Page 105

De stilte voorbij

H-force gaat te voet in groepen van een man of 100. Niemand kan op dat moment vermoeden onder welke omstandigheden dat zal gaan. Familieleden in de Indische archipel zeker niet.

***

Voller en voller

Geleidelijk wordt het eten minder en slechter in Lampersari. Half december 1943 gaat het rijstrantsoen van 165 naar 115 gram. Bovendien moet het eten met opnieuw meer mensen worden gedeeld: vlak voor de Kerstdagen komt er nog een groep vrouwen uit Djokja bij. Direct na Kerst worden de huizen opgemeten en wordt er bepaald hoeveel personen er maximaal kunnen wonen. Voor sommigen is dat een onaangename verrassing: je huis met elf mensen al vol te vinden en dan te horen krijgen dat er nog zeker elf bij kunnen. In de eerste week van januari vertrekt vanuit Lampersari een groep van 42 jongens in de leeftijd van 14 tot 18 jaar. Dit geringe aantal vertrekkenden weegt niet op tegen de grote hoeveelheden die er nog steeds bij komen. Het wordt ook daarom steeds moeilijker om voor voldoende eten te zorgen. De vrouwen moeten er hoe langer hoe meer zelf bijkoken. Er wordt hen op het hart gedrukt om zuinig te zijn met gas. Op Sompok is nog gas, maar op de Manggawegen niet meer. Houtskool is helemaal op, zodat de mensen op Sompok ook voor de andere huizen moeten bijkoken. Een maand later komen er toekangs (werklui) het kamp in om overal het gas af te sluiten. Sommige vrouwen weten door het verleggen van leidingen hun afsluiting te rekken. Er kan daardoor nog veel vooruit worden gekookt. Om het afsluiten te versnellen, laten de toekangs uiteindelijk water in de leidingen lopen. Inventief als de vrouwen inmiddels zijn geworden, koken ze daarna elektrisch op strijkijzers en broodroosters. Hier en daar lukt het een houtvuur aan de gang te krijgen. Hoewel de school definitief is gesloten, wordt in kleine groepjes nog stiekem les gegeven. Naast school en werken is er ook nog tijd om te spelen. De kinderen Scheer doen dat voornamelijk met andere kinderen uit het huis, Jacob Bekkema en Henny Zweserijn, en met Carel Posthuma die aan Sompok woont. Eind februari komen er 860 vrouwen en kinderen uit Malang aan.

105

Profile for Wilbert Scheer

De stilte voorbij  

Het verhaal van Albert Scheer, KNIL-militair van 1922 - 1949.

De stilte voorbij  

Het verhaal van Albert Scheer, KNIL-militair van 1922 - 1949.

Advertisement