻧﯿﺶ ﺧﯚﻣﺎڵﯿﻦ‪.‬‬ ‫ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﻟە دوای ﺳێ‬ ‫ﺳﺎڵ ﺧەرﯾﻜە ﻣﺎڵﺌﺎواﯾﯽ ﻟە ﺗەﻧﮕﮋە‬ ‫و ﻧەھﺎﻣەﺗــﯽ دەﻛﺎت‪ .‬ﻗەﺑــﺎرەی‬ ‫وەﺑەرھێﻨــﺎن ﻟــە ھــەر و‪‬ت و‬ ‫ﺷﻮێﻨێﻚ روو ﻟە ﮔەﺷە ﺑﻜﺎت‪ ،‬ﺋەوا‬ ‫ﻟەو ﺷﻮێﻨە دەرﻓەﺗﯽ ﻧﻮێﯽ ﻛﺎر دێﺘە‬ ‫ﻛﺎﯾەوە و ژﯾﺎﻧﯽ داﻧﯿﺸﺘﻮواﻧﯿﺸــﯽ‬ ‫ﺑﺎﺷﺘﺮ دەﺑێﺖ‪.‬‬

‫‪% 47‬‬

‫داﺑەزﯾﻮە‬

‫و‬


‫ﺋﺎﺑﻮوری‬

‫”زۆر ﻣﺎﻧﮓ ھەﯾە ﻣﻦ زﯾﺎن دەﻛەم“‬

‫ﺗەﻧﮕﮋەی داراﯾﯽ ھﯚڵەﻛﺎﻧﯽ ﺋﺎھەﻧﮕﯽ ھەوﻟێﺮی ﻛﭗ ﻛﺮدووە‬ ‫وﺷە‪ /‬ﭼﻮاس ﺧﺎﻟﯿﺪ‬ ‫ﺋﺎﻣــﺎری ﻣﺎرەﺑڕﯾﻦ ﻟــە دادﮔﺎﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ھەوﻟێﺮ ﺑەراورد ﺑە ﺳــﺎ‪‬ﻧﯽ ﺑەر ﻟە‬ ‫ﺗەﻧﮕﮋەی داراﯾــﯽ‪ ،‬ﺟﯿﺎوازﯾﯿەﻛﯽ‬ ‫ﺑەرﭼﺎو ﭘﯿﺸــﺎن دەدات‪ .‬ﺗەﻧﮕﮋەی‬ ‫داراﯾــﯽ‪ ،‬ﺗەﻧﮕــﯽ ﺑــە ھﯚڵەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺋﺎھەﻧــﮓ ﮔێــڕان ھەڵﭽﻨﯿــﻮە و‬ ‫ﺧﺎوەن ھﯚڵەﻛﺎن ﭼﺎوەڕێﻦ ﻛەﺳێﻚ‬ ‫دەرﮔەﻛەﯾﺎن ﺑﻜﺎﺗەوە‪ .‬ﺧەڵﻜﯽ ﻛەم‬ ‫ﭘﺎرەش ﺋﺎھەﻧﮕەﻛەی ﻟﻪ دەﺷــﺖ‬ ‫دەﻛﺎت‪.‬‬ ‫ﺟــﺎران ﺑــەر ﻟەﺷــەڕی داﻋﺶ و‬ ‫ﺗەﻧﮕــﮋەی داراﯾــﯽ‪ ،‬ﻛﺎر ﻛﺎری‬ ‫ھﯚڵەﻛﺎﻧــﯽ ﺋﺎھەﻧﮕﮕێــڕان ﺑــﻮو‪.‬‬ ‫ﺳــەرﺑﺎری ﺋەواﻧــەی ھەﺑــﻮون‪،‬‬ ‫ﻧﺎوە ﻧﺎوەش ﻟــە ھەوﻟێﺮ دەرﮔەی‬ ‫ھﯚڵێﻜــﯽ ﻧﻮێ دەﻛﺮاﯾــەوە‪ ،‬ﺑە‪‬م‬ ‫ﺋەواﻧﯿــﺶ دەرەﻗەﺗــﯽ ﺋﺎﭘــﯚرای‬ ‫ﺑەﯾەﻛﮕەﯾﺸــﺘﻨەﻛﺎن ﻧەدەھﺎﺗــﻦ‪.‬‬ ‫ﺳــەرت ﺑە ھەر ھﯚڵێﻚ دادەﮔﺮت‬ ‫ﻧﯚرەی زﯾﺎﺗﺮ ﻟە ﻣﺎﻧﮕێــﻚ ﮔﯿﺮاﺑﻮو‪.‬‬ ‫ﺑەرﻧەﻛەوﺗﻨﯿﺎن ﺟﮕە ﻟە ﭘﺸــﻮوی‬ ‫ﺣەﻓﺘە‪ ،‬ﻟە دوای ﻋەﺳــﺮی ڕۆژاﻧﯽ‬ ‫ﺗﺮی دەوام و ﻛﺎرﯾﺶ‪ ،‬ﻟە ھﯚڵەﻛﺎن‬ ‫دەﻧﮕﯽ رﯾﺘﻤﯽ ﺑەرزﯾﺎن ﻟە دوورەوە‬ ‫دەﺑﯿﺴــﺘﺮا‪ .‬ﺋەوﻛﺎت زۆرﺑەﯾﺎن ھەر‬ ‫‪ 30‬ڕۆژەﻛەی ﻣﺎﻧﮓ ﺋﺎھەﻧﮕﯿﺎن ﺗێﺪا‬ ‫دەﮔێــڕدرا‪ .‬ڕۆژی ھەڵﺒﮋێﺮدراوی‬ ‫ﺑەﯾەﻛﮕەﯾﺸﺘﻦ‪ ،‬ﻧە ﻟە دەﺳﺖ ﺑﻮوك‬

‫و ﻧە ﻛﺎﻛﯽ زاوا‪ ،‬ﺑەڵﻜﻮ ﺋەوە ﺑەﺗﺎڵﯽ‬ ‫ڕۆژی ھﯚڵەﻛﺎن ﺑﻮو ھەڵﯽ دەﺑﮋارد‪.‬‬ ‫ﺋــەوﻛﺎت ژﻣــﺎرەی ﻣﺎرەﺑڕﯾــﻦ ﻟە‬ ‫دادﮔﺎﻛﺎﻧﯽ ھەوﻟێــﺮ ﻟە ﺗﺮۆﭘﻚ ﺑﻮو‪،‬‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯿــﺶ دەﺳــﺘﻮا‪ ،‬ﭘێﻨﺞ‬ ‫ﻣﻠﯿﯚن دﯾﻨــﺎری وەك ﯾﺎرﻣەﺗﯽ ﺑە‬ ‫ﻗەرزی درێﮋﺧﺎﯾــەن ﺑە ﻣﺎرەﺑڕاوان‬ ‫دەدا‪ ،‬ﺑــە‪‬م ﺗەﻧﮕــﮋەی داراﯾﯽ؛‬ ‫ﺋەو ڕۆژاﻧەی ﺑﯚ ﺧــﺎوەن ھﯚڵەﻛﺎن‬ ‫ﻛﺮدووەﺗە ﺧەوﻧێﻚ و ھەﻣﻮو ﺷــەو‬ ‫ﺧەوی ﭘێﻮە دەﺑﯿﻨﻦ‪.‬‬ ‫ھﯚڵەﻛﺎﻧــﯽ ﺋﺎھەﻧﮓ ﮔێــڕان ﻛەم‬ ‫ﻧﯿﻦ و ھەرﯾەﻛەﺷــﯿﺎن ﻟە ﻻﯾەﻛﯽ‬ ‫ھەوﻟێﺮ ﺑــ‪‬و ﺑﻮوﻧەﺗــەوە‪ .‬ھﯚڵﯽ‬ ‫ﺋﺎﺷﺘﯽ ﻛە ﻟەﺳەر ﺷەﻗﺎﻣﯽ ﺑەرﯾﻨﯽ‬ ‫‪ 100‬ﻣەﺗﺮی ﻧﺰﯾﻚ ﺟەوازاﺗﯽ ھەوﻟێﺮ‬ ‫ھەڵﻜەوﺗــﻮوە‪ ،‬ﺋــﺎزاد ﻣەﺣﻤﻮود‬ ‫ﺧﺪری ﺧﺎوەﻧــﯽ ﻛە ﯾەﻛەم ﻛەس‬ ‫ﺑﻮو ﻟە ﺳــﺎڵﯽ ‪ 1987‬ھﯚڵﯽ ﻋﻮﻣﺎﻟﯽ‬ ‫ﻟە ھەوﻟێــﺮ داﻧﺎوە‪ ،‬ﺑــﺎس ﻟەو ﺑێ‬ ‫ﺑﺎزاڕﯾﯿە دەﻛﺎت ﺗێﯽ ﻛەوﺗﻮون‪ ،‬ﺑێ‬

‫ﻛﺎرﯾﯿەﻛەﯾﺎن ﺑەﺷــێﻮەﯾەﻛە ﻟە ‪29‬‬ ‫ﺳــﺎڵﯽ ﻛﺎرﻛﺮدﻧﯽ ﺑێ ﺑﺎزاڕی وای‬ ‫ﻧەدﯾﻮە‪ .‬ﺋەو دەڵــێ ”ﺑﺎزاڕﻣﺎن زۆر‬ ‫ﺧﺮاﭘە“‪.‬‬ ‫ﺋەو دەڵێ‪” ،‬ﺟﺎران دەﺑﻮو دوو ﻣﺎﻧﮓ‬

‫ﺧﺎوەﻧﯽ ھﯚڵﯽ ﻋﻮﻣﺎل‪:‬‬

‫ﺟﺎران دەﺑﻮو دوو ﻣﺎﻧﮓ ﭘێﺸــﺘﺮ ﻧﯚرە‬ ‫ﺑﮕﺮن‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺋێﺴﺘە ﻟە ﻣﺎﻧﮕێﺪا ﺗەﻧﯿﺎ‬ ‫ﺣەوت ﺋﺎھەﻧﮓ ﻟە ھﯚڵەﻛەﻣﺎﻧﺪا ﻛﺮاوە‬

‫ﭘێﺸــﺘﺮ ﻧﯚرە ﺑﮕﺮن‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺋێﺴﺘە‬ ‫ﺋەوە ﺑﻮوەﺗە ﺧەون‪ ،‬ﻟە ﻣﺎﻧﮕێﺪا ﺗەﻧﯿﺎ‬ ‫ﺣەوت ﺋﺎھەﻧﮓ ﻟــە ھﯚڵەﻛەﻣﺎﻧﺪا‬ ‫ﻛﺮاوە“‪.‬‬ ‫ﺋەو ﻛە ﺗەﻣەﻧێﻜە ﺋەو ﻛﺎرە دەﻛﺎت‪،‬‬ ‫ﺑﺎس ﻟە داﺧﺴــﺘﻨﯽ ﭼەﻧﺪ ھﯚڵێﻚ‬ ‫دەﻛﺎت ﻛــە ﺑەھﯚی ﺑــێ ﺑﺎزاڕی‬ ‫داﺧﺮاون و دەڵێ‪” ،‬زۆر ﻣﺎﻧﮓ ھەﯾە‬ ‫ﻣﻦ زﯾﺎن دەﻛەم“‪.‬‬ ‫ﺟﮕــە ﻟە ھﯚڵــﯽ ﺋﺎﺷــﺘﯽ‪ ،‬ھﯚڵﯽ‬ ‫ﺷﯿﺮاﺗﯚﻧﯿﺶ ھەر ھﯽ ﺋەوە و دەڵێ‪،‬‬ ‫”ﺟــﺎران ﺟﮕە ﻟــە ﺋﺎھەﻧﮕﮕێڕاﻧﯽ‬ ‫ﺑەﯾــەك ﮔەﯾﺸــﺘﻦ‪ ،‬ﺑــﯚ ﺑﯚﻧــەی‬ ‫ﺗﺎﯾﺒەﺗﯿﺶ ﺑەﻛــﺮێ دەﭼﻮو‪ ،‬وەك‬

‫ﺑﯚﻧەی ﺗﺎﯾﺒەﺗﯽ زاﻧﻜﯚﻛﺎن و ﺑﯚﻧەی‬ ‫ﻟەداﯾﻜﺒﻮون‪ ،‬ﺋێﺴﺘە ﺋەواﻧﯿﺶ ﻛەم‬ ‫ﺑﻮوﻧەﺗەوە“‪.‬‬ ‫ﻟە ھﯚڵﻪ ﮔەورەﻛەی ڕﺳــﺘﯚراﻧﺘﯽ‬ ‫ﻛﻨﺘﺎﻛــﯽ ﻛــە ﻛەوﺗﻮوەﺗە ﺳــەر‬ ‫ﺷــەﻗﺎﻣﯽ ﻧــەورۆز و ﺑﯚﻧــەی‬ ‫ﻟەداﯾﻜﺒﻮوﻧﯽ ﺗێﺪا دەﻛﺮێﺖ‪ ،‬ﻛﺎروان‬ ‫ﺑەﻛﺮ ﺳەرﭘەرﺷﺘﯿﺎری ڕﺳﺘﯚراﻧﺘەﻛە‬ ‫دەڵێ‪” ،‬ﻟەﮔەڵ ﺋەوەی ﻧﺮﺧەﻛﺎﻧﻤﺎن‬ ‫داﺑەزاﻧــﺪووە‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺑــەراورد ﺑە‬ ‫ﺳــﺎ‪‬ﻧﯽ ﺑەر ﻟە ﺗەﻧﮕﮋەی داراﯾﯽ‪،‬‬ ‫ﺋێﺴــﺘە ﺑﺎزاڕﻣــﺎن ﻛەﻣــە“‪ .‬ﺋەوە‬ ‫ﮔﻮﺗەی ھەﻣﻮو ﺋەو ﺧﺎوەن ھﯚ‪‬ﻧە‬ ‫ﺑﻮو ﻛە ”وﺷە“ ﺳەرداﻧﯽ ﻛﺮدن‪.‬‬

‫ھﯚﻛﺎری ﺑەﺷێﻜﯽ ﺋەو ﺑێ ﺑﺎزاڕﯾﯿەی‬ ‫ﻛــە ﺧﺎوەن ھﯚڵەﻛﺎن ﺑﺎﺳــﯽ ﻟێﻮە‬ ‫دەﻛــەن‪ ،‬ﻟــە ﮔﻮﺗەﻛﺎﻧــﯽ ھێﻤﻦ‬ ‫ﻣﺤەﻣەد ﺳــﺪﯾﻘﯽ وێﻨەﮔﺮ ڕوون‬ ‫دەﺑێﺘــەوە‪ .‬ﺋەو ﻛە ﻟــە ‪ 2005‬ەوە‬ ‫ﻛﺎرﯾەﺗﯽ‪ ،‬ﺑــﺎس ﻟە ڕاﺑﺮدوو دەﻛﺎت‬ ‫ﻛە ﺋەوﻛﺎت ﺑەرﻧەدەﻛەوﺗﻦ‪ ،‬ﺑە‪‬م‬ ‫ﺋێﺴــﺘە ﺋەﮔەر ﻟە ﻣﺎﻧﮕێﻜﺪا ﺳــێ‬ ‫ﻛﺎری دەﺳﺖ ﺑﻜەوێﺖ‪ ،‬ﺋەوە ﺑەﺧﺖ‬ ‫ﯾــﺎوەری ﺑــﻮوە‪ .‬ﺋەو دەڵــێ‪” ،‬ﺋەو‬ ‫ﻛﺎراﻧەی ﺋێﺴــﺘە ھەﯾە‪ ،‬ﺳەرﺑﺎری‬ ‫ﺳــەرﻣﺎﻛەش‪ ،‬ﻛەﭼﯽ ھەﻣﻮوی ﻟە‬ ‫دەرەوەی ھﯚڵەﻛﺎن دەﻛﺮێﺖ“‪.‬‬ ‫ﺋەو ﻛە ﺟﺎران وێﻨەی ﺑە ھەزار دﯾﻨﺎر‬

‫ﮔﺮﺗﻮوە‪ ،‬ﺋێﺴﺘە ﻧﺮﺧەﻛەی ﺑﻮوەﺗە‬ ‫ﻧﯿﻮە و ﭬﯿﺪۆش ﻛە ‪ 200‬دۆﻻر ﺑﻮو‪،‬‬ ‫ﺋێﺴــﺘە ﺗەﻧﯿﺎ ‪ 100‬ھــەزار دﯾﻨﺎرە‪.‬‬ ‫ھێﻤﻦ دەڵێ‪” ،‬ﮔﻮاﺳﺘﻨەوەی ﺋێﺴﺘە‬ ‫زۆرﺑەﯾــﺎن ﺗەﻧﯿﺎ ﻧﺎن ﺧــﻮاردن و‬ ‫وێﻨەﮔﺮﺗﻨە“‪.‬‬ ‫ﺑەﭘێــﯽ ﺋﺎﻣــﺎری ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧــﯽ‬ ‫دادوەری ھەرێﻢ‪ ،‬ﻟە ﺷەش ﻣﺎﻧﮕﯽ‬ ‫ﺳەرەﺗﺎی ﺳــﺎڵﯽ ‪2016‬دا‪ ،‬ﺷەش‬ ‫ھەزار و ‪ 976‬ﻣﺎرەﺑڕﯾﻦ ﻟە دادﮔﺎﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ھەوﻟێﺮ ﻛﺮاوە‪ .‬ﺋەوە ﻟەﻛﺎﺗێﻜﺪاﯾە ﺑە‬ ‫ﺑەراوردی ﺷــەش ﻣﺎﻧﮕﯽ ‪2012‬ی‬ ‫ﺳﺎڵﯽ ﻓەرﺣﺎﻧﯽ و ﺑەر ﻟە ﺗەﻧﮕﮋەی‬ ‫داراﯾﯽ و ﺷــەڕی داﻋﺶ‪ ،‬ھەر ﻟە‬ ‫دادﮔﺎﻛﺎﻧﯽ ھەوﻟێﺮ‪ 10 ،‬ھەزار و ‪138‬‬ ‫ﻣﺎرەﺑڕﯾﻦ ﺗﯚﻣﺎر ﻛﺮاوە‪.‬‬ ‫ھﯚڵﯽ ﺑﯚﻧەﻛﺎن ﻣﯚڵەت ﻟە دەﺳﺘەی‬ ‫ﮔەﺷــﺘﻮﮔﻮزار وەردەﮔﺮن‪” .‬وﺷە“‬ ‫ﺑﯚ ﺋەوەی ژﻣﺎرەی ﻛﯚی ھﯚڵەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ھەوﻟێﺮ وەﭼەﻧﮓ ﺑﺨﺎت‪ ،‬ﭘێﻮەﻧﺪی‬ ‫ﺑە دەﺳﺘەﻛەوە ﻛﺮد‪ ،‬ﺑە‪‬م ژﻣﺎرەی‬ ‫ھﯚڵەﻛﺎﻧﯿﺎن ﺑەردەﺳﺖ ﻧەﺑﻮو‪.‬‬ ‫ﺟﺎران ﺋــەو ھﯚ‪‬ﻧەی ﺑــە ﭘﺎرەش‬ ‫دەﺳــﺖ ﻧەدەﻛەوﺗــﻦ‪ ،‬ﺋێﺴــﺘە‬ ‫زۆرﺑەی ڕۆژەﻛﺎﻧــﯽ ﻣﺎﻧﮓ ﭼﯚڵﻦ‬ ‫و ڕێــڕەوی ﭼﻮوﻧــە ژوورەوەﯾﺎن‬ ‫ﺑە ﻓەرﺷــﯽ ﺳــﻮور و ﺗﯚڕی ﺳﭙﯽ‬ ‫ڕازاوە و ﺋﺎﻣﺎدەن‪ ،‬ﺑە‪‬م ﻛەس ﻧﯿﯿە‬ ‫ﺑەﺳــەرﯾﺎﻧﺪا ﺗێﭙەڕێﺖ و ﻛﭙﯽ و ﺑێ‬ ‫دەﻧﮕﯿﯿﺎن ﺑﺸﻜێﻨێﺖ‪.‬‬

‫زۆر ﺑﺎزاڕﻛﺮدﻧﯽ ﺋﺎﻓﺮەﺗﺎن‪ ،‬ﭘﯿﺎواﻧﯽ ﻧﯿﮕەران ﻛﺮدووە‬

‫وﺷە‪ /‬ھێﻤﻦ ڕەﻓﯿﻖ‬ ‫زۆر ﺑﺎزاڕﻛﺮدﻧــﯽ ﺋﺎﻓﺮەﺗــﺎن ﻟەم‬ ‫دۆﺧەدا و ڕەﭼﺎوﻧەﻛﺮدﻧﯽ دۆﺧﯽ‬ ‫ﺋﺎﺑﻮورﯾﯽ ﺧێﺰان‪ ،‬ﭘﯿﺎواﻧﯽ ﻧﯿﮕەران‬ ‫ﻛﺮدووە و زۆرﺟﺎرﯾﺶ ﻛێﺸــەی‬ ‫ﺧێﺰاﻧﯽ و ﺗەﻧﺎﻧەت ﺟﯿﺎﺑﻮوﻧەوەی‬ ‫ﻟێ ﻛەوﺗﻮوەﺗەوە‪.‬‬ ‫”ئ‪-‬م“ ﻛە ﺧێﺰاﻧﺪارە و ﻓەرﻣﺎﻧﺒەری‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣەﺗە و ﺧﺎوەﻧﯽ ﺳێ ﻣﻨﺪاڵە‪،‬‬ ‫ﺑە ”وﺷە“ی ﮔﻮت‪ ،‬زۆرﺟﺎر ﻟەﮔەڵ‬ ‫ﺧێﺰاﻧەﻛەی ﺗﻮوﺷــﯽ ﻛێﺸــە و‬

‫دەﻣەﻗﺎڵێ ﺑﻮوە ﻟەﺑەر دەﺳﺘﺒ‪‬وی‬ ‫و زۆری ﺑﺎزاڕﻛﺮدﻧــﯽ ﺧێﺰاﻧەﻛەی‬ ‫‪ .‬ﺋــەو دەڵێﺖ ھــەر ﺋﺎﻓﺮەﺗێﻚ ﺑﯚ‬ ‫ﭼﺎوﻟێﻜەری ﺧﺰم و ﻛەﺳــﻮﻛﺎر و‬ ‫دراوﺳێﻜﺎﻧﯽ ژﯾﺎ و ﺑﯿﺮی ﻛﺮدەوە‪،‬‬ ‫ھەرﮔﯿﺰ ﺳەرﻛەﺗﻮو ﻧﺎﺑێﺖ ﻟە ژﯾﺎﻧﯽ‬ ‫ﺧێﺰاﻧﯿﺪا و ﻧﺎﺗﻮاﻧێ ﺧﯚﺷەوﯾﺴﺘﯽ‬ ‫ھﺎوﺳەرەﻛەﺷــﯽ ﻟــە ﺧێﺰاﻧــﺪا‬ ‫ﻣﺴﯚﮔەر ﺑﻜﺎت ‪.‬‬ ‫ھەروەك ﺋەم ﻓەرﻣﺎﻧﺒەرە ﺑﺎﺳــﯽ‬ ‫دەﻛﺎت‪ ،‬ﭼەﻧــﺪ ﺟــﺎر ﻣﻮوﭼەی‬ ‫وەرﮔﺮﺗــﻮوە و ﭘــﺎرەی داوە ﺑــە‬

‫ﺧێﺰاﻧەﻛەی ﺑﯚ ﺋەوەی ﭘێﺪاوﯾﺴﺘﯽ‬ ‫ﻣﺎڵــەوەی ﭘێ ﺑﻜڕێــﺖ‪ ،‬ﻛەﭼﯽ‬ ‫ﺋەو ﭼــﻮوە ھەﻣﻮوی ﺑــە ﺑﺎﺑەﺗﯽ‬ ‫ﺟﻮاﻧﻜﺎری داوە و ﺋەوەش ﻛێﺸەی‬ ‫ﺧێﺰاﻧﯿﯽ ﻟێ ﻛەوﺗﻮوەﺗەوە‪.‬‬ ‫ﺣەﻛﯿﻢ ﻣﺤەﻣەد ﻛــە ﻟە ھەوﻟێﺮ‬ ‫ﺧﺎوەﻧﯽ ﭘێﺸــﺎﻧﮕەی ﻓﺮۆﺷــﺘﻨﯽ‬ ‫ﺟﻠﻮﺑەرﮔﯽ ﻣﻨﺪا‪‬ن و ﺑﺎﺑەﺗەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺟﻮاﻧﻜﺎرﯾﯿە ﺑﯚ ”وﺷــە ” ﺧﺴﺘﯿە‬ ‫ڕوو‪ ،‬ڕۆژاﻧــە ژﻣﺎرەﯾەﻛــﯽ زۆری‬ ‫ﺋﺎﻓــﺮەت ﺳــەرداﻧﯽ دەﻛــەن و‬ ‫ھەﻧﺪێﻜﯿﺎن ﺑە ﯾەك ﺟﺎر ﺑﺎﯾﯽ ‪300‬‬

‫ھەزار دﯾﻨﺎر ﺟﻠﻮﺑــەرگ و ﺑﺎﺑەﺗﯽ‬ ‫ﺟﻮاﻧﻜﺎری دەﻛڕن‪.‬‬ ‫ﺑەﮔﻮﺗەی ﺋەو ﺧﺎوەن ﭘێﺸﺎﻧﮕەﯾە‪،‬‬ ‫ﺑەﺷێﻜﯽ زۆر ﻟەو ﺋﺎﻓﺮەﺗﺎﻧە ﻛەﺳﺎﻧﯽ‬ ‫ﺧﻮا ﭘێﺪاون‪ ،‬ﺑە‪‬م دەﺳﺖ ﺑ‪‬ون و‬ ‫ﻧﺎﺗﻮاﻧــﻦ ﻣﺎﻣەڵەﯾەﻛﯽ ﮔﻮﻧﺠﺎوﯾﺎن‬ ‫ﻟەﮔەڵ داھﺎﺗەﻛﺎﻧﯿﺎن ھەﺑێﺖ و ﺑﯿﺮ‬ ‫ﻟە ﭘﺎﺷەﻛەوﺗﯽ ﺧێﺰان ﻧﺎﻛەﻧەوە‪.‬‬ ‫زۆرێﻚ ﻟەو ﻛەﻟﻮﭘەﻻﻧەی ﺋﺎﻓﺮەﺗﺎن‬ ‫دەﯾﺎﻧﻜڕن‪ ،‬ﺑــە ﺑﯚﭼﻮوﻧﯽ ﺣەﻛﯿﻢ‬ ‫ﻻﺳــﺎﯾﯿﻜﺮدﻧەوەﯾە و ﺋﺎﻓﺮەﺗــﺎن‬ ‫ﭘێﻮﯾﺴــﺘﯿﺎن ﭘێﯽ ﻧﯿﯿە و ﻓێﺮﺑﻮون‬

‫رۆژاﻧە ﺑەﺷێﻚ ﻟە ﭘﺎرەﻛﺎﻧﯿﺎن ﺧەرج‬ ‫ﺑﻜەن‪.‬‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ڕەﺳــﻮوڵ ﭼﺎﻻﻛﯽ‬ ‫ﺑــﻮاری ﺋﺎﻓﺮەﺗــﺎن و ڕاھێﻨەر ﻟە‬ ‫ﺑﻮاری ﮔەﺷــەﭘێﺪاﻧﯽ ﻣﺮۆﯾﯽ‪ ،‬ﺑﯚ‬ ‫”وﺷە“ زۆر ﺑﺎزاڕﻛﺮدﻧﯽ ﺋﺎﻓﺮەت و‬ ‫ڕەﭼﺎو ﻧەﻛﺮدﻧﯽ دۆﺧﯽ ﺋﺎﺑﻮورﯾﯽ‬ ‫ﺧێــﺰان ﺑــﯚ ﭼەﻧــﺪ ھﯚﻛﺎرێــﻚ‬ ‫دەﮔەڕێﻨێﺘــەوە‪ ،‬ﻟەواﻧە ﺑێ ﭘﻼﻧﯽ‬ ‫ﻟە ژﯾﺎن و ﮔﺮﺗﻨەﺑەری ڕێﮕەﯾەﻛﯽ‬ ‫ھەڵە ﺑﯚ ﺧﯚدەرﺧﺴﺘﻦ و وﻧﺒﻮوﻧﯽ‬ ‫ﺷﻮﻧﺎﺳﯽ ﺗﺎﻛﯽ ﺋﺎﻓﺮەت ﻟەﻧﺎو ﻛﯚی‬

‫ﺑﯿﺮﻛﺮدﻧەوەﻛﺎﻧﯽ ﻛﯚﻣەڵﮕەدا ‪.‬‬ ‫ﺋــەو ﭘێــﯽ واﯾــە ﻛﻮﻟﺘــﻮوری‬ ‫ﻛﯚﻣە‪‬ﯾەﺗــﯽ‪ ،‬ھەﺳــﺘﯽ ﺧــﯚ‬ ‫ﺑەﻛەﻣﺰاﻧﯿﻨﯽ ﺑــە ﺋﺎﻓﺮەت داوە ﻛە‬ ‫ﺧﯚی ﺟﻮان ﻧەﺑﯿﻨێﺖ‪ ،‬ﺑﯚﯾە ﺑﺎﺑەﺗﯽ‬ ‫ﺟﻮاﻧــﻜﺎری زۆر ﺑــەﻛﺎر دێﻨێﺖ‪.‬‬ ‫ﺟﮕەﻟەﻣە ﺑەﮔﻮﺗــەی ﺋەو ﭼﺎﻻﻛە‬ ‫ﺋﺎﻓﺮەت زۆرﺑەی ﻛﺎت دەﯾەوێﺖ ﻟە‬ ‫ڕێﮕەی ﭼﺎوﻟێﻜەرﯾﯿەوە ﻛەﺳﺎﯾەﺗﯽ‬ ‫ﺧﯚی ﭘﯿﺸﺎﻧﯽ دەوروﺑەری ﺑﺪات‪،‬‬ ‫ﺑﯚ ﺋەوەش ﺑــﺎزاڕی زۆر دەﻛﺎت ﺗﺎ‬ ‫ﺑڵێﺖ ﻣﻨﯿﺶ ھەم‪ .‬ﺑﯚﯾە دەﺑێﺖ ﻛﺎر‬ ‫ﻟەﺳەر ھﯚﺷــﯿﺎری ﺋﺎﻓﺮەﺗﯽ ﻛﻮرد‬ ‫ﺑﻜﺮێﺖ ﺗﺎ ﻣﺘﻤﺎﻧــە ﺑەﺧﯚﺑﻮوﻧﯽ ﺑﯚ‬ ‫ﺑﮕەڕێﺘەوە‬ ‫ﻟە ﻻﯾەﻛﯽ ﺗﺮەوە ﺳــەردار ﻟەﺗﯿﻒ‬ ‫ﺗﻮێﮋەری ﻛﯚﻣە‪‬ﯾەﺗﯽ ﺑە ”وﺷە“ی‬ ‫ڕاﮔەﯾﺎﻧﺪ‪ ،‬ﺋــەو ﺋﺎﻓﺮەﺗﺎﻧەی ﻛە زۆر‬ ‫ﺑــﺎزاڕ دەﻛــەن ﻛەﻣﻮﻛﻮڕﯾﯿەك ﻟە‬ ‫ﻛەﺳﺎﯾەﺗﯿﯿﺎﻧﺪا ھەﯾە و دەﯾﺎﻧەوێ‬ ‫ﻟەو ڕێﮕەﯾــەوە ﭘــڕی ﺑﻜەﻧەوە‪،‬‬ ‫ﺑﯚ ﻧﻤﻮوﻧــە ﻻﺳــﺎﯾﯽ ﺧەڵﻜﯽ ﺗﺮ‬ ‫دەﻛەﻧــەوە و دەﯾﺎﻧەوێــﺖ ﺋــەو‬ ‫ﺑﯚﺷــﺎﯾﯿﯿە ﭘڕ ﺑﻜەﻧەوە‪ .‬ﺋەو ﺋﺎﻣﺎژە‬

‫ﺑــەوە دەﻛﺎت ﻛە ﭼەﻧــﺪان ژن و‬ ‫ﻣێﺮد ﻟەﺑەر ﺋەم ﻛێﺸەﯾە ﻟە ﯾەﻛﺘﺮ‬ ‫ﺟﯿﺎ ﺑﻮوﻧەﺗەوە‪.‬‬ ‫ﭘڕۆﻓﯿﺴــﯚری ﯾﺎرﯾــﺪەدەر دﻛﺘﯚر‬ ‫ﺋەﯾﻮوب ﺳــﻤﺎﻗەﯾﯽ ﭘﺴــﭙﯚڕی‬ ‫داراﯾــﯽ ﮔﺸــﺘﯽ و ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎ ﻟە‬ ‫زاﻧﻜﯚی ﺳــە‪‬ﺣەدﯾﻦ ﺑﯚ ”وﺷە“‬ ‫ﺑــە ﭘێﻮﯾﺴــﺘﯽ زاﻧــﯽ ھەﻣــﻮو‬ ‫ﺧێﺰان و ﺗﺎﻛێﻜــﯽ ﻛﯚﻣەڵﮕە‪ ،‬ﻟە‬ ‫ﺧەرﺟﯿﯿەﻛﺎﻧﯿــﺪا ھﺎوﺳــەﻧﮕﯽ‬ ‫ﺑﭙﺎرێﺰێﺖ و ﻧﺎﺑێﺖ ھەﻣﻮو ﭘﺎرەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺧەرج ﺑﻜﺎت‪ .‬ﺋەو ﭘێــﯽ واﯾە ﺋەو‬ ‫ﺧێﺰاﻧﺎﻧەی ﻛە ﭘﺎﺷەﻛەوﺗﯿﺎن ھەﯾە‬ ‫و ﺑەرﻧﺎﻣەی ﺋﺎﺑــﻮوری ﺟێﺒەﺟێ‬ ‫دەﻛەن‪ ،‬ﺑﺎﺷﺘﺮ دەﺗﻮاﻧﻦ ﺳﻮود ﻟەو‬ ‫دەﺳــﺘﻤﺎﯾەﯾە ﺑﺒﯿﻨﻦ ﻛە ﻣﺎﻧﮕﺎﻧە‬ ‫دێﺘە دەﺳﺘﯿﺎن ‪.‬‬ ‫ﺳــﻤﺎﻗەﯾﯽ دەڵێﺖ ﻟــەم دۆﺧە‬ ‫ﺳــەﺧﺘە ﺋﺎﺑﻮورﯾﯿەی ﺋێﺴــﺘە‪،‬‬ ‫ﭘێﻮﯾﺴــﺘە ﺋﺎﻓﺮەﺗﺎن و ﭘﯿﺎوان ﺑﯿﺮ‬ ‫ﺑﻜەﻧــەوە و ڕەﭼﺎوی ﺋــەو داھﺎﺗە‬ ‫ﺑﻜەن ﻛە دێﺘە ﻛەﻣﺘــﺮ ﺑﺎﯾەخ ﺑە‬ ‫ﺑﺎﺑەﺗەﻛﺎﻧﯽ ﻣﯚدێﻼت و ﺟﻮاﻧﻜﺎری‬ ‫ﺑﺪەن ‪.‬‬

‫ﻛﻮردﺳﺘﺎن ڕەﺳﻮوڵ‪:‬‬

‫ﻛﻮﻟﺘﻮوری ﻛﯚﻣە‪‬ﯾەﺗﯽ‪ ،‬ھەﺳﺘﯽ ﺧﯚ‬ ‫ﺑەﻛەﻣﺰاﻧﯿﻨﯽ ﺑە ﺋﺎﻓــﺮەت داوە ﻛە‬ ‫ﺧﯚی ﺟــﻮان ﻧەﺑﯿﻨێﺖ‪ ،‬ﺑﯚﯾە ﺑﺎﺑەﺗﯽ‬ ‫ﺟﻮاﻧﻜﺎری زۆر ﺑەﻛﺎر دێﻨێﺖ‬

‫ژﻣﺎرە )‪ ، (174‬ﭼﻮارﺷەم‪2017/ 2/ 8 ،‬‬

‫ﺑێ ﭘﺎرەﯾﯽ ﺷﺎﯾﯽ ﻛەم ﻛﺮدووەﺗەوە‬

‫ھەﻓﺘەﻧﺎﻣەﯾەﻛﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ ﮔﺸﺘﯿﯿە‬

‫ﺋەو ﺧێﺰاﻧﺎﻧەی ﻛە ﭘﺎﺷەﻛەوﺗﯿﺎن ھەﯾە‪ ،‬ﺑﺎﺷﺘﺮ دەﺗﻮاﻧﻦ ﺳﻮود ﻟەو دەﺳﺘﻤﺎﯾەﯾە ﺑﺒﯿﻨﻦ‬

‫‪13‬‬


‫ﻛەﻣﯿﻨەﻛﺎن‬ ‫رەﺧﻨەﯾﺎن ﻟە‬ ‫ﻣﯿﺪﯾﺎی ﻛﻮردی ھەﯾە‬

‫ﭘێﻜﮫﺎﺗەﻛﺎن‬

‫ھەﻓﺘەﻧﺎﻣەﯾەﻛﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ ﮔﺸﺘﯿﯿە‬

‫‪14‬‬

‫ژﻣﺎرە )‪ ، (174‬ﭼﻮارﺷەم‪2017/ 2/ 8 ،‬‬

‫وﺷە‪ /‬ھەوﻟێﺮ‬ ‫ﭘێﻜﮫﺎﺗەﻛﺎﻧــﯽ ﻧەﺗەوەﯾﯽ و ﺋﺎﯾﻨﯽ‬ ‫ﻟــە ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‪ ،‬رەﺧﻨەﯾﺎن ﻟە‬ ‫ﻣﯿﺪﯾﺎی ﻛــﻮردی ھەﯾە و ﭘێﯿﺎن‬ ‫واﯾــە وەك ﭘێﻮﯾﺴــﺖ ﺑەﺗەﻧــﮓ‬ ‫دۆﺳــﯿەی ﻛەﻣﯿﻨەﻛﺎﻧەوە ﻧﺎﭼﻦ‪.‬‬ ‫ﺋــەوان دووﭘﺎﺗــﯽ دەﻛەﻧەوە ﻛە‬ ‫ﺗەﻧﯿﺎ ﻟە ﺗێﻮەﮔﻼﻧﺪﻧﯽ ﻛەﻣﯿﻨەﻛﺎن‬ ‫ﻟــە ﺑەﻻداﺧﺴــﺘﻨﯽ ﻣﻠﻤﻼﻧــێ‬ ‫ﺳﯿﺎﺳﯿﯿەﻛﺎﻧﺪا ﻛەﻣﯿﻨەﻛﺎن ﺑەﻛﺎر‬ ‫دەھێﻨﺮێﻦ‪.‬‬ ‫رێﺒﯿﻦ ﺣەﻛﯿﻢ رۆژﻧﺎﻣەﻧﻮوﺳێﻜﯽ‬ ‫ﻣەﺳــﯿﺤﯽ و ﺋەﻧﺪاﻣﯽ ﻛﯚﻣەڵەی‬ ‫ﻛﻠﺪاﻧﯽ ﻟــە ﻋەﻧﻜﺎوەی ﺳــەرﺑە‬ ‫ھەوﻟێﺮ ﺑە“وﺷە“ دەڵێ‪” ،‬ﻣﯿﺪﯾﺎی‬

‫ﻛﻮردی ﺑﺎﯾەﺧێﻜــﯽ ﺋەوﺗﯚی ﺑﯚ‬ ‫ﭘﺮﺳــﯽ ﻛەﻣﯿﻨە و ﭘێﻜﮫﺎﺗەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺋﺎﯾﻨﯽ و ﻧەﺗەوەﯾﯽ ﻟە ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا‬ ‫ﻧﯿﯿــە‪ ،‬ﺋــەوەش وای ﻛــﺮدووە‬ ‫ﭘێﻜﮫﺎﺗەﻛﺎن ﮔﺮﻧﮕﯿﯿەك ﺑﯚ ﻣﯿﺪﯾﺎی‬ ‫ﻛﻮردی ﺑەﮔﺸﺘﯽ داﻧەﻧێﻦ‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە‬ ‫ﻣﯿﺪﯾﺎ ﻟە ﺑﻨەڕەﺗــﺪا ﭘەﯾﺎﻣێﻜﯽ ﺑﯚ‬ ‫ﺋێﻤە ﻧﯿﯿە“‪.‬‬ ‫ﻟە ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا ﭼەﻧﺪان‬ ‫ﻛەﻣﯿﻨەی ﺋﺎﯾﻨﯽ و ﻧەﺗەوەﯾﯽ وەك‬ ‫ﻛﻠﺪ و ﺋﺎﺷﻮور و ﺳﺮﯾﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺗﻮرﻛﻤﺎن‪،‬‬ ‫ﺋێﺰدی‪ ،‬ﺷەﺑەك و ﻛﺎﻛەﯾﯽ و‪ .‬ھﺘﺪ‬ ‫دەژﯾﻦ‪ ،‬ﺋەوان ﭘﺎڵﭙﺸــﺖ ﺑە ﯾﺎﺳﺎ‬ ‫ﺑەرﻛﺎرەﻛﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﻛﯚﻣەڵێﻚ‬ ‫ﻣﺎﻓﯽ ﺳﯿﺎﺳﯽ‪ ،‬ﻧەﺗەوەﯾﯽ‪ ،‬ﺋﺎﯾﻨﯽ‪،‬‬ ‫ﻓەرھەﻧﮕﯽ و رۆﺷﻨﺒﯿﺮﯾﯿﺎن ھەﯾە‪.‬‬

‫ﺣەﻛﯿﻢ زﯾﺎﺗﺮ دەڵێ‪” ،‬ﻛێﺸــەی‬ ‫ﻣﯿﺪﯾــﺎی ﻛــﻮردی ﺋەوەﯾــە ﻛە‬ ‫ﮔﺮێﺪراوﯾﯿەﻛﯽ زۆری ﺳﯿﺎﺳــﯽ‬ ‫ھەﯾــە و ﺗەﻧﯿــﺎ ﻟــە رواﻧﮕــەی‬ ‫ﺳﯿﺎﺳــﯿﯿەوە ھەڵﺴــﻮﻛەوت‬ ‫ﻟەﮔەڵ ﻛﯚی دۆﺳــﯿەﻛﺎﻧﯽ ﺗﺮدا‬ ‫دەﻛﺎت‪ ،‬ﺑەﺷــێﻮەﯾەك ﻛــە ﻟــە‬ ‫زۆرﺑــەی رووﻣﺎڵەﻛﺎﻧﺪا دەﯾەوێﺖ‬ ‫ﭘﺮﺳــﯽ ﭘێﻜﮫﺎﺗەﻛﺎن ﺑە ﺋﺎﻣﺎﻧﺠﯽ‬ ‫ﯾەﻛﻼﻛﺮدﻧەوەی ﺋــەو ﻣﻠﻤﻼﻧێ‬ ‫ﺳﯿﺎﺳﯿﯿەی ھەﯾە ﺑەﻛﺎر ﺑﮫێﻨێﺖ‪،‬‬ ‫ﺋــەوەش ﺑــە ﺧــﺮاپ ﻟەﺳــەر‬ ‫ﻛەﻣﯿﻨەﻛﺎن ﺷﻜﺎوەﺗەوە“‪.‬‬ ‫ﭘێﻜﮫﺎﺗەﻛﺎﻧــﯽ وەك ﺗﻮرﻛﻤــﺎن‪،‬‬ ‫ﻛﻠﺪاﻧﯽ‪ ،‬ﺋﺎﺷﻮوری و ﺳﺮﯾﺎﻧﯽ ﭼەﻧﺪ‬ ‫ﻛەﻧﺎڵێﻜــﯽ ﻣﯿﺪﯾﺎﯾﯽ ﻧﻮوﺳــﺮاو‪،‬‬

‫ﺑﯿﻨﺮاو و ﺑﯿﺴــﺘﺮاوﯾﺎن ھەﯾە‪ ،‬ﺋەو‬ ‫ﻛەﻧﺎ‪‬ﻧە ﺑەﮔﺸﺘﯽ ﻟەﻻﯾەن ھێﺰە‬ ‫ﺳﯿﺎﺳﯿﯿەﻛﺎﻧەوە ﭘﺎڵﭙﺸﺘﯽ دەﻛﺮێﻦ‬ ‫و ﻟە رووﺑەرێﻜﯽ ﺑەرﺗەﺳﻜﯿﺸــﺪا‬ ‫ﺑــ‪‬و دەﻛﺮێﻨەوە‪ ،‬ﺋــەوەش وای‬ ‫ﻛﺮدووە ﻧەﺗﻮاﻧﻦ ﺑەﭘێﯽ ﭘێﻮﯾﺴﺖ‬ ‫ﭘەﯾﺎﻣﯽ ﭘێﻜﮫﺎﺗەﻛﺎن ﺑﮕەﯾەﻧﻦ‪.‬‬ ‫ﺋەﺣﻤــەد ﯾەﻋﻘــﻮوب ﭼﺎﻻﻛﯽ‬ ‫ﻣەدەﻧــﯽ و رۆژﻧﺎﻣەﻧﻮوﺳــێﻜﯽ‬ ‫ﺗﻮرﻛﻤﺎن ﻟە ھەوﻟێﺮ ﺑﯚ ”وﺷــە“‬ ‫ﺋﺎﻣــﺎژەی دا‪” ،‬ﺑەھــﯚی ﺋەوەی‬ ‫ﻣﯿﺪﯾــﺎی ﻛــﻮردی ﻣﯿﺪﯾﺎﯾەﻛﯽ‬ ‫ﻛﯚﻣە‪‬ﯾەﺗﯽ ﻧﯿﯿــە‪ ،‬ﺑەو ﻣﺎﻧﺎﯾەی‬ ‫ﻣﯿﺪﯾــﺎی ﺧەڵــﻚ ﻧﯿﯿــە‪ ،‬ﻟــەو‬ ‫ﭼﻮارﭼێﻮەﯾــەدا ﭘێﻜﮫﺎﺗەﻛﺎﻧﯿﺶ‬ ‫وەك ﻛــﯚی ﺧەڵــﻚ ﻟە ﻧــﺎو ﺋەو‬

‫ﻣﯿﺪﯾﺎﯾەدا وﻧﻦ“‪.‬‬ ‫ﯾەﻋﻘﻮب زﯾﺎﺗــﺮ دەڵێ‪” ،‬ﻣﯿﺪﯾﺎی‬ ‫ﻛﻮردی ﻟە رواﻧﮕەﯾەﻛﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ‬ ‫ﺑەرﺗەﺳﻜەوە ھەڵﺴــﻮﻛەوت ﻟە‬ ‫ﺑەراﻣﺒەر دۆﺳــﯿەی ﭘێﻜﮫﺎﺗەﻛﺎن‬ ‫دەﻛﺎت‪ ،‬ﺑﮕــﺮە دەرﻓەﺗێﻜــﯽ‬ ‫ﺳــﻨﻮوردار ھەﯾە ﺑــﯚ ﻛﺎرﻛﺮدﻧﯽ‬ ‫ﺳــەرﺑە‬ ‫رۆژﻧﺎﻣەﻧﻮوﺳــﺎﻧﯽ‬ ‫ﭘێﻜﮫﺎﺗەﻛﺎن ﻟە ﻣﯿﺪﯾﺎی ﻛﻮردﯾﺪا‪،‬‬ ‫ﺋەوەش وای ﻛــﺮدووە ﻛەﻣﺘﺮﯾﻦ‬ ‫داﺧﻮازی ﭘێﻜﮫﺎﺗەﻛﺎن ﻟە ﻣﯿﺪﯾﺎی‬ ‫ﻛﻮردﯾﺪا زەق ﺑﻜﺮێﺘەوە“‪.‬‬ ‫ﺋــەو دەڵــێ‪” ،‬دەﺑێــﺖ ﻣﯿﺪﯾﺎی‬ ‫ﻛﻮردی ﯾﺎن ﻣﯿﺪﯾﺎی ﮔﺸــﺘﯽ ﻟە‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﺪا‪ ،‬ﻟە ﺑﺎﯾەﺧﯽ ﭘﺮﺳﯽ‬ ‫ﭘێﻜﮫﺎﺗــەﻛﺎن ﺗێ ﺑــﮕﺎت‪ ،‬ھەوڵ‬ ‫ﺑــﺪات ﭘێﻮەﻧﺪی ﭘﺘــەو ﻟەﮔەڵ‬ ‫ﻛەﺳﺎﯾەﺗﯿﯿە ﺳﯿﺎﺳﯽ‪ ،‬ﺋەﻛﺎدﯾﻤﯽ‪،‬‬

‫رۆﺷﻨﺒﯿﺮان و ﭼﺎﻻﻛﺎﻧﯽ ﻣەدەﻧﯽ‬ ‫دروﺳــﺖ ﺑــﻜﺎت و رووﻣﺎڵــﯽ‬ ‫ﭘﺮﺳــەﻛﺎﻧﯿﺎن ﺑــﻜﺎت‪ ،‬ﻟەﺳــەر‬ ‫ﺋــەو ﺑﻨەﻣﺎﯾــەش ﭘێﻜﮫﺎﺗەﻛﺎن‬ ‫ﺧﺎوەﻧﺪارێﺘــﯽ ﻟــەو ﻣﯿﺪﯾﺎﯾــە‬ ‫دەﻛەن“‪.‬‬ ‫ﺋــەو رۆژﻧﺎﻣەﻧــﻮوس و ﭼﺎﻻﻛە‬ ‫ﻣەدەﻧﯿﯿەی ﺗﻮرﻛﻤــﺎن ﻟەﺑﺎرەی‬ ‫ﻣﯿﺪﯾﺎی ﺗﻮرﻛﻤﺎﻧﯿﯿەوە ﻟە ھەوﻟێﺮ‪،‬‬ ‫ﺋــەوە دەﺧﺎﺗە روو ﻛە ﺗﺎ ﺋێﺴــﺘە‬ ‫ﺗەﻧﯿﺎ رادﯾﯚﯾەﻛﯽ ﺗﻮرﻛﻤﺎﻧﯽ ﺳەرﺑە‬ ‫وەزارەﺗﯽ رۆﺷــﻨﺒﯿﺮی ھەﯾە ﻛە‬ ‫ﻛێﺸــەی زۆری ﻟە رووﻣﺎڵﻜﺮدﻧﺪا‬ ‫ھەﯾــە‪ ،‬ﺑــە‪‬م وەك ﺋــەو دەڵێ‪،‬‬ ‫”ﺗﻮرﻛﻤــﺎن دووەم ﭘێﻜﮫﺎﺗــەی‬ ‫ﻧەﺗەوەﯾﯿﯿــە ﻟە ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﺪا و‬ ‫ﺗﺎ ﺋێﺴــﺘە ﺗەﻧﺎﻧــەت ﻛەﻧﺎڵێﻜﯽ‬ ‫ﺋﺎﺳﻤﺎﻧﯽ ﻧﯿﯿە“‪.‬‬

‫ﺑەﺷێﻚ ﻟە رەﺧﻨەی ﭘێﻜﮫﺎﺗەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺗﻮرﻛﻤﺎن و ﻛﻠﺪان و ﺋﺎﺷــﻮوری‬ ‫ﺑەراﻣﺒەر ﺑە ﻣﯿﺪﯾﺎی ﻛﻮردﺳﺘﺎن‪،‬‬ ‫ﺋەوەﯾە ”ﺗﺎ ﺋێﺴﺘە ھﯿﭻ ﻛەﻧﺎڵێﻜﯽ‬ ‫ﻣﯿﺪﯾﺎﯾﯽ ﻟە ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا‬ ‫ﺑەﺷــﯽ زﻣﺎﻧــﯽ ﺗﻮرﻛﻤﺎﻧــﯽ و‬ ‫ﺳﺮﯾﺎﻧﯿﯿﺎن ﻧﯿﯿە“‪.‬‬ ‫ﺑەﻋﻘــﻮوب دەڵــێ‪” ،‬ﻟــەڕووی‬ ‫ﯾﺎﺳــﺎﯾﯿﯿەوە ﻟــە ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﺪا‬ ‫ﺑە ﻓەرﻣــﯽ دان ﺑــە زﻣﺎﻧەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺗﻮرﻛﻤﺎﻧﯽ و ﺳﺮﯾﺎﻧﯿﺪا ﻧﺮاوە‪ ،‬ﺑە‪‬م‬ ‫ﻛێﺸــە ﺋەوەﯾە ھﯿــﭻ ﻣﯿﺪﯾﺎﯾەك‬ ‫ﻟــە ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﺑــە زﻣﺎﻧەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺗﻮرﻛﻤﺎﻧــﯽ و ﺳــﺮﯾﺎﻧﯽ ھەواڵ و‬ ‫ﺑﺎﺑەﺗەﻛﺎﻧــﯽ ﺑ‪‬و ﻧﺎﻛﺎﺗــەوە‪ ،‬ﻟە‬ ‫ﻛﺎﺗێﻜﺪا ﻣﯿﺪﯾﺎ ھەﯾە ﺑەﺷﯽ زﻣﺎﻧﯽ‬ ‫ﻓﺎرﺳﯽ ﻟە ﭘﺎڵ ﻛﻮردی و ﻋەرەﺑﯽ و‬ ‫ﺋﯿﻨﮕﻠﯿﺰﯾﺪا ھەﯾە“‪.‬‬

‫ﺋێﺮان ھەڵﻤەﺗﯽ ﺑە ﺷﯿﻌەﻛﺮدﻧﯽ ﻛﺎﻛەﯾﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ دەﺳﺖ ﭘێ ﻛﺮدووە‬

‫ﺗﺎ ﺋێﺴﺘە ﻛﺎﻛەﯾﯿﯿەﻛﺎن ﻟە وەزارەﺗﯽ ﺋەوﻗﺎف‬ ‫ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗﯿﯿﺎن ﻧﯿﯿە‬ ‫رەﺟەب ﻛﺎﻛەﯾﯽ‪:‬‬

‫”ھەرﭼەﻧﺪە ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗﯽ ﻧﯿﯿە‪ ،‬ﺑە‪‬م‬ ‫ﺑﯚ ﺷــﻮێﻨە ﻓەرﻣﯿﯿــەﻛﺎن ﻧﻮێﻨەری‬ ‫ﻛﺎﻛەﯾﯽ ﯾﺎرﺳﺎن داوەت دەﻛﺮێﻦ و‬ ‫ﺑەﺷــﺪار دەﺑﻦ‪ ،‬ﻟەﻣەﺷﺪا وەزارەﺗﯽ‬ ‫ﺋەوﻗﺎف درێﻐﯽ ﻧەﻛﺮدووه“‬ ‫وﺷە‪ /‬ھەوﻟێﺮ– ﺑﺎز ﺋەﺣﻤەد‬ ‫ﻛﺎﻛەﯾﯿﯿــەﻛﺎن ﭘێﻜﮫﺎﺗەﯾەﻛــﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﻦ و ﺑەﮔﻮێــﺮەی‬ ‫ﺋﺎﻣﺎرەﻛﺎن‪ ،‬ژﻣﺎرەﯾــﺎن ﻟە ﻧێﻮان‬ ‫‪ 100‬ﺗــﺎ ‪ 150‬ھــەزار ﻛــەس‬ ‫دەﺑــێ‪ ،‬ﭼﺎﻻﻛێﻜــﯽ ﻛﺎﻛەﯾــﯽ‬ ‫ڕووﻧــﯽ ﻛــﺮدەوە‪ ،‬ﺗﺎ ﺋێﺴــﺘە‬ ‫ﻛﺎﻛەﯾﯽ‪-‬ﯾﺎرﺳﺎن ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗﯿﯿﺎن‬ ‫ﻟــە وەزارەﺗــﯽ ﺋەوﻗــﺎف ﻧﯿﯿە‬ ‫و ھﯚﻛﺎرەﻛەﺷــﯽ ﺑــﯚ ﺋــەوە‬ ‫دەﮔەڕێﻨێﺘــەوە ﻛــە ﺑەﺷــێﻚ‬ ‫ﻟــە ﻛﺎﻛەﯾﯿﯿــەﻛﺎن ﺧﯚﯾــﺎن ﺑە‬ ‫ﻣﺴــﻮڵﻤﺎن دەزاﻧﻦ‪ ،‬ﺑەو ھﯚﻛﺎرە‬ ‫وەزارەﺗﯽ ﺋەوﻗــﺎف ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗﯽ‬ ‫ﺑﯚ ﻛﺎﻛەﯾﯿﯿەﻛﺎن ﻧەﻛﺮدووەﺗەوە‪.‬‬ ‫ھێﻤﺎ ﺑﯚ ﺋــەوەش دەﻛﺎت ﺋێﺮان‬ ‫ﺑــە ﺑەرﻧﺎﻣــە ﻛﺎﻛەﯾﯿﯿەﻛﺎﻧــﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﺑە ﺷﯿﻌە دەﻛﺎت‪.‬‬ ‫رەﺟــەب ﻛﺎﻛەﯾــﯽ ﭼﺎﻻﻛــﯽ‬ ‫ﻛﺎﻛەﯾﯽ‪/‬ﯾﺎرﺳــﺎن ﺑە“وﺷــە“ی‬ ‫ڕاﮔەﯾﺎﻧﺪ‪” ،‬ﻛﯚﻣەڵێــﻚ ﻛﺎﻛەﯾﯽ‬ ‫ھــەن ﺧﯚﯾــﺎن ﺑە ﻣﺴــﻮڵﻤﺎن‬ ‫دەزاﻧــﻦ و ﺋێﻤــەش ﺧﯚﻣﺎن ﺑە‬ ‫ﻛﺎﻛەﯾــﯽ ﯾﺎرﺳــﺎﻧﯽ دەزاﻧﯿــﻦ‬ ‫و ﺑــە ﻧەﺗەوەﯾﯿــﺶ ﻛﻮردﯾــﻦ‪،‬‬

‫ﺑﯚﯾــە وەك ﻛەﻣﯿﻨەﯾەﻛﯽ ﺋﺎﯾﻨﯽ‬ ‫ﺗﺎﯾﺒەﺗﻤەﻧــﺪی ﺧﯚﻣﺎﻧﻤﺎن ھەﯾە‬ ‫و داواﻣﺎن ﻟــە وەزارەﺗﯽ ﺋەوﻗﺎف‬ ‫ﻛﺮدووە و ﻧﻮێﻨەرﯾﺸﻤﺎن دﯾﺎرﯾﯽ‬ ‫ﻛﺮدووە ﻛە ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗﯽ ﻛﺎﻛەﯾﯽ‬ ‫ﯾﺎرﺳــﺎن ﺑﻜﺎت ﻟە وەزارەﺗەﻛەدا‪،‬‬ ‫ﺑــە‪‬م ﻛﯚﻣەڵێﻚ ﺧەڵــﻚ دژی‬ ‫وەﺳﺘﺎﻧەوە‪ ،‬ﺑﯚﯾە ﺗﺎ ﺋێﺴﺘەش ﺋەو‬ ‫ﺑﺎﺑەﺗە ﯾەﻛﻼ ﻧەﺑﻮوەﺗەوە“‪.‬‬ ‫زﯾﺎﺗــﺮ دەڵــێ‪” ،‬ھەرﭼەﻧــﺪە‬ ‫ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗﯽ ﻛﺎﻛەﯾﯽ ﻧﯿﯿە‪ ،‬ﺑە‪‬م‬ ‫ﺑﯚ ﺷﻮێﻨە ﻓەرﻣﯿﯿەﻛﺎن ﻧﻮێﻨەری‬ ‫ﻛﺎﻛەﯾﯽ ﯾﺎرﺳﺎن داوەت دەﻛﺮێﻦ‬ ‫و ﺑەﺷــﺪار دەﺑــﻦ‪ ،‬ﻟەﻣەﺷــﺪا‬ ‫وەزارەﺗــﯽ ﺋەوﻗــﺎف درێﻐــﯽ‬ ‫ﻧەﻛﺮدووە“‪.‬‬ ‫ﺋــەو ﮔﻮﺗــﯽ‪” ،‬ﺋەواﻧــەی ﻧﺎوی‬ ‫ﺧﯚﯾﺎن ﻧﺎوە ﻛﺎﻛەﯾﯽ ﻣﺴــﻮڵﻤﺎن‬ ‫ﻛێﺸــەﯾﺎن ﻧﯿﯿە‪ ،‬ﻣﺴﻮڵﻤﺎﻧەﻛﺎن‬ ‫ﭘێﻜﮫﺎﺗەی زۆرﯾﻨەن‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺋێﻤە‬ ‫ﻛە ﻛﺎﻛەﯾﯽ ﯾﺎرﺳــﺎﻧﯿﻦ‪ ،‬ﺑە ﺋﺎﯾﻦ‬ ‫ﺟﯿﺎﯾــﻦ و ﺗﺎﯾﺒەﺗﻤەﻧﺪی ﺧﯚﻣﺎن‬ ‫ھەﯾــە‪ ،‬وەزارەﺗــﯽ ﺋەوﻗﺎف ﺑﯚ‬ ‫ﺋەوەی ﻛﺎﻛەﯾﯿﯿــەﻛﺎن داﺑەش‬ ‫ﻧەﺑﻦ‪ ،‬ﺗﺎ ﺋێﺴــﺘە ﺑڕﯾﺎری ﻧەداوە‪،‬‬ ‫ﺋێﺴــﺘە ﻟە ھەڵەﺑﺠە ﻧﻮێﻨەرﻣﺎن‬

‫ﻟــە ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧــﯽ ﭘﺎرێــﺰﮔﺎی‬ ‫ھەڵەﺑﺠــە ھەﯾە و ھــﺎوﻛﺎت ﺑە‬ ‫ﻓەرﻣﺎﻧــﯽ ﻣەﺳــﻌﻮود ﺑﺎرزاﻧــﯽ‬ ‫ﺳــەرۆﻛﯽ ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬ ‫و ﻓەرﻣﺎﻧــﺪەی ﮔﺸــﺘﯿﯽ ھێﺰە‬ ‫ﭼەﻛــﺪارەﻛﺎن‪ ،‬ﻓەوﺟێﻜــﯽ‬ ‫ﭘێﺸﻤەرﮔە ﺑﯚ ﻛﺎﻛەﯾﯿﯿەﻛﺎن ﭘێﻚ‬ ‫ھێﻨﺮاوه“‪.‬‬ ‫ﻟەﺑــﺎرەی ﺑﻮوﻧﯽ ﻛﯚﺗﺎی ﻛﺎﻛەﯾﯽ‬ ‫ﻟــە ﭘەرﻟەﻣﺎﻧــﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن‬ ‫ﺋــەو ﭼﺎﻻﻛــە ﮔﻮﺗــﯽ‪” ،‬ﺋەوە‬ ‫ﻛێﺸــەﯾەﻛﯽ ﻋێﺮاﻗﯿﯿــە زﯾﺎﺗﺮ‪،‬‬ ‫ﭼﻮﻧﻜە ﻟە ﯾﺎﺳﺎی ﺑﺎری ﻛەﺳێﺘﯽ‬ ‫و دەﺳــﺘﻮوری ﻋێﺮاق ﺋﺎﻣﺎژە ﺑە‬ ‫ﻛﺎﻛەﯾﯿﯿــەﻛﺎن وەك ﻛەﻣﯿﻨەی‬ ‫ﺋﺎﯾﻨــﯽ ﺟﯿﺎ ﻧەﻛــﺮاوە‪ ،‬ﺑەڵﻜﻮ ﺑە‬ ‫ﻣﺴــﻮڵﻤﺎن ھەژﻣﺎر ﻛــﺮاون‪ ،‬ﻟە‬ ‫دەﺳە‪‬ﺗﯽ ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ﻓﯿﺪراڵە‬ ‫ددان ﺑــە ﭘێﻜﮫﺎﺗــەی ﺋﺎﯾﻨــﯽ‬ ‫ﻛﺎﻛەﯾﯽ ﯾﺎرﺳﺎن ﺑﻨێﺖ‪ ،‬ﺋەوﻛﺎت‬ ‫دەﺗﻮاﻧــﺮێ ﻟە ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﯿﺶ‬ ‫داوای ﻛﻮرﺳــﯿﯽ ﻛﯚﺗﺎ ﺑﻜەﯾﻦ‪،‬‬ ‫دەﺗﻮاﻧﯿﻦ ﻟەﺳــەر ﺑﻨەﻣﺎی ﺋﺎﯾﻦ‬ ‫داوای ﻛﯚﺗــﺎ ﺑﻜەﯾــﻦ‪ ،‬ﺑــە‪‬م‬ ‫ﺋﺎﯾﻨەﻛەﻣــﺎن ﻟە دەﺳــﺘﻮوری‬ ‫ﻋێــﺮاق داﻧﯽ ﭘێﺪا ﻧەﻧــﺮاوە و ﻟە‬

‫ﭘێﺸﻤەرﮔەﯾەﻛﯽ ﺧﯚﺑەﺧﺸﯽ ﻛﺎﻛەﯾﯽ‪ ..‬ﻓﯚﺗﯚﮔﺮاﻓەر‪ :‬رێﺒﯿﻦ ﻓەﺗﺎح‬

‫ﻧﺎﺳــﻨﺎﻣەی ﺑﺎری ﺷﺎرﺳﺘﺎﻧﯿﻤﺎن‬ ‫ﻣﺴــﻮڵﻤﺎن ﻧﻮوﺳــﺮاوە‪ ،‬ﻛەواﺗە‬ ‫ﭘەرﻟەﻣﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﻟەﺳەر‬ ‫چ ﺑﻨەﻣﺎﯾــەك ﻛﯚﺗﺎﻣﺎن ﺑﯚ دﯾﺎری‬ ‫ﺑﻜﺎت؟“‪.‬‬ ‫رەﺟــەب ﻛﺎﻛەﯾــﯽ ﺑﺎﺳــﯽ ﻟە‬ ‫ﻣەﺗﺮﺳــﯿﯿەﻛﯽ ﮔەورە ﻛﺮد ﻛە‬ ‫ﻟەﺳەر ﻛﺎﻛەﯾﯽ ﯾﺎرﺳﺎﻧەﻛﺎن ھەﯾە‬

‫ﻣەرﯾﻮان ﻧەﻗﺸﺒەﻧﺪی‪:‬‬

‫ﺋێﻤە دەﻣﺎﻧــەوێ ﻧەﺑﯿﻦ ﺑە ﻻﯾەﻧﮕﺮ‬ ‫ﻟەو ﻛێﺸــەﯾە ﻣﯚڵەﺗﯽ ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗﯽ‬ ‫ﺑە ﯾەﻛێﻜﯿﺎن ﺑﺪەﯾــﻦ و ﺋەوەی ﺗﺮ‬ ‫ﺑڵێ ﺋەواﻧە ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗﯽ ﺋێﻤە ﻧﺎﻛەن‪،‬‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣەت ﻧﺎﯾەوێ ﺑﺒێﺘە ﻻﯾەن‬

‫و ﺋەوەی ﺋﺎﺷﻜﺮا ﻛﺮد ”ﮔﺮووﭘێﻚ‬ ‫ھەن ﺑــە ﭼڕی ھــەوڵ دەدەن‬ ‫و ﻛﺎر دەﻛــەن ﻛﺎﻛەﯾﯿﯿــەﻛﺎن‬ ‫ﺑە ﺷــﯿﻌە ﺑﻜەن‪ ،‬ﻟــە ﺟﯿﺎﺗﯽ ﺑە‬ ‫ﻣﺴــﻮڵﻤﺎﻧﯽ ﺳــﻮﻧﻨە‪ ،‬ﺑەداﺧەوە‬ ‫وەزارەﺗــﯽ ﺋەوﻗــﺎف و وەزﯾﺮی‬ ‫ﺋەوﻗﺎﻓﯿﺶ ﺑە وەﻛﺎﻟەت درﻛﯿﺎن‬ ‫ﺑەو ﻛێﺸــەﯾە ﻧەﻛﺮدووە و دەﺑێ‬ ‫ﻛﺎر ﺑﻜەن و ﺑﺰاﻧــﻦ ﺋەو ﮔﺮووﭘە‬ ‫ﻛێــﻦ‪ ،‬ھەرﭼەﻧﺪ ﺋەو ﻛەﺳــﺎﻧە‬ ‫دەﻧﺎﺳــﻦ‪ ،‬ﺗەﻧﺎﻧــەت ﺋﺎﮔەدارم‬ ‫ﻛــە ‪ 50‬زەﻣﺎﻟــەی ﺧﻮێﻨﺪﻧــﯽ‬ ‫ﺑەﻛﺎﻟﯚرﯾﺴــﯿﺎن ﺑــﯚ ﮔەﻧﺠﺎﻧــﯽ‬ ‫ﻛﺎﻛەﯾــﯽ ﻟە ﺋێــﺮان وەرﮔﺮﺗﻮوە‬ ‫ﻛە ڕەزاﻣەﻧﺪﯾﯿــﺎن داوە ﺑﺒﻦ ﺑە‬ ‫ﺷﯿﻌە“‪.‬‬ ‫ﻧەﻗﺸــﺒەﻧﺪی‬ ‫ﻣەرﯾــﻮان‬ ‫ﺑەڕێﻮەﺑــەری ﭘێﻮەﻧﺪﯾﯿەﻛﺎن و‬ ‫ﭘێﻜەوەژﯾﺎﻧﯽ ﺋﺎﯾﻨﯽ ﻟە وەزارەﺗﯽ‬

‫ﺋەوﻗــﺎف و ﻛﺎروﺑــﺎری ﺋﺎﯾﻨــﯽ‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬ ‫ﺑە“وﺷــە“ی ڕاﮔەﯾﺎﻧــﺪ‪” ،‬ھﯚی‬ ‫دﯾﺎرﯾﻨەﻛﺮدﻧــﯽ ﻛەﺳــێﻚ وەك‬ ‫ﻧﻮێﻨــەری ﻛﺎﻛەﯾﯿﯿــەﻛﺎن ﺑــﯚ‬ ‫ﺋــەوە دەﮔەڕێﺘــەوە‪ ،‬ھەﻧﺪێﻚ‬ ‫ﻟەواﻧە ھﺎﺗــﻮون و دەڵێﻦ‪ ،‬ﺋێﻤە‬ ‫ﻣﺴــﻮڵﻤﺎﻧﯿﻦ و ﻣەزەوﻣــﺎن‬ ‫ﺷــﯿﻌەﯾە‪ ،‬ﺋێﻤــەش دەﻣﺎﻧەوێ‬ ‫ﻧەﺑﯿﻦ ﺑە ﻻﯾەﻧﮕﺮ ﻟەو ﻛێﺸــەﯾە‬ ‫ﻣﯚڵەﺗــﯽ ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗــﯽ ﺑــە‬ ‫ﯾەﻛێﻜﯿــﺎن ﺑﺪەﯾــﻦ و ﺋەوەﯾﺘﺮ‬ ‫ﺑڵــێ ﺋەواﻧــە ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗﯽ ﺋێﻤە‬ ‫ﻧﺎﻛەن‪ ،‬ﺣﻜﻮوﻣەت ﻧﺎﯾەوێ ﺑﺒێﺘە‬ ‫ﻻﯾەﻧﮕﺮ“‪.‬‬ ‫زﯾﺎﺗﺮ دەڵــێ‪” ،‬وەزﯾﺮی ﺋەوﻗﺎف‬ ‫ﭼەﻧﺪ ﺟﺎرێﻚ داوای ﻟێ ﻛﺮدوون‬ ‫ﻟە ﻧێــﻮان ﺧﯚﯾﺎن ڕێــﻚ ﺑﻜەون‬ ‫و ﺋێﻤــە ﻟە ‪ 24‬ﺳــەﻋﺎﺗﺪا دوای‬

‫ڕێﻜﻜەوﺗﻨﯿــﺎن‪ ،‬ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗﯿﯿﺎن‬ ‫ﺑﯚ دﯾﺎری دەﻛەﯾــﻦ‪ .‬ﺑﯚﯾە ﺋەوان‬ ‫ﻛێﺸــەی ﻧﺎوﺧﯚﯾﯿﯿــﺎن ھەﯾــە‬ ‫و ھەﻧﺪێﻜﯿــﺎن دەڵێــﻦ ﺋێﻤــە‬ ‫ﻣﺴﻮڵﻤﺎﻧﯿﻦ و ھەﻧﺪێﻜﯽ ﺗﺮﯾﺸﯿﺎن‬ ‫دەڵێﻦ ﺋێﻤە ﺋﺎﯾﻨێﻜﯽ ﺟﯿﺎﯾﻦ“‪.‬‬ ‫ﺑەﮔﻮێﺮەی ﯾﺎﺳﺎی ﭘﺎراﺳﺘﻨﯽ ﻣﺎﻓﯽ‬ ‫ﭘێﻜﮫﺎﺗەﻛﺎن ﻟە ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا‪ ،‬ھەر‬ ‫ﭘێﻜﮫﺎﺗەﯾەﻛــﯽ ﺋﺎﯾﻨﯽ دەﺗﻮاﻧێﺖ‬ ‫ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗﯽ ﺧﯚی ﻟە وەزارەﺗﯽ‬ ‫ﺋەوﻗﺎف و ﻛﺎروﺑﺎری ﺋﺎﯾﻨﯽ دﯾﺎری‬ ‫ﺑﻜﺎت‪ ،‬ﭘێﺸﺘﺮ ﺑە ﺳﻮودﻣەﻧﺪﺑﻮون‬ ‫ﻟەو ﯾﺎﺳــﺎﯾە‪ ،‬ﻧﻮێﻨەراﯾەﺗﯽ ﭼەﻧﺪ‬ ‫ﺋﺎﯾﻨێﻜــﯽ ﺗــﺮ ﻟــەو وەزارەﺗەدا‬ ‫ﻛﺮاوﻧەﺗــەوە‪ ،‬ﺋــەوە ﺟﮕــە ﻟە‬ ‫ﻣەﺳــﯿﺤﯽ و ﺋێﺰﯾﺪﯾﯿــەﻛﺎن‬ ‫ﻛــە ﺧﺎوەﻧــﯽ دوو ﺑەڕێﻮەﺑەری‬ ‫ﮔﺸﺘﯿﯽ وەزارەﺗﯽ ﺋەوﻗﺎﻓﻦ‪.‬‬


‫ﻋەﻟــﯽ رەﺷــﯿﺪ ﺳــەرۆﻛﯽ‬ ‫ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧــﯽ ﭘﺎرێــﺰﮔﺎی‬ ‫ھەوﻟێﺮ ﺑە“وﺷە“ی ڕاﮔەﯾﺎﻧﺪ‪،‬‬ ‫داﺑەﺷــﻜﺮدﻧﯽ ﺋــەو ﺧﺎﻧﻮواﻧە‬ ‫ﺑــێ ﺑەراﻣﺒــەر و ﺳــەرﺟەم‬

‫ﺑەﻏﺪا ﺑە ﭘﺸﺘﯽ ﻛﯿﺴەڵ ﻧەوﺗﯽ ﺳﭙﯽ ﺑﯚ ھەوﻟێﺮ دەﻧێﺮێﺖ‬

‫ﺧەڵﻜﯽ ھەوﻟێﺮ ﭘێﻨﺞ زﺳﺘﺎﻧﯽ ﺗﺮ‬ ‫ﺑەﺷە ﻧەوﺗﯽ ﺋەﻣﺴﺎڵﯿﺎن وەرﻧﺎﮔﺮن‬ ‫وﺷە‪ /‬ﭼﻮاس ﺧﺎﻟﯿﺪ‬ ‫ﻟــە ﭘﺎﯾــﺰەوە ﺧەڵﻜــﯽ ھەوﻟێﺮ‬ ‫ﭼﺎوەڕێﯽ وەرﮔﺮﺗﻨﯽ ﺑەﺷە ﻧەوﺗﻦ‪.‬‬ ‫ﻟەﮔەڵ ﺋەوەی داﺑەﺷﻜﺮدﻧﯽ ھەر‬ ‫ﺑەردەواﻣە‪ ،‬ﺑــە‪‬م ﺑەﭘێﯽ ھﺎﺗﻨﯽ‬ ‫ﻧەوت ﺑێﺖ ﻟە ﺑەﻏﺪا ﻛە ﺋێﺴــﺘە‬ ‫ﻟە ڕۆژێﻜﺪا ﺗەﻧﯿﺎ ﯾــەك ﺗﺎﻧﻜەرە‪،‬‬ ‫ﺋەﺳــﺘەﻣە ﺧەڵﻜــﯽ ھەوﻟێــﺮ‬ ‫ﭘێﻨﺞ زﺳــﺘﺎﻧﯽ ﺗﺮ ﺑەﺷــە ﻧەوﺗﯽ‬ ‫ﺋەﻣﺴﺎڵﯿﺎن وەرﺑﮕﺮن‪.‬‬ ‫ﻋﺎﯾﺸــە ﻣەوﻟﻮود ﺑــە دەﺑەﯾەﻛﯽ‬ ‫ﺑەﺗﺎڵ‪ ،‬ﻟە ﺑەردەم ﻧەوﺗﻔﺮۆﺷێﻜﯽ‬ ‫ﺑــﺎزاڕی ﺗەﯾﺮاوە وەﺳــﺘﺎوە‪ ،‬ﺋەو‬ ‫دەﺑەﻛەی ﺑﯚ ﺋەوە ﮔەڕاﻧﺪووەﺗەوە‬ ‫ﺗــﺎ ﻟــەو ‪ 15‬ﻟﯿﺘــﺮ ﻧەوﺗــەی ﺑە‬ ‫‪ 13‬ھــەزار دەﯾﻜڕێــﺖ‪ ،‬ھــەزار‬ ‫دﯾﻨﺎری ﺑﯚ ﺑﮕەڕێﺘەوە‪ .‬ﻋﺎﯾﺸــەی‬ ‫ﺗەﻣەن ‪ 53‬ﺳــﺎڵ ﻛــە ﻣﺎڵەﻛەی‬ ‫ﻟــەو دەوروﺑەرەﯾــە و ﻗەﺗﺮەﯾەك‬ ‫ﻧەوﺗﯽ ﺗێــﺪا ﻧﯿﯿە‪ ،‬ھــەرزوو ﺑە‬ ‫دەﺑــە ﻧەوﺗەوە ﺑەرەو ﻣﺎڵ ﺷــﯚڕ‬ ‫ﺑﻮوەوە‪ .‬ﺋەوە زﯾﺎﺗــﺮ ﻟە ﻣﺎﻧﮕێﻜە‪،‬‬ ‫ھەرﺳێ ڕۆژ ﺟﺎرێﻚ ﺋەو دﯾﻤەﻧﯽ‬ ‫ﻧەوت ﻛڕﯾﻨە ﺑﯚ ﻋﺎﯾﺸــە دووﺑﺎرە‬ ‫دەﺑێﺘەوە ﻛە ﻟەو ﺗەﻧﮕﮋە داراﯾﯿﯿە‬ ‫و ﺑێ ﭘﺎرەﯾﯽ ﺋەﻣڕۆی ﻛﻮردﺳﺘﺎن‪،‬‬ ‫ﻛڕﯾﻨﯽ ﺋەﺳﺘەﻣە‪.‬‬ ‫ﺋەو ﺑﺎس ﻟە دۆﺧﯽ ﺧﺮاﭘﯽ ژﯾﺎﻧﯽ‬ ‫ﺧﯚی دەﻛﺎت و دەڵێ‪” ،‬ﻟە ﭘﺎﯾﺰەوە‬ ‫دوﻋﺎ دەﻛــەم ﺑەڵﻜﻮ ھــەر ھﯿﭻ‬ ‫ﻧەﺑێﺖ‪ ،‬ﺑەرﻣﯿﻠــەك ﻧەﻓﺘﻤﺎن ﭘێ‬ ‫ﺑﺪەن‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺋەوە زﺳﺘﺎن ﺧەرﯾﻜە‬ ‫ﺗــەواو دەﺑــێ‪ ،‬ﻛەﭼﯽ ﺑەﺷــە‬

‫ﻧەﻓﺘﻤﺎن ھەر ﻧەدی“‪.‬‬ ‫ﻧەك ﺋەم زﺳــﺘﺎﻧە‪ ،‬ﺑەﭘێﯽ ھﺎﺗﻨﯽ‬ ‫ﺋەﻣڕۆی ﻧــەوت ﺑێﺖ ﻟە ﺑەﻏﺪاوە‪،‬‬ ‫ﭘــێ ﻧﺎﭼێــﺖ ﻋﺎﯾﺸــە ﺷــەش‬ ‫زﺳﺘﺎﻧﯽ ﺗﺮ ﺑەﺷە ﻧەوﺗﯽ ﺋەﻣﺴﺎڵﯽ‬ ‫وەرﺑﮕﺮێﺖ‪.‬‬ ‫ﻟە داﺑەﺷﻜﺮدﻧﯽ ﻧەوﺗﺪا‪ ،‬ﺳﻨﻮوری‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎﻛﺎن ﺑەﺳــەر ﺑەﺷەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻧﺎوﭼەی ﺷــﺎﺧﺎوﯾﯽ و دەرەوە و‬ ‫ﻧﺎوﺷﺎر داﺑەش ﻛﺮاوە‪ .‬ﻣﺴﺘەﻓﺎ ﺗەھﺎ‬ ‫ﺑەڕێﻮەﺑەری داﺑەﺷﻜﺮدﻧﯽ ﻧەوﺗﯽ‬ ‫ھەوﻟێﺮ ڕای دەﮔەﯾەﻧێ‪ ،‬ﻟە ‪28‬ی‬ ‫ﺋەﯾﻠﻮوﻟــﯽ ‪2016‬ەوە دەﺳــﺘﯿﺎن‬

‫ھﺎوو‪‬ﺗﯿﯿەك‪:‬‬

‫ﻟە ﭘﺎﯾــﺰەوە دوﻋﺎ دەﻛەم ﺑەڵﻜﻮ ھەر‬ ‫ھﯿﭻ ﻧەﺑێﺖ‪ ،‬ﺑەرﻣﯿﻠەك ﻧەﻓﺘﻤﺎن ﭘێ‬ ‫ﺑﺪەن‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺋەوە زﺳــﺘﺎن ﺧەرﯾﻜە‬ ‫ﺗەواو دەﺑێ‪ ،‬ﻛەﭼﯽ ﺑەﺷە ﻧەﻓﺘﻤﺎن‬ ‫ھەر ﻧەدی‬

‫ﺑە داﺑەﺷــﻜﺮدﻧﯽ ﺑەﺷــە ﻧەوﺗﯽ‬ ‫ﺋەﻣﺴﺎڵ ﻟە ﻧﺎوﭼە ﺷﺎﺧﺎوﯾﯿەﻛﺎن‬ ‫ﻛﺮدووە و ﺑەردەواﻣە ﻛە ﺋێﺴﺘە ﻟە‬ ‫ﺳﯚران ﻧەوت داﺑەش دەﻛەن‪.‬‬ ‫ﺑــە‪‬م داﺑەﺷــﻜﺮدﻧەﻛە ﮔەﻟێﻚ‬ ‫ﺳﺴــﺘە و وەك ﺋەوە واﯾە ﻟەﺳەر‬ ‫ﭘﺸﺘﯽ ﻛﯿﺴــەڵ ﺑێﺖ‪ .‬ﺟﺎران ﻛە‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﭘﺎرەدار‬ ‫ﺑــﻮو‪ ،‬ﺑــە ﺳﯿﺴــﺘەﻣﯽ ”ﻧﺮﺧﯽ‬ ‫ﭘﺸﺘﯿﻮان ﻟێﻜﺮاو“ ﻧەوﺗﯽ ﺳﭙﯽ ﺑە‬ ‫ﻧﺮﺧﯽ ﮔﺮان ﻟە دەرەوە دەﻛڕی و‬ ‫ﺑە ھەرزان ﺑە ﺧەڵﻜﯽ دەداﯾەوە‪.‬‬ ‫ﺑە‪‬م ﺑەھﯚی ﺗەﻧﮕــﮋەی داراﯾﯽ‬ ‫ﻛە دەﺳﺘﯽ ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ﺑەﺳﺘﻮوە‪،‬‬ ‫داﺑەﺷــﻜﺮدﻧﯽ ﻧەوت زۆر ﺳﺴﺘە‪.‬‬ ‫وەك ﻣﺴﺘەﻓﺎ ﺗەھﺎ دەڵێ ”ﺋێﺴﺘە‬ ‫ﺳــەرﭼﺎوەی داﺑﯿﻨﻜﺮدﻧﯽ ﻧەوﺗﯽ‬ ‫ﺳــﭙﯽ‪ ،‬ﺗەﻧﯿﺎ ﺑەﻏﺪاﯾــە‪ ،‬ﺋەوﯾﺶ‬ ‫ﺑڕێﻜﯽ زۆر ﻛەم داﺑﯿﻦ دەﻛﺎت ﻛە‬ ‫زۆر ﻟە ﺋﺎﺳﺘﯽ ﺧﻮاﺳﺖ ﻛەﻣﺘﺮە“‪.‬‬ ‫”ﻣــﺎوەی ‪ 15‬ڕۆژە ﺗەﻧﯿــﺎ ﯾــەك‬ ‫ﺗﺎﻧﻜەر ﻧەوت ﻟە ﺑەﻏﺪاوە رۆژاﻧە ﺑﯚ‬ ‫ھەوﻟێﺮ دێﺖ‪ ،‬ﻟە ﻛﺎﺗێﻜﺪا ﭘێﺸﺘﺮ‬ ‫‪ 26‬ﺗﺎﻧﻜەر ﻟە ڕۆژێﻜﺪا دەھﺎت‪ ،‬واﺗﺎ‬ ‫ﺋێﺴﺘە ﻟە ھەر ڕۆژێﻚ ﺑەﻏﺪا‪ ،‬ﺗەﻧﯿﺎ‬

‫‪ 36‬ھەزار ﻟﯿﺘــﺮ ﻧەوت ﺑﯚ ھەوﻟێﺮ‬ ‫دەﻧێﺮێﺖ“ ﺗەھﺎ وای ﮔﻮت‪.‬‬ ‫ﺑەﭘێﯽ ﺋﺎﻣــﺎری ﺑەڕێﻮەﺑەراﯾەﺗﯽ‬ ‫داﺑەﺷــﻜﺮدﻧﯽ ﻧەوﺗﯽ ھەوﻟێﺮ‪ ،‬ﻟە‬ ‫داﺑﯿﻨﻜﺮدﻧﯽ ﺗەﻧﯿــﺎ ﯾەك ﺑەرﻣﯿﻞ‬ ‫ﻧەوت ﺑﯚ داﻧﯿﺸــﺘﻮواﻧﯽ ﺳﻨﻮوری‬ ‫ﺋــەو ﭘﺎرێﺰﮔﺎﯾــە‪ 100 ،‬ﻣﻠﯿــﯚن‬ ‫ﻟﯿﺘﺮ ﭘێﻮﯾﺴــﺘە‪ .‬ﺑﯚ ﺑەﺷە ﻧەوﺗﯽ‬ ‫ﺋەﻣﺴــﺎڵﯿﺶ‪ ،‬ﺑەﻏﺪا ﻛە ﺗﺎ ﺋەﻣڕۆ‬ ‫ﺗەﻧﯿــﺎ ‪ 11‬ﻣﻠﯿــﯚن و ‪ 500‬ھەزار‬ ‫ﻟﯿﺘــﺮی ﻧــﺎردووە‪ 88 ،‬ﻣﻠﯿﯚن و‬ ‫‪ 500‬ھەزار ﻟﯿﺘﺮ ﻧەوﺗﯽ ﺗﺮ ﻣﺎوە ﺑﯚ‬ ‫ﺋەوەی ھەﻣﻮو ﺧەڵﻜﯽ ﭘﺎرێﺰﮔﺎی‬ ‫ھەوﻟێــﺮ ﺑەرﻣﯿﻠێــﻚ ﻧەوﺗﯿــﺎن‬ ‫ھەﺑێﺖ‪.‬‬ ‫ﺧﯚ ﺋەﮔەر ﺑەﭘێﯽ ﻧﺎردﻧﯽ ﺋەو ﺑڕە‬ ‫ﻛەﻣەی ﺋێﺴﺘەی ﺑەﻏﺪا ﺑێﺖ ﻛە‬ ‫ڕۆژاﻧە ﺗەﻧﯿﺎ ‪ 36‬ھەزار ﻟﯿﺘﺮە‪ ،‬ﺋەوا‬ ‫زﯾﺎﺗﺮ ﻟە ﺷــەش ﺳﺎڵ ﭘێﻮﯾﺴﺘە ﺗﺎ‬ ‫ھەﻣــﻮو ﺧەڵﻜﯽ ھەوﻟێﺮ ﺑەﺷــە‬ ‫ﻧەوﺗﯽ ﺋەﻣﺴﺎڵﯿﺎن وەرﺑﮕﺮن‪.‬‬ ‫ﻣﺴــﺘەﻓﺎ ﺗەھــﺎ ﺑەڕێﻮەﺑــەری‬ ‫داﺑەﺷــﻜﺮدﻧﯽ ﻧەوﺗــﯽ ھەوﻟێﺮ‬ ‫دەڵێ‪” ،‬ﺑەﻏﺪا ﺑە ﺑﯿﺎﻧﻮوی ﻧﺎردﻧﯽ‬ ‫ﻧەوت ﺑﯚ ﺋﺎوارەﻛﺎن‪ ،‬ﺋەو ﺑڕە ﻛەﻣە‬

‫دەﻧێﺮێﺖ“‪.‬‬ ‫داﺑەش ﻧەﻛﺮدﻧﯽ ﺑەﺷــە ﻧەوﺗﯽ‬ ‫ﺳــﺎ‪‬ﻧەی ﺧەڵﻚ‪ ،‬ڕاﺳــﺘەوﺧﯚ‬ ‫ﻛﺎرﯾﮕەرﯾﯽ ﻟەﺳــەر ﻧﺮﺧەﻛەی‬ ‫ھەﯾــە‪ .‬ﺑــﺎزاڕی ﻧەوﺗﻔﺮۆﺷــﺎﻧﯽ‬ ‫ھەوﻟێــﺮ ﻛــە دەﻛەوێﺘە ﺳــەر‬ ‫ڕێﮕەی ﻣەﺧﻤﻮور و ﻟــەو ﺑﺎزاڕە‬ ‫ﭼەﻧــﺪ ﺟﯚرێــﻚ ﻧــەوت ھەن‪،‬‬ ‫ﻧﺮﺧﯽ ﺑەرﻣﯿﻠێﻚ ﻧەوﺗﯽ ﻛﻮاﻟێﺘﯽ‬ ‫ﻣﺎﻣﻨﺎوەﻧــﺪ‪ 140 ،‬ھــەزار دﯾﻨﺎرە‬ ‫ﻛــە ﺑەﮔﻮﺗــەی ﻧەوﺗﻔﺮۆﺷــﺎن‬ ‫ﻟەﮔەڵ ﺑﺎرﯾﻨﯽ ﺑﺎران ”ﻧﺮﺧەﻛەی‬ ‫ﺑەرزﺗﺮ“ﯾﺶ دەﺑێﺘەوە‪.‬‬ ‫ﺟﺎران ﻟــە ﺳــﺎ‪‬ﻧﯽ ﻓەرﺣﺎﻧﯽ‪،‬‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬ ‫ﭼــﻮار ﺑەرﻣﯿــﻞ ﻧەوﺗــﯽ ﺑــە‬ ‫داﻧﯿﺸﺘﻮاﻧﯽ ﻧﺎوﭼە ﺷﺎﺧﺎوﯾﯿەﻛﺎن‬ ‫و ﺳــێ ﺑەرﻣﯿﻠﯿﺸــﯽ ﺑە ﺧەڵﻜﯽ‬ ‫ﺷــﺎرەﻛﺎن دەدا‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺋێﺴﺘە ﻛە‬ ‫ﺑەرﻣﯿﻠەﻛەی ﻋﺎﯾﺸــە و زۆرﺑەی‬ ‫ﻣــﺎ‪‬ن ﺑەﺗﺎڵــە‪ ،‬ﻟــەو ﺗەﻧﮕــﮋە‬ ‫داراﯾﯿﯿــەدا دﯾﺎر ﻧﯿﯿــە ﻛەی ﭘڕ‬ ‫دەﺑﻨــەوە و ﻛﻮردﯾــﺶ دەﻣێﻜە‬ ‫ﮔﻮﺗﻮوﯾەﺗﯽ ”ﺗێﮕﻮﺷﯿﻦ ﺑە ﺗەﻣﺎی‬ ‫ﺟﯿﺮاﻧﯽ ﺋﯿﺸﻜە“‪.‬‬

‫زۆرن ﺋەو ﻛەﯾﺲ و ﺳــێﻜﺘەراﻧەی ﻛە ﻟە ﻛﻮردﺳﺘﺎن ﭘﺮﺳﯽ‬ ‫ﻟێﻜﯚڵﯿﻨــەوە و رووﺑەڕووﺑﻮوﻧەوەی ﮔەﻧﺪەڵﯽ ﺋﺎراﺳــﺘەﯾﺎن‬ ‫دەﻛﺮێﺖ‪ ،‬ﺑە‪‬م ﻟە ﺑﻮاری ﺟﯿﺎواز و ﺑەﭘێﯽ رێﮋەﻛەی ﻣەﺗﺮﺳﯽ‬ ‫ﮔەﻧﺪەڵﯿﯿەﻛﺎن ﻟە ﺳێﻜﺘەرێﻜەوە ﺑﯚ ﺳێﻜﺘەرێﻜﯽ ﺗﺮ ﺟﯿﺎوازە‪.‬‬ ‫ﺋﺎﺷــﻜﺮاﯾە ﺋێﺴــﺘە ﻟﯿﮋﻧەی رووﺑەڕووﺑﻮوﻧــەوەی ﮔەﻧﺪەڵﯽ‬ ‫ﻟە ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﭘێــﻚ ھێﻨــﺮاوە و ﻟە ﺣەوت ﺳــێﻜﺘەری‬ ‫ﺟﯿﺎوازدا ﺳــەرﻗﺎڵﯽ ﻟێﻜﯚڵﯿﻨەوەن‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺋەﮔەر ﭘﯚﻟێﻨﻜﺎری‬ ‫ﺑﯚ ﺋــەو ﺳــێﻜﺘەراﻧە ﺑﻜﺮێﺖ‪ ،‬ﺋــەوە ﺳــەرﺑﺎری ﺟﯿﺎوازی‬ ‫ﻣەﺗﺮﺳﯿﯿەﻛﺎﻧﯿﺎن ﻟە ﻧێﻮان ﺧﺮاپ و ﺧﺮاﭘﺘﺮدا‪ ،‬ﺑەدڵﻨﯿﺎﯾﯿﯿەوە‬ ‫ﺳــێﻜﺘەری دەرﻣﺎن و ﺗەﻧﺪروﺳــﺘﯽ ﻟە ﺧﺎﻧــەی دووەﻣﺪا‪-‬‬ ‫ﺧﺮاﭘﺘﺮ دەﺑێﺖ‪.‬‬ ‫ھەرﯾەك ﻟە ﺳێﻜﺘەرەﻛﺎﻧﯽ داھﺎﺗﯽ ﮔﺸﺘﯿﯽ ﻧەوت و دەرﻣﺎن‬ ‫و ﺗەﻧﺪروﺳــﺘﯽ و وەزﯾﻔەی ﮔﺸﺘﯽ و ﻣﻮڵﻚ و ﻣﺎڵﯽ ﮔﺸﺘﯽ و‬ ‫ﺧەرﺟﯿﯿە ﮔﺸﺘﯿﯿەﻛﺎن و ﮔﯚڕاﻧﻜﺎری ﻟە ﺣﻜﻮوﻣەت‪ ،‬ﻓﯚﻛﺴﯽ‬ ‫ﻟێﻜﯚڵﯿﻨەوە ﻟە ﻛەﯾﺴەﻛﺎﻧﯽ ﮔەﻧﺪەڵﯿﯿﺎن ﻟەﺳەرە‪.‬‬ ‫ﻟــە ﺳــێﻜﺘەری دەرﻣــﺎن و ﺗەﻧﺪروﺳــﺘﯽ ﮔەﻧﺪەڵﯿﯿەﻛﯽ‬ ‫ﻣەﺗﺮﺳﯿﺪارﺗﺮ دەردەﻛەوێﺖ ﺑە ﺑەڵﮕەی ﺋەوەی ﺧﺮاوەﺗە ﻧﺎو‬ ‫ﻟێﻜﯚڵﯿﻨەوەﻛﺎﻧﯽ ﺋەو ﻟﯿﮋﻧەﯾە‪ ،‬ﺋەﮔەر ﺳەرﻧﺞ ﺑﺪەﯾﻦ ﺳەرﺟەم‬ ‫ﺋەو ﺳێﻜﺘەراﻧەی ﺗﺮ ﻛە ﻟێﻜﯚڵﯿﻨەوەﯾﺎن ﺗێﺪا دەﻛﺮێﺖ ﺑﻮاری‬ ‫”داراﯾﯽ و ﺋﺎﺑــﻮوری و ﻣﻮڵﻜﯽ ﮔﺸــﺘﯽ“ن‪ ،‬ﺑە‪‬م ﮔەﻧﺪەڵﯽ‬ ‫ﻟە ﺗەﻧﺪروﺳــﺘﯽ و دەرﻣﺎن ﻛﺎﺗێﻚ ھەﺳــﺖ ﺑە ﻣەﺗﺮﺳــﯿﯿە‬ ‫ﮔەورەﻛەی دەﻛﺮێﺖ ﻛە ژﯾﺎن و ﺳەﻻﻣەﺗﯽ ﺗەواوی ﺧەا�ﻛﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎن ﺑەھﯚی دەرﻣﺎن و ﮔﯿﺮﻓﺎﻧﯽ ﯾەك ﺑﺎزرﮔﺎن و ﯾەك‬ ‫ﮔەﻧﺪەڵﻜﺎر دەﺧﺎﺗە ﺑەردەم ﻣەﺗﺮﺳﯿﯿەﻛﯽ ﮔەورەوە‪.‬‬ ‫ﻟە ﻧێﻮان دوو ﻧﻤﻮوﻧەدا دەﺗﻮاﻧﯿﻦ ﺋﺎﺳﺎﻧﺘﺮ ﻟە ﻣەﺗﺮﺳﯽ ﮔەﻧﺪەڵﯽ‬ ‫ﻟە دەرﻣﺎن و ﺗەﻧﺪروﺳــﺘﯽ ﺗێﺒﮕەﯾﻦ‪ ،‬ﮔﺮﯾﻤﺎن ﮔەﻧﺪەڵﻜﺎرێﻚ‬ ‫زەوﯾﯿەﻛﯽ ﻣﻮڵﻜﯽ ﮔﺸــﺘﯽ داﮔﯿﺮ ﻛﺮدووە ﯾــﺎن ﮔەﻧﺪەڵﯽ‬ ‫داراﯾﯽ ﻛﺮاوە‪ ،‬ﻟەو ﺣﺎڵەﺗەدا راﺳــﺘە دەوڵەت ﺑەﺷێﻮەﯾەﻛﯽ‬ ‫ﮔﺸــﺘﯽ زﯾﺎﻧﻤەﻧﺪ دەﺑێﺖ‪ ،‬ﺑە‪‬م دەﺗﻮاﻧﯿﻦ ﻟێﻜﺪاﻧەوە ﺑﯚ ﺋەوە‬ ‫ﺑﻜەﯾﻦ ﻟە ﺋەﻧﺠﺎﻣﯽ ﺋﺎﺷــﻜﺮاﺑﻮوﻧﯽ ﮔەﻧﺪەڵﯿﯿەﻛە ﺗەﻧﯿﺎ زﯾﺎﻧە‬ ‫ﮔەورەﻛە ﺑەر ﮔەﻧﺪەڵﻜﺎر دەﻛەوێﺖ ﺑەﺑﻮوﻧﯽ ﺳﺰای ﯾﺎﺳﺎﯾﯽ‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م ﺋەﮔەر ﮔەﻧﺪەڵﻜﺎرێﻚ ﻟە ﺑﻮاری دەرﻣﺎن و ﺗەﻧﺪروﺳــﺘﯽ‬ ‫ﮔەﻧﺪەڵﯽ ﻛــﺮدووە و ﺧﺮاﭘﺘﺮﯾﻦ و ﺑێ ﻛﻮاﻟﯿﺘﯿﺘﺮﯾﻦ دەرﻣﺎﻧﯽ‬ ‫ھێﻨﺎوەﺗە ﻛﻮردﺳﺘﺎن و ﮔﯿﺮﻓﺎﻧﯽ ﺑﺎزرﮔﺎﻧێﻜﯽ ﭘێ ﭘڕ ﻛﺮدووە‪،‬‬ ‫ﻟە ﺋەﻧﺠﺎﻣﺪا و ﺑەﺋﺎﺷﻜﺮاﺑﻮوﻧﯽ‪ ،‬زﯾﺎﻧە ﮔەورەﻛە ﺗەﻧﯿﺎ ﺑە ﻛەﺳﯽ‬ ‫ﮔەﻧﺪەڵﻜﺎر ﻧﺎﻛەوێﺖ‪ ،‬ﺑەڵﻜﻮ ﻛﯚی ﮔﺸﺘﯽ ﺧەڵﻚ زﯾﺎﻧﻤەﻧﺪی‬ ‫ﯾەﻛەم دەﺑــﻦ‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە دەرﻣﺎن و ﺗەﻧﺪروﺳــﺘﯽ ﺣﺎڵەﺗێﻜﯽ‬ ‫ﺑەﻛﺎرھێﻨﺮاوە و ﺑەرﺟەﺳــﺘە ﻧﯿﯿە‪ ،‬دەﻛﺮێ ﻣﺮۆﭬێﻚ ﺑە ﯾەك‬ ‫دەﻧﻜە ﺣەﭘﯽ ﺑێ ﻛﻮاﻟﯿﺘﯽ ﮔﯿﺎن ﻟە دەﺳﺖ ﺑﺪات ﻛە ﺑە ھﯿﭻ‬ ‫ﺷﺘێﻚ ﻗەرەﺑﻮو ﻧەﻛﺮێﺘەوە‪.‬‬ ‫ﺑەﭘێﯽ ﺋەو ﺋﺎﻣﺎراﻧەی ﻟە دەﺳــﺘەی دەﺳــﺘﭙﺎﻛﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬ ‫دەﺳــﺖ ﻛەوﺗﻮون‪ ،‬ﺗەﻧﯿﺎ ﻟە ﻣﺎوەی ﺷــەش ﻣﺎﻧﮕﯽ ﻛﯚﺗﺎی‬ ‫ﺳــﺎڵﯽ ‪2016‬دا‪ ،‬زﯾﺎﺗﺮ ﻟە ‪ 16‬داوای ھەواڵﺪەری ﻟە وەزارەﺗﯽ‬ ‫ﺗەﻧﺪروﺳــﺘﯽ ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن رەواﻧەی‬ ‫دەﺳــﺘەﻛە ﻛﺮاوە‪ ،‬ﻛە ﺋەوە ﺧﺎڵێﻜﯽ ﮔﺮﻧﮓ و ﺳەﻟﻤێﻨەری‬ ‫راﺳــﺘﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ ﺑﻮوﻧﯽ ﮔەﻧﺪەڵﯿﻦ ﻟە ﺳــێﻜﺘەری دەرﻣﺎن و‬ ‫ﺗەﻧﺪروﺳﺘﯿﺪا‪.‬‬ ‫ﻟێــﺮەدا دەﻣﺎﻧەوێــﺖ ﭼەﻧــﺪ وردەﻛﺎرﯾﯿەﻛﯽ ﺗﺮ ﻟەﺳــەر‬ ‫ﻣەﺗﺮﺳــﯿﯿەﻛﺎﻧﯽ دەرﻣﺎن و ﺗەﻧﺪروﺳــﺘﯽ و ﺳــەﻟﻤێﻨەری‬ ‫ﺑﻮوﻧﯽ ﮔەﻧﺪەڵﯽ ﻟەو ﺳــێﻜﺘەرە ﻧﯿﺸــﺎن ﺑﺪەﯾﻦ‪ ،‬دەرﻣﺎن ﺑە‬ ‫ﻗﺎﭼﺎخ ﻟە ﺋێﺮان و ﺳﻮورﯾﺎ و ﺗﻮرﻛﯿﺎ و ﻧﺎوﺧﯚی ﻋێﺮاﻗەوە دێﺘە‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎﻛﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎن و وەزارەﺗﯽ ﺗەﻧﺪروﺳﺘﯽ دەڵێﺖ‪،‬‬ ‫ﻛﯚﻧﺘﺮۆڵﯽ ﺳەد ﻟە ﺳــەدی دەرﻣﺎﻧﯽ ﻗﺎﭼﺎخ ﺋەﺳﺘەﻣە‪ ،‬ﺟﮕە‬ ‫ﻟەو ﻗﺎزاﻧﺠە ﺑێ ﺷــﻮﻣﺎرەی دەﺳــﺖ ﻛﯚﻣﭙﺎﻧﯿﺎﻛﺎﻧﯽ ھێﻨﺎﻧﯽ‬ ‫دەرﻣﺎن دەﻛەوێﺖ ﻟە ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا‪.‬‬ ‫ﺳەڕەرای ﺗەﻧﮕﮋەی داراﯾﯽ و ﺧﺮاﭘﯽ ﮔﻮزەراﻧﯽ ھﺎوو‪‬ﺗﯿﯿﺎن‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م ھﯿﭻ ﺳﻨﻮورێﻚ ﺑﯚ دﯾﺎرﯾﻜﺮدن و ﻛﯚﻧﺘﺮۆڵﻜﺮدﻧﯽ ﻧﺮﺧﯽ‬ ‫دەرﻣﺎن داﻧەﻧﺮاوە‪ ،‬ﺑەﺟﯚرێﻚ ﻛﯚﮔەﻛﺎﻧﯽ دەرﻣﺎن ﭘێﻮﯾﺴــﺘە‬ ‫ﻟە ‪ % 10‬ﻗﺎزاﻧﺞ ﺑﺨەﻧە ﺳــەر دەرﻣﺎﻧەﻛﺎن‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺑەﺷێﻚ ﻟە‬ ‫ﻛﯚﮔەﻛﺎن ﻟە ‪ % 12‬ﺗﺎ ‪ % 14‬دەﺧەﻧە ﺳــەر ﻧﺮﺧﯽ دەرﻣﺎن‪،‬‬ ‫ﺋەوە ﻟە ﻛﺎﺗێﻜﺪا زﯾﺎﺗﺮ ﻟە ﺳێ ﺳــﺎڵە وەزارەﺗﯽ ﺗەﻧﺪروﺳﺘﯽ‬ ‫ﺳــەرﻗﺎڵﯽ داﻧﺎﻧﯽ ﻧﺮﺧە ﻟەﺳــەر دەرﻣﺎن و ھــەزاران ﺟﯚر‬ ‫دەرﻣﺎن ﻧﺮﺧﯿﺎن ﻟەﺳــەر داﻧﺮاوە‪ ،‬ﺑــە‪‬م ﺑەھﯚی ﺟﯿﺎوازی‬ ‫ﻛﻮاﻟێﺘــﯽ دەرﻣﺎﻧەﻛﺎن و ﺑﻮوﻧﯽ دەرﻣﺎﻧﯽ ﭼەﻧﺪان و‪‬ت‪ ،‬ﺋەو‬ ‫ھەﻧﮕﺎواﻧە ﺋەﻧﺠﺎﻣێﻜﯽ ﺋەوﺗﯚی ﻟێ ﻧەﻛەوﺗﻮەﺗەوە‪.‬‬ ‫ﮔەﻧﺪەڵﯽ ﻟە ﺑﻮاری ﺑﺎزرﮔﺎﻧﯿﯽ دەرﻣﺎن ھێﻨﺪە ﻗﻮوڵ و ﻓﺮاواﻧە‪،‬‬ ‫ﻟە دوای ﺳــﺎڵﯽ ‪2011‬وە دەﯾﺎن ﺟﺎر ﻟﯿﮋﻧەی ﻟەﺳــەر ﺋﺎﺳﺘە‬ ‫ﺟﯿﺎوازەﻛﺎن ﺑﯚ ﭘێﻚ ھێﻨﺮاوە‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺗﺎ دروﺳﺘﺒﻮوﻧﯽ دەﺳﺘەی‬ ‫دەﺳﺘﭙﺎﻛﯽ ﺋەﻧﺠﺎﻣێﻜﯽ ﺋەوﺗﯚ ﻟەو ﻟﯿﮋﻧﺎﻧە ﻧەﻛەوﺗەوە‪.‬‬ ‫ﻛەواﺗــە ﻟێﺮەدا دەﺗﻮاﻧﯿــﻦ ﺑڵێﻦ ﮔەﻧﺪەڵﯿﯿــە ﮔەورەﻛە ﻟەو‬ ‫ﺳێﻜﺘەرە ھەﺳــﺘﯿﺎرەداﯾە ﻛە ﻛەرﺗﯽ دەرﻣﺎن و ﺗەﻧﺪروﺳﺘﯽ‬ ‫ﭘێ دەﮔﻮﺗﺮێﺖ و ﺑە ژﯾﺎن و ﺳەﻻﻣەﺗﯽ ھەﻣﻮو ﺧەڵﻜەوە ﮔﺮێ‬ ‫دراوە‪.‬‬

‫ھەﻓﺘەﻧﺎﻣەﯾەﻛﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ ﮔﺸﺘﯿﯿە‬

‫وﺷە‪ /‬ھەوﻟێﺮ‪ -‬راﻣﯿﺎر ﺟەواد‬ ‫دوای دروﺳﺘﻜﺮدﻧﯽ ﻛەﻣﭙێﻜﯽ‬ ‫ﻧﯿﺸــﺘەﺟێﺒﻮون ﻟەﻻﯾــەن‬ ‫رێﻜﺨﺮاوێﻜــﯽ ﺋﯿﻤﺎراﺗــﯽ‪،‬‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎی ھەوﻟێﺮ ﺑڕﯾﺎری داوە‬ ‫ﺋەو ﺧﺎﻧﻮواﻧە ﺑەﺳەر ھﺎوو‪‬ﺗﯿﯽ‬ ‫ﻛەﻣﺪەراﻣەت داﺑەش ﺑﻜﺮێﺖ‬ ‫و ھﯿــﭻ ﺑــڕە ﭘﺎرەﯾەﻛﯿﺶ ﻟە‬ ‫ﺑەراﻣﺒەر وەﮔﺮﺗﻨﯽ ﺋەو ﯾەﻛﺎﻧە‬ ‫وەرﻧﺎﮔﯿﺮێﺖ‪.‬‬

‫ﻛﺮێﻨﺸــﯿﻨﺎن دەﺗﻮاﻧﻦ ﻟە ﻣﺎوەی‬ ‫ﺋــەم ھەﻓﺘەﯾــەدا داواﻛﺎری‬ ‫ﭘێﺸﻜەش ﺑﻜەن و ﺳﻮودﻣەﻧﺪ ﺑﻦ‪.‬‬ ‫ﺋەو ﺧﺎﻧﻮواﻧە ﻟەﻻﯾەن رێﻜﺨﺮاوی‬ ‫ﻣﺎﻧﮕــﯽ ﺳــﻮوری ﺋﯿﻤﺎراﺗــﯽ ﻟە‬ ‫ﺷــێﻮەی ﻛەﻣﭙێﻚ ﺑﯚ ﺋــﺎوارەﻛﺎن‬ ‫ﻟــە ﻧﺰﯾــﻚ ﺑەﺣﺮﻛــە دروﺳــﺖ‬ ‫ﻛﺮاون‪ ،‬ژﻣــﺎرەی ﯾەﻛەﻛﺎن ‪130‬‬ ‫ﯾەﻛەی ﻧﯿﺸــﺘەﺟێﺒﻮون دەﺑێﺖ‬ ‫و ﺑڕﯾﺎر دراوە ﺑە ﺧەڵﻜﯽ ھەژار و‬ ‫ﻛەﻣﺪەراﻣەت ﺑﺪرێﺖ‪.‬‬ ‫ﺋەﻧﺠﻮوﻣەﻧــﯽ‬ ‫ﺳــەرۆﻛﯽ‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎی ھەوﻟێــﺮ دەڵێﺖ‪” ،‬ﺋەو‬ ‫ﺧﺎﻧﻮواﻧە ﺑەﺑــێ ﺑەراﻣﺒەر داﺑەش‬ ‫دەﻛﺮێــﺖ و ھﯿﭻ ﺑــڕە ﭘﺎرەﯾەك‬ ‫ﻟە ﻛەس وەرﻧﺎﮔﯿﺮێﺖ‪ ،‬ﺳــەری‬

‫ﺧﺎﻧﻮوەﻛﺎﻧﯿــﺶ ﺑــە ﺟەﻣەﻟﯚن‬ ‫ﮔﯿﺮاوە و ﻛﯚﻧﻜﺮێﺖ ﻧﯿﯿە“‪.‬‬ ‫ھەﻣــﺰە ﺣﺎﻣﯿــﺪ ﺑەڕێﻮەﺑــەری‬ ‫ڕاﮔەﯾﺎﻧﺪﻧــﯽ ﭘﺎرێــﺰﮔﺎی ھەوﻟێﺮ‬ ‫ﺑــﯚ ”وﺷــە“ی روون ﻛــﺮدەوە‪،‬‬ ‫داﺑەﺷــﻜﺮدﻧﯽ ﺋــەو ﯾەﻛﺎﻧە ﻟەم‬ ‫ﻧﺰﯾﻜﺎﻧە دەﺳــﺖ ﭘــێ دەﻛﺎت و‬ ‫ﭘێﻮﯾﺴــﺘە ھﺎوو‪‬ﺗﯿﯿــﺎن ﺑﺰاﻧﻦ‬ ‫داﺑەﺷــﻜﺮدﻧﯽ ﻓــﯚڕم ﺗەﻧﯿــﺎ ﻟە‬ ‫ﭘﺎرێــﺰﮔﺎی ھەوﻟێــﺮ دەﺑێــﺖ و‬ ‫ﺧﯚﯾﺎن ﻟە ھەڵﺨەڵەﺗﺎﻧﺪن ﺑە دوور‬ ‫ﺑﮕﺮن‪.‬‬ ‫ﺑەڕێﻮەﺑەری ﭘﺎرێــﺰﮔﺎی ھەوﻟێﺮ‬ ‫زﯾﺎﺗــﺮ دەڵــێ‪” ،‬ﺋــەو ﺧﺎﻧﻮواﻧە‬ ‫ﺳــەرﺟەم ﺧﺰﻣەﺗﮕﻮزارﯾﯿــﺎن ﺑﯚ‬ ‫ﻛــﺮاوە و وەك ﻛﯚﻣەڵﮕەﯾەﻛــﯽ‬

‫ﻧﯿﺸﺘەﺟێﺒﻮون ﻣﺎﻣەڵەی ﻟەﮔەڵ‬ ‫دەﻛﺮێــﺖ و ﺑەھﯿﭻ ﺷــێﻮەﯾەك‬ ‫ﻣەرج داﻧﺎﻧﺮێﺖ ﺑﯚ ﻛەﺳﯽ داواﻛﺎر‪،‬‬ ‫ﺗەﻧﯿﺎ ﭼەﻧﺪ ﻣەرﺟێﻜﯽ ﺳەرەﻛﯽ‬ ‫ﻧەﺑێﺖ ﻛە ﺑﯿﺴﻠەﻣێﻨێﺖ ﻛﺮێﭽﯿﯿە‬ ‫و دوای ﺗەواوﺑﻮوﻧــﯽ ﻓــﯚڕم‬ ‫ﺗﯿﺮوﭘﺸﻜﯿﺎن ﺑﯚ دەﻛﺮێﺖ“‪.‬‬ ‫ﻣەﺣﻤــﻮود ﻣﺤەﻣەد ﺳــەرۆﻛﯽ‬ ‫ﻛﯚﻣەڵەی ﻛﺮێﻨﺸــﯿﻨﺎﻧﯽ ھەوﻟێﺮ‬ ‫ﺑە“وﺷــە“ی راﮔەﯾﺎﻧﺪ‪ ،‬ﭘێﻮﯾﺴﺘﯽ‬ ‫ھﺎوو‪‬ﺗﯿﯿﺎن ﺑــﯚ داواﻛﺎری ﻓﯚڕم‬ ‫ﭼەﻧﺪ ﺷﺘێﻜە‪ ،‬ﭘﺸﺘﮕﯿﺮی ﻣﻮﺧﺘﺎر‬ ‫و ﻧﺎﺳــﻨﺎﻣەی ﺑﺎری ﺷﺎرﺳﺘﺎﻧﯽ و‬ ‫رەﮔەزﻧﺎﻣــەی ﻋێﺮاﻗــﯽ و وێﻨە و‬ ‫ﻛﺎرﺗﯽ زاﻧﯿﺎری‪.‬‬ ‫زﯾﺎﺗﺮ دەڵێﺖ‪” ،‬ﺋــەو ﺧﺎﻧﻮواﻧە ﺑە‬

‫ﭘێﺸــەﻛﯽ ‪ 10‬ھەزار دﯾﻨﺎری‬ ‫ﻋێﺮاﻗــﯽ دەدرێﺖ و ﻛەﺳــﯽ‬ ‫داواﻛﺎر ﭘێﻮﯾﺴﺘە ھﯿﭻ ﻣﻮڵﻜێﻜﯽ‬ ‫ﺑەﻧﺎو ﻧەﺑێﺖ و ﺑﯿﺴــﻠەﻣێﻨێﺖ‬ ‫ﻛﺮێﭽﯿﯿە و ﺑەھﯿﭻ ﺷــێﻮەﯾەك‬ ‫ﻣﺎﻣەڵەی ﻛڕﯾﻦ و ﻓﺮۆﺷﺘﻦ ﺑەو‬ ‫ﺧﺎﻧﻮواﻧەوە ﻧﺎﻛﺮێﺖ“‪.‬‬ ‫رووﻧﯽ ﻛــﺮدەوە‪” ،‬ﺧﺎﻧﻮوەﻛﺎن‬ ‫ﭘێﻮﯾﺴﺘﯿﺎن ﺑە ﻧﯚژەن ﻛﺮدﻧەوە‬ ‫ھەﯾــە‪ ،‬ﺋــەو ﻛەﺳــەی ﻟــە‬ ‫ﺗﯿﺮوﭘﺸــﻜﺪا ﺧﺎﻧﻮوەﻛــەی ﺑﯚ‬ ‫دەردەﭼێــﺖ‪ ،‬دەﺑێﺖ ﻧﯚژەﻧﯽ‬ ‫ﺑﻜﺎﺗــەوە‪ ،‬رووﺑــەری ھــەر‬ ‫ﺧﺎﻧﻮوﯾەك ‪ 60 - 55‬ﻣەﺗﺮە و ﺑﯚ‬ ‫ﻛەﺳﺎﻧێﻚ دەﮔﻮﻧﺠێﺖ ﻛە ھﯿﭻ‬ ‫ﺟێﮕە و رێﮕەﯾەﻛﯿﺎن ﻧﯿﯿە“‪.‬‬

‫ﮔەﻧﺪەڵﯿﯿە‬ ‫ﻣەﺗﺮﺳﯿﺪارەﻛە ﻟێﺮەﯾە‬

‫ژﻣﺎرە )‪ ، (174‬ﭼﻮارﺷەم‪2017/ 2/ 8 ،‬‬

‫ﻟە ھەوﻟێﺮ ﺧﺎﻧﻮو ﺑە ﺧەڵﻜﯽ‬ ‫ھەژار و ﻛەﻣﺪەراﻣەت دەدرێﺖ‬

‫ﺳەرﺧێڵ ھﺎﺷﻢ‬

‫‪15‬‬


‫وﺗﺎر‬

‫ھەﻓﺘەﻧﺎﻣەﯾەﻛﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ ﮔﺸﺘﯿﯿە‬

‫‪16‬‬

‫ژﯾﭭﺎن ﺧﯚراﻧﯽ‬ ‫ﯾﻮﺳﻒ ﻟەﺗﯿﻒ‬

‫ژﻣﺎرە )‪ ، (174‬ﭼﻮارﺷەم‪2017/ 2/ 8 ،‬‬

‫ﺋەو ﺑﺎڵﻨﺪاﻧەی ﻧﺎﺗﻮاﻧﻦ ﺑﻔڕن‬ ‫ﺑە ﻗەﻓەس دەڵێﻦ ﭼﺎرەﻧﻮوس‬ ‫راﺳﺘە ھەڵﻜەوﺗەی ﺟﯿﯚﮔﺮاﻓﯿﺎی ﻛﻮردﺳﺘﺎن‪ ،‬ﺑەﺷێﻮەﯾەك‬ ‫داﺑەش ﺑﻮوە ﻟەژێﺮ دەﺳــە‪‬ﺗﯽ ﻛﯚﻣەڵێ دەوڵەﺗﯽ ﻓﺎﺷــﯽ‬ ‫ﺑەھێﺰی ﺳــەرﺑﺎزی و ﺋــەو دەوڵەﺗەی ﺗﺎ ﻧﮫــﯚ ﻟە ھەﻣﻮو‬ ‫ﭼﺖ ﻟەﮔەڵ ﯾەك ﻧﺎﻛﯚﻛﻦ‪ ،‬ﺗەﻧﯿﺎ ﻟەﺳــەر ﻧەﺑﻮوﻧﯽ ﻛﻮرد ﺑە‬ ‫دەوڵەت‪ ،‬ﭘﺸﺘﻮﭘەﻧﺎی ﯾەﻛﺘﺮﯾﻦ و ھﺎوﻛﺎری ﯾەﻛﺘﺮ دەﻛەن‪،‬‬ ‫ﺑﯚ ﺋەو ﻣەﺑەﺳﺘە‪ ،‬ﺷﻮڕﺷــەﻛﺎﻧﯽ ﻛﻮرد ﺑﯚ ﻣﺎﻧەوەی ﻣﯿﻠەت‬ ‫ھەڵﻜﺸــﺎن و ﺧﺎوﺑﻮوﻧەوەی زۆری ﺑﯿﻨﯿﻮە و ﻗﻮرﺑﺎﻧﯽ زۆری‬ ‫داوە‪ ،‬ﺑە‪‬م ﻟە ھەﻣﻮوﺷﯽ ﮔﺮﯾﻨﮕﺘﺮ ﺑەردەواﻣﯿﯿە‪.‬‬ ‫ﺋــەم ﺑەردەواﻣﺒﻮوﻧــە ﺑﯚ ﺳــەﻧﺪﻧﯽ ﻣﺎﻓــﯽ رەوا ﻟە ﺧﯚی‬ ‫ﺳﺮوﺷــﺘﯿﺘﺮ ﻧﯿﯿە و ﻻﻓﺎوێﻜﯿﺸــە ھەﻣﻮو ﺋــەو ﻣەﺣﺎ‪‬ﻧە‬ ‫رادەﻣﺎڵــێ ﻛــە ﺋەﺳــﺘەﻣﻦ ﻟــە ﺑەردەﻣﯿﺪا‪ .‬دﯾــﺎرە ھەر‬ ‫ﭘﺎرﭼەﯾەﻛﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﯿﺶ ﺋﺎﺳﺘﯽ ﺧەﺑﺎت و ﺗﻮاﻧﺎی ﺧﯚی‬ ‫و ﺑەراﻣﺒەرەﻛــەی و داواﻛﺎرﯾﯿەﻛەی دﯾــﺎری دەﻛﺎت‪ ،‬ﻟە‬ ‫ﻣﺎﻓﯽ ﭼﺎرەی ﺧﯚﻧﻮوﺳــﯿﻦ و ﺧﻮدﻣﻮﺧﺘــﺎری و ﻛﺎﻧﺘﯚن و‬ ‫ﻓﯿﺪراڵﯽ‪ ،‬ﺋێﺴــﺘە ﺧﻮاﺳــﺘەﻛە ﺑەرز ﺑﻮوەﺗەوە ﺑﯚ دەوڵەﺗﯽ‬ ‫ﺳــەرﺑەﺧﯚ‪ .‬ﺋەوەی ﻟە ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﯽ ﺑﺎﺷــﻮور ھەﯾە زۆر ﻟە‬ ‫ﭘێﺸﺘﺮە وەك ﻟە ھەﻣﻮو ﭘﺎرﭼەﻛﺎﻧﯽ ﺗﺮ‪ ،‬ھەرﭼەﻧﺪە ﻟە رووی‬ ‫ژﻣﺎرەوە ﻟــە ﭘﺎرﭼەﻛﺎﻧﯽ ﺋێﺮان و ﺗﻮرﻛﯿﺎ ﻛەﻣﺘﺮن‪ ،‬ﺑە‪‬م ﻟە‬ ‫رووی ﻛﺎرﻛﺮدن ﺑﯚ ﭼﺎرەﻧــﻮوس ﻟە ھەﻣﻮوﯾﺎن ﻧﺰﯾﻜﺘﺮە ﻟە‬ ‫داھﺎﺗﻮوﯾەﻛﯽ روون‪ .‬ﺋەﻣەش ﻟەوەوە ﺳەرﭼﺎوەی ﻧەﮔﺮﺗﻮوە‬ ‫ﻛە دەوڵەﺗﯽ ﻋێﺮاق و‪‬ﺗێﻜﯽ دﯾﻤﻮﻛﺮات و ﻧەرﻣﻮﻧﯿﺎن ﺑﻮوە‪،‬‬ ‫ﺑﮕــﺮە ﻛﻮﭼﻚ ﻟە ﺋﺎﮔﺮ ﮔەرﻣﺘﺮ ﺑﻮوە و ﻟــە دڕﻧﺪاﯾەﺗﯿﺪا ﻧەك‬ ‫ﭘێﺸــڕەوی ﺋەواﻧﯿﺘﺮ ﺑﻮوە‪ ،‬ﺑﮕﺮە ﻟە ﭘێﺸەوەی دﯾﻜﺘﺎﺗﯚرﯾﯽ‬ ‫ھﯿﺘﻠەر و ﻣﯚﺳﯚﻟﯚﻧﯽ و ﭼﺎوﺳﯿﺴﻜﯚەوە ﺑﻮوە‪.‬‬ ‫دوو وەﺗەری زۆر ھەﺳــﺘﯿﺎر ھەﯾە ﺋــەو دەوڵەﺗﺎﻧە ﻛﺎرﯾﺎن‬ ‫ﻟەﺳــەری ﻛﺮدووە‪ ،‬ﯾەﻛەﻣﯿﺎن ﺋﺎﯾــﻦ و دووەم ﻧەوت واﺗە‬ ‫ﺋﺎﺑﻮوری‪ .‬ﺑەردەوام ﺋەو دەوڵەﺗﺎﻧە ھەردووﻛﯿﺎن ﺧﺴﺘﻮوەﺗە‬ ‫ﺑﻨﺪەﺳﺘﯽ ﺧﯚﯾﺎﻧەوە و ﭼﺘێﻜﯿﺎن ﻟێ ﺟێ ﻧەھێﺸﺘﻮوەﺗەوە‬ ‫ﺑﯚ ﻛــﻮرد ﺧﯚی ﭘێ ﮔــەرم ﺑﻜﺎﺗــەوە‪ .‬ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ﻋێﺮاق‬ ‫ﭘﺎڵﭙﺸــﺘﯿﯿەﻛﯽ ﮔەورەی ﻛﻮﻟﺘﻮوری و زﻣــﺎن و دەوڵەﺗﯽ‬ ‫ھەﯾە ﻟەو رووەوە ﻛﺎرﺗێﻜەرەﻛەی ﺑە ﺟﯚرێﻜە ﻛﯚی ﮔﺸﺘﯽ‬ ‫داﻧﯿﺸــﺘﻮاﻧەﻛەی ﮔﺮﺗﻮوەﺗەوە ﺑە ﺑەرھەڵﺴﺘﻜﺎراﻧﯿﺸﯿەوە‪.‬‬ ‫ﺋەﻣە وای ﻛﺮدووە ﺟﯿﺎوازﯾﯿەﻛە ﻛەم ﺑﻜﺎﺗەوە ﻛە دەوڵەﺗﯽ‬ ‫ﻛﻮردی ھﯿــﭻ ﻣﺎﻧﺎﯾەﻛﯽ ﻧﯿﯿە و دەوڵــەت ﮔﺮﯾﻨﮓ ﻧﯿﯿە‪،‬‬ ‫ﺑەڵﻜﻮ ﮔﺮﯾﻨﮓ ﺋەوەﯾە ھەﻣﻮوان ﻣﺴــﻮڵﻤﺎﻧﯿﻦ و دوژﻣﻨﺎﻧﯽ‬ ‫ﻣﺴﻮڵﻤﺎن دوژﻣﻨﯽ ھەﻣﻮواﻧە و ھﯚی ھەر ﻧەﮔﺒەﺗﯿﯿەﻛﯿﺶ‬ ‫دەﮔەڕێﺘەوە ﺑﯚ دوژﻣﻨﺎﻧﯽ ﺋﯿﺴــﻼم‪ ،‬ﺋەﻣە ﻟە ﺋێﺮان ﺳەﺧﺘﺮ‬ ‫و ﻟە ﺗﻮرﻛﯿﺎﯾﺶ ھەر ﺑەو ﮔﻮێﺮەﯾە و ﺳــﻮورﯾﺎش ﺗﺎ ﺋﺎﺳﺘێﻚ‬ ‫ھەر واﯾــە‪ ،‬ﺑﯚﯾە ﺋەوەی ﻧەﯾەوێ ﺋەم ﻗﯚزاﺧە ﺑﺸــﻜێﻨێ و‬ ‫ﺑڵێ ﺷــەڕ ﻟەﮔەڵ ﻣەﺣﺎڵ دەﻛەم و ﭼﺎرەﻧﻮوس ﭼﯚن ھﺎت‬ ‫وا دەڕوات‪ ،‬رێــﻚ ﻟــەو ﺑﺎڵﻨﺪاﻧە دەﭼێ ﻛــە ﻧﺎﺗﻮاﻧﻦ ﺑﻔڕن‬ ‫و ﺑە ﻗەﻓــەس دەڵێﻦ ﭼﺎرەﻧﻮوس‪ .‬ﺗﺎ ﺋﺎﺳــﺘێﻚ داﻋﺶ ﺋەو‬ ‫ﺗەﻟﯿﺴﻤەی ﺷــﻜﺎﻧﺪ و ﺋەو واﺑەﺳــﺘەﯾەی ﻧﺎﻋەرەﺑﯽ ﺧﺎو‬ ‫ﻛﺮدووەﺗەوە‪.‬‬ ‫دەﻣێﻨێﺘەوە دووەم‪ :‬ﻧەوت ﻟە ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﯽ ﺑﺎﺷــﻮور ﻛﺎر‬ ‫ﻟەﺳــەر ﺋەو ﺳــﺎﻣﺎﻧە دەﻛﺮێﺖ‪ ،‬ﺋەﻣــەش ﮔﺮﯾﻨﮕﺘﺮﯾﻦ و‬ ‫ﺳەرەﻛﯿﺘﺮﯾﻦ رێﮕەﯾە ﺑﯚ دروﺳﺘﺒﻮوﻧﯽ دەوڵەت‪ .‬ھەڵﺒەت‬ ‫ﻛەﻣﻮﻛﻮرﺗﯽ زۆرە ﻟە دەﺳﺘﭙێﻜﯽ ﺋەو ﻛﺎرەدا‪ ،‬ﻟە ﮔﺮێﺒەﺳﺖ‬ ‫و ﻧﺎڕووﻧــﯽ و دزی و ﻓڕوﻓێڵ‪ .‬ﺋەﻣﺎﻧــە دەﻛﺮێﺖ ھەﻣﻮوی‬ ‫ﭼﺎك ﺑﻜﺮێﻨەوە و ﭘﺸــﮕﻮێ ﻧەﺧﺮێــﻦ‪ ،‬دەوڵەﺗﯽ ﻋێﺮاق ﻟە‬ ‫دروﺳــﺘﺒﻮوﻧﯿﯿەوە ﺗﺎ ﺳــﺎڵﯽ ‪ 1972‬ﺋﯿﻨﺠﺎ ﺗﻮاﻧﯽ ﻧەوت ﺑﯚ‬ ‫ﺧﯚی ﺑەﺗەﻧﯿﺎ ﺑەرھەم ﺑێﻨێ و ﺧﯚﻣﺎڵﯽ ﺑﻜﺎت‪ ،‬ﺑﯚﯾە ﻧﺎﻛﺮێﺖ‬ ‫ﻟە ﺷﺎﺷــەی ﺗەﻟەﭬﺰﯾﯚﻧــەوە ﻧەوﺗﯽ ﺗەﻛﺴــﺎس و ﺑﺮێﻨﺖ‬ ‫ﺑﺨﻮێﻨﯿﺘــەوە و داوای ھەﻣﺎن ﻧﺮخ و داھﺎت ﻟە ﺣﻜﻮوﻣەت‬ ‫ﺑﻜەی‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە ﺗــﯚ ﻧەوﺗﯽ ﺧﯚﻣﺎڵﯿﺖ ﻧﯿﯿە و ﻟە ﻗەراغ دەرﯾﺎ‬ ‫ﻧﯿﺖ و ﻛەﺷــﺘﯽ ﭼﺎوەڕوان ﺑﻜﺎت ﻟە ﻣﺎڵﯽ ﺧﯚﺗەوە ﻧەوﺗﺖ‬ ‫ﻟێ ﺑﻜڕێ‪.‬‬ ‫ﻧەوت ﺗﺎ دەﻓﺮۆﺷــﺮێ ﭼەﻧﺪی ﺑﯚ ﻛﻮردﺳﺘﺎن دەﻣێﻨێﺘەوە‬ ‫دەﺑێ ﺋــەوە ﺋەژﻣﺎر ﺑﻜﺮێﺖ‪ ،‬ﻟە دۆزﯾﻨــەوە و دەرھێﻨﺎن و‬ ‫ﻧﺎردن و ﺳﺎﻏﻜﺮدﻧەوەی و ﭼﻮوﻧە دەوڵەﺗێﻜﯽ ﺗﺮ و ﺧەرﺟﯽ‬ ‫ﭘﺎرێﺰﮔﺎری رێﮕە و ﺗێﭙەڕﯾﻨﯽ ﺑﯚڕﯾﯽ ﺑە ﺧﺎﻛێﻜﯽ ﺑێﮕﺎﻧەی‬ ‫ھەﻣﻮوی ﭘﺎرەﯾــە و دەڕوات‪ ،‬ﻛەس ﺳــەﭘﺎﻧﯽ ﻛﻮرد ﻧﯿﯿە‬ ‫ﺗــﺎ ﺋەﻣەی ﺑە ﺑەﻻش ﺑﯚ ﺑﻜﺎت ﻟــە ﻛﺎﺗێﻜﺪا ﺋەوە ﺣەﻗێﻜﯽ‬ ‫ﯾﺎﺳﺎﯾﯽ و‪‬ﺗﺎﻧە‪.‬‬ ‫ﺑﯚﯾە ﻣﻦ ﺋەو ھەو‪‬ﻧەی ﺑﺎﺷــﻮور وا دەﺑﯿﻨﻢ‪ ،‬دەﯾەوێ ﻟەو‬ ‫ﻗﯚزاﺧە دەرﺑﭽێ و ﺑﻔــڕێ ﺑەرەو دەوڵەﺗﺒﻮون‪ ،‬ھەرﭼەﻧﺪە‬ ‫زۆرێﻚ دەڵێــﻦ ﮔەڕاﻧەوە ﺑﯚ ﺑەﻏﺪا و ﭼﺎوەڕواﻧﯽ دەﺳــﺘﯽ‬ ‫ﺧێــﺮی دەﺳــە‪‬ﺗﺪاراﻧﯽ ﻋێﺮاق ﭼﺎرەﯾە‪ ،‬راﺳــﺘﯿﯿەﻛەی‬ ‫ﭼﺎو ﻟە ھەر دەﺳــە‪‬ﺗێﻜﯿﺎن ﺑﻜەﯾﻦ ﻟــەو ﭼﻮار و‪‬ﺗە‪ ،‬ﺧﯚ‬ ‫ﻗەﺗﯿﺴﻜﺮدﻧە ﻟەﻧﺎو ﻗەﻓەس‪ ،‬ﻗەﻓەﺳﯿﺶ ﺋەﮔەر ﻟە ﺋﺎڵﺘﻮون‬ ‫ﺑێ‪ ،‬ھەر ﻗەﻓەﺳە و ﺑﻨﺪەﺳﺘﯿﯿە‪.‬‬

‫ھــەر زواﻧێﻜــﯽ ﮔێﺘــﯽ ﺑــە‬ ‫ﻧﻤﻮوﻧە ﺑێﻨﯿﻨــەوە‪ ،‬دەﺑﯿﻨﯿﻦ ﻟە‬ ‫ﺧێﺰاﻧەزواﻧێﻚ ﺟــﻮێ ﺑﻮوەﺗەوە‪،‬‬ ‫ھەﻣﺎن زواﻧﯿﺶ ﺳــەﯾﺮ دەﻛەﯾﻦ‬ ‫ﺑەﺷــەﻛﺎﻧﯽ ﺗــﺮی دوای ﺧﯚی‪،‬‬ ‫ﺑــە ﺳــﺘﻮوﻧﯽ ﺑــە دوودا دێﺖ‪،‬‬ ‫دﯾﺎﻟێﻜــﺖ و ﺷــێﻮەزار و زار و ‪..‬‬ ‫ﺗﺎد‪ ،‬ﻛﯚڵێﻚ ﮔﯿﺮوﮔﺮﻓﺘﯿﺎن ﺗێﺪاﯾە‪،‬‬ ‫ﭼەﻧﺪان ﻗﺴــە و وﺗﺎر و ﻛﺘێﺒﯿﺎن‬ ‫ﻟەﺑﺎرەوە ﮔﻮﺗﺮاوە و ﻧﻮوﺳــﺮاوە‪.‬‬ ‫دﯾﺎﻟێﻜــﺖ ﺋــەم ﺟﯿﺎوەﻛەﯾە ﻛە‬ ‫ﻟــە ﻧێــﻮان ﺟﯚرەﻛﺎﻧــﯽ زواﻧﺪا‬ ‫ھەس‪ ،‬ﻣﯿﻨﺎك ﺟﯿﺎوەﻛﯽ ﺑﺎﺑەﺗﯽ‬ ‫ڕێﺰﻣــﺎن و ﭘێﻜﮫﺎﺗﻨــﯽ وﺷــە و‬ ‫ﭼﯚﻧێﺘــﯽ دەرﺑڕﯾــﻦ‪ ،‬ھەروەھﺎ‬ ‫دەﺑێﺘە ﭼەﻧﺪ ﺟﯚرێﻚ‪) :‬دﯾﺎﻟێﻜﺘە‬ ‫ﻛﯚﻣە‪‬ﯾەﺗﯿﯿــەﻛﺎن‪ ،‬دﯾﺎﻟێﻜﺘــە‬ ‫ﭘﯿﺸــەﯾﯿﯿەﻛﺎن‪ ،‬دﯾﺎﻟێﻜﺘــە‬ ‫ﻧﺎوﭼەﯾﯿﯿــەﻛﺎن‪ ،‬دﯾﺎﻟێﻜﺘــﯽ‬ ‫ﭼﯿﻨﺎﯾەﺗﯽ‪ ،‬دﯾﺎﻟێﻜﺘﯽ ڕەﻣەﻛﯽ(‪،‬‬ ‫ﺑــێ ﺷــﻚ ﺋەﮔــەر ﻟێــﯽ ورد‬ ‫ﺑﺒﯿﻨــەوە‪ ،‬ڕووﻧﻜﺮدﻧەوەی زﯾﺎﺗﺮ‬ ‫ھەڵﺪەﮔــﺮێ‪ ،‬ﺋەﻣە ﻟــە ڕووی‬ ‫زاﻧﺴﺘﯽ زارﻧﺎﺳﯿﯿەوە‪.‬‬ ‫ﺋەﮔەر ﺑە ﺷــێﻮەﯾەﻛﯽ ﮔﺸــﺘﯽ‬ ‫ﺋﺎﺳﺘەﻛﺎﻧﯽ زوان دﯾﺎری ﺑﻜەﯾﻦ‪،‬‬ ‫دەﺑێﺘە ﺳێ ﺑەش‪) :‬دەﻧﮕﺴﺎزی‪،‬‬ ‫واﺗەﺳــﺎزی(‪،‬‬ ‫ڕێﺰﻣــﺎن‪،‬‬ ‫ڕێﺰﻣﺎﻧﯿــﺶ دەﺑێﺘــە دوو ﺑەش‪:‬‬ ‫)وﺷەﺳــﺎزی“ﻣﯚرﻓﯚﻟﯚﺟﯽ“‪،‬‬ ‫ڕﺳﺘەﺳــﺎزی ”ﺳــﯿﻨﺘﺎﻛﺲ“(‪،‬‬ ‫ھەروەھــﺎ واﺗەﺳــﺎزﯾﺶ دەﺑێﺘە‬ ‫دوو ﺑەش‪) :‬ﺳﯿﻤﺎﺗﯿﻚ‪ ،‬ﭘﺮاﻣﺎﺗﯿﻚ(‪.‬‬ ‫ﺑﯚﭼﻮوﻧــﯽ ﻋەﺑﺪو‪ ‬ﭘەﺷــێﻮﯾﺎن‬ ‫ﻟە ﺑــﺎرەی ”ﻋەزﯾﺰ ﮔەردی“ﯾەوە‬ ‫وەرﮔﺮﺗﺒﻮو‪ ،‬ﭘەﺷــێﻮ ﮔﻮﺗﺒﻮوی‪:‬‬

‫”ﻋەزﯾــﺰ ﮔــەردی ﻓﯿﺘــەری‬ ‫ﺷــﯿﻌﺮە!“ ﺑە دەردی ﭘەﺷــێﻮ‬ ‫ﮔﻮﺗەﻧــﯽ ﺳــەرەودەرە ﻟــێ‬ ‫دەرﻛﺮدﻧﯽ ﺑﺎﺑەﺗەﯾﻠێ ﻧەك ﺋﺎﺳﺎن‬ ‫ﻧﯿﯿە‪ ،‬ﺑەڵﻜﻮ ھەر زۆر ﻗﻮرﺳــە و‬ ‫ﻓﯿﺘەری ﮔەرەﻛە!‬ ‫ﭼﻮﻧﻜــﻢ زوان ﺋﯚﻗﯿﺎﻧﻮوﺳــێﻜە‬ ‫ھەﺗــﺎ ﭼﺎو ﺑــڕ دەﻛﺎ ﮔــەورە و‬ ‫ﻓﺮاواﻧــە‪ ،‬زاﻧﺴــﺘەﻛﺎﻧﯽ ھێﻨﺪە‬ ‫زۆرن‪ ،‬ﺑﻨﯿــﺎدەم ﻧﺎﺗﻮاﻧــێ ﺑــە‬ ‫ﺋﺎﺳــﺎﻧﯽ ﺑە ﺳــەرﯾﺪا زاڵ ﺑێﺖ‪،‬‬ ‫ﺗــﯚ ﻟەوە ﮔــەڕێ ﻓ‪‬ﻧــە ﻛەس‬ ‫ﻟــە ﺑﺎﺑەﺗــە زﻣﺎﻧەواﻧﯿﯿــەﻛﺎن‬ ‫ﭘڕۆﻓﯿﺴــﯚرە‪ ،‬ڕاﺳــﺘﯿﯿەﻛەی‬ ‫ﻟەم ﺳــەردەﻣەی ﺋێﺴــﺘە ﺋەوە‬ ‫ﭘڕۆﻓﯿﺴﯚر و دﻛﺘﯚرەﻛﺎﻧﻦ ﺑﺎﺑەﺗە‬ ‫زواﻧەواﻧﯿﯿــەﻛﺎن دەﺷــێﻮێﻨﻦ و‬ ‫ﺗێﻜﯽ ھەڵﺪەﺷــێﻠﻦ؛ ﺳــەر ﻟە‬ ‫ﺧﯚﯾﺎن و ﻓێﺮﺧﻮازان و ﺧەڵﻘﯿﺶ‬ ‫ﺗێﻚ دەدەن‪ ،‬ﺟﮕە ﻟەوەی ﻟەﺳەر‬ ‫ﺑﭽﻮوﻛﺘﺮﯾــﻦ ﺑﺎﺑەت ﺗــﺎ دەﮔﺎﺗە‬ ‫ﮔەورەﺗﺮﯾﻨــﯽ ﻛﯚك و ھﺎوڕا ﻧﯿﻦ؛‬ ‫ھەرﻛەس ﺑە ڕﺑەی ﺧﯚی ﻛێﺸﺎن‬ ‫و ﭘێﻮاﻧە دەﻛﺎت‪.‬‬ ‫ﮔﯿﺮوﮔﺮﻓﺘــﯽ زاﻧﺴــﺘەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ڕێﻨــﻮوس و ﺧﺎڵﺒەﻧﺪﯾــﺶ ﻟەو‬ ‫ﻻوە ﺑﻮەﺳــﺘێ‪ ،‬ﺷــﺖ ھەﯾە ﺑێ‬ ‫ﺷﻚ ﻛێﺸــە ﻧﯿﯿە‪ ،‬ﻟێ ﭘڕۆﻓﯿﺴﯚر‬ ‫و دﻛﺘــﯚرەﻛﺎن و ﺷــﺎرەزاﯾﺎﻧﻦ‬ ‫دەﯾﻜەﻧە ﻛێﺸــە‪ ،‬ھەر ﻛەﺳێﻚ‬ ‫ﻟە ڕاﺳــﺘە ﺧﯚی‪ ،‬ﺑە ڕێﻨﻮوﺳێﻚ‬ ‫دەﻧﻮوﺳێ‪ ،‬ﺳﻮێﻨﺪت ﺑﯚ دەﺧﻮێﻨﻢ‬ ‫ﭘڕۆﻓﯿﺴــﯚر ھەﯾــە ﻟــە ﯾــەك‬ ‫ﭘەرەﮔﺮاف دوو وﺷەی ﻧﻮوﺳﯿﻮە‪،‬‬ ‫ھەر ﺟﺎرێ ﺑە ﺷێﻮە و ﺷێﻮازێﻚ!‬ ‫ﺋەﻣە دﻛﺘﯚرﯾﺸــە و ﺗێﯿﺪا ھەﯾە‬

‫زاﻣﺪار ﺋەﺣﻤەد‬

‫ھەﻣﻮو ﺳــﺎڵێﻚ دەﮔﺎی ھﯚراﻣﺎن‪،‬‬ ‫ڕێﻮڕەﺳــﻤﯽ ﺗﺎﯾﺒــەت ﺑەﺧﯚﯾﺎن‬ ‫ﺋەﻧﺠﺎم دەدەن‪ .‬ﺋەوەی دەﯾﻜەن‪،‬‬ ‫ﺑەﺷــێﻜە ﻟە ﻣێﮋوو و ﻛﻮﻟﺘﻮور و‬ ‫داﺑﻮﻧەرﯾﺘﯽ ﻧﺎوﭼەﻛــە‪ ،‬ﺑەھﯚی‬ ‫ﭘەﯾﻮەﺳــﺘﺒﻮون و ﺧﻮﮔــﺮی‬ ‫ﻧێﻮﺧﯚﯾﺎن –ھەوراﻣﺎن‪ ،‬ﯾەﻛێﻜە‬ ‫ﻟــەو ﻧﺎوﭼﺎﻧەی ﻛــە زۆر درەﻧﮓ‬ ‫ﺋﺎﯾﻨﯽ ﺋﯿﺴﻼﻣﯽ ﺗێﺪا ﺑ‪‬و ﺑﻮوەوە‪،‬‬ ‫ﻟە ﻛﻮﻟﺘﻮور و ﻣێﮋوو داﻧەﺑڕاون‪.‬‬ ‫زەﻣﺎوەﻧﺪ و ﺋﺎھەﻧﮕﯽ ﭘﯿﺮﺷــﺎﻟﯿﺎر‪،‬‬ ‫ﺑە ﺑەﺷــﺪاری ژﻣﺎرەﯾەﻛﯽ زۆری‬ ‫ﺧەڵﻜﯽ ھەوراﻣــﺎن و دەرەوەی‬ ‫ھەوراﻣﺎن‪ ،‬ﻟە ﻟﮫﯚﻧﯽ ھەوراﻣﺎﻧﯽ‬ ‫ﺗەﺧﺖ‪-‬ڕۆژھە‪‬ﺗﯽ ﻛﻮرﺳــﺘﺎن‪،‬‬ ‫ﺑەڕێﻮە دەﭼێ‪.‬‬ ‫ﻟــە ﻧﯿــﻮەی دووەﻣــﯽ وەرزی‬ ‫زﺳﺘﺎن‪ ،‬ﻟە دواﯾﯿﻦ ﺋێﻮارەی ڕۆژی‬ ‫ﺳێﺸــەﻣﯽ ﻣﺎﻧﮕــﯽ رێﺒەﻧﺪاﻧﺪا‪،‬‬ ‫رێﻮڕەﺳﻤەﻛە دەﺳﺖ ﭘێ دەﻛﺎت‪،‬‬ ‫ڕۆژاﻧﯽ ﭼﻮارﺷــەم و ﭘێﻨﺠﺸەم‬ ‫درێــﮋەی دەﺑــێ و ﻟە ﺷــەوی‬ ‫ھەﯾﻨﯿﺪا‪ ،‬ﺑە ﺷــﯿﻌﺮ ﺧﻮێﻨﺪﻧەوە‪،‬‬ ‫ﭘﺎڕاﻧەوە و زﻛﺮی ﻋﯿﺮﻓﺎﻧﯽ ﻛﯚﺗﺎ ﺑە‬ ‫رێﻮڕەﺳﻤەﻛە دەھێﻨﻦ‪.‬‬ ‫ڕۆژێﻚ ﭘێﺶ دەﺳــﺖ ﭘێﻜﺮدﻧﯽ‬ ‫رێﻮڕەﺳــﻤەﻛە‪ ،‬ﮔﻮێــﺰی ﺑﺎﺧﯽ‬ ‫ﭘﯿﺮﺷــﺎﻟﯿﺎر دەﺑەﺧﺸــﺮێﺘەوە و‬ ‫ﮔﺎ دەﻛﺮێﺘە ﻗﻮرﺑﺎﻧــﯽ‪ ،‬ھەروەھﺎ‬ ‫ﻟــە ڕۆژاﻧﯽ رێﻮڕەﺳــﻢ ﺧﻮاردﻧﯽ‬ ‫ﺗﺎﯾﺒەﺗــﯽ ﺑەﺳــەر ﺋﺎﻣﺎدەﺑﻮوان‬ ‫داﺑەش دەﻛﺮێﺖ‪.‬‬ ‫ڕەگ و ڕﯾﺸــەی ﭘﯿﺮﺷــﺎﻟﯿﺎر‪،‬‬ ‫ﭘێﺸــﯿﻨەﯾەﻛﯽ ﻣێﮋووﯾﯽ ھەﯾە‪،‬‬ ‫دەﮔەڕێﺘەوە ﺑﯚ زﯾﺎﺗــﺮ ﻟە ھەزار‬ ‫ﺳﺎڵ ﻟەوەوﭘێﺶ‪ ،‬واﺗە ﺳەردەﻣﯽ‬

‫ﺳﺎﺳــﺎﻧﯿﯿەﻛﺎن‪ .‬ﻟــە ﺑﻨەڕەﺗــﺪا‬ ‫ﭘﯿﺮﺷــﺎﻟﯿﺎر‪ ،‬ﻧﺎوی ”ﺳﯿﻤﯿﺎر“ە و‬ ‫ﻟــە ھەوراﻣﺎن ﻟە داﯾــﻚ ﺑﻮوە‪ .‬ﻟە‬ ‫ڕووﺧﺴــﺎر و ڕواڵەﺗــﺪا ﻛﻮڕێﻜﯽ‬ ‫ﻓﺮەﺟــﻮان و ﻟە ﺑــەرد‪‬ن ﺑﻮوە‪.‬‬ ‫زۆرﺑەی ﻛﺎﺗەﻛﺎﻧﯽ ﺑە ﭘەرﺳــﺘﻦ‬ ‫و ﺟێﺒەﺟێﻜﺮدﻧــﯽ ﺋەرﻛــە‬ ‫ﺋﺎﯾﻨﯿﯿــەﻛﺎن وەڕێ ﻛــﺮدووە‪.‬‬ ‫ﺟﯿــﺎواز ﻟــە ﺧەڵﻜﯽ ﺗــﺮ ﺑﯿﺮی‬ ‫ﻛﺮدووەﺗــەوە‪ ،‬ﻟــە دﯾﺪﮔەﯾەﻛﯽ‬ ‫ﺗﺮەوە ﺷﺘەﻛﺎﻧﯽ ﺑﯿﻨﯿﻮە‪ .‬ﻛەﺳێﻜﯽ‬ ‫دﯾﺎری ﻧﺎوﭼەﻛەی ﺧﯚی ﺑﻮوە‪ ،‬ﺑﯚ‬ ‫زۆرﺑــەی ﻛﺎروﺑــﺎرەﻛﺎن ﭘﺮس و‬ ‫ڕاوێﮋﯾﺎن ﭘێ ﻛﺮدووە و ﺑﯚﭼﻮوﻧﯿﺎن‬ ‫وەرﮔﺮﺗﻮوە و ﺑە ﻗﺴەﯾﺎن ﻛﺮدووە‪.‬‬ ‫ﺳﯿﻤﯿﺎر‪ ،‬ﻟە ﺗەواوی ھﯚراﻣﺎن‪ ،‬ﺑە‬ ‫زاﻧﺎ ﺳﯿﻤﯿﺎر ﻧﺎﺳﺮاﺑﻮو‪.‬‬ ‫ﻟە دوای ﻣﺎوەﯾەﻛﯽ زۆر ﻣﺎﻧەوەی‬ ‫ﻟە ھەوراﻣﺎن‪ ،‬ﺑەﻣەﺑەﺳﺘﯽ زﯾﺎﺗﺮ‬ ‫ﺷــﺎرەزاﺑﻮون و ﺋەزﻣﻮوﻧﯽ دﯾﻨﯽ‪،‬‬ ‫ﺑەرەو ھەﻣەدان دەڕوا‪ .‬ﻟە دواﺗﺮدا‬ ‫دەﭼێﺘە ﺋﯿﺴــﻔەھﺎن‪ ،‬ﻧﺎوەﻧﺪی‬ ‫دەﺳــە‪‬ﺗﯽ ﺳﺎﺳــﺎﻧﯿﯿەﻛﺎن‪ ،‬ﻟە‬ ‫دوای دڵﻨﯿﺎﺑــﻮون ﻟــە زﯾﺮەﻛﯽ‪،‬‬ ‫ﻟێﮫﺎﺗﻮوﯾــﯽ‪ ،‬ﺗﻮاﻧﺎ و دڵﺴــﯚزی‬ ‫ﺳﯿﻤﯿﺎر‪ ،‬ﻟە ﺟەژﻧﯽ )ﻣﯿﮫﺮەﮔﺎن‪-‬‬ ‫ﻣﯿﮫﺮەﺟــﺎن( ﻛە ﺗﺎﯾﺒــەت ﺑﻮوە‬ ‫ﺑە ﺳﺎﺳــﺎﻧﯿﯿەﻛﺎن‪ ،‬ﺳــﯿﻤﯿﺎر ﺑە‬ ‫ﻛﯚی ﮔﺸــﺘﯿﯽ ﺧەڵﻚ دەﻧﺎﺳێﻨﻦ‬ ‫و ﻧﺎزﻧﺎو و ﭘﻠەی ﭘﯿﺮﺷــﺎﻟﯿﺎری ﭘێ‬ ‫دەدرێ‪ .‬ﭘﯿﺮﺷــﺎﻟﯿﺎر‪ ،‬واﺗە وەزﯾﺮ‪.‬‬ ‫ﻟــەم ﻣﯿﮫﺮەﺟﺎﻧەدا‪ ،‬ﭘﯿﺮﺷــﺎﻟﯿﺎر‬ ‫ڕادەﺳــﭙێﺮن ﺑــﯚ ﻛﯚﻛﺮدﻧەوەی‬ ‫ﭘﺎرﭼە ﺑﺰرﺑﻮو و دزراوەﻛﺎﻧﯽ ﺋﺎﯾﻨﯽ‬ ‫زەردەﺷــﺘﯽ ﻟــە دوای ﻧەﻣﺎﻧﯽ‬ ‫زەردەﺷــﺖ وردە وردە‪ ،‬ﭘەﯾــﺎم‬

‫زواﻧﯽ ﻛﻮردی ﭘێﻮﯾﺴﺘﯽ‬ ‫ﺑە ﭘێﻐەﻣﺒەرێﻜە‬ ‫ﭘڕۆﻓﯿﺴﯚرە‪ ،‬داھێﻨﺎﻧﯽ ژ زاﻧﺴﺘﯽ‬ ‫ﺧﺎڵﺒەﻧــﺪی ﻛــﺮدووە‪ ،‬ھەراﯾە‬ ‫ﻛەس ﺑەﻛەس ﻧﯿﯿــە‪ ،‬ﺋەﮔەر وا‬ ‫ﻧەﺑێ ﺋەوەﺗە ﺋەﻛﺎدﯾﻤﯿﺎی ﻛﻮردی‬ ‫ﭼەﻧﺪ ﺳــﺎڵێﻚ ﺑــەری ھەﻧﻮوﻛە‬ ‫ﭼەﻧــﺪان ھــەزار ﻧﺎﻣﯿﻠﻜــەی‬ ‫ﻟەﺑــﺎرەی ڕێﻨﻮوﺳــەوە ﭼــﺎپ‬ ‫ﻛــﺮدووە و ﺑە ﺧﯚڕاﯾﯽ ﺑەﺳــەر‬ ‫ﺧﻮێﻨەراﻧﯽ ﺑەﺷﯿﻮەﺗەوە‪ ،‬دەی ﺑﯚ‬ ‫ﻛﺎری ﭘێ ﻧﺎﻛەن‪ ،‬دەی ﺑﻨﻮوﺳﺎن‬ ‫و ڕۆژﻧﺎﻣەﭬﺎﻧﺎن و وەﺷﺎﻧﺨﺎﻧەﻛﺎن‪،‬‬ ‫ﺑــﯚ ﮔــەورە و ﺑﭽﻮوﻛــﯽ ﺋــەم‬

‫ﺑﺴەﭘێﻨﺪرێ ﺑەﺳەر دەزﮔەﻛﺎن‪،‬‬ ‫ﺋەﮔەر ﺳــەرﭘێﭽﯿﯿﺎن ﻛﺮد‪ ،‬ھەر‬ ‫ﺑــەزۆر ﭘێﯿــﺎن ﭘێــڕەو ﺑﻜﺮێ‪،‬‬ ‫ﭘﺎﺗەﻛﺮدﻧەوەی ﺳــەرﭘێﭽﯿﯿەﻛە‬ ‫ﺳــﺰای ﺗﻮﻧﺪی ﺑــەدواوە ﺑێﺖ ﺗﺎ‬ ‫ڕادەی ﺋــەوەی ﻧەﺗﻮاﻧــﻦ ﯾەك‬ ‫ﻛﺘێــﺐ ﭼــﺎپ ﺑﻜــەن و ھەر‬ ‫دەزﮔەﻛەﯾــﺎن ﭘێ داﺑﺨەن‪ ،‬ﺋەی‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣــەت ﺑــﯚ ﺣﻜﻮوﻣەﺗــە؟‬ ‫ﺋەﮔەر ﻧەﺗﻮاﻧێ ﭼــﻮار دەزﮔەی‬ ‫)ﭼﺎپ و ﭘەﺧــﺶ( ڕێﻚ ﺑﺨﺎت و‬ ‫ﺑەﺳــەرﯾﺎﻧﺪا ﺑﯿﺴەﭘێﻨێ‪ ،‬ﺑە ﯾەك‬

‫ﺋەوە ﭘڕۆﻓﯿﺴــﯚر و دﻛﺘﯚرەﻛﺎﻧﻦ‬ ‫ﺑﺎﺑەﺗە زواﻧەواﻧﯿﯿەﻛﺎن دەﺷێﻮێﻨﻦ‬ ‫و ﺗێﻜﯽ ھەڵﺪەﺷــێﻠﻦ؛ ﺳەر ﻟە‬ ‫ﺧﯚﯾﺎن و ﻓێﺮﺧﻮازان و ﺧەڵﻘﯿﺶ‬ ‫ﺗێﻚ دەدەن‪ ،‬ﺟﮕە ﻟەوەی ﻟەﺳەر‬ ‫ﺑﭽﻮوﻛﺘﺮﯾــﻦ ﺑﺎﺑەت ﺗــﺎ دەﮔﺎﺗە‬ ‫ﮔەورەﺗﺮﯾﻨﯽ ﻛﯚك و ھﺎوڕا ﻧﯿﻦ‬ ‫ﻧﯿﺸﺘﻤﺎﻧە ﭘێﺒەﻧﺪی ﻧﺎﺑﻦ؟ ﻧەﺧێﺮ‬ ‫ﻛﻮرد ھەروا ڕاھﺎﺗﻮوە‪ ،‬زەﻧﺪەﻗﯽ‬ ‫ﻟە ﻛﺎری دروﺳﺖ و ﺗەواو و رژد‬ ‫دەﭼێﺖ‪.‬‬ ‫ﺋەرﻛــﯽ ﺣﻜﻮوﻣەﺗــﯽ ھەرێﻤﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧە ڕێﻨﻮێﻨﯿﯽ دەزﮔەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫)ﭼــﺎپ و ﺑ‪‬وﻛﺮدﻧــەوە( ﺑﻜﺎت‪،‬‬ ‫ﺋەﻛﺎدﯾﻤﯿــﺎی ﻛﻮردی ﻟەﺳــەر‬ ‫ﭼﯽ ﻛﯚك و ڕێــﻚ ﻛەوﺗﻮون‪ ،‬ﺋەو‬ ‫ﭘێڕەو و ﭘﺮۆﮔﺮاﻣە ﺑﺒێﺘە ﻓەرﻣﯽ و‬

‫ڕێﻨﻮوس ﺑﯿﻨﻮوﺳــﻦ‪ .‬ﺗێﻨﺎﮔەم‪،‬‬ ‫ﺋەﮔــەر ﺋێﻤە ﻧەﺗﻮاﻧﯿــﻦ ﺑە ﯾەك‬ ‫ڕێﻨﻮوس ﺑﻨﻮوﺳــﯿﻦ‪ ،‬ﻟەم ﭼەﻧﺪ‬ ‫ﺷــﺎرەی ﺑﺎﺷــﻮور و ڕۆژھە‪‬ﺗﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎن‪ ،‬ﺋەی ﭼﯚن دەﺗﻮاﻧﯿﻦ‬ ‫)زﻣﺎﻧﯽ ﺳﺘﺎﻧﺪارد( ﺑﯚ زﯾﺎﺗﺮ ﻟە ‪40‬‬ ‫ﻣﻠﯿﯚن ﻛﻮرد داﺑڕێﮋﯾﻦ؟‬ ‫ﺟــﺎرێ ھــەر ﺑﺎﺳــﯽ زواﻧــﯽ‬ ‫ﺳــﺘﺎﻧﺪارد و ﺋەﻟﻔﻮﺑێﯽ ﻛﻮردی‬ ‫ﻧﺎﻛەم‪ ،‬ﻛﯚڵﯿﻨەوە و ڕێﻜﺨﺴــﺘﻦ‬

‫و داﻣەزراﻧﺪﻧــﯽ وەھــﺎ زوان و‬ ‫ﺋەﻟﻔﻮﺑێﯿــەك‪) ،‬ﻛە ﺋــەو ھەﻣﻮو‬ ‫ﺟﯿﺎوازﯾﯿــەی ﺗێــﺪا ﺑێــﺖ و ﻟە‬ ‫ھەﻣــﺎن ﻛﺎت ﻛــەس ﺋــەوەی‬ ‫ﺗﺮ ﺑــە ﺷﺎﯾﺴــﺘە ﻧﺎزاﻧێــﺖ واز‬ ‫ﻟــە ﺑﯚﭼﻮوﻧە ھەڵەﻛــەی ﺧﯚی‬ ‫ﺑێﻨێﺖ ﺑﯚ ﺑﯚﭼﻮوﻧە ﭘﺸﺘڕاﺳــﺖ و‬ ‫ﺗەواوەﻛەی ﺋەوی ﺗﺮ(‪ ،‬ﺋەﺳﺘەﻣە‪.‬‬ ‫ﻟەﮔەڵ ﺑﻮوﻧﯽ ﺋەو ھەﻣﻮو ﻛێﺸە‬ ‫و ﮔﯿﺮوﮔﺮﻓﺘەی ﻟە زواﻧەﻛەﻣﺎﻧﺪا‬ ‫ھەﯾە‪ ،‬ﺳــەر ﺑﺎری ﻟێﻚ دووری‬ ‫دﯾﺎﻟێﻜﺘەﻛﺎﻧــﯽ زﻣﺎﻧﯽ ﻛﻮردی‪،‬‬ ‫ﺟﮕە ﻟەو ھەﻣﻮو ﺷێﻮەزار و زار و‬ ‫ﺑﻨﺰارە‪ ،‬ﻛە ﺣﻜﻮوﻣەت ﺑە ﺑڕﯾﺎرێﻚ‬ ‫ﺧەﻣﯽ ﻟــەو ﺑﺎﺑەﺗــە ﻧەﺧﻮارد و‬ ‫ﻟــە ﭘــەروەردەی ﺑﻨەڕەﺗﯿﯿەوە‬ ‫ھەﻣﻮو ﻛﺘێﺐ و ﻧﻮوﺳــﺮاوەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﭼﺎك ﻧەﻛﺮد‪ ،‬ﺧــﯚی ﺑە ﻣﺎﺧﯚی‬ ‫ﻧەزاﻧﯽ‪ ،‬ﺧﯚ ﭼﺎوەڕێﯽ دراوﺳــێ‬ ‫و دوژﻣﻨﺎﻧﯽ ﻛــﻮرد ﻧﺎﻛەﯾﻦ ﺑێﻦ‬ ‫ﺑﯚﻣﺎﻧﯽ ڕێــﻚ ﺑﺨــەن و ﭼﺎﻛﯽ‬ ‫ﺑﻜەن؟ ﭼﺎرەﺳەری ﺋەم ﻛێﺸﺎﻧە‬ ‫ﻻی ﺧﻮداﯾــە‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە ﺗەﻧێ ﺧﻮا‬ ‫دەﺗﻮاﻧێﺖ ﺳــەری ﻟــە ﻣﯿﻠەﺗﯽ‬ ‫ﻛــﻮرد دەرﺑﭽێﺖ‪ ،‬ڕێﻜﺨﺴــﺘﻦ‬ ‫و ﭘﻮﺧﺘﻜﺮدﻧــﯽ ﺋــەو ﺣەﻣﻜــە‬ ‫ﺟﻮداوازﯾﯿە ﺗەﻧێ ﺑەو دەﻛﺮێﺖ‪،‬‬ ‫ﻛێ دەﺗﻮاﻧێﺖ دڵــﯽ ﺋەو ھەﻣﻮو‬ ‫ﭘڕۆﻓﯿﺴــﯚر و دﻛﺘﯚراﻧــە ڕازی‬ ‫ﺑــﻜﺎت ﺗﺎ ﺋەو ﺧێﺮە ﺑــە ﻣﯿﻠەﺗﯽ‬ ‫ﻛــﻮرد ﺑﻜــەن؟ ﺑێ ﺷــﻚ ﺗەﻧێ‬ ‫ﺧــﻮدا دەﺗﻮاﻧــێ ﭘێﻐەﻣﺒەرێﻚ‬ ‫ڕەواﻧــە ﺑــﻜﺎت؛ داﺧەﻛــەم‬ ‫دوا ﭘێﻐەﻣﺒەرﯾــﺶ ھﺎﺗــﻮوە و‬ ‫ﭘێﻐەﻣﺒەری ﺗﺮ ﻧﺎﯾــە‪ ،‬ﻛەواﺗە ﺗﺎ‬ ‫ڕۆژی ﭘەﺳ‪‬ن ﭼﺶ!‬

‫ﭘﯿﺮﺷﺎﻟﯿﺎر و ﻛﯚﻣﺴﺎی‬ ‫و ﻧﻮوﺳــﺮاوەﻛﺎﻧﯽ ﻧێــﻮ ﺋﺎﯾﻨەﻛە‬ ‫ﮔﻮم ﺑﻮون و دەﺳــﺘﻜﺎری ﺑەﺷێﻚ‬ ‫ﻟە ﻧﻮوﺳــﺮاوەﻛﺎن ﻛﺮا‪ ،‬ھﺎوﻛﺎت‬ ‫دەﻛــﺮێ ﺑە ﻣﻮﺑﯿــﺪی ﻣﻮﺑﯿﺪان‪،‬‬ ‫واﺗــە ﺳەرﭘەرﺷــﺘﯿﺎری ﻛــﯚی‬ ‫ﮔﺸﺘﯽ ﭘﯿﺎواﻧﯽ ﺋﺎﯾﻨﯽ زەردەﺷﺘﯽ‪.‬‬ ‫ﻟەﻧێﻮ ﺋﺎﯾﻨﯽ زەردەﺷــﺘﯿﺪا‪ ،‬ﭘﻠەی‬ ‫ﻛەﺳﺎﯾەﺗﯿﯿە ﺋﺎﯾﻨﯿﯿەﻛﺎن ﺟﯿﺎوازە‪،‬‬ ‫ﻣﯚغ ھەﯾە‪ ،‬ﻣﻮﺑﯿﺪ ھەﯾە‪ ،‬ﻣﻮﺑﯿﺪی‬ ‫ﻣﻮﺑﯿــﺪان ھەﯾــە‪ .‬ھــەروەك ﻟە‬ ‫ﻧێﻮی ﺋﺎﯾﻨﯽ ﺋﯿﺴــﻼﻣﺪا‪ ،‬ﺳﻮﺧﺘە‬ ‫و ﻓەﻗێ و ﻣﻮﺳــﺘەﻋﯿﺪ ھەﯾە‪ .‬ﻟە‬ ‫دوای ڕاﺳــﭙﺎردﻧﯽ ﺳــﯿﻤﯿﺎر ﺑﯚ‬ ‫ﻛﯚﻛﺮدﻧەوەی ﺋﺎﯾﻨﯽ زەردەﺷﺘﯽ‪،‬‬ ‫ﺑەرەو ھەوراﻣــﺎن دەﮔەڕێﺘەوە‪.‬‬ ‫ﺑــەر ﻟــەوەی ﺑﮕەڕێﺘــەوە‬ ‫ھەوراﻣﺎن‪ ،‬وردە وردە ﺧەرﯾﻜﯽ‬ ‫ﻛﯚﻛﺮدﻧەوەی ﺋﺎﯾﻨﯽ زەردەﺷﺘﯽ‬ ‫ﺑﻮوە‪ ،‬ﺗەﻧﺎﻧەت ﻟەﻧێﻮ ھەوراﻣﺎﻧﯿﺶ‬ ‫ﺧەرﯾﻜﯽ ﺋەو ﻛﺎرە دەﺑێ‪.‬‬ ‫ﭘﯿﺮﺷــﺎﻟﯿﺎر‪ ،‬ﺗﻮاﻧﺎ و دەﺳــە‪‬ﺗﯽ‬ ‫ﻣــﺎددی و ﻣەﻋﻨــەوی ھەﺑﻮوە‪،‬‬ ‫ﺑڕﯾــﺎر دەدات ﻟــە ھەوراﻣــﺎن‬ ‫ﺷــﻮێﻨێﻜﯽ ﺗﺎﯾﺒەت ﺑــە ﺋﺎﯾﻨﯽ‬ ‫زەردەﺷــﺘﯽ و ﭘەرﺳــﺘﻦ و‬ ‫ﻓێﺮﻛﺎری دروﺳــﺖ ﺑــﻜﺎت‪ ،‬ﺑﯚ‬ ‫ﻓﺮاواﻧﻜــﺮدن و ﮔەﺷــەﭘێﺪاﻧﯽ‬ ‫زﯾﺎﺗــﺮ ﺑــەو ﺋﺎﯾﻨە‪ .‬ﻟــەم ﻧێﻮەدا‪،‬‬ ‫ﺷﻮێﻨێﻚ دروﺳﺖ دەﻛەن ﺑەﻧﺎوی‬ ‫”ﻛﯚﻣﺴــﺎی“‪ ،‬ﺧﻮدی ﭘﯿﺮﺷﺎﻟﯿﺎر‬ ‫ﻟــە ﻧێــﻮ ﻛﯚﻣﺴــﺎﯾﺪا ﻣﺎوەﺗەوە‪.‬‬ ‫ھﺎوﻛﺎﺗﺰۆرﺑــەی ﺑﯚﻧە و ﯾﺎدەﻛﺎن‬ ‫ﻟەوێــﺪا ﺋەﻧﺠــﺎم دراوە‪ .‬ﺋەڵﺒەﺗە‬ ‫ھەﻧﺪێ ﺷــﺘﯽ دوور ﻟــە واﻗﯿﻊ‬ ‫ﻟەﺑﺎرەی ﺋــەم ژوورە دەﮔﻮﺗﺮێ‪.‬‬ ‫ژوورێﻜــە زۆر ﮔــەورە ﻧﯿﯿــە‪،‬‬

‫ﺑە‪‬م ﺟێﮕــەی ھەﻣﻮو ﺧەڵﻜﯽ‬ ‫ھەوراﻣﺎن ﺑﻮوەﺗەوە‪ .‬ھەرﭼەﻧﺪی‬ ‫ﺧەڵﻚ ﺑﭽﻮوﺑﺎﯾــە ﻧێﻮ ﺋەو ژوورە‪،‬‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﯽ ﺑێ ﺟێﯽ ﻧەﺑﻮوە‪.‬‬ ‫ﻛﯚﻣﺴــﺎی وﺷــەﯾەﻛﯽ ﻛﯚﻧــﯽ‬ ‫زەردەﺷﺘﯿﯿە‪ ،‬ﺑەﻣﺎﻧﺎی ﺋەو ژوورە‬ ‫دێﺖ ﻛــە ﻣﯚﻏﺎﻧﯽ زەردەﺷــﺖ‬ ‫ﺗێﯿﺪا ﻧﯿﺸﺘەﺟێ دەﺑﻦ‪ ،‬دەﻛﺮێ‬ ‫ﺑڵێﯿﻦ ھﺎوﺷــێﻮەی ”ﺣﻮﺟﺮە“ی‬ ‫ﺋﯿﺴﻼﻣە‪.‬‬ ‫ﭘﯿﺮﺷــﺎﻟﯿﺎر ھەر ﻟــە ھەوراﻣﺎن‬ ‫ﻣﺎﯾەوە‪ ،‬ﻟــە ﺑەراﻣﺒەر ﺋەھﺮﯾﻤەن‬ ‫دەﺟەﻧﮕﺎ‪ ،‬ﻟەﭘێﻨﺎو ﺧﯚﺷــﺒەﺧﺘﯽ‬

‫ﻟە ﺑﻮاری ﺋﺎﯾﻨﯿﺪا‪ ،‬ﺳﺎ‪‬ﻧە ﺋﺎھەﻧﮓ‬ ‫و ڕێﻮڕەﺳﻢ ﻟەﺳــەر ﮔڵﻜﯚﻛەی‬ ‫دەﻛەﻧەوە‪.‬‬ ‫ﭘﯿﺮﺷــﺎﻟﯿﺎر‪ ،‬ﭘێﮕــە و ﻣەﻗﺎﻣــﯽ‬ ‫ﺗﺎﯾﺒەت ﺑەﺧﯚی ھەﯾە‪ ،‬ﺑەﺗﺎﯾﺒەت‬ ‫ﻟە ھەوراﻣﺎن ﺑەﭼﺎوێﻜﯽ رێﺰەوە‬ ‫ﻟێﯽ دەڕواﻧــﻦ و ﻧێﻮی دەھێﻨﻦ‪،‬‬ ‫ﺗەﻧﺎﻧــەت ﺷــﻮێﻨﯽ ﻓەرﻣﯿﯿــﺎن‬ ‫ﺑەﻧێﻮی ﭘﯿﺮﺷﺎﻟﯿﺎر ﻛﺮدووەﺗەوە‪،‬‬ ‫ﺑﯚ ﻧﻤﻮوﻧە ﻓێﺮﮔەی ﭘﯿﺮﺷﺎﻟﯿﺎر ﻟە‬ ‫ﺑﯿﺎرە‪.‬‬ ‫ﺳــﺎڵﯽ ڕاﺑﺮدوو‪ ،‬زﯾﺎﺗــﺮ ﻟە دوو‬ ‫ھەزار ﻛــەس ﺑەﺷــﺪارﯾﯿﺎن ﻟە‬

‫ڕەگ و ڕﯾﺸــەی ﭘﯿﺮﺷــﺎﻟﯿﺎر‪،‬‬ ‫ﭘێﺸــﯿﻨەﯾەﻛﯽ ﻣێﮋووﯾﯽ ھەﯾە‪،‬‬ ‫دەﮔەڕێﺘەوە ﺑــﯚ زﯾﺎﺗﺮ ﻟە ھەزار‬ ‫ﺳﺎڵ ﻟەوەوﭘێﺶ‬ ‫و ﺋﺎﺳــﻮودەﯾﯽ ﺧەڵــﻚ‪ ،‬ﻟەﭘێﻨﺎو‬ ‫”ﺑﯿــﺮی ﺑــﺎش‪ ،‬ﻗﺴــەی ﺑﺎش‪،‬‬ ‫ﻛــﺮداری ﺑﺎش“‪ .‬ﭘﯿﺮﺷــﺎﻟﯿﺎر ﻟە‬ ‫ﺗەﻣەﻧﯽ ھەڵﺸﻜﺎودا‪ ،‬ﺋﺎھﻮڕاﻣەزدا‬ ‫ڕەواﻧــﯽ ﻟــێ ﺳــەﻧﺪەوە‪ .‬ﺋەﻣە‬ ‫ﻛﯚی ﮔﺸــﺘﯽ ﺧەڵﻜﯽ دڵﺘەﻧﮓ‬ ‫و ﺧەﻓەﺗﺒﺎر ﻛــﺮد‪ .‬ﺑﯚ ﺋەوەی ﺑە‬ ‫ﺑــەردەوام ﻟە ﺑەرﭼﺎوﯾــﺎن ﺑێ‪،‬‬ ‫ﺟەﺳــﺘەﯾﺎن ﻟە ﻟﮫــﯚن ﺑەﺧﺎك‬ ‫ﺳﭙﺎرد‪.‬‬ ‫ﻟە دوای ﻣﺮدﻧﯽ ﭘﯿﺮﺷﺎﻟﯿﺎر‪ ،‬وەك‬ ‫وەﻓﺎ و ﺳــﯚزێﻚ ﺑەراﻣﺒەر ﺧﻮدی‬ ‫ﻛەﺳﺎﯾەﺗﯽ و ﺧﺰﻣەﺗﯽ ﺑەرﭼﺎوی‬

‫ڕێﻮڕەﺳــﻤﯽ ﭘﯿﺮﺷــﺎﻟﯿﺎردا ﻛﺮد‪.‬‬ ‫ھــﺎوﻛﺎت ژﻣﺎرەﯾــەك ﻟێﻜﯚڵەر و‬ ‫ﺗﻮێﮋەری ﻓڕەﻧﺴــﯽ و ﺋەڵﻤﺎﻧﯽ و‬ ‫ﺗﻮرﻛﯽ ﺑەﺷﺪار ﺑﻮون‪ .‬ﺋەﻣﺴﺎڵﯿﺶ‬ ‫ﻟە ڕێﻜەوﺗﯽ ﻟــە ‪31‬ی ﻛﺎﻧﻮوﻧﯽ‬ ‫دووەم و ﯾــەك و دووی ﻣﺎﻧﮕــﯽ‬ ‫ﺷﻮﺑﺎت‪ ،‬واﺗە ﺳێﺸەم‪ ،‬ﭼﻮارﺷەم‬ ‫و ﭘێﻨﺠﺸــەم‪ ،‬ﯾﺎدی ﭘﯿﺮﺷﺎﻟﯿﺎر‬ ‫ﺑە ﺑەﺷــﺪاری ژﻣﺎرەﯾەﻛﯽ زۆری‬ ‫ﺧەڵﻚ‪ ،‬ﻣﻮﺑﯿــﺪ‪ ،‬ﻣﯚﻏﺎن‪ ،‬ﭘﯿﺎواﻧﯽ‬ ‫ﺋﺎﯾﻨﯽ دەﻛﺮێﺘەوە‪ ،‬ﺑە ﻧﯿﺸﺎﻧﺪاﻧﯽ‬ ‫ﭼەﻧﺪان ﻧﻤﺎﯾﺶ و دﯾﻤەﻧﯽ ﻧﺎوازە‪.‬‬


‫ﺳەﻻم ﻧﺎوﺧﯚش‬

‫‪17‬‬

‫ﻟە رواﻧﮕەی زەردەﺷﺘﯿەﺗﻨﺎﺳﯿﯿەوە‬

‫ﻧﺎوەﻧﺪی ڕۆﺷــﻨﺒﯿﺮی و ھﻮﻧەرﯾﯽ‬ ‫ﺋەﻧﺪێﺸــە ﻟە زﻧﺠﯿﺮە ﻛﺘێﺒﯽ ﻓﯿﻜﺮ‬ ‫و ﺋــەدەب ﻗەﺳــﯿﺪە‪/‬ﻛﺘێﺒێﻜﯽ ﺑﯚ‬ ‫ﺋەﺣﻤەد ﻣەﻻ ﺑە ﻧﺎوی )ﮔەڕاﻧەوەی‬ ‫زەردەﺷــﺖ( ﺑــ‪‬و ﻛﺮدووەﺗــەوە‪.‬‬ ‫ﺋەم ﻛﺘێﺒــە )‪(353‬ی زﻧﺠﯿﺮەﻛەی‬ ‫ﺳــەرەوەﯾە و ﭘێﺸــەﻛﯽ و دەﻗــە‬ ‫ﺷﯿﻌﺮﯾﯿەﻛە ‪ 164‬ﻻﭘەڕەی داﮔﺮﺗﻮوە‪.‬‬ ‫ﺧــﯚم ﺑە ﻧﯿــﺎزم ﻛﺘێﺒێﻚ ﻟەﺳــەر‬ ‫)ﺧﺎچ و زەردەﺷﺘﯿﯿەت ﻟە ﺷﯿﻌﺮی‬ ‫ھﺎوﭼەرﺧﯽ ﻛﻮردی( ﺑﻨﻮوﺳﻢ‪ ،‬ﺋەم‬ ‫ﻛﺘێﺒەی ﺋەﺣﻤەدی ﻣەﻻ ﻛﺎرەﻛەی‬ ‫ﺑﯚ ﺋﺎﺳﺎﻧﺘﺮ ﻛﺮدم‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە ﺷﯿﻌﺮەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺋەوﯾــﺶ دەﺑێﺘــە ﻧﻤﻮوﻧەﯾەك ﻟە‬ ‫ﻧﻤﻮوﻧەﻛﺎﻧﯽ ﺗﺮ‪ .‬ﻟێﺮەدا ﻣﻦ ﺑە ﺗەﻧﯿﺎ‬ ‫ﻗﺴە ﻟەﺳەر ﭘێﺸەﻛﯿﯽ ﻛﺘێﺒەﻛەی‬ ‫ﺋەﺣﻤەدی ﻣەﻻ دەﻛەم‪.‬‬ ‫ﭘێﺸەﻛﯽ ﻛﺘێﺒەﻛە ﻻﭘەڕە )‪ (7‬ﺗﺎ )‪(12‬‬ ‫ی داﮔﯿﺮ ﻛﺮدووە‪ .‬ﺋەﺣﻤەدی ﻣەﻻ‬ ‫ﻟە ﭼەﻧﺪ دێڕی ﺳەرەﺗﺎﯾﯿﺪا ﺋﺎﻣﺎﻧﺠﯽ‬ ‫ﺧﯚی ﻟــەم ﻛﺘێﺒە دەﺧﺎﺗــە ڕوو و‬ ‫دەﻧﻮوﺳــێﺖ ‪“:‬ﺋەم ﻗەﺳﯿﺪە‪/‬ﻛﺘێﺒە‬ ‫ﺑە ﯾەك ﻧەﻓەس ﻧﻮوﺳــﺮاوەﺗەوە ﻟە‬ ‫دەوری ﯾەك ”ﺑﺎﺑەت“ دەﺧﻮﻟێﺘەوە‪،‬‬ ‫دەﺑێــﺖ ﺑﺎﺑــەت ﻟــە ﻣﺎﻧــﺎ ھەرە‬ ‫ﻓﺮاواﻧەﻛەی ﺑﺨﻮێﻨﺪرێﺘەوە‪ .‬ﭘەﻟﻮﭘﯚ‬ ‫ﺑــﯚ ﭼەﻣﻜەﮔەﻟێــﻚ دەھﺎوێﮋێ ﻟە‬ ‫ﮔﺎﺗەﻛﺎﻧﯽ زەردەﺷﺘﺪا وەرﻣﮕﺮﺗﻮون‬ ‫و ﻛﺎری ﺷــﯿﻌﺮﯾﻢ ﻟەﺳــەرﯾﺎن‬ ‫ﻛﺮدووە‪ ،“...‬ﺷــﺎﻋﯿﺮ ﻟــەم ﻛﺘێﺒەدا‬ ‫ھەوڵ دەدا ﺟﯚرە رۆﺣﺎﻧﯿەﺗﯿﯿەﻛﯽ‬ ‫ﻣﺎرﻛﺴــﯽ ﯾﺎ ﻋەﻟﻤﺎﻧــﯽ ﺑﯚ ﺧﯚی و‬ ‫ﺧﻮێﻨــەری ﺧﯚی ﻟــە ﺟﯿﮫﺎﻧﺒﯿﻨﯽ‬ ‫زەردەﺷــﺘﯿﯿەت ﺑﺪۆزێﺘەوە‪ ،‬ﺑﯚﯾە‬ ‫ﻛﺘێﺒەﻛەی ﻟە ﺷــەش ”ﮔﺰﯾﻨﮕﯽ“‬ ‫زەردەﺷــﺘﯽ ﻓﯚرﻣەڵــە ﻛــﺮدووە‪:‬‬ ‫ﮔﺰﻧﮕــﯽ ڕاﺳــﺘﯽ ‪ -‬ل ‪،42 - 13‬‬ ‫ﮔﺰﻧﮕﯽ ﺑﯿﺮی ﭘﺎك ‪ ،68 - 43‬زاڵﺒﻮون‬ ‫ﺑەﺳــەر ﺧﯚﺗــﺪا ‪ ،94 - 69‬ﮔﺰﻧﮕﯽ‬ ‫ﺋﺎراﻣﯿﯽ ‪ ،116 - 95 -‬ﭘێﮕەﯾﺸــﺘﻦ‬ ‫و ﺑەﺧﺘەوەرﺑﻮون ‪ ،142 -117-‬دوا‬ ‫ﮔﺰﻧﮓ‪ ،‬ﮔﺰﻧﮕﯽ ﻧەﻣﺮی ‪.164 -143‬‬ ‫دﯾــﺎردەی ﺋﺎﺷــﺘەواﯾﯽ ﻟــە ﻧێﻮان‬ ‫ڕۆﺣﺎﻧﯿــەت و ﻋەﻟﻤﺎﻧﯿﯿــەت ﻟــە‬ ‫ﺋەوروﭘﺎ ﻣێﮋووﯾەﻛــﯽ ھەﯾە‪ ،‬ﺑە‪‬م‬ ‫ﻟەﻧــﺎو ﻛــﻮرددا ﺗﺎزەﯾــە‪ ،‬ﺑەوەی‬ ‫ﺋﯿﺴــﻼم ﺋﯿﺴــﻼﻣە و ﻋەﻟﻤﺎﻧﯿەت‬ ‫ﻋەﻟﻤﺎﻧﯿەت‪ .‬ﻟە ﺋەوروﭘﺎ ﺷﻜﺴــﺘﯽ‬ ‫ﻋەﻟﻤﺎﻧﯿﯿــەت ﻟــە وەراﻣﺪاﻧەوەی‬ ‫ﭘﺮﺳﯿﺎر و ﮔﻮﻣﺎﻧەﻛﺎﻧﯽ ﻣﺮۆڤ‪ ،‬وای‬ ‫ﻛﺮد ﭼەﻧﺪان ﺑﯿﺮﻣەﻧﺪ ﻟە ﻣﻨﺪاڵﺪاﻧﯽ‬ ‫ﻣﺎرﻛﺴﯿەﺗﯽ ڕۆژﺋﺎوا ﯾﺎ ﻋەﻟﻤﺎﻧﯿﯿەﺗﯽ‬ ‫ڕۆژﺋﺎوا ﺳــەرھەڵ ﺑــﺪەن و داوای‬ ‫”ﺟێﻜﺮدﻧەوە“ی ﺋﺎﯾﻦ‪/‬رۆﺣﺎﻧﯿﯿەت‬ ‫ﻟەم ﻋەﻟﻤﺎﻧﯿﯿەﺗــە ﺑﻜەن و ﻓﯚرﻣێﻚ‬ ‫ﻟــە ﻛﯚﻛﺮدﻧــەوەی ﺋﺎﯾﻨێﻜــﯽ ﻧﺎ‪-‬‬ ‫ﻋەﻗﯿﺪەﯾﯽ و ﻋەﻟﻤﺎﻧﯿﯿەت ﻟە ﻓەزای‬ ‫ﻋەﻟﻤﺎﻧﯿﯿەﺗــﯽ ﺋەوروﭘﺎ دروﺳــﺖ‬ ‫ﺑﻜەن‪ .‬ﺋەو ﭘﯚﺳﺘﺴﯿﻜﯿﻮﻻرﯾﯿە)ﭘﺎش‬ ‫ﻋەﻟﻤﺎﻧﯿﯿەت(ە ﻟە دوو ﺷەﻧﮕﺴــﺖ‬ ‫ﺳەرﭼﺎوەی ﮔﺮﺗﻮوە‪:‬‬ ‫ﺳــﯿﻜﯿﻮﻻرﯾﺰم‬ ‫‪.1‬ﺷﻜﺴــﺘﯽ‬ ‫ﺑەراﻣﺒەری ﺣەزی ﻣﺮۆڤ‬ ‫‪.2‬ھەژﻣﻮوﻧــﯽ ڕۆح و ڕۆﺣﺎﻧﯿﯿەت‬ ‫ﻟەﺳەر ﻓﯿﺘﺮەی ﻣﺮۆڤ‬ ‫ھــەر ﺋەﻣەش وای ﻛــﺮد ﭼەﻧﺪان‬ ‫ﺑﯿﺮﻣەﻧــﺪی ﭼەﭘــﯽ ﺋەوروﭘﺎﯾــﯽ‬ ‫ﺑــە دﯾﺪێﻜــﯽ ﺗــﺮ ﺷــەﻧﻮﻛەوی‬ ‫ﺳﯿﻜﯿﻮﻻرﯾﺰﻣﯽ رۆژﺋﺎوا ﺑﻜەن‪ ،‬ﻟەواﻧە‬ ‫)ﮔﺎرودی ( و )ھﺮﺑــﺮت ﻣﺎرﻛﯿــﻮز(‪..‬‬ ‫ﺋەﻓﺴــﻮوس ﭼەﭘــﯽ ڕۆژھە‪‬ﺗﯽ‬ ‫ﺑەو ﭘﺮۆﺳــە ﻣﻮراﺟەﻋﺎﺗە ھﺰرﯾﯿەدا‬ ‫ﻧەﭼﻮون‪.‬‬ ‫دﻛﺘﯚر ﻗەﯾــﺲ ھــﺎدی ‪ 1980‬ﻟە‬ ‫ل‪33‬ی ﻛﺘێﺒﯽ ) اﻻﻧﺴﺎن اﻟﻤﻌﺎﺻﺮ‪-‬‬ ‫ﻣﺮۆﭬــﯽ ھﺎوﭼەرخ( ﻧﻜﯚڵــﯽ ﻟەوە‬ ‫ﻧﺎﻛﺎت ﻛە )ھێﺮﺑﺖ ﻣﺎرﻛﯿﻮز( ﻧەك ھەر‬ ‫ﺳﯚﺷﯿﺎﻟﯿﺴــﺖ‪ ،‬ﺑەڵﻜﻮ ﻣﺎرﻛﺴﯿﺶ‬

‫ﺑﻮو‪ ،‬ﺑــە‪‬م ﺋەو ﺳﯚﺷﯿﺎﻟﯿﺴــﺘﯽ و‬ ‫ﻣﺎرﻛﺴــﯿﯿەی ﺋەو ﻟە )ﺣﻮﻛﻤڕاﻧﯽ‬ ‫ﺳﯚﭬﯿﯿەت( زاﯾەڵەی ﺧﯚﯾﺎن ﻧەﺑﻮو‪،‬‬ ‫ﺑﯚﯾە ﻟــە ل‪ 138‬دﻛﺘــﯚر ﻗەﯾﺲ ﻟە‬ ‫ل‪) 59‬ﻣﺎرﻛﺴــﯿﯿەﺗﯽ ﺳــﯚﭬﯿﯿەت(‬ ‫دەﮔﻮازێﺘەوە ﻛە ھێﺮﺑﺖ ﻣﺎرﻛﯿﻮز ﻟەم‬ ‫ﻛﺘێﺒە ﮔﻮﺗﻮوﯾەﺗﯽ ﺋەو ﻋەﻗ‪‬ﻧﯿﯿەﺗە‬ ‫ﭼەوﺳێﻨەرەی ﺳﺘﺎﻟﯿﻦ ﻟە ﻗﯚﻧﺎﻏﯽ‬ ‫ﺳﺘﺎﻟﯿﻨﯿﯿەت ﯾﺎ ﺣﻮﻛﻤڕاﻧﯽ ﺳﺘﺎﻟﯿﻦ‬ ‫ﮔەﯾﺸﺘە ﻟﻮوﺗﻜە!“‪.‬‬ ‫ﺋەو ﺑــە دەﻧﮕﮫﺎﺗﻨــەی )ﻣﺎرﻛﯿﻮز(‬ ‫ﻟە ﭘێﻨــﺎوی ﻣﺮۆڤ ﺑــﻮو‪ ،‬ﭼﯚن ﺑە‬ ‫دەﻧﮕﮫﺎﺗﻨەﻛەی )ﮔﺎرودی( ﻟە ﭘێﻨﺎو‬ ‫ﺗەﻟﯿﺴــﻤﯽ ﺟﺎدووﯾﯽ ﺟﻮوﻟەﻛە و‬ ‫دەﺳە‪‬ﺗﯽ ڕۆژﺋﺎوا ﺑﻮو‪.‬‬ ‫ﻣﺎرﻛﺴــﯽ ﻛــﻮرد ﻧــە ﮔﻮێــﯽ ﺑﯚ‬ ‫)ﮔﺎرودی( ﺷﻞ ﻛﺮد ﻧە ﺑﯚ )ﻣﺎرﻛﯿﻮز(‪،‬‬ ‫ﺑەڵﻜﻮ ﯾﺎ ﺧەرﯾﻜﯽ ڕەوﺗﯽ ﻣﺎرﻛﺴﯽ‬ ‫)ﺋﯿﻠﺤــﺎدی و ﺋەدەﺑﯿﺎﺗﯽ ﺋﯿﻠﺤﺎدی‬ ‫وەك ﮔﺮووﭘﯽ داﺑڕان ﺑﻮو( ﯾﺎ ﺧەرﯾﻜﯽ‬ ‫ﺗەوزﯾﻔﻜﺮدن و ﺷﯿﻌﺮاﻧﺪﻧﯽ ﺋﺎﯾﻨێﻜﯽ‬ ‫ﺗﺮ ﺑﻮو ﻟە دەﻗﺪا‪.‬‬ ‫ﺋەﺣﻤەدی ﻣەﻻ ﻟە ﺑەرەی دووەﻣە‪،‬‬ ‫ﺑە واﺗﺎی ﺧەرﯾﻜــﯽ ﺗەوزﯾﻔﻜﺮدﻧﯽ‬ ‫ﭘﺮاﻧﺴﯿﭙەﻛﺎﻧﯽ ﺋﺎﯾﻨێﻜﯽ وەك ﺋﺎﯾﻨﯽ‬ ‫زەردەﺷــﺘﯿﯽ‪ .‬ﻟە ﭘێﺸەﻛﯽ ﻛﺘێﺒﯽ‬ ‫)ﮔەڕاﻧەوەی زەردەﺷﺖ( و دﯾﺪاری‬ ‫رۆژﻧﺎﻣــەی )ﭼﺎودێــﺮ( و )وﺷــە(‬ ‫ﭼەﻧﺪ ﭘﺮﺳــێﻚ دەورووژێﻨێﺖ ﻛە‬ ‫ﻟە ﺋەدەﺑﯿﺎﺗﯽ زەردەﺷــﺘﯽ ﺟێﮕەی‬ ‫ﻧﺎﺑێﺘەوە‪ ،‬ﻟەواﻧە‪:‬‬ ‫ﯾەﻛەم‪ :‬ﭼەﻣﻜﯽ ﺧﻮدا‬ ‫ﭼەﻣﻜــﯽ دﯾﺘﻨﯽ ﺧــﻮدا ﻧەك ھەر‬ ‫ﻻی ﺋەﺣﻤــەدی ﻣــەﻻ‪ ،‬ﺑەڵﻜــﻮ‬ ‫زۆرﺑــەی ﺷــﺎﻋﯿﺮاﻧﯽ دوور ﻓەزای‬ ‫ﺋﯿﺴــﻼم ﮔەﻣە ﻟە ﻧێــﻮان )ﺗﺎك( و‬ ‫)ﻛــﯚ( دەﻛﺎت‪ .‬ﺋــەو ﺗێﻜەڵﻜﺮدﻧەی‬ ‫ھەردوو وﺷــەی )ﺧﻮا( و )ﺧﻮاوەﻧﺪ(‬ ‫ﻟــە ﺑﯿﺮ و ﯾــﺎدەوەری ﺷــﺎﻋﯿﺮ زۆر‬ ‫ﺑە ﺋﺎﺳــﺎﻧﯽ دەرﻛﯽ ﭘــێ دەﻛﺮێﺖ‪،‬‬ ‫ﺑــﯚ ﻧﻤﻮوﻧە ﻟە )ڕەﺧﻨــەی ﭼﺎودێﺮ‪،‬‬ ‫ژ‪ (265.‬ﻟەﺑﺎرەی ﺑە ﯾەك دﯾﺘﻨﯽ ﺋەم‬ ‫دوو وﺷــەﯾە دەڵێﺖ ‪“:‬ھﻪروهھﺎ ﻟﻪ‬ ‫ﻻی ﻓﻪﯾﻠەﺳــﻮوﻓﺎﻧﯽ ﯾﯚﻧﺎﻧﯽ ﮐﯚن‬ ‫ﮐﺎﺗێــﮏ ﺑــﺎس ﻟﻪ ﺧﻮدا ﻟــﻪ دﯾﺪی‬ ‫ﭼﻪﻣﮑﯽ ﻓﻪﯾﻠﻪﺳﻮوﻓﺎﻧﻪوه دهﮐﻪن‪،‬‬ ‫ﺑﻪ ﻧﯿﺴــﺒﻪت ﺋﻪواﻧــﻪوه ﮔﻪردوون‬ ‫ﻟێﻮاوﻟێــﻮی ﺧﻮداﯾﻪ‪ ،‬واﺗﻪ ﻟﻪ ھﻪﻣﻮو‬ ‫ﮐﻮﻧﻮﮐﻪﻟﻪﺑﻪرێﮏ ﺧﻮداوهﻧﺪێﮏ ھﻪﯾﻪ‪.‬‬ ‫ﻻی ﺋﻪﻧﯿﻤﺴــﯿﺘﻪ ﺋﻪﻓﺮﯾﻘﺎﯾﯿﯿﻪﮐﺎن‪،‬‬ ‫ﺧﻮدا ﺗێﮑﻪڵﯽ ﺳﺮوﺷــﺖ ﺑﻮوه و ﻟﻪ‬ ‫ھﻪﻣﻮو ﺑﻪرﺟﻪﺳﺘﻪﯾﻪک دا ﺗﻪﺟﻪﻟﻠﯽ‬ ‫دهﮐﺎت“‪.‬‬ ‫ھەر ﻟە ھەﻣﺎن ژﻣﺎرەدا دﯾﺘﻨﯽ ﺷﺎﻋﯿﺮ‬ ‫ﺑﯚ ﺧﻮدا و دﯾﺘﻨﯽ ﻋەوام ﺑﯚ ﺧﻮدا ﺟﯿﺎ‬ ‫دەﻛﺎﺗەوە و دەڵێﺖ‪” :‬ﺧﻮدای ﺷﺎﻋﯿﺮ‬ ‫ﻣﻪرج ﻧﯿﯿﻪ ﻟﻪﮔﻪڵ ﺧﻮدای ﯾﻪﮐێﮑﯽ‬ ‫دی ھﺎوﺗﻪرﯾﺐ ﺑێﺖ‪ .‬ﺋﻪﮔﻪر ﺧﻮێﻨﻪر‬ ‫ﺷــﺎﻋﯿﺮ راﮐێﺸــێﺘﻪوه ﻧێﻮ ﺑﻮاری‬ ‫ﻋﻪﻗﺎﺋﯿﺪﯾﯿﻪوه‪ ،‬ﺋﻪوه زوڵﻢ ﻟﻪ ﺧﯚی‬ ‫و ﻟﻪ ﺷﺎﻋﯿﺮ و ﻟﻪ ﺷﯿﻌﺮهﮐﻪ دهﮐﺎت‪،‬‬ ‫ﭼﻮﻧﮑﻪ ﺑﻮاری ﺷــﯿﻌﺮ ﺋــﻪوه ﻧﯿﯿﻪ‪.‬‬ ‫ﺷﺎﻋﯿﺮ ﻟﻪ ﺑﻮاری ﮐﻮﻓﺮ و ﺑﺮواھێﻨﺎن‬ ‫ﺋﯿﺶ ﻧﺎﮐﺎت‪“.‬‬ ‫ﺧﻮدای ﺋەﺣﻤەدی ﻣەﻻ ﻧە ﺧﻮدای‬ ‫ﻧــﺎو ﻗﻮرﺋﺎﻧە ﻧە ﺋﺎھﻮراﻣــەزدای ﻧﺎو‬ ‫ﺋﺎﭬێﺴــﺘﺎﯾە‪ ،‬ﺧﻮداﯾەﻛە ﺑﻮوﻛەڵە و‬ ‫ھەوﯾﺮی دەﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺮۆڤ ﭼﯚن ﺣەز‬ ‫ﺑــﻜﺎت ﺋەوھﺎ ﺑەرﮔﯽ ﺑــﯚ دەﺑڕێﺖ‪.‬‬ ‫ﻟە ﺳــﺎﯾﺘﯽ )وﺷــە‪(2015 - 6 - 9 -‬‬ ‫ﻟەﺑﺎرەی ﺧــﻮدای ﺧــﯚی دەڵێﺖ‬ ‫‪“:‬زهردهﺷــﺖ ﺑﻪھــﺎ ﺋﻪزهﻟﯿﯿﻪﻛﺎن‬ ‫زﯾﻨــﺪوو دهﻛﺎﺗﻪوه‪ ،‬ﺑــﻪ‪‬م ﺑﻪﺑێ‬ ‫ھﻪژﻣﻮوﻧــﯽ ﯾﻪزدان‪ .‬ﻟــﻪم دهﻗﻪدا‬ ‫ﯾﻪزدان و ﺋﯿﻨﺴﺎن دهﺑﻨﻪ دوو رووی‬ ‫ﯾــﻪك دراو‪ .‬واﺗــﻪ ﯾﻪزداﻧێــﻚ ﻧﯿﯿﻪ‬ ‫ﻓﻪرﻣﺎن دهرﺑﻜﺎت و ﺋﯿﻨﺴــﺎﻧێﻜﯿﺶ‬

‫دووەم‪ :‬ﭘێﮕــەی ﺋﺎﻓــﺮەت ﻟــە‬ ‫زەردەﺷﺘﯽ‬ ‫ﻟە ﺑەﺷێﻜﯽ ﺗﺮی )ﭘێﺸەﻛﯽ(ﯾەﻛە‪،‬‬ ‫وێﻨەﯾەﻛﯽ دی ڕﯾﺎﻟﯿﺴﺘﯽ ﺋەوﯾﺶ‬ ‫وێﻨەی ﺋﺎﻓﺮەﺗە ﺗەواو دەﺷێﻮێﻨێﺖ‪.‬‬ ‫ﻟە ل‪9‬دا دەﻧﻮوﺳێﺖ‪” :‬دەﺑێ ﺋﺎﻣﺎژە‬ ‫ﺑــﯚ ﺋەوەﯾﺶ ﺑﻜــﺮێ ﻛــە ژن ﻟە‬ ‫ﺳەردەﻣﯽ زەردەﺷــﺘﯽ ﻣێﮋووﯾﯽ‪،‬‬ ‫ﻟە ﭼﺎو ژﻧﺎﻧﯽ ﻧﺎوﭼەﻛﺎﻧﯽ ﺗﺮ‪ ،‬ﺧﺎوەن‬ ‫ﺳەرﺑەﺳــﺘﯿﯿەﻛﯽ ﺑێ ھﺎوﺗﺎ ﺑﻮوە“‪.‬‬ ‫ﺋەوەی ﺷــﺎرەزاﯾﯽ زەردەﺷﺘﯿﯿەت‬ ‫ﻧەﺑێﺖ ﺑەو ﻗﺴە ھەﻧﮕﻮﯾﻨﯿﯿﺎﻧە ﺗەواو‬ ‫ﻓﺮﯾﻮ دەﺧﻮا‪.‬‬ ‫ﭼەوﺳﺎﻧﺪﻧەوەی ﺋﺎﻓﺮەت ﭘێﻮەﺳﺖ‬ ‫ﻧەﺑﻮوە ﺑە ڕەﮔەزەوە‪ ،‬ﺑەڵﻜﻮ ﺑە ﭼﯿﻨﯽ‬ ‫ﻛﯚﻣە‪‬ﯾەﺗﯿﯿــەوە‪ .‬ﺋەو ڕاﺳــﺘﯿﯿە‬ ‫ﻣﺎرﻛﺴــﯽ ﻛﻮردی ﻧەﯾﺪەوﯾﺴــﺖ‬ ‫ھەزﻣــﯽ ﺑــﻜﺎت‪ .‬ﻣﺎوەﯾــەك ﺋەو‬ ‫ﻣﺎرﻛﺴﯿﯿﺎﻧە ﺑەو ﭼﺎوە ﭘڕ ﻣﻠﻤﻼﻧێﯿە‬ ‫دەﯾﺎﻧڕواﻧﯿﯿــە دۆزی ﺋﺎﻓــﺮەت‪.‬‬ ‫ﺋەو دﯾﺘﻨــەش ﻟە دﯾﺘﻨــﯽ ﺋﯿﻨﮕﻠﺰ‬ ‫ﺳەرﭼﺎوەی ﮔﺮﺗﻮوە ﻟە )اﺻﻞ اﻟﻌﺎﺋﻠە(‬

‫ﺋەﺣﻤــەدی ﻣــەﻻ ﺋەو ﻗﺴــﺎﻧەی‬ ‫ﺳەرەوە ﻟە دوو ڕواﻧﮕەوە دەﻛﺎت‪:‬‬ ‫‪.1‬ڕەﺧﻨــە ﻟــە ڕەوﺷــﯽ ﺋﺎﻓﺮەت‬ ‫دەﮔﺮێﺖ‬ ‫‪.2‬ﺋﺎﻓﺮەﺗــﯽ زەردەﺷــﺘﯽ ﺑــەرز‬ ‫دەﻛﺎﺗەوە!‬ ‫ﭼﯚن ﺋەو ﻧﺎواﻧــە ﻻی ﻛﻮرد ھەﺑﻮو‪،‬‬ ‫ﻻی ﻋەرەﺑﯿﺶ ﺋﺎﻓﺮەﺗﯽ وەك )ھﯿﻨﺪ(‬ ‫ھەﺑﻮو ﺷەڕی ﭘێﻐەﻣﺒەری دەﻛﺮد‪،‬‬ ‫ﭼﻮﻧﻜە ژﻧﯽ ﺋەﺑﻮ ﺳﻔﯿﺎن ﺑﻮو‪ .‬ﻟەﺑﺎرەی‬ ‫ﭘێﮕەی ﺋﺎﻓﺮەت ﻟە زەردەﺷــﺘﯿﯿەت‬ ‫ﺋەﺣﻤــەدی ﻣەﻻ زۆر ﺳــەرﭼﯿﻎ‬ ‫ﭼﻮوە‪ ،‬ﺋەواﻧﯿــﺶ وەك ﻛﯚﻣەڵﮕەی‬ ‫ﻛﻮرد و ﻋەرەب ﺗەﻧﯿﺎ ڕێﺰی ﺋﺎﻓﺮەﺗﯽ‬ ‫ﭼﯿﻨﯽ ﺳــەرووی ﻧﺎو دەﺳە‪‬ت و‬ ‫ﻣﺎڵﺒــﺎت دەﮔﺮن‪ ،‬ﺟــﺎ ﻧﺎزاﻧﻢ ﭼﯚن‬ ‫)زەردەﺷــﺖ( ﺗﺎﻗﺎﻧە ﭘەﯾﺎﻣﺒەر ﺑﻮوە‬ ‫ﺑﯿﺮی ﻟە ﺑەﺧﺘەوەرﻛﺮدﻧﯽ ژن و ﭘﯿﺎو‬ ‫ﻛﺮدﺑێﺘەوە‪ ،‬ل‪ .9‬ﺑﺎ ﻟە ﺳەرﭼﺎوەﻛﺎن‬ ‫ﺋﺎﻣﺎژە ﺑە ﭘێﮕەی ﺟﯚرەﻛﺎﻧﯽ ﺋﺎﻓﺮەت‬ ‫ﺑﻜەﯾﻨەوە‪:‬‬ ‫ﻟە ﻛﯚﻣەڵﮕەی زەردەﺷــﺘﯽ ﺟﯚری‬

‫ﻛەﻧﯿﺰەك ھەﺑــﻮون ﯾﺎ ﺋﺎﻓﺮەت ﺑە‬ ‫ﻛەﻧﯿــﺰەك دﯾﺘﻦ ﻟەﮔــەڵ دﯾﺘﻨﯽ‬ ‫زەردەﺷــﺘﯽ ﺋەﺣﻤەدی ﻣەﻻ ﺗێﻚ‬ ‫ﻧﺎﻛﺎﺗەوە‪ ،‬ﺑە‪‬م ﻟــە ﺣﻮﻛﻤڕاﻧﯽ‬ ‫زەردەﺷــﺘﯿﺪا ﻛەﻧﯿــﺰەك ﺟﻤەی‬ ‫دەھﺎت‬ ‫ﺋﺎﻓﺮەت ھەﺑﻮو‪ ،‬ﺑــە واﺗﺎی ﺋﺎﻓﺮەت‬ ‫ﺑــە ﭘێﮕــەی ﭼﯿــﻦ و ﻣﺎڵﺒﺎﺗــﯽ‬ ‫دەﺳە‪‬ت ﭘێﮕەی دﯾﺎر دەﻛﺮا‪ ،‬ﻧەك‬ ‫ڕەﮔەزەﻛەی‪.‬‬ ‫ﻟە ﺗﻮێﮋﯾﻨەوەی )ﺟێﻨﺪەر ﻟە ﻣێﮋووی‬ ‫ﺣﻮﻛﻤڕاﻧﯿﯽ دەوڵەﺗﯽ ﺳﺎﺳــﺎﻧﯿﺪا‬ ‫‪628‬ز ‪-632‬ز(دا ﻛەﻟﺴﻮوﻣە ﺟەﻣﯿﻞ‬ ‫ﺑەم ﺟــﯚرە ﭘێﮕــەی ﺋﺎﻓــﺮەت ﻟە‬ ‫ﻛﯚﻣەڵﮕــەی زەردەﺷــﺘﯽ دەﺧﺎﺗە‬ ‫ڕوو ‪:‬‬ ‫‪ .1‬ﻣﺎڵــﺪاری ﺋﺎﻓــﺮەت‪ :‬ﻟــە‬ ‫اﻟﭭێﻨﺪﯾــﺪاد ھﺎﺗــﻮوە‪” :‬دووەم‬ ‫ﺑەﺧﺘەوەرﺗﺮﯾﻦ ﺷــﻮێﻦ ﻟە زەوﯾﺪا‬ ‫ﺋــەو ﻣﺎڵەﯾــە ﺋﺎﻓﺮەﺗﯽ ﺗێــﺪا ﺑێ‪.‬‬ ‫)اﻻﺑﺴــﺘﺎه‪،‬ارﺑﯿﻞ‪،201 ،‬ص ‪.(50‬‬ ‫ﺋەﺣﻤــەدی ﻣــەﻻ دژی ﺑﯿﺮۆﻛەی‬ ‫ﻣﺎڵﺪاری ﺋﺎﻓﺮەﺗە!‬ ‫‪.2‬ﻛەﻧﯿــﺰەك ھەﺑﻮون ﯾــﺎ ﺋﺎﻓﺮەت‬ ‫ﺑە ﻛەﻧﯿﺰەك دﯾﺘــﻦ ﻟەﮔەڵ دﯾﺘﻨﯽ‬ ‫زەردەﺷــﺘﯽ ﺋەﺣﻤەدی ﻣەﻻ ﺗێﻚ‬ ‫ﻧﺎﻛﺎﺗــەوە‪ ،‬ﺑــە‪‬م ﻟــە ﺣﻮﻛﻤڕاﻧﯽ‬ ‫زەردەﺷــﺘﯿﺪا ﻛەﻧﯿــﺰەك ﺟﻤەی‬ ‫دەھﺎت‪ ،‬ﭘﺎﺷﺎﯾەﻛﯽ وەك ”)ﺧﻮﺳﺮەو‬ ‫ﭘەروﯾﺰی( ﺷﺎی ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﻛە ‪3000‬‬ ‫ژﻧﯽ ھەﺑﻮوە‪ .‬ﻛﺮﯾﺴﺘﻨﺴﻦ ‪ ،2006‬ل‬ ‫‪.“572‬‬ ‫‪.3‬ﻧێﺮﺳــﺎﻻری ﺋﺎﺗەﺷﮕەی ﻣﻮﻏﺎﻧﯽ‬ ‫زەردەﺷــﺖ ھﯿــﭻ ڕەﮔەزێﻜــﯽ‬ ‫ﻣێﯽ ﺗێــﺪا ﻧەﺑﻮو‪ .‬ﺳــەرەڕای ﺋەو‬

‫ﻧﺎﺳــﺮاو ﺑﻮو ﺑە ژﻧﯽ ﭼﺎﮔﺎر )زن ﺋﯽ‬ ‫ﭼﮕﺎرﯾﺎ(‪ ،‬ﺋەو ژﻧە ژﻧﯽ ﭘﺎﺷــﻜﯚ ﺑﻮو‪،‬‬ ‫ﺑەﮔﻮێﺮەی ﻣﺎﻓﯽ ﯾﺎﺳــﺎﯾﯽ ﺋەم دوو‬ ‫ژﻧە ﺟﯿﺎواز ﺑﻮون وا دﯾﺎرە ﻛەﻧﯿﺰان و‬ ‫ژﻧﺎﻧﯽ ﺑە دﯾﻠﮕﯿﺮاو ﻟەﮔەڵ ﺋەم ﭼﯿﻨە‬ ‫ھەژﻣﺎر ﻛﺮاوە‪ .‬ﺋەم ژﻧﺎﻧەی ﻟەو ﭼﯿﻨە‬ ‫ﺑﻮوﻧــە ﺗەﻧﯿﺎ ﻣﻨﺪا‪‬ﻧــﯽ ﻧێﺮﯾﻨەﯾﺎن‬ ‫ﻟە ﺑﻨەﻣﺎڵەی ﺑﺎوﻛﯿــﺪا وەرﮔﯿﺮاوە‪) .‬‬ ‫ﻛﺮﯾﺴﺘﻨﺴﻦ‪،2006،‬ل‪.(409‬‬ ‫‪ .5‬ﻟە ﻧێﻮان ﺳــﺎ‪‬ﻧﯽ ‪628‬ز‪-632‬ز‬ ‫ڕەوﺷــەﻛە‪ ،‬ڕەوﺷــﯽ ﺣﻮﻛﻤﺪاری‬ ‫ﺑﻨەﻣﺎڵە ﺑــە ﺋﺎراﺳــﺘەﯾەﻛﺪا ﭼﻮو‪،‬‬ ‫ڕەﮔەزی ﻧێــﺮ ﻟە ﺑﻨەﻣﺎڵــەدا ﻧەﻣﺎ‪،‬‬ ‫ﺑﯚﯾە ﻛﻮرﺳــﯿﯽ ﺣﻮﻛﻤڕاﻧﯽ ﺑﯚ دوو‬ ‫ﻛﭽﯽ ﺧﻮﺳــﺮەوی دووەم )ﭘەروﯾﺰ(‬ ‫ﭼــﯚڵ ﺑــﻮو‪ ،‬ﺋــەو دوو ﻛﭽــەش‬ ‫)ﺑــﯚران و ﺋﺎزەرﻣﯿﺪۆﺧــﺖ( ﺑﻮون‪،‬‬ ‫ﻛەواﺗــە دەرﻛەوﺗﻨﯽ )ﺑﯚران ﺷــﺎ(‬ ‫و )ﺋﺎزەرﻣﯿﺪوﺧﺖ ﺷــﺎ( ﺑﯚ ڕەوﺷﯽ‬ ‫ﺑﺎ‪‬دەﺳﺘﯽ ﺗﯿﺮۆر ﻟە ﻛﯚﺷﻚ و ﺧﺮاﭘﯽ‬ ‫رەوﺷــﯽ ﺳﯿﺎﺳــﯽ دەﮔەڕێﺘەوە‪،‬‬ ‫ﺋەﮔەر ﻧﺎ ﺋﺎوێﺴﺘﺎ ﺧﯚی ﺑﺎوەڕی ﺑەوە‬ ‫ﻧەﺑــﻮو ﺋﺎﻓﺮەﺗﯽ ﭼﯿﻨﯽ ﺳــەرووش‬ ‫ﺑﮕﺎﺗــە ﭘﯚﺳــﺘﯽ ﭘﺎﺷــﺎی و‪‬ت‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م ﺑە ﺣﻮﻛﻤــﯽ ﺋەوەی ھەردوو‬ ‫ﻛﭻ ﻛﭽﯽ ﺧەﺳــﺮەو ﭘﺎﺷــﺎ ﺑﻮون‪،‬‬ ‫ﻣﻮﻏەﻛﺎن ﻧﺎﭼﺎر ﺑﻮون دەﻗﯽ ﺋﺎوێﺴﺘﺎ‬ ‫ﻟە ﺑەرژەوەﻧﺪی ﻛﭽەﻛﺎﻧﯽ ﻣﺎڵﺒﺎﺗﯽ‬ ‫دەﺳە‪‬ت ﺑﮕﯚڕن!‬

‫ﺳــێﯿەم‪ :‬ﻛــﯚڕش ﻟــە ﻧﺎوﺑــەری‬ ‫دەﺳە‪‬ﺗﯽ ﻣﯿﺪی‬ ‫ﻛــﯚڕش ڕووﺧێﻨەری ﺋﯿﻤﭙﺮاﺗﯚرﯾﯽ‬ ‫ﻣــﺎد ﺑــﻮو‪ .‬ﻛﻮدەﺗــﺎی ﻛــﯚڕش‪-‬‬ ‫ھﺎرﭘــﺎك ﻛﯚﺗــﺎی ﺑــە ﺣﻮﻛﻤﺮاﻧﯽ‬ ‫ﻣﯿﺪی ھێﻨــﺎ‪ .‬ﻟەﺑﺎرﺑﺮدﻧﯽ ﺧەوﻧﯽ‬ ‫ﻣﯿﺪ‪ ،‬ﻛە ﻣﯿﻨﯚرﺳــﻜﯽ ﺑــە ﺑﺎوﻛﯽ‬ ‫ﻛﻮردﯾﺎن دەزاﻧــێ‪ ،‬ﺟﺎرێﻜﯽ ﺗﺮ ﻟە‬ ‫ﻣێﮋوو دووﺑﺎرە ﻧەﺑﻮوەوە‪ .‬ﻗﺴــەی‬ ‫ﺋەﺣﻤــەدی ﻣەﻻ‪ ،‬ﺷــﯿﻌﺮی ﺋەی‬ ‫ڕەﻗﯿﺐ ‪-‬ی دڵﺪار ﺑەﺗﺎڵ دەﻛەﻧەوە!‬ ‫دڵﺪار ﻟە ﺋەی رەﻗﯿﺐ دەڵێﺖ‪:‬‬ ‫ﺋێﻤە ڕۆڵەی ﻣﯿﺪﯾﺎ و ﻛەﯾﺨەﺳﺮەوﯾﻦ‬ ‫ﻟە ﻧــەزەر ﻗﺴــەﻛەی ﺋەﺣﻤەدی‬ ‫ﻣەﻻ ﭘێﻮﯾﺴﺖ ﻧﺎﻛﺎت ﻛﻮرد ﺷﺎﻧﺎزی‬ ‫ﻣﯿﺪﯾﺒﻮون ﺑﯿــﻜﺎت‪ ،‬ﺑەڵﻜﻮ دەﺑێﺖ‬ ‫ﺷﺎﻧﺎزی ﺑە رووﺧێﻨەری ﻣﺎد ﺑﻜﺎت‪.‬‬ ‫ﺋەﺣﻤــەدی ﻣــەﻻ ﺷــﺎﻧﺎزی ﺑــە‬ ‫ڕووﺧێﻨەری ﻣﯿﺪﯾﺎ‪ ،‬ﻛﯚڕش دەﻛﺎت‪،‬‬ ‫ﺋەوەﺗــﺎ ﻟــە ل‪10‬ی ﮔەڕاﻧــەوەی‬ ‫زەردەﺷــﺖ دەﻧﻮوﺳــێﺖ‪” :‬ھەﻣﻮو‬ ‫ﺗﺎﻛێﻚ ﺋﺎزادە چ ﺧﻮداﯾەك دەﭘەرﺳﺘێ‬ ‫و ﻓەرﻣــﺎن دەدەم ﻟەم ڕووەوە ﻧﺎﺑێ‬ ‫ﻛەس ﺗﻮوﺷﯽ ﮔێﭽەڵ ﺑێﺖ‪.“...‬‬ ‫زەردەﺷﺘﯽ ﻟە ھەﻣﻮو ﺳەردەﻣەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺋەﺧﻤﯿﻨﯽ و ﺳﺎﺳــﺎﻧﯿﺪا ﺑﺎوەڕی ﺑە‬ ‫ﺋﺎﻣﺎدەﮔﯽ ﺋﺎﯾﻨﯽ ﺗﺮ ﻧەﺑﻮو ﻟە دەوڵەت‬ ‫‪ ..‬ﭼەوﺳــﺎﻧﺪﻧەوەی ‪ 40‬ﺳــﺎڵەی‬ ‫ﻣەﺳــﯿﺤﯿﯿەﻛﺎن ﻟە ﺳــەردەﻣﯽ‬ ‫ﺷﺎﭘﻮوری دووەم ﺑﺎﺷﺘﺮﯾﻦ ﺑەڵﮕەﯾە‪،‬‬ ‫ﻛﯚڕﺷــﯿﺶ ھەر ﺑــە داﮔﯿﺮﻛﺮدﻧﯽ‬ ‫ﻣﯿﺪﯾﺎ ﻧەوەﺳﺘﺎوە‪ ،‬ﺑەڵﻜﻮ ﻛﯚﺗﺎی ﺑە‬ ‫دەﺳــە‪‬ﺗﯽ ﺑﺎﺑﻠﯽ ﻧﻮێﺶ ھێﻨﺎ ﻛە‬ ‫ھﺎوﭘەﯾﻤﺎﻧﯽ ﻣﯿﺪی ﺑﻮو ﻟە ﺳــﺎڵﯽ‬ ‫‪ 539‬پ‪.‬م ﻟە ﺳــەردەﻣﯽ ﺋەﺑﻮﻧﺎﺋﯿﺪ‬ ‫)‪ 556-539‬پ‪.‬م(‪ .‬ﺋــەو ﻣەﻣﻠەﻛەﺗە‬ ‫ﻟەﺳەر ﺋﺎﯾﻨﯽ )ﺳﯿﻦ( و )ﻣەردۆخ( ﺑﻮو‬ ‫ﻛە ﺟﯿﺎ ﺑﻮون ﻟە ﺋﺎﯾﻨﯽ زەردەﺷﺘﯽ!‬ ‫ﻟە ﻻﯾەﻛﯽ ﺗﺮ ﺋەم ﻗﺴــﺎﻧەی ﻛﯚڕش‬ ‫ﺑێ ﺳــەرﭼﺎوەن‪ ،‬واﻗﯿﻌﯽ ﺳﺘەم ﻟە‬ ‫ﻣﯿﺪﯾﺎ و ﺑﺎﺑﻠﯽ ﻧﻮێ ﻗﺴەﻛﺎﻧﯽ ﭘﻮوچ‬ ‫دەﻛەﻧەوە!‬ ‫ﭼــﻮارەم‪ :‬ﻛﻮﻟﺘﻮوری زەردەﺷــﺘﯽ‬ ‫ﻛﺎرﯾﮕــەری ﻟە ﻛﻮﻟﺘــﻮوری ﯾﯚﻧﺎﻧﯽ‬ ‫ﻛﺮدووە ﯾﺎ ﺑە ﭘێﭽەواﻧەوە؟‬ ‫ﺋەﺣﻤــەدی ﻣــەﻻ ﻟــە ل‪ 10‬ﺑﺎس‬ ‫ﻟــە ﺷــﺘێﻜﯽ زۆر ﻧﺎﻣــﯚ دەﻛﺎت و‬ ‫ﭘﺎرادۆﻛﺴــێﻚ ﻟە ﻧێــﻮان واﻗﯿﻊ و‬ ‫زەردەﺷــﺘﯿﯿەت ھەﯾە‪ ،‬ﻟە ڕاﺳﺘﯿﺪا‬ ‫ﻛﻮﻟﺘﻮوری ﯾﯚﻧﺎﻧﯽ زۆر ﻛﺎرﯾﮕەرﯾﯽ ﻟە‬ ‫ﻛﻮﻟﺘﻮوری زەردەﺷﺘﯿﯿەت ﻛﺮدووە‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م ﺋەﺣﻤەدی ﻣەﻻ ﭘێﭽەواﻧەﻛەی‬

‫ژﻣﺎرە )‪ ، (174‬ﭼﻮارﺷەم‪2017/ 2/ 8 ،‬‬

‫”ﻗﺴەﻛﺮدن ﻟەﺳەر ﻓەﻟﺴــەﻓەی ﺋﺎﯾﻦ ﯾﺎ‬ ‫ﻣەﻋﺮﯾﻔە ﺑەﺧﺸﯿﻨە ﯾﺎ ﻣەﻋﺮﯾﻔە ﺟﻮﯾﻨە“‬

‫ﺋﻪم ﻓﻪرﻣﺎﻧﺎﻧﻪ ﺟێﺒﻪﺟێ ﺑﻜﺎت‪ ،‬ﺋﻪﻣﻪ‬ ‫ﯾﺎرﯾﯿﻪﻛﯽ ﺗﻪﻧﺪروﺳــﺖ ﻧﯿﯿﻪ ﻧﻪ ﺑﯚ‬ ‫ﯾﻪزدان ﻧﻪ ﺑﯚ ﺋﯿﻨﺴﺎن‪ ،‬ﯾﻪزدان دهﺑێ‬ ‫ﺧﯚی ﻟﻪﻧﺎو ﺋﯿﻨﺴﺎﻧﻪﻛﺎﻧﺪا ﺑﻪرﺟﻪﺳﺘﻪ‬ ‫ﺑﻜﺎت‪ ،‬ﺋﻪﮔﻪر ﺋﻪﻣــﻪی ﻧﻪﻛﺮد‪ ،‬واﺗﻪ‬ ‫ﺋﺎﻓﺮاﻧﺪن ﺗﻮوﺷــﯽ ﭼﻪواﺷــﻪﻛﺎری‬ ‫دێﺖ‪“.‬‬ ‫ﻟــە ل‪9‬ی ﭘێﺸــەﻛﯽ ﮔەڕاﻧەوەی‬ ‫زەردەﺷــﺖ ھەﻣــﺎن ﺋــەو دﯾﺪﮔﺎ‬ ‫ﻓﯿﻮﺑﺎرﺧﯿﯿە ﻟەﺑﺎرەی ﺧﻮداوە دووﺑﺎرە‬ ‫دەﻛﺎﺗەوە و دەﻧﻮوﺳــێﺖ ‪“:‬ﯾەزدان‬ ‫و ﺋﯿﻨﺴــﺎن ﭘێﻜەوە ﻛﺎر ﺑﻜەن‪ ،‬ﻧەك‬ ‫ﯾەﻛێﻜﯿﺎن ﻟە ﺧﺰﻣەﺗﯽ ﺋەوی ﺗﺮﯾﺎن‬ ‫ﺑێ‪ ،‬ﻟــە ڕێﮕــەی ھەڵﺒﮋاردﻧێﻜﯽ‬ ‫ﺋﺎزاداﻧەوە ﺋەﻧﺠﺎم ﺑــﺪرێ‪ .‬ﯾەزدان‬ ‫ﺋــەو وێﻨەﯾــە ﺑێ ﻛە ﺋﯿﻨﺴــﺎﻧەﻛە‬ ‫ﺧﯚی دروﺳﺘﯽ دەﻛﺎت“‪ .‬ﺋەو دﯾﺘﻨە‬ ‫ﻣﺎرﻛﺴــﯿﯿە ﺑﯚ زاﺗﯽ ﺧــﻮدا ﺣەﻓﺘﺎ‬ ‫و ھەﺷﺘﺎﻛﺎﻧﯽ ﺳــەدەی ﭘێﺸﻮوی‬ ‫ﮔﺮﺗەوە‪ .‬ﺋەو ﻧﻜﯚڵﯽ و ﺋﯿﺴــﭙﺎﺗە ﻟە‬ ‫ھﺎوﻛێﺸەی ﺧﻮدا و ﻣﺮۆڤ ﺑەﺷێﻚ‬ ‫ﻟــە ﺋەﺟێﻨﺪای ﻣﺎرﻛﺴــﯽ ﻛﻮردی‬ ‫ﮔﺮﺗﺒﻮوەوە“‪.‬‬ ‫ﻟێﺮەدا ﭘﺮﺳــﯿﺎرێﻚ دروﺳﺖ دەﺑێﺖ‪:‬‬ ‫ﺑە ڕاﺳﺘﯽ زەردەﺷﺘﯿﯿەت ﺋﺎﯾﻨێﻜﯽ‬ ‫ﺑێ ﺧﻮدا ﺑﻮو؟ ﺧــﻮدا ﻟە دەرەوەی‬ ‫زەردەﺷﺘﯿﯿەت ﺑﻮو؟‬ ‫• ﺋــەو دﯾﺘﻨەی ﺋەﺣﻤــەدی ﻣەﻻ‬ ‫زۆر ﻧﺎﻣﯚﯾــە ﺑە زەردەﺷــﺘﯿﯿەت‪.‬‬ ‫دارﯾﻮش ﭘﺎﺷــﺎ )‪ 550-486‬پ‪.‬م( ﻟە‬ ‫ﻧﻮوﺳﯿﻨەﻛﺎﻧﯽ ﺷﺎﺧﯽ ﺑێﺴﺘﻮون ﺑە‬ ‫ﺟﯚرێﻚ ﺑﺎﺳﯽ دەﺳە‪‬ﺗﯽ ﺋﺎھﻮراﻣەزدا‬ ‫دەﻛﺎت ﻛە ﺋەو ﯾﺎرﻣەﺗﯽ داوە ﺑەﺳەر‬ ‫)ﮔەوﻣﺎﺗە(ی ﺳەرﻛﻮﺗﻜەری ﺧەڵﻚ‬ ‫زاڵ ﺑێــﺖ‪ .” “:‬ﻛەس ﻧەﺑﻮو ﺑﻮێﺮێﺖ‬ ‫دژی ﮔەوﻣﺎﺗەی ﻣﻮغ ﺑﺠﻮوڵێﺘەوە ﺗﺎ‬ ‫ﻣﻦ ھﺎﺗﻢ‪.‬‬ ‫• ﻣﻦ ﻟــە ﺋﺎھﻮراﻣــەزدا ﭘﺎڕاﻣەوە‪،‬‬ ‫ﺋﺎھﻮراﻣەزدا ﺑە ھﺎﻧﺎم ھﺎت‪ .‬ﻟە )دە(ی‬ ‫ﻣﺎﻧﮕﯽ ﺑﺎﮔەﯾﺎدﯾﺶ )‪29‬ی ﺋەﯾﻠﻮوﻟﯽ‬ ‫‪ 522‬پ‪.‬م( ﻣــﻦ ﻟەﮔــەڵ ﭼەﻧــﺪ‬ ‫ﭘﯿﺎوێﻜﯽ ﻛەم ﺳــەری ﮔەوﻣﺎﺗە و‬ ‫ﻛﺎرﺑەدەﺳــﺘە ﯾﺎوەرەﻛﺎﻧﯽ ﺑڕی‪ .‬ﻟە‬ ‫ﻗە‪‬ی )ﺳﻜەﯾەوﭬﺎﺗﯿﺶ ﻟە ھەرێﻤﯽ‬ ‫)ﻧﯿﺴﺎﯾە( ﻟە ﻣﯿﺪﯾﺎ ﻛﻮﺷﺘﻢ‪“.‬‬ ‫دەﺳــە‪‬ﺗﯽ ﻣەﻣﻠەﻛەﺗــﻢ ﻟــێ‬ ‫ﺳەﻧﺪەوە‪ .‬ﺑە ﺑەرەﻛەﺗﯽ ﺋﺎھﻮراﻣەزدا‬ ‫ﻣــﻦ ﺑﻮوﻣــە ﭘﺎﺷــﺎ و ﺋﺎھﻮراﻣەزدا‬ ‫ﺋــەم ﻣەﻣﻠەﻛەﺗەی ﭘــێ ﺧە‪‬ت‬ ‫ﻛــﺮدم“‪ .‬دﻛﺘــﯚر دڵﺸــﺎد زاﻣﻮا ﻟە‬ ‫ﻧﻮوﺳﯿﻨێﻜﯽ ﮔﯚﭬﺎری )ﺧﺎڵ(‪ ،‬ژﻣﺎرە‬ ‫‪3‬دا‪ ،‬ﯾەﻛێﻚ ﻟەو ﻛەﺳﺎﻧەﯾە ﺑﺎوەڕی‬ ‫واﯾە زەردەﺷــﺘﯿﯿەت ﻟە ﺳەردەﻣﯽ‬ ‫ﺋەﺧﻤﯿﻨــﯽ ﺳــەری ھەڵــﺪاوە و‬ ‫دارﯾــﻮش ﯾەﻛــەم ﺋﺎھﻮراﻣــەزدا‬ ‫ﭘەرﺳــﺘە“‪ .‬ﻛەواﺗــە ﺋەو ﭘﯚﺳــﺖ‬ ‫ﺳﯿﻜﯿﻮﻻرﯾﯿەی ﺋەﺣﻤەدی ﻣەﻻ ﺑﯚ‬ ‫ﺋﺎھﻮراﻣەزدای زەردەﺷﺘﯿﯿەت ﺗەواو‬ ‫ﭘێﭽەواﻧەی ﺋﺎﯾﻨﯽ زەردەﺷﺘﯿﯿەﺗە‪.‬‬

‫دا‪ .‬ﺋەﮔﯿﻨﺎ ﺋێﻤەی ﻛﻮرد ﻛەﺳــﺎﻧﯽ‬ ‫وەك )ﺧﺎﻧــﺰادی ﻣﯿﺮی ﺳــﯚران( و‬ ‫)ﻋﺎدﯾﻠــە ﺧﺎﻧﻢ( و )ﺣەﭘﺴــە ﺧﺎﻧﯽ‬ ‫ﻧەﻗﯿﺐ( ھەﻣﻮو ﺋﺎﻓﺮەﺗﯽ ﻧﺎو ﻣﺎڵﺒﺎﺗﯽ‬ ‫دەﺳە‪‬ت ﺑﻮون ﻛە ﭼەﻧﺪان ﭘﯿﺎوﯾﺎن‬ ‫ﻟەژێﺮ دەﺳــە‪‬ت ﺑــﻮو‪ ،‬ھەروەھﺎ‬ ‫ھەﻣﻮو ﭘﯿﺎوێﻜﯿﺶ ﻧەﯾﺎﻧﺪەوێﺮا ﻗﺴە‬ ‫ﻟە ﻗﺴەﯾﺎن ﺑﻜەن‪ ،‬ﺑﯚ ﻧﻤﻮوﻧە )ﺷێﺦ‬ ‫ڕەزای ﺗﺎڵەﺑﺎﻧــﯽ( ھەﺟــﻮوی زۆر‬ ‫ﭘﯿﺎوی دەﺳە‪‬ﺗﯽ رۆﺣﯽ و ﺳﯿﺎﺳﯽ‬ ‫ﻛﺮدووە‪ ،‬ﺑە‪‬م ﻧەﯾﻮێﺮاوە ﺑە ﺋﺎﺷﻜﺮا‬ ‫ﻗﺴە ﻟە ﺑەردەم )ﻋﺎدﯾﻠە ﺧﺎﻧﻢ( ﺑﻜﺎت!‬ ‫ﻟەوە زﯾﺎﺗــﺮ )ﻋﺎدﯾﻠە ﺧﺎﻧــﻢ( دژ ﺑە‬ ‫ﺣﻮﻛﻤﺮاﻧﯿﯿەﻛەی ﺷێﺦ ﻣەﺣﻤﻮود‬ ‫ﺑﻮو! ﻛەواﺗە ﭼەوﺳــﺎﻧﺪﻧەوە واﺗﺎی‬ ‫ﭼﯽ دەﮔەﯾەﻧێﺖ؟‬

‫داﺧﺮاوﯾﯿەی زەردەﺷﺘﯽ ﻣﯚﻏەﻛﺎن‬ ‫وا دەﺳﺘﻮوری و‪‬ﺗﯿﺎن داڕﺷﺘﺒﻮو ﻛە‬ ‫ﭼەﻧﺪ ﻣﺎﻓێﻜﯽ ﯾﺎﺳﺎﯾﯽ ﻟەﺑﺎرەی ژﻧﯽ‬ ‫ﻧﺎو ﻣﺎڵﺒﺎﺗﯽ ﻟە ﺧﯚﮔﺮﺗﺒﻮو‪ .‬ﻧەﺷﺌەت‬ ‫‪ ،2003‬ل‪.( 36‬‬ ‫‪ .4‬ﻟــە ﺳﯿﺴــﺘەﻣﯽ ﺣﻮﻛﻤﺮاﻧــﯽ‬ ‫ﺳﺎﺳــﺎﻧﯿﺪا ﺳــێ ﺟﯚری ھﺎﭬﮋﯾﻦ‬ ‫ھەﺑــﻮو‪ ،‬ﺋەو ﺳــێ ﺟــﯚرە ژﻧەش‬ ‫ﭘێﻮەﺳــﺖ ﺑﻮون ﺑە دەﺳــﺘﻮوری‬ ‫ﺋﺎﺗەﺷــﮕە )ﻛەﻧﯿﺴە(ی زەردەﺷﺘﯽ‪.‬‬ ‫)ڕۆز‪ ،1998 ،‬ل‪ (50‬وەرﮔﯿــﺮاو‬ ‫ﻟە ﺷــەھﺒﺎزی ‪ :(2005‬ﺋﺎﻣــﺎژە ﺑە‬ ‫ھەرﺳێ ﺟﯚری ﭘێﮕەی ﺋﺎﻓﺮەت ﻟە‬ ‫ھﺎوﺳەرﮔﯿﺮی دەﻛﺎت‪ :‬ﭘﺎﺗﯿﺨﺴﺎھﯽ‪،‬‬ ‫ﭼــﺎﮔﺎر‪ ،‬ﺧﻮاﺳــﺮای‪ “.‬ﺑــە‪‬م ﻟە‬ ‫ﯾﺎﺳﺎی ﺳﺎﺳــﺎﻧﯿﺪا ﺗەﻧﯿﺎ ﺑﺎﺳﯽ دوو‬ ‫ﻟەو ﺟــﯚرە ھﺎوﺳــەرﮔﯿﺮاﻧە ﻛﺮاوە‬ ‫)اﻟﻌﺎﺑﺪ‪،1999،‬ص‪) .( 130‬ﻧەﺷﺌەت‪،‬‬ ‫‪ ،2003‬ل‪ 36‬وەرﮔﯿﺮاو ﻟە ﺷەھﺒﺎزی‬ ‫‪ ،(2005‬ﻟە ﭘێﻨﺎﺳەی ﺋﺎﻓﺮەﺗﯽ ﭼﯿﻨﯽ‬ ‫ﺳەرەوە ﯾﺎ ﺋﺎﻓﺮەﺗﯽ ﺧﺎوەن ﺋﯿﻤﺘﯿﺎز‬ ‫)ﭘﺎﺗﯿﺨﺴــﺎھﯽ(دا دەڵێــﺖ‪” :‬ﺋــەو‬ ‫ﺋﺎﻓﺮەﺗە ﺑﻮو ﻛە ﺑﯚﻧﺪی ھەﺑﻮو‪ ،‬ﺑﯚﯾە‬ ‫ﺑە ھﺎﭬﮋﯾﻨﯽ ﭘﺎﺗﯿﺨﺴــﺎھﯽ دادەﻧﺮا‪.‬‬ ‫ﺋەﻣــە ﮔەورەﺗﺮﯾﻦ ﭘێﮕــە ﺑﻮو ژن‬ ‫ھەﯾﺒﻮو‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە داﻣەزراﺑﻮو ﻟەﺳەر‬ ‫ﭘێﻮﯾﺴﺘﯽ ھﺎوﻛﻮﻓﯽ و وردی ﻧێﻮان‬ ‫ژن و ﻣێــﺮد‪ ،‬ھەروەھﺎ ﺋــەم ژﻧە و‬ ‫ﻣﻨﺪاڵەﻛﺎﻧﯽ ﻣﺎﻓﯽ ﻣﯿﺮاﺗﯿﺎن ھەﺑﻮو“‪.‬‬ ‫ﻟــە ﻻﯾەﻛﯽ ﺗﺮ ژﻧﯽ ﭘﺎﺗﯿﺨﺴــﺎھﯽ‪،‬‬ ‫ﺧﺎوەن ﺋﯿﻤﺘﯿﺎز ﺑﻮو‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە ﺑەﭘێﯽ‬ ‫ﭘﺮەﻧﺴــﯿﭗ و ﻓەرﻣﺎﯾﺸــﺘەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫زەردەﺷــﺘﯽ‪ ،‬ﭘﯿﺎو ﺑﯚی ھەﺑﻮو ﺗەﻧﯿﺎ‬ ‫ﯾەك ژﻧﯽ ﭘﺎﺗﯿﺨﺴﺎھﯽ ﺑێﻨێﺖ‪ ،‬ژﻧﯽ‬ ‫دی ﺑە ﭼــﺎﮔﺎر دادەﻧــﺮا‪ ،‬وەك )ڕۆز‬ ‫‪،1998‬ل‪ ( 44‬دەڵێﺖ ‪“:‬دەﺳــە‪‬ﺗﯽ‬ ‫ﻛﺎﻣﯿﻠﯽ ھەﺑﻮو ﺑەﺳــەر ﻛﺎروﺑﺎری‬ ‫ﻣﺎڵەوە و ﭘەروەردە و ﺋﯚرﮔﺎﻧﯿﺰﻛﺮدﻧﯽ‬ ‫ﻛﺎری دی ﻣﺎڵەوە“‪ .‬ژﻧﯽ دووەم ﻛە‬

‫‪ .6‬ھﺎوﺳــەرﮔﯿﺮی ﺋﯿﻨﺴێﺴــﺖ‬ ‫)ﻣﺤﺎرم(‬ ‫ﻛﺮﯾﺴﺘﻨﺴــﻦ ‪ 2006‬ﻟــە ل‪410-‬‬ ‫‪ 411‬ﺷــﺘێﻜﯽ ھەﻧﺪ ﺳــەﯾﺮ ﺗﯚﻣﺎر‬ ‫دەﻛﺎت ﻣﺮۆڤ ﺷەرم ﻟە ﺧﯚ دەﻛﺎت‪:‬‬ ‫”ﺟﯚرە ھﺎوﺳــەرﮔﯿﺮﯾﯿەك ﻟە ﻧێﻮان‬ ‫ﺋﺎﻓﺮەﺗﺎﻧﯽ ﻛﯚﺷﻚ ﯾﺎ ﻣﺎڵﺒﺎﺗﯽ ﺷﺎھﺎﻧە‬ ‫ھەﺑﻮو‪ ،‬ﻧﺎﺳﺮاو ﺑﻮو ﺑە ھﺎوﺳەرﮔﯿﺮی‬ ‫ﺧﻮﯾﺪودە ﯾﺎ )ﻣﺤــﺎرم( واﺗﺎ ھێﻨﺎﻧﯽ‬ ‫ﺋــەو ﻛەﺳــﺎﻧەی ﻛــە ﺑــە ﯾەﻛﺘﺮ‬ ‫ﻧەدەﺷــﯿﺎن )ﻛەﺳە ﻧﺰﯾﻜەﻛﺎن وەك‬ ‫ﺧﻮﺷــﻚ و داﯾﻚ و ﻛﭻ(‪ .‬ﺋەم ﺟﯚرە‬ ‫ھﺎوﺳەرﮔﯿﺮﯾﯿە ﻟە ﯾﺎﺳﺎی ﺳﺎﺳﺎﻧﯿﺪا‬ ‫ھەﺑــﻮوە‪ ،‬دﯾــﺎرە ﻣەﺑەﺳــﺘﯽ ﻟێﯽ‬ ‫ﭘﺎراﺳﺘﻨﯽ ﭘﺎﻛﯽ ڕەﭼەڵەك و ﺧﻮێﻨﯽ‬ ‫ﺧﺎﻧەوادە ﺑﻮوە!‬ ‫ﻛﺮﯾﺴﺘﻨﺴــﻦ ﻟە ھەﻣــﺎن ﻻﭘەڕەدا‬ ‫ﻧﻤﻮوﻧە ﺑﯚ ﺋەو ﺟﯚرە ھﺎوﺳەرﮔﯿﺮﯾﯿە‬ ‫دێﻨێﺘــەوە وەك وەھــﺮام ﭼﻮوﺑﯿﻦ‬ ‫)ﮔﻮردﯾە(ی ﺧﻮﺷﻜﯽ ﺧﯚی ﺧﻮاﺳﺖ‬ ‫و ﻣێﮫﺮان ھەﻣﺎن ﺷﺘﯽ ﭘێ ﭘەﺳﻨﺪ‬ ‫ﺑــﻮو‪ :‬ﭘﯿﺎو ﺑﯚی ھەﯾە ﻟەﮔەڵ داﯾﻚ و‬ ‫ﺧﻮﺷــﻚ و ﻛﯿﮋی‪ ،‬ژن و ﻣێﺮداﯾەﺗﯽ‬ ‫ﺑﻜﺎت“‪.‬‬ ‫ﺋەﻣە ﭘێﮕەی ﺋﺎﻓﺮەﺗە؟! ﺋﺎﻓﺮەت ﺑەﻣە‬ ‫ﺑەﺧﺘەوەر دەﺑێ؟!‬

‫دەڵێــﺖ و دەﻧﻮوﺳــێﺖ‪” :‬ھەﻣﻮو‬ ‫ﻓەﯾﻠەﺳﻮوﻓە ﺑەﻧﺎوﺑﺎﻧﮕەﻛﺎﻧﯽ ﯾﯚﻧﺎﻧﯽ‬ ‫دێﺮﯾــﻦ دەرﭼــﻮوی ﻗﻮﺗﺎﺑﺨﺎﻧەی‬ ‫زەردەﺷﺘﻦ“‪.‬‬ ‫ﻟە ﻣﺎوەی ﺣﻮﻛﻤڕاﻧــﯽ ھەرﯾەك ﻟە‬ ‫ﻛﯚڕﺷــﯽ دووەم )‪ 558-529‬ﺑەر ﻟە‬ ‫ﻣﯿﻼد( و ﺧەﺳــﺮەو ﺋەﻧﻮﺷــێﺮوان‬ ‫دەوڵەﺗﯽ ﺋەﺧﻤﯿﻨﯽ ﺋﺎﺷــﻨﺎ ﺑﻮو ﺑە‬ ‫ﻣﺎرﯾﻔەﯾەﻛﯽ ﻧﺎﻣﯚ ﺑە و‪‬ﺗﯽ ﺋﺎرﯾﺎن‪،‬‬ ‫ﺋەوﯾــﺶ ﺷﺎرﺳــﺘﺎﻧﯽ ھﯿﻠێﻨــﯽ و‬ ‫ﻓەﻟﺴەﻓەی ﺑﺘﭙەرﺳﺘﯽ ﯾﯚﻧﺎﻧﯽ ﺑﻮو‪،‬‬ ‫ﺑــﯚ ﻧﻤﻮوﻧە ﭘﺎش ﺋەوەی ﻛﯚڕﺷــﯽ‬ ‫دووەم ﭼەﻧﺪ وﯾﻼﯾەﺗێﻜﯽ ﻟە ﺋﺎﺳﯿﺎی‬ ‫ﺑﭽﻮوك وەك )ﻟﯚﻧﯿﺎ(‪) ،‬ﻟﯿﺪﯾﺎ( و ﭼەﻧﺪ‬ ‫دەﭬەرێﻜﯽ ﺗﺮی ﮔﺮت‪ ،‬ﺋﺎﺷﻨﺎ ﺑﻮو ﺑە‬ ‫ﭘێﻮەﻧﺪی ﻧﺰﯾﻚ ﻟەﮔەڵ ﺷﺎرﺳــﺘﺎﻧﯽ‬ ‫داﻣەزراو ﻟەﺳەر )ھێﻠﯿﻨﯽ(‪ ،‬ھەروەھﺎ‬ ‫ﻟە ﺳەردەﻣﯽ ﺧەﺳﺮەو ﺋەﻧﻮﺷێﺮوان‬ ‫ﯾەﻛەم ﻗﻮﺗﺎﺑﺨﺎﻧەی ﻓەﻟﺴەﻓﯽ وەك‬ ‫ﺋەوەی ﺟەﺳــﺘﯿﻨﯽ ﯾﯚﻧﺎﻧﯽ ﻛﺮدەوە‬ ‫)ﺋﯿﺒﻦ ﻧەدﯾﻢ‪ ،‬ل‪.(300‬‬ ‫ﺋەو دەﺳــﺘﭙێﻜە ﻟە دوای ھەرەﺳﯽ‬ ‫ﺋەﺧﻤﯿﻨﯽ ﺑە دەﺳﺖ ﺋەﺳﻜەﻧﺪەری‬ ‫ﻣەﻛﺪۆﻧﯽ ﻟــە ‪ 331‬پ‪.‬م )ﺗەھﺎ ﺑﺎﻗﺮ‬ ‫‪،1980‬ل( زۆر زﯾﺎﺗﺮ ﺑﻮو‪ .‬ﭘﻠﻮﺗﺎرك ﻟە‬ ‫ل‪ 329‬ﻣﯚراﻟﯿﺎ دەڵێﺖ‪ :‬ﺋەﺳﻜەﻧﺪەر‬ ‫ﺑە ﭘێﭽەواﻧەی ﺋەرﺳﺘﯚی ﻣﺎﻣﯚﺳﺘﺎی‬ ‫ﺑﻮو‪ ،‬ﺋەو ﺳــەرﻛﺮدەﯾەﻛﯽ ﺟﯿﮫﺎﻧﯽ‬ ‫ﺑﻮو‪ ،‬دەﯾﻮﯾﺴﺖ دﻧﯿﺎﯾەﻛﯽ ﯾەﻛﮕﺮﺗﻮو‬ ‫دروﺳــﺖ ﺑــﻜﺎت ﺑــە ﻟەﻧﺎوﺑﺮدﻧﯽ‬ ‫ﻧەﯾﺎراﻧــﯽ و دەرﮔــە ﻛﺮدﻧــەوە ﺑﯚ‬ ‫ﺧﺎﻧەداﻧﺎﻧﯽ ﮔﻮێڕاﯾەڵ ﻏەﯾﺮی ﯾﯚﻧﺎﻧﯽ‬ ‫ﺑەﺷــﺪار ﺑﻦ ﻟە دەﺳە‪‬ت‪ ،‬ﺋەوﯾﺶ‬ ‫ﺑە‪:‬‬ ‫‪.1‬ڕێﻜﺨﺴﺘﻨﯽ ھﺎوﺳــەرﮔﯿﺮی ﻟە‬ ‫ﻧێﻮان ﯾﯚﻧﺎﻧﯽ و ﻓﺎرﺳەﻛﺎن‪.‬‬ ‫‪.2‬دروﺳــﺘﻜﺮدﻧﯽ ﺷــﺎری ﻧﻮێ و‬ ‫ﻧﯿﺸــﺘەﺟێﻜﺮدﻧﯽ داﻧﯿﺸــﺘﻮواﻧﯽ‬ ‫ھەﻣەﻻﯾەن‪.‬‬ ‫ﻟــە دوای ﻛەوﺗﻨــﯽ ﺋﯿﻤﭙﺮاﺗﯚرﯾﯽ‬ ‫ﺋەﺧﻤﯿﻨﯽ ﺑە دەﺳﺖ ﺋەﺳﻜەﻧﺪەری‬ ‫ﻣەﻛﺪۆﻧﯽ‪ ،‬دوو ﺟﯚر ﻟە رۆﺷﻨﺒﯿﺮی‬ ‫دﻧﯿﺎﯾــﯽ و ﺋﺎﯾﻨﺪارﯾــﯽ ﺗێﻜەڵ ﯾەك‬ ‫ﺑﻮون‪.‬‬ ‫زاﻧﺴﺖ و رۆﺷﻨﺒﯿﺮﯾﯿەﻛە دوای ﺋەم‬ ‫داﮔﯿﺮﻛﺮدن و ﺳەﭘﺎﻧﺪﻧە‪ ،‬دوو ﺟﯚری‬ ‫ﻟێﺪروﺳــﺘﻜﺮدن ﺋەوﯾﺶ زاﻧﺴﺖ و‬ ‫رۆﺷــﻨﺒﯿﺮی دﻧﯿﺎﯾﯽ و ﺋﺎﺳــﻤﺎﻧﯿﯽ‬ ‫ﺑﻮو‪) .‬ﺗﺎزۆﻟﯽ‪،‬ل‪ ،(1‬ﺑــﺎوەڕی ﺧﯚی‬ ‫دەردەﺑڕێ ﻛە رۆﺷــﻨﺒﯿﺮﯾﯿەﻛەی‬ ‫ﻓﺎرﺳــەﻛﺎن زﯾﺎﺗﺮ زەردەﺷﺘﯽ ﺑﻮو‪،‬‬ ‫ھەرﭼﯽ ﺋــەوەی ﯾﯚﻧﺎﻧﯿﯿەﻛﺎن ﺑﻮو‪،‬‬ ‫رۆﺷﻨﺒﯿﺮﯾﯿەﻛﯽ دﻧﯿﺎﯾﯽ ﺑﻮو‪.‬‬ ‫ﺗﺎزۆﻟــﯽ و ﺧﺮۆﻣــﯚف ﻟــە‬ ‫ل‪ 82‬دەﻧﻮوﺳــﻦ‪” :‬ﻧﻮوﺳــﯿﻨﯽ‬ ‫ﺋﺎﯾﻨــﯽ ﺗﺎ ﺳــەردەﻣﯽ ﺳﺎﺳــﺎﻧﯽ‬ ‫ﻧەﻧﻮوﺳﺮاﺑﻮوﻧەوە‪ ،‬ھەرﭼﯽ ﻧﻮوﺳﯿﻨﯽ‬ ‫دﻧﯿﺎﯾﯿﻦ ﺋەوە ﺗەﻧﯿﺎ ﻻی ”ﮔﯚﺳــﺎن“‬ ‫)ﺷﺎﯾەر( و ﺧﻮﻧﯿﺎﮔﺎر“ )ﺣەﻛﺎﯾەﺗﺒێﮋ(‬ ‫ﺗەﻧﯿﺎ ﻟە ﺳﯿﻨﮓ ﭘﺎرێﺰراﺑﻮون“‪.‬‬ ‫ﺟﮕــە ﻟەﻣﺎﻧە‪ ،‬ھەﻧﺪێ ﺳــەرﭼﺎوە‬ ‫ﺋﺎﻣــﺎژە ﺑە ﻛﺎرﯾﮕــەری ﻛﻮﻟﺘﻮوری‬ ‫ﯾﯚﻧﺎﻧــﯽ ﺑەﺳــەر ﻧﻮوﺳــﯿﻨەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫دارﯾــﯚش ﻟە ﺷــﺎﺧﯽ ﺑێﺴــﺘﻮون‬ ‫دەﻛەن وەك راﻟﻒ ﻧﯚرﻣﺎن ﺷــﺎرپ‬ ‫ﻟە ﻛﺘێﺒــﯽ ‪The inscriptions in‬‬ ‫‪old Persian cuneiform of the‬‬ ‫‪ ،achaemenian empires‬ﻛەواﺗە‬ ‫ﻛﻮﻟﺘﻮوری ﯾﯚﻧﺎﻧﯽ ﻟە دوو ﻗﯚﻧﺎﻏەوە‬ ‫ﻛﺎرﯾﮕــەری ﺑەﺳــەر ﻛﻮﻟﺘــﻮوری‬ ‫زەردەﺷﺘﯽ ھەﺑﻮوە‪:‬‬ ‫‪.1‬ﻟە ﻛﺎﺗــﯽ ﺣﻮﻛﻤڕاﻧﯽ ﻛﯚڕﺷــﯽ‬ ‫دووەﻣــەوە ﺗــﺎ ڕووﺧﺎﻧــﯽ‬ ‫ﺋﯿﻤﭙﺮاﺗﯚرﯾﯿەت‬ ‫‪.2‬ﻟە ﻛﺎﺗﯽ ﻛەوﺗﻨــﯽ ﺋﯿﻤﭙﺮاﺗﯚرﯾﯽ‬ ‫ﺋەﺧﻤﯿﻨﯿﯿــەوە ﺑــە دەﺳــﺖ‬ ‫ﺋەﺳﻜەﻧﺪەری ﻣەﻛﺪۆﻧﯿﯿەوە‪.‬‬ ‫ﻟەو دوو ﻗﯚﻧﺎﻏەش ھەردوو ﻛﻮﻟﺘﻮور‬ ‫ﺑە ﯾەك ﮔەﯾﺸــﺘﻦ‪ .‬ﺋەو ﭼﻮار ﺧﺎڵە‬ ‫ﺗەﻧﯿﺎ ﻗﺴەﻛﺮدﻧﻦ ﻟەﺳەر ﭘێﺸەﻛﯽ‬ ‫ﮔەڕاﻧەوەی زەردەﺷــﺖ ‪ ..‬دەﭘﺮﺳﻢ‬ ‫زەردەﺷﺖ ﺋەوھﺎ دێﺘەوە؟؟!‬

‫ھەﻓﺘەﻧﺎﻣەﯾەﻛﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ ﮔﺸﺘﯿﯿە‬

‫ﭘێﺸەﻛﯽ ﻗەﺳﯿﺪە‪ /‬ﻛﺘێﺒﯽ ”ﮔەڕاﻧەوەی زەردەﺷﺖ“ و‬ ‫ﭼەﻧﺪ ﺗێﺒﯿﻨﯿﯿەك‬

‫وﺗﺎر‬


‫ﻛﻮﻟﺘﻮور‬

‫ھەﻓﺘەﻧﺎﻣەﯾەﻛﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ ﮔﺸﺘﯿﯿە‬

‫‪18‬‬

‫ﻋەﺷــﻖ ﯾﺎ ﺧﯚﺷەوﯾﺴﺘﯽ ﻟﻮوﺗﻜەی ﺋﯿﻨﺴﺎﻧﯿەﺗﯽ ﻣﺮۆﭬە‪ ،‬ﻛﺎﺗێﻚ ﻛە وﺟﻮدی ھەﯾە ﻟە دژوارﺗﺮﯾﻦ دۆﺧﺪا‪ .‬ژﯾﺎن ﻓێﺮی ﺗەﺣەﻣﻮل و ﺟﻮاﻧﯽ دەﻛﺎت‪.‬‬ ‫ھەڵﺒەت رواﻧﯿﻦ ﺑﯚ ﺧﯚﺷەوﯾﺴﺘﯽ و دەرﺑڕﯾﻨﯽ ﺑەﭘێﯽ ھەﻟﻮﻣەرﺟﯽ ﻛﯚﻣە‪‬ﯾەﺗﯽ‪ ،‬ﭘەروەردەﯾﯽ و ﻛﻮﻟﺘﻮوری ﻣﺮۆﭬەﻛﺎن ﺟﯿﺎوازە‪ .‬ﻣﺮۆڤ ﺑﻮوﻧەوەرێﻜە‬ ‫ﻛە ھەﻣﻮو ﺷﺘەﻛﺎن ﻓێﺮ دەﺑێﺖ و ھەڵﮕﺮی ﻏەرﯾﺰەﯾەﻛﯽ ﺋەوﺗﯚ ﻧﯿﯿە‪..‬‬

‫ژﻣﺎرە )‪ ، (174‬ﭼﻮارﺷەم‪2017/ 2/ 8 ،‬‬

‫ﻧﺎﺳﺮ ﺣەﻗﭙەرﺳﺖ‪:‬‬

‫ﭘێﻮﯾﺴﺘە ﺷﯿﻌﺮ ﺑﻨﺎﺳﯿﻦ و وەك ژاﻧﺮێﻜﯽ‬ ‫ﺋەدەﺑﯽ ﺳەرﺑەﺧﯚ ﭘێڕەوی ﺑﻜەﯾﻦ‬ ‫وﺷە‪ /‬ھەورﯾﻦ و ﺋەﭬﯿﻦ‬ ‫ﻧﺎﺳﺮ ﺣەﻗﭙەرﺳــﺖ ﺷﺎﻋﯿﺮێﻜﯽ‬ ‫دوورەﭘەرێــﺰی‬ ‫ﮔەﻧﺠــﯽ‬ ‫رۆژھە‪‬ﺗﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧە و ﺧﺎوەن‬ ‫ﺳﺘﺎﯾﻠێﻜﯽ ﺗﺎﯾﺒەت ﺑە ﺧﯚﯾەﺗﯽ‬ ‫ﻟــە ﺷﯿﻌﺮﻧﻮوﺳــﯿﻨﺪا‪ ،‬ﺑەھﯚی‬ ‫ﺋەم ﺳــﺘﺎﯾﻠەوە ﺗﻮاﻧﯿﻮﯾەﺗﯽ وەك‬ ‫ﺷﺎﻋﯿﺮێﻜﯽ ﺑﮋاردە و ﺟﻮاﻧﻨﻮوس‬ ‫دەرﺑﻜەوێــﺖ‪ .‬ﺋەﮔەرﭼﯽ وەك‬ ‫ﭘێﻮﯾﺴــﺖ ﮔﺮﯾﻨﮕﯽ و ﺋــﺎوڕ ﻟە‬ ‫ﻛﺎرەﻛﺎﻧﯽ ﻧەدراوەﺗەوە‪” .‬وﺷە“‬ ‫ﻟەم دﯾﻤﺎﻧەﯾــەدا وە‪‬ﻣﯽ ﭼەﻧﺪ‬ ‫ﭘﺮﺳــﯿﺎرێﻜﯽ ﻟێ وەرﮔﺮﺗﻮوە ﻛە‬ ‫ﺧﻮێﻨەرەﻛﺎﻧﯽ ﺗﺎﻣەزرۆﯾﻦ‪.‬‬ ‫وەك ﺷــﺎﻋﯿﺮ دەﺗەوێ ﭼﯽ‬ ‫ﺑﻜەی و ﭼﯽ ﺑﮕەﯾەﻧﯽ؟‬ ‫ﺗەﻧﯿﺎ ھەوڵﻢ ﺋەوەﯾە ھەﺳــﺖ‪،‬‬ ‫ﺗێﮕەﯾﺸــﺘﻦ و ﺑﯚﭼﻮوﻧەﻛﺎﻧــﯽ‬ ‫ﺧﯚم ﺑﺨەﻣە ڕوو‪ .‬ﺑەرھەﻣەﻛﺎن‬ ‫ﭼەﻧﺪە ﻛﺎرﯾﮕەر دەﺑﻦ ﯾﺎ ﭼﯿﯿﺎن‬ ‫ﺑەﺳــەر دێﺖ‪ ،‬ﭘێﻮەﻧﺪی ﺑەوەوە‬ ‫ھەﯾە ﻛە ﺗﺎ چ ﺋﺎﺳــﺘێﻚ دەﺗﻮاﻧﻢ‬

‫دروﺳــﺖ ﺑﺒﯿﻨﻢ‪ ،‬دروﺳﺖ ﺑﯿﺮ‬ ‫ﺑﻜەﻣــەوە و وە‪‬ﻣــﺪەرەوەی‬ ‫داﺧﻮازﯾﯿەﻛﺎﻧﯽ ﺳەردەم ﺑﻢ‪.‬‬ ‫ﭼەﻣﻜــﯽ ”ﻋەﺷــﻖ“ ﻟــە‬ ‫ﺑ‪‬وﻛﺮاوەﻛﺎﻧــﺪا‬ ‫زۆرﺑــەی‬ ‫دەﺑﯿﻨﺮێﺖ‪ ،‬ﺑەﺗﺎﯾﺒەت ﺷﯿﻌﺮ‪ ،‬ﻟە‬ ‫ﻛﺎﺗێﻜﺪا ﺑەﺷێﻮەﯾەﻛﯽ ﮔﺸﺘﮕﯿﺮ‬

‫ﺟﻮاﻧــﯽ دەﻛﺎت‪ .‬ھەڵﺒــەت‬ ‫رواﻧﯿﻦ ﺑــﯚ ﺧﯚﺷەوﯾﺴــﺘﯽ و‬ ‫دەرﺑڕﯾﻨــﯽ ﺑەﭘێﯽ ھەﻟﻮﻣەرﺟﯽ‬ ‫ﻛﯚﻣە‪‬ﯾەﺗــﯽ‪ ،‬ﭘەروەردەﯾﯽ و‬ ‫ﻛﻮﻟﺘﻮوری ﻣﺮۆﭬەﻛﺎن ﺟﯿﺎوازە‪.‬‬ ‫ﻣﺮۆڤ ﺑﻮوﻧەوەرێﻜە ﻛە ھەﻣﻮو‬ ‫ﺷﺘەﻛﺎن ﻓێﺮ دەﺑێﺖ و ھەڵﮕﺮی‬

‫ﻛﯚﻣەڵﮕەی ﺋێﺮە ﺗﺎ ﺋێﺴﺘەش‬ ‫ھەڵﮕــﺮی ﻛﻮﻟﺘﻮورێﻜە ﻛە‬ ‫ﺧﯚﺷەوﯾﺴﺘﯽ ﺗێﯿﺪا ﺷێﻮاوە‬ ‫ﻋەﺷــﻖ ﺑﻮوەﺗــە ﭘﺮدێــﻚ ﺑــﯚ‬ ‫ﻛﯚﻣەڵێﻚ ﻣەراﻣﯽ ﺗﺎﻛڕەھەﻧﺪی‪،‬‬ ‫ﺗێﮕەﯾﺸــﺘﻨﯽ ﺋێﻮە ﺑﯚ ﻋەﺷــﻖ‬ ‫ﭼﯿﯿە؟‬ ‫ﻋەﺷــﻖ ﯾــﺎ ﺧﯚﺷەوﯾﺴــﺘﯽ‬ ‫ﺋﯿﻨﺴــﺎﻧﯿەﺗﯽ‬ ‫ﻟﻮوﺗﻜــەی‬ ‫ﻣﺮۆﭬــە‪ ،‬ﻛﺎﺗێﻚ ﻛــە وﺟﻮدی‬ ‫ھەﯾە ﻟــە دژوارﺗﺮﯾــﻦ دۆﺧﺪا‪.‬‬ ‫ژﯾــﺎن ﻓێــﺮی ﺗەﺣەﻣــﻮل و‬

‫ﻏەرﯾﺰەﯾەﻛﯽ ﺋەوﺗــﯚ ﻧﯿﯿە‪ ،‬ﺟﺎ‬ ‫ﺋەوەی ﻛــە ﭼﯚن ﻟە ﻋەﺷــﻖ‬ ‫دەڕواﻧێﺖ ﯾﺎ ﺟێﺒەﺟێﯽ دەﻛﺎت‬ ‫دەﮔەڕێﺘەوە ﺳــەر ﺋەوەی ﻛە‬ ‫ﺗﺎ ﭼەﻧﺪ ﻟەم ﺑــﻮارەدا ﯾﺎرﻣەﺗﯽ‬ ‫دراوە‪ ،‬ﭘــەروەردە ﻛــﺮاوە و‬ ‫ﺳــەرﻛﻮت ﻧەﻛﺮاوە‪ .‬دەﻧﺎ ﭼﯚن‬ ‫دەﻛﺮێــﺖ ﻣﺮۆﭬێﻜــﯽ ﻛﺎﻣڵ‪،‬‬ ‫ﻋەﺷــﻖ ﻛە ھەوێﻨــﯽ ژﯾﻨە ﺑە‬

‫ھەڵــە ﺑــەﻛﺎر ﺑێﻨێــﺖ؟ ﺑە‪‬م‬ ‫ﺑەداﺧەوە ﻛﯚﻣەڵﮕــەی ﺋێﺮە ﺗﺎ‬ ‫ﺋێﺴﺘەش ھەڵﮕﺮی ﻛﻮﻟﺘﻮورێﻜە‬ ‫ﻛە ﺧﯚﺷەوﯾﺴﺘﯽ ﺗێﯿﺪا ﺷێﻮاوە‬ ‫و وێﺮان ﺑــﻮوە‪ .‬ﻧﺎزاﻧﻢ ﻣﺮۆﭬێﻚ‬ ‫ﭼــﯽ دﯾﻜــەی ھەﯾــە‪ ،‬ﺋەﮔەر‬ ‫ﺧﯚﺷەوﯾﺴــﺘﯽ ﻧەﺑێﺖ؟ ﺟﺎ ﺑﯚ‬ ‫رەﮔەزی ﺑەراﻣﺒەر‪ ،‬ﺳﺮوﺷﺖ ﯾﺎ‬ ‫ھەر ﺷﺘێﻜﯽ ﺗﺮ ﺑێﺖ ‪.‬‬ ‫ﺑﯚﭼــﯽ وەك ﭘێﻮﯾﺴــﺖ‬ ‫ﮔﺮﯾﻨﮕﯽ ﺑە دەﻧﮕــە ﻧﻮێﯿەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﻧﺎو ﺋەدەب ﻧﺎدرێﺖ؟ ﻟە ﻛﺎﺗێﻜﺪا‬ ‫دەﻧﮕە ﻛﯚﻧــەﻛﺎن ﺋەوەی ھەﯾﺎن‬ ‫ﺑﻮو ﺑەﺧﺸﯿﯿﺎن‪.‬‬ ‫ﻟە ﻻﯾەﻧــﯽ ﺳﯿﺴــﺘﻤﺎﺗﯿﻜەوە‬ ‫ھەڵﺪەﮔەڕێﺘــەوە ﺑــﯚ ﺟــﯚری‬ ‫ﺑﯿﻨﯿﻨێــﻚ ﻛــە ﺣﻜﻮوﻣــەت ﺑە‬ ‫ﻧﯿﺴﺒەت ﺋەم دەﻧﮕﺎﻧە ھەﯾەﺗﯽ‪،‬‬ ‫ﻟەﻻﯾەﻧــﯽ ﻛﯚﻣە‪‬ﯾەﺗﯿﺸــەوە‬ ‫ﺑەﺳــﺘﺮاوە ﺑەوەی ﺋــەم دەﻧﮕە‬ ‫ﻧﻮێﯿﺎﻧــە ﺗﺎ ﭼەﻧــﺪ ﻛﯚﻣەڵﮕەی‬ ‫ﺧﯚﯾــﺎن ﻧﺎﺳــﯿﻮە و ﺗﻮاﻧﯿﻮﯾﺎﻧە‬ ‫وە‪‬ﻣــﺪەرەوە ﺑــﻦ‪ ،‬ﺑــە‪‬م‬ ‫ﭘێﻮەﺳــﺖ ﺑــەو دەﻧﮕﺎﻧــەی‬

‫ﻧەوەﻛﺎﻧﯽ ﭘێﺸﻮو ﻛە ﭘێﻤﺎن واﺑێ‬ ‫ھەرﭼﯿﯿﺎن ھەﺑﻮوە ﺑەﺧﺸﯿﻮﯾﺎﻧە‪،‬‬ ‫ﺧﻮێﻨﺪﻧەوەﯾەﻛﯽ دروﺳﺖ ﻧﯿﯿە‪،‬‬ ‫ﭼﻮﻧﻜــە ﺑەرھەﻣەﻛﺎن ﭘێﻮەﻧﺪی‬ ‫ﺑە ﻣﺎﻧــەوەی رۆﺣــﯽ ﺑەھﺮە و‬ ‫داھێﻨﺎﻧەوە ھەﯾە‪ ،‬ﻧەك ﻓﯿﺰﯾﻜﯽ‬ ‫ﺑەرھەﻣﮫێﻨەرەﻛەﯾــﺎن‪ .‬ﭼﻮﻧﻜە‬ ‫ھەر ﺷــﯿﻌﺮێﻚ ﺑە راﺳﺘﯽ ﺷﯿﻌﺮ‬ ‫ﻧەﺑێــﺖ‪ ،‬ﻧﺎﻣێﻨێﺘــەوە‪ .‬ﺋەوەش‬ ‫ﭘێﻮەﻧﺪی ﺑە ﻛﯚن و ﻧﻮێﻮە ﻧﯿﯿە‪ ،‬ﺑە‬ ‫ﭘێﭽەواﻧەﯾﺸەوە ﺑە ھێﻨﺎﻧەوەی‬ ‫ﭼەﻧﺪ ﻧﻤﻮوﻧەی ﺑەرﭼﺎو و ﺑەﭘێﺰ‬ ‫ﻟە ﺑــﻮاری ﺋەدەﺑﯽ ﻛﻼﺳــﯿﻚ‪،‬‬ ‫ﺷــﯿﻌﺮی ﻧﻮێ رەت ﺑﻜەﯾﺘەوە‪،‬‬ ‫ﺋەوەﯾﺶ دروﺳﺖ ﻧﯿﯿە‪.‬‬ ‫ﺋێﻤە ھــەر ﻟەو ﻣــﺎوە ﻛﻮرﺗەی‬ ‫ﻣێﮋووی ﺷﯿﻌﺮی ﻧﻮێ‪ ،‬ﻧﻤﻮوﻧەی‬ ‫ﺟﻮان و ﮔەورەﻣﺎن ھەﯾە‪ ،‬ﺑە‪‬م‬ ‫ﺣﺎﺷــﺎ ﻟەوەﯾــﺶ ﻧﺎﻛﺮێﺖ ﻛە‬ ‫ﺟﯚرێﻚ ﻟــە زۆری و ﺑﯚری ﭘێﻮە‬ ‫دﯾﺎرە‪ .‬ﺋــەوەش دەﮔەڕێﺘەوە ﺑﯚ‬ ‫ﺋەو ﺑﯚﭼﻮوﻧە ﮔﺸــﺘﯿﯿﺎﻧەی ﻛە‬ ‫ﺷﯿﻌﺮ ﺗەﻧﯿﺎ ﺑﯚ دەرﺑڕﯾﻨﯽ ھەﺳﺘە‪،‬‬ ‫ﻟــە ﻛﺎﺗێﻜﺪا ﺷــﯿﻌﺮ ﻟــە ﭼﻮار‬

‫رەﮔەزی ﺳــەرەﻛﯽ‪ :‬ھەﺳــﺖ‪،‬‬ ‫ﺧەﯾــﺎڵ‪ ،‬ﺋەﻧﺪێﺸــە و ﺋﺎھەﻧﮓ‬ ‫ﭘێﻚ ھﺎﺗﻮوە و ﺑێ ھەرﻛﺎم ﻟەواﻧە‬ ‫ﯾەﻛێﻚ ﻟە رووە ﺟﻮاﻧەﻛﺎﻧﯽ ﺧﯚی‬ ‫ﻟە دەﺳﺖ دەدات‪.‬‬ ‫دەﮔﻮﺗــﺮێ ﻟــە دوای‬ ‫ﻧەوەﺗەﻛﺎﻧەوە ﺷــﺎﻋﯿﺮی واﻣﺎن‬ ‫ﻧﯿﯿە ﺑەرھەﻣەﻛەی ﻟە ﺋﺎﺳﻤﺎﻧﯽ‬ ‫ﻓﺎﻧﺘﺎزﯾــﺎی رۆﺣﯿﯿەﺗێﻜــﯽ ﭘڕ‬ ‫ﺋﯿﺴــﺘﺎﺗﯿﻜﺎدا ﺑﺨﻮﻟێﺘەوە‪ ،‬ﺋﺎﯾﺎ ﺗﯚ‬ ‫ﺑﯚﭼﻮوﻧێﻜﯽ ﺗﺮت ھەﯾە؟‬ ‫ﺋەوە واﻗﯿﻌێﻜە ﻛــە ﺑﺎرودۆﺧﯽ‬ ‫ﺳﯿﺎﺳﯽ و ﻛﯚﻣە‪‬ﯾەﺗﯽ ﻟە ﻗﯚﻧﺎﻏە‬ ‫ھەﺳﺘﯿﺎرەﻛﺎﻧﺪا ﻟەﺳەر ﺑەرھەم‬ ‫و ﺧﺎوەن ﺑەرھــەم ﻛﺎرﯾﮕەرﯾﯽ‬ ‫زۆری ھەﯾــە و ﻟــە زۆرﺑــەی‬ ‫ﺣﺎڵەﺗەﻛﺎﻧﯿﺸــﺪا زەوﯾﻨەﯾەﻛﯽ‬ ‫ﮔﻮﻧﺠﺎوﺗﺮ دەڕەﺧﺴێﻨێ ﻟە ﺑﻮاری‬ ‫ﭼەﻧﺪاﯾەﺗــﯽ و ﭼﯚﻧﺎﯾەﺗﯿﯿەوە‪،‬‬ ‫ھەر ﺋــەوە ﻛﯚﻣــەك دەﻛﺎت ﺑە‬ ‫ﻣﺎﻧــەوە ﯾــﺎ ﻧﺰﯾﻜﺘﺮﺑﻮوﻧەوەی‬ ‫دەﻧﮕێﻚ ﻟە ﺟەﻣــﺎوەر‪ .‬ﭘێﻢ واﯾە‬ ‫ھەﻣﺎﻧــە‪ ،‬ھەرﭼــﯽ زﯾﺎﺗــﺮ ﻛە‬ ‫ﻛﯚﻣەڵﮕە ﻟــە ﻻﯾەﻧﯽ رۆﺣﯿﯿەوە‬

‫ﻟە ﻛەش و ﻓەزای ﻧەوەﺗەﻛﺎﻧەوە‬ ‫ﻓﺎﺳڵە ﺑﮕﺮێﺖ‪ ،‬دەﻧﮕەﻛﺎﻧﯽ ﺋەﻣڕۆ‬ ‫زﯾﺎﺗــﺮ وەردەﮔﯿﺮێــﻦ و دەرك‬ ‫دەﻛﺮێﻦ‪.‬‬ ‫ﺋﺎﯾــﺎ ﺷــﺎﻋﯿﺮە ﮔەﻧﺠەﻛﺎن‬ ‫ﭼﯽ ﺑﻜەن ﺑﺎﺷە ﺑﯚ ﺋەوەی زﯾﺎﺗﺮ‬ ‫ﻟەوەی ھــەن‪ ،‬ﺑﻮوﻧــﯽ ﺧﯚﯾﺎن‬ ‫ﺑﺴەﻟﻤێﻨﻦ؟‬ ‫ﻟەﻣﺒﺎرەﯾــەوە ﺧﯚم ﺑــە ﺧﺎوەن‬ ‫ﺋەزﻣﻮون ﯾﺎ ﺳــەرﻛەوﺗﻮو ﻧﺎزاﻧﻢ‬ ‫ﺗﺎ ﺑﯚﭼﻮوﻧــﻢ ھەﺑێﺖ‪ ،‬ﺑە‪‬م ﭘێﻢ‬ ‫واﯾە ﭘێﻮﯾﺴــﺘە ﺷــﯿﻌﺮ ﺑﻨﺎﺳﯿﻦ‬ ‫و وەك ژاﻧﺮێﻜــﯽ ﺋەدەﺑــﯽ‬ ‫ﺳــەرﺑەﺧﯚ ﭘێــڕەوی ﺑﻜەﯾﻦ و‬ ‫ﻟەو ﭘێﺸــﯿﻨە ﻣێﮋووﯾﯿﯿە ﺟﯿﺎی‬ ‫ﺑﻜەﯾﻨــەوە ﻛە ﺷــﺎﻋﯿﺮ ﻛﺎری‬ ‫زۆرﺑەی ﺑەﺷــەﻛﺎﻧﯽ ﺋەدەﺑﯿﺎﺗﯽ‬ ‫ﺑە ﺷﯿﻌﺮ دەرﻛﺮد ﯾﺎ ﺑە ﺟﯚرێﻜﯽ‬ ‫ﺗــﺮ‪ ،‬زۆرﺑــەی ھﻮﻧەرﻣەﻧﺪان و‬ ‫ﺋەدﯾﺒــﺎن ﺑەرھەﻣەﻛﺎﻧﯽ ﺧﯚﯾﺎن‬ ‫ﺑە ﺷــﯿﻌﺮ دەردەﺑڕی ﻛە رەﻧﮕە‬ ‫ھەﻟﻮﻣەرﺟــﯽ ژﯾــﺎن ﻧﺎﭼﺎری‬ ‫ﻛﺮدﺑێ‪.‬‬

‫ﺧﺎﻧﻤﺎﻧﯽ ھەڵەﺑﺠە ژﯾﺎن و ﺟﻮاﻧﯽ ﺑە‬ ‫ﻛەﻟﻮﭘەﻟە ﻓڕێﺪراوەﻛﺎن دەﺑەﺧﺸﻨەوە‬ ‫وﺷە‪ /‬ھەڵەﺑﺠە‪-‬‬ ‫ﺳەﻻم ھﺎﻧەدﻧﯽ‬ ‫ﮔﺮووﭘﯽ ﺧﺎﻧﻤﺎﻧﯽ دەﺳﺘڕەﻧﮕﯿﻨﯽ‬ ‫ھەڵەﺑﺠــە‪ ،‬ﺋــەو ﭘﺎرﭼــە و‬ ‫ﻛەﻟﻮﭘەﻻﻧەی ﻟەﻻﯾەن ﺧەڵﻜەوە‬ ‫ﺑەﻛﺎر ھﺎﺗــﻮون و ﻓڕێ دراون‪،‬‬ ‫دووﺑــﺎرە ھەڵﺪەﮔﺮﻧــەوە و ﺑە‬ ‫ﺷێﻮازێﻜﯽ ھﻮﻧەری ﭘێﺸﻜەﺷﯽ‬ ‫دەﻛەﻧەوە‪.‬‬ ‫ﮔﺮووﭘﯽ ﺧﺎﻧﻤﺎﻧﯽ دەﺳﺘڕەﻧﮕﯿﻨﯽ‬ ‫ھەڵەﺑﺠــە ﻟە ﺳــﺎڵﯽ ‪2015‬وە‬ ‫ﭘێﻚ ھﺎﺗﻮوە‪ .‬ﺋەوان ‪ 13‬ﺋﺎﻓﺮەﺗﯽ‬ ‫ﺷــﺎرەﻛەن‪ ،‬ﺑە ﺳﻮود وەرﮔﺮﺗﻦ‬ ‫ﻟەو ﻛﺎ‪ ‬و ﻛەﻟﻮﭘەﻻﻧەی ﻟەﻻﯾەن‬ ‫ﺧەڵﻜــەوە ﺑــەﻛﺎر ھﺎﺗــﻮون و‬ ‫ﻓڕێ دەدرێــﻦ‪ ،‬ﻛﺎری ھﻮﻧەری‬ ‫و داﺗﺎﺷــﯿﻦ و ﭼﻨﯿﻦ دەﻛەن و‬ ‫ﭘێﺸﻜەﺷﯽ ﺧەڵﻜﯽ دەﻛەﻧەوە‪.‬‬ ‫ﺳﻨﺪوس ﺣﻮﺳێﻦ ﻟێﭙﺮﺳﺮاوی‬ ‫ﮔﺮووﭘﯽ ﺧﺎﻧﻤﺎﻧﯽ دەﺳﺘڕەﻧﮕﯿﻦ‬ ‫ﺑــە ”وﺷــە“ی راﮔەﯾﺎﻧــﺪ‪،‬‬ ‫ﭘێﺶ دوو ﺳــﺎڵ ﺑﯿﺮﯾــﺎن ﻟەوە‬ ‫ﻛﺮدووەﺗــەوە ﻛــە ﮔﺮووﭘێﻜﯽ‬ ‫ﺋﺎﻓﺮەﺗﺎن ﭘێﻚ ﺑێﻨﻦ ﺑەﻣەﺑەﺳﺘﯽ‬

‫ﻛﺎری‬ ‫زﯾﻨﺪووﻛﺮدﻧــەوەی‬ ‫دەﺳــﺘﯽ و ھــﺎوﻛﺎت دووﺑﺎرە‬ ‫ﺑەﻛﺎرھێﻨﺎﻧــەوەی ﻛەﻟﻮﭘەﻟــە‬ ‫ﻓڕێــﺪراوەﻛﺎن‪ ،‬ﺋــەوەش وەك‬ ‫ﺑەﺷــێﻚ ﻟــە رﯾﺴــﺎﯾﻜﻠﯿﻦ ﺑﯚ‬ ‫ﭘﺎﺷﻤﺎوەﻛﺎن‪.‬‬ ‫ﺋەو دەڵــێ‪” ،‬ﺋﺎﻣﺎﻧﺠێﻜﯽ ﺗﺮﻣﺎن‬ ‫ﭘﺎراﺳــﺘﻨﯽ ژﯾﻨﮕەﯾە‪ ،‬ﻓڕێﺪاﻧﯽ‬ ‫ﻛەﻟﻮﭘەﻟــەﻛﺎن ژﯾﻨﮕــە ﭘﯿﺲ‬ ‫دەﻛﺎت‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺋێﻤە دەﻣﺎﻧەوێﺖ‬

‫ﻟە ھەﻣــﺎن ﺋــەو ﻛەﻟﻮﭘەﻻﻧەدا‬ ‫ﺑەرھەﻣــﯽ ھﻮﻧەری دروﺳــﺖ‬ ‫ﺑﻜەﯾــﻦ‪ ،‬ﺋەوەش ھــەم ﺗﻮاﻧﺎی‬ ‫ﺋﺎﻓﺮەﺗﺎن دەردەﺧﺎت‪ ،‬ھەم ﺳﻮود‬ ‫ﺑــە ﺋﺎﻓﺮەﺗــەﻛﺎن دەﮔەﯾەﻧێﺖ‬ ‫و ھەﻣﯿﺶ ﺑەﺷــێﻚ دەﺑێﺖ ﻟە‬ ‫ھەوڵەﻛﺎﻧــﯽ ژﯾﻨﮕەﭘﺎرێﺰی ﻟە‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﺪا“‪.‬‬ ‫ﺳــﻨﺪوس دەڵــێ‪” ،‬ﺋــەو‬ ‫ﻛەﻟﻮﭘەﻻﻧەی ﻓــڕێ دەدرێﻦ و‬

‫ﺋێﻤە ﺑەﻛﺎرﯾﺎن دەھێﻨﯿﻨەوە وەك‬ ‫ﺟﻠﻮﺑەرگ ﺑەﺗﺎﯾﺒــەت ﺋەواﻧەی‬ ‫ﺷﻠﯿﻠەن‪ ،‬دەﺑەی ﺋﺎو و ﭘﯿﭙﺴﯽ‪،‬‬ ‫وێﻨەی ﻛﯚن و ﻣﻮور و ﺧﺸــڵ‪،‬‬ ‫ﻣﻘەﺑﺎ و ﺷﻠﯿﻠە و ﭼەﻧﺪان ﺷﺘﯽ‬ ‫ﺗﺮ ﻛە دووﺑﺎرە ﺟﺎﻧﺘﺎ و ﺟﻠﻮﺑەگ‬ ‫و ﺑەرھەﻣﯽ ﺗﺮﯾﺎن ﻟێ دروﺳــﺖ‬ ‫دەﻛەﯾﻨــەوە ﺑەﺗﺎﯾﺒــەت ﺋــەو‬ ‫ﻛەﻟﻮﭘەﻻﻧەی ﺑﯚ رازاﻧﺪﻧەوەی ﻧﺎو‬ ‫ﻣﺎڵ ﺑەﻛﺎر دێﻦ“‪.‬‬

‫ﺑەرﭘﺮﺳــﯽ ﮔﺮووﭘــﯽ ﺧﺎﻧﻤﺎﻧﯽ‬ ‫دەﺳــﺘڕەﻧﮕﯿﻦ زﯾﺎﺗــﺮ دەڵێ‪،‬‬ ‫”ﺋێﻤە ﻛێﺸەی ﺷﻮێﻨﻤﺎن ھەﯾە‪،‬‬ ‫ﺗﺎ ﺋێﺴــﺘە ﺑﯿﻨﺎﻣــﺎن ﻧﯿﯿە و ﻟە‬ ‫ﺗﻮاﻧﺎﺷﻤﺎﻧﺪا ﻧﯿﯿە داﺑﯿﻨﯽ ﺑﻜەﯾﻦ‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م ﺋــەم ﻣﺎوەﯾە ﻟــە ﺑﯿﻨﺎی‬ ‫ﯾەﻛێﺘﯿﯽ ﺋﺎﻓﺮەﺗﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬ ‫ﻟە ھەڵەﺑﺠە ﻛﺎرەﻛﺎﻧﻤﺎن ﻛﺮدووە‬ ‫و ھەﻓﺘەی رۆژێﻚ ﺗﺎ دوو رۆژ ﻛﯚ‬ ‫دەﺑﯿﻨەوە“‪.‬‬ ‫ﺷــﯚﺧﺎن ﺟەﻣــﺎل ﺋەﻧﺪاﻣــﯽ‬ ‫ﮔﺮووﭘﯽ ﺧﺎﻧﻤﺎﻧﯽ دەﺳﺘڕەﻧﮕﯿﻦ‬ ‫و دەرﭼــﻮوی ﭘەﯾﻤﺎﻧﮕــەی‬ ‫ھﻮﻧــەرە ﺟﻮاﻧەﻛﺎن ﺑﯚ ”وﺷــە“‬ ‫ﺋﺎﻣﺎژەی دا‪” ،‬وەك دەرﭼﻮوﯾەﻛﯽ‬

‫ﺑەﺷــﯽ ھﻮﻧــەرە ﺟﻮاﻧــەﻛﺎن‪،‬‬ ‫زۆر ﺋﺎﺳــﻮودەم ﻛــە ﻟەﭘﺎڵ ﺋەو‬ ‫ﮔﺮووﭘــە دەﺳــﺘڕەﻧﮕﯿﻨەدا ﻛﺎر‬ ‫دەﻛــەم‪ ،‬داواﻛﺎرﯾﻦ ﺣﻜﻮوﻣەت‬ ‫ﺑﺘﻮاﻧێــﺖ وەك رێﻜﺨﺮاوێﻜــﯽ‬ ‫ھﻮﻧەری ﭘﺸﺘﮕﻮێﻤﺎن ﻧەﺧﺎت و‬ ‫ﯾﺎرﻣەﺗﯿﻤﺎن ﺑﺪات“‪.‬‬ ‫ﺷﯚﺧﺎن داوا ﻟە ﺋﺎﻓﺮەﺗﺎن دەﻛﺎت‪،‬‬ ‫ﺋەواﻧەی ﺑەھــﺮە و ﺗﻮاﻧﺎﯾەﻛﯿﺎن‬ ‫ھەﯾە‪ ،‬ھەروا داﻧﺎﻧﯿﺸــﻦ‪ ،‬ﺑەڵﻜﻮ‬ ‫ﺗﻮاﻧﺎﻛﺎﻧﯿــﺎن ﺑەﮔــەڕ ﺑﺨــەن‬ ‫و ﺑەرھەﻣێــﻚ ﭘێﺸــﻜەش ﺑە‬ ‫ﻛﯚﻣەڵﮕەﻛەﯾﺎن ﺑﻜەن‪.‬‬ ‫ﮔﺮووﭘﯽ ﺧﺎﻧﻤﺎﻧﯽ دەﺳﺘڕەﻧﮕﯿﻦ‬ ‫ﺗﺎ ﺋێﺴﺘە ﻟەﻻﯾەن ﺣﻜﻮوﻣەﺗەوە‬

‫ھﺎوﻛﺎری ﻧەﻛﺮاوە‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺋەوان‬ ‫ﻟەﺳــەر ھﺎوﻛﺎری ﺣﻜﻮوﻣەت‬ ‫ﻧەوەﺳــﺘﺎون و ﺧﯚﺑەﺧﺸــﺎﻧە‬ ‫ﭼﺎﻻﻛﯿﯿەﻛﺎﻧﯿﺎن ﺑەڕێﻮە ﺑﺮدووە‬ ‫و وەك ﺑەرﭘﺮﺳﯽ ﮔﺮووﭘەﻛەش‬ ‫ﺋﺎﻣــﺎژەی ﺑــﯚ دەﻛﺎت‪ ،‬ﺑەﻧﯿﺎزن‬ ‫ﻟــەم ﻧﺰﯾﻜﺎﻧە ﭘﯿﺸــﺎﻧﮕەﯾەك ﺑﯚ‬ ‫ﺑەرھەﻣەﻛﺎﻧﯿــﺎن ﻟە ھەڵەﺑﺠە و‬ ‫ﭼەﻧﺪ ﺷﺎرێﻜﯽ ﺗﺮی ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬ ‫ﺑﻜەﻧەوە‪.‬‬ ‫ﺑەﺷــێﻚ ﻟــە ﺑەرھەﻣەﻛﺎﻧــﯽ‬ ‫ﺧﺎﻧﻤﺎﻧــﯽ‬ ‫ﮔﺮووﭘــﯽ‬ ‫دەﺳــﺘڕەﻧﮕﯿﻨﯽ ھەڵەﺑﺠــە‪ ،‬ﻟە‬ ‫ھەڵەﺑﺠە و ﺳﻠێﻤﺎﻧﯽ و ھەوﻟێﺮ‬ ‫ﻓﺮۆﺷﺮاوﻧەﺗەوە‪ ،‬وەك ﺑەرﭘﺮﺳﯽ‬ ‫ﮔﺮووﭘەﻛە دەڵــێ‪” ،‬داﺧﻮازی‬ ‫و ﻛڕﯾﺎرێﻜﯽ ﺑﺎﺷــﯿﺎن ھەﺑﻮوە‪،‬‬ ‫ﭼﻮﻧﻜــە ﺑەرھەﻣــﯽ ﺟــﻮان و‬ ‫ﺳەرﻧﺠڕاﻛێﺶ ﺑﻮون“‪.‬‬ ‫ﻟەوەﺗەی داﻣەزراﻧﺪﻧﯽ ﮔﺮووﭘﯽ‬ ‫ﺧﺎﻧﻤﺎﻧــﯽ دەﺳــﺘڕەﻧﮕﯿﻨﯽ‬ ‫ھەڵەﺑﺠــەوە‪ ،‬ﺗــﺎ ﺋێﺴــﺘە‬ ‫ﺑەﺷﺪارﯾﯿﺎن ﻟە دوو ﻓێﺴﺘﯿﭭﺎڵ و‬ ‫ﭘﯿﺸﺎﻧﮕەدا ﻛﺮدووە‪.‬‬


‫ھﻮﻧەر‬

‫ﻟــە ﺳــەرداﻧێﻜﯽ ”وﺷــە“دا ﺑﯚ‬ ‫ﻗﺸڵەی ﻛﯚﯾە و ﺋەو ﻣﯚزەﺧﺎﻧەﯾە‪،‬‬ ‫ﺳەدان ﭘﺎرﭼەی ﺷــﻮێﻨەوارﯾﯽ‬ ‫ﻧﻮێ دەﻛەوﻧە ﺑەرﭼﺎو ﻛە ﭘێﺸﺘﺮ‬ ‫ﺗﯿﺎﯾــﺪا ﻧەﺑــﻮون‪ .‬ﺳــەرﻛەوت‬ ‫ﺳــﯚﻓﯽ ﺑەڕێﻮەﺑەری ﺷﻮێﻨەواری‬ ‫ﻛﯚﯾــە ﻟەﺑﺎرەﯾــەوە رای ﮔەﯾﺎﻧﺪ‪،‬‬ ‫رەھﺒــەری ﺳــەﯾﺪ ﺋﯿﺒﺮاھﯿﻢ ﻛە‬ ‫ﻛەﺳﺎﯾەﺗﯿﯿەﻛﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ دﯾﺎری‬

‫ھﺎوﻛﺎری دەﻛەﯾﻦ‪ ،‬ﺑﯚ ﻛﺮدﻧەوەی‬ ‫ﻣﯚزەﺧﺎﻧەی ”رەھﺒەری ﺳــەﯾﺪ‬ ‫ﺋﯿﺒﺮاھﯿﻢ“ﯾﺶ ﺑەھەﻣﺎن ﺷــێﻮە‪،‬‬ ‫ژوورێﻜﯽ ﺗﺎﯾﺒەﺗﯽ ﻧﺎو ﻗﺸــڵەﻣﺎن‬ ‫ﺑﯚ رێﻚ ﺧﺴﺖ و ﻧﯚژەﻧﻤﺎن ﻛﺮدەوە‬ ‫و ﺳــەرﺟەم ﻛەﻟﻮﭘــەل و ﭘﺎرﭼە‬ ‫ﺷﻮێﻨەوارﯾﯿەﻛﺎﻧﻤﺎن ﺗێﺪا داﻧﺎوە‪.‬‬

‫ﺋــەو ﺑەڕێﻮەﺑەرە ﺋﺎﻣــﺎژەی ﺑەوە‬ ‫دا ﻛــە رۆژاﻧــە ﺧەڵﻜێﻜــﯽ زۆر‬ ‫روو ﻟە ﻗﺸــڵە دەﻛــەن و ﺟﯿﺎ ﻟە‬ ‫ﺑﯿﻨﯿﻨﯽ ﺷــﻮێﻨەوار ﻛە ژﻣﺎرەﯾﺎن‬ ‫زۆرە‪ ،‬ھــﺎوﻛﺎت ﻗﺎوەﺧﺎﻧــەی‬ ‫ﻛﻮﻟﺘﻮورﯾــﺶ ﻟــە ﻗﺸــڵەدا ﻟە‬ ‫ﺑﺰاوداﯾــە و ژﻣﺎرەﯾەﻛــﯽ زۆر ﻟە‬

‫ﺳەرۆﻛﯽ ﻧﺎوەﻧﺪی ﻋەﻟﯽ ﻣەردان‪:‬‬

‫ﻛەرﻛﻮوك ﻣەﻗﺎﻣﺒێﮋێﻜﯽ ﻋەرەﺑﯽ ﺗێﺪا ھەڵﻨەﻛەوﺗﻮوە‬ ‫و ﺋەواﻧەی ھەن ﻣەﻗﺎﻣﺒێﮋی ﻛﻮرد و ﺗﻮرﻛﻤﺎﻧﻦ‬ ‫وﺷە‪ /‬ﻛەرﻛﻮوك‪ -‬ﻧەﺑەز رۆﺳﺘەم‬ ‫ﻧﻮورەدﯾﻦ ﺟﺎف ﺳەرۆﻛﯽ ﻧﺎوەﻧﺪی‬ ‫ﻋەﻟﯽ ﻣەردان ﺑﯚ ﻣەﻗﺎم ﻟە ﻛەرﻛﻮوك‬ ‫رای دەﮔەﯾەﻧێــﺖ‪ ،‬ﺑــە ھﺎوﻛﺎرﯾﯽ‬ ‫ﻛﯚﻣەڵێــﻚ ھﻮﻧەرﻣەﻧﺪی ﺷــﺎرەﻛە‬ ‫و ﭘﺸــﺘﮕﯿﺮﯾﯽ ھﻮﻧەردۆﺳــﺘﺎن‪،‬‬ ‫ﻟــە ‪2007‬ەوە ﺋــەم ﻧﺎوەﻧﺪەﯾــﺎن‬ ‫داﻣەزراﻧــﺪووە و ﻟەﻻﯾەن وەزارەﺗﯽ‬ ‫ڕۆﺷﻨﺒﯿﺮﯾﯽ ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ھەرێﻤﯽ‬ ‫ﻣﯚڵەﺗــﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﯿﺸــەوە‬ ‫ﻛﺎرﻛﺮدﻧﯿــﺎن وەرﮔﺮﺗﻮوە‪ .‬ﺳــﺎ‪‬ﻧە‬ ‫ﯾﺎدی ﻣﺎﻣﯚﺳــﺘﺎ ﻋەﻟــﯽ ﻣەرداﻧﯿﺎن‬ ‫ﻛﺮدووەﺗــەوە و ﺑەﺷــﺪارﯾﯽ‬ ‫ﭼەﻧــﺪان ﻓێﺴــﺘﯿﭭﺎڵﯽ ﻧﺎوﺧﯚﯾﯽ و‬ ‫ﻧێﻮدەوڵەﺗﯿﯿﺎن ﻛﺮدووە‪ .‬ﺑە ﮔﻮﺗەی‬ ‫ﺋــەو‪ ،‬ﺋــەم ﻧﺎوەﻧــﺪە ڕەھەﻧﺪێﻜﯽ‬ ‫ﺳﯿﺎﺳﯿﺸــﯽ ھەﯾە و ﻧﺎﺳــﻨﺎﻣەی‬ ‫ﺷﺎرەﻛە دەﭼەﺳﭙێﻨێﺖ‪.‬‬ ‫ﺋﺎﻣﺎﻧﺠﺘﺎن ﻟە داﻣەزراﻧﺪﻧﯽ ﺋەم‬ ‫ﻧﺎوەﻧﺪە ﭼﯽ ﺑﻮو و ﺑﯚﭼﯽ ﺋەم ﻧﺎوەﺗﺎن‬ ‫ﻟێ ﻧﺎ؟‬ ‫ﻟە ﻛﺎﺗــﯽ رێﮋﯾﻤﯽ ﺑەﻋﺴــﯿﺶ ﻟە‬ ‫ﻧەوەﺗەﻛﺎﻧــﯽ ﺳــەدەی ڕاﺑﺮدوودا‪،‬‬ ‫ﻧﺎوەﻧﺪێﻜﯽ ھﺎوﺷێﻮەی ﺋەم ﻧﺎوەﻧﺪە‬ ‫ﻟە ﻛەرﻛﻮوك ﺑە ﻧێﻮی )ﺑەﯾﺘﻮﻟﻤەﻗﺎم(‬ ‫ھەﺑﻮو‪ ،‬ﺑە‪‬م ﺋێﻤەی ھﻮﻧەرﻣەﻧﺪ و‬ ‫ﻣەﻗﺎﻣﺒێﮋاﻧﯽ ﻛﻮردی ﺷﺎرەﻛە دەﺳﺖ‬ ‫ﺑەﺳﺘﺮاو ﺑﻮوﯾﻦ ﺋەو ﺋﺎزادﯾﯿەﻣﺎن ﭘێ‬ ‫ﻧەدراﺑﻮو ﺑە ﺗەﻧﯿﺎ ﻛﯚﻧﺴێﺮﺗﯽ ﺗﺎﯾﺒەت‬ ‫ﺑە ﻣەﻗﺎﻣەﻛﺎﻧﯽ ﻛﻮردی ﺳﺎز ﺑﻜەﯾﻦ‪،‬‬ ‫ھەر ﻟــە ﭼﻮارﭼێﻮەی ﺋەم ﻧﺎوەﻧﺪەدا‬ ‫ﻛﺎرەﻛﺎﻧــﯽ ﺧﯚﻣﺎن دەﻛــﺮد و ﺑﺰر‬ ‫ﺑﻮوﺑﻮوﯾﻦ‪ .‬ﻟە دوای ڕووﺧﺎﻧﯽ ﺑەﻋﺲ‬ ‫ﺑﯿﺮۆﻛەی داﻣەزراﻧﺪﻧﯽ ﻧﺎوەﻧﺪێﻜﯽ‬ ‫ﺗﺎﯾﺒەﺗﻤــﺎن ﺑە ﻣەﻗﺎم ﻟــەﻻ ﮔە‪‬ڵە‬ ‫ﺑــﻮو و ﺑە ھﺎوﻛﺎرﯾــﯽ ژﻣﺎرەﯾەك ﻟە‬ ‫ھﻮﻧەرﻣەﻧﺪان ﺗﻮاﻧﯿﻤﺎن ﺋەم ﻧﺎوەﻧﺪە‬ ‫ﺑﻜەﯾﻨەوە‪ ،‬ھﯿﭻ ﻧﺎوێﻜﯽ ﺷﺎﯾﺴﺘەﺗﺮ‬ ‫ﻟە ﻧــﺎوی )ﻋەﻟــﯽ ﻣەردان(ﻣﺎن ﺑﯚ‬ ‫ﻧﺎوەﻧﺪەﻛە ﭘێ ﭘەﺳﻨﺪ ﻧەﺑﻮو‪ ،‬ﺳەرەﺗﺎ‬ ‫ﺑﯚﭼﻮوﻧێــﻚ ھەﺑﻮو ﻧــﺎوی ﺑﻨێﯿﻦ‬ ‫ﻣەﻗﺎﻣﺨﺎﻧە‪ ،‬ﺑە‪‬م دواﺟﺎر ﺋەو ﻧﺎوەی‬ ‫ﺋێﺴﺘەﻣﺎن ھەڵﺒﮋارد‪.‬‬ ‫ﭘێﻜﮫﺎﺗەی ﻧﺎوەﻧﺪەﻛەﺗﺎن ﭼﯚن‬ ‫ﻛﯚ ﻛﺮدەوە؟‬ ‫دەﺳﺘەی داﻣەزرێﻨەری ﻧﺎوەﻧﺪەﻛە‬ ‫ﭘێــﻚ ھﺎﺗﻮون ﻟــە ﻧﻮورەدﯾﻦ ﺟﺎف‬ ‫ﺳەرۆﻛﯽ ﻧﺎوەﻧﺪ‪ ،‬ﻣﯿﻘﺪاد ﻣﺤەﻣەد‪،‬‬

‫ﻋﻮﻣــەرە درێﮋ‪ ،‬ﻣﺤەﻣــەد ﻋەﻟﯽ‪،‬‬ ‫ﻋەﺑــﺎس ﻣﺤەﻣەد )ﻋەﺑــﺎس وەی‬ ‫وەی( و ﺋەﺣﻤــەد ﻧەﻗﯿــﺐ ﻛــە‬ ‫ھﻮﻧەرﻣەﻧﺪێﻜﯽ ﺗﻮرﻛﻤﺎﻧە ﺋەﻧﺪاﻣﯽ‬ ‫ﻧﺎوەﻧﺪەﻛــەن‪ .‬ھﻮﻧەرﻣەﻧﺪاﻧﯽ وەك‬ ‫ﺧﻮاﻟێﺨﯚﺷــﺒﻮو ﺳــە‪‬ح داودە‪،‬‬ ‫ﺣەﻣەڕەﺋﻮوف ﻛەرﻛﻮوﻛﯽ‪ ،‬ﺷــﻮﻛﺮ‬ ‫ﺧەﯾﺎت‪ ،‬ﻋەﺑﺎﺳﯽ ﺳــە‪‬ح داودە‪،‬‬ ‫ﭼﻨﺎر ﻛەرﻛﻮوﻛــﯽ و داﻧﺎ ﺗﺎھﯿﺮﯾﺶ‬ ‫ﻟە ﻣەﻗﺎﻣﺨﻮێﻨەﻛﺎﻧﯽ ﻧﺎوەﻧﺪەﻛەﻣﺎﻧﻦ‪،‬‬ ‫ﻋﻮﻣەر زﯾﺎدی ﻛــە ﺋﺎﻣێﺮی ﻗﺎﻧﻮون‬ ‫دەژەﻧێ‪ ،‬ﻣەﻗﺎﻣﯽ ﻋەرەﺑﯽ دەﺧﻮێﻨێ‬ ‫ﻛە ﻟەﺳەر ﺋﺎﺳﺘﯽ ﻋێﺮاﻗﺪا ﻧﺎﺳﺮاوە‪.‬‬ ‫ھەروەھﺎ ﺋەﺣﻤەد ﻧەﺟﯿﺐ ﺋﺎﻣێﺮی‬ ‫ﻗﺎﻧﻮون دەژەﻧێ و ﻗﯚرﯾﺎت و ﻣەﻗﺎﻣﯽ‬ ‫ﺗﻮرﻛﻤﺎﻧــﯽ دەﺧﻮێﻨــێ‪ .‬ﻛﯚﻣەڵێﻚ‬ ‫ژەﻧﯿﺎرﯾﺶ ﺋەﻧﺪاﻣﯽ ﻧﺎوەﻧﺪەﻛەﻣﺎﻧﻦ‪،‬‬ ‫وەك‪ ،‬ﺧﺎﻟﯿﺪ ﺟﻮاﻧڕۆ‪-‬ﻛەﻣﺎن‪ ،‬ھێﻤﻦ‬ ‫ﺳــەﺑﺎح‪-‬ﭼەﻟﯚ‪ ،‬ﺳــﺎﻣﺎن ﻋەزﯾــﺰ‪-‬‬ ‫ﺳــەﻧﺘﻮور‪ ،‬ﻋﻮﻣــەر ﻣﯚﻓەق‪-‬ﻋﻮود‪،‬‬ ‫ژەﻧﯿﺎر و ﻣەﻗﺎﻣﺒێﮋ ﻛﺎك ﺋەﺳــﻌەد‪-‬‬ ‫ﻋﻮود‪ ،‬ﺳــەﻋﺪو‪ ‬ﺳﺎڵﺢ‪-‬ﻧﺎی‪ ،‬ﻋەﻟﯽ‬ ‫ﻛﺮﻣﺎﻧﯽ‪-‬ﺑﺎڵەﺑﺎن‪ ،‬ﺳەﺑﺎح ﻓەﻗێ‪-‬ﺋﯿﻘﺎع‬ ‫و زەرب‪ ،‬ﺣەﻣەڕەﺷﯿﺪ ڕاﻧﯿەﯾﯽ‪-‬ﻧﺎی‬ ‫و ﺑــﺎز و ﺋەﯾﺎد ﺋەﺣﻤەد‪-‬دەف و ڕەق‬ ‫دەژەﻧێﺖ‪.‬‬ ‫ﻛــێ ھــﺎوﻛﺎری داراﯾــﯽ‬ ‫ﻧﺎوەﻧﺪەﻛەﺗﺎﻧﯽ ﻛﺮدووە؟‬ ‫وەزارەﺗﯽ ڕۆﺷﻨﺒﯿﺮﯾﯽ ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ‬ ‫ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن دوای ﺋەوەی‬ ‫ﻣﯚڵەﺗﯽ ﻓەرﻣﯿــﯽ ﺑە ﻧﺎوەﻧﺪەﻛەﻣﺎن‬ ‫ﺑەﺧﺸــﯽ‪ ،‬ﺑﻮدﺟەﯾەﻛﯽ ﺗﺎﯾﺒەﺗﯽ ﺑﯚ‬ ‫ﺗەرﺧﺎن ﻛﺮدﯾﻦ‪ .‬ﺑەرﭘﺮﺳە ﺑﺎ‪‬ﻛﺎﻧﯽ‬ ‫وەك ﻣــﺎم ﺟەﻻل‪ ،‬ﺑەرھەم ﺳــﺎڵﺢ‪،‬‬ ‫ﺧﻮاﻟێﺨﯚﺷﺒﻮو ﻓەﻟەﻛەدﯾﻦ ﻛﺎﻛەﯾﯽ‬ ‫و ﭼەﻧﺪاﻧــﯽ ﺗﺮﯾﺶ ﭘﺸــﺘﮕﯿﺮﯾﯽ‬ ‫داراﯾﯿﯿﺎن ﻛﺮدووﯾﻦ‪.‬‬ ‫ﺋەم ﺗەﻧﮕﮋە داراﯾﯿﯿەی ﺑەرۆﻛﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﯽ ﮔﺮﺗــﻮوە‪ ،‬ﺗــﺎ ﭼەﻧﺪ‬ ‫ﻛﺎرﯾﮕەرﯾﯽ ﻟەﺳەر ﺋێﻮە ھەﯾە؟‬ ‫ﺗەﻧﮕﮋەﻛــە ﮔﺸــﺘﯿﯿە و ھەﻣــﻮو‬ ‫ﻻﯾەﻛــﯽ ﮔﺮﺗﻮوەﺗەوە‪ .‬ﻟە ﺳــﺎڵﯽ‬ ‫‪2014‬ەوە ﺑﻮدﺟەﻛەﻣــﺎن ﺑــڕاوە و‬ ‫ﭼﺎﻻﻛﯿﯿەﻛﺎﻧﻤــﺎن ڕووی ﻟە ﻛﺰی‬ ‫ﻛﺮدووە‪ ،‬ﻟەﮔەڵ ﺋەوەﺷــﺪا ﺳﺎ‪‬ﻧە‬ ‫ﯾﺎدەﻛﺎﻧﻤــﺎن ھــەر دەﻛەﯾﻨەوە ﺑە‬ ‫ﺳﭙﯚﻧﺴــەرﯾﯽ ھﻮﻧەردۆﺳــﺘﺎن و‬ ‫ﻋﺎﺷــﻘﺎﻧﯽ ﻣەﻗﺎﻣﯽ ﻛﻮردی‪ .‬ﭘێﺶ‬ ‫ﺑڕاﻧﯽ ﺑﻮدﺟەﻛەﻣﺎن ﺳﺎ‪‬ﻧە ‪20-25‬‬

‫ﭼﺎﻻﻛﯿﯽ ﮔەورەﻣﺎن ﺋەﻧﺠﺎم دەدا‪.‬‬ ‫ھﯿﭻ ﺷــﺘێﻜﺘﺎن ﻛﺮدووە ﺑﯚ ﺑە‬ ‫دﯾﻜﯚﻣێﻨﺘﻜﺮدﻧــﯽ ﻧــﺎو ژﯾﺎﻧﻨﺎﻣەی‬ ‫ﻣەﻗﺎﻣﺒێﮋاﻧﯽ ﻛەرﻛﻮوك؟‬ ‫ﺑەڵێ‪ ،‬ﻟە ﺳﺎڵﯽ ‪2012‬دا ﻛﺘێﺒﯿﻜﻤﺎن‬ ‫ﭼﺎپ ﻛﺮد ﻛە وەك ﺋەﻟﺒﻮوﻣێﻚ واﺑﻮو‬ ‫ﺑﯚ ﻣەﻗﺎﻣﺒێﮋاﻧﯽ ﻛەرﻛﻮوك و ﻧﯿﺎزﻣﺎن‬ ‫واﯾە ﻟە داھﺎﺗﻮوﯾەﻛﯽ ﻧﺰﯾﻜﺪا ﺑەﺷﯽ‬ ‫دووەﻣﯽ ﺋەم ﻛﺘێﺒە ﭼﺎپ ﺑﻜەﯾﻨەوە‪،‬‬ ‫ﺑە‪‬م ﺋەم ﺟــﺎرە ژﯾﺎﻧﻨﺎﻣە و وێﻨەی‬ ‫ﻣەﻗﺎﻣﺒێﮋاﻧﯿﺸــﯽ ﺗێ دەﻛەﯾﻦ و ﺑە‬ ‫ھەردوو زﻣﺎﻧﯽ ﻛــﻮردی و ﻋەرەﺑﯽ‬ ‫ﭼﺎﭘﯽ دەﻛەﯾﻦ و ﭼەﻧﺪ داﻧەﯾەﻛﯿﺸﯽ‬ ‫ڕەواﻧەی )ﺑﯿﺖ اﻟﻤﻘــﺎم(ی ﺑەﻏﺪای‬ ‫دەﻛەﯾﻦ‪ ،‬ﺑﯚ ﺋەوەی ﺋەﮔەر ﺋەواﻧﯿﺶ‬ ‫ﭘڕۆژەﯾەﻛــﯽ ﻟــەم ﺷــێﻮەﯾەﯾﺎن‬ ‫ھەﺑێــﺖ‪ ،‬ﻧﺎو و وێﻨــە و ژﯾﺎﻧﻨﺎﻣەی‬ ‫ﻣەﻗﺎﻣﺒێﮋەﻛﺎﻧﯽ ﻛەرﻛﻮوﻛﯿﺸﯽ ﺗێ‬ ‫ﺑﻜەن‪.‬‬ ‫ﺗــﺎ چ ڕادەﯾەك ھەوڵﺘــﺎن داوە‬ ‫ھﻮﻧەرﻣەﻧﺪاﻧــﯽ ﻻو ھــﺎن ﺑﺪەن ﺑﯚ‬ ‫ﮔﻮﺗﻨەوەی ﻣەﻗﺎﻣە ﻛﻮردﯾﯿەﻛﺎن؟‬ ‫ﺧەﻣﯽ ﺋەوەﺷــﻤﺎن ﺧــﻮاردووە و‬

‫وﯾﺴــﺘﻮوﻣﺎﻧە ھێﻨﺪێﻚ ﻟــە دەﻧﮕە‬ ‫ﺑــە ﺗﻮاﻧــﺎﻛﺎن ﺑــەرەو ﺧﻮێﻨﺪﻧﯽ‬ ‫ﻣەﻗﺎم ڕاﻛێﺸــﯿﻦ‪ .‬ﺑﯚ ﺋەم ﻣەﺑەﺳﺘە‬ ‫ﺧﻮﻟﯽ ﺑەردەواﻣﻤــﺎن ﺑﯚ ﻓێﺮﻛﺮدﻧﯽ‬ ‫ﻣەﻗﺎﻣەﻛﺎن ﻛﺮدووە و ﺑێ ﺑەراﻣﺒەر‬ ‫ھﻮﻧەرﻣەﻧــﺪان ﺑەﺷــﺪارﯾﯿﺎن ﺗێﺪا‬ ‫ﻛﺮدووە و ﺳــﻮودێﻜﯽ زۆرﯾﺎن ﻟێ‬ ‫ﺑﯿﻨﯿــﻮە‪ ،‬ﻟەواﻧــەش ﺧﺎﺗــﻮو ﭼﻨﺎر‬ ‫ﻛەرﻛﻮوﻛﯽ و داﻧﺎ ﺗﺎھﯿﺮ ﻛە ﺋێﺴﺘە‬ ‫ﯾەﻛێﻜﻦ ﻟە ﻣەﻗﺎﻣﺒێﮋە ﺑە ﺗﻮاﻧﺎﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺷﺎرەﻛەﻣﺎن و ﭼەﻧﺪان ﻛﯚﻧﺴێﺮﺗﯽ‬ ‫ﻣەﻗﺎﻣﯿﯿﺎن ﺋەﻧﺠﺎم داوە‪.‬‬ ‫ﺟﮕــە ﻟــە ﭼﺎﻻﻛﯿﯿــە‬ ‫ﻧێﻮﺧﯚﯾﯿﯿەﻛﺎن‪ ،‬ﻟە چ ﻓێﺴﺘﯿﭭﺎڵێﻜﯽ‬ ‫ﻧێﻮدەوڵەﺗﯽ ﺑەﺷﺪار ﺑﻮوﻧە؟‬ ‫ﻟــە ‪ 2010‬ﺑەﺷــﺪارﯾﻤﺎن ﻟــە‬ ‫ﻓێﺴــﺘﯿﭭﺎڵێﻜﯽ ﻧێﻮدەوڵەﺗﯿﺪا ﻛﺮد‬ ‫و ﺑــە ﻧﺎوی ﺣﻜﻮوﻣەﺗــﯽ ھەرێﻤﯽ‬ ‫ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧەوە ﺑەﺷــﺪار ﺑﻮوﯾــﻦ‪.‬‬ ‫ﻓێﺴــﺘﯿﭭﺎڵەﻛە ﻟە ﺑﺮی ﻓێﺴﺘﯿﭭﺎڵﯽ‬ ‫ﻧێﻮدەوڵەﺗﯿــﯽ ﺑﺎﺑﻠــە و و ﺑە ﻧﺎوی‬ ‫ﻓێﺴــﺘﯿﭭﺎڵﯽ ﻧێﻮدەوڵەﺗﯿﯽ )زرﯾﺎب(‬ ‫وا ﺑڕﯾــﺎر ﺑــﻮو ﺳــﺎ‪‬ﻧە ﻟــە ﺑەﻏﺪا‬

‫ﺑەڕێﻮەﺑەری ﻧﻮوﺳﯿﻦ رۆژﻧﺎﻣە‪:‬‬ ‫رێﺒﯿﻦ ﻓەﺗﺎح‬ ‫دەﺳﺘەی ﻧﻮوﺳەران‪ :‬ﺳﻠێﻤﺎن ﺗﺎﺷﺎن‬ ‫ھەڵەﭼﻦ‪ :‬وﺷﻴﺎر ﺋەﺳﻮەد‬ ‫ﭼﺎپ‪ :‬ﭼﺎﭘﺨﺎﻧەی ﻛﻮردﺳﺘﺎن ‪07701573407‬‬

‫ﺑﻜﺮێﺖ‪ ،‬ﺑە‪‬م ھﺎﺗﻨــﯽ داﻋﺶ وای‬ ‫ﻛﺮد ﺗەﻧﯿﺎ ﺋەو ﺳــﺎڵە ﺑﻜﺮێﺖ‪ .‬ﻟە ‪50‬‬ ‫دەوڵەت ﺑەﺷــﺪار ﺑﻮوﯾﻨە‪ ،‬ﻟە ﺳﺎڵﯽ‬ ‫‪2012‬ەش ﺑــە ھﺎوﺋﺎھەﻧﮕﯽ ﻟەﮔەڵ‬ ‫ھﻮﻧەرﻣەﻧــﺪ ﻋﺎرف ﻣەﻋــﺮووف و‬ ‫ﺑــە ھﺎوﻛﺎرﯾﯽ ﺑﺎڵﻮێــﺰی ﻋێﺮاق ﻟە‬ ‫ﻣﯿﺴــﺮ‪ ،‬ﻧﺎوەﻧﺪەﻛەﻣﺎن ﺑﺎﻧﮕێﺸﺘﯽ‬ ‫ﻗﺎھﯿﺮە ﻛﺮاﯾــﻦ و ﯾەﻛەﻣﯿﻦ ڕۆژ ﺑە‬ ‫ﺋﺎﻣﺎدەﺑﻮوﻧــﯽ ‪ 60‬ﺑﺎڵﻮێﺰی ﻋەرەب و‬ ‫ﺑﯿﺎﻧﯽ ﻣەﻗﺎﻣﯽ ﻛــﻮردی و ﻋەرەﺑﯽ‬ ‫و ﺗﻮرﻛﻤﺎﻧﯿﻤﺎن ﻟەﺳــەر ﺷــﺎﻧﯚی‬ ‫ﺧﺎﻧەی ﺋﯚﭘێــﺮای ﺑﭽﻮوﻛﯽ ﻗﺎھﯿﺮە‬ ‫ﺧﻮێﻨﺪ‪ ،‬ﻟەﺳــەر داوای ﺋﺎﻣﺎدەﺑﻮوان‬ ‫ﺑﯚ ڕۆژی دواﺗﺮ داﻣﺎن ﻟێ ﻛﺮا ھەﻣﺎن‬ ‫ﻛﯚﻧﺴــێﺮت ﺑە ﻧﺎوی )ﻟﯿﻠە ﻋﺮاﻗﯿە(‬ ‫ﻟەﺳــەر ﺧﺎﻧەی ﺋﯚﭘێﺮای ﮔەورەی‬ ‫ﻗﺎھﯿﺮە دووﺑﺎرە ﺑﻜەﯾﻨــەوە‪ .‬ﻟەوێ‬ ‫ﺑﺎڵﻮێﺰی ﺗﻮوﻧــﺲ داوای ﻟێ ﻛﺮدﯾﻦ‬ ‫ﻛﯚﻧﺴــێﺮﺗێﻜﯽ ﻟەم ﺟــﯚرەش ﻟە‬ ‫ﺗﻮوﻧﺴﯿﺸــﺪا ﺳــﺎز ﺑﺪەﯾﻦ و ﺋﺎﻣﺎدە‬ ‫ﺑــﻮو ھەﻣﻮو ﺋﺎﺳــﺎﻧﻜﺎرﯾﯿەﻛﻤﺎن ﺑﯚ‬ ‫ﺑﻜﺎت‪ .‬ﻟەﺳەر ﺋەو ﺷﺎﻧﯚ ﺑەﻧﺎوﺑﺎﻧﮕە ﻛە‬ ‫ﺧەوﻧﯽ زۆر ﻟە ھﻮﻧەرﻣەﻧﺪاﻧﯽ دﻧﯿﺎﯾە‬

‫ﺑﮕﺎﺗە ﺋەوێ‪ ،‬ﺑە ﺟﻠــﯽ ﻛﻮردﯾﯿەوە‬ ‫ﻣەﻗﺎﻣــە ﻛﻮردﯾﯿــەﻛﺎن ﻟەﻻﯾــەن‬ ‫ﻋﻮﻣەرە درێﮋ و ﭼﻨﺎر ﻛەرﻛﻮوﻛﯽ و‬ ‫ﻋەﺑﺎﺳﯽ ﺳــە‪‬ح داودە ﺧﻮێﻨﺮان و‬ ‫ﺳــەرﺟەم ﺋﺎﻣﺎدەﺑﻮوان ﺳەرﺳﺎﻣﯽ‬ ‫ﺟﻠﻮﺑەرگ و دەﻧﮓ و ڕەﻧﮕﯽ ﻛﻮردی‬ ‫و ﺗﻮرﻛﻤﺎﻧﯿﯽ ﻛەرﻛــﻮوك ﺑﻮون‪ .‬ﺑﯚ‬ ‫ﻣێﮋووش ﺗﯚﻣﺎری دەﻛەم ﻛە ﺗﯿﭙﯽ‬ ‫ﻣﻮزﯾﻜــﯽ ﻧﺎوەﻧﺪەﻣــﺎن ﯾەﻛەﻣﯿﻦ‬ ‫ﺗﯿﭙە ﻟەﺳەر ﺋﺎﺳــﺘﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن و‬ ‫ﺗەﻧﺎﻧەت ھەﻣﻮو ﻋێﺮاﻗﯿﺶ ﻟەﺳــەر‬ ‫ﺋەم ﺷﺎﻧﯚﯾەدا ﻛﯚﻧﺴێﺮﺗﯽ ﮔێڕاﺑێﺖ‪.‬‬ ‫ﻟەﺳــەر ﺋﺎﺳــﺘﯽ ﻣﯿﺪﯾﺎﻛﺎﻧــﯽ‬ ‫ﻣﯿﺴــﺮ و دﻧﯿﺎ ﭼﯚن ﭘێﺸــﻮازی ﻟە‬ ‫ﻛﯚﻧﺴێﺮﺗەﻛەﺗﺎن ﻛﺮا؟‬ ‫ﺷــﺎﻧﺪەﻛەﻣﺎن ﻟــە ‪ 25‬ﻛەس ﭘێﻚ‬ ‫ھﺎﺗﺒﻮو‪ ،‬ﺑــڕوا ﺑﻜەن ھەر ھەﻣﻮوﯾﺎن‬ ‫ﺑﻮوﻧــە ﻣﺎﯾەی ﺳەرﻧﺠڕاﻛێﺸــﺎﻧﯽ‬ ‫ﻣﯿﺪﯾــﺎﻛﺎری ﺋﺎﻣﺎدەﺑﻮو‪ 16 ،‬ﻛەﻧﺎڵﯽ‬ ‫ﻋەرەﺑﯽ و ﻓﺎرﺳﯽ و ﺗﻮرﻛﯽ و ﺑﯿﺎﻧﯽ‬ ‫ﭼﺎوﭘێﻜەوﺗﻨﯿﺎن ﻟەﮔەڵﺪا ﻛﺮدووﯾﻦ‬ ‫و ﭼﺎﻻﻛﯿﯿەﻛﺎﻧــﯽ ﺋەو ﺷــەوەﯾﺎن‬ ‫ﮔﻮاﺳﺘەوە‪ .‬ﻛﯚﻧﺴێﺮﺗەﻛە ﻧﺎوﺑڕﯾﺸﯽ‬ ‫ﺗێﺪاﺑﻮو ﺑﯚ ﺑﺎﺳــﻜﺮدﻧﯽ ﺟﯚر و ﺷێﻮە‬ ‫و ﭘێﮕەی ﺟﯿﯚﮔﺮاﻓﯿﺎﯾﯽ ﻣەﻗﺎﻣەﻛﺎن‬ ‫و ﻧــﺎوی ﺋەو ھﻮﻧەرﻣەﻧﺪاﻧەﺷــﻤﺎن‬ ‫ﺑــﯚ ﺋﺎﻣﺎدەﺑــﻮوان ﺑــﺎس دەﻛــﺮد‬ ‫ﻛــە ﯾەﻛەﻣﯿﻦ ﺟــﺎر ﺋــەم ﺟﯚرە‬ ‫ﻣەﻗﺎﻣﺎﻧەﯾﺎن ﺧﻮێﻨﺪووە‪ .‬ﻧﻮێﻨەراﻧﯽ‬ ‫ﺣﻜﻮوﻣەﺗﯽ ھەرێﻤﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎﻧﯿﺶ‬ ‫ﺑەﺑێ ﺟﯿﺎوازﯾﯽ ﺣﺰﺑﺎﯾەﺗﯽ‪ ،‬ﻟە ﻗﺎھﯿﺮە‬ ‫ھﺎوﻛﺎرﻣﺎن ﺑﻮون و ﺑﺎڵﻮێﺰی ﻋێﺮاق ﻟە‬ ‫ﻣﯿﺴﺮ ﺳﻮﭘﺎﺳــﻨﺎﻣەﯾەﻛﯽ ﺑﯚ دﻛﺘﯚر‬ ‫ﻧەﺟﻤەدﯾــﻦ ﻛەرﯾــﻢ ﭘﺎرێﺰﮔﺎری‬ ‫ﻛەرﻛﻮوك ﻧﺎرد ﻛــە ﺋەرﻛﯽ ﻧﺎردﻧﯽ‬ ‫ھﻮﻧەرﻣەﻧﺪاﻧﯽ ﻟە ﺋەﺳــﺘﯚ ﮔﺮﺗﺒﻮو‪.‬‬ ‫داوەﺗﻨﺎﻣەﯾەﻛﯿﺸﻤﺎن ﻟە ﭘﺎرﯾﺴەوە‬ ‫ﭘێ ﮔەﯾﺸــﺘﻮوە و وا ﺑڕﯾﺎر ﺑﻮو ﺳﺎڵﯽ‬ ‫ﭘﺎر ﻛﯚﻧﺴــێﺮﺗێﻚ ﻟەوێﺶ ﺑﮕێڕﯾﻦ‪،‬‬

‫ﺑەڕێﻮەﺑەری ﻧﻮوﺳﯿﻦ ﺳﺎﯾﺖ‪:‬‬ ‫ﺑﺎز ﺋەﺣﻤەد‬ ‫ﻣەﺣﻤﻮود ﺋﯿﺴﻤﺎﻋﯿﻞ‬

‫ھﯿﺪاﯾەت ﺟﺎن‬

‫ﻛﻮردۆ ﺷﺎﺑﺎن‬

‫داﺑەﺷﻜﺮدن‪ :‬ﺑﻼڤ ﭘەﯾﻚ‪ ،‬ﺳﻠێﻤﺎﻧﯽ‪ /‬ﺑﺮاﯾەﺗﯽ‪ ،‬ھەوﻟێﺮ‬

‫ﺑــە‪‬م دوای ڕووداوەﻛﺎﻧﯽ ﭘﺎرﯾﺲ‪،‬‬ ‫ﺋﺎﮔەدار ﻛﺮاﯾﻨــەوە داوەﺗﻨﺎﻣەﻛە ﺑﯚ‬ ‫ﻛﺎﺗێﻜﯽ دﯾﺎری ﻧەﻛﺮاو دوا ﺧﺮاوە‪.‬‬ ‫دەڵێــﻦ ﻧﺎوەﻧﺪی ﻋەﻟﯽ ﻣەردان‬ ‫ڕەھەﻧﺪێﻜﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﺸﯽ ھەﯾە؟‬ ‫ﺑەدڵﻨﯿﺎﯾﯿﯿەوەدەڵێﯿﻦﻧﺎوەﻧﺪەﻛەﻣﺎن‬ ‫ﺑەڵﮕەی ﺑەدەﺳﺘەوەﯾە ﻛە ﻛەرﻛﻮوك‬ ‫ﺑــە ھﯿــﭻ ﺟﯚرێــﻚ ﭘێﻮەﻧﺪﯾﯽ ﺑە‬ ‫ﺑەﺷــﯽ ﻋەرەﺑﯽ ﻋێﺮاﻗــەوە ﻧﯿﯿە و‬ ‫ﺋەوەی ﻛە ھەﯾﺸــە ﻟە داﻧﯿﺸﺘﻮاﻧﯽ‬ ‫ﻋەرەﺑﯽ ﺷــﺎرەﻛە ﻟە ﭘﺮۆﺳــەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫ﺗەﻋﺮﯾﺒﻜﺮدﻧﺪا ھێﻨﺮاوﻧەﺗە ﺷﺎرەﻛە و‬ ‫ﻟەوەﺗەی ﻣێﮋووی ھﻮﻧەرﯾﯽ ﺷﺎرەﻛە‬ ‫دەﻧﻮوﺳﺮێﺘەوە‪ ،‬ﺗﺎﻛە ﻣەﻗﺎﻣﺒێﮋێﻜﯽ‬ ‫ﻋەرەﺑــﯽ ﺗێــﺪا ھەڵﻨەﻛەوﺗﻮوە و‬ ‫ﺋەواﻧەی ھــەن ﻣەﻗﺎﻣﺒێﮋی ﻛﻮرد‬ ‫ﯾﺎﺧــﻮد ﺗﻮرﻛﻤﺎﻧــﻦ‪ ،‬ﺋەواﻧەی ﻛە‬ ‫ﺋێﺴــﺘە ﻟە ﻧﺎوەﻧﺪەﻛەﻣﺎن ﻣەﻗﺎﻣﯽ‬ ‫ﻋەرەﺑــﯽ دەﺧﻮێﻨــﻦ‪ ،‬ﻣەﻗﺎﻣﺒێﮋە‬ ‫ﺗﻮرﻛﻤﺎﻧەﻛﺎﻧــﻦ ﯾــﺎن ﺗــﺎك ﺗــﺎك‬ ‫ﻛﻮردەﻛﺎﻧﯿﺶ دەﯾﺨﻮێﻨﻦ‪.‬‬ ‫ﺑــﯚ درێﮋەدان ﺑــە ﺑەردەواﻣﯿﯽ‬ ‫ﻧﺎوەﻧﺪەﻛەﺗــﺎن چ ﮔﺮﻓﺘێﻜﺘــﺎن ﻟە‬ ‫ﭘێﺸە؟‬ ‫ﮔﺮﯾﻨﮕﺘﺮﯾﻦ ﺋەو ﮔﺮﻓﺘﺎﻧەی ھﺎﺗﻮوﻧەﺗە‬ ‫ڕێﯽ ﺑەردەواﻣﯿــﯽ ﻧﺎوەﻧﺪەﻛەﻣﺎن‪،‬‬ ‫ﻧەﻣﺎﻧﯽ ﭘﺸــﺘﮕﯿﺮﯾﯽ داراﯾﯿﯿە و زۆر‬ ‫ﺟﺎر ﻟە ﮔﯿﺮﻓﺎﻧﯽ ﺧﯚﻣــﺎن ﭘﺎرەﻣﺎن‬ ‫ﺧەرج ﻛــﺮدووە و ﭼﺎﻻﻛﯿﯿەﻛﻤﺎن‬ ‫ﺋەﻧﺠــﺎم داوە‪ .‬ﻧەﺑﻮوﻧــﯽ ھﯚڵێﻜﯽ‬ ‫ﺗﺎﯾﺒەت ﺑﯚ ﭘﺮۆﭬەﻛﺮدن و ﺳﺘﯚدﯾﯚﯾەك‬ ‫ﺑﯚ ﺗﯚﻣﺎر ﻛﺮدﻧــﯽ ﺑەرھەﻣەﻛﺎﻧﻤﺎن‬ ‫ﮔﺮﻓﺘێﻜﯽ ﺗﺮە‪ ،‬ھەڵﺒەت ﻧﺎوەﻧﺪێﻜﯽ‬ ‫ﭼﺎﻻﻛــﯽ وەك ﻋەﻟــﯽ ﻣــەردان‬ ‫ﭘێﻮﯾﺴــﺘﯽ ﺑە ﭘﺎﺳێﻜﯽ ﺑﭽﻮوﻛﯿﺶ‬ ‫ھەﯾە ﺑﯚ ﮔﻮاﺳﺘﻨەوەی ھﻮﻧەرﻣەﻧﺪان‬ ‫ﻟە ﻛەرﻛﻮوﻛەوە ﺑﯚ ﺋەو ﺷــﺎراﻧەی‬ ‫ﻓێﺴﺘﯿﭭﺎڵەﻛﺎﻧﯽ ﺗێﺪا ﺋەﻧﺠﺎم دەدرێ‪.‬‬

‫ﺑﯚ ﭘەﯾﻮەﻧﺪی‪:‬‬

‫‪0964(0)7502376262‬‬ ‫‪0964(0)7502386262‬‬

‫ژﻣﺎرە )‪ ، (174‬ﭼﻮارﺷەم‪2017/ 2/ 8 ،‬‬

‫وﺷە‪ /‬وﺷﯿﺎر ﺋەﺣﻤەد ﺋەﺳﻮەد‬ ‫ﻛەﺳــﺎﯾەﺗﯿﯿەﻛﯽ ﺷــﺎری ﻛﯚﯾە‬ ‫ﺧﯚﺑەﺧﺸــﺎﻧە ﻣﯚزەﺧﺎﻧەﯾەﻛــﯽ‬ ‫ﭘﺎرﭼــە‬ ‫ﺑــە‬ ‫ﺗﺎﯾﺒــەت‬ ‫ﺷــﻮێﻨەوارﯾﯿەﻛﺎﻧﯽ ﻟەﻧﺎو ﻗﺸڵەی‬ ‫دەﻛﺎﺗــەوە و ﺑەڕێﻮەﺑەراﯾەﺗــﯽ‬ ‫ﺷــﻮێﻨەوار رای دەﮔەﯾەﻧــﻦ ﻛە‬ ‫”ﺑەﺧﺸﯿﻨﯽ ﺋەو ﺳــەﺗﺎن ﭘﺎرﭼە‬ ‫ﺷــﻮێﻨەوارە ﺋەواﻧــﯽ دەوڵەﻣەﻧﺪ‬ ‫ﻛﺮدووە ﻟە رووی ﻛﻮﻟﺘﻮورﯾﯿەوە“‪.‬‬

‫ﺷــﺎرەﻛەﯾە‪ ،‬ﻣﺎوەﯾەﻛﯽ زۆر ﺑﻮو‬ ‫ﺑﺎﯾەﺧێﻜﯽ زۆری ﺑە ﺷــﻮێﻨەوار‬ ‫دەدا و ﭘﺎرﭼــەی زۆری ﻛــﯚ‬ ‫ﻛﺮدﺑﻮوەوە‪ ،‬ﺑﯚ ﺋەوەی ﻧﻤﺎﯾﺸﯿﺎن‬ ‫ﺑﻜﺎت و زۆرﺗﺮﯾــﻦ ﺧەڵﻚ ﭘﺎرﭼە‬ ‫ﺷﻮێﻨەوارﯾﯿەﻛﺎن ﺑﺒﯿﻨﻦ‪ ،‬ﻟەﺳەر‬ ‫داوای ﺧﯚی و ﻟە رێﮕەی ﺋێﻤەوە‪،‬‬ ‫ﺋەو ﻣﯚزەﺧﺎﻧەﯾــەی ﻛﺮدەوە ﻛە‬ ‫زﯾﺎﺗــﺮ ﻟە ‪ 500‬ﭘﺎرﭼە ﺷــﻮێﻨەوار‬ ‫ﻟەﺧﯚ دەﮔﺮێﺖ‪.‬‬ ‫ﺳﯚﻓﯽ رووﻧﯽ ﻛﺮدەوە ﻛە رەھﺒەر‬ ‫ﺳەﯾﺪ ﺋﯿﺒﺮاھﯿﻢ ﯾەﻛێﻜە ﻟەواﻧەی‬ ‫ﺋەﺷﻘێﻜﯽ ﮔەورەی ﺑﯚ ﺷﻮێﻨەوار‬ ‫ھەﯾــە و زۆر ﺟﺎرﯾﺶ ھﺎوﻛﺎرﯾﯽ‬ ‫ﺋێﻤەی ﻛــﺮدووە‪ ،‬ﺋێﻤەﯾﺶ وەك‬ ‫ﺑەڕێﻮەﺑەراﯾەﺗﯿــﯽ ﺷــﻮێﻨەواری‬ ‫ﻛﯚﯾە‪ ،‬ھەر ﻛەﺳــێﻚ ﻛەﻟﻮﭘەﻟﯽ‬ ‫ﺷــﻮێﻨەوارﯾﯽ ھەﺑێﺖ و ﺑﯿەوێ‬ ‫ﻟــەﻻی ﺋێﻤــە ﺑﯿﭙﺎرێــﺰێ ﯾﺎن‬ ‫ﺑﯿﺨﺎﺗە ڕوو‪ ،‬ﺋەوەی ﭘێﻤﺎن ﺑﻜﺮێ‬

‫ﮔەﻧﺠﺎﻧﯽ ﻛﯚﯾــە و دەوروﺑەری‪،‬‬ ‫ﺗەﻧﺎﻧەت ﻟە ﺷــﺎرەﻛﺎﻧﯽ ﺗﺮﯾﺸەوە‬ ‫ﺳەرداﻧﻤﺎن دەﻛەن‪ ،‬ﺑﯚﯾە ﺋەوەی‬ ‫ھەوڵﻤــﺎن داوە ﻗﺸــڵەی ﻛﯚﯾە‬ ‫و ﺑەڕێﻮەﺑەراﯾەﺗﯿﯽ ﺷــﻮێﻨەوار‪،‬‬ ‫ﺑﻜەﯾﻨــە رووﯾەﻛــﯽ ﺟﻮاﻧــﯽ‬ ‫ﺷﺎرۆﻛەﻛە و رۆژاﻧە ﻟە ﭘێﺸﻮازﯾﯽ‬ ‫ﮔەﺷــﺘەوەر و زﯾﺎﺗــﺮ ﻗﻮﺗﺎﺑﯿﯿﺎﻧﯽ‬ ‫زاﻧﻜﯚﻛﺎﻧﯽ ﻛﻮردﺳــﺘﺎﻧﺪا ﺑﯿﻦ ﻛە‬ ‫ﺑەردەوام رووی ﺗێﺪەﻛەن‪.‬‬ ‫ﺋــەوەی ﻟــە ”ﻣﯚزەﺧﺎﻧــەی‬ ‫رەھﺒــەری ﺳــەﯾﺪ ﺋﯿﺒﺮاھﯿــﻢ“‬ ‫دەﺑﯿﻨﺮێــﺖ‪ ،‬ﺳــەدان ﭘﺎرﭼــە‬ ‫ﺷــﻮێﻨەوارﯾﯽ ﻛﻮردﯾــﻦ و ﺋــەو‬ ‫ﻛەﺳــﺎﯾەﺗﯿﯿە ﺳــﺎ‪‬ﻧێﻜﯽ زۆرە‬ ‫ﻛﯚی ﻛﺮدووﻧەﺗەوە‪ ،‬ﻟە ﻛەﻟﻮﭘەﻟﯽ‬ ‫ﻧﺎوﻣﺎڵ و ﺑەرد و ﺟــﯚری دراو و‬ ‫زۆری ﺗﺮ‪ ،‬ﻛە ﻗﺸڵەی ﻛﯚﯾەی ﭘێ‬ ‫دەوڵەﻣەﻧﺪﺗﺮ ﻛﺮدووەﺗەوە‪.‬‬

‫ھەﻓﺘەﻧﺎﻣەﯾەﻛﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ ﮔﺸﺘﯿﯿە‬

‫ﺷﻮێﻨەوار و ﻣﯚزەﺧﺎﻧەﯾەﻛﯽ ﻧﻮێ ﻟە ﻗﺸڵەی ﻛﯚﯾە ‪19‬‬


‫ھەﻓﺘەﻧﺎﻣەﯾەﻛﯽ ﺳﯿﺎﺳﯿﯽ ﮔﺸﺘﯿﯿە‬

‫‪20‬‬ ‫‪www.wishe.net‬‬

‫ﻟە ﻣﺎڵﭙەڕی وﺷە ﺋﺎﮔﺎداری ﻧﻮێﺘﺮﯾﻦ ﮔﯚڕاﻧﻜﺎرﯾﯿەﻛﺎن ﺑە‬

‫‪Wishe‬‬ ‫‪Heftenameyekî sîyasî giştîye‬‬

‫ﺧﺎوەن ﺋﯿﻤﺘﯿﺎز و ﺳەرﻧﻮوﺳەر‪ :‬ﺳەرﺑﺎز ﺳﺎڵﺢ‬

‫‪sarbaz25@yahoo.com‬‬ ‫‪07502376262‬‬

‫ژﻣﺎرە )‪ ، (174‬ﭼﻮارﺷەم‪2017/ 2/ 8 ،‬‬

‫‪wishe@wishe.net‬‬

‫ﺧﺎﻧﻤێﻜﯽ ﻛﻮرد ﺑﺎﺷﺘﺮﯾﻦ‬ ‫ﮔەوھەرﺗﺎﺷﯽ ڕۆژھە‪‬ﺗﯽ ﻧﺎوەڕاﺳﺘە‬

‫وﺷە‪ /‬ﻛﻮردۆ ﺷﺎﺑﺎن‬ ‫ﺧﻠﻮود ﺋەﻟﻜﻮردی‪ ،‬ﺧﺎﻧﻤێﻜﯽ‬ ‫ﺳــﻌﻮودﯾﯽ ﺑە ڕەﮔەز ﻛﻮردە‪،‬‬ ‫دﯾﺰاﯾﻨەرێﻜــﯽ ﺑەﻧﺎوﺑﺎﻧﮕــﯽ‬ ‫ﺧﺸــڵﯽ زێــڕ و ﺋەڵﻤﺎﺳــە‪،‬‬ ‫ﺳــێ ﺟــﺎر وەك ﺑﺎﺷــﺘﺮﯾﻦ‬ ‫ﮔەوھەرﺗﺎﺷﯽ ﻋەرەب ﺧە‪‬ﺗﯽ‬ ‫وەرﮔﺮﺗــﻮوە و ﻧﺎﺳــﻨﺎوی‬ ‫ﺑﺎﺷــﺘﺮﯾﻨﯽ ڕۆژھە‪‬ﺗــﯽ ﭘێ‬ ‫دراوە و ﺑــە ﯾەﻛێــﻚ ﻟــە ‪20‬‬ ‫ﮔﺮﻧﮕﺘﺮﯾﻦ ﮔەوھەرﺗﺎﺷەﻛﺎﻧﯽ‬ ‫دﻧﯿﺎ ھەژﻣﺎر دەﻛﺮێ‪ ،‬ﻟە ﻛﻮرﺗە‬

‫دﯾﻤﺎﻧەﯾەﻛﺪا ﺑﯚ ”وﺷە“‪ ،‬ﺑﺎس ﻟە‬ ‫ﻛﻮردﺑﻮوﻧﯽ ﺧﯚی دەﻛﺎت‪.‬‬ ‫ﺋــەو ﺧﺎﻧﻤــە دەﺳــﺘڕەﻧﮕﯿﻨە‪،‬‬ ‫دﯾﺰاﻧﯽ ﺧﺸــڵەﻛﺎﻧﯽ ھەﻣﯿﺸــە‬ ‫ﻟــە دەﺳــﺖ و ﺑــەرۆك و ﻣﻠــﯽ‬ ‫ﺋەﺳــﺘێﺮە ﺟﯿﮫﺎﻧﯽ و ﻋەرەﺑەﻛﺎن‬ ‫دەﺑﯿﻨــﺮێ‪ ،‬ﺑــەوە ﻧﺎﺳــﺮاوە ﻛە‬ ‫ﺳــەﻟﯿﻘەﯾەﻛﯽ ڕۆژھە‪‬ﺗﯽ ھەﯾە‬ ‫ﻟــە ﻧەﺧﺸــﺎﻧﺪﻧەﻛﺎﻧﯿﺪا‪ ،‬ﺑﯚﯾــە‬ ‫ﺟێــﯽ ﺑﺎﯾەﺧێﻜــﯽ ﺟﯿﮫﺎﻧﯿﯿە و‬ ‫ﺗﻮاﻧﯿﻮﯾەﺗــﯽ ﻧﺎﺳــﻨﺎﻣەی ﺧﯚی‬ ‫ﻟەﺳــەر دﯾﺰاﻧەﻛﺎن ﺑــە ﺗەواوی‬ ‫دەرﺑﺨــﺎت ﻛــە ھەﻣﯿﺸــە ﭘێﯽ‬

‫ﺑﻨﺎﺳــﺮێﺘەوە‪ ،‬ﺑە ”وﺷە“ی ﮔﻮت‪:‬‬ ‫ﺧﺸڵەﻛﺎﻧﯽ ﻣﻦ دﯾﺰاﯾﻨﯽ دەﻛەم‪،‬‬ ‫ﻟە ﺋەڵﻤــﺎس‪ ،‬زێڕ‪ ،‬ﻛﺮﯾﺴــﺘﺎڵ‪،‬‬ ‫ﺑەردی ﻣﯿﻨﺎ‪ ،‬ڕوﺧﺎم و ﭼەﻧﺪ ﺟﯚرە‬ ‫ﺑەرد و ﮔەوھەرێﻜﯽ ﺗﺮ ﭘێﻚ دێﻦ‪،‬‬ ‫ﺑە ﮔﺸــﺘﯽ ﺷــﯿﺎون ﺑﯚ ﺋﺎﻓﺮەﺗﯽ‬ ‫ﺧەڵﻜــﯽ ﻛەﻧﺪاو ﻛە ﺳــەرﭘﯚش‬ ‫دەﻛەن و ﺧﻮازﯾﺎرن ﺧﺸڵەﻛﺎﻧﯿﺎن‬ ‫ﮔەورە و ﻗەرەﺑﺎڵﻎ ﺑێﺖ‪.‬‬ ‫ﺧﻠﻮود ﻟەﮔەڵ ﭼەﻧﺪان ﻣﺎرﻛەی‬ ‫ﮔــەورەی دﻧﯿــﺎ ھەﻣﺎھەﻧﮕــﯽ‬ ‫ﻛــﺮدووە و ھەﻣﯿﺸــە ڕﻛﺎﺑەری‬ ‫دەﻛەن ﺑﯚ ﺋەوەی ﭘەﻟﻜێﺸﯽ ﺑﻜەن‬

‫ﺑﯚ ﻻی ﺧﯚﯾﺎن‪ ،‬ﭼﻮﻧﻜە ﻧﺎوی ﺋەو‬ ‫ﻟەﺳــەر ھەر دﯾﺰاﯾﻨێﻚ ھەﺑێﺖ‪،‬‬ ‫ﺑەھﺎ و ﺑﺎﯾەﺧﯽ زﯾﺎﺗﺮ دەﺑێ‪ ،‬ﻟە دوا‬ ‫ﮔﺮێﺒەﺳــﺘﯿﺪا ﻟەﮔەڵ ﻛﯚﻣﭙﺎﻧﯿﺎی‬ ‫”‪ “Sauce Rocks‬ڕێﻚ ﻛەوﺗﻮوە‬ ‫ﺗﺎ ھەﻧــﺪێ دﯾﺰاﯾﻨﯿــﺎن ﺑﯚ ﺑﻜﺎت‬ ‫ﻟەﮔــەڵ ﺳــەﻟﯿﻘەی ﺧەڵﻜــﯽ‬ ‫ڕۆژﺋﺎواﯾﯽ ﺑﮕﻮﻧﺠێ‪.‬‬ ‫ﻟەﺑــﺎرەی ﻧﺎﺳــﻨﺎوی ”ﻛﻮردی“‬ ‫ﺑــە ﻧﺎوەﻛەﯾــەوە‪ ،‬ﺧﻠــﻮود ﺑــە‬ ‫”وﺷــە“ی ﮔﻮت‪ :‬ﺷﺎﻧﺎزی دەﻛەم‬ ‫ﻛە ﺑــە ڕەﭼەڵەك ﻛــﻮردم‪ ،‬ھەر‬ ‫ﺋــەو ﺷﺎﻧﺎزﯾﯿەﺷــە وای ﻛﺮدووە‬

‫ﻧﺎﺳــﻨﺎوەﻛە ﺑﯚ ﺧﯚم ھەڵﺒﮋێﺮم و‬ ‫ھەﻣﯿﺸە ﻟە دﻧﯿﺎی ﮔەوھەرﺗﺎﺷﯿﺪا‬ ‫ﺑەھﯚی ﻣﻨــەوە ﻧــﺎوی ”ﻛﻮرد“‬ ‫دەھێﻨﺮێ ﻛە ﺋــەوە ﺑﭽﻮوﻛﺘﺮﯾﻦ‬ ‫ﺧﺰﻣەﺗە ﺑە زێﺪی ﺧﯚﻣﯽ ﺑﻜەم‪.‬‬ ‫ﺧﻠــﻮود ﻛــە ھەﻧﺪێــﻚ ﻟــە‬ ‫دﯾﺰاﯾﻨەﻛﺎﻧــﯽ ﻧﺮﺧەﻛەی دەﮔﺎﺗە‬ ‫ﯾــەك ﻣﻠﯿــﯚن دۆﻻر‪ ،‬وەك ﺋــەو‬ ‫ﺗﺎﺟەی ﺑﯚ ”ﺋەﺣﻼم“ ﮔﯚراﻧﯿﺒێﮋی‬ ‫ﺋﯿﻤﺎراﺗﯽ دروﺳﺖ ﻛﺮد‪ ،‬ﺋەوەﺷﯽ‬ ‫ﮔﻮت ﻛە ﺧﻮازﯾــﺎرە دەرﻓەﺗﯽ ﺑﯚ‬ ‫ﺑڕەﺧﺴێ و ﺳەرداﻧﯽ ﻛﻮردﺳﺘﺎن‬ ‫ﺑﻜﺎت‪.‬‬

‫ﻛﻮردﺳﺘﺎن ــ ھەوﻟێﺮ‬

Wishe174