Page 120

120 Semarang en internering (1938-1945)

Marchien, Jo en Albert moeten hierdoor verhuizen naar het huisje op de 8e Manggaweg 19. Voor bewoning met vijf andere vrouwen en een paar kinderen is deze kampongwoning eigenlijk veel te klein. Tijdens het verblijf in dit huis overlijdt een van de bewoners, een vrouw van 44 jaar. En weer wordt het Sinterklaas. De meeste moeders hebben met beperkte middelen iets in elkaar geflanst. Waar mogelijk hebben de kinderen wat lekkers gehad. Het wordt een dag van betrekkelijke rust. Als surprise van de Jap komt ‘s avonds het 20e Bandoengtransport aan. Deze keer gaat het vooral om soldatenvrouwen en gestraften. De berichten van buiten het kamp zijn vrij schaars. Het eerste dat sommige vrouwen over hun mannen horen, is hun overlijdensbericht. Dat zijn trieste gebeurtenissen; je man al een paar jaar niet te hebben gezien en dan ineens met zijn dood te worden geconfronteerd. De vrouwen hebben nauwelijks tijd om er lang bij stil te staan.

Patjollen

De Jap oppert het idee dat de geïnterneerden wel in eigen voedsel kunnen voorzien door het zelf te verbouwen en dat buiten het kamp. Dat geldt zowel voor de vrouwen uit Lampersari als de jongens uit Bangkong. Voor dat doel wordt een braakliggend stuk grond uitgezocht, een eindje vanaf het klooster. Van de jongens gaan ook Siemen en Roelof vaak naar ‘buiten’. Daar merken ze dat er ook vrouwen op het patjolveld zijn met hetzelfde doel. Aangezien de jongens en de vrouwen op een eigen stuk op het veld hun werk hebben, is het bijna niet mogelijk om elkaar te zien, laat staan te spreken. Bovendien is dat laatste door de Jap verboden. Siemen en Roelof ontmoeten hun moeder een paar keer op de geïmproviseerde appèlplaats. Op weg daarnaar toe waagt Marchien het toch een keer om Roelof aan te spreken en zachtjes zegt ze tegen hem: “Wat ben je mager”. De Jap merkt het niet. Deze schaarse contacten maken het patjollen extra interessant voor beide partijen. Vanaf half december moeten iedere dag 500 vrouwen en meisjes buiten het kamp op de groentevelden werken. Als Marchien ‘sprieten gaat trekken’ blijft Albert bij Jo. Voortdurend is er spanning, omdat de Jap zo onberekenbaar is. Zo nu en dan vragen wanhopige vrouwen zelf om moeilijkheden, zoals

Profile for Wilbert Scheer

De stilte voorbij  

Het verhaal van Albert Scheer, KNIL-militair van 1922 - 1949.

De stilte voorbij  

Het verhaal van Albert Scheer, KNIL-militair van 1922 - 1949.

Advertisement