Page 1

,,Laten we virus vooral voor blijven” Appèl burgemeester op respecteren avondklok Als de avondklok naar verwachting dit weekend ingaat, is het op Schouwen-Duiveland vooral de politie die handhavend gaat optreden. De Boa’s hebben daar vooral een signalerende functie. Burgemeester Jack van der Hoek doet vooral een appèl op de inwoners van het eiland om zich te houden aan de regels. ,,We moeten het virus voor blijven. Alles is erop gericht om de derde golf te voorkomen.’’

ZIERIKZEE

Voor Van der Hoek is het niet alleen de avondklok. Hij verwacht ook dat mensen zich aan de andere regels houden. Bijvoorbeeld maar één persoon op bezoek. ,,Voor mij geldt dat ook. Ook ik heb weer afspraken afgezegd. Het aantal besmettingen lijkt hier mee te vallen, maar als je de cijfers van het rioolwateronderzoek ziet, dan zie je toch aan de oostelijke kant van het eiland meer virus. Ik bedoel het coronavirus is er en daar moeten we ons van bewust zijn.’’ Overigens zijn van der Hoek’s ervaringen op Schouwen-Duiveland wat het volgen van de regels betreft positief. Wekelijks krijgt hij een rapportage van de politie onder ogen en daaruit valt op te maken dat het aantal coronagerelateerde incidenten op één hand te tellen is. Geen illegale feestjes bijvoorbeeld, zoals dat vaak klinkt vanuit de steden.

Jack van der Hoek

Donderdag hebben de burgemeesters van Zeeland weer overleg gehad in het Veiligheidsberaad. Daarin worden werkafspraken gemaakt, die nodig zijn om de corona de baas te blijven. ,,Ik weet niet wat daar nog uitkomt, maar we gaan ervan uit dat de avondklok doorgaat en de ook de andere maatregelen blijven. We zijn er duidelijk nog niet vanaf.’’ Van der Hoek: ,,Maar los daarvan. We weten dat je straks ’s avonds niet meer even naar je moeder of oma kunt gaan bijvoorbeeld. Ik hoop oprecht dat we dat allemaal in de gaten houden en als alternatief vaker even de telefoon zullen pakken’’.

Eén van de maatregelen is ook dat het aantal mensen bij een uitvaart weer van honderd naar vijftig zal gaan. Mark de Bruijne van Uitvaartverzorging Schouwen-Duiveland heeft daar niet zoveel moeite mee. ,,Dit zal in de praktijk weinig verandering teweeg brengen ten opzichte van wat we nu gewend zijn. Er mochten wel honderd personen aanwezig zijn bij een uitvaart, uiteraard ook met inachtneming van de afstand van anderhalve meter. Op Schouwen-Duiveland zijn er, buiten kerken om, nauwelijks uitvaartlocaties waar honderd personen op anderhalve meter afstand gewaarborgd kan worden. In de praktijk komt het dus vaak al neer op een gemiddelde van zo’n vijftig personen. Neem bijvoorbeeld het crematorium in Goes, het meest gekozen crematorium voor crematies vanaf SchouwenDuiveland, daar geldt een maximum van 45 personen in verband met de beschikbare ruimte, en het crematorium in Middelburg is dat zestig personen. Goes zal dus ongewijzigd blijven en Middelburg zal terug naar vijftig moeten, maar dat verschil is te overzien.’’ Overigens gaan de leden van het college van burgemeester en wethouders volgende week vrijdag in WereldRegio van start met een persoonlijke column waarin ze schrijven over hun bevindingen in relatie tot corona. •

Deze bijlage van WereldRe

22 januari ‘21 Jaargang 15 week 3

coronamaatregelen niet toegankelijk voor publiek. Ter nagedachtenis aan alle slachtoffers van de Watersnoodramp op Schouwen-Duiveland en elders worden kransen gelegd. Burgemeester

Amsterdamse stratenmakers helpen bij het herstellen van de schade van de watersnood. Deze mannen zijn (gefotografeerd op dinsdag 17 maart 1953) aan het werk in de Nieuwe Bogerdstraat in Zierikzee. Het zijn van links naar rechts Henk Jurgens, Karel Hofstede, Nico Lammers, Tinus Gietermans, Gerrit Oosterhuis en Bertus (geen achternaam bekend). (Zie bijlage elders in deze krant)

700

in Zierikze 1953 zijn gefotografeerd op donderdag 5 februari van het Nationaal Archief mevrouw Lijstra zijn. mensen die volgens het bijschrift Noordwelle, de vrouw zou De eerste foto toont enkele Duivelanders” op he om mensen afkomstig uit op Schouwen-Duiveland. bevonden zich “ook andere over deze foto. Het zou gaan n van de watersnoodramp leefti uit Nieuwerkerk voor, maar Ontredderde overlevende sociale netwerken. Op latere museum heeft andere informatie op de foto verschillende mensen eau Anefo. Het Watersnood langdurig weggerukt uit hun het Watersnoodmuseum komen de evacuatie werden zij ook Harry Pot van het fotopersbur worden vervoerd. Volgens e, droevige taferelen. Door n zien die naar Rotterdam geweest van aangrijpend ooggetuige De tweede foto laat overlevende alleen niet uiveland zijn tijdens de ramp bewoners van Schouwen-D Watersnoodmuseum Nationaal Archief en Beeldbank sommige mensen op. Foto’s

Aantal besmettingen g een traum Na alle verdriet ook no op eiland schommelt nen watersnoodramp begon Tientallen jaren na de gio’ een dossier van ‘WereldRe

elen overlevenden te worst

. Hij was een va niet meer en Ouwerkerk vijftig jaar hun emoties dokters die specia “Ook werden men- veertig, de heftigheid los. delijke voor getraumatis begeleiding van de overheid. erd en werden ze tegenhouden. En dán breekt van toen. Zij invoerde en medisch historica Eind 2018 baarde huisarts Horst, opgegroeid sen soms langdurig geëvacue netwerk getrok- Denk ook aan de vijf- en zesjarigen Als ze daar der praten. drs. Marjan Meekma-van daarbij abrupt uit hun sociale hebben er nooit over kunnen naar de huisarts met een publicatie in ojecten’ komen “veel het goed om history-pr is ‘oral hebben, Bij van in Middelburg, opzien ken.” last naar voren”, t voor Geneeskunde. ngen en nachtmerries het Nederlands Tijdschrif droom?” was herbelevi allemaal op de geestelijke schade te gaan.” deze bijlage aan het “Bestaat het post-watersnoodsyn deze wijzen Drie mensen komen in haar historisch literauit Nieuwerkerk, die , maar het werd inderde vraag die zij zich bij die zij hebben opgelopen woord. Als eerste Dick Sies Dick Sies is mettuuronderzoek had gesteld. tijd niet onderkend. zeven familieleden verloor. de Zeeland hield in de jaren huisarts gegaan. Dat was mensen In de hele provinciepsychiater praktijk. En het terdaad naar de inderdaad er dokter Marcel van heelde. dat eerde) was één Haar conclusie vijftig slechts (inmiddel s gepension rk “na de watersnoodramp werk, schreef het RD, “bestond den Berg, die zijn praktijk had in Nieuwerke ppelijk moeten zijn geweest die maatscha nu ontwikkeld dat we uit wijkverpleging”. Bovendien een ziektebeeld hebben bestond voornamelijk 1953 ur. in Maar zwijgcultu PTSS zouden noemen”. heerste er in die tijd een ND, “kwam alles atische Stressstoornis het stormde, meldde het het begrip Posttraum e gevolgen van Als wachtkamers van de nog niet; naar de psychisch weer boven en zaten de die onderzoek s patiënten nauwelijk − met een (natuur)ramp werd Zeeuwse huisartsen vol” en bij de slachtoffers van met zenuwklachten, maagpijn gedaan. Van nazorg, zoals de vuurwerkramp in kampten Dorpelingen vroegen de dokter “masde Bijlmerramp (1992) en angsten. aldus Omroep sprake. kalmerende middelen”, Enschede (2000), was geen de bevindin- saal om Elst uit Stavenisse Verschillende media belichtten Zeeland. Huisarts Van der van een “stormuitvoerig, zoals het in 1974 verband dit in gen van Marjan Meekma repte (RD), het Nederlands Reformatorisch Dagblad Zeeland. Ook het neurose”.telde ook een hoog aantal zelfdodingen Dagblad (ND) en de Omroep Zeeland Gemiddeld waren er Kenniscentrum Angst, ernstige drankdelic ten. NedKad, het Nederlandse , signaleerde het en depressies als in de Dwang, Trauma en Depressie daarnaast “tweemaal zoveel niemand legde desonderzoek op zijn website. rest van het land” (RD). Maar eigenlijke klachDe tijds een link met de ramp. daardoor werden niet benoemd en werden Risicofactoren ten als de Vietnamoorlog de watersnoodramp” PTSS is vooral pas na “psychische gevolgen van gepensioDe constateert het at”, diagnose in zwang gekomen. een voormalige tientallen jaren “ondersch dat de overlevenden (1959), neerde Marjan Meekma ND. Pas nu wordt ingezien atische stressstooren laatst werkzaam in majoor-ar ts bij Defensie van de ramp een posttraum Dillenburg in Alphen . het Gezondheidscentrum die in- nis hebben opgelopen projecten losse de bestudeer aan de Rijn, n van individuele d zoomen op de ervaringe d onderzoek in Heftighei werking – hoe is het daarmee gesteld slachtoffers en deed aanvullen Traumaver Voortbordurend en dagbladen. Zij conSchouwen-Duiveland? archieven, tijdschriften Meekma wijdt toren voor het ont- op cludeerde dat de “risicofac watersnoodramp op de bevindingen van Marjan de dbijlage deels aan wikkelen van PTSS” tijdens WereldRegio deze watersnoo s Dagblad los.” Foto Privébezit n. En dán breekt de heftigheid In het artikel van het Nederland “zeker aanwezig waren”. dat mensen na tegenhoude factoren: een lage PTTS. je die zie van PTTS “Bij enkele Meekma: Zij noemt en de gebrekkige zegt socio-economische status

10

Jack van der Hoek houdt een korte toespraak. Ook is er een bijdrage van kinderburgemeester Josefien van der Meer, wordt een minuut stilte in acht genomen en het Wilhelmus gespeeld. Omdat er geen toehoorders bij de herdenking aanwezig zijn, kunnen belangstellenden een witte roos bestellen via de website van het Watersnoodmuseum (www.watersnoodmuseum.nl). De rozen worden neergelegd bij de kransen. De herdenkingsplechtigheid wordt live uitgezonden door Omroep Zeeland. Tussen 11.00 en 12.00 uur wordt via de website van het Watersnoodmuseum een livestream uitgezonden van een symposium. Dit heeft als thema: ‘Herdenken in coronatijd’. Wie de vlag uit wil hangen kan van zonsopgang tot zonsondergang halfstok vlaggen, zonder wimpel. Dit jaar valt 31 januari, de verjaardag van prinses Beatrix, op zondag. Normaliter wordt door de gemeente de dag erna gevlagd voor de prinses. Omdat op 1 februari halfstok gevlagd wordt, hijsen we dit jaar de vlag niet voor de prinses bij het gemeentehuis. Vandaag in WereldRegio de traditionele bijlage over de Watersnoodramp. Gert van Engelen tekende de verhalen op van getuigen. Centraal thema is trauma. •

9

6

5

2 Do 14 jan.

Vr 15 jan.

Za 16 jan.

Zo 17 jan.

1

1

Ma 18 jan.

Di 19 jan.

Wo 20 jan.

ZIERIKZEE

Even zat de schrik er goed in toen er op Schouwen-Duiveland vrijdag ineens tien coronabesmettingen bij kwamen. En dat na een relatieve rustige periode waarin het eiland zich in positieve zin onderscheidde van bijvoorbeeld Reimerswaal, Terneuzen en Goes. Maar toch was er woensdag weer sprake van een stijging. Vijf besmettingen erbij.

Maar maandag herstelde het positieve beeld zich snel en ging het nog maar om een enkele besmetting. In Goes kwamen er maandag bijvoorbeeld ineens 21 besmettingen bij. Voor een deel traceerbaar, namelijk het Adrz en Emergis. De Engelse variant dook erop. Ook in Middelburg en Borsele was het raak. Alleen in Sluis stond de teller dinsdag op nul . •

zaterdag 23 januari

zondag 24 januari

5º 1º

Z 3-5 bft Neerslagkans: 50%

5º 1º

W 3-4 bft Neerslagkans: 30%

Lees het actuele weer op pagina 5 met weerman Joost Loomans

Nieuweweg 1, 4315 PR Dreischor

0111 401 361

Verhuisplannen op Schouwen-Duiveland? Wij komen graag bij u langs.

Dagelijks vers! Kant-en-klaar maaltijden, soepen, salades en een ruim assortiment super verse groenten en fruit!

Deltastraat 10, Nieuwerkerk www.kooijmanmakelaardij.nl 0111 64 41 45

Computerreparatie aan huis Project Agatha

the d by NounAinsley

Blijf op de

s versnieuw on

nieuws

dagelijks vers Create from

Arco Piepe

r-

s-

met hun ervaringen

Aantal besmettingen op Schouwen-Duiveland

vers& ZEEUWS

ogte van al ho

Ma. t/m vr. van 8.00 tot 20.00 uur geopend Za. tot 17.00 uur geopend Polderweg 3b, Nieuwerkerk 0111-641015 / 06-18397653 / arcopieper.nl

nummer

van gio is geschreven door Gert Editie vrijdag 22 janu

Voor het allerlaatste nieuws: www.wereldregio.nl

Herdenking Ramp ‘53 zonder publiek OUWERKERK - Op maandag 1 februari om 10.00 uur herdenkt de gemeente Schouwen-Duiveland de Watersnoodramp van 68 jaar geleden. De herdenkingsplechtigheid bij het Watersnoodmonument in Ouwerkerk is ditmaal vanwege de

1 februari 1953

Wereldnieuws uit je regio

Marel Compleet - Zierikzee >>>>> Geen voorrijkosten <<<<<

Reparatie – Verkoop – Onderhoud - Deskundig advies

Tel.: 0111-642830

www.marelcompleet.nl - marelcompleet@zeelandnet.nl


2

Bertie voor het eerst in dertig jaar niet naar Straô

Straô Straô, stra, strarijden, strao of straorijden is een jaarlijks terugkerende boerenf e e s t dag op Schouwen. Straorijden wordt alleen in Burgh-Haamstede, Ellemeet, Noordwelle, Renesse, Scharendijke en Serooskerke gedaan. Tijdens het evenement rijden rijkelijk versierde Zeeuwse paarden voor de eerste maal in het jaar het strand op en de zee in. Het Straor ijden werd vroeger gedaan als de paarden na een lange winter op stal weer aan het werk gingen. De werkpaarden, vooral die met veel haar aan hun benen, kregen last van hun benen en hoeven. Om de benen te verfrissen, stramheid en mok tegen te gaan en om kleine ontstekingen van de huid aan de benen te ontsmetten, werden de paardenvoeten in de zee gespoeld. Volgens

INGEZONDEN BRIEF Verward gedrag

Bertie Steur (rechts) tijdens haar geliefde Straô in Renesse (foto Marieke Mandemaker)

Er zal vast wel een ‘verdwaald’ paard het strand op gaan, maar dat corona dit jaar een vette streep zet door het Straôrijden is een feit. Bertie Steur uit Renesse, zonder twijfel de bekendste deelneemster van de Renesser editie, zit voor het eerst in zeker dertig jaar gewoon thuis. Hopend dat ze volgend jaar weer van de partij zal zijn.

RENESSE

Hoofdredactie Aad van der Wouden Tel. 0111 420 776 redactie@wereldregio.nl

Bertie startte in Noordwelle, waar de boerderij stond. Haar vader was ook al een fervent deelnemer. Met de paplepel ingegoten dus. De Straô is stevig geworteld in de Westhoek, waar Renesse traditiegetrouw het spits afbijt. ,,Het is een heel evenement en evenementen mogen niet. Van de zomer hadden we al door dat de kans dat er een vergunning zou komen gering was. Toen hebben we het afgeblazen. Je hebt veel werk aan vrijwilligers, sponsoren en dergelijke. Nee, dat zat er niet in en volgens mij gebeurt het nu nergens voor zover ik weet.’’ Bertie Steur houdt van de Straô en zal er alles aan doen om deze traditie te behouden. Daarvoor hoeft ze niet veel moeite te doen, want de belangstelling om deel te nemen is overal erg groot. Meer mensen van buitenaf. ,,Tot voor kort hadden we zelfs iemand uit Vlieland, die hier op de manege werkte.’’ Sterker nog, er is een deelnemersstop in Renesse.

Het moet behapbaar blijven om in colonne naar het strand te gaan. Al lang niet meer om boze geesten te verdrijven ,,maar het blijft goed voor de paarden om na de winterstalling het water in te gaan. Dat heeft echt wel een functie. Verder is het voor ons vooral het gevoel dat het voorjaar er weer aankomt.’’ Dat maakt ook dat de Straô zich in februari en maart voltrekt. Een verlate Straô in de zomer ziet ze niet zitten. ,,Nee stel je voor met een druk Renesse. Nee, dat is het niet.’’ Maar dat de Straô nu noodgedwongen pas op de plaats maakt ziet ze niet als een bedreiging voor volgende edities. ,,Weet je de vrijwilligers zijn altijd enthousiast en komen hier vandaan. Nee, ik ben niet bang dat dit gevolgen zal hebben voor deze traditie. Laten we hopen dat we het volgend jaar weer kunnen doen. Dan kunnen namelijk ook veel meer en daar zijn we wel aan toe.’’ Straô is cultureel erfgoed en dat blijft het. •

Even een reactie op je stukje van afgelopen vrijdag (verward gedrag). Er zijn inderdaad veel verwarde mensen, ik spreek uit ervaring. De overheid is hiervan de grootste schuldige en op dit moment ook dat hele groepje jammeraars die iedere dag de gelegenheid krijgen om te vertellen dat ze bang zijn, vrezen en nog meer van die verhalen. Samen met de overheid kennen ze in het geheel de problemen niet waar veel mensen mee tee maken hebben. In maart werd plotseling de hele boel op slot gegooid. Iedereen moest thuis blijven en alles werd stop gezet. Onze zoon was net weer begonnen aan de opbouw van redelijk riskante medicatie o.l.v. het Fact-team van Emergis om zijn stemmen te onderdrukken. Je weet niet wat mij meemaakten en met ons nog vele anderen. Agressie, bedreiging. Wij konden meteen alarm slaan en Emergis heeft besloten om deze praatjes niet meer te volgen en eigen regels te volgen, net als De Zuidhoek (die zou moeten verdwijnen). Nu hetzelfde gezeur over de avondklok. Gelukkig reageert onze zoon er nu een beetje nuchter op en gaat dan meteen BW inschakelen. Hij kan

volksgeloof was het ook goed tegen nachtmerries. De betovering werd door het zeewater verbroken. Degenen die voor het eerst meedoen met straô moeten achteraan de stoet rijden. Degene die het vaakst heeft meegedaan rijdt voorop en blaast een koperen hoorn. De kinderen dragen een aarmstokje (figuren deegje in de vorm van een ruiter). De eerste vermelding van het Straorijden dateert uit 1643. Van oorsprong werd dit feest gehouden op de eerste maandag voor de vastentijd. Na 1955 is dit verzet naar de zaterdag en wordt het in ieder dorp op een andere dag gevierd. Vanaf half februari tot eind maart wordt dit feest elke zaterdag in een andere plaats op Schouwengevierd. (bron Wikipedia) •

niet zo maar binnen zitten. Wanneer zijn stemmen een beetje te heftig worden gaat hij even een ommetje maken en een sigaartje roken. Het zou misschien eens zinvol zijn dat het verboden wordt al die min of meer deskundigen, die niets begrijpen van de hele. maatschappij het zwijgen op te leggen. Net als wat ik nu ook weer lees dat je je laat vaccineren voor een ander en niet voor je zelf. Wat een idiotie. Alleen al het idee dat je dat zou moeten doen voor een ander terwijl je zelf riskante medicijnen slikt. Men mag zich niet eens laten vaccineren. Ik weet niet of het al duidelijk is maar Schouwen is bezig om een goede begeleiding en samenwerking op te zetten van gemeente, Zeeuwland, politie en de WMO omdat de overheid dit ook al over de schutting heeft gegooid naar de gemeente. Ook wordt Emergis op basis van een rapport uit 2017 in handen gedreven van de grootste maffia-organisatie, de zorgverzekeraars, waardoor men daar ook gekort zal worden en de toekomst in duigen zal worden gegooid. Verward gedrag door vele mensen zal niet altijd door iedereen gesignaleerd worden maar er is veel meer loos dan dat men denkt. Els van Zwieten-Bus,Familieraad Emergis enKlankbordgroep BW •

Meld uw initiatieven of ideeën aan via redactie@ wereldregio.nl

Sport Peter Godrie Tel. 06 50 22 71 91 Advertenties Colinda Verkaart 06 54 65 08 54 Meral Olijhoek 06 12 02 89 32 advertentie@wereldregio.nl

In verband met het oplaaiende coronavirus is de vraag naar de hulplijnen er ook weer. Vandaar dat WereldRegio de lijst vandaag wederom publiceert . En voor het meest actuele nieuws rondom corona, kunt u terecht op op www.wereldregio.nl. Dagelijks met vele duizenden bezoekers.

Familieberichten familieberichten@wereldregio.nl

/// BROUWERSHAVEN

Contactgegevens WereldRegio is een uitgave van Uitgeverij JeVanHet bv. Poststraat 41 4301 AB Zierikzee Postbus 37 4300 AA Zierikzee T 0111 420 776 www.wereldregio.nl

/// BRUINISSE

• •

Heeft u hulp nodig, neem contact op met de hulpkring: 06 - 152 12 397 Heeft u hulp nodig, neem contact op met de hulpkring: 06 - 286 64 081

rend oor, wilt u uw verhaal kwijt of gewoon even een praatje, dat kan. Bel dan Elly de Winter 06-487 427 00

/// ELKERZEE •

/// DREISCHOR • •

Heeft u hulp nodig, neem contact op met de hulpkring: 06-537 80 361 Voor hulp kan ook contact gezocht worden met Riet van der Weijde, mail knf m@zeel andne t .nl, 06-12894756, Frans van der Meij 06-53327370, fransbmw1957@hotmail.com en Lukkie Zijlstra, info@ lukkiezijlstra.nl, 0111-401450

/// ELLEMEET • •

Hulpdienst Ellemeet: 06 466 1111 6 Heeft u behoefte aan een luiste-

Helpende Handen is een groep inwoners dat klaar staat voor de medemens dat even wat hulp nodig heeft. Het gaat om kleine klusjes, die je normaliter niet bij de professional neerlegt. Wie denkt hulp te kunnen gebruiken kan bellen met 06-82264733

/// NOORDGOUWE/SCHUDDEBEURS

Heeft u hulp nodig, neem contact op met de hulpkring: 06 - 203 17 417

/// SCHARENDIJKE

/// KERKWERVE •

/// BRIJDORPE/LOOPERSKAPELLE •

die je normaliter niet bij de professional neerlegt. Wie denkt hulp te kunnen gebruiken kan bellen met 06-82264733

Helpende Handen is een groep inwoners dat klaar staat voor de medemens dat even wat hulp nodig heeft. Het gaat om kleine klusjes,

Heeft u hulp nodig dan kunt u altijd contact opnemen met de hulpkring: 06 - 426 26 398 (Noordgouwe) of 06 - 305 73 865 (Schuddebeurs)

kunnen gebruiken kan bellen met 06-82264733

/// SEROOSKERKE •

/// SIRJANSLAND •

/// RENESSE •

Heeft u hulp nodig, neem contact op met de hulpkring: e-mailadres renessedurfttevragen@gmail.com Helpende Handen is een groep inwoners dat klaar staat voor de medemens dat even wat hulp nodig heeft. Het gaat om kleine klusjes, die je normaliter niet bij de professional neerlegt. Wie denkt hulp te

Heeft u hulp nodig, neem contact op met de hulpkring: 06-103 078 64 Heeft u vragen of hulp nodig, dan kunt u de website van de dorpsraad raadplegen: www.dorpsraadsirjansland.nl. Telefonisch kunt u contact opnemen met Ruud Boon: 0624214739 of Anneke Haringsma: 06 42216590

/// ZONNEMAIRE •

Heeft u hulp nodig, neem contact op met de hulpkring: 06-308 62 861


3

Rode Kruis wil ondanks corona toch EHBO-lessen geven Lastig om kinderen te bereiken BRUINISSE Omdat de scholen dicht zijn, komen ook de jaarlijkse EHBOcursussen in Duiveland in het gedrang. Normaal worden de kinderen uit groep acht in de klas de basiskneepjes van EHBO bijgebracht. Dat kan nu niet. Maar Johan Godzwaard en Miranda Schiphorst van het Rode Kruis zitten niet bij de pakken neer. Met een flyer worden de kinderen uitgenodigd deel te nemen.

Niet in het klaslokaal zoals gebruikelijk, maar op de EHBO-post in Bruinisse. Miranda Schiphorst: ,,Het is bedoeld voor alle kinderen in Duiveland. We hebben nu twintig aanmeldingen, maar dat moeten er meer worden natuurlijk’’.

Normaal nemen er jaarlijks meer dan honderd kinderen deel om het begeerde certificaat te behalen. Schiphorst vindt het zo belangrijk dat de jeugd deelneemt. ,,Je moet gewoon weten dat je altijd kunt helpen als er iets is. Al is het maar bellen met 112 of de huisarts. Die nummers moet je uit je hoofd kennen.’’ En de ervaring leert dat dat al een aantal keer goed van pas is gekomen. De kinderen krijgen mee wat ze moeten doen bij een breuk of brandwonden bijvoorbeeld. Goudzwaard: ,,Reanimeren gaat voor deze groep nog te ver. Maar het is wel goed dat ze weten hoe een AED eruit ziet, waar die hangt en hoe het werkt’’. Datzelfde geldt voor het

verstikkingsschort. Goudzwaard: ,,Die kinderen zijn allemaal elf, twaalf jaar. Die kun je heel goed wat bijbrengen hoor’’. Maar ja, vóór corona kon dat klassikaal. Nu moeten de kinderen met een flyer verleid worden deel te nemen. Zes bijeenkomsten en een examen aan het eind. Goudzwaard: ,,We willen zo snel mogelijk beginnen al weten we niet wat er nog aan coronamaatregelen wordt genomen natuurlijk. We houden ons

aan de regels’’. Aanmelden kan via ehbojeugd@outlook.com of telefonisch 06-53923955. Het is nadrukkelijk alleen bedoeld voor kinderen in Duiveland. In dat deel van het eiland is een rijke ervaring met de EHBO-lessen. Elders op het eiland is dat minder ontwikkeld. De cursus is ook bedoeld voor kinderen die op Duiveland wonen maar elders op school zitten. Met speciaal onderwijs is dat bijvoorbeeld het geval. •

Aanscherping regels bij Adrz door corona Per direct scherpt Adrz de geldende maatregelen met betrekking tot COVID-19 aan. Aanleiding hiervoor is de vaststelling van de Britse variant van het COVID-19 virus bij een aantal medewerkers.

ZIERIKZEE

Sjors van Lieshout, voorzitter van het Crisisbureau: ,,Wij hebben aanvullend onderzoek gedaan bij een aantal van onze collega’s en daaruit is gebleken dat een aantal besmet is met de Britse variant van COVID-19. Gelukkig zijn onze collega’s weer herstellende, maar het heeft ons er wel toe aangezet alle maatregelen zowel onder medewerkers als voor onze patiënten en bezoekers nogmaals onder de aandacht te brengen en waar nodig aan te scherpen.” Adrz roept in dat kader iedereen op die naar het ziekenhuis komt voor een consult, behandeling, onderzoek of afspraak, zonder begeleiding te komen. Daarnaast scherpt het ziekenhuis de triage bij binnenkomst aan en drukt van Lieshout iedereen, collega’s en anderen op het hart zich toch vooral aan de regels te houden: ,,Respecteer de regels van de lockdown, blijf thuis, bij klachten laat je testen, draag een mondmasker en houd vooral afstand.” Daarnaast doet Adrz er alles aan om de kans op besmetting zo klein mogelijk te

maken. Patiënten die een afspraak in het ziekenhuis hebben kunnen, met inachtneming van de regels, gewoon bij Adrz terecht. Het ziekenhuis doet er alles aan, zo veilig mogelijke zorg te bieden. Ze hebben daar wel de medewerking van ons allemaal bij nodig. De GGD is van de constatering bij Adrz op de hoogte. Zij onderzoekt of er verdere vervolgstappen nodig zijn. •

De jeugd actief tijdens de EHBO-training

een redactionele beschouwing op de actualiteit door Aad van der Wouden

Dorpsraad Het is voor de tweede keer in korte tijd dat het bestuur van een dorpsraad wordt aangevallen. Eerst was het die in Burgh-Haamstede, nu is Renesse aan de beurt getuige de ingezonden brief op pagina 9. Dorpsraden zijn al zo oud als de gemeente Schouwen-Duiveland: zo’n 23 jaar. Ooit als politiek compromis. Immers, het gemeentehuis kwam in Zierikzee en dat is vanuit Bru of Scharendijke een heel eind. In Bruinisse klonk ooit als tegenargument van de herindeling, dat Zierikzee zo ver lag van het dorp dat je tegen de tijd dat je bij de ambtenaar van de burgerlijke stand was, je al vijfentwintig jaar getrouwd was. Dat is meegevallen. Maar vanaf dag één hebben de dorpsraden het lastig. Gevoelige besluiten van het gemeentebestuur mogen ze uitleggen aan hun achterban. Ze hebben louter een adviserende rol. Afdwingen kunnen ze niks. En hoe is de politieke legitimiteit georganiseerd. In het ene dorp wordt een vergadering drukbezocht, in het andere zit alleen het bestuur achter de tafel. In het verleden werd een dorpsraad wel eens misbruikt om een gemeentelijk plan er dor te drukken. Wat alle leden van de dorpsraad gemeen hebben is dat ze ongekend veel tijd in het werk steken en – naar ik aanneem – naar eer en geweten hun taken uitvoeren. Als dorpsraden aangevallen worden en hun integriteit in twijfel wordt getrokken, is het de taak van de gemeente om in te grijpen. Misschien de statuten nog eens tegen het licht te houden en kijken of er voldoende ruggenspraak met dorpsbewoners is gegarandeerd. Het is in ieder geval zaak om zo snel mogelijk actie te ondernemen vanuit het gemeentehuis. Het zal niet de eerste keer zijn dat een dorpsraad gefrustreerd opstapt. Ik herinner het me nog in Bruinisse. En actieve dorpelingen zijn in de regel op één hand te tellen.•

STEPJES HOUDEN JE KIND FIT! WELKOM IN DE SHOP OF KIJK OP WWW.UNCLE.NL

SCHUITHAVEN 10-12 4301 HC ZIERIKZEE WWW.UNCLE.NL

Nieuwe Kerk Zierikzee opnieuw in de steigers De Nieuwe Kerk in Zierikzee grijpt de coronasluiting aan voor een nieuwe restauratie. De Nieuwe Kerk in Zierikzee is een fraai voorbeeld van negentiende eeuwse kerkelijke architectuur op een historische plaats en is niet meer weg te denken uit de monumentenstad Zierikzee.

ZIERIKZEE

De kerk vervult een belangrijke functie in het culturele leven van de inwoners van Schouwen-Duiveland. Door de coronacrisis is de kerk al bijna een jaar gesloten en het ziet er naar uit dat de deuren voorlopig nog niet open kunnen. Dit is dan ook een goed moment om het gebouw grondig te restaureren zonder overlast voor de gebruikers van de kerk. De coronacrisis heeft grote nadelige gevolgen voor de exploitatie van de kerk zodat de hoop is gevestigd op financiële steun van de gemeente

Schouwen-Duiveland om door te kunnen blijven gaan met het gebruik van de kerk. Gelet op het gunstige moment en de verwachting dat de gemeente de Stichting Oude Zeeuwse Kerken de coronacrisis doorhelpt, heeft de stichting besloten om fors te gaan investeren door de gehele buitenkant te laten restaureren waarbij ook overal nieuwe ramen geplaatst zullen gaan worden.

De coronacrisis heeft grote nadelige gevolgen voor de exploitatie van de kerk zodat de hoop is gevestigd op financiële steun van de gemeente Schouwen-Duiveland Het is niet de eerste keer dat de Nieuwe kerk in de steigers komt te staan.

Nadat de Nieuwe Kerk in Zierikzee in verval was geraakt, is het gebouw in 1978 overgenomen door de Stichting Oude Zeeuwse Kerken. De stichting liet het gebouw in fasen restaureren in de jaren 1978-1988. Door allerlei omstandigheden was een nieuwe restauratie van het exterieur en het interieur in 2013 en 2014 noodzakelijk. Nu is naast het regulier onderhoud (schilderwerk) met name het vervangen van alle ramen het belangrijkste restauratiewerk. De gehele restauratie gaat bijna een half miljoen euro kosten. Rond 20 januari zullen de steigers geplaatst gaan worden. Tegen de zomer is het werk afgerond. Deze markante en cultureel belangrijke plaats in de provincie Zeeland kan hopelijk na de zomer de deuren voor inwoners en toeristen weer openen. •


Aanbiedingen van de week: Waldkornbroodjes 6 halen 5betalen Roomboter cake nu met € 1,00 korting

s r e V Schou we n-d ive la n Du

Worstenbroodje € 1,50

Ook 30.000 lezers bereiken met uw (vers)aanbiedingen?

Koekje van de week:

Bel 0111 420 776 of mail advertentie@wereldregio.nl

Bitterkoekje

200 gram voor € 3,30

Brood van de week:

1/2 Maïs €1,30

Ook Ook in in deze deze tijd tijd staan staan we we voor voor u u klaar! klaar! Ook in deze tijd staan we voor u klaar! Ook in deze tijd staan we voor u klaar! Ook in deze tijd staan we voor u klaar! Onze Onze service– service– en en bezorgdienst bezorgdienst komt komt nog nog steeds steeds bij bij u u thuis thuis voor reparaties en bezorgen/monteren. Onze service– bezorgdienst komt nog steeds bij u thuis voor en reparaties en bezorgen/monteren. Onze service– bezorgdienst komt nog steeds bij u thuis voor en reparaties en bezorgen/monteren. Onze service– bezorgdienst komt nog steeds bij u thuis voor en reparaties en bezorgen/monteren. voor reparaties en bezorgen/monteren.

Acties geldig van maandag 25 januari t/m zaterdag 30 januari

Oude 572 427 427 Oude Zandweg Zandweg 24 24 || 4361 4361 SK SK Westkapelle Westkapelle || 0118 0118 -- 572 Oude Zandweg 24 | 4361 SK Westkapelle | 0118 - 572 427 www.aangeenbrugelectro.nl Oude Zandwegwww.aangeenbrugelectro.nl 24 | 4361 SK Westkapelle | 0118 - 572 427 Oude Zandwegwww.aangeenbrugelectro.nl 24 | 4361 SK Westkapelle | 0118 - 572 427 www.aangeenbrugelectro.nl www.aangeenbrugelectro.nl

Appelmarkt 25, 4301 CA Zierikzee Tel. 0111 416 264

Hoe zou u herinnerd willen worden?

Ik wil graag kosteloos de uitgave mijn wensengids ontvangen

Bespreek uw uitvaartwensen en leg deze vast Vraag nu gratis onze nieuwe uitgave mijn wensengids aan.

U kunt de gids per post ontvangen of een persoonlijk gesprek aanvragen waarbij wij samen de mogelijkheden en wensen doornemen. Ook het persoonlijke gesprek is vrijblijvend en kosteloos. Naam

.............................................................

Met 32 pagina’s vol foto’s, informatie, tips en verdiepende vragen nemen we u mee langs de diverse mogelijkheden rondom afscheid nemen.

Adres

.............................................................

Postcode

.............................................................

Vraag uw exemplaar online aan via www.uitvaartschouwenduiveland.nl/wensengids

Woonplaats

.............................................................

of vul de bon op deze advertentie in en stuur deze naar:

Telefoonnummer

.............................................................

Uitvaartverzorging Schouwen-Duiveland Antwoordnummer 139 4300 VB Zierikzee

E-mail adres

.............................................................

Aantal gidsen

.............................................................

(postzegel is niet nodig)

Evt. opmerkingen

.............................................................

....................................................................................................... ....................................................................................................... Ik wil alleen de gids ontvangen Ik wil graag een afspraak maken Partner van

Emil Sandströmweg 2a 4301 NW Zierikzee

www.uitvaartsd.nl info@uitvaartsd.nl

Bel bij overlijden

0111 450 717


5

Volgende week geld voor culturele organisaties Ruim drie ton van het rijk overgemaakt op rekening gemeente Het heeft even geduurd maar als burgemeester en wethouders er dinsdag een klap op geven, kan de culturele sector financiële steun gaan aanvragen. Er is ruim drie ton te verdelen. Wethouder Jacqueline van Burg (LSD) heeft haar huiswerk klaar. ZIERIKZEE

Die ruim drie ton komt van het kabinet dat alle gemeenten in Nederland geld heeft gegeven om de grootste klappen in de culturele sector op te vangen. Musea en theaters hebben hun bezoekersaantallen drastisch zien teruglopen en komen daar-

Overlast verwarde man ZIERIKZEE In de Zijpestraat stompte een man dinsdagmorgen een agent in zijn gezicht. Hij werd gearresteerd en naar het ziekenhuis in Goes gebracht. Hierbij moest hij voortdurend fysiek in bedwang worden gehouden. Uiteindelijk kreeg hij een kalmeringsmiddel toegediend en werd naar Emergis gebracht.

De politie kreeg rond 8.30 uur een melding van een vechtpartij in de Zijpestraat. Toen agenten ter plaatse kwamen zagen ze een man lopen, die ze vorige week voor een aanhouding na een winkeldiefstal in Scharendijke naar een politiecellencomplex hadden gebracht. De man sloeg wild om zich heen en liep op de agenten af. De man bloedde hevig aan beide handen wat ook op de grond droop. Toen een van de agenten naar hem toeliep, sloeg hij deze plotseling hard tegen zijn hoofd. Ondertussen waren er al meer agenten ter plaatse. De verwarde man werd onmiddellijk in de boeien geslagen. Uit onderzoek bleek dat deze man (24 jaar) uit Zierikzee het glas van een voordeur van een woning aan de Zijpestraat had vernield. Hij werd voor verder onderzoek met een politieauto naar het ziekenhuis gebracht. Tijdens de rit, maar ook bij aankomst in het ziekenhuis verzette hij zich hevig. Diverse agenten moesten hem voortdurend in bedwang houden. Nadat een kalmeringsmiddel was toegediend werd hij rustig. Na behandeling is de man overgebracht naar een extra beveiligde kamer bij Emergis, waar hij verder wordt onderzocht. De agent heeft zich onder doktersbehandeling gesteld. •

door in de problemen. Het geld is nadrukkelijk niet bedoeld als inkomenscompensatie. Daar zijn andere regelingen voor, zo benadrukt Van Burg. Dat is op Schouwen-Duiveland ook niet zo actueel. Alleen musea als het Watersnoodmuseum en het Stadhuismuseum hebben personeel op de loonlijst. Maar ook bijvoorbeeld de Nieuwe kerk en filmtheater fiZi in Zierikzee hebben het zwaar. Geen bezoekers, geen inkomsten terwijl de vaste lasten vaak wel doorgaan. Iedereen wacht dus met smart op de centen. ,,Het geld is sowieso niet gelabeld. Al zouden we het uitgaven aan lantaarnpalen. Maar dat doen we natuurlijk niet.’’ Wat Van Burg betreft kunnen culturele instellingen volgende week een bericht ontvangen dat ze de steunaanvraag kunnen doen. Dat is hard nodig. Want het is inmiddels eind januari en de compensatie is bedoeld voor het vorige jaar. Volgens Van Burg kunnen de meesten met een jaarrekening wel laten zien wat het financiële probleem is. De extra coronasteun staat los van de subsidies die de gemeente had verstrekt. Veel subsidies voor evenementen die door corona onvoorzien niet door konden gaan. Bedragen tot 2.500 euro hoeven sowieso niet terugbetaald te worden. Dat zit al ingebakken in de subsidieregeling. Voor de grotere bedragen wil de gemeente met de instellingen rond de tafel.

Hoogste punt Pieter Zeeman

Wethouder Jacqueline van Burgh (LSD): ,,Volgende week kunnen de aanvragen gedaan worden.’’

Van Burgh gaat niet in op de criteria die gelden voor een bijdrage uit de compensatiepot. Daarover moeten burgemeester en wethouders eerst hun akkoord geven. Maar voor Van Burg is het vrij eenvoudig. Wie een tekort kan aantonen, maakt kans. Ook volgend jaar overigens want het rijk heeft al een tweede bedrag overgemaakt voor de problemen die in 2021 gaan ontstaan. ,,Maar dat is nu nog niet te zien. We weten niet welke maatregelen er nog genomen worden en wat de consequenties zullen zijn.’’ Dat geld blijft dus voorlopig op de plank liggen. •

door Joost Loomans

door Babette van Langeraad

Aanstootgevend

Volgende week: Wim Klaassen Ooit lang geleden in een land hier ver vandaan, of misschien wel gisteren in een stad hier vlakbij, was er een horecaondernemer, die gerechten en drankjes aan buurtbewoners en mensen uit verre landen verkocht. Een erg lucratieve onderneming, die vooral in Zeeland veel kan opbrengen in de zomermaanden, mits je een goed verdienmodel hebt. Nu lijkt het lang geleden dat we voorheen onbezorgd de normale dingen deden, zoals: elkaar omhelzen, zonder karretje boodschappen doen en, misschien wel het gene wat ik persoonlijk het meest mis, uit eten gaan of zelf, na een lange avond in de horeca werken, de weg naar de kroeg te vinden om de avond weg te drinken. Kunt u het nog herinneren? Net zoals de meeste mensen, die op Schouwen-Duiveland zijn opgegroeid, is mijn leven verwikkeld in horeca en toerisme. Deze staan beide tevens op het lijstje van de meest hard geraakte sectoren in Nederland. Natuurlijk zijn er nog vele andere, voorheen gezonde branches, die in de financiële moeilijkheden verkeren door de coronacrisis. Door gebrek aan ruimte laat ik die even aan de verbeelding over. Voor mij persoonlijk is het dus niet moeilijk om in te beelden hoe horecaondernemers zich voelen. Deze bedrijfssector is het hardst en onevenredig geraakt. Ze gaan nu inmiddels de vierde maand in sinds de regering besloot

om de droge en natte horeca voor de tweede keer in 2020 te sluiten (om maar even in de Haagse Lingo te spreken). Desalniettemin, schrok ik erg toen ik de nieuwe uitgave van WereldRegio meepakte na mijn wekelijkse bezoekje in de Albert Heijn. Gechoqueerd las ik een aanstootgevend bericht waar het ongenoegen van ondernemers vertaald werd in hoofdletters en middelvingers. Mijn eerste gedachte was: moet dit nu? Ik snap dat het water je tot aan de lippen staat, maar is het echt het slimste plan om de adviezen van het RIVM en de rijksoverheid aan je laars te lappen met deze oproep tot verzet? Vooral nu we aan de vooravond staan van de derde coronagolf, met een mutatie die tot wel 70 procent besmettelijker is. Persoonlijk zie ik hier twee dingen die fout zijn gegaan. De eerste, zeer begrijpelijke fout, is de ondoordachte en impulsieve actie van een ondernemer, die na maanden van onrecht een bericht op Facebook kopieert en plakt. Achteraf horen we dat de desbetreffende onderneming niet echt wilde openen. Het bericht werd gedeeld met de intentie om een statement te maken en om te peilen wie er ook zo over dacht. De tweede misschien grovere fout is de plaatsing in de WereldRegio op een plek die normaal is gereserveerd voor advertenties. Dit bracht veel mensen in verwarring, die dachten dat de ondernemer voor het bericht had betaald. Dit was gelukkig niet het geval. Ik raad daarom aan om de volgende keer bij het plaatsen van zo’n bericht een disclaimer te plaatsen, dat het niet om een betaalde advertentie gaat. En vooral een oproep om niet zomaar iets te knippen en te plakken op sociale media.•

Vanaf zaterdag weer wat kouder www.hetweeropschouwenduiveland.nl

De aannemer heeft het hoogste punt van de nieuwbouw voor Pieter Zeeman bereikt. Vandaag, vrijdag 22 januari wordt het ‘hoogste punt’ gevierd. ZIERIKZEE

Op de Campus Hatfield worden middelbare school Pieter Zeeman en basisschool de Meie, samen met de

bestaande bibliotheek, onder één dak samengebracht. Deze clustering van onderwijsvormen samen met de bibliotheek zorgt voor een uniek scholencomplex in Nederland. Met onderwijs op maat en dichtbij huis draagt het nieuwe complex ook bij aan een goed woonklimaat en leefbaarheid voor de inwoners van Schouwen-Duiveland. •

Na een periode van te zacht weer voor deze tijd keert vanaf zaterdag het koudere weertype weer even terug. Vooral in de nachten dan kans op een graadje vorst en dus kans op gladheid. Vanaf midden volgende week weer stijgende temperatuur Vrijdag is een aardige dag met geregeld zon en blijft het droog. Bij een matige en aan zee vrij krachtige zuidwestenwind wordt het 7°C. Zaterdag veel bewolking en kans op regen. Er staat een matige zuidenwind. De temperatuur komt overdag niet hoger uit dan ca 5°C In de avond/

nacht kan bij afkoeling naar 1 graad er wat natte sneeuw vallen. Zondag is het vooral in de ochtend nog bewolkt met kleine kans o een buitje, later kan ook de zon heel af en toe tevoorschijn komen. De westenwind is zwak tot matig en het wordt 4-5°C . Na het weekend is het met maxima van 3 tot 4°C nog best koud en in de nacht lichte vorst. Het blijft licht wisselvallig met naast geregeld zon ook kans op een (winterse) bui. Vanaf woensdag neemt weer stijging van temperatuur.

Nieuweweg 1, 4315 PR Dreischor

0111 401 361


AANBIEDINGEN WEEK 4

Weekaanbieding

Spettervrij!!! Magere Speklappen Deze week 500 gram van 5.75… nu voor slechts 3.75

geldig vanaf 20 januari t/m 27 januari

Deze week onze zelfgemaakte slavinken Nu 5 halen… 4 betalen

ActieTonijn ActieTonijn

WEEKAANBIEDING

Stukje gezouten procureur (voor in de snert of koud gesneden!) Deze week stukje 400 gram voor 3.99

25 – 30 januari

Maisbroodje ongesneden

Vleeswaren Duo: 100 gram boeren ham + 100 gram leverkaas Samen voor maar 3.25

165

Voor de lekkere trek! Gegrilde kipkluifjes Deze week 250 gram voor 2.50 Voor een heerlijke soep! Soeppakketje • 200 gram soepvlees • 200 gram runder gehakt • 200 gram verse soepgroente • Mergpijpje Samen voor maar 5.95

3+1 gratis

Schaal & Schelp Mosselen

Oesters

Schelpjes

Can. Kreeft

Groot € 6,75 p/kg. Creuses3 12 st. € 11,95 Middel € 5,50 p/kg. Platte4 12 st. € 17,95 Klein 4 kilo € 10,00 Tafeloesters 6 st. € 7,50 Kokkels, vongole, mesheften, alikruiken etc.

Gekookt of levend vanaf € 3,75 per 100 gr.

€ 4,95 per 100 gr.

Gevulde Koeken

Weekspecialiteiten van het huis

5+1 GRATIS

OVENSCHAAL

PROEF ZEELAND

Scampi

Visstoofpot

VIETNAMEESE

HUISGEMAAKT

Visloempia

Bami, Paella of Mihoen

Roomboter Sprits

MAALTIJD V/D WEEK

€ 9,50 per stuk

Heerlijk in de oven! Jachtschotel (van gestoofd rundvlees met aardappelpuree) Deze week ovenbakje 400 gram voor 5.75

2 voor

200 + 50 gram GRATIS

€ 9,50 per stuk

1695

WOKSCHOTEL

2 voor

1695

6 voor

KABELJAUWHAAS

Kabeljauw

1000

500 gram

TONIJN

Cordon Blue

750

GEBAKKEN

Quiche

Mosselen

RAUWKOST V/D WEEK Nieuw!! Boeren eisalade Nu 200 gram voor 1.95

per stuk

FURIKAKE

4 voor

NIEUWERKERK B U RG E M E E S T E R VA N V E E N S T R A AT 1 -3 TELEFOON 0111-641479

100 gr. € 2,45

1000

500 gram

KIJ ONZE K OP W VOOR EBSITE INFOR MEER MATI E!

zolang voorraad strekt - zetfouten voorbehouden

2 voor

995

00

2 voor

HUISGEMAAKTE

100 gr. € 3,45

500 gram

DIVERSE

De lekkerste soepen

Ambachtelijke salades

Vissoep 1,0 l. € 8,95 Kreeftensoep 0,5 l. € 8,95

Tonijn-, Noordzee-, Zalm-, Kingkrabsalade, etc.

2 voor

15

00

3 voor

1500

€ 8,95 per stuk

1295

2 voor

DIVERSEN

DIVERSEN

Tapas

per stuk

vanaf

1500

Vistrio 6

75 klein groot

995

2095

AMBACHTELIJK

ALTIJD HANDIG

Zalm, Paling, Palingfilet, Makreel, etc.

Mosselvl., Gamba, Scampi, Garnalenkroket, etc.

Gerookte visproducten

Diepvries producten

Nog meer voordeel HELE WEEK

Middelharnis

1250

Zalm ofTonijn

tonijn furikake, zalm terriyaki, scampi’s

Scampi’s

495

HUISGEMAAKT

12

50

GEMARINEERDE

Sushi

POKEBOWL

Trio

€ 6,95 per stuk

15

vanaf

COMBI

Zalm

€ 8,95 per stuk

CSG Prins Maurits zoekt personeel! Kijk op www.csgpm.nl voor meer informatie

TERIYAKI

Tonijn

Kerkring 33, 4306 CK Nieuwerkerk, tel. (0111) 641224

over de vacatures.

1295

2 stuks

Greep uit ons assortiment

Let op!! Natuurlijk elke woensdag gehaktdag! Een kilo rundgehakt kost dan geen 9.50 maar slechts 7.50

Slagerij en Verswinkel!

€ 6,95 per stuk

895

Voordeel Vistas vacuüm verpakt

SUPERVERSE

TAKE AWAY

Visschotels

Calamares

van het huis

zo lekker...

W NIEU

Verkoopmedewerker Xenos Zierikzee Als verkoopmedewerker ben je het visitekaartje van Xenos en word je ingezet bij alle voorkomende werkzaamheden zoals het verwerken van de vracht, kassa draaien en het netjes en op orde houden van de winkel. Je werkzaamheden en verantwoordelijkheden zijn als volgt: • • • •

Je bent klantvriendelijk en klantgericht; Je presenteert het assortiment van Xenos conform de algemene presentatierichtlijnen; Je ontvangt en verwerkt de vracht; Je voert kassa- en schoonmaakwerkzaamheden uit.

WAT VRAGEN WE VAN JE? We zijn op zoek naar een verkoopmedewerker met een flexibele instelling voor wat betreft je werkzaamheden en werktijden. Je werkzaamheden vinden op doordeweekse dagen (overdag en in de avond) en in het weekend plaats. Ervaring in de retail is een pre. Je bent collegiaal en kunt goed werken in teamverband. Verder beschik je over goede communicatieve vaardigheden en ben je behulpzaam voor zowel klanten als je collega’s. VRAGEN OVER DEZE VACATURE? Loop dan even binnen in de winkel! Je kunt ons vinden aan het Havenplein in Zierikzee. Het is ook mogelijk om te solliciteren via onze website www.werkenbijxenos.nl. Graag tot snel!

Eventueel in te vriezen 500 gram zalmfilet 500 gram zeebaarsfilet 500 gram kabeljauwhaas 500 gram slibtong z/v

4995

Bezoek onze webshop voor alle schotels

vanaf

1650

Echte gefrituurde Calamares ringen met knoflooksaus

895

6 DAG

P RO E F Z E E L A N D

‘ T M O S S E L PA K H U YS

FAELWEG 1, VROUWENPOLDER BEL 0111-653451

NIEUWE HAVEN 51 BEL 0111-653451 / 0111-407611

OPENINGSTIJDEN Maandag 09.00 – 17.00 uur Dinsdag 09.00 – 17.00 uur Woensdag 09.00 – 17.00 uur Donderdag 09.00 – 17.00 uur Vrijdag 09.00 – 17.00 uur Zaterdag 09.00 – 17.00 uur

Let op !!! Geen Take Away in Zierikzee

Stormvloedkering Zierikzee

OPENINGSTIJDEN Donderdag 09.00 – 17.00 uur Vrijdag 09.00 – 17.00 uur Zaterdag 09.00 – 17.00 uur

EN

Take APER WEEK way AG ATE RD

d Palingbroo E LK E Z

1 stuk 4 ,9

2 voor

Webshop www.proefzeeland.nl

8

5

50


7 door Huib Uil

OPEN

Joop van Houdt (1951-2021) Verbijstering, dat was het woord dat passend was toen het overlijden van Joop van Houdt op nieuwjaarsdag 2021 bekend werd. Plotseling weggenomen uit het leven, werd de Wereldregio van de daarop volgende week gevuld met overlijdensadvertenties van Joop in plaats van zijn Piekerplaat. Joop van Houdt was een van die markante Schouwen-Duivelanders die naast fotograaf een vriend van velen was. Joop, 69 jaar geleden geboren in Rotterdam, kwam naar SchouwenDuiveland om zich in Noordgouwe te vestigen als boomkweker. Toch werd dat niet zijn bestemming. Toen de kinderen nog klein waren, ontwaakte een passie die Joop zijn verdere leven bleef bezighouden: de fotografie. Joop ging daarvoor een opleiding volgen. In 1983 trad hij naar buiten. In de Bewaerschole in Haamstede exposeerde hij, samen met Leen Koper en Wim Oudesluijs. Met zijn kennersoog had Leen Koper zijn oordeel klaar. Van het drietal vond Leen de foto’s van Joop van Houdt de beste. Het waren bewerkingen van foto’s genomen vanuit een rijdende auto, zowel scherp als vaag. Het werd een kenmerk van Joop; niet slechts fotograferen maar actief bezig zijn met het gemaakte en dat herscheppen in een andere werkelijkheid. Joop droeg in die periode een baard en in zijn werkkleding kwam hij naar de opening van de expositie. Hij was actief in de vredesbeweging die in het begin van de jaren tachtig van zich liet horen in een protestdemonstratie tegen de plaatsing van kruisraketten. Een half miljoen mensen in Den Haag nam eraan deel. Joop behoorde tot een van de driehonderd Schouwen-Duivelanders die erbij waren. Ook dat combineerde hij met zijn hobby, want Joop organiseerde een fototentoonstelling in het kader van de herdenking van de atoomaanval op Hiroshima en Nagasaki in de Zierikzeese Noordhavenpoort. Van zijn hobby ging Joop zijn broodwinning maken. Eind 1987 verschenen zijn eerste foto’s in de Zierikzeesche Nieuwsbode. Het zweefvliegen op de Brouwersdam en de eerste betaalautomaat op het eiland waren de twee eerste. Twaalf jaar lang trok hij erop uit. Alles wat van belang was, Joop was erbij met zijn camera. Al snel werd hij bekend en nam daarmee de reputatie van de vorige fotograaf Johan D.C. Berrevoets over. Wanneer Joop van Houdt verscheen, noemden velen zijn

Door Marianne Riedijk Volgende week: Leo Molenaar

Plakboek Die middag loop ik een ommetje langs het Kaaskenswater. In de verte hoor ik sirenes. Niet veel later rinkelt mijn mobieltje. Mijn echtgenoot waarschuwt mij niet te schrikken wanneer ik zo onze straat inloop: er is een keuken-

Joop van Houdt, 1988 (Zeeuws Archief, collectie Schouwen-Duiveland, JVH 0035F).

naam niet, maar zijn nieuwe bijnaam, gegeven door de dialectsprekers: de Niesbode. Naast persfotograaf werd Joop actief met het maken van portretten en groepsfoto’s in zijn eigen fotostudio en met trouwreportages. Samen met Aad van der Wouden, eindredacteur van de Zierikzeesche Nieuwsbode, maakte Joop een fotoboek van Schouwen-Duiveland. Het werd in 1989 uitgegeven door drukkerij v/h Lakenman & Ochtman, de uitgeefster van de krant. In 1996 ging Joop minder persfoto’s maken. Voor Rijkswaterstaat legde hij in Nederland de veranderingen vanuit de lucht vast. Van die luchtfotografie profiteerden

ook de lezers van de krant. Daarin verschenen luchtfoto’s van locaties waarvan de lezers de plaats mochten raden. Het werd een succes, net zoals de ‘Piekerplaat’ in de Wereldregio. Het bleef een de facetten van Joops werk: steeds weer nieuwe mogelijkheden onderzoeken; later ging hij ook filmen. In 2011 heeft Joop van Houdt de negatieven van de foto’s die hij maakte voor de krant overgedragen aan het Gemeentearchief SchouwenDuiveland. Hij ging in het spoor van Johan Berrevoets en Leen Koper, die hetzelfde deden. Joop begreep dat je zo iets moet doen terwijl je nog in het land van de levenden bent. Zo werd Joops erfenis veiliggesteld. Wie bij een foto de letters JVH ziet, weet dat het gaat om een foto van Joop van Houdt. Zijn foto’s zullen helpen om hem te herinneren. Dat blijven velen doen.

Na de omstreden oproep van Fred Kramer (restaurant Hector) om weer open te gaan, heeft ook Anne de Jager van Boekhandel De Vries in Zierikzee een gelijke oproep gedaan. Ze wil dat de winkels in Zierikzee dinsdag weer open gaan. Ze schrijft aan het bestuur van ondernemersvereniging InZzee: ,,Om maar meteen met deur in huis te vallen. Als boekhandel voelen wij ons zwaar belemmerd door de sluiting van ons bedrijf. Hier heeft iedereen in Nederland mee te maken. Nu er nog steeds meer mensen positief besmet zijn moet ook duidelijk zijn, na drie weken sluiting, dat wij als detailhandel ons zeer geraakt voelen. Brandhaarden van besmettingen vinden niet plaats in winkels. Voornamelijk bij familie en vrienden. Dus willen wij een lans breken om na 19 januari alle detailhandel in Zierikzee te openen’’. Het bestuur van de ondernemersvereniging ziet dat niet zitten en wijst op de richtlijnen, zoals die landelijk zijn afgekondigd. En het is niet gebeurd.

‘SNEEUW’

digheden is het de gewoonte dat alle leden van de Oosterlandse blusgroep op deze feestelijke dag op visite komen. Helaas is dit door de Covid-19 maatregelen niet mogelijk en bedachten een paar collega’s om Arjan zijn oprit om te toveren tot een “wintersportgebied”. Dit omdat Arjan dit jaar niet op wintersport kan door diezelfde maatregelen. Ook was dit een gelegenheid om het dls-systeem van de TAS weer eens te gebruiken omdat door de lockdown de oefenavonden ook al enkele weken stil zijn gezet.

ZICHTBAAR

De gemeente gaat een online spreekuur inzetten om zichtbaarder te worden voor de ondernemers. Diverse ondernemers klagen daarover en daarom heeft ondernemersverenging InZzee die (on)zichtbaarheid op tafel gelegd tijdens een spoedoverleg met wethouder Daniël Joppe. Daar is het online spreekuur uit voortgekomen. Wanneer het start is nog onduidelijk. De WOZgerelateerde inningen zullen ook dit jaar worden opgeschort en er is ook in 2021 uitstel van betaling mogelijk. Voor de horeca is de precarioregeling hetzelfde als vorig jaar.

BBB

De eerste ‘sneeuw’ lijkt gevallen in Oosterland. Maar niets is minder waar. De Oosterlandse brandweerman Arjan Steenpoorte is vijftig jaar geworden. Onder normale omstan-

De nieuwe politieke partij, de Boer Burger Beweging, heeft in Zeeland voldoende steun behaald om verder te kunnen. Er waren dertig handtekeningen nodig, maar het werden er 45. De Partij voor Zeeland heeft haar steun toegezegd. Op SchouwenDuiveland is Kees Hanse dé man van de nieuwe beweging, die voortgekomen is uit de groep van ontevreden boeren.

door Peter Noordermeer

Januari-blues

brandje bij de buren. In de straat staan niet alleen veel kijkers, maar de weg is ook afgezet door politie, brandweer en ambulance. Een indrukwekkende hoeveelheid mannen in gele, rode en oranje uniformen loopt op de oprit. Ik voel een heilig respect opkomen voor deze mensen die zo snel ter plaatse zijn. Op de oprit ligt de oorzaak verkoold te wachten op de schade-expert: de TL-balk uit de keuken. Binnen in onze eigen woning is de buurvrouw al voorzien van een kopje thee. Ze is gelukkig ongedeerd. Er komt een aantal gele, rode en oranje uniformen ons huis binnen. Eén van hen is de salvagecoördinator, de eerste hulp na ongevallen. Opeens denk ik: het lijkt wel of er soort blik met engelen opengetrokken is! Mensen die er in no-time voor je zijn, wanneer je ze echt nodig hebt. De salvagecoördinator luistert aandachtig. Er wordt contact gelegd met een tijdelijke opvang. Er zullen komende dagen schoonmaakploegen komen om het huis weer roetvrij te krijgen. Het is

inmiddels al bijna etenstijd. Terwijl ik in de keuken aan het koken ben, spreek ik de salvagecoördinator. ‘Wat een bijzonder beroep heeft u. Ik had er nog nooit van gehoord’, zeg ik. ‘Ja, je ontdekt pas dat dit beroep bestaat op het moment dat we nodig zijn’, zegt hij. Ik glimlach en denk onwillekeurig weer aan mijn engelen-gedachte. Terwijl ik de tafel aanzet, neurie ik psalm 91. ‘Hij zal Zijn engelen gebiên, dat z’ u op weg bevrijden; Gij zult hen in gevaren zien. Voor uw behoud’nis strijden’. De salvagecoördinator heeft ondertussen een tasje met kleding gevuld dat na de maaltijd meegenomen kan worden naar het logeeradres. Aan tafel wordt er genoeglijk gegeten van de stoofpeertjes, bloemkool en aardappelsoesjes. Wanneer de griesmeelpudding op tafel gezet wordt, kijkt mijn buurvrouw mij opeens aan: ‘wat een leuk stukje was dat laatst in de Wereldregio. Ik heb het uitgeknipt voor in mijn plakboek’. Ik vermoed zomaar dat deze column daar ook een plekje zal krijgen.•

Bloem leggen voor de Ramp Het niet mogen doorgaan van de gezamenlijke herdenking op 1 februari 2021 is iets waar we niet eerder mee te maken hebben gehad. Toch het Watersnoodmuseum de slachtoffers van de watersnood van 1 februari 1953 dit jaar alsnog herdenken; en wel middels het (laten) leggen van een bloem.

OUWERKERK

U kunt een witte roos bestellen via de webshop van het museum. Zij zorgen ervoor dat uw bloem tijdens de herdenking op 1 februari wordt neergelegd bij het watersnoodmonument. Op deze manier kunt u, ondanks dat u er persoonlijk niet bij kunt zijn, toch stilstaan bij de herdenking. Reserveer uw bloem uiterlijk op 28 januari 2021. Kosten: € 2,50 per bloem. Te bestellen via  www.watersnoodmuseum.nl/product/bloem-leggen-bij-herdenking •

Voor brave huismussen als wij heeft zo’n avondklok weinig zin. We zijn sowieso na het avondmaal het huis niet uit te branden, want waar zou je in een oord als Dreischor heen moeten? In dit grijze weer de boodschappen doen is al een bezoeking. Ja, we zitten in de januaridip die ongeveer aanhoudt tot half februari en we op zoek kunnen naar het eerste bloeiende Speenkruid of het Klein Hoefblad. Dan komt er een beetje schot in. In de tuin proberen we wat kleur te krijgen door mezen aan te lokken met vetbollen, maar er zijn alleen maar donkerbruine mussen, vooral jonge mannetjes. Gelukkig zie ik door de vensters af en toe wat blauwe lucht en een beetje zon. Dus er is nog hoop. De vakantieplannen zijn reeds gemaakt en de reservering is ook al binnen. Nog vier maanden… Februari is het ergste, vinden we. Daarom is die maand, denk ik, ook wat korter gemaakt, uit mededogen. De kippen raken dan gelukkig weer aan de leg, als troost.


Week 03 • 2021

Gemeente Schouwen-Duiveland Laan van Saint Hilaire 2 4301 SH Zierikzee Postbus 5555 4300 JA Zierikzee Telefoon (0111) 452 000

Wekelijkse informatierubriek van de gemeente over politiek, beleid en inspraak

E-mail: gemeente@ schouwen-duiveland.nl

In gesprek met BenW

Wilt u een gesprek met één van de leden van het college van burgemeester en wethouders? Dan kunt u een afspraak maken via het bestuurssecretariaat, telefoon (0111) 452 376.

Vergaderingen gemeenteraad

Vanwege het coronavirus vergaderen de raadscommissies en de gemeenteraad digitaal. U kunt de vergaderingen live volgen en terugkijken via schouwenduiveland.raadsinformatie.nl/live. De eerstvolgende vergaderingen zijn op: • donderdag 28 januari - raadsvergadering (start om 20.00 uur). Ga voor de volledige vergaderkalender en de bijbehorende documenten naar schouwenduiveland.raadsinformatie.nl. Ga voor meer informatie over de gemeenteraad naar schouwenduiveland.nl/gemeenteraad.

Herdenking Watersnoodramp in Ouwerkerk zonder publiek

Op maandag 1 februari om 10.00 uur herdenkt de gemeente Schouwen-Duiveland de Watersnoodramp van 68 jaar geleden. De herdenkingsplechtigheid bij het Watersnoodmonument in Ouwerkerk is ditmaal, vanwege de coronamaatregelen, niet toegankelijk voor publiek. Programma Ter nagedachtenis aan alle slachtoffers van de Watersnoodramp op Schouwen-Duiveland en elders, worden kransen gelegd. Burgemeester Jack van der Hoek houdt een korte toespraak. Ook is er een bijdrage van kinderburgemeester Josefien van der Meer, wordt een minuut stilte in acht genomen en het Wilhelmus gespeeld. Witte roos Omdat er geen toehoorders bij de herdenking aanwezig zijn, kunnen belangstellenden een witte roos bestellen via de website van het Watersnoodmuseum (www. watersnoodmuseum.nl). De rozen worden neergelegd bij de kransen. De herdenkingsplechtigheid wordt live uitgezonden door Omroep Zeeland. Tussen 11.00 en 12.00 uur wordt via de website van het Watersnoodmuseum een livestream uitgezonden van een symposium. Dit heeft als thema: Herdenken in Coronatijd. Vlaggen Wie de vlag uit wil hangen kan van zonsopgang tot zonsondergang halfstok vlaggen, zonder wimpel. Dit jaar valt 31 januari, de verjaardag van prinses Beatrix, op zondag. Normaliter wordt door de gemeente de dag erna gevlagd voor de prinses. Omdat op 1 februari halfstok gevlagd wordt, hijsen we dit jaar de vlag niet voor de prinses bij het gemeentehuis.

Klimaat Adaptatiestrategie Zeeland (KaSZ)

We werken samen aan een klimaat robuuste provincie: Klimaatadaptatie Strategie Zeeland (KaSZ) Het klimaat verandert en daar merken we de gevolgen van. Stilzitten en afwachten is dan ook geen optie meer. Daarom heeft de gemeente Schouwen-Duiveland in 2019 besloten om samen met de provincie Zeeland, het Waterschap Scheldestromen en de 12 andere Zeeuwse gemeenten een regionale klimaatadaptatie strategie op te stellen. Deze strategie is nu in concept klaar en heet “Het klimaat verandert, Zeeland verandert mee”.

Kijk ook op www.schouwen-duiveland.nl

De concept klimaatadaptatie strategie Zeeland (KaSZ) is tot stand gekomen in samenwerking en overleg met alle Zeeuwse overheden en een groot aantal maatschappelijke organisaties. Inzet van de KasZ is dat klimaatadaptatie vaak slim kan en op veel fronten meerwaarde kan hebben. Dit zonder grote (extra) kosten. Met de KasZ maken we Zeeland breed afspraken over hoe wij het veranderende klimaat het hoofd willen bieden. Concept Klimaatadaptatie Strategie Zeeland (KaSZ) in de gemeenteraad: denkt en praat u mee ! Het proces om tot de KasZ te komen bevindt zich nu in de eindfase. Een consultatieronde in de periode januari tot en met maart 2021 is een belangrijke stap in het proces. In deze ronde worden de Zeeuwse besturen en gemeenteraden geraadpleegd. De consultatieronde is een informele inspraakronde. Gepeild wordt of de concept KaSZ op draagvlak kan rekenen van de Zeeuwse samenleving. Met dit doel voor ogen bespreekt de gemeenteraad van Schouwen-Duiveland de KaSZ in de volgende (digitale) vergaderingen: • 4 februari (om 19.30 uur): openbare raadsinformatiebijeenkomst. • 8 februari behandelen raadsvoorstel in vergadering raadscommissie Ruimte en Milieu. • 25 februari behandeling raadsvoorstel in raadsvergadering. Wilt u reageren op de KaSZ of heeft u vragen? Laat het weten, wij horen het graag! Neem in dat geval contact op met Olaf Griffioen van de afdeling Ruimte en Milieu (olaf.griffioen@schouwen-duiveland.nl). De concept Klimaatadaptatie Strategie Zeeland (KaSZ) vindt u op de website van de provincie Zeeland: www.zeeland.nl/ energie-en-klimaat/aanpak-klimaatadaptatie.

Wet Milieubeheer

Ingekomen meldingen (AMvB) artikel 8.40 wet milieubeheer Activiteitenbesluit • Op 30 oktober 2020 is een melding in het kader van het Activiteitenbesluit ontvangen van C.D. Padmos gelegen aan Elkerzeeseweg 46 in Scharendijke. Het betreft een melding voor het opslaan van propaan in een bovengrondse tank met een inhoud van 3.000 liter. Indien daaraan behoefte bestaat kunnen inlichtingen worden ingewonnen bij Valk, P. medewerker van RUD Zeeland, telefoon 06 51 20 28 69 of (0115) 74 51 00. De melding is geregistreerd onder nummer M-ACT210008. • Het wijzigen van bedrijfsactiviteiten (opslaan onderdelen betonmixers in loods) De Weel 18 te Nieuwerkerk. • Op 5 januari 2021 is een melding in het kader van het Activiteitenbesluit ontvangen van Frisk- Fruktergard gelegen aan Oudeweg 25 in Zierikzee. Het betreft een melding voor het uitbreiden van het bedrijf met een tunnelkas. Indien daaraan behoefte bestaat kunnen inlichtingen worden ingewonnen bij Valk, P. medewerker van RUD Zeeland, telefoon 06 51 20 28 69 of (0115) 745 100. De melding is geregistreerd onder nummer M-ACT210016. Stoken ontheffing stookverbod van snoei- en resthout van 15 oktober 2020 tot en met 15 maart 2021: Burgemeester en wethouders hebben een stookontheffing verleend op grond van artikel 10.63 tweede lid Wet milieubeheer voor het in artikel 10.2, eerste lid Wet milieubeheer gestelde verbod om afvalstoffen (snoei- en resthout) te verbranden en op grond van artikel 5.34 van de Algemene Plaatselijke Verordening, voor: • het perceel gelegen aan ’t Poldertje 1 te Noordgouwe; • het perceel, F00148, gelegen aan Trambaan te Zonnemaire.

Omgevingsvergunningen

A. Aangevraagde omgevingsvergunningen • Het plaatsen van een overkapping ten behoeve van terras Westenschouwenseweg 14 te Burgh-Haamstede op 11-01-2021. • Het wijzigen van verleende vergunning in verband met veranderen dakbedekking Krijn Karelsweg 3a te Ellemeet op 12-01-2021. • Het (tijdelijk) plaatsen van een promotiecaravan van 01-06-2021 tot en met 12-09-2021 te Burgh Haamstede, Plompetorenweg, parkeerterrein op 12-01-2021. • Het wijzigen van kozijnen achtergevel Noordstraat 16 te Burgh-Haamstede op 12-01-2021. • Het wijzigen van een entree en indeling 1e verdieping Grevelingenstraat 6/6a te Zierikzee op 13-01-2021. • Het vervangen van twee aanbouwen door 1 aanbouw Sportweg 4 te Sirjansland op 13-01-2021. • Het plaatsen van een tuinhuis/hobbyruimte Dreef 13 te Burgh-Haamstede op 13-01-2021. • Het plaatsen van een tuinhuis Verrenieuwstraat 30 te Zierikzee op 13-01-2021. • Het wijzigen van een gevel en uitrit Hoge Molenstraat (33) te Zierikzee op 14-01-2021. • Het bouwen van een overkapping aan vakantiewoning en nieuwbouw vrijstaande berging met overkapping Horizon 13 te Renesse op 14-01-2021; • Het verlengen van de verleende vergunning voor het tijdelijk plaatsen van een caravan tijdens verbouwing Vlasstraat 12 te Bruinisse op 14-01-2021. • Het plaatsen van een erfafscheiding Leuvenstraat 38 te Oosterland op 17-01-2021. Tegen deze aanvragen kunt u nog geen bezwaar indienen. B. Verlengen beslistermijn Burgemeester en wethouders maken bekend dat zij op grond van artikel 3.9 lid 2 van de Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht hebben besloten voor de volgende aanvraag om een omgevingsvergunning de beslistermijn te verlengen met een termijn van maximaal zes weken: • voor het plaatsen van een erfafscheiding en zwembad op het adres Noorsestraat 10 te Ouwerkerk ontvangen op 24-112020. De beslistermijn wordt verlengd om de kans te vergroten dat er een positief besluit op de aanvraag wordt genomen. C. Verleende omgevingsvergunningen Reguliere voorbereidingsprocedure Burgemeester en wethouders maken bekend dat zij in het kader van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht omgevingsvergunning hebben verleend voor: • het bouwen van een loods Tellersweg 9 te Kerkwerve (verzonden 12-01-2021); • het wijzigen van een kozijn Zaete 22 te Brouwershaven (verzonden 12-01-2021); • het nieuwbouwen van een woning en berging Pijlerdam 2 te Zierikzee (verzonden 13-01-2021); • het plaatsen van zonnepanelen Sint Anthoniesdam 3 te Zierikzee (verzonden 13-01-2021); • het aanleggen van twee fietstunnels aan Serooskerkseweg en Dammenweg te Serooskerke (verzonden 13-01-2021); • het plaatsen van een tuinhuisje Molenweg “de Kreek” Fazantendreef 1 te Bruinisse (verzonden 14-01-2021); • het verhuren van vaartuigen aan een steiger bij jachthaven den Osse te Brouwershaven (verzonden 14-01-2021); • het inrichten van een escaperoom in bestaande bebouwing en een terras Hogezoom 68 te Burgh-Haamstede (verzonden 18-01-2021); • het aanleggen van een deel van de expeditiestraat retailpark, fase 2, Haringvlietplein te Zierikzee (verzonden 18-01-2021).


Bezwaar U kunt tegen bovenstaande besluiten bezwaar maken. Zie daarvoor de informatie onder het kopje ‘Bezwaar indienen’. Uitgebreide voorbereidingsprocedure Burgemeester en wethouders maken bekend dat zij in het kader van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht omgevingsvergunning hebben verleend voor: • het brandveilig gebruik van een hotel Laône 2 te Renesse (verzonden 19-01-2021). De beschikking is ten opzichte van de ontwerpbeschikking niet gewijzigd. Ter inzage De aanvraag, de beschikking en de bijbehorende stukken zijn in te zien van maandag 25 januari tot en met maandag 1 maart 2021 bij Ruimte en Milieu, na telefonische afspraak (0111) 452 252. Beroep Tegen de beschikking kan beroep worden ingesteld binnen zes weken na de dag waarop het besluit ter inzage is gelegd (dat wil zeggen tot en met uiterlijk maandag 1 maart 2021) beroep ingesteld worden bij de rechtbank Zeeland-West-Brabant, team bestuursrecht, Postbus 90006, 4800 PA Breda door: • belanghebbenden die zienswijzen hebben ingebracht tegen de ontwerpbeschikking; • adviseurs die gebruik hebben gemaakt van de mogelijkheid advies uit te brengen over de ontwerpbeschikking; • belanghebbenden aan wie redelijkerwijs niet kan worden verweten geen zienswijzen te hebben ingebracht tegen de ontwerpbeschikking.

verzoek om voorlopige voorziening is gedaan. De beschikking wordt niet van kracht voordat op dat verzoek is beslist. Tegelijk met of na het indienen van een beroepschrift kunt u een verzoek om voorlopige voorziening indienen bij de voorzieningenrechter. Het verzoek om voorlopige voorziening moet worden gericht aan de voorzieningenrechter van de rechtbank Zeeland-West-Brabant, team bestuursrecht, Postbus 90006, 4800 PA Breda.

Overige vergunningen/ ontheffingen/verkeersbesluiten/ meldingen

A. Verleende vergunningen/ontheffingen/ verkeersbesluiten/meldingen door Burgemeester en Wethouders: • Het plaatsen van diverse bouwobjecten op het terrein bij de Nieuwe Kerk, Kerkplein 1 te Zierikzee van 18-01-2021 tot en met 28-05-2021; • Het instellen van een inrijverbod voor Ouwerkerk, Weg van de Buitenlandse Pers (beide rijrichtingen) ter hoogte van het Watersnoodmuseum van 09.45 tot 10.30 uur op 1 februari 2021. • Het plaatsen van twee containers in parkeervakken tegenover woningen aan de Nieuwe Haven 93 en Nieuwe Haven 95 te Zierikzee van 01-02-2021 tot en met 30-04-2021; • Het plaatsen van een bloembak bij achteruitgang Nieuwe Haven 49 te Zierikzee van 11-01-2021 tot en met 11-02-2026; • Het gebruiken van een knalapparaat Westerseweg. WTS E 1513, 2793 en 114, te Burgh-Haamstede, in de periode 06-012021 tot en met 17-02-2021 van 08.00 uur tot 18.00 uur.

Bezwaar U kunt tegen bovenstaande besluiten bezwaar maken. Zie daarvoor de informatie onder het kopje ‘Bezwaar indienen’.

Digitaal indienen beroep en verzoek om voorlopige voorziening

U kunt ook langs digitale weg het beroep- en verzoekschrift indienen bij de rechtbank via https://mijn.rechtspraak.nl/keuze. Daarvoor moet u wel beschikken over een elektronische handtekening (DigiD). Voor de precieze voorwaarden verwijzen wij u naar de genoemde site.

Bezwaar indienen

Indien bij de besluiten vermeld is dat u hiertegen bezwaar in kunt dienen, kunt u dit doen binnen zes weken na de datum van verzending van het betreffende besluit. Dit kunt u digitaal doen via onze website www.schouwen-duiveland.nl. Door het correct invullen van het formulier bevat het bezwaarschrift automatisch de benodigde gegevens. Indien bezwaar is ingediend, kan de voorzieningenrechter van de rechtbank Zeeland-West-Brabant, team bestuursrecht, Postbus 90006, 4800 PA Breda, worden verzocht een voorlopige voorziening te treffen indien onverwijlde spoed, gelet op de betrokken belangen, dat vereist. Voor het in behandeling nemen van een verzoek om voorlopige voorziening is griffierecht verschuldigd. De griffier van de rechtbank zal u daarover nader berichten.

De beschikking wordt na afloop van de beroepstermijn van kracht, tenzij gedurende die termijn beroep is ingesteld en een

GEMEENTEZAKEN? AFSPRAAK MAKEN! 24/7 VIA WWW.SCHOUWEN-DUIVELAND.NL INGEZONDEN BRIEVEN

Dorpsraad Renesse moet veel democratischer Aanleiding van deze ingezonden brief, is de brief die Frans Prins en Hans Geurtsen eind december 2020 hebben gestuurd, namens de Dorpsraad Renesse, aan de gemeente SchouwenDuiveland. In de brief werd gepleit voor het aanleggen van de 2e ontsluiting in Renesse, vanaf de Stoofweg naar het Transferium. Wij, het overgrote deel van de bewoners van de Stoofweg, waren zeer verbaasd dat de brief namens de Dorpsraad was geschreven. De mening van beide heren is bij ons bekend, en uiteraard is iedereen vrij om een eigen mening te hebben en die te verkondigen. Wat wij vooral erg kwalijk vinden, is dat de brief is gestuurd namens de “Dorps”raad Renesse. Het mag nu toch wel duidelijk zijn hoe de inwoners van Renesse denken over de 2e ontsluiting! En dan bedoelen we niet die paar bewoners die voorstander zijn van een tweede ont-

sluiting, om wat voor reden dan ook, maar we bedoelen de overgrote meerderheid die toch echt tegen een 2e ontsluiting is! Wij begrijpen dat de Dorpsraad van Renesse zich gepasseerd voelt door de gemeente omdat de Dorpsraad niet vooraf is gehoord over het besluit in de begrotingsvergadering van 12 november jl. tot uitstel van een 2e ontsluiting. Wij zouden hen willen zeggen; “Dan weet u ook eens hoe het voelt om gepasseerd te worden!” Veel Stoofwegbewoners voelen zich ook gepasseerd, wanneer er namens de Dorpsraad een brief wordt gestuurd aan de gemeente waarin er nog steeds wordt gepleit voor de aanleg van de 2e ontsluiting, waar de meerderheid van de inwoners van Renesse duidelijk niet op zit te wachten. Dit blijkt uit de recent gehouden enquête ‘Evaluatie openbare ruimte centrum Renesse’ (najaar 2020): Bijna twee derde van de respondenten was tegen de aanleg van de 2e ontsluiting! Er is in mei 2019 namens de Stoofwegbewoners een zienswijze ingediend van 25 pagina’s met 14 bij-

De ontsluiting van het Transferium is prima, zo vinden bewoners

lages, ondertekend door 40 bewoners van de Stoofweg. Inclusief de belanghebbenden uit de omliggende wijken hebben in totaal 183 inwoners van Renesse een zienswijze ingediend, waarin zij aangaven tegen de aanleg te zijn van de 2e ontsluiting. Hoe los je het verkeersprobleem op zonder 2e ontsluiting? Wat ons betreft is het heel eenvoudig; Het Transferium is momenteel uitstekend bereikbaar. Via de Roelandsweg! De gemeente dient ervoor te zorgen dat het overgrote deel van het gemotoriseerde verkeer het Transferium zal weten te vinden via de Roelandsweg. Momenteel wordt er gewerkt aan het ‘aanbevelingenrappor t openbare ruimte centrum Renesse’, met verschillende actiepunten betreffende het verkeer in Renesse. Met de 2e ontsluiting wordt het verkeersprobleem verplaatst van het centrum naar de Stoofweg; de slechtst denkbare oplossing. Een autoluw centrum is uiteraard erg belangrijk, dat vinden wij ook! Om het centrum van Renesse autoluw te krijgen zou het

schrappen en/of duurder maken van parkeerplaatsen in het centrum ook helpen. Zeker als parkeren op het Transferium gratis blijft. Overigens heeft de Dorpsraad er ook voor gepleit om ervoor te zorgen dat parkeren op het Transferium van Renesse gratis blijft. Ook in de toekomst. Hier zijn wij het helemaal mee eens en het zou best heel goed zo kunnen zijn dat veel inwoners van Renesse ook vinden dat parkeren op het Transferium gratis moet blijven… Maar wat betreft de tweede ontsluiting slaat de Dorpsraad de plank volledig mis. Deze brief had in ieder geval niet uit naam van de Dorpsraad, en dus namens de bewoners, verzonden mogen worden. Er zijn nog een aantal andere zaken die beter en/of democratischer kunnen: Breed gedragen initiatieven vanuit het dorp zoals de actie “Renesse moet groen blijven” waarbij 626 respondenten zich uitspraken voor het behoud van de Dreef als Dorpspark, weigerde het bestuur in 2019 op de agenda te zetten. Nieuwe dorpsraadleden worden, geheel tegen het “Convenant Stadsen Dorpsraden” in, door het bestuur zelf benoemd, zoals ook het geval was bij het toetreden van het meest recente dorpsraadslid. Echter, conform het Convenant Stads- en Dorpsraden moeten de leden van de stads- en dorpsraad worden gekozen door de bevolking en niet worden aangewezen door de Dorpsraad zelf. Voor het legitiem handelen van het bestuur van de Dorpsraad Renesse is het noodzakelijk dat het Convenant wordt gerespecteerd; de bewoners moeten worden gehoord en bestuursleden moeten worden gekozen door de bewoners. Het bestuur dient niet haar eigen mening, maar de mening van de inwoners uit te dragen. Wij zouden het zeer waarderen als de Dorpsraad Renesse in het vervolg

democratischer te werk zou gaan en geen persoonlijke voorkeuren ventileert uit naam van de Dorpsraad. Deze brief is zeker niet aanvallend bedoeld: integendeel! Het is een oproep aan het bestuur tot democratisch handelen. Alleen dan vertegenwoordigt een Dorpsraad de bewoners. Was getekend: het overgrote deel van de bewoners van de Stoofweg te Renesse, Margot van der Aart, Renesse •

Zuidwellebrug Velen met mij haalden opgelucht adem dat de Zuidwellebrug klaar was. Dat zou het toelaten van fietsers in het Slingerbos aanzienlijk doen verminderen. En hopelijk gauw weer het domein van de wandelaars worden. Maar de blijheid was van korte duur ware het niet... Eerst al de gaten in het wegdek vlak nadat het klaar was en dan zaterdagmorgen 16 januari staat er politie die de fietsers sommeerden dat alleen te voet over het bruggetje gegaan mag worden!!! Dat bruggetje heeft een giga bedrag gekost en dan dit... in Januari 2020 stond in de krant dat na herstel er weer over gefietst en gelopen kon worden!!! Moet het gedoe van toelaten van fietsers in het Slingerbos eerst mensenlevens gaan kosten. Want men rijdt niet in het Slingerbos nee men scheurt. En dan het liefst tussen de wandelaars door. Het gebeurde mij de week er voor nog ze rijden achter je, scheuren rakelings langs je of er tussendoor. Zo kan het toch niet bedoeld zijn. Kom op laat het bruggetje van ons allemaal zijn. Laten we hopen dat er een oplossing komt. A. van Wijngaarden-Bus, Zierikzee •


! G N I D E I B AAN €

per kilo

99

0,

Heerlijke

PREI

LOENSWEG 24 - NIEUWERKERK - 0111 644509

Combi schutting hout-beton Vanaf € 51.50 p/m

S I E R B E S T R AT I N G

vd Abeelestraat 1 - 4307 BM Oosterland - Tel: 0111-642682

Monchou slofjes

nu voor

€ 1,95 Aanbieding geldig van vrijdag 22 tot zaterdag 23 januari

Koop bij de lokale boekhandel!

WAT ER OOK G EBE

URT:

WWW.MIENDOMUS.NL

Geef uw wensen door via: Mail: info@boekhandeldevries.nl Whatsapp: 06-23142174 Telefoon: 0111-412674 Dan maken we een afspraak om te komen bezorgen

Havenplein 14 Zierikzee

ALTIJD GEOPEND!! FACEBOOK VOLG ONS OP INSTAGRAM EN GEN. DIN BIE AAN VOOR NIEUWS EN

Havenpark 3 4301 JG Zierikzee T: 0111-411192 E: info@miendomus.nl

n e g n i d Aanbie k e e w e z voor de SELMOS UWS 29,50 E E Z EK € BEST

Schouwen-Duiveland telt verrassend veel mooie winkels in een grote diversiteit. En vaak ook met verrassende aanbiedingen. Lokaal kopen was nog nooit zo interessant. WereldRegio gaat ze met regelmaat onder de aandacht brengen. Goed voor de winkels en goed voor u.

Kerkstraat 45, Bruinisse

31 januari Geldig t/m

Bij aankoop van Smaakvol & eerlijk vlees, 1 liter huisgemaakte Smaakvol & eerlijk vlees, barbecue en catering erwtensoep barbecue en catering ontvangt u KORTING op Clarins 1 rookworst gratis CADEAU

25%

VOOR JOU!

Een beauty pouch met 4 luxe miniaturen bij aankoop vanaf € 59,- aan Clarins produten

LAMP VING HK LI ALLE RTING O 15% K

Wil je liever je bestelling thuisbezorgd hebben? Geen probleem, daar zorgen wij voor.

Uw Slager Ornée Bolier Uw Slager Ornée Bolier Mol 13, 4301 JC, ZIERIKZEE - 0111 41 24 69 orneebolier.uw-slager.nl - info@orneebolier.uw-slager.nl Mol 13, 4301 JC, ZIERIKZEE - 0111 41 24 69 Zierikzee Uw Slager Ornée Bolier orneebolier.uw-slager.nl - info@orneebolier.uw-slager.nl Appelmarkt 24 Uw Slager Ornée Bolier www.dakik.nl

Wees loyaal, koop lokaal. RGER LAMPE BE 9,95 GIFTSET €4

€24,50

EXTRA OPENINGSTIJDEN: WO 23/12: Koopavond | ZO 27/12: 13.00-17.00 | MA 28/12: Havenpark 26-28 4301CD Zierikzee

T: 0111-411192 E: info@miendomus.nl

openingstijden: di

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN ONZE WEBSHOP OP MIENDOM


1 februari 1953

Deze bijlage van WereldRegio is geschreven door Gert van Engelen Editie vrijdag 22 januari 2021

Ontredderde overlevenden van de watersnoodramp op Schouwen-Duiveland. De eerste foto toont enkele mensen die volgens het bijschrift van het Nationaal Archief op donderdag 5 februari 1953 zijn gefotografeerd in Zierikzee door de fotograaf Harry Pot van het fotopersbureau Anefo. Het Watersnoodmuseum heeft andere informatie over deze foto. Het zou gaan om mensen afkomstig uit Noordwelle, de vrouw zou mevrouw Lijstra zijn. De tweede foto laat overlevenden zien die naar Rotterdam worden vervoerd. Volgens het Watersnoodmuseum komen op de foto verschillende mensen uit Nieuwerkerk voor, maar bevonden zich “ook andere Duivelanders” op het schip. Tientallen bewoners van Schouwen-Duiveland zijn tijdens de ramp niet alleen ooggetuige geweest van aangrijpende, droevige taferelen. Door de evacuatie werden zij ook langdurig weggerukt uit hun sociale netwerken. Op latere leeftijd braken de trauma’s sommige mensen op. Foto’s Nationaal Archief en Beeldbank Watersnoodmuseum

Na alle verdriet ook nog een trauma Tientallen jaren na de watersnoodramp begonnen overlevenden te worstelen met hun ervaringen: een dossier van ‘WereldRegio’ Eind 2018 baarde huisarts en medisch historica drs. Marjan Meekma-van der Horst, opgegroeid in Middelburg, opzien met een publicatie in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. “Bestaat het post-watersnoodsyndroom?” was de vraag die zij zich bij haar historisch literatuuronderzoek had gesteld. Haar conclusie was dat er inderdaad mensen moeten zijn geweest die “na de watersnoodramp een ziektebeeld hebben ontwikkeld dat we nu PTSS zouden noemen”. Maar in 1953 bestond het begrip Posttraumatische Stressstoornis nog niet; naar de psychische gevolgen van een (natuur)ramp werd nauwelijks onderzoek gedaan. Van nazorg, zoals bij de slachtoffers van de Bijlmerramp (1992) en de vuurwerkramp in Enschede (2000), was geen sprake. Verschillende media belichtten de bevindingen van Marjan Meekma uitvoerig, zoals het Reformatorisch Dagblad (RD), het Nederlands Dagblad (ND) en de Omroep Zeeland. Ook het NedKad, het Nederlandse Kenniscentrum Angst, Dwang, Trauma en Depressie, signaleerde het onderzoek op zijn website. Risicofactoren PTSS is vooral pas na de Vietnamoorlog als diagnose in zwang gekomen. De gepensioneerde Marjan Meekma (1959), een voormalige majoor-arts bij Defensie en laatst werkzaam in het Gezondheidscentrum Dillenburg in Alphen aan de Rijn, bestudeerde losse projecten die inzoomen op de ervaringen van individuele slachtoffers en deed aanvullend onderzoek in archieven, tijdschriften en dagbladen. Zij concludeerde dat de “risicofactoren voor het ontwikkelen van PTSS” tijdens de watersnoodramp “zeker aanwezig waren”. Zij noemt enkele van die factoren: een lage socio-economische status en de gebrekkige

begeleiding van de overheid. “Ook werden mensen soms langdurig geëvacueerd en werden ze daarbij abrupt uit hun sociale netwerk getrokken.” Bij ‘oral history-projecten’ komen “veel herbelevingen en nachtmerries naar voren”, deze wijzen allemaal op de geestelijke schade die zij hebben opgelopen, maar het werd indertijd niet onderkend. In de hele provincie Zeeland hield in de jaren vijftig slechts één psychiater praktijk. En het maatschappelijk werk, schreef het RD, “bestond voornamelijk uit wijkverpleging”. Bovendien heerste er in die tijd een zwijgcultuur. Als het stormde, meldde het ND, “kwam alles weer boven en zaten de wachtkamers van de Zeeuwse huisartsen vol” − met patiënten die kampten met zenuwklachten, maagpijn en angsten. Dorpelingen vroegen de dokter “massaal om kalmerende middelen”, aldus Omroep Zeeland. Huisarts Van der Elst uit Stavenisse repte in dit verband in 1974 van een “stormneurose”. Zeeland telde ook een hoog aantal zelfdodingen en ernstige drankdelicten. Gemiddeld waren er daarnaast “tweemaal zoveel depressies als in de rest van het land” (RD). Maar niemand legde destijds een link met de ramp. De eigenlijke klachten werden niet benoemd en daardoor werden “psychische gevolgen van de watersnoodramp” tientallen jaren “onderschat”, constateert het ND. Pas nu wordt ingezien dat de overlevenden van de ramp een posttraumatische stressstoornis hebben opgelopen. Heftigheid Traumaverwerking – hoe is het daarmee gesteld op Schouwen-Duiveland? Voortbordurend op de bevindingen van Marjan Meekma wijdt WereldRegio deze watersnoodbijlage deels aan PTTS. In het artikel van het Nederlands Dagblad zegt Meekma: “Bij PTTS zie je dat mensen na

veertig, vijftig jaar hun emoties niet meer tegenhouden. En dán breekt de heftigheid los. Denk ook aan de vijf- en zesjarigen van toen. Zij hebben er nooit over kunnen praten. Als ze daar last van hebben, is het goed om naar de huisarts te gaan.” Drie mensen komen in deze bijlage aan het woord. Als eerste Dick Sies uit Nieuwerkerk, die zeven familieleden verloor. Dick Sies is metterdaad naar de huisarts gegaan. Dat was de (inmiddels gepensioneerde) dokter Marcel van den Berg, die zijn praktijk had in Nieuwerkerk

en Ouwerkerk. Hij was een van de weinige eilandelijke dokters die speciale avondconsulten invoerde voor getraumatiseerde watersnoodoverlevenden. Hij is de tweede persoon. De derde geïnterviewde is Mina VertonKooijman. Zij bezocht huisarts noch psycholoog. Zij deelde haar hartverscheurende watersnoodervaringen keer op keer met anderen – haar (klein)kinderen, maar vooral ook met bezoekers van het Watersnoodmuseun. En dat delen heelde.

Marjan Meekma: “Bij Posttraumatische Stressstoornis zie je dat mensen na veertig, vijftig jaar hun emoties niet meer tegenhouden. En dán breekt de heftigheid los.” Foto Privébezit


12

Dick Sies: het trauma bedwongen Nieuwerkerker gaat niet meer gebukt onder zijn verdriet, dankzij zijn huisarts en zijn werk in het Watersnoodmuseum

Dick Sies thuis: “Je moet praten, praten. Met wie? Dat maakt niet uit.” Foto Gert van Engelen

Dick Sies in Nieuwerkerk, in de Schoolstraat, vlakbij de plek waar vroeger de Molenstraat was. “Alles is weggespoeld.” Foto Gert van Engelen

De kale feiten zijn onthutsend. Het ene moment bevond Dick Sies zich nog in de warme geborgenheid van het gezin Sies, wonend aan de Molenstraat in Nieuwerkerk. Het volgende moment verdronken zijn vader en moeder, zijn ene zusje, zijn opa en oma, een oom en een nicht. Zeven mensen verzwolg het almachtige water. Alleen Dick en zijn andere zusje Adrie overleefden de watersnoodramp. Pas maanden later kreeg hij te horen dat hij de zeven familieleden niet meer zou terugzien. Zonder dat hij het besefte, groeide er in hem een trauma. Hij leek zich aanvankelijk betrekkelijk zorgeloos in het leven te kunnen handhaven, veranderde keer op keer opgetogen van baan. Maar in 1993, bij de veertigste herdenking van de ramp, op 47-jarige leeftijd, brak al dat onverwerkte familieverdriet hem op. Hij belandde, klagend over slapeloosheid, bij zijn huisarts − toevallig een dokter die raad wist met wat nu posttraumatische stressstoornis (PTSS) heet. De huisarts, de inmiddels gepensioneerde Marcel van den Berg, wist Dick Sies doeltreffend te helpen, in de woorden van Sies zelf door vooral naar hem te luisteren. Maar wat hem ook goed heeft gedaan, is dat wonderlijke waartoe Dick Sies besloot: hij werd vrijwilliger in het Watersnoodmuseum. Keer op keer en jaren achtereen vertelde hij daar bezoekers over de verschrikkingen van de ramp, en als het ter sprake kwam, over de psychische gevolgen die hij er zélf van had ondervonden. Wie door de ramp een trauma oploopt, zou het normaal gesproken wel vermijden om in een museum te gaan werken dat je constant confronteert met pijnlijke herinneringen. Zo niet Dick Sies. Hij ging de uitdaging manmoedig aan en heeft er baat bij gehad. In dit verhaal vertelt hij wat hem is overkomen en hoe hij zijn trauma heeft weten te bedwingen.

eerd, voor hun gevoel naar verre oorden. Eerst na anderhalf jaar zouden ze terugkeren op vertrouwde grond, op Schouwen-Duiveland. “Al die tijd zijn mijn zus en ik bij elkaar gebleven.” Hun eerste evacuatieadres werd Santpoort, bij Haarlem. Dick en Adrie kwamen terecht bij “willekeurige mensen”, mensen die ze niet kenden en met wie ze niet verwant waren, mensen die alleen maar gastvrij en behulpzaam waren. “De man was een reder, hij voer met een vissersschip op de Noordzee. We zijn er ongeveer zes weken gebleven.” Daarna belandden ze in IJmuiden, “weer bij vreemde mensen”. Hier konden ze blijven tot 18 augustus 1954. Het derde adres werd een adres waar Dick en Adrie uitzonderlijk lang zouden blijven. Het waren Johannis en Leentje Lukus. Johannis is een broer van Dick’s moeder. Zij woonden in Ouwerkerk. Dick en Adrie waren nu weer terug op het eiland. Johannis en Leentje hadden zelf geen kinderen, zij ontwikkelden zich tot pleegouders voor Dick en Adrie. Aanvankelijk woonde het pleeggezin zolang in het lokaal van een oude school; de woning van de pleegouders was niet bewoonbaar meer. Oude gordijnen hingen als scheiding tussen de slaapgelegenheden. Op 1 januari 1955 konden Dick, Adrie en zijn pleegouders een zojuist gereedgekomen geschenkwoning betrekken aan de Kon. Julianastraat. Er stonden er zeventien in deze straat. Dick: “Wij, mijn zus en ik, kregen deze woning als compensatie, omdat onze ouders voor de ramp op Nieuwerkerk een eigen

Weggespoeld Halverwege de Schoolstraat in Nieuwerkerk, nabij de Elzenstraat, parkeert hij de auto. En dan gebaart hij, schouderophalend, naar links en naar rechts. “Hier was voor de ramp de Molenstraat. Wij woonden op nummer 141, opa en oma woonden twee huizen van ons vandaan, op nummer 138. Er stonden hier een stuk of acht rijtjeshuizen. Alles is weggespoeld.” Hij stapt weer in de auto en rijdt met de verslaggever naar Ouwerkerk, zijn huidige woonplaats. Het gezin Sies, drie kinderen tellend, werd niet getroffen in die rampzalige stormnacht, van zaterdag op zondag. Het drama voltrok zich bij de tweede vloed. Zijn vader heet Simon, geboren op 1 augustus 1920, zijn moeder Toontje Lukus (24.11.1922). Dick is hun eerste kind. Officieel Dirk Leendert genaamd kwam hij in Nieuwerkerk ter wereld op 27 februari 1946. Daarna volgde Adriana Jacoba (‘Adrie’; 18 augustus 1948) en ten slotte Antonia (17.9.1950). Dick, een zesjarige jongetje destijds, herinnert zich de details nog. Hoe op zondagochtend, zo tegen negenen, “het was net licht”, het water

de keuken inliep. “Een oom van me, Kees Kik, is mij en mijn zusje Adrie toen komen halen. Hij woonde op het dorp, hij bracht ons op het hoge gedeelte, bij hem thuis. Hij wilde daarna teruggaan, om mijn vader, moeder en m’n andere zusje te halen. Maar het water was toen al zo hoog gestegen, dat hij er niet meer bij kon komen.” In spanning wachtten Dick en de anderen de gebeurtenissen af. “In de middag, bij de tweede vloed, kwam het water zelfs bij mijn oom binnen. Wij moesten allemaal naar boven, naar zolder. Op dat moment moeten ze in de Molenstraat verdronken zijn, mijn vader, moeder en zusje, mijn opa en oma, een oom en een nichtje van me. Zeven mensen.” Hij noemt hun namen: opa is Dirk Sies (27.10.1882), oma is Adriana Sies-Wandel (7.3.1888), het nichtje is Adriana J. (‘Adrie’) Sies (25.9.1941). Zij logeerde bij opa en oma, maar woonde aan de Stoofweg, op nummer 150. De oom is een broer van zijn vader, Leendert (14.2.1922). Hij woonde “nog gewoon thuis” bij zijn ouders. Dat al deze familieleden waren verdronken, vernam Dick pas maanden later. “Van wie? Dat zal een oom of een tante zijn geweest.” Vreemde mensen Tot dinsdag of woensdag, hij weet het niet exact meer, zijn Dick Sies en zijn zus bij de familie Kik gebleven. “Op den duur kon je wel naar beneden en naar buiten. Binnen was alles nat, tot halverwege de trap.” Dick en zijn zus werden geëvacu-

woning hadden.” Dick spreekt vol lof over zijn pleegouders. “Ik ben bij hen gebleven tot ik trouwde (met Kobie Bil uit Schuddebeurs, geboren 29.1.1955 en met wie hij twee zonen kreeg, Onno en Johan, red.) in september 1977, 31 jaar oud. Ik heb er een hele goeie tijd gehad. Zij waren niet mijn ouders, maar het had niet beter gekund.” Leentje Jannetje Lukus-van Oeveren is op 71-jarige leeftijd overleden op 29 mei 1989, zijn oom Johannis op 3 maart 2008. Nadat Dick was getrouwd, verhuisden zijn pleegouders naar de Zweedsestraat, nummer 4. Dick bleef in de Julianastraat wonen, op nummer 12. Zijn zus vertrok: zij trouwde met Simon Harinck en kreeg met hem drie kinderen: Remco, Monique en Jacqueline. Afgekapt In het pleeggezin werd gezwegen over de watersnoodramp. Dick: “Eigenlijk werd er nooit over gepraat. Of ze dat niet konden of niet wilden, ik weet het niet. Het werd in ieder geval afgekapt. Er was natuurlijk overal leed, niet alleen bij ons. Er was bijna geen familie die niemand had verloren.” Dick bracht het nare onderwerp wel eens ter sprake, maar dan werd er, in zijn beleving, afwerend gereageerd. “Als ik wat vroeg, zeiden ze: ‘Het is gebeurd, we moeten verder.’” Er wás ook veel werk te verzetten. SchouwenDuiveland was grotendeels ondergelopen, en bijgevolg overhoop gegooid. “Alles moest hier op het eiland opgeruimd worden. Dakpannen

Een onscherpe foto van de verdwenen Molenstraat, waar de familie Sies met de ramp woonde. Foto Privébezit

De ouders van Dick (Simon en Toontje Sies) met hun kinderen: Dick aan de hand van zijn vader, zijn jongere zusje Adrie nog als baby in de armen van haar moeder. De woning is het geboortehuis van de kinderen. Foto Privébezit

Dick en zijn andere zusje Adrie voor de geschenkwoning in Ouwerkerk. Dick woont er nog altijd. Foto Privébezit


13 lager overal, zand moest van de landbouwgrond verwijderd worden, straten aangelegd, riolering aangebracht. Kortom: wederopbouw. Je moest door.” Psychische klachten ervoer Dick Sies niet, hij had althans nergens merkbaar last van. Nadat hij de lagere school en de ulo had voltooid, begon hij aan een nogal afwisselende loopbaan. Hij werkte eerst twee jaar op het belastingkantoor in Zierikzee, totdat hij in militaire dienst moest. Vervolgens kon hij aan de slag in een drankenhandel, ook weer in Zierikzee. Na 3,5 jaar vertrok hij er, om voor twee jaar in dienst te treden bij een landbouwcoöperatie. Gans anders was de betrekking die dáár weer op volgde: pompbediende van een benzinepomp in Zierikzee, een baan die hij 3,5 jaar deed. Hierna trad er rust in, hij kwam te werken bij een handel in bouwmaterialen in Zierikzee, en zou daar liefst 32 jaar blijven, tot augustus 2008. Toen vond hij het welletjes, hij ging vervroegd met pensioen. Opspelen Het gebeurt vaker: als mensen ouder worden, gaan nare ervaringen uit het verleden opspelen. Ze kunnen zich er slechter tegen verweren. Voor Dick Sies gold dit ook. Hij kreeg last van slapeloosheid, en andere onbestemde psychische klachten. “In het begin ben je jong, en heb je er niet zo’n erg in dat er iets aan de hand is. Maar als je ouder wordt, gaat het verdriet om het verlies van familie opspelen. Ik werd een beetje depressief. Het was een moeilijke tijd.” Een gewoonte die hij zich, nog volop werkend bij de bouwhandel, al had aangeleerd, was dat hij op 1 februari strikt thuisbleef. “Ik ging die dag nooit werken. Dat had te maken met de regionale radiouitzendingen waarin de ramp werd herdacht. Ik was nieuwsgierig naar wat er gezegd werd. En dan kon je je gedachten niet bij het verkeer houden.” Dit was al een eerste teken, een voorteken, dat de ramp Dick Sies niet onberoerd liet. In 1993, bij de veertigste herdenking, hield hij het niet langer uit. Het trauma brak als het ware door. Dick raadpleegde zijn huisarts, dokter Van den Berg. Die wist hem adequaat tegemoet te treden. Dick Sies overwon zijn trauma, door met Van den Berg te praten, en met behulp

van medicatie. “Ik kon”, zegt Sies terugblikkend op de behandeling, “heel goed met hem praten, en hij kon heel goed luisteren. Ik kwam bij hem binnen, ging zitten, en dan stelde Van den Berg een paar vragen, waarop ik antwoord kon geven. Dit gebeurde gewoon tijdens een consult. Hij merkte dat het steeds beter ging. Ik heb veel gehad aan die gesprekken. Praten is het enige wat ik heb gedaan; en dat heeft me erg geholpen.” Wat zat u nu vooral dwars? “Tja, wist ik dat maar, dan was ik er makkelijk vanaf gekomen. Het had in elk geval altijd met de watersnood te maken. Er speelde wat in mijn hoofd, en daar sprak ik dan over. Toen had een huisarts ook nog tijd.” Hij kent Marjan Meekma-van der Horst, de huisarts en voormalig majoor-arts van Defensie uit Middelburg die in 2018 in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde aandacht vroeg posttraumatische stressstoornis onder overlevenden van de watersnoodramp. Dick Sies heeft met haar gesproken tijdens een interview in het Watersnoodmuseum, in 2018. “Ze zei: ‘Mensen die na 65 jaar nog last hebben van de ramp, moeten hulp zoeken. Nu is er slachtofferhulp, toen

was er niets.’” Wat raadt u zelf aan? U heeft uw traumatische belevenissen verwerkt, u bent een ‘ervaringskundige’. Sies, stellig: “Praten, praten. Met wie? Dat maakt niet uit. Als je er maar over kan praten met iemand én aandacht krijgt.” Vrijwilliger In 2008, het jaar waarin hij zijn werkzame leven afsloot, meldde Dick Sies zich als vrijwilliger bij het Watersnoodmuseum. Doelbewust stapte hij een museum binnen waar hij doorlopend zou worden geconfronteerd met zijn eigen akelige herinneringen. En hoe merkwaardig dit ook moge klinken voor buitenstaanders, ook die stap heeft hem geholpen. “Ik heb altijd gezegd”, vertelt hij, “dat ik naar het museum toe zou gaan als ik met pensioen ging. Het leek me mooi om te doen; dat wilde ik. Maar ik wist van tevoren niet wat ik nu weet: dat het me zou helpen om van mijn trauma af te komen.” Enigszins koesterde hij de hoop dat hij misschien bij gelegenheid over zijn eigen ervaringen kon vertellen. “Want al rondleidend komt op

Simon Sies en Toontje Lukus, de vader en moeder van Dick, zijn begraven op de algemene begraafplaats in Nieuwerkerk, in het deel voor de watersnoodslachtoffers. Foto Gert van Engelen

een bepaald moment altijd de vraag: ‘Wat heeft u zelf meegemaakt?’” Dat gebeurde inderdaad, en Sies ontweek die vraag niet. Hij vertelde wat hem is overkomen, en dat luchtte op. “Ik ben weliswaar mijn ouders verloren”, licht hij toe, “maar verder eigenlijk niet. In het museum hoor je van mensen dat zij op een dak hebben gezeten, in de hagel en sneeuw. Mensen die veel ergere dingen hebben meegemaakt, hun hele familie hebben verloren en alleen zijn overgebleven.” U bedoelt: dat relativeert uw eigen nare verhaal? Hij knikt: “Je kan ’t beter aan, je kan erover meepraten. Ik heb mijn trauma verwerkt door in het museum te gaan werken.” Die tweede vloed, die zeven familieleden het leven kostte, brengt Dick Sies in het museum altijd onder de aandacht. Die vloedgolf is veel bezoekers onbekend, constateert hij steeds weer. “De meeste mensen denken dat alles ’s ochtends vroeg is gebeurd. Maar bij de tweede vloed is het water veel meer gaan stijgen en hoger gekomen. Mijn familie heeft dat ondervonden, en dát verhaal kan ik inmiddels veel makkelijker vertellen.”

Op diezelfde begraafplaats bevinden zich ook de graven van de andere omgekomen leden van de familie Sies, zoals Dick’s nichtje Adriana en zijn zusje Antonia. Foto Gert van Engelen

‘Mijn aanpak heeft geholpen het trauma een plek te geven’ Oud-huisarts Marcel van den Berg hield in Nieuwerkerk avondconsulten voor gekwelde patiënten Marcel van den Berg was vier jaar oud toen in 1953 de watersnood zuidwest-Nederland onder water zette en met name in Zeeland honderden levens wegspoelde. Hij woonde bovendien ver weg, in Amsterdam, een stad die onaangeraakt is gebleven. Maar als jonge huisarts kreeg Van den Berg alles te maken met (de naweeën van) de ramp: hij nam in 1978 een dokterspraktijk over in Nieuwerkerk − dat samen met Ouwerkerk behoort tot de twee gemeenten die ongemeen hard zijn getroffen. Onder zijn patiënten bevonden zich vele mensen die de ramp zelf hadden meegemaakt of die kinderen waren van omgekomen watersnoodslachtoffers. Het verdriet leek gestold te zijn in beide dorpen. Het rouwen, de pijn en de knagende herinneringen aan alle hartbrekende gebeurtenissen veroorzaakten (soms onverdraagbare) stress. In dit verhaal vertelt Marcel van den Berg, de huisarts die de ramp voordien alleen maar uit boeken kende, hoe hij gekwelde patiënten tegemoet trad − uiteraard zonder privacygevoelige gegevens te openbaren. Het blijkt dat zijn medische opleiding hiertoe niet volledig toereikend was. Al doende heeft Van den Berg zich over psycho-traumatische verwerking veel eigen moeten maken. Hollander Een korte introductie: Marcellus Maria van den Berg werd in 1949 geboren in Amsterdam. Hij begon in zijn woonplaats een medische opleiding. In 1975 studeerde hij af als arts, een jaar later als huisarts. Nog eens twee jaar later, in 1978, zette hij in Nieuwerkerk de praktijk voort van zijn voorganger, die net als Van den Berg geen Zeeuw, maar een Hollander was. Ook voor de huisartsen van Oosterland, Bruinisse en Zierikzee gold: geen van allen Zeeuw. Pas de voorganger van Van den Bergs voorganger kon zich erop beroepen in Zeeland geboren te zijn; dat was dokter Van der Zande. In 2002 stopte

Van den Berg in Nieuwerkerk. Hij verliet het dorp, vestigde zich in Burgh-Haamstede en werd verpleeghuisarts in Goes. In 2009, op 60-jarige leeftijd, sloot hij zijn loopbaan af door vervroegd met pensioen te gaan. Nog altijd woont hij met zijn vrouw in Burgh-Haamstede. Daar heeft het interview plaats. De arts in ruste en de verslaggever zitten op gepaste afstand van elkaar: Nederland wordt nu geteisterd door een andere ramp, die al evenzeer nodeloos veel levens vernietigt, de Covid-19. Tribunes Van den Berg start met een anekdote, over die keer in 2018, dat hij namens de Rotary Zierikzee en samen met het Watersnoodmuseum bijeenkomsten coördineerde voor scholieren. Op vier houten tribunes in de vorm van daken, aangebracht achter het derde caisson, zaten daar van april tot en met oktober telkens zo’n honderd leerlingen te luisteren naar indringend, soms tot huiveringwekkende verhalen van vrijwilligers. De scholieren zaten in de laatste twee klassen van de basisschool, ze kwamen van GoereeOverflakkee, de Bevelanden, Sint-Philipsland, Tholen en ook Schouwen-Duiveland. De vrijwilligers waren mensen die de ramp persoonlijk hadden meegemaakt. Ooggetuigen dus. “Nacht op een dak” heette dit project, dat al snel leidde tot een wachtlijst. Voor de zomer boekten er zo’n zeventig scholen, na de zomer nog eens zoveel. Wat aan dat succes bijdroeg, was zeker, zoals museumdirecteur Siemco Louwerse de PZC vertelde, dat het busvervoer gratis was. Er reed een gesponsorde watersnoodmuseumbus rond, scholen hadden anders 400 tot 500 euro voor een bus moeten neertellen. Er waren overigens ook scholen die niet meededen, vult Van den Berg aan, en scholen waarvan de klassen maar half meekwamen. Van den Berg brengt de presentaties op die (door scholieren zelf getimmerde) daken ter sprake,

omdat hem iets opviel dat hij kende uit zijn praktijkjaren. “De vrijwilligers hadden een levendig, gestructureerd verhaal, over hun belevenissen, en specifiek over de nacht dat het water hun overviel – tieners waren het toen. Vrijwel letterlijk konden ze van minuut tot minuut hun verhaal vertellen, met alle gevoelens en gedachten die erbij hoorden. Toen dacht ik: Dat kan alleen maar als je de ramp een plek in je hersens hebt kunnen geven.” Dat was lang niet altijd het geval, wist hij inmiddels. “De generatie ervóór, de ouders van die ooggetuigen, heb ik nog meegemaakt als huis-

arts. En die kon dat niet, de ramp een plek geven. Die generatie werd gekenmerkt door zwijgen in diep verdriet. Een houding die leek op stuursheid en ongenaakbaarheid.” Maar dat waren ze natuurlijk niet: deze mensen waren eerder getraumatiseerd. Zij hadden de schokkende gebeurtenissen (nog) allerminst verwerkt. Bijzin Hij schakelt nu over naar die jaren dat hij huisarts was in Nieuwerkerk en Ouwerkerk, twee dorpen waarvan meerdere bewoners psychisch letsel hadden opgelopen door de ramp. Van den

Gepensioneerd huisarts Marcel van den Berg: “Met de collega’s onderling werd niet structureel gesproken over patiënten met een trauma van de watersnood, hooguit incidenteel.” Foto Gert van Engelen


14 Berg was niet helemaal onvoorbereid aan de praktijk begonnen. Hij had bijvoorbeeld vooraf “heel bewust de boeken van mijn ouders over de ramp gelezen”. En hij was medisch geschoold, zij het niet als psychiater. Maar het grote leed waarmee hij tijdens consulten werd geconfronteerd, daarmee moest hij toch wel leren omgaan. Daar was hij niet meteen volledig op ingesteld. In zijn praktijk ontmoette Van den Berg “een handvol” van die bewoners die stuurs zwegen over hun verdriet. “Niet iedereen ging er op deze manier mee om, hoor, om het te nuanceren”, stelt hij voorop, om daarna te schetsen hoe deze ouderen zich gedroegen. “Ze kwamen met allerlei klachten, en dan ineens, soms terloops, kwam het er in een bijzin uit: wat ze werkelijk dwarszat. Bijvoorbeeld de vrouw die in de rampnacht bevallen was van een baby. In zo’n geval vroeg ik haar of ik er nog eens op terug mocht komen.” Nog zo’n voorbeeld: “De boer uit Ouwerkerk die nadat zijn geliefden tijdens de ramp waren verdronken, niet meer in staat was om van het leven te genieten of om daarover te praten. Hij kon niet meer lachen, hij was gesloten. Had hij nog maar wel gelachen, dan had hij nog levensplezier gehad.” Hoe ging u om met getraumatiseerde patiënten? Van den Berg antwoordt in steekwoorden: ‘Heel goed luisteren, beamen, doorvragen, de kwestie persoonlijk maken en spiegelen. Dat is mijn aanpak geworden.” Hij licht het in begrijpelijker taal toe. “Als mensen met een klacht bij me kwamen, een lichamelijke of geestelijke, bleek bij doorvragen vaak dat die klacht een relatie had met een psychotrauma van vroeger, van de ramp. Dan was het essentieel om te beseffen dat je daar niet aan voorbij kunt gaan.” Maar daartoe was u toch niet geschoold? Van den Berg beaamt het: “Eigenlijk heeft het voornamelijk te maken met empathie. Eigenlijk alleen maar.” Maar hoe heeft u zich die behandelingsmethode dan eigengemaakt? “Door erover na te denken, door mijn werk te doen, en door er onderzoeksmateriaal over te

lezen. Ik ben self-made.” Hij wijst er op dat de psychiatrie indertijd in Zeeland “niet bepaald hoogtij vierde”, een nette manier om te zeggen dat deze regionaal nogal onderontwikkeld was. “Dus ik voelde me min of meer verplicht om mensen met psychische nood zélf te begeleiden.” Avondconsult Van den Berg gaf het de vorm van avondconsulten, die gemiddeld 45 minuten duurden. Patiënten konden dan bij hem terecht voor álle soorten psychiatrische problemen, heus niet voor watersnoodtrauma’s alleen. De consulten konden ook persoonlijkheidsstoornissen betreffen, huwelijksproblemen of terminale begeleiding. Op Schouwen-Duiveland was Van den Berg in dit opzicht “een van de weinigen” die zich interesseerden voor deze vorm van begeleiding. De persoonlijke begeleiding die Van den Berg als huisarts bood, leek in de eerste jaren nog niet zo nodig. De behoefte aan traumaverwerking manifesteerde zich nog niet. “Mensen hadden toen, zo’n 25 jaar na de ramp, nog niet de neiging om actuele klachten te vertalen naar het verleden, naar de ramp. Althans die indruk had ik. Dat gebeurde eigenlijk pas in de laatste vijftien jaar van mijn praktijk.” Heeft u gaandeweg een idee gekregen van hoe groot de groep was van mensen die met traumatische problemen worstelden? Eilandwijd, zegt hij eerst, zou hij het niet weten. “Met de collega’s onderling werd daar niet structureel over gesproken, hooguit incidenteel.” Maar in zijn eigen praktijk betrof het een behoorlijk aantal mensen. Al vrij vroeg in het begin begon het hem te dagen hoe omvangrijk de groep was. “Ik werkte samen met een wijkzuster en die beschikte over een boekje van het Rode Kruis met lijsten van slachtoffers. Ik zag dat dit allemaal bekende namen waren, namen van mensen die ik in de praktijk had.” Van den Berg ‘bestreek’ Nieuwerkerk en Ouwerkerk, al snel kreeg hij door dat zich uitgerekend daar “de grootste groep bevond van mensen die in hun privésfeer problemen met de

ramp hadden”. “Al die mensen hadden wat meegemaakt. Het westelijk deel van het eiland had relatief veel minder schade, en kende bijgevolg minder slachtoffers.” Spiegelen Wat nu behelsde de aanpak van Van den Berg? Hij legt het uit, beginnend bij die term ‘spiegelen’. “Met ‘spiegelen’ bedoel ik de techniek van interviewen (of het voeren van een informatief of therapeutisch gesprek). Daarbij herhaal ik de woorden van de gesprekspartner, met daaraan toegevoegd een extra intonatie of emotionele lading. Vaak ook nog met de toevoeging ‘dus’ of ‘Als ik het goed begrijp...’. Op die manier confronteer ik de gesprekspartner dus letterlijk met diens eigen woorden en dat kan voor de begripsbepaling van problemen zeer verhelderend werken. “Tevens voeg ik aan deze techniek soms nog een kort persoonlijk commentaar toe, als ik door het verhaal van de gesprekspartner verbaasd of geëmotioneerd raak. Deze gesprekstechniek kan de ander spontaan stimuleren of uit de tent lokken, om dieper op zaken in te gaan of wat meer van zichzelf te laten zien. In een therapeutisch gesprek kan dit de ander helpen zich meer van eigen drijfveren bewust te worden.” Deels heeft Van den Berg, voegt hij toe, deze vormen van gesprekstechniek geleerd tijdens de huisartsenopleiding. Maar deels heeft hij zich die ook “op eigen kracht eigengemaakt”. Wat hem tijdens de avondconsulten voor rampslachtoffers ook trof, was de rol van het geloof. “De positie van het geloof is bij de verwerking van het trauma niet gering.” Hij vertelt iets over zijn bevindingen, behoedzaam formulerend. “Voor veel Zeeuwen is het geloof in die rampdagen een houvast en een kracht geweest. Daarentegen ben ik tegen diep persoonlijk leed aangelopen op basis van het ‘personaliseren’ van ‘de Straffe Gods’: er waren mensen die geloofden, dat de ramp een straf van God voor hun persoonlijke zondigheid is geweest. Zij

waren ervan overtuigd, dat ze zelf niet ‘bekeerd’ waren, met andere woorden dat de Genade Gods hén niet ten deel was gevallen en zou vallen. “Bij een aantal kon dit leiden tot het ontstaan van een ‘psychotische depressie’ − een ernstige vorm van chronische depressiviteit, waarbij waangedachten en -ideeën sneller tot zelfdoding kunnen leiden. Ik denk, dat ‘de Straffe Gods’ voor mensen die daarvoor gevoelig waren, een heuse kwelling was, die meerdere psychische problemen teweeg heeft gebracht. Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken, dat daarvan in mijn praktijk bovenmatig sprake was.” Heilzaam Afsluitend is er de vraag of hij, terugkijkend, denkt patiënten daadwerkelijk te hebben kunnen helpen met de avondconsulten. “Heel veel wel”, reageert Van den Berg. “Mijn aanpak heeft ze geholpen om het trauma een plek in hun leven te geven.” Uit het niets complimenteert hij in dit verband opeens ook Jaap Schoof, de oud-directeur van het Watersnoodmuseum. Die heeft de afgelopen jaren tientallen watersnoodslachtoffers geïnterviewd over hun schrikbarende belevenissen, in het kader van het oral history-project. Van den Berg vindt dat Schoof, net als hij met zijn aanpak als huisarts, daarmee heeft bijgedragen aan de verwerking van leed en verdriet. “Schoof heeft met camera en microfoon van talrijke ouderen hun rampverhalen opgenomen. Dat heeft heilzaam gewerkt. Praten over de ramp is essentieel bij het verwerken van verdriet. Dan kom je tot rust.” Diezelfde oudere generatie, de mensen die de stormvloed hebben meegemaakt, besluit hij, krijgt het ondertussen steeds moeilijker. Dat komt doordat er in tijd een te grote afstand ontstaat; de ramp is nu al 68 jaar geleden. “Meer en meer”, signaleert Van den Berg, “moet de oudere generatie haar best doen om jongeren te doordringen van de ernst van de ramp. Bij hun kinderen verliest de ramp steeds meer de actualiteit. Het drama raakt steeds verder weg van ze.”

‘Bij storm lig ik nu minder wakker’ Mina Verton-Kooijman is haar traumatische watersnoodervaringen consequent gaan delen met anderen. En dat heelde. Mina Verton-Kooijman heeft het anders aangepakt. Zij maakte de watersnoodramp mee als een bang 12-jarig kind in Nieuwerkerk. Ze zat in doodsnood, met haar zusje Hanna op schoot, een hele zondagnacht op een stuurloos vlot dat uiteindelijk terechtkwam bij de Rampaertsedijk, bij Viane. Om haar heen speelden zich hartverscheurende gebeurtenissen af, die haar voor de rest van haar leven tekenden. Ze verloor tal van familieleden – niet in de rampnacht, maar op zondag 1 februari, bij de tweede vloed. Maar haar traumatische

ervaringen heeft Mina Verton anders verwerkt. Ze is niet naar een huisarts gegaan of psycholoog, ze heeft zich niet laten behandelen. In dat opzicht wijkt ze af. Hoe ze dan haar nare herinneringen heeft bedwongen? Door ze op papier te zetten en vooral door er op scholen en als vrijwilligster van het Watersnoodmuseum steeds opnieuw over te praten. De slapeloze nachten die haar sinds de ramp teisterden bij elke storm die maar opstak, zijn er niet door verdwenen. “Maar het wakker liggen is wél minder geworden.”

Mina Verton: “Kinderen moeten weten wat er is gebeurd met hun ouders tijdens de watersnoodramp, want het kan natuurlijk weer gebeuren.” Foto Gert van Engelen

In dit deel 3: de traumaverwerking van Mina Verton. Schoenen Eigenlijk hoeft Mina Verton-Kooijman niet geïntroduceerd te worden. Op Schouwen-Duiveland hebben zij en haar man Lourus Jan (‘Louw’) een zekere faam. Beiden vertonen ze zich af en toe in eilandelijke klederdracht, maar nog meer bekendheid verwierven zij door de schoenenzaak die zij zestig jaar achtereen hadden op het Havenplein in Zierikzee, op nummer 13.

Johannes (‘Han’) Kooijman, het 15-jarig broertje van Mina dat graag boer wilde worden. Op zondag 1 februari werd hij, zittend op een stuk van het dak van de schuur, richting Ouwerkerk met de golven meegesleurd. In een boomgaard kantelde zijn vlot en verdronk hij. Na drie maanden is hij op die plek gevonden. Foto Privébezit

De vader van Louw Verton dreef al een winkel in schoenen, en verkocht daarnaast ook drank, horloges en fietsen in Burgh-Haamstede, het dorp waarin Louw is geboren op 19 december 1937. Maar nadat Louw in 1961 als 23-jarige met de 21-jarige Wilhelmina Johanna (‘Mina’) Kooijman (Nieuwerkerk, 21 mei 1940) was gehuwd, hadden zij er beiden geen trek in om in de familiezaak van de Vertons te stappen. “Wij vonden het leuker om samen een eigen zaak op te bouwen.” Dat werd Verton’s Schoenen. Met Louw kreeg Mina vijf kinderen en nam ze ook de zorg op zich van twee pleegkinderen. “We hadden een druk leven, maar het was heerlijk”, zegt zij, terugkijkend. Zo’n twintig jaar geleden traden zij terug uit de firma, twee zonen namen de winkel over. Inmiddels is Verton’s Schoenen uitgegroeid tot Omoda. Louw Verton heeft in zijn geboortedorp de watersnood heel anders beleefd, beduidend minder angstig, veiliger ook, meer als hulpverlener. Voor zijn echtgenote was de ramp domweg rampzalig, een afschuwelijk drama. Maar ook die helse belevenissen zullen vele SchouwenDuivelanders bekend voorkomen: Mina Verton praat er makkelijk over, en dat niet alleen: ze wil ook telkens weer getuigen van wat de watersnoodramp in haar familie en op het eiland heeft aangericht, opdat anderen ervan kunnen leren. Zoals zij het zegt: “De ramp moet een teken blijven van het feit dat we in een land wonen dat beschermd moet worden tegen het water!” Boeken Dit heeft ertoe geleid dat in uiteenlopende publicaties het verhaal van Mina Verton is te lezen. Uitgebreid bijvoorbeeld in het boek ’t Gebruis der zee doet gij bedaren, dat L. Vogelaar in maart 2010 publiceerde, met als ondertitel ‘Herinneringen aan de watersnood in 1953’. Ook liet zij zich interviewen voor het boek Blootgelegd, dat in 2019 verscheen. Hierin staan


15 portretten, geschreven door de journaliste Marijke Kolk en traumadeskundige Margriet Wentink, van mensen met psychische trauma’s die zij hebben opgelopen na schokkende gebeurtenissen. De schrijvers willen hiermee de persoonlijke en maatschappelijke gevolgen van trauma’s zichtbaar maken, vandaar de ondertikel: ‘Geef trauma een gezicht’. En vorig jaar figureerde Mina Verton in deze watersnoodbijlage van de Wereldregio. Ook in dat artikel komt aan de orde hoe het haar familie is vergaan, vanaf het moment dat die vroeg in de zondagmorgen, slapend in de woning aan de Bloksweg van Nieuwerkerk, werd gewekt door de twee neven Hendrikse uit Ouwerkerk. Ze waren met de auto gekomen. Gejaagd waarschuwden ze: “De dijken zijn doorgebroken in Ouwerkerk!” Er brak nog geen paniek uit bij de ouders van Mina. In de oorlog was er immers ook al water geweest, en toen kwam het niet hoog. Maar vervolgens ontrolde zich een allesoverspoelende catastrofe. De reportage van vorig jaar had een andere invalshoek. Hierin lag de nadruk op de vergeten helden van de watersnoodramp: de mosselvissers van Yerseke, die, onder aanvoering van Hubrecht Koster, tientallen drenkelingen weghaalden van Schouwen-Duiveland, door bij eb door het gat in de dijk bij Ouwerkerk te varen. Mina Kooijman, haar moeder Cornelia Neeltje de Reus, haar broer Wim en haar zusje Hanna waren vier van diegenen die dinsdagavond per kotter naar Yerseke konden worden gebracht. In het huis bij de dijk van Viane waar ze werden aangetroffen, zaten wel honderd mensen, onderkoeld en uitgeput. Vader Jakob werd er met een helikopter opgepikt; hij was gewond. Hij had bij het redden van een vrouw uit het water zijn hand opengehaald. Alle pezen waren doorgesneden, de hand was voor het vuile water gaan opzetten. Broer Leen was er niet; hij zat in militaire dienst. Spierwit Het verhaal over de lijdensweg van Mina en haar familieleden wordt hier niet herverteld. Waar nodig volgen alleen enkele toelichtende, samenvattende zinnen, om omstandigheden te verduidelijken. De invalshoek is dit keer een gans andere: traumaverwerking. De schippers brachten de familie Kooijman naar Goes. Vader Jakob ging er voor enkele weken het ziekenhuis in. Moeder Cornelia, die voor de ramp zwart haar had, werd spierwit. Elke dag ging zij samen met Mina naar het Rode Kruis, om te vragen of Johan (‘Han’, geboren 7 mei 1937), haar zoon van 15, al gevonden was. En of er nieuws was over de andere familieleden? Al die tijd hoopte ze dat Han, met wie Mina altijd speelde, nog zou leven. Elke avond keek ze naar buiten als ze de deur op het nachtslot deed: ‘Komt hij er misschien aan?’ Na drie maanden kwam het bericht dat Han was gevonden, vader Jakob moest hem identificeren. Han bleek in een boomgaard tegen een boom gedreven, zijn vlot sloeg om, en vlakbij een dijk werd hij gevonden. Nog meer naargeestig nieuws bereikte de familie gaandeweg. Oma Maria Wilhelmina de Reus-Cappelle (25 mei 1885, 67 jaar oud) werd als vermist opgegeven. Mina: “Ze is nooit meer gevonden, waarschijnlijk is ze de zee opgedreven.” Een zus van haar moeder, tante Neeltje Stoutjesdijk-de Reus (Nieuwerkerk, 10 maart 1912; 41, voorheen Neeltje Goudzwaard-de Reus), bleek bij het instorten van haar huis in Nieuwerkerk verdronken, samen met haar 12-jarige dochter Wilhelmina Klazina (‘Willie’) Goudzwaard (Nieuwerkerk, 17 februari 1940). Willie was niet alleen Mina’s nichtje, ook haar vriendinnetje. Een broer van haar moeder, de ongetrouwde oom Paulus (‘Pau’) de Reus (Nieuwerkerk, 20 september 1924; 28), is ook omgekomen in het woedende water.

Een jeugdfoto van Mina. Foto Privébezit

Neef Jacob Leendert Hendrikse (Ouwerkerk, 13 maart 1931; 21) bezweek door kou en uitputting op de Oosterschelde, spoelde aan, en is begraven, in Yerseke. Neefje Leendert Jozias (‘Leentje’) Kooijman (Nieuwerkerk, 27 mei 1944; acht) was met de huishoudster naar de Kerkstraat in Nieuwerkerk gestuurd, maar ze zijn er nooit aangekomen. Neefje Jan Hendrik (‘Jantje’) Kooijman (Nieuwerkerk, 5 februari 1946; zes) bleef bij het instorten van het huis met zijn truitje aan een spijker hangen. Hij dreef mee op een vlot en is zo verdronken. De neefjes liggen begraven in Nieuwerkerk, met tussen hen in Han. “En zo zijn er nog meerdere neefjes en nichten omgekomen”, zegt Mina. Ze noemt mede-scholieren; Mina zat net een halfjaar op de middelbare school in Zierikzee toen de ramp Nederland overviel. “Veel kinderen uit mijn klas zijn verdronken.” Paard Drie maanden bleven de Kooijmannen in Goes, en vervolgens nog een jaar op Walcheren. Daarna keerden zij terug naar Nieuwerkerk, zij het niet allemaal. “Sommigen konden dat niet”, vertelde Mina in het boek Blootgelegd, “het was te pijnlijk. Er is ook familie naar Canada vertrokken.” Mina trof in Nieuwerkerk een desolaat, verlaten dorp aan. De ramp had er genadeloos toegeslagen: een op de zes inwoners van Ouwerkerk en Nieuwerkerk verloor het leven. Maar het paard was er nog, wonderwel. De familie was die zondag via het dakraam op het dak geklommen. Het huis begon te wankelen, daarom klommen ze op het hogere dak van de schuur. Mina was de laatste die dat nog haalde. Vanaf de nok zag zij haar oma, oom Pau en een huishoudster op een vlot voorbijdrijven, even later waren ze in het water verdwenen. “Ons lieve paard zwom om ons heen en wilde bij ons op het dak komen. Dat kon niet. We moeten dakpannen gooien om hem weg te jagen.” Anderhalf jaar na de ramp kwam vader Jakob zijn paard tegen op een markt. Het dier had de ramp overleefd. Mina: “Het was het enige wat we van de boerderij overhielden.” Enige tijd later, Mina was al naar de middelbare school in Middelburg gegaan, werd moeder Cornelia ziek, een direct gevolg van de ramp. Mina moest haar vervangen. “Met 15, 16 werd ik oud genoeg gevonden om het huishouden te doen. Ik moest voortaan voor het gezin en voor m’n zusje zorgen. Heel erg vond ik het, dat ik niet verder kon studeren, maar ik deed het met liefde.” Niet gezellig Anno 2021 is de ramp 68 jaar geleden, Mina Verton-Kooijman is ondertussen tachtig. Vanuit het nieuwbouwappartement aan de Hoge Molenstraat kijken zij en haar man Louw uit op het Havenplein, een vertrouwde locatie. In het gezin dat zij met Louw stichtte, bleef de watersnoodramp onbesproken, decennialang, vertelt ze. “Bij mijn ouders werd de ramp wel eens aangehaald, maar slechts af en toe: het bleef zeer doen. In mijn eigen gezin werd er eigenlijk niet over gepraat. Ik was meerdere familieleden kwijt en mijn broer – die van 1937 was, net als mijn man. Het was niet zo’n leuk verhaal. Je gaat niet gezellig aan tafel zitten om erover te vertellen.” Het gold voor meer overlevenden dat er bovenal en langdurig gezwegen werd over de ramp. “Je moest maar flink zijn in die tijd.” Ze herinnert zich dat hierin enige verandering kwam bij een herdenking in Nieuwerkerk, in bijzijn van koningin Beatrix. Dat was in 1983. “Toen was er aandacht voor het leed van de overlevenden. In de kranten vertelden verschillende mensen hun verhaal.” Bij haar persoonlijk kwam de ommekeer van

De familie Kooijman bij haar boerderij, waar koeien, varkens en konijnen werden gehouden. Mina staat rechts op de koeienstoep, zij houdt de hand van haar zusje Hanna vast. Achter haar staat haar vader Jakob, naast hem zijn vrouw Cornelia. De man achteraan links is Mina’s oudste broer Leen, zijn handen rusten op de schouders van zijn jongere broer Han, die tijdens de ramp omkomt. De foto is gemaakt door een andere broer, Wim. Foto Privébezit

zwijgen tot praten toen de zaak werd overgedragen aan de twee zonen, zo’n twintig jaar geleden. “Toen kregen we het rustiger en toen ben ik mijn verhaal eens op de mail gaan zetten, naar de kinderen. Die wisten van niks, alleen dat ik de ramp had meegemaakt. Ze wisten niet wat ze lazen. Ze kregen het complete verhaal te lezen; dat vonden ze interessant.” Dominees Samen met haar echtgenoot ging ze tezelfdertijd als vrijwilliger werken in het Watersnoodmuseum. Daar vertelde ze bezoekers wat haar was overkomen tijdens de ramp, verder ook op scholen. Dat bij elkaar, het opschrijven en erover praten, heeft haar geholpen, constateert Mina. “Als het waaide, als het ineens ging stormen, sliep ik niet. Vanaf de ramp niet. Ik lag wakker. Ik hield me voor: ‘Morgen heb je het druk, Mina, ga slapen.’ Maar dat hielp niet. We woonden aan het Havenplein, dat is het hoogste punt van Zierikzee, dat is veilig. Maar desondanks bleef ik onrustig wakker. Dat was het trauma. Mijn man begreep het niet. Want hij had ’t niet meegemaakt in Burgh-Haamstede.” Bent u toen de huisarts gaan raadplegen? “Nee, natuurlijk niet. Als je zelfstandig bent, ga je niet gauw naar een arts toe.” Een dominee benaderen had weinig zin, vond ze. “Predikanten waren niet opgeleid om mensen over hun trauma te laten vertellen.” Al waren er uitzonderingen, vervolgt ze. “Zoals dominee De Reuver, die in Terneuzen veel voor evacuees heeft kunnen betekenen. Of dominee Westerhof, die in Nieuwerkerk veel mensen heeft opgevangen in de pastorie aan de Kerkstraat.” Ze noemt ook nog dominee Van der Klis, van de christelijk-gereformeerde kerk te Zierikzee. “Hij ging zijn gemeenteleden door het gehele land opzoeken, zelfs tot in Woudenberg toe. Om ze foto’s te laten zien van hun boerderijen en huizen, staand in het water. En om de mensen hun verhaal te laten vertellen. Dat gaf troost. De meeste mensen hadden veel steun aan hun geloof, wat hun krachten gaf om verder te gaan met hun leven.” Delen Mina Verton koos vooral voor een eigen aanpak, en die luidt: helen door delen. Zij merkte dat het werkelijk hielp door over je nare belevenissen te vertellen op scholen en vooral in het Watersnoodmuseum. Daar verzorgde zij de inleidingen en rondleidingen, daar ontmoet je

Een klassenfoto van de eerste klas van de middelbare school in Zierikzee, gemaakt in 1951. Mina is het meisje dat in de middelste rij als tweede van links staat. Foto Privébezit

mensen die de ramp ook hebben meegemaakt. “En dát geeft de verwerking”, zegt ze, “daar heb ik baat bij.” Waarmee het museum indirect een soort nevenfunctie heeft gekregen – als therapeutisch centrum. Verton ziet in dat haar karakter in dit geval meewerkt: ze praat van nature makkelijk. Wie schuchter en schichtig is, zal niet snel in een museum over een trauma praten. Mina weet dat uit haar eigen persoonlijke omgeving. Ze heeft twee vriendinnen, zegt ze, die ook geplaagd worden door verschrikkelijke herinneringen. “Maar ze zijn nog nooit in het museum geweest; dat is te confronterend voor ze. En ze zullen er zeker niet over praten.” Wat raadt u lotgenoten aan die nog altijd worstelen met de ramp? “Begin ermee jouw verhaal goed op te schrijven, eerst voor jezelf. Later moet je dat verhaal laten lezen aan de kinderen, of er met hen over praten. Kinderen moeten weten wat er is gebeurd met hun ouders, want het kan natuurlijk weer gebeuren. En verder is mijn advies: ga naar het Watersnoodmuseum, omdat je daar ziet hoe de ramp heeft huisgehouden in al die levens. Het museum heeft een verzameling voorwerpen die op zich niet interessant of kostbaar zijn. Maar bij elkaar vormen die voorwerpen het monument van het verdriet van zuidwest Nederland. Daarom is het ook een uniek museum. Die voorwerpen helpen je bij de verwerking.” Kleinkinderen Zelf betrekt Mina Verton haar kinderen én kleinkinderen keer op keer bij de watersnoodramp. Een voorbeeld: tien jaar geleden, op 14 november 2011, vierden zij en Louw hun 50-jarig huwelijksfeest. Kinderen en kleinkinderen werden verplicht om die dag eerst mee te gaan naar het museum. “Waarom? Omdat ik wilde dat ze het weten, van die ramp. Daarna was er pas het feest” – dat plaatshad in het naastgelegen restaurant ‘De 4 Bannen’, dat inmiddels door het museum is aangekocht en ‘Het vijfde caisson’ heet. Ze liet zich ook filmen in het museum voor een documentaire, waarin meerdere grootouders hun verhaal over de ramp vertelden aan kleinkinderen. Kleinkind Romina stelde haar voor de gelegenheid allerlei vragen. Zoals: “Oma, was u bang?” Zeven jaar later, toen de ramp 65 jaar geleden was, mochten mensen die 65 jaar oud waren, het museum gratis bezoeken. Daar kwamen ze dan Mina Verton tegen, die samen met een ander kleinkind, de 20-jarige Ruben Verton, een powerpointpresentatie gaf. Mina vertelde over de ramp, Ruben gaf zijn visie op de toekomst, op hoe rampen te voorkomen zijn. “Mensen vonden dat prachtig.” Ze deden dit die hele zomer lang, maanden achtereen, op een bepaalde dag in de week, en op die dag gaven ze drie lezingen. Tientallen keren heeft Mina Verton in de afgelopen twee decennia inmiddels haar verhaal verteld aan museumbezoekers. Als gevolg van de coronacrisis geeft ze nu “veel minder” rondleidingen. Maar ondanks haar leeftijd is ze niet van plan om ermee op te houden. “Zolang ik het nog kan, doe ik het.” En die slapeloze nachten, zijn die nu voorbij? “Nee”, glimlacht ze hoofdschuddend. “Ik doe nog steeds geen oog dicht als het buiten stormt. Maar het wakker liggen is wel minder geworden.”


16

De terugblik van een stokoude hulpverlener Piet van der Have – 23 toen, 90 nu – was een van de honderden bezielde vrijwilligers die zich naar het rampgebied spoedden

Piet van der Have, in zijn Haarlemse woning: “Als de huizen boven water kwamen, trof je een puinhoop aan die geweldig stonk: modder.” Foto Gert van Engelen

Zodra de ernst van de ramp tot de buitenwereld doordrong, stroomden ze toe: de hulpverleners, de vrijwilligers, de helpers. Uit alle windrichtingen, uit Nederland zowel als uit de rest van de wereld, reisden ze naar zuidwest-Nederland om vol goede zin en dito ijver aan de slag te gaan. Met honderden tegelijk overspoelden ze het rampgebied, dikwijls overnachtend in inderhaast gebouwde werkkampen. Overdag werkten ze in de getroffen gemeenten, boenend, schrobbend, poetsend, puin- en baggerruimend – al wat maar nodig was om mensen te helpen en hun huizen te reinigen. Eén van hen, hoogbejaard maar zoals dat heet: nog helder van geest, was Piet van der Have, geboren in Haarlem in 1930. Hij was al vanaf zijn zeventiende lid van de Service Civil International (SCI), ofwel de Internationale Vrijwillige Hulpdienst (IVH), zoals de Nederlandse tak heette. Thans is de naam van deze organisatie: Vrijwillige Internationale Aktie (VIA). Deze organisatie, opgericht door de Zwitserse Quaker Pierre Cérésole, hield haar eerste werkkamp in 1920 op de slagvelden van Verdun in Noord-Frankrijk. Het initiatief daartoe werd genomen tijdens een vredesconferentie in 1920 in het Broerderschapshuis van Kees Boeke in Bilthoven. De organisatie heeft een internationaal secretariaat in Antwerpen en biedt nog altijd hulp aan streken waar een noodtoestand is ontstaan. Daartoe zet zij bezielde vrijwilligers in, afkomstig uit de hele wereld. In 1953 was Piet van der Have 23. Eerst in Hansweert en later op Schouwen-Duiveland en in Kruiningen, werkte hij energiek mee aan het herstel in het rampgebied. Nadat het vrijwilligerswerk erop zat, is de betrokkenheid van Van der Have bij Zeeland nog lang hecht gebleven. Hij werd ingeschakeld bij de inrichting van het Watersnoodmuseum en hij maakte met zijn echtgenote Marijke van Hamelsveld en Simon van der Haagen uit Zierikzee het boek De Monumenten van de Watersnood 1953 (2010). Boek en supplement (2016) zijn uitgegroeid tot een standaardwerk. Er is geen ander boek dat zo nauwgezet de monumenten opsomt en beschrijft. In dit verhaal: de terugblik van een 90-jarige. Avontuur Piet van der Have woonde nog thuis, in Haarlem. Maar ook dáár bereikte de ramp hem. En zijn eerste kennismaking ermee was meteen een avontuurlijke. Die zaterdagavond van de 31ste januari was hij aan het volksdansen. Prinses Beatrix vierde haar verjaardag. Ter gelegenheid daarvan werd er plezier gemaakt in de danszaal aan de Badhuisstraat. Het stormde al een poos, en dat werd heviger. Nieuwsgierigheid verving gaandeweg de lust om te dansen, een stel jongens besloot erop uit te gaan. “We moeten naar het strand, vonden we. Storm, golven, avontuur. We hebben eerst de meisjes naar huis gebracht. Toen we zouden gaan, haakten sommigen af. Met z’n vieren gingen we op pad.”

Aan de kop van de Zeeweg werden Piet van der Have en Jacob van de Brink richting Zandvoort gedirigeerd. Daar was alom consternatie. Het hotel-restaurant Riche Bad, aan het strand tegen de duinen gelegen, dreigde weggespoeld te worden. “We moesten zandzakken eromheen leggen om het te redden. Het was een chaos. Tientallen mensen waren er bezig. De autorijders hadden hun koplampen aan laten staan, om ons bij te lichten, het was nacht natuurlijk. Toen het licht werd, zei de eigenaar van het Riche Bad: ‘Die twee jongens zijn hier al vanaf middernacht bezig, ze moeten naar huis.’” Werkkampen Op maandag 2 februari kwamen ze bij elkaar: de bestuursleden van de Nederlandse afdeling van de SCI, de Internationale Vrijwillige Hulpdienst. De vergadering had plaats in Bloemendaal, ten huize van de secretaresse, Jo Koster. Jo was lerares aan het Jac. P. Thijsse Montessorilyceum op het landgoed Elswout in Haarlem. Ook de andere bestuursleden zaten in het onderwijs of studeerden nog. Van der Have: “We zaten

met de handen in het haar. Tegen zoiets groot waren wij als idealistische amateurs totaal niet opgewassen. Jo schreef diezelfde dag een brief aan alle branches van de SCI met een noodkreet om hulp. We vroegen om tenten, kruiwagens en vrachtwagens, ook al hadden we geen idee wat we daarmee zouden moeten doen.” “Maar in het Internationaal Comité, zeg maar het hoofdbestuur, zat een aantal personen die hun sporen hadden verdiend in de beweging”, vervolgt Van der Have. “Ze spraken een paar dingen af: 1. De Duitsers, die staan te springen om te helpen, moeten zeker meedoen, maar vooral niet de leiding nemen, dat ligt nog te gevoelig. 2. We vragen de meest capabele man die we hebben, zich enige tijd vrij te maken om te onderzoeken hoe het beste hulp geboden kon worden.” Dat was Karl Ketterer, die met de SCI zijn sporen had verdiend tijdens de Spaanse Burgeroorlog en die inmiddels directeur was van Migros, de grootste coöperatieve supermarktketen van Zwitserland. “Karl zei ja en stapte woensdagavond (4 februari) op de nachttrein van Basel naar Amsterdam. Hij bracht een Zwitserse assistent mee. Maar een Hollandse jongen die de taal sprak en de weg wist, was natuurlijk ook wel handig, en dat werd ik. “Donderdagochtend op het Centraal Station in Amsterdam vroeg Karl: ‘Wo ist dat Wasserministerium?’ Ik antwoordde: ‘Im Haag.’ ‘Dann noch mal, wieder im Zug’, reageerde Karl. Maar toen we eenmaal bij Rijkswaterstaat waren, zaten we binnen een half uur aan tafel bij de secretaris-generaal. Op de vraag van Karl waaraan het meest behoefte was, kwam een kort en helder antwoord: onderdak voor de dijkarbeiders. Nou, dat kon Karl regelen.” Dankzij een miljoen franken die het Zwitserse Rode Kruis beschikbaar stelde, werden de barakken door een barakkenspecialist gratis vervoerd over de Rijn. In Zeeland zouden ze in elkaar worden gezet door vrijwilligers van de SCI. Weken verstreken voordat de materialen in Nederland aankwamen. In Hansweert, het dorp aan de Westerschelde, bouwden vrijwilligers van de SCI, afkomstig uit Frankrijk, Duitsland en zelfs India, vijf barakken, waarin plaats was voor zo nodig tweeduizend mensen. Met Pinksteren opende prins Bernhard het eerste kamp. Het geïllustreerde weekblad Panorama stuurde er een verslaggever heen, die behoorlijk onder de indruk raakte. Hij meldde in de editie van 28 augustus 1953 bewonderend dat vanuit

het kamp dagelijks uiteindelijk “vrijwilligers uit zeventien landen [vertrokken om] de Zeeuwse dorpen weer bewoonbaar te maken”. Brigade Zo’n vierhonderd buitenlandse én Nederlandse vrijwilligers van de SCI zouden na de ramp, gedurende twee jaar, in het rampgebied blijven en helpen waar ze konden: met het bouwen van barakken, het opvangen van kinderen, het schoonmaken van landbouwgereedschappen, het herstellen van begraafplaatsen en met het ontmodderen van huizen. De vrijwilligers kwamen (en komen) overal vandaan, de SCI is een wereldomvattende brigade. Ras, godsdienst, afstamming of nationaliteit – het doet er voor de organisatie en voor de helpers onderling niet toe, wat telt is: je moet aan willen pakken. Deelname staat open voor jongeren die minstens 18 jaar oud zijn, én “bereid tot het verrichten van zware lichamelijk arbeid”. Hun werkdag duurt acht uur. Ze verblijven en overnachten in werkkampen, waar “zij vrije kost en inwoning” genieten. “We zijn volslagen vreemdelingen voor elkaar”, zei Van der Have destijds in de Panorama-reportage als de Nederlandse dienstleider. “We hebben elkaar nooit gezien, en we zullen, als we straks weer naar huis gaan, elkaar waarschijnlijk ook nooit meer zien. Maar zolang we hier zijn, hebben we allemaal hetzelfde ideaal: niet kijken, niet praten, niet wachten, maar doen.” Wilhelmina Niet alleen op Zuid-Beveland was internationale hulp nodig, ook Schouwen-Duiveland, een zwaar getroffen eiland, kon goed jonge mensen gebruiken die onvermoeibaar de handen uit de mouwen wilden steken. Drie werkkampen kwamen er, herinnert Van der Have zich. In de Zelkepolder bij Zierikzee werd het basiskamp neergezet, de zogeheten Wilhelminabarak, andere kampen kwamen er bij Oosterland en Ellemeet. De Wilhelminabarak is vernoemd naar koningin Wilhelmina. Zij had het bouwsel, dat op Het Loo stond, geschonken. In eerste aanleg waren de barakken natuurlijk bedoeld voor de dijkenbouwers. Maar de vrijwilligers van de IVH trokken er evenzeer in. Op het opbouwen van de barakken kwam voor de vrijwilligers een logisch vervolg, namelijk het schoonmaken van de huizen in de ondergelopen en verdronken dorpen. Van der Have: “Als de hui-

Allerlei vormen van hulpverlening in het rampgebied, door soldaten, vrijwilligers, leden van het Rode Kruis, stratenmakers. Foto 1: Nederlandse militairen sjouwen met bundels juten zakken door Zierikzee, op vrijdag 6 februari 1953. Foto 2: Het bergen van ronddrijvende dode dieren, volgens het Nationaal Archief in de omgeving van Zierikzee, op donderdag 5 februari 1953. Foto3: Amsterdamse stratenmakers helpen bij het herstellen van de schade van de watersnood. Deze mannen zijn (gefotografeerd op dinsdag 17 maart 1953) aan het werk in de Nieuwe Bogerdstraat in Zierikzee. Het zijn v.l.n.r. Henk Jurgens, Karel Hofstede, Nico Lammers, Tinus Gietermans, Gerrit Oosterhuis en Bertus (geen achternaam bekend). Foto 4: Oostenrijkse medewerkers van het Rode Kruis staan in de haven van Zierikzee klaar om te helpen bij de evacuatie naar Dordrecht, op zondag 15 februari 1953. Foto’s Beeldbank Nationaal Archief


17 coladereep chocolademelk voor ons te maken, maar dat lukte toch niet echt. “In ons basishuis in Kruiningen ging een van onze Franse jongens altijd even naar boven om te kijken naar het model van een veerboot dat de eigenaar zelf had gebouwd. Toen we hem dat een keer vertelden, liep hij spontaan naar boven, haalde de modelboot en overhandigde hem aan Jean-Claude: ‘Alsjeblieft en dankjewel.’”

Piet van der Have (links) met nog twee vrijwilligers gefotografeerd in Zierikzee, in 1953. Foto Privébezit

zen boven water kwamen, trof je een puinhoop aan die geweldig stonk: modder. Om dat te verwijderen, daar had je geen geschoolde arbeiders voor nodig. Dus dat werk zijn de vrijwilligers gaan doen, die daartoe minimaal veertien dagen op het eiland bleven.” Wie zijn huis wilde laten uitbaggeren, kon dat opgeven bij het maatschappelijk werk in Zierikzee. Dat schoonmaken van huizen had “wel zo z’n bizarre kantjes”, zegt Van der Have, die vooropstelt dat de overgrote meerderheid van de huizen is schoongemaakt door de bewoners zelf. Vrijwilligers konden alleen helpen bij de meest kwetsbare groepen. Dan vertelt hij: “In de meeste huizen lag op de vloer zeil of linoleum. Had je geluk, dan kon met een bezem de boel al schoon geschrobd worden en anders kreeg je met een schep de vloerbedekking er wel

uit. Maar ronduit frustrerend waren de keukens. Daar lagen meestal lopers van kokosmatten, die met ijzeren krammetjes waren vastgezet, waarop je schep botste. De inmaakvaten waren verder altijd bedorven, maar de weckflessen kwamen vaak na een flinke wasbeurt weer prachtig en bruikbaar uit de modder tevoorschijn; ze hadden maandenlang eb en vloed doorstaan. “De geëvacueerde bewoners kwamen vaak een kijkje nemen en waren altijd uiterst dankbaar, Maar je hoorde natuurlijk ook de schrijnende verhalen van de mensen die in die rampnacht familie voor hun ogen hadden zien verdrinken. En dan was er een mevrouw uit de Nobelstraat in Zierikzee. Zij wilde ons op haar bovenverdiepinkje graag een beetje verwarmen, terwijl wij beneden aan het werk waren. Ze probeerde met warme melk en een paar stukjes van een cho-

Museum Na de ramp is voor Van der Have en zijn vrouw Marijke (inmiddels overleden) de band met Schouwen-Duiveland gebleven. In de caisssons bij Ouwerkerk werd een Watersnoodmuseum ondergebracht. Van der Have: “Het allereerste idee daarvoor had Kees Slager, de journalist. Hij opperde in een artikel in Vrij Nederland, al in de jaren zeventig, dat de caissons geschikt zouden zijn om de ramp te herdenken.” Van der Have en zijn vrouw leerden Ria Geluk kennen, de eerste voorzitter van het museum. “En zo zijn wij beiden betrokken geraakt bij de inrichting van het museum.” Het was diezelfde Ria Geluk die zich er later eens over beklaagde dat “niemand belangstelling” had om alle watersnoodmonumenten die er in Nederland zijn geplaatst, te inventariseren. Ze zei dat eind augustus 2003, toen er in het basiskamp in de Zelkepolder (nu een camping) een kleine reünie was van enkele buitenlandse en Nederlandse vrijwilligers. Geluk had al “aan zoveel professoren kunstgeschiedenis” gevraagd om studenten van hen daarvoor te mobiliseren, maar niemand hapte toe. Van der Have vertelde dit zijn vrouw, die te ziek was om de reünie te kunnen bijwonen, en zij zei meteen: “Het zou leuk zijn als wij dat kunnen doen.” Het bleek een omvangrijk project, dat jaren in beslag zou nemen. Niet alleen moesten al die monumenten worden opgezocht en gefotografeerd – in Zeeland, Noord-Brabant, Noord- en Zuid-Holland en ook op Texel –, over diezelfde monumenten moest documentatie worden ver-

zameld. Aanvankelijk werkten Piet en Marijke hiertoe samen. Maar Marijke moest noodgedwongen op een dag afhaken omdat zij ineens thuis een kleinzoon te verzorgen kreeg. Piet ging daarop samenwerken met Simon van der Haagen uit Zierikzee, een vriend van hem. Het boek verscheen in 2010, als uitgave van het Watersnoodmuseum, 310 pagina’s tellend, met de namen van Piet, Marijke en Simon als de samenstellers. Zes jaar later publiceerde het museum een supplement. De fouten die in het boek stonden, werden daarin verbeterd, bovendien waren er aanvullingen: lezers hadden de drie samenstellers gewezen op herdenkingsmonumenten die “wij niet kenden”, schreven ze in de inleiding. Zo bleef de watersnood een rode draad in Van der Have’s leven, tot en met dit interview.

Bordjes zoek Karl Ketterer heeft destijds bij alle ingangspoorten van de werkkampen een metalen bordje laten bevestigen. Daarop viel te lezen dat de barakken een schenking waren van het Zwitserse volk aan het Nederlandse, dat ze waren gefinancierd door het Zwitserse Rode Kruis en dat ze zijn opgebouwd door vrijwilligers van de SCI – zestien verschillende nationaliteiten vertegenwoordigend. Toen tegen het einde van de jaren vijftig er geen behoefte meer was aan deze barakken, ging de Rijksgebouwendienst over tot verkoop of sloop. De nieuwe eigenaren vonden dat bordje over een schenking kennelijk maar niets, en schroefden het er af. Van der Have: “We hebben geen van die bordjes terug kunnen vinden om een plaatsje te geven in het Watersnoodmuseum.” Hij schudt het hoofd: “Zo snel verdwijnt de historie uit beeld.”

Wat gebeurde er in Noordwelle? Er vielen geen slachtoffers te melden en boeken reppen niet over dit dorp; Annemarie Priemis vertelt het ware verhaal

Noordwelle kort na de ramp, met in het midden de beeldbepalende Corneliuskerk. Het dorp werd niet in de rampnacht, maar pas zondagmiddag 1 februari getroffen, bij de zogeheten tweede vloed. Foto Beeldbank Watersnoodmuseum

Op de ‘Volledige lijst van Slachtoffers van de Watersnood 1953’ van het Rode Kruis komt Noordwelle niet voor. Op de website ‘1835+1’, gewijd aan diezelfde slachtoffers, ontbreekt Noordwelle volledig. In het straattegeldikke en -grote boek Watersnood (2010) van Kees Slager, waarin hij systematisch de gebeurtenissen in alle getroffen dorpen beschrijft, wordt met geen woord gerept over Noordwelle. In het boek dat hieraan voorafging, De Ramp (1992), een huiveringwekkende reconstructie van de watersnood van 1953 dat uitgroeide tot een standaardwerk, wordt Noordwelle niet behandeld. Slechts in een fotobijschrift en een enkele losse zin is sprake van het “verdronken

en verlaten” Noordwelle. In allerlei andere ‘rampliteratuur’ komt Noordwelle al evenmin voor. Klopt de indruk dat er schijnbaar niets noemenswaardigs is gebeurd in dit Schouwse dorp? Doden mogen er dan niet te betreuren zijn geweest, Kees Slager, een autoriteit in deze, omschrijft Noordwelle bij alle karigheid nog wel als een verdronken dorp. Dus: wat is er nu in werkelijkheid gebeurd daar? Annemarie Priemis (1944), een gepensioneerde onderwijzeres woonachtig te Middelburg, woonde indertijd in Noordwelle. Zij heeft de ramp aan den lijve ondervonden. Als ooggetuige kan zij er het ware verhaal over

Annemarie Priemis, thuis in Middelburg: “We hadden die zondag allemaal griep.” Foto Gert van Engelen

vertellen; zij weet precies wat er is voorgevallen. In januari 2003 heeft zij in de PZC in een brief haar persoonlijke herinneringen kort weergegeven, een relaas dat zij nadien heeft uitgebreid en dat een poos te lezen is geweest op de opgeheven website van het dorp. Zij staat “niet graag in de belangstelling”, maar desondanks stemde Annemarie Priemis toe in een interview dat al deze documentatie aanvult. Ze vertelt over die angstige dagen dat er plots een zeehond op de stoep lag en zij panisch wegdook in de bosjes als er een vrachtwagen met opgezwollen koeienkadavers kwam aangereden. Al doende geeft zij, vanuit haar perspectief, een indruk van wat

er zoal gebeurde toen het ontketende water Noordwelle overviel. Kerk Noordwelle krimpt. In 2015 telde het nog 307 inwoners, in 2019 waren het er nog slechts tweehonderd. Tot 1961 was het een zelfstandige gemeente, nu is het een onderdeel van de alomvattende gemeente Schouwen-Duiveland. Midden in dit Noordwelle, vlakbij de beeldbepalende Corneliuskerk, was het gezin Priemis gehuisvest, aan Ring A36, dat is omgenummerd tot Dorpsring 30. Annemarie, geboren op 20 november 1944, was enig kind. Haar vader heette Pieter Marinus Priemis (Renesse,


18

Annemarie op jongere leeftijd, namelijk als acht-jarige. De foto is gemaakt in 1952, een jaar voor de ramp. Foto Privébezit

25.3.1910 – Noordwelle, 31.1.1966), haar moeder Cornelia Pieternella van den Hoek (Noordwelle, 16.6.1912 – Veere, 13.1.1997). Pal naast de deur woonden de ouders van Cornelia, de opa en oma van Annemarie dus: Gerrit van den Hoek (18831964) en Maria Krijna Linders (1887-1971). Twee kilometer verderop, in Renesse, stond de woning van een broer van Annemaries vader, Job Priemis. Hij en zijn vrouw Hennie Meijers worden hier expliciet genoemd, omdat deze oom en tante een rol spelen in dit verhaal. Tijdens de ramp was Annemarie acht jaar oud. Zondag Noordwelle is niet al meteen in de eerste uren getroffen door de springvloed die Zeeland, een deel van Noord-Brabant en Zuid-Holland onder water zette. Niet in die stormachtige nacht van zaterdag op zondag, maar pas later op die zondag liep Noordwelle onder. En dat is volgens Annemarie meteen ook de voornaamste verklaring voor het feit dat er geen dorpelingen verdronken zijn. Schouwen-Duiveland, licht zij toe, is van alle gebieden het zwaarst getroffen. Bijna het hele eiland verdween onder water, op de duinstrook na. “Noordwelle ligt dichtbij die duinen, bovendien is het dorp op een terp gebouwd. Dus het water dat door de doorbraak in de dijk stroomde, was er niet onmiddellijk. Je had genoeg tijd om te vluchten.” De naburige kerk is droog gebleven. “Daar is het water niet gekomen. De rest van het dorp is wel ondergelopen. Hoe verder van de kerk af, hoe dieper het water. Bij ons in huis heeft het in de woonkamer tot 1.30 meter gestaan. In de keuken en de schuren stond het water veel hoger, omdat het daar lager lag.” Haar vroegste herinnering is dat haar moeder haar die zondagmorgen wakker maakte. “Ze zei: ‘Je moet er meteen uitkomen, want het water komt. Kijk maar uit het dakraam. We moeten evacueren.’ Ik wist niet precies wat dat was, maar ik begreep wel dat het niet goed was. Toen ik uit het raam keek, zag ik inderdaad water glinsteren waar anders gewoon land te zien was. Ook luidde de torenklok. Dat gebeurde normaal elke dag om twaalf uur, of voor de kerkdienst, of bij een begrafenis. Nu was het nog maar vroeg in de morgen. Het gaf een angstig gevoel.” “Iedereen was in rep en roer en dat was ook vreemd. Ten eerste omdat het zondag was, maar ook omdat we allemaal griep hadden en alleen het hoognodige werd gedaan. Er werden meubels naar de zolder gebracht door mijn vader, moeder en oma. Mijn opa van 72 kon dat niet meer zo goed, want hij liep helemaal krom van de reumatiek. De kachels waren te zwaar om naar boven te brengen en zij werden, nog brandend en wel, op de eettafel gezet.” Fietsen Er hoefde niet halsoverkop geëvacueerd te worden. Annemarie Priemis illustreert dat met een voorbeeld. “Mijn vader ging naar de schuur, maakte de paarden los en bracht ze met de fiets naar Renesse. Hij kwam terug en fietste toen met kippen en katten naar Renesse, een aantal keren heen en weer. In de winter hadden we geen varken; dat was nog een geluk. Opa maakte ondertussen de koeien los om die ook naar Renesse te brengen; te voet. Je kon dus over de weg nog veilig en droog naar Renesse.” En pas hierna besloot het gezin Priemis om Noordwelle te verlaten en zolang in Renesse te verblijven bij Annemarie’s oom en tante, die daar een fruitteeltbedrijf dreven. “Wij hadden geen auto in die tijd. Met mijn oma mocht ik mee in de auto van bakker Boslooper. Onderweg zag ik dat het water steeds naderbij kwam; de sloten zagen er heel breed uit. Normaal stonden ze hoogstens

Nogmaals de hoekwoning van de familie Priemis, nu gefotografeerd in 1956. Foto Privébezit

halfvol, nu bijna tot de rand, ze liepen al over. Op veel plaatsen stroomde het water al over de straten. Ik vond het eng om te zien, ik kreeg een soort paniekgevoel.” “Oma en opa zouden bij een zus van oma in huis gaan, ook in Renesse. Ik moest daar eerst ook mee naar toe, tot ik opgehaald zou worden door mijn moeder. Ik vond het verschrikkelijk lang duren en was door de ongewone situatie helemaal van slag. Ook al omdat iedereen de vreselijkste verhalen aan het vertellen was. Dat was achteraf natuurlijk wel heel begrijpelijk. De griep was ook gelijk over bij ons allemaal. Later kwam mijn moeder me halen en gingen we naar mijn oom en tante.” Haar vader en opa waren in de schuur van het fruitteeltbedrijf al bezig om er het vee te plaatsen en om stro voor ze neer te leggen. “Het was nog een geluk dat het winter was, de schuur was zo goed als leeg: de kisten met fruit waren al verkocht. We kregen twee kamertjes op zolder om te slapen. Verder zaten we gewoon in de huiskamer rond de tafel. Er hing een petroleumlamp boven, want de elektriciteit was natuurlijk uitgevallen. Er waren toen alleen nog maar bovengrondse leidingen en door het geweld van het water waren de palen vernield.” Wrakhout Het water nam bezit van Noordwelle, dat intussen leegliep. De bewoners zochten een veilig heenkomen. Het huis van Annemarie’s opa en oma raakte flink beschadigd, misschien niet zozeer door het water, mogelijk door het ronddrijvende wrakhout. “De hele achtergevel lag er uit! De emotionele schade was oneindig veel groter dan de materiële. Wie de ramp heeft meegemaakt, zal dat nooit meer vergeten.” Na een paar dagen drong ook bij de familie Priemis de omvang en ernst van de ramp door. Het bleek de grootste sinds de Allerheiligenvloed van 1570. In totaal verdronken er 1836 mensen en tienduizenden dieren. Zeker 4500 huizen en gebouwen werden verwoest, meldde Kees Slager, 200.000 hectare grond kwam onder water te staan. Logeren in Renesse “zou een langdurige geschiedenis worden”, realiseerde het gezin zich. Telkens als het water in die eerste week laag stond, ging Annemarie’s vader met paard en wagen terug naar Noordwelle, om de stand van zaken op te nemen en spullen te halen. “Hij bracht dan voederbieten en hooi mee voor het vee, maar nam ook telkens wat van onze eigen meubels mee. Mijn moeder spoelde en schrobde dat allemaal schoon. Een heleboel dingen die niet naar boven waren gebracht, hadden in het zoute water gestaan. Dan liet ze alles drogen bij de kachel. Zo hadden we na verloop van tijd toch weer wat spullen van ons zelf.” Op een keer kwam vader Pieter terug met een zak op zijn rug. Daarin bewoog iets. Toen hij in een betonnen veedrinkbak de zak openmaakte, kwam er een zeehond uit. Deze had hij gevonden op de stoep bij het huis. Het dier was blijkbaar te lang blijven liggen en kon bij eb niet meer het

Het gezin Priemis, met vader Pieter, moeder Cornelia en tussen hen in dochter Annemarie. Rechts staat een oom: Job. Foto Privébezit

water bereiken. Annemarie wilde de zeehond aaien, maar die begon hard te schreeuwen. Ze kon er alleen naar kijken. Ze wilde de zeehond graag houden, maar daar kwam niets van in, zei haar vader. Hij ging het dier aan de overkant van de straat vrijlaten, achter de nooddijk langs de Hogezoom. Kadavers Aan tafel werd er intussen steeds over de ramp gesproken. “Onder elkaar, maar ook met mensen die op bezoek kwamen. Iedereen wilde er natuurlijk over praten en ik zat er als het enige kind bij. Ik hoorde allemaal verschrikkelijke dingen.” Over mensen die verdronken waren, huizen die ingestort waren, mensen die vochten om een plekje in een reddingsboot, ronddrijvende kadavers. “Soms was ik bang om mijn benen onder tafel te houden en dan ging ik er maar op zitten. Ik bleef in die tijd heel lang op, want niemand zei dat ik naar bed moest en ik vond het ook eng om alleen op die donkere zolder te slapen. Bovendien gaf het niet, want ik hoefde toch niet naar school.” Compleet onbewoond was Noordwelle niet, weet Annemarie nog. “Een paar mensen waren achtergebleven. Zij bivakkeerden in de kerk en hielden toezicht op het verder verlaten dorp. Er waren ook regelmatig amfibievaartuigen te zien, de zogenaamde dukws. Zo reden ze over de weg en zo voeren ze door het water. We hadden zoiets nog nooit gezien.” Op een gegeven moment bereikte Annemarie het bericht dat ze weer naar school moest; er was een noodschool opgericht in Renesse. “Ik vond dat niet leuk. Ik hield niet van onbekende dingen en ik wist niet hoe het daar zou zijn. We moesten als jongere kinderen in een evangelisatiegebouwtje. Het was wel geruststellend dat mijn eigen juf daar ook was, maar er waren veel kinderen die ik niet kende. Zij kwamen van andere dorpen. De oudere kinderen zaten in een houten barak die op het grasveld bij de kerk was neergezet, naast de school van Renesse. Ik moest daar na de zomervakantie ook naar toe. We kregen gewoon les, maar mochten ook vaak over de ramp vertellen en vaak opstellen schrijven. Die gingen ook altijd over de ramp. Ik denk wel dat het heel goed is geweest voor de verwerking.” Ze ging op de fiets naar school, over de Hogezoom, een uiterst smalle weg van klinkers. Als er een auto of vrachtwagen naderde, moest je in de berm gaan staan. Vaak kwamen er vrachtwagens aangereden die volgeladen waren met kadavers − van opgezwollen koeien. De aanblik ervan bezorgde Annemarie de rillingen. “De poten staken alle richtingen op en ik was er panisch voor. Als ik zo’n vrachtwagen hoorde aankomen, vloog ik van mijn fiets, gooide hem in de berm en dook zelf in de bosjes. Ik zat dan helemaal gehurkt met mijn armen over mijn hoofd te wachten tot de wagen weg was. En dan bleef ik nog een poos zitten met mijn kleren voor mijn gezicht, want de stank was ondraaglijk. Dat zal ik nooit meer vergeten, zolang ik leef.”

Zeepokken Uiteindelijk bleven de Priemissen tot 11 september logeren in Renesse. Hun woonhuis in Noordwelle was weliswaar “niet kapot”, maar overal lag wel een dikke laag modder die verwijderd moest worden. De Priemissen waren een van de eerste inwoners die terugkeerden, zegt Annemarie. Haar opa en oma volgden later; hun woning moest eerst hersteld worden. “Wat bijzonder was, was dat de muren bij iedereen begroeid waren met zeepokken. Die hebben we er eerst af moeten schrapen.” Annemarie kon in Noordwelle niet gelijk terug naar haar oude school in Noordwelle. “Die was er tijdelijk niet meer. De school was weliswaar droog gebleven, want hij zat aan de kerk vastgebouwd, maar er waren haast geen kinderen meer in het dorp. Pas 1955 zou de school weer opengaan.” Ze kreeg zolang les in Renesse. “Als ik uit school kwam, keek ik soms aan de rand van het dorp naar het water. Op een keer zag ik dat het laag water was en dat de wegen drooglagen, zij het wel onder een laag modder. Ik wist dat mijn ouders in Noordwelle waren en toen dacht ik: ‘Ik ga ze verrassen, ik ga ook eens kijken.’ Toen ben ik gaan lopen door de modder. Het is twee kilometer. Nou, verrast waren ze, maar niet blij. Ik moest beloven dat nooit meer te doen, want het water had ondertussen wel weer op kunnen komen. Daar had ik niet bij stilgestaan, ik wou ze alleen maar verrassen.” Haar vader ging werken, net als de andere mannen. “Ze kregen daarvoor een uitkering. Sommigen ruimden alles op wat aanspoelde. Anderen werkten aan de dijken en maakten zinkstukken van wilgentenen, waar later basaltkeien op gestort werden. Ook waren er mensen bezig om alle machines, die door het zoute water aangetast waren, te ontroesten, zodat ze weer te gebruiken waren.” *** Langzaam maar zeker kon het normale leven worden hervat. Annemarie Priemis voltooide op Schouwen-Duiveland de mulo, en toog daarna naar Middelburg, naar de kweekschool, op haar zeventiende. Alleen in het weekeinde reisde ze nog naar haar geboortedorp Noordwelle. Maar ze zou zich er niet meer vestigen. In 1964 werd zij kleuterleidster in Nieuw- en St. Joosland, en daarna op enkele andere scholen. In 1986 werd zij onderwijzeres (“Leraar heette dat toen”) op de Eendrachtsburcht in Middelburg, een openbare lagere school die niet meer bestaat. In 2003 nam zij afscheid van het onderwijs. Destijds, rond het jaar 1953, was Noordwelle voor haar “het middelpunt van de wereld”. Dat is al lang niet meer zo; tegenwoordig komt zij er niet vaak meer. “Nog altijd”, vertelt de weduwe in haar Middelburgse woning, “heeft Noordwelle een warm plekje in mijn hart. Maar het dorp is zo veranderd dat ik ’t bijna niet meer herken. En sinds mijn moeder is overleden, kom ik er ook nauwelijks meer.”

Enkele beelden van Noordwelle na de ramp. Foto 1: Politieagent Lindhout over een zee van water onderweg naar Noordwelle. Foto 2: Het wachthuisje van het tramstation in Noordwelle, in november 1953. Foto 3: Twee families komen terug in Noordwelle. Voor de wagen staan Moermond (rechts) en de smid Geluk (links). Zittend op de kar, v.l.n.r. Jane de Blonde, Jan Natte, Bet de Blonde, de vrouw van Geluk en Merientje Oosse. Foto’s Beeldbank Watersnoodmuseum


19

Nieuw kennisplatform helpt Zeeuwse werkgevers onderling op gebied HRM-vraagstukken

Wetenswaardigheden over ondernemend Schouwen-Duiveland

Samenwerken, kennis delen en elkaar helpen op het gebied van HR-vraagstukken, om samen beter de uitdagingen op de Zeeuwse arbeidsmarkt aan te kunnen. Dit is het doel van HR Netwerk Zeeland.

ZIERIKZEE

Saman Groep neemt KastoService over Per 1 maart 2021 worden de activiteiten van KastoService installatietechniek overgenomen door de Saman Groep. Peter Kastelijns ziet als voormalig eigenaar van KastoService meer mogelijkheden wanneer het verder gaat onder de vlag van een bedrijf met alle installatietechnische disciplines in huis.

BREDA

De Saman Groep heeft als missie om woningen en bedrijfspanden in Zuidwest-Nederland te verduurzamen door het plaatsen van onder andere warmtepompen, zonnepanelen, zonneboilers en cv-ketels. Met deze overname wordt de vestiging in Breda verder uitgebreid en kunnen ook de bestaande klanten profiteren van de expertise van de Saman Groep op dit gebied. ,,Om de continuïteit van het bedrijf en de vertrouwde dienstverlening van KastoService te waarborgen, zochten we naar een bedrijf dat aansluit bij onze visie. Dit vonden we bij de Saman Groep. Bovendien ontstaan er met de overname weer nieuwe kansen voor onze collega’s en klanten”, aldus Peter Kastelijns (links op de foto). Alle

lopende activiteiten en projecten van KastoService worden per 1 maart uitgevoerd binnen de Saman Groep vanuit de vestiging in Breda. ,,Wij zien in de overname van de activiteiten en collega’s van KastoService een belangrijke uitbreiding van onze dienstverlening in West-Brabant. Voor

ons is het belangrijk dat we lokaal voldoende capaciteit combineren met goede technische kennis en communicatieve vaardigheden. Met deze overname maken wij behoorlijke stappen op dit gebied.”, aldus Daniël Lodders (rechts op de foto), algemeen directeur van de Saman Groep.•

Nu al fikse uitbreiding YourSuprise na recordjaar 2020

Het onlangs gelanceerde kennisplatform is nu echt beschikbaar voor leden die HR-vragen willen stellen of willen helpen bij het beantwoorden ervan. HR Netwerk Zeeland is er voor iedereen die betrokken is bij of verantwoordelijk is voor. Dankzij het gebruikmaken van interesse- en kennisgebieden is er heel gericht hulp te vinden. Ook mensen die binnen een kleine organisatie ‘HR erbij doen’ vanuit hun administratieve, management of financiële rol zijn juist van harte welkom om ook gratis lid te worden en de vruchten te plukken van wat hun collega’s weten. Snelheid en laagdrempeligheid zijn van belang, daarom vinden de meeste activiteiten online plaats. Maar zodra het weer mogelijk is, zullen er voor leden ook periodiek offline events en kennissessies worden georganiseerd waar elkaar ontmoeten en netwerken maar zeker ook kennis delen centraal staat. Een ander belangrijk aspect

Primeur voor Piano Academie Van Oeveren Deze week is de primeur van online pianoles van start gegaan. Het ‘proefkonijn’ was Nora Albers (foto) uit Nieuwerkerk. Ze is vijf jaar oud en zit nog maar drie maanden op pianoles.

BROUWERSHAVEN

Voordat de lockdown kwam kende Nora na de eerste les al een liedje uit haar hoofd. Dit was eerst nog door middel van alleen spelen op vingerzettingen en eigen gemaakte liedjes van de docente. Nu na drie maanden herkent ze ook

De plannen voor uitbreiding lagen er al, maar de recordgroei in 2020 heeft er voor gezorgd dat Yoururprise al bezig is met een stevige uitbreiding.

ZIERIKZEE

De cadeautjesfabriek aan de Gouwe Poort heeft nog nooit zoveel presentjes mogen personaliseren als in 2020 en dat was voor de eigenaren Gerbrand Verton, Arne Timmerman en Wouter de Vries het sein om de uitbreidingsplannen twee jaar eerder

ZOEKEN & DER NTWER PEN ON O

MUZI EK

Bij het ontwerp van de huidige campus werd ervan uitgegaan dat uitbreiding pas in 2023 nodig zou zijn. Door de enorme groei in 2020 is het moment nu al daar voor het Zierikzeese bedrijf.

E IDG ELS BR ENG

het notenschrift. Nog knapper is dat Nora een half uur super geconcentreerd achter de piano zit. Helaas ging voor Kerstmis de lockdown van start en saboteerde haar lessen. Dit mag niet gebeuren en dus hebben haar moeder en lerares Elaine van Oeveren het voor elkaar gekregen om online te gaan. De online lessen zijn een uitkomst voor de leerlingen van de Piano Academie. Nadat Nora zich had aangemeld samen met haar moeder - zij heeft ook pianoles - volgden er meer. •

In totaal wordt er 5140 vierkante meter toegevoegd aan het bestaande pand van bijna zesduizend vierkante meter. Het nieuwe gebouw is bedoeld voor kantoor, productie, logistiek en opslag. Ook in het nieuwe deel van de campus zijn alle benodigde faciliteiten aanwezig om als werknemer van YourSurprise het beste uit jezelf te halen. Net als in de huidige campus wordt er ook in het nieuwe pand op verschillende vlakken energiebesparende toepassingen ingezet. •

ST & MEDIA KUN

WEN, WONE BOU N & IN TE RIE

EXTRA SPORT

UR

TECHNASIUM

CA M

GRAMMEREN PRO

uit de kast te halen terwijl in januari 2020 het huidige gebouw officieel werd opgeleverd. De eerste paal van de uitbreiding werd 7 januari geslagen. Het nieuwe gebouw (rechts op de foto) wordt in de zomer van 2021 opgeleverd.

is een goede balans tussen halen en brengen: er wordt verwacht dat leden naast het aandragen van hun eigen vraagstukken ook andere leden helpen bij onderwerpen waar ze juiste wel verstand van hebben. Aan de hand van kennis- en interessegebieden kunnen leden elkaar benaderen: van welke HR-onderwerpen heb jij verstand, waar kun jij juist hulp van anderen bij gebruiken en over welke onderwerpen wil je op de hoogte gehouden worden? HR Netwerk Zeeland is een initiatief van een groep HRM-ers vanuit diverse Zeeuwse organisaties, wordt verzorgd vanuit een stichting en wordt mede mogelijk gemaakt door een opstartsubsidie van de provincie Zeeland. De basis werd al in 2019 gelegd. Toen kwam een groep enthousiaste Zeeuwen uit bedrijfsleven en overheid bijeen tijdens een groot HR-event in de Timmerfabriek in Vlissingen. Hier werden workshops gehouden, werd kennis gedeeld en stond netwerken centraal. Men zag toen al de toegevoegde waarde van een sectoroverstijgend Zeeuws HR netwerk. Aanmelden kan via www.hrnetwerkzeeland.nl. •

M A ATW VOO ERK IEDERE R EN

IE N, PROD UCERE ENERG INSTA LLEREN &

EREC T NS O B IJ N A FOODFACTS K EN AURANT E R DE OOLREST E I : SCH WO V T/M O R P VAN

HT!

ZORG & WE LZ I

Bezoek 9 februari ONLINE ons OPEN HUIS en laat je verrassen!

JN

19.00 tot 21.00 uur

Meer informatie op: www.pieterzeeman.nl


DIGITAAL DESKUNDIG ADVIES Online zijn wij geopend

Nieuwe keuken nodig? Wij adviseren en inspireren u hierover graag digitaal middels videobellen, voor oriëntatie of uitgebreid advies. Inmiddels hebben wij hier ruime ervaring mee en zijn al vele klanten naar alle tevredenheid op deze wijze geholpen. Lees hiernaast hoe makkelijk het digitaal adviesgesprek werkt en kijk voor meer informatie op dbkeukengroep.nl/advies.

Ruim 2170 beoordelingen op Qasa.nl | januari 2021

9,7

1 MAAK EEN AFSPRAAK Plan eenvoudig uw digitaal adviesgesprek via onze website. Kies zelf de dag en dagdeel van uw voorkeur.

Scan de QR-code voor digitaal advies

2 DIGITAAL ADVIESGESPREK Hierbij inventariseren wij uw wensen, maken wij een transparante offerte en presenteren wij u de realistische 3D-tekening.

3 BEKIJK UW KEUZES Wij brengen de materialen bij u thuis of u bekijkt ze in de showroom zodra deze weer open is. Aanpassingen doorvoeren is mogelijk.

HAARLEM NUNSPEET

ANOVI

TIC

RIJSSEN

UTRECHT

BERKEL EN RODENRIJS

KESTEREN SINT-ANNALAND

GOES

dbkeukengroep.nl/advies


21

www.fizi.nl

week 3

Uitgelicht

fiZi / Kerkhof 3 / Zierikzee

Oscarinzending deed al vroeg fiZi aan

De speelfilm ‘Buladó’ is geselecteerd als Nederlandse inzending voor de Oscars. Deze film van regisseur Eché Janga was vanaf 6 oktober afgelopen jaar al in fiZi te zien en trok hier veel belangstelling. Geen wonder, want het succes was ‘Buladó’ toen al flink vooruit gesneld. Met ‘Buladó’ werd immers het Nederlands Filmfestival in Utrecht geopend en de regisseur mocht daar het Gouden Kalf voor Beste Film in ontvangst nemen.

ritualiteit van het eiland. Wanneer de relatie tussen Ouira en Weljo steeds verder op de spits gedreven wordt, zoekt de eigenzinnige Kenza vastberaden naar haar eigen weg tussen de twee uitersten. Of ‘Buladó’ ook werkelijk genomineerd zal worden voor de Oscars in de categorie Beste Buitenlandse Speelfilm wordt op 15 maart bekend gemaakt. Voor de rubriek Beste Documentaire is trouwens vanuit Nederland de documentaire ‘Ze noemen me Baboe’ van Sandra Beerends ingestuurd. Daarin wordt het verhaal verteld van

Alima, die ten tijden van de Tweede Wereldoorlog en de daarop volgende onafhankelijkheidsstrijd als nanny werkt in de voormalig Nederlandse kolonie Indonesië. De organisatie van het grootscheepse Amerikaanse filmfestijn heeft laten weten dat de Oscaruitreiking dit jaar gewoon door gaat. Mét publieke en niet als Zoom-evenement, ondanks corona. Dit belangrijkste filmprijzenfestival ter wereld is wel twee maanden verschoven en zal nu plaatsvinden op 25 april 2021.

Herkansing voor ‘Get Out’ Een andere thuiskijktip betreft de film ‘Get Out’, ook op Netflix. Een mooie herkansing voor wie deze bloedstollend spannende film destijds in fiZi heeft gemist. De regie is van Jordan Peele. ‘Get Out’ vertelt over een jong stel, Chris en Rose, dat het punt in hun relatie heeft bereikt om elkaars familie te ontmoeten. Rose nodigt Chris uit om een weekend door te brengen met haar ouders. ,,Je ouders weten toch wel dat ik zwart ben, hè?’’, vraagt hij kort voor vertrek aan vriendin Rose. Die verzekert Chris er op haar beurt van dat zijn huidskleur niet van belang

Nieuwe tijdgeest met Joe Biden Met de inauguratie van Joe Biden als nieuwe president van de Verenigde Staten vlamt bij velen deze week het vertrouwen in een nieuwe, positievere tijdgeest op. Het verlangen om een punt te zetten achter het recente verleden is enorm. Filmmakers Charlie Brooker and Annabel Jones spelen daar heerlijk cynisch op in met ‘Death to 2020’, een nepdocumentaire op Netflix. Een thuiskijktip dus in tijden van de nog voortdurende fiZi-sluiting. Ik zeg het met nadruk: Het betreft een ‘nepdocumentaire’. Tal van figuren die een

Het verhaal gaat over het 11-jarige meisje Kenza dat met haar rationele vader Ouira en spirituele opa Weljo op een autosloperij in de binnenlanden van Curaçao woont. De twee mannen zijn elkaars tegenpolen: Ouira is een kordate, rationele politieagent, terwijl Weljo zich identificeert met de oorspronkelijke bewoners en de spi-

COLUMN ARJEN

Dier(en)verdriet!

Uitvaartzorg voor de Bevelanden, Tholen en Schouwen-Duiveland.

is en dat haar vader, als dat gekund had, nog een derde termijn op Obama zou hebben gestemd. Zelf herinner ik me nog precies in welke gemoedstoestand ik fiZi verliet na het zien van ‘Get Out’. Daar zeg ik hier verder niks over, behalve dan dat er echt wel wat met je gebeurt bij het zien van ‘Get Out’.

Hypocriete mores op social media Een derde kijktip voor thuis op buis betreft de telefilm met de opmerkelijke titel ‘Vind die domme trut en gooi haar in de rivier’, zondag 24 januari om 20.00 uur op NPO3. Het is een film van regisseur Ben Brand over een sociaal zeer zwak gezin waarin de puber Remco zich dapper staande probeert te houden. ‘Een sterke, aangrijpende telefilm over de hypocriete mores op social media’, aldus een van de warme aanbevelingen.

kijk hebben op 2020 komen erin aan het woord. Dat zijn onder meer een geschiedkundige (een vrijwel onherkenbare Hugh Grant), een grofgebekte journalist (Samuel L. Jackson), een geschifte leugenachtige woordvoerster van het Witte Huis (Lisa Kudrow) en ook de Engelse koningin (Tracey Ullman) is van de partij. ‘Death to 2020’ biedt geen pasklaar verhaal, maar een lekker uitvergrote mix van allerlei onderwerpen: Corona-uitbraak, geschifte wereldleiders, politiegeweld en discriminatie.

Redactie: Ali Pankow

Clingendael

De honden lagen naast elkaar in de ruimte. Naast elkaar, dichtbij de uitvaartkist waar hun baas in lag. Even ervoor hadden ze hem dag-gezegd op hun wijze. De vrouw van meneer had hen geholpen door de voorpoten op de rand van de uitvaartkist te plaatsen. Ze hadden gesnuffeld, hem aangekeken en ondanks dat een dier misschien geen emotie kent zoals mensen, er was wel degelijk emotie waarneembaar! Een blik in hun ogen toonde, dat zij ergens het onherroepelijke ervoeren waar ze ook weer geen raad mee wisten. En daarmee toonden ze precies de gevoelens van de mensen die erbij stonden: we waren allen geraakt door hun eigen afscheid van hun baasje en vriend. De honden waren als kinderen in huis geweest. Als meneer -door werkomstandigheden soms na dagen- van zijn werk thuis kwam, dan stonden de beide honden te wachten. Een band die als vertrouwd,vriendschappelijk en intens werd ervaren. Meneer zijn

ht • Ruim 50% oc rk ve % 50 im Ru • ht oc rk ve Ruim 50%

Arjen van de Hee T 06 42 17 94 17

plotselinge overlijden was een momentum dat voor de mensen dicht om meneer heen dus effect had en heeft, doch zeker ook voor

www.yarden.nl/vandehee

de honden. Toen ik bij de familie in huis kwam om de uitvaart te bespreken, wilden de honden mij ook even ontmoeten. Te merken was dat zij goed waren opgevoed, want aansluitend gingen ze naar hun eigen plek in huis. Ware het niet, dat ze zich soms ook meldden. Uiteindelijk konden we niet om hen heen bij het regelen en kregen ze dus een plek bij het rouwbezoek. Weken na de uitvaart spreek ik mevrouw. We keken daarbij terug op de periode rondom de uitvaart. Een intensieve dag met een bepaalde tijdsbeleving. Soms staat tijd stil bij rouwen! Als mens hebben we dan zorg, steun, aandacht en tijd nodig, zoals ook de honden een gewenningsperiode nodig hadden. Beste lezers, ondanks de beperkte maatregelen zijn er voldoende mogelijkheden om met mensen te contacten wanneer u weet dat er rouw is, dat overlijden recent nabij is. Een oproep om bij stil te staan!

“Samen een mooie herinnering creëren”

Arjen van de Hee is uitvaartverzorger bij Yarden & van de Hee en vertelt maandelijks over belevenissen in zijn werk.

Wij helpen en inspireren op persoonlijke wijze

Werp het anker uit in Sint-Annaland Aan de haven van Sint-Annaland worden 16 luxe appartementen en 15 karaktervolle woningen vanaf € 289.000 v.o.n. gerealiseerd met een geweldig uitzicht over het water. Wilt u meer weten? Ga dan naar onze wesite waar de makelaar u meer vertelt over het project.

Kijk voor meer informatie op clingendaelaanhetwater.nl of bel 0166 72 89 00.


Zonder Rinus is alles anders. Bedroefd nemen wij afscheid van een trotse Vader, opa, en overgrootvader

Jubileum

Na een kort ziekbed is vredig ingeslapen

Leendert Cornelis Kristelijn ~ Leen ~

1961 - 25 januari - 2021 is het 60 jaar geleden dat in het huwelijk zijn getreden

Tinus & Ali Gieskes Van harte gefeliciteerd.

✩ 21-03-1934

-

19-01-2021 †

Het doet ons goed zoveel kaarten en lieve woorden te hebben ontvangen na het overlijden van mijn lieve man, zorgzame vader, en trotse opa. Wij danken u hiervoor hartelijk

Rinus Ravia

Dien Ravia, kinderen en kleinkinderen

Weduwnaar van Maria Krijger Kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen

Tineke, Marchel, Saskia, Anka, Peter, Jeffrey, Jamie & Nicole, Jesse Gravenstraat 10, 4301 GV Zierikzee

Als woorden stilte worden, vullen herinneringen de leegte...

Martinus Deltenre

Overlijdens

~ Tinus ~

U I T VA A RT Z O R G

weduwnaar van Hendrika Adriana Kriesels

Maandag 11 januari 2021 bereikte ons het droeve bericht dat is overleden

Elly van Veldhuizen Ze heeft samen met haar echtgenoot van 1980 tot en met 1998 meerdere

* Rotterdam, 31 mei 1933

Miriam Vlamings-Deltenre en Henny Vlamings † Niels en Benita Daphne ♥ en Johan

STEIJN DE VLIEGER UI TVAA

UI TVAA

0111 40 2000

We wensen de familie heel veel sterkte toe met het verlies van hun dierbare. Namens alle medewerkers van Market Plaza

Dankbetuigingen Voor de vele blijken van medeleven en belangstelling die wij van u mochten ontvangen na het overlijden van mijn innig geliefde man, onze lieve dierbare vader, schoonvader en opa

Jan Willem van der Have

zeggen wij u hartelijk dank.

Uw medeleven heeft ons goed gedaan.

L. van der Have - Dorst Kinderen Klein- en achterkleinkinderen

RT

RT SE

RV IC

UI TVAA

D E V LRT SE RV IC E IE G E R

Voorkom onduidelijkheid. Zet uw wensen in alle rust op papier. Vraag gratis en vrijblijvend aan.

dankbaar voor deze nalatenschap.

ZEELAND

Z E E L ASE RV IC E ND

GRATIS WILSBESCHIKKING

Als organisatie zijn we haar enorm

U I T VA A RT S E RV I C E

Zo w mijn u il ik Z Eit E Lv Aa ND ar t UI TVAA

grondlegger van Market Plaza.

RT ZO

RG ST E D E V L IJ N IE G E R

Het afscheid zal in familiekring plaatsvinden.

gerund en was daarmee de

Mark de Bruijne & Rien de Bruijne Register Uitvaartverzorgers

UITVAARTZORG

Correspondentieadres: Dorpsplein 8 4327 AG Serooskerke

supermarkten op Schouwen-Duiveland

Zorg met hoofd, hart en handen

STEIJN DE VLIEGER

† Burgh-Haamstede, 21 januari 2021

UI TVAA

D E V LRT SE RV IC E IE G E R

E

U I T VA A RT S E RV I C E

ZEELAND

Voor een respectvolle uitvaart... U I T VA A RT S E RV I C E DE VLIEGER

Schouwen-Duiveland

Oosterland 0111 40 2000 (dag &nacht) info@uitvaartdevlieger.nl | www.uitvaartdevlieger.nl

U I T VA A RT S E RV I C E

DE VLIEGER

Nieuwe toonzaal te Oosterland

Van Dalen natuursteen-grafmonumenten Ter introductie op alle modellen 10% korting, prijzen zijn inclusief plaatsing! Gevestigd bij Jan P. Boogert van de Abeelestraat 1 Tel. 0111-642682 info@vandalen-natuursteen.nl

Oosterland, januari 2021

Hartelijk dank

Afscheidshuis de Omarming Een plaats van warmte, rust en samenzijn. 24 uur per dag en 7 dagen per week toegankelijk.

Partner van

Emil Sandströmweg 2a 4301 NW Zierikzee

Voor de belangstelling, de vele bloemen, kaarten en alle andere attenties in welke vorm dan ook, die we mochten ontvangen voor ons 60-jarig huwelijk.

www.uitvaartsd.nl info@uitvaartsd.nl

24 uur per dag bereikbaar op 0111 450717

Cees & Maty van Dijke-Roks Oosterland

Willem Grinwis, Arie-Jaap Arensman, Linda Hollestelle-Oosterwijk & Leendert van der Werf

VOORHEEN |

de Jonge & Uijl

0111 - 412877 Uitvaartcentrum “Vredehof”

Oude Lagezoom 6, 4328 ED Burgh-Haamstede

www.arensmanuitvaart.nl


TIM MERMAN NATUURSTEEN Vierbannenstraat 1 4306 BH Nieuwerkerk  0111– 64 17 98

Verzakkingen bij Zuidhavenpoort

Grafgedenkstenen Traditioneel en eigentijds In alle prijsklassen Natuursteen of glas/RVS Deskundig advies T I M M E R M A N - N AT U U R S T E E N . N L

WERELDREGIO HÉT MEDIUM VOOR FAMILIEBERICHTEN 0111 420 776 advertentie@wereldregio.nl

www.wereldregio.nl omdat afscheid nemen zorg vraagt... uitvaartonderneming

Lieke Bosveld Woont in Zierikzee werkt door heel Zeeland dag en nacht bereikbaar Tel. 0111 - 40 85 44 0113 - 22 88 49

• Professionele en creatieve begeleiding • aandacht voor kinderen en bijzondere familierelaties • Voorgesprek en nazorg zijn gratis • Geeft lezingen over rouw en afscheid • Dementievriendelijk

www.uitvaartondernemingliekebosveld.nl

Claessen

uitvaartzorg

Sacha Claessen Hoge Hilleweg 27a 4328 RA Burgh-Haamstede www.claessenuitvaartzorg.nl info@claessenuitvaartzorg.nl dag en nacht bereikbaar

0111 - 852 773

06 - 45 775 978

ZIER IK ZEE Het Uitvoer ingsbedr ijf Openbare Ruimte heeft tijdens uitvoering van hun werkzaamheden verzakkingen in de bestrating langs de Oude Haven en in de nabijheid van de Zuidhavenpoort geconstateerd.

De locaties zijn direct afgezet met

hekken. Er vindt onderzoek plaats naar de oorzaak, mogelijk is er sprake van onderspoeling of een lekkende kademuur. De bestrating kan als gevolg hiervan verzakken. Op beide locaties doet Aquavia begin volgende week met behulp van een kraan onderzoek.

Na de uitkomsten van het onderzoek weet de gemeente pas welke gevolgen dit heeft en of maatregelen moeten worden getroffen. De gemeenteraad is geïnformeerd en dat geldt eveneens voor de bewonerscommissie. •

Werkzaamheden bij Zandkreekdam Van 1 tot en met 10 februari 2021 start aannemer Zandee Kloetinge in opdracht van de provincie Zeeland met de voorbereidende werkzaamheden voor de aanleg van een nieuwe landbouwweg bij de Zandkreekdam (N256). Hoewel de aannemer overlast zoveel mogelijk probeert te beperken, kan het werk hinder met zich meebrengen.  

ZIERIKZEE

Om ruimte te maken voor de aanleg van de nieuwe weg is het noodzakelijk om een aantal bomen langs de paral-

lelweg van de N256 te rooien. De provincie plant hiervoor nieuwe bomen terug langs de nieuwe landbouwweg en gedeeltelijk op een andere locatie nabij ’s Heer Arendskerke. In het kader van de Wet Natuurbescherming zijn alle bomen geïnspecteerd op de aanwezigheid van beschermde diersoorten. Deze zijn niet aangetroffen. Tijdens het rooien van de bomen kan er hinder ontstaan voor fietsers en bromfietsers. Voor de veiligheid zet de aannemer verkeersregelaars in. De westelijke Hongersdijckbrug over

de Zandkreeksluis veroorzaakt hinder voor het landbouwverkeer vanwege de lange wachttijd voor de bypass. Om de verkeersproblematiek aan te pakken is besloten een nieuwe landbouwweg aan te leggen. Ook komt er een zogenaamde landbouwsluis. Dit is een verkeersvoorziening waardoor de nieuwe landbouwweg uitsluitend gebruikt kan worden door het landbouwverkeer. In het voorjaar van 2021 starten de werkzaamheden voor de aanleg van de nieuwe weg en de aansluitingen hierop.•

Kom naar de open dagen en laat je informeren!

| GLR.NL OPEN DAG GESLAAGD! Online open huis 9 februari 19.00 uur - 20.00 uur Van harte gefeliciteerd 20.00 uur - 21.00 uur meet en greet met docenten

WereldRegio

vacature Bank

PIETER ZEEMAN, SCHOLENGROEP PONTES

praktijkonderwijs Bertram van de Velde, Nieuwerkerk. praktijkonderwijs inclusief entreediploma mbo 1 Michael Abrahaley Berhani, Nieuwerkerk; Archer Bajrami, Zierikzee; Jarno Bouwman, Burgh-Haamstede; Desley Crouwel, Noordgouwe; Robin van Dommele, Brouwershaven; Io de Gids, Zierikzee; Cheyenne van Hengel, Zierikzee; Jordy van Leenen, Kerkwerve; Pip Munnik, Brouwershaven; Hasan Oruçlar, Oosterland; Daniël Saman, Zierikzee; Sammy da Silva Fernandes, Zierikzee. basisberoepsgerichte leerweg, met een van de volgende profielen: profiel bouwen, wonen & interieur - produceren, installeren & energie - horeca, bakkerij & recreatie - zorg & welzijn Emy van Bleijswijk, Renesse; Jackie Boerakker, Brouwershaven; Samuel Claessen, Burgh-Haamstede; Kayleigh Dawson, Zierikzee; Sem Donselaar, Oosterland; Judith van Dorp, Zierikzee; Ricardo Duinhouwer, Zierikzee; Annemarie Gerritse, Kerkwerve; Lars van der Graaf, BurghHaamstede; Manon Hart, Kerkwerve; Wesley Hartman, Zierikzee; Niels van der Have, Zierikzee; Miquette Moerland, Burgh-Haamstede; Joop van Poppel, Zierikzee; Axl Raats, Scharendijke; Jamy Rossen, Zierikzee; Fatima Saidi Mohamed, Zierikzee; Kaj Schiewold, Zierikzee; Deavin Vaes, Zierikzee; Sayidnur Yasin Hussen, Zierikzee.

Zierikzee; Rick van Doorn, Zierikzee; Youri Droppers, Zierikzee; Naomi van Eijsden, Noordwelle; Noël el Aissaoui, Burgh-Haamstede; Anouk Evertse, Zierikzee; Mare-Lalou Feeleus, Zierikzee; Amber de Feijter, Zierikzee; Louis Frenay, Zierikzee; Sem de Graaf, Zierikzee; Mace Groenewegen, Sirjansland; Max van Haren, Zierikzee; Mohamed Hasan, Zierikzee; Carmen van der Have, Zierikzee; Milan Hilleman, Zierikzee; Anaïs Jenny, Zierikzee; Marit van der Klooster, Zierikzee; Leila Kordić, Zierikzee; Marik Korenhof, Dreischor; Anouk Koster, Zierikzee; Indy Kristalijn, Zierikzee; Floris Kristalijn, Nieuwerkerk; Sander Maasdam, Bruinisse; Ymke Manni, Ouwerkerk; Amy Menten, Zierikzee; Mari Muriel, Colijnsplaat; Charlotte Narloch, Zierikzee; Gwen van Oeveren, Zierikzee; Tessa van Oorschot, Noordgouwe; Carlijn Paludanus, BurghHaamstede; Max van Prooijen, Brouwershaven; Eline Rentmeester, Kerkwerve; Thomas van Roemburg, Zierikzee; Tymo van Rooijen, Zierikzee; William de Ruiter, Zierikzee; Lisandro Schoenmakers, Burgh-Haamstede; Ian van de Sluis, Zierikzee; Jeremy van der Spek, Zierikzee; Senna Steenhorst, Brouwershaven; Giulia Stoel, Oosterland; Romy Tanis, Zierikzee; Lasse Vellema, Zierikzee; Anouk van Velzen, Zierikzee; Christian Verboom, Scharendijke; Niels Verkerk, Brouwershaven; Sanne Vermunt, Zierikzee; Stan Verwest, Nieuwerkerk; Thomas Visser, Zierikzee; Ricardo de Vlieger, Dreischor; Rianne Voogd, Zierikzee; Rowena Wensveen, Renesse; Sabine van Zeventer, Zierikzee.

OPEN DAG 26 - 30 januari

OPEN DAG zaterdag 30 januari 10.00 uur - 15.00 uur

kaderberoepsgerichte leerweg, met een van de volgende profielen: profiel bouwen, wonen & interieur - produceren, installeren & energie - horeca, bakkerij & recreatie - zorg & welzijn Mohamad Al Haj Ali, Bruinisse; Mortaza Ashoori, Zierikzee; Kevin Avdic, Bruinisse; Wesley Avdic, Bruinisse; Reggie van den Berg, Ouwerkerk; Bryan Berrevoets, Zierikzee; Thijs van Beveren, Zierikzee; Marissa Blankert, Zonnemaire; Mariëtte Boonman, Oosterland; Jelle Boot, Geersdijk; Kayleigh Bos, Brouwershaven; Kim Bouterse, Zierikzee; Remco Dijkstra, Zierikzee; Justin Doeleman, Dreischor; Yoëlle van Dongen, Zierikzee; Indra Droppers, Zierikzee; Robin van Genderen, Zierikzee; Robin de Glopper, Burgh-Haamstede; Florien Golverdingen, Zonnemaire; Justin Groen, Zierikzee; Marvin Hanse, Zierikzee; Yvet Hart, Brouwershaven; Kira Jasperse, Burgh-Haamstede; Elise Kemper, Zierikzee; Renzo de Klepper, Zierikzee; Ilse van der Klooster, Zierikzee;

havo Ismay Ahrens, Sirjansland; Floris van Belzen, Zierikzee; Quinten Berrevoets, Sirjansland; Cleo Boot, Burgh-Haamstede; Noah van Breda, Bruinisse; Glenn Capelle, Oosterland; Tessa van der Cingel, Nieuwerkerk; Saskia Doeswijk, Noordgouwe; Lara van Dongen, Zierikzee; Bo Francke, Zierikzee; Jari Goudswaard, Zierikzee; Roy Heijboer, Zierikzee; Rico Idelenburg, Halsteren; Tom Jendrusch, Scharendijke; Robert de Jonge, Renesse; Vincent Jonker, Zierikzee; Zoë ten Klooster, Ouwerkerk; Pim Kobessen, Burgh-Haamstede; Mark Kodde, Zierikzee; Lianne van Langeraad, Dreischor; Diewertje Lievense, Nieuwerkerk; Niels van der Male, Scharendijke; Fleur Nortier, Zierikzee; Anna Orgers, Zierikzee; Mischa Quist, Brouwershaven; Stijn Ravia, Zierikzee; Lotte Schiettekatte, Nieuwerkerk; Sophie Schoneman, Noordgouwe; Aron Schott, Dreischor; Arne Schults, Zierikzee; Anne-Li Slootmaaker, Zierikzee; Alvi Smit, Dreischor; Myrthe Soeters, Zierikzee; Rens Spee, Burgh-Haamstede; Arend van der Spek, Dreischor; Sharona Stouten, Oosterland; Lex Theuns, Brouwershaven; Kaylynn Tierie,

Ook op facebook.com/wereldregio en wereldregio.nl/vacaturebank

Bereik meer! Bel 0111 420 776 of mail advertentie@wereldregio.nl


Geldig in week 8

(zondag 16 t/m zaterdag 22 februari 2020)

BESTEL AL UW CADEAUTJES GEWOON BIJ

GRATIS

GRATIS

Voor de eerste 300 klanten die gebruik maken van zelfscan.

Bij besteding van minimaal € 25,aan boodschappen*.

INTERTOYS ZIERIKZEE

BEL 0111-412033 OF APP 0111-412033 PLUS Zelfscantas t.w.v. €3.99

Alléén op bruari donderdag 20 fe

PLUS Appeltaart t.w.v. €4.39

Alléén op ari vrijdag 21 febru Aanbiedingen zijn niet bestemd voor wederverkopers en/of grootverbruikers. Max. 5 dezelfde aanbiedingen per klant. Prijswijzigingen en/of zetfouten voorbehouden. *M.u.v. wettelijk niet toegestane artikelen.

Gratis WiFi

/

PLUS Scharendijke

plus.nl 2019

Klantvriendelijkste Supermarkt

2019

Beste Brood Supermarkt

2019

Boutlaan 1B // Scharendijke // T: 0111 671367

GEOPEND VOOR REPARATIES FIETSEN EN ONDERDELEN GRATIS THUISBEZORGD ristorante

W W W. C E N T E R P O I N T F I E T S E N . N L

il gallo

ristorante

il gallo

ristorantedi firenze ristorante

ilgallo gallo il

ristorante il gallo & pizzeria di firenze zijn van donderdag t/m zondag geopend voor afhaal en bezorging. Geen extra kosten voor bezorgen! 3 gangen menu’s worden in 2 etappes geleverd.

Autobedrijf ISTA

BRUINISSE Steinstraat 30 (ingang Pr. Irenestraat) Telefoon 06-10309482 Bestellen www.boerderonde.nl

pizzeria

ristorante il gallo / pizzeria di firenze Westenschouwenseweg 14 & 18 4328 RE Westenschouwen www.ilgallo.nl / www.pizzeriadifirenze.nl 0111650444 / 0111658590

pizzeria

ristorantedi firenze ristorante

ilgallo gallo il

Heuvelsweg 12, 4321 TG Kerkwerve, 0111-407634

Autobedrijf ISTA

pizzeria pizzeria

difirenze firenze di

TAKEL- EN BERGINGSBEDRIJF pizzeria pizzeria

St. Joostdijk 41, Oosterland Tel. 0111-641495, www.ista-auto.nl

F1809 Bouwbedrijf Quant - Steigerspandoek 257x108.indd 1

kwaliteit kwaliteit is geen kwestie van toeval

F1809 Bouwbedrijf Quant - Steigerspandoek 257x108.indd 1

St. Joostdijk 41, Oosterland Tel. 0111-641495, www.ista-auto.nl

difirenze firenze di

Burg. v.d. Havestraat 48, Oosterland, Tel. 0111 - 64 14 95

18-09-18 20:42

18-09-18 20:42


Sint Joostdijk 34 - Oosterland T. 0111 64 15 79 - M. 06 13 891 021 Bestel nu ook via WhatsApp! BAKKERBOUMAN.NL

Dorpsweg 38 | 4311RL Bruinisse T: 0111-76 90 25 | M: 06-19649977 www.rubikautos.nl

Administratiekantoor Stuy Administratiekantoor Stuy Administratiekantoor Stuy

Koninginneplein 1-3 | 4307 BA Oosterland Tel. 0111-641232 | Fax 0111-644259

Koninginneplein 1-3 | 4307 BA Oosterland Koninginneplein 1-3 | 4307 BA Oosterland Tel. 0111-641232 | Fax 0111-644259 Tel. 0111-641232 | Fax 0111-644259 www.administratiekantoorstuy.nl Weststraat 41 4306 CM Nieuwerkerk T. 0111 644 292 M. 06 5369 3460 info@dereusaanhangwagens.nl www.dereusaanhangwagens.nl

het adres voor:

FINANCIËLE ADMINISTRATIES, LOONADMINISTRATIES EN FISCALE AANGIFTEN

FINANCIËLE ADMINISTRATIES, LOONADMINISTRATIES EN FISCALE AANGIFTEN

PIET FIERENS PERSOONLIJK ADVISEUR

ROOIEDAL 28 4328 PZ BURGH-HAAMSTEDE TELEFOON 0111 415840 TELEFAX 0111 651050 E-MAIL INFO@FIERENSFINANCIEEL.NL PIET FIERENS SITE WWW.FIERENSFINANCIEEL.NL PERSOONLIJK ADVISEUR ROOIEDAL 28 4328 PZ BURGH-HAAMSTEDE TELEFOON 0111 415840 TELEFAX 0111 651050 E-MAIL INFO@FIERENSFINANCIEEL.NL SITE WWW.FIERENSFINANCIEEL.NL

www.administratiekantoorstuy.nl www.administratiekantoorstuy.nl

Onze openingstijden: ma t/m vr: 08:00 - 17:00 uur za: 07:30 - 13:00 of op afspraak

Weststraat 41 • 4306 CM Nieuwerkerk T. 0111 644 VERKOOP, 292 • M. 06 REPARATIE 5369 3460 EN VERHUUR VAN UW AANHANGWAGEN(S) info@dereusaanhangwagens.nl • www.dereusaanhangwagens.nl

Bestellen en afhalen is mogelijk Hubo Nieuwerkerk Rijksweg 26B, Nieuwerkerk, 0111-647010

TIMMERMAN N AT U U R S T E E N Vierbannenstraat 1 4306 BH Nieuwerkerk telefoon 0111 - 641798 info@timmerman-natuursteen.nl

Vrije 35 Zierikzee - 06 264 732 98 - b.g.g. 0111 413 682 www.verhoekbouw.nl


De Hillegomse is een dynamische en zelfstandige organisatie en biedt de industrie, bouw en de ZZP’er een compleet assortiment aan hout- en bouwmaterialen. Kwaliteit, maatwerk, snelle levering en betrouwbaarheid staan bij ons centraal.

Zoek jij een nieuwe uitdaging in de ‘Houtwereld’? Wij zoeken voor onze vestiging in Zierikzee een enthousiaste collega met hart voor hout!

MAGAZIJNMEDEWERKER Als eerste aanspreekpunt in het magazijn van onze vestiging is het belangrijk dat je onze klanten een warm welkom kunt geven. Je staat altijd klaar om onze klanten van het juiste advies te voorzien en weet als geen ander het juiste materiaal te vinden! Tevens zoek je zelfstandig orders hout en plaatmateriaal bij elkaar voor onze klanten.

Jij hebt: Bij voorkeur ervaring in de bouw- of bouw gerelateerde branche. Heftruck ervaring (pré). Wij bieden: Een goede werksfeer met fijne collega’s in een dynamische organisatie. Ruimte voor persoonlijke ontwikkeling. Goede primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden. Enthousiast? Voor meer informatie kun je contact opnemen met Andrew van Hulten, tel 0111 41 23 27. Je CV kan je sturen naar locatie Zierikzee van De Hillegomse, t.a.v. Andrew van Hulten, email: a.vanhulten@dehillegomse.nl

Verbreed je horizon, pak je ruimte als MEDEWERKER ONDERHOUD EN GROENVOORZIENING (specialisatie boomonderhoud/boomverzorger) voor 32 - 36 uur per week

bij het Uitvoeringsbedrijf Openbare Ruimte op Schouwen-Duiveland.

Kijk voor meer informatie op www.werkenbijgemeenteschouwen-duiveland.nl


27

Handbalsters HC Zeeland blijven trouw ATB-wintercompetitie heeft dit seizoen geen doorgang meer

De ATB-wintercompetitie voor het seizoen 2020/2021 is definitief van de baan. Vanwege het coronavirus werden er in eerste instantie wedstrijden uitgesteld, maar nu gaan ze definitief niet door. De organisatie van de ATBstrijd betreurt het niet door (kunnen) gaan van de wedstrijden. Bij de regels, die nu gelden vanwege de bestrijding van het coronavirus, is het verboden om sportwedstrijden te organiseren op amateurniveau. De wedstrijden van het ATB-seizoen zouden worden gereden in Middelharnis, Wolphaartsdijk, Wemeldinge, Westenschouwen, Heinkenszand en Hulst. De Geus begint na zomer aan vierde seizoen bij Duiveland SV Duiveland heeft de samenwerking met trainer Rohan de Geus met een jaar verlengd. De oefenmeester uit Goes is momenteel bezig aan zijn derde seizoen bij de derdeklasser uit Oosterland. Na een evaluatie binnen de selectie bleek er meer dan voldoende vertrouwen om ook volgend seizoen met elkaar door te gaan. Ook De Geus ziet binnen de spelersgroep nog voldoende potentie en uitdaging om zijn contract te verlengen. Online-wedstrijd windsurfers ‘bij’ zeilcentrum Brouwersdam

,,Had het niet erg gevonden als we tot juni gespeeld zouden moeten hebben” ZIERIKZEE De handbalsters van HC Zeeland, met vier speelsters van Schouwen-Duiveland en coach Rick Evertse, blijven hun sport trouw. Ook nu de handbalbond vorige week verkondigde dat het einde van het seizoen 2020/2021 is. Sterker nog, een geblesseerde speelster wil na de zomer weer aansluiten. ,,We eindigen de competitie bovenaan”, zegt Evertse met een vette knipoog.

Toen er nog gehandbald – het lijkt inmiddels een eeuwigheid geleden – mocht worden, gingen de speelsters van HC Zeeland uitstekend van start: drie wedstrijden gespeeld, zes punten. De toon voor een goed seizoen, met een kampioenschap als doelstelling was gezet. In oktober werden de coronamaatregelen aangescherpt wat er uiteindelijk toe leidde dat er helemaal niet meer getraind kon en mocht worden. En dat is nog steeds geval anno januari 2021.

Toch hebben de handbalsters elkaar vorige week allemaal gezien tijdens een online-teamuitje. Een broer van één van de speelsters had een ‘foute’ bingo georganiseerd waarbij de deelnemers het nummer op de bingokaart moesten aankruisen als ze een

Het vrouwenteam van HC Zeeland staat nu vanwege corona ook letterlijk stil.

Vijf à zes clubs hebben ‘honger’ naar Dorst

De 22-jarige Dorst heeft vorige week al wat gesprekken gehad en ook deze week zat hij met geïnteresseerde clubs rond de tafel. In totaal hebben vijf tot zes verenigingen belangstelling voor de middenvelder, die nu aan zijn derde seizoen bij Barendrecht bezig is en daarvoor voor Bruse Boys uitkwam. ,,Het is toch leuk als er zoveel interesse is”, zegt Dorst enerzijds. Van de andere kant wil hij zo snel mogelijk een keuze maken. ,,Het lijkt wel leuk, maar je moet er steeds over naden-

PUZZEL MEE EN WIN EEN HEERLIJKE TAART De woorden zitten horizontaal, verticaal en diagonaal in alle richtingen in de puzzel verstopt. Ze kunnen elkaar ook overlappen. Zoek ze op en streep ze af. De overblijvende letters vormen achter elkaar gelezen de oplossing. U kunt uw oplossing mailen naar info@wereldregio.nl of opsturen naar WereldRegio, Postbus 37 4300 AA Zierikzee. Doe dat voor woensdag 27 januari 2021 en u maakt kans op een heerlijke taart! Vermeld er wel uw telefoonnummer bij, de winnaar wordt door ons gebeld. De winnaar van deze week is: Mieke Kleiss uit Renesse De oplossing was: BALLAST

lijkheid had HC Zeeland vorig seizoen ook. ,,Toen vonden we dat een jaar te vroeg. We willen bovendien op eigen houtje kampioen worden. Zo staan we er nog steeds in.” Als interim-voorzitter van Delta Sport is Evertse ook betrokken bij een flyeractie op de eilandelijke scholen om meer jeugd te porren voor de handbalsport. Deze actie was op Facebook al aangekondigd, maar krijgt pas vorm wanneer de scholen en Laco sportcentrum weer opengaan. •

had het niet erg gevonden als we tot juni gespeeld zouden moeten hebben. En de dames ook niet.” Onder hen bevindt zich een viertal uit Zierikzee: Anouk Evertse, Mia-Mai Wilbrink, Ilse Heikamp en Lisanne Hagesteijn. Evertse heeft volgende week een online-vergader ing met cluster Brabant-Zeeland. Hij verwacht een alternatief programma maar geen officiële competitie meer. ,,Je kunt je als team wel opgeven voor vrijwillige promotie en degradatie.” Die moge-

,,We willen bovendien op eigen houtje kampioen worden. Zo staan we er nog steeds in”

ZIERIKZEE Yarick Dorst is bezig aan zijn laatste maanden bij Barendrecht, dat uitkomt in derde divisie, maar de voetballer uit Bruinisse hoeft zich geen zorgen te maken dat hij in het seizoen 2021/2022 zonder club zit.

Zeil- en surfcentrum Brouwersdam houdt in het voorjaar een online-wedstrijd voor windsurfers. Organisator Rick Jendrusch uit Scharendijke had plannen om er een Europees kampioenschap van te maken, maar daarvoor gaf de internationale watersportbond IFCA geen akkoord. Hoe het er exact gaat uitzien, kan Jendrusch nog niet aangeven, maar hij hoopt dat er veel surfers aan meedoen die normaal gesproken live aanwezig zijn bij DAMX.•

muziekfragment hoorden voorbij komen. ,,Dat was eigenlijk hartstikke leuk”, vond Evertse. ,,We waren met tweeëntwintig mensen. Via de app hebben we wel wat contact. Voor de rest niet. Dat is het nadeel dat we speelsters in heel Zeeland hebben. Je kunt elkaar niet zien.” Ergens had Evertse nog wel hoop dat ze eind maart ‘misschien zouden kunnen spelen onder strikte voorwaarden’. ,,Maar nu is er echt gezegd dat we tot 10 april niets kunnen doen. Ik

ken. Je kunt er maar beter vanaf zijn.” De belangstelling komt van clubs van binnen en buiten Zeeland. Een echte voorkeur spreekt Dorst nog niet uit. ,,Maar”, stelt hij, ,,in de regio Rotterdam val je wat meer op.” In coronatijd zit Dorst, werknemer bij JMC, bepaald niet stil. Twee keer in de week traint hij bij Barendrecht, in het weekend loopt hij een rondje hard en twee à drie keer per week golft hij. Toch was Dorst – om nog even terug te komen op zijn huidige voetbalwerkgever – verrast dat er een einde kwam aan zijn verblijf bij Barendrecht. Het kwam er in het kort op neer dat het bestuur niet met hem verder wilde, trainer (en spelers) wel. ,,Ik zag het niet echt aankomen. Zij hebben voor mij de keuze gemaakt”, besluit Dorst. •

AMATEUR BABOE BEVALLIG BIECHT BOERS BOTEN CONTINU DUWEN FRONT HAMSTERAAR HERFST HOORN JAMSESSIE KETEN LEDER

Yarick Dorst (rechts) als voetballer van Barendrecht.

LOBBY LOKAAS NONNENKAP ONKUNDE ONRAAD OPBRENGEN TAPTOE TEELT TEKSTVRAAG TEMPO TRAPEZE UKKIE ZOLANG ZWEMBASSIN

B N E G N E R B P O B E

I F N R I G N A L O Z P

E R O A S A M A T E U R

C O N A S A T E P K N G

H N N R A R N A K E I O

T T E E B V R I P L T O

Y O N T M T E E L T N T

B B K S E S S A A K O L

B A A M W K V F U E C E

O B P A Z E O N R A A D

L O H H B T D U W E N E

T E I S S E S M A J H R


Profile for Wereldregio

WereldRegio Nummer 700  

WereldRegio Nummer 700  

Advertisement

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded