Page 1

Vertrek Haack legt ‘gedoe’ in VVD bloot Aangeslagen partij incasseert nieuwe tegenslag De politiek leider van de VVD in de gemeenteraad SchouwenDuiveland, Laurence Haack, stapt uit de partij en gaat alleen verder. Dit gaat ten koste van de VVD dat hiermee wederom een zetel verliest in de gemeenteraad. Het botert al langere tijd niet tussen Haack en enkele ‘prominente VVD’ers’, zo laat ze weten. VVD-voorman Gilles Klompe legt de schuld bij Haack.

ZIERIKZEE

De VVD heeft er een zware tijd opzitten. Vanuit de fractie moesten de tweede helft van de afgelopen raadsperiode alle zeilen bijgezet worden om de raadsperiode als coalitiepartij af te kunnen maken. Interne moeilijke verhoudingen en een wethouder (Wout van den Berg) die ook volgens eigen zeggen niet geweldig opereerde. Haack, die het als haar opdracht zag Van den Berg binnenboord te houden, onderkent ook dat de fractie zich daardoor naar buiten toe minder heeft kunnen profileren dan wenselijk was. Dat de VVD bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen van vier na drie zetels is gezakt was voor haar dan ook geen verrassing. ,,De partij verkeerde op Schouwen-Duiveland de laatste jaren nu eenmaal in zwaar weer en dat kon bijna niet zonder gevolgen blijven.” Haack geeft aan dat zij de verkiezingen

Laurence Haack

zag als een nieuwe start voor de VVD. Haack zegt verder dat haar tussen de verkiezingsuitslag en dit moment duidelijk geworden is dat ze daar de kans niet voor gaat krijgen. VVD Schouwen-Duiveland bestaat als afdeling niet meer, maar heeft in Gilles Klompe nog wel een bestuursvertegenwoordiger die fungeert als voorzitter. Met hem heeft Haack naar eigen zeggen inmiddels een aantal ‘onprettige gesprekken’ achter de rug. Het laatste gesprek was telefonisch twee weken geleden. In dat gesprek is haar

te verstaan gegeven dat ze zich op haar positie moest beraden. Ze zou geen draagvlak hebben bij de fractie en ook niet bij de andere partijen in de gemeenteraad. Daarbij werden LSD en CDA met name genoemd als partijen waar Haack geen draagvlak zou hebben. CDA-voorman en beoogd wethouder Daniel Joppe ontkent dit desgevraagd. ,,Nee, wij konden altijd prima met haar samenwerken”, is zijn reactie. Ook Robbert Lievense (LSD) stelt dat Haack wat hem betreft uiterst constructief meewerkte in de coalitie. Op het gesprek met het bestuur zou Klompe nog terugkomen na het weekend. Haack zegt dat ze ‘echter tot op heden helaas taal nog teken meer van hem vernomen heeft’. Maar ondertussen blijft het ‘bestuur’ van VVD Schouwen-Duiveland zich volgens haar vanaf de zijlijn met de fractie bemoeien. Haack ziet daardoor geen enkele mogelijkheid meer om vanuit de VVD-fractie zonder last of ruggenspraak te kunnen functioneren in de raad. Haack geeft aan er geen enkele behoefte aan te hebben om te gaan zwartepieten. Maar de VVD-fractie moet de nieuwe raadsperiode dan wel zonder haar gaan doen.

Wereldnieuws uit je regio 27 april ‘18 Jaargang 12 week 17

nummer

557

Inclusief Inwonerskrant

De lijsttrekker in hoge nood Geeft zich nu eindelijk bloot Ze vergadert straks alleen Is ze lekker toch nummer 1 @jangreijn

Voor het allerlaatste nieuws: www.wereldregio.nl

Lees verder op pagina 31 •

Bescheiden lintjesregen

Cor Blonk en Mirjam van de Eijkhof, winnaars van het grootste bridgetoernooi ter wereld.

Schouwse bridgers beste op grootste toernooi ter wereld ,,Mooi dat je zoiets wint. Het is echt uitzonderlijk.” Zo reageert Cor Blonk uit Burgh-Haamstede die samen met de Zierikzeese Mirjam van de Eijkhof het Ruitenboertoernooi, het grootste bridgetoernooi ter wereld heeft gewonnen.

BURGH-HAAMSTEDE

Sinds anderhalf jaar vormen Blonk en Van de Eijkhof een bridgekoppel. Vorig jaar waren ze ook op het Ruitenboertoernooi in Utrecht en toen gooiden ze al hoge ogen met een zevende plaats. ,,Dit is een droom. We

konden het niet geloven. Wij kunnen wel goed bridgen”, aldus Blonk, ,,maar het moet ook wel lopen. De dag ervoor, tijdens de Koningsdrive op onze eigen club waar we één van de sterkste paren zijn, werden we maar 24e. De bridgers van Bridgekring’68 en bridgeclub Zierikzee zijn vanwege hun mooie zege automatisch geplaatst voor de finale van het Ruitenboertoernooi van 2019. Aan dit evenement mogen de beste bridgers van Nederland overigens niet meedoen. •

WEEKENDWEER zaterdag 28 april ZIERIKZEE Burgemeester Gerard Rabelink heeft donderdag weer de koninklijke onderscheidingen opgespeld. Een bescheiden aantal dit jaar.

Eén uitreiking was op een bijzondere

plaats. Op het podium van Brogum in Zierikzee kreeg oud-voorzitter Frans Kruijff een lintje. Wie Brogum zegt, zegt Frans. Hij heeft Brogum boven water weten te houden in de tijd dat anderen het niet meer zagen zitten.

• • • •

Zierikzee 0111 412 567

Renovatie Restauratie Onderhoud Houtrotreparatie

www.schilderkoster.nl

Computerreparatie aan huis

Marel Compleet - Zierikzee >>>>> Geen voorrijkosten <<<<<

Reparatie – Verkoop – Onderhoud - Deskundig advies

Tel.: 0111-642830

www.marelcompleet.nl - marelcompleet@zeelandnet.nl

Dat waardeerde de burgemeester ook zeer in Kruijff. Kruijff kreeg net als alle andere gedecoreerden een medaille in de Oranje Nassau (lidmaatschap). Op pagina 29 een overzicht van alle onderscheiden inwoners. •

OPEN

14º 7º

zondag 29 april

Z 3-5 bft Neerslagkans: 20%

12º 8º

Lees het actuele weer op pagina 5 met weerman Joost Loomans

Tuincentrum

Nieuweweg 1, 4315 PR Dreischor

Welkom, donderdag 3 mei van 17.00 - 20.00 uur. Zie ons aanbod op pagina 26 en 27

zondag 29 april open van 12.00-17.00 uur Korte Moermondsweg 1, Renesse, 0111-461031

0111 401 361

koopnieuwbouwavond

Renesse

www.lifeandgarden.com

NO 3-5 bft Neerslagkans: 90%

WATERWIJK WESTPOORT

iedere 1e donderdag van de maand van 17.00 tot 20.00 uur

de makelaar van (n)u

Manhuisstraat 1-3, Zierikzee, www.deltamakelaardij.nl, 0111 417808


2

WERELDREGIO THEATERTIP

AGENDA

Einde theaterseizoen in zicht, de nieuwe 2018-2019 op komst!

Vrijdag 27 april

Met een heerlijke tribute van Fleetwood Mac aanstaande vrijdag 20 april en op vrijdag 1 juni Stef Bos & Band sluit Theaters aan Zee in de NK Zierikzee het seizoen af. Aanstaande vrijdag komt dus eerst de formatie Pure 99 met Vannessa Thuyns (Voice of Holland). Na ‘Back to the Seventees’ komt de band nu terug met een heerlijke tribute van Fleetwood Mac’s meest beroemde LP ‘Rumours’. Natuurlijk komen alle hits in gepaste volgorde voorbij. Daarnaast speelt Vannessa Thuyns en haar muzikanten in een aparte set een aantal kroonjuwelen uit de Nederlandse popmuziek van de jaren ’70.

Brouwershaven Introductieles ‘Dansen in je element’ in centrum Be Happy. Van 19.30 tot 21.30. Opgave info@atmar.nl Zierikzee Oranje-concert Duivelands Mannenkoor in Nieuwe Kerk. Aanvang 19.30.

Op vrijdag 1 juni is de afsluiting met Stef Bos & Band. Om zeker te zijn van kaarten is reserveren gewenst via www.theatersaanzee.com. Binnenkort vertellen wij u alles over het nieuwe programma van het volgende seizoen.

Zaterdag 28 april

Burgh-Haamstede Strandjutten vanaf Excursieschuur. Van 13.30 tot 15.30.

Open atelier en beeldentuin Danielle Orelio (Hogeweg 34). Tussen 11.00 en 17.00. Renesse Bingo in Hampshire Arc-hotel (Vroonweg 33). Aanvang 19.30. Kerkwerve Forellenwedstrijd bij recreatieboerderij Van Langeraad. Bezoek aan Alpaca en Falabella Ranch Rzadkiewa. Van 11.00 tot 17.00. Nieuwerkerk Dansavond Four Seasons met dj in dorpshuis. Aanvang 20.00. Ellemeet ‘Ellemeet got’s talent’ en livemuziek van de Stamgasten in dorpshuis. Aanvang 19.30.

Zondag 29 april

Hoofdredactie Aad van der Wouden Tel. 0111 420 776 redactie@wereldregio.nl

in Hotel de Zeeuwse Stromen. Van 10.00 tot 16.00. Port Zelande Rondrit met Boemeltreintje vanaf Port Zelande via Brouwersdam (inclusief zeehonden spotten). Vertrek 11.00 en daarna ieder heel uur tot 16.00. Burgh-Haamstede Open atelier en beeldentuin Danielle Orelio (Hogeweg 34). Tussen 11.00 en 17.00.

Woensdag 2 mei

Zierikzee Lezing over Oosterschelde door Ria Oranje in brasserie de Stadspoort in Borrendamme. Aanvang 14.30. Burgh-Haamstede Activiteitendag met medewerking van SMWO in Soos Burgh-Haamstede. Kerkwerve

Vrolijke voorjaars bloeiers

Bezoek aan Alpaca en Falabella Ranch Rzadkiewa. Van 11.00 tot 17.00.

Donderdag 3 mei

Scootmobieltocht d’Antilopen vanaf parkeerplaats ’t Luitje. Aanvang 13.00. Opgave via 0111-415608 of jpbax@zeelandnet.nl

Maandag 30 april

23-02-16 13:01

Yoga en meditatie door yogaschool Schouwen-Duiveland in dorpshuis. Van 9.00 tot 10.30 en van 19.15 tot 20.45.

Dinsdag 1 mei

Brouwershaven Spelletjesmiddag stichting Ouderensocieteit aan Bostonplein. Van 14.30 tot 17.00. Burgh-Haamstede Verzamelen gebruikte goederen voor Burghse rommelmarkt bij blauwe deur naast Koebel (Zandstraat). Tussen 9.00 en 10.00. Port Zelande Rondrit met Boemeltreintje vanaf Port Zelande via Brouwersdam (inclusief zeehonden spotten). Vertrek 11.00 en daarna ieder heel uur tot 16.00.

Vrijdag 4 mei

Burgh-Haamstede Maken en drinken van milkshakes onder leiding van chef-kok Ed Adelaar in Soos Burgh-Haamstede. Van 19.30 tot 22.00.

Zaterdag 5 mei

Renesse Bingo in Hampshire Arc-hotel (Vroonweg 33). Aanvang 19.30. Zierikzee Optreden Take Five & tangduo Peter van de Velde (orgel) en Nadja Nevolovisch (viool) in Nieuwe Kerk. Aanvang 19.30. Kerkwerve Bezoek aan Alpaca en Falabella Ranch Rzadkiewa. Van 11.00 tot 17.00. Westenschouwen

Zondag 6 mei

Renesse Lentemarkt. Port Zelande Rondrit met Boemeltreintje vanaf Port Zelande via Brouwersdam (inclusief zeehonden spotten). Vertrek 11.00 en daarna ieder heel uur tot 16.00. Serooskerke Yoga en meditatie door yogaschool Schouwen-Duiveland in dorpshuis. Van 9.00 tot 10.30 en van 19.15 tot 20.45.

Woensdag 9 mei

Kerkwerve Bezoek aan Alpaca en Falabella Ranch Rzadkiewa. Van 11.00 tot 17.00.

Zaterdag 12 mei

Renesse Renessedag in centrum. Vanaf 10.00. Bingo in Hampshire Arc-hotel (Vroonweg 33). Aanvang 19.30. Zierikzee Uitvoering ‘de Nonnen Opera Suor Angelica’ in katholieke kerk. Aanvang 14.30. Kerkwerve Kofferbakverkoop bij recreatieboerderij Van Langeraad. Van 9.00 tot 14.00. Ellemeet Rommelmarkt in en rond dorpshuis. Van 9.00 tot 14.00. Voor reserveren tafels nitasmailadres@hotmail.com Zonnemaire 8e editie Bommenede-tour vanaf cafe Bommenede. Vanaf 8.15. Kerkwerve Bezoek aan Alpaca en Falabella Ranch Rzadkiewa. Van 11.00 tot 17.00.

Dinsdag 15 mei

Sport Peter Godrie Tel. 06 50 22 71 91

Brouwershaven Spelletjesmiddag stichting Ouderensocieteit aan Bostonplein. Van 14.30 tot 17.00. Zierikzee Open huis in hospice Kaaskenshuis. Van 9.00 tot 17.00.

Advertenties Colinda Verkaart 06 12 52 81 08 Mark de Bruijne 06 12 02 89 32 advertentie@wereldregio.nl

Vrijdag 27 april: 14:00 20:00

Bankier van het Verzet Médecin de campagne

Zaterdag 28 april: 20:00

Fifty Shades Freed

Zondag 29 april:

Lentemarkt vereniging Westenschouwens Welvaren in centrum. Van 11.00 tot 17.00.

Maandag 7 mei

16_0287_HUY sticker diameter 48,8mm.indd 1 Serooskerke

Renesse Internationale platen- en cd-beurs

COLOFON

Reserveer nu uw kaarten via www.theatersaanzee.com of stuur een e-mail aan info@theatersaanzee.com

Programma:

14:00 20:00

Ferdinand NL Phantom Thread

Maandag 30 april: 20:00

Fifty Shades Freed

Dinsdag 1 mei: 14:00 20:00

Phantom Thread Bankier van het Verzet

Woensdag 2 mei: 14:30 20:00

Bob de Bouwer Mega Machines NL I, Tonya

Donderdag 3 mei: 14:00 20:00

Pieter Konijn Les gardiennes

Uitgelicht: Bankier van het Verzet Gedurende de Duitse bezetting tijdens WOII raakt het Nederlandse verzet steeds omvangrijker en beter georganiseerd. Er is geld nodig voor wapens, de illegale pers, verzetsweduwen, stakers en eten voor onderduikers.

Fifty Shades Freed De pasgetrouwde en onafscheidelijke Christian en Ana genieten samen van hun luxe levensstijl, in de veronderstelling dat ze de duistere figuren uit hun verleden achter zich hebben gelaten. Maar hun gelukkig samenzijn wordt al snel in gevaar gebracht door nieuwe bedreigingen.

Ferdinand NL Ferdinand is een grote stier die er heel gevaarlijk uitziet. Hij wordt weggehaald uit de omgeving waar hij is opgegroeid om te gaan vechten in een stierenvechtersarena. Maar Ferdinand is een lieve, vredelievende stier die helemaal niet wil vechten.

Donderdag 18 mei

Zierikzee Rijbewijskeuring in gemeentehuis Schouwen-Duiveland.

Familieberichten familieberichten@wereldregio.nl

Zaterdag 19 mei

Contactgegevens WereldRegio is een uitgave van Uitgeverij JeVanHet bv. Poststraat 41 4301 AB Zierikzee Postbus 37 4300 AA Zierikzee T 0111 420 776 F 0111 421 733 www.wereldregio.nl

Kerkwerve Kofferbakverkoop bij recreatieboerderij Van Langeraad. Van 9.00 tot 14.00. Bezoek aan Alpaca en Falabella Ranch Rzadkiewa. Van 11.00 tot 17.00. Renesse Bingo in Hampshire Arc-hotel (Vroonweg 33). Aanvang 19.30.

Zondag 20 mei The Beggars treden zondag 29 april van 14.30 tot 17.30 uur op in d’Ouwe Smisse in Zonnemaire.

Renesse Pinkstermarkt in centrum. Van 13.00 tot 18.00.

Phantom Thread Couturier Reynolds Woodcock vormt samen met zijn zus Cyril het modehuis The House of Woodcock, waar vrouwen in de hogere kringen van Londen in de jaren vijftig zich laten kleden.

Programmawijzigingen voorbehouden. Voor het actuele aanbod:

www.fizi.nl fiZi / Kerkhof 3 / Zierikzee


3

Vlinderduin nieuwe woonvorm VRIJE voor (jonge) vrouwen met beperking STEMMEN Na Zierikzee nu ook in Burgh-Haamstede zorg beschikbaar voor als het nodig is Nog heel even en de eerste zes bewoonsters van de Vlinderduin in Burgh-Haamstede betrekken hun woning. Een project van de gelijknamige stichting en woningbouwcorporatie Zeeuwland. Initiatiefneemster is Maria Bal, moeder van één van de bewoonsters.

een redactionele beschouwing op de actualiteit door Aad van der Wouden

BURGH-HAAMSTEDE

Vlinderduin is een vorm van beschermd wonen voor vrouwen met een beperking. Dames die net een steuntje in de rug kunnen gebruiken. Een woonvorm die wel in Zierikzee te vinden is, maar in de Westhoek nog niet. Dat was voor Maria Bal reden om aan te kloppen bij Zeeuwland. ,,Als je in de Westhoek woont, is Zierikzee best nog een afstand.” En haar plannen vielen in goede aarde bij Zeeuwland. ,,Maar het is de vasthoudendheid van Maria waardoor het project nu van start gaat, Je ziet wel vaker mensen aankloppen bij ons, maar als ze merken dat er wat tijd overheen gaat, haken ze soms af,” vertelt Zeeuwland-directeur Marco van der Wel. Hij is blij met het concept. De bewoonsters (er is plaats voor acht dames) wonen zelfstandig en huren rechtstreeks van Zeeuwland. Maar in samenwerking met de stichting Vlinderduin kan er zorg op maat worden geleverd. Maria Bal is vooral bij met de gedachte, dat er ook ’s nachts zorg in de directe omgeving is. Want de Vlinderduin wordt gerealiseerd op het terrein van zorgaanbieder Allévo; de Duinen. En Maria Bal ziet wel samenwerkingsmogelijkheden. Aan de ene kant kan Allévo zorg leveren, aan

‘Zeemeerman’ onthult beeld van zeemeermin Een ‘zeemeerman’ onthult zaterdag 28 april het standbeeld van de zeemeermin op de rotonde bij de trap van Westenschouwen.

Geen lintje

Maria Bal en Marco van der Wel samen voor de Vlinderduin in aanbouw.

de andere kant willen de bewoonsters van de Vlinderduin best helpen met het organiseren van activiteiten. En daarmee is er weer een nieuwe zorgwoonvariant op het eiland bij. Nog ene paar weken en de sleutels worden uitgereikt. Op haar website omschrijft de stichting de Vlinderduin zelf als volgt: ,,Een heerlijk (t)huis met alle ruimte om zich verder te kunnen ontplooien, waarbij

individuele wensen, eigen regie, privacy en keuzevrijheid een belangrijke rol spelen. De woonvoorziening omvat naast de zelfstandige woningen, twee gemeenschappelijke ruimtes. De gemeenschappelijke ruimte dient een ruimte van veiligheid, ontmoeting en ontspanning te zijn. Daarnaast kan een ruimte dienen voor sociale activiteiten en groepsgerichte interventies met de bewoners, de ouderen en/

vakantiedeukje?

WESTENSCHOUWEN

Het beeld is er gekomen op initiatief van de Vereniging Westenschouwens Welvaren. Namens deze club opent de voorzitter om 16.05 uur de ceremonie voor de onthulling. Bestuurslid Hans van Hoeke vertelt daarna over de aanleiding voor het standbeeld en de geschiedenis van de zeemeermin. Van 16.35 tot 16.40 uur is de onthulling van de zeemeermin door de zeemeerman. Tijdens de hele ceremonie zingt shanytkoor Neptunus liederen. •

uw vestiging in 2 muisklikken zichtbaar!

VAN DEN DOEL ADVOCATEN

Overtuigend doeltreffend

jammer dat ons werk onzichtbaar is..

Op donderdagavond - na telefonische afspraak - vanaf 18.00 uur gratis spreekuur.

of buurtbewoners. Tevens zullen de ruimtes gebruikt worden om de bewoners te inspireren en motiveren naar meer zelfstandigheid en zelfredzaamheid. Participatie en welbevinden zijn hierbij het uiteindelijk doel.” Er zijn nog twee woningen beschikbaar. Wie tot de doelgroep behoort kan contact opnemen met de stichting via info@vlinderduin.nl •

DAKKAPEL, AANBOUW, NIEUWE KOZIJNEN, DAKRENOVATIE, DAKRAAM? WIJ MAKEN HET... VERTONVERKAART.NL

De manier waarop politiek leider Haack en de VVD uit elkaar gaan, verdient allesbehalve een koninklijke onderscheiding. In de achterliggende weken hebben de twee ruziënde partijen het elkaar niet gemakkelijk gemaakt. Totdat de bom deze week barstte. Na een eerste bericht hierover op de website van WereldRegio haastte de politieke partij zich ook met het opstellen van een persbericht. En daarin wordt de bal volledig bij Laurence Haack gelegd. Ach, dat is de dynamiek van de politiek en neem van mij aan dat het goed fout zit bij de partij. De vraag is of Haack haar raadsstoeltje moet meenemen, zoals ze nu heeft gedaan. Of had ze ‘m aan de VVD moeten teruggeven? Haack is veel te verslaafd aan de politiek om zomaar het veld te ruimen. Dus haar keuze is niet zo verrassend en het is haar goed recht. Of de partij het nu leuk vindt of niet. Spannender wordt het of Haack een nieuwe VVD gaat vormen, gaat ze een nieuwe achterban bij elkaar sprokkelen? Formeel zal ze nee zeggen, maar wat als na vandaag nieuwe mensen aan de bel trekken bij huize Haack. Of misschien komt er wel een vrijage met LSD. Immers ook een behoorlijk liberaal ingestelde partij ondanks het lokale stempel. Verliezer is de raad als geheel, want de 23 zetels worden nu verdeeld over liefst tien partijen. De VVD heeft inmiddels de omvang van de SP en nog wat éénpittertjes erbij, D66, PvdA en CU. Wat het wel weer leert is dat, wanneer een partij in verkiezingstijd continue toetert dat zo gezellig en goed gaat binnen de club, je dat met een korreltje zout moet nemen. Maar dat weet de kiezer al lang.•

Ook voor mediation

Oude Haven 41 4301 JK Zierikzee T: 0111-420.410 E: info@vddoeladvocaten.nl www.vddoeladvocaten.nl

Acteur Hoogenboom ‘verweert’ zich in fiZi Filmtheater fiZi in Zierikzee doet dit jaar voor het eerst mee met de landelijke manifestatie ‘Theater na de Dam’. In het kader hiervan wordt op vrijdagavond 4 mei vanaf 21.00 uur de toneelvoorstelling ‘Het Verweer’ van de Zeeuwse Komedie opgevoerd. Het betreft een monoloog die wordt opgevoerd door acteur Mels Hoogenboom. ZIERIKZEE

Acteur Mels Hoogenboom als Hendrik Wouter Tijen in de voorstelling ‘Het Verweer’ (foto Bram van Belzen)

Op de avond van de Nationale Dodenherdenking op 4 mei zetten theatermakers en artiesten verspreid over het hele land zich in om deze dag van extra betekenis te voorzien. Dit initiatief werd enkele jaren geleden gelanceerd onder de titel ‘Theater na de Dam’. Inmiddels is deze manifestatie uitgegroeid tot ruim tachtig voorstellingen op tal van plaatsen in Nederland. Nu dus ook in Zierikzee. In ‘Het Verweer’ wordt het publiek

geconfronteerd met het vellen van een oordeel. De voorstelling is gebaseerd op ware gebeurtenissen en gaat over Hendrik Wouter van Tijen, één van de directeuren destijds van de Koninklijke Maatschappij De Schelde in Vlissingen.

In de voorstelling neemt Henk van Tijen zelf het woord. Hij spreekt het publiek toe als ware het de leden van de jury in deze rechtszaak Tekstschrijver en regisseur Rens Schot baseerde zich voor het script voor een groot deel op de feiten, maar voegde er ook persoonlijke gevoelens

en overwegingen van de Scheldedirecteur aan toe. Mels Hoogenboom wekt Hendrik Wouter Tijen tot leven op de toneelvloer. Hij was van 1940 tot 1945 directeur van Scheepswerf De Schelde in Vlissingen. Hij liet het bedrijf dus doordraaien tijdens de oorlogsjaren, waardoor drieduizend mensen hun baan behielden en niet voor de Arbeitseinsatz naar Duitsland werden gestuurd. Maar Van Tijen zou met dat doorgaan tijdens de oorlog ‘dus’ hebben samen gewerkt met de bezetter. De Schelde-directeur werd direct na de oorlog eerst zeven maanden gevangen gezet, waarna hij weer op vrije voeten werd gesteld. Pas in 1950 kwam het tot een straf: een geldboete wegens ‘economische collaboratie’. In de voorstelling ‘Het Verweer’ neemt Henk van Tijen zelf het woord. Hij spreekt het publiek toe als ware het de leden van de jury in deze rechtszaak.•


s r e V Schou we n-d ive la n

Groente & Fruit

Volop Hollandse aardbeien

grote bak

395

Hollandse asperges (super vers) Grove maar ook mooi 1/2 kilo

4

95

Klein bakje Extra Super 1/2 kilo De wat kromme 1/2 kilo

En natuurlijk hebben wij voor u de nieuwe aardappelen (Nicola’s) 2,5 kilo Malta aardappelen 2 kilo

250 595 295 395 450 198 350 225 225 395

Eindelijk ze zijn er weer: Zeeuwse bloemkool (zo van het land!) per stuk Lente pakket: Flinke krop sla, Zeeuwse komkommer, twee tomaten, Bos lente uitjescompleet Verse zeekraal 100 gram

Zeeuwse handperen (lekker sappig) per kilo

Wij hebben weer gele mandarijnen (lekker sappig en zonder pit) 12 voor

Wij staan voor u klaar met onze bezorgservice! Bestel uw boodschappen via Whatsapp (06-18397653), GRATIS thuisbezorgd! Mail info@arcopieper.nl - www.arcopieper.nl Tel 06-18397653

Aanbiedingen van de week:

Du

Bolussen 6 halen 5 betalen Stokbrood nu voor € 1,15

Ook 30.000 lezers bereiken met uw (vers)aanbiedingen?

Aardbeienvlaaitjes nu voor € 1,65 Eierkoeken 6 halen 5 betalen

Bel 0111 420 776 of mail advertentie@wereldregio.nl

Koekje van de week:

Goudse Moppen 200 gram van € 3,60 voor € 2,90.

aravanservice Acties geldig van maandag 31 april t/ za 5 mei

Onderhoud | reparatie | (web)shop Appelmarkt 25, 4301 CA Zierikzee Tel. 0111 416 264

Middenweg 21 Ouwerkerk | 0111642306

After Kings Fashion Party

15% Oranje korting

Studio 33 viert het oranjefeest ook op zaterdag 28 en zondag 29 april Bekijk onder het genot van een hapje en drankje onze voorjaarscollectie en ontvang 15% korting op de gehele collectie én een oranje-goodiebag!

Zaterdag van 9:30 - 19:00 Zondag van 11:00 - 18:00 Team Studio 33 Corine, Barbara & Inge

Komt u bij ons after Koningsdag vieren ?


5

Vergankelijkheid Zonnemaire inspiratie voor kunstenaar Alles is vergankelijk. Daar zijn we ons niet altijd van bewust. Maar die vergankelijkheid wordt aan de hand van een bijzonder project van schrijver en theaterman Marco van de Plasse wel heel zichtbaar. In Zonnemaire om precies te zijn.

ZONNEMAIRE

Van de Plasse komt uit het Brabantse Boxmeer en is al zeventien jaar op Schouwen-Duiveland; in Zonnemaire in wat hij liefkozend een keet noemt. Verliefd op het eiland, maar niet hier komen wonen. ,,Nee, we wilden het vakantiegevoel niet kwijt.” Van de Plasse heeft al veel projecten op zijn naam staan. Een van de meest recente is negentig plus; een stevig boekwerk met verhalen van negentigers, die over de naoorlogse wederopbouw spraken. Het leidde zelfs tot portretten op televisie. Nu duikt Van de Plasse in ‘zijn Zonnemaire’. ,,Ik wil laten zien dat alles vergankelijk is.” In de breedste zin van het woord. De basisschool de

Zonnemaire komt er rondom de sluiting zelfs aan te pas. En ook het verdwijnen van bijnamen; geïnspireerd door het boek van Adriaan van den Berge uit Burgh-Haamstede.

,,Ik wil laten zien dat alles vergankelijk is.” En dan is er nog die vermeende moord, kort na 1900. Op de Oprit in Zonnemaire zou het gebeurd zijn. Maar

COLUMN

uit studie blijkt dat het geen moord was. De vermeende dader was blijkbaar niet voor niets vervroegd vrijgekomen. ,,Een vergankelijk verhaal dus. Want een verhaal over een moord zou niet zomaar verdwijnen.” Van de Plasse heeft kunstenaresse Saskia Eggink in Zierikzee bereid gevonden om voor alle vergankelijke onderwerpen een beeldend werk te maken. Ze is er al volop mee bezig. Een flinke klus, want Van de Plasse heeft vijfentwintig onderwerpen van vergankelijkheid gekozen in het dorp.•

KERKWERVE Waterschap Scheldestromen organiseert twee gratis activiteiten in de landelijke Week van Ons water van 5 tot en met 13 mei. Eén van die twee is een bezoek aan het gemaal Prommelsluis in Kerkwerve.

www.weekvanonswater.nl •

‘Hoge Zangers’, een van de werken van de Zierikzeese Saskia Eggink.

Verkoop

Verhuur

Onder het mom van ‘heel Zeeland(ia) F I T’ organiseer t Zeelandia Ontspanning op zondag 24 juni een wandeltocht voor het hele gezin, maar ook voor iedereen die graag wandelt. De opbrengst van de wandeltocht gaat volledig naar de BAS Stichting. Wandelen is goed voor lichaam en geest. Je kunt kiezen uit verschillende afstanden: 10, 15, 20, en zelfs 25 kilometer voor de zeer geoefende wandelaars. De starttijden zijn respectievelijk om 12.00, 11.00, 10.00 en 9.00 uur aan de Deltastraat. Bij vertrek ontvangen alle deelnemers een goodiebag met onder andere bonnen die je onderweg kunt inleveren voor iets lekkers. Zo staat Zeeuws Meisje de deel-

Soooooo dan, vrijdag de schooldeur dichtgedaan voor twee weken zonder leerlingen... en dan op zaterdag maar eens uitgebreid het zaterdagmagazine gelezen. Vooral de rubriek: ,,Wat zou u doen?” Deze keer de vraag “Moet ik als (zwangere) arts mijn verloskundige tegenspreken? Nu weet ik daar helaas niet zo veel van, maar deze arts werd door haar verloskundige geadviseerd om dagelijks water met Himalayazout te drinken want ‘daar gaan je cellen beter van functioneren’. De reacties op deze vraag komen van een arts, een mevrouw, een docent verloskunde en een diëtist. Ik denk dan, waarom gaan die mensen daar allemaal zo serieus op in, en waarom vraagt die zwangere arts zich dat af? Lekker naast je neer leggen en je eigen ding doen. Ik ben meer van het idee: luisteren en soms niet reageren. Dat doen de lezers van WereldRegio toch ook heel vaak. Ik ga niets oprakelen, maar was heel erg verbaasd over het artikel van de Kreeftendag in Zierikzee. Dat over die ene middag zoveel ophef moet worden gemaakt. Het is een prima dag waar veel mensen van genieten en gaan we dan vragen aan de horeca om te reageren, en verbaasd zijn dat die daar geen ophef over maken. Nee, dat gaan we niet doen, reageren, en we laten het erbij, want dit zijn geen discussiepunten, het is gewoon zo. Net zoiets als op Facebook melden dat het in Bruinisse een rommeltje is bij een zaterdagavond hangplek tussen

Leasing

Service

woningen wanneer de jeugd daar nog even napraat. Wat maken ze er toch een rotzooi van en ze ruimen niets op, en dan opmerkingen zoals ‘hebben die kinderen geen opvoeding gehad’. Een van de lezers was alerter: zij meldde rond middernacht na alle verhitte reacties: okay, ik ga er wel eventjes uit... (uit bed) en ga eens kijken. En na tien minuten stuurde ze een foto met een plastic zak waarin alle rommel (wat blikjes en chipszakjes) was verzameld. Probleem opgelost !! Maak je niet druk, zorg dat het weer schoon is, en het is het (Himalaya) zout in pap niet waard er over te discussiëren. Discussiëren doe je in het Beusje en niet op Facebook etc. Daar schrijf en lees je allen de positieve verhalen, dan blijft het vast nog heel lang leuk daar. Mijn facebook account heb ik niet opgezegd zoals deze weken (na alle ophef in de krant) vaak gedaan is. Blijf genieten.•

Yoga en ontbijt op het strand Beachclub Perry’s biedt vanaf zondag 29 april in samenwerking met Yogamundo elke woensdag en zondag een speciaal yoga-ontbijtarrangement aan zee.

SCHARENDIJKE

De nieuwe voorraad grasmaaiers is weer binnen! en Tuinechanisatie m w u o b d n a nd! st in L wen-Duivela u o h Dé speciali c S p o hines en Parkmac

De Weel 1 4306 NV Nieuwerkerk T 0111 - 64 22 40

Heel Zeeland(ia) loopt voor BAS ZIERIKZEE

Himalayazout

Volgende week: Veerle van Moort

‘Duik’ in Week van Ons Water bij Prommelsluis

Op zaterdag 12 mei, nationale molenen gemalendag, kun je van 10.00 tot 16.00 uur een kijkje nemen in het poldergemaal Prommelsluis aan de Provincialeweg 7. Dit gemaal voert overtollig water uit de polder naar de Oosterschelde. Medewerkers geven technische informatie en vertellen over het waterbeheer. Er zijn ook educatiemedewerkers aanwezig met leuke proefjes. Bij het gemaal ligt een vispassage. Het gemaal ligt langs een mooie buitendijkse fietsroute. Uit onderzoek blijkt dat het waterbewustzijn bij Nederlanders gering is. Weinig mensen weten wat er bij komt kijken om ons land droog en bewoonbaar te houden. De Week van Ons Water is een initiatief van het ministerie van Infrastructuur en Milieu, Rijkswaterstaat, waterschappen, provincies, gemeenten, waterbedrijven en watermusea om via publieksactiviteiten mensen bewuster te maken van het waterbeheer in Nederland.

door Aart de Zeeuw

nemers op de route op te wachten met een ijsje. Alle afstanden eindigen bij café De Biet waar een drankje voor alle lopers gereed staat en iedereen wordt opgevrolijkt met de klanken van Liever ier as tuus. Aanmelden voor de wandeltocht kan via ontspanning@zeelandia. nl. Het doel van de BAS Stichting is geld bijeenbrengen om het onderzoek naar de ziekte juveniele dermatomyositis te ondersteunen en donaties te doen aan rechtspersonen en instellingen die mede ten doel hebben om kinderen met een levensbedreigende ziekte en hun ouders te ondersteunen, dit in de meest brede zin. Naast het doel om geld bijeen te brengen voor onderzoek naar juveniele dermatomyositis is een ander belangrijk doel meer bekendheid geven aan deze ziekte.•

Openingstijden: ma t/m vr 7.45 – 17.00 uur za 9.00 – 12.00 uur

WEER WERK

info@gebrweststrate.nl www.gebrweststrate.nl

door Joost Loomans

Weersituatie Onder aanvoering van diverse lagedrukgebieden ten noorden van onze regio blijft het aanhoudend wisselvallig en te koud voor de tijd van het jaar. Koningsdag profiteren we wel even van wat meer hogedruk, maar op zondag en maandag trekt een lagedrukgebied met de bijbehorende actieve storing van zuid naar noord over. Koningsdag verloopt in de ochtend droog met af en toe zon. In de middag en avond raakt het bewolkt en later kan er een buitje voorkomen. Het wordt 14 of 15°C en de zwakke

De dag begint met een verkwikkende yogales op het strand van 10.00 tot 11.00 uur. Aansluitend worden de deelnemers ontvangen bij Beachclub Perry’s met een uitgebreid ontbijtbuffet. De yogalessen worden verzorgd door studio Yogamundo uit Zierikzee en zijn in principe geschikt voor iedereen, met en zonder yoga-ervaring. Aanmelden vooraf wordt aangeraden, maar is niet verplicht. Deelnemers dienen een (grote) handdoek mee te nemen. www.yogamundo.nl •

Zure appel www.hetweeropschouwenduiveland.nl tot matige wind draait van zuidwest naar zuidoost Zaterdag wisselend bewolkt met af en toe zon. Meeste tijd droog De ZW wind waait matig tot vrij krachtig en de temperatuur stijgt naar 12-13°C. Zondag is het zwaar bewolkt met kans op veel neerslag. De wind draait naar NO 3-5 Bft. Temperatuur wordt maar net aan 12°C Na ‘t weekend Maandag wordt het niet veel beter, dinsdag valt er eerst nog een bui en daarna komt de zon geregeld tevoorschijn. Met een middagtemperatuur van slechts 13° blijft het fris.

Natuurlijkvooruwhond.nl Voor 100% natuurlijk hondenvoer

Zonnemaire officiële leverancier


AANBIEDINGEN WEEK 18

vrijwilligers gezocht m/v

Magere Bieflappen (kunt u als biefstuk bakken!) Deze week 500 gram voor 5.99 Mager runder tartaar Deze week 250 gram voor 2.49

Aanbiedingen week 17

Vleeswaren duo: 100 gram rosbief + 100 gram boterhamworst Samen voor maar 3.25

Vikorn broodje ongesneden maar €1,65 Gangmakers 5+1 GRATIS

Onze heerlijke roompaté Nu 150 gram voor 1.85

Stukjes Boterkoek 250 gram halen - 200 gram betalen

Snack v/d week Gegrilde worststaafjes (heerlijk pikant van smaak!) Nu 200 gram voor 2.75

HOSPICE KAASKENSHUIS EN VPTZ-THUIS Gezocht: vrijwilligers die ons team willen komen versterken.

Boterbolletjes 6 halen - 5 betalen Cake van de week: Bitterkoekjecake met Amaretto maar €3,79

Verse voorgebakken friet Nu kilo nu voor 1.95

In het hospice Kaaskenshuis kunnen mensen de laatste tijd van hun leven doorbrengen, omringd door aandacht, liefde en zorg. Het hospice kan geen dagen aan een leven toevoegen, maar wel leven toevoegen aan de dagen die nog resten. Dat gebeurt door een grote groep geschoolde vrijwilligers en professionele zorgverleners.

MAALTIJD V/D WEEK

Weekendreklame: Kersenflappen 4 +1 GRATIS

Heerlijke zomer stoofschotel (gestoofd rundvlees met div. zomergroenten) Deze week 400 gram voor 6.65

Gevulde Chocoladebroodjes per stuk €1,25

Als vrijwilliger in het hospice of bij mensen thuis werk je in een gemotiveerd team. Wij bieden de mogelijkheid tot persoonlijke ontwikkeling door middel van o.a. cursussen, thema-avonden en intervisie.

Heerlijke rauwkost – pret salade Deze week bakje 200 gram voor 1.95

Wilt u ons team komen versterken, heel graag! U kunt hiervoor contact opnemen met het hospice of een mail sturen naar: info@kaaskenshuis.nl

Let op elke woensdag gehaktdag! heel kilo gehakt van 8.50 alleen op woensdag voor maar 7.00

RAUWKOSTSALADE V/D WEEK

“Deze aanbiedingen zijn ook geldig bij ’t Bru’s Broad’uusje” Geldig van 30 april t/m 5 mei 2018

Kaaskenshuis

Palliatieve terminale zorg Thuis en Hospice

Slagerij en Verswinkel!

Mauritslaan 39 / 4301 NS Zierikzee / 0111 453 511

WWW.KAASKENSHUIS.NL | INFO@KAASKENSHUIS.NL

EEN GEZONDE

Barbeque

Versgesneden zalmfilet, € 2,65 per 100 gr.

1 kilo + 500 gram

GRATIS

NIEUWE VANGST

ELKE ZATERDAG

Palingbrood

Naar wens Levend, Gekookt, of gehalveerd met knoflookmarinade (dagprijzen)

€ 4,70 p.s.

7 95

Deze week Scampi

2 voor

€ 6,95 p.s.

12 50

EIG

EN

Oosterscheldekreeft

Ambachtelijk recept

2 voor

Visse rij UIT

Geldig van 26 april tot 3 mei

Als menu (niet in Zierikzee) Gegrild vanaf € 27,95

A EX TRavond ten site Kreef b HUISGEMAAKT

16 mei

e / zie w

Zalmgratin

ALLES VOOR DE BBQ Vers huisgemaakt assortiment voor de BBQ. Reserveer alvast via www.proefzeeland.nl

IETS TE VIEREN?

OVENSCHOTEL

Scampi

Visschotels

Voorkom teleurstelling bestel vooraf!

HUISGEMAAKTE ZALMGRATIN

Rijk gevuld met zalm.

500 gram

7

50

OVENSCHOTEL SCAMPI Met chili-roomsaus, groene groenten en tagliatellesaus. Per stuk € 8,95

2 voor

15,-

P RO E F Z E E L A N D

‘ T M O S S E L PA K H U YS

FAELWEG 1, VROUWENPOLDER BEL 0111-653451 OPENINGSTIJDEN MA - ZA 9.00 - 18.00 UUR

NIEUWE HAVEN 51 BEL 0111-653451 / 0111-407611 OPENINGSTIJDEN VR & ZA 9.00 - 17.00 UUR

Stormvloedkering

Zierikzee

VISSCHOTELS Verse huisgemaakte visschotels. Reserveer via www.proefzeeland.nl

CHECK AL ONZE MENU’S SCHOTELS EN MEER OP

www.proefzeeland.nl

alles zolang voorraad strekt - zetfouten voorbehouden

Actie Zalm VERSE VIS

WeekACTIE

Kerkring 33, 4306 CK Nieuwerkerk, tel. (0111) 641224


7

MARKANTE SCHOUWEN-DUIVELANDERS

door Huib Uil

SCHOOLBUS

Ds. C.F. Zeeman (1828-1906) Vorige week stonden we stil bij het feit dat 150 jaar geleden de Hervormde kerk te Zonnemaire in gebruik werd genomen. Op 19 april 1868 hield ds. Zeeman een gloedvolle preek in een volle kerk, die opgeluisterd werd met ‘beurtgezang’. Het was een hoogtijdag voor het dorp. De grote stimulator van de bouw van de nieuwe kerk en toren was deze predikant. Catharinus Forandinus Zeeman was geboren in Numansdorp als zoon van de plaatselijke dokter Pieter Zeeman. Na zijn theologiestudie in Leiden werd hij in 1854 predikant in Welsum (Overijssel). In 1862 kwam hij naar Zonnemaire. Het jaar ervoor was ds. Zeeman getrouwd met de domineesdochter Willemina Worst. Zij werden in 1864 de ouders van Pieter Zeeman, die in 1902, samen met H.A. Lorentz, de Nobelprijs voor natuurkunde in ontvangst mocht nemen. Zonnemaire eert zijn grote zoon met een borstbeeld naast zijn geboortehuis, tegenover de kerk. Bovendien heet de straat, die uitloopt op dit geboortehuis en waaraan de kerk staat, Professor Zeemanstraat. 42 jaar lang diende ds. Zeeman de Hervormde gemeente. Hij was de moderne richting toegedaan, zoals de meeste predikanten op SchouwenDuiveland in de tweede helft van de negentiende eeuw. Zeeman was binnen zijn kerk bestuurlijk actief. Zijn belangrijkste functies werden het lidmaatschap namens Zeeland van het hoogste bestuursorgaan, de Algemene Synodale Commissie van de Nederlandse Hervormde kerk, secretaris van het Provinciaal kerkbestuur van Zeeland en lid van het Provinciaal College van Toezicht. In die hoedanigheden maakte hij de enerverende kerkelijke ontwikkelingen mee waarvan de Doleantie (1886) de belangrijkste was. De grote voorman van die beweging, dr. Abraham Kuyper, en ds. Zeeman kenden elkaar. Bekendheid kreeg ds. Zeeman ook met zijn boek over spreekwoorden en spreekwijzen ontleend aan de Bijbel, verschenen in 1876. De Hollandsche Maat schappij van Kunsten en Wetenschappen had daarover een prijsvraag uitgeschreven. De inzending van ds. Zeeman werd met zilver bekroond. De verhandeling werd gedrukt onder de titel ‘Nederlandsche spreekwoorden, spreekwijzen, benamingen en volksuitdrukkingen, aan den Bijbel ontleend’. Een tweede druk verscheen in 1888. Uit deze publicatie blijkt dat ds. Zeeman een belezen man

GEESTDRIFT Dorpsdominee Piter Goodijk

Er even uit Na een drukke werkweek geniet ik met mijn geliefde van een vrije zaterdag. Eerst brengen we een gezellig bezoek aan de boekenmarkt in onze ’Jacobus’. Daar hoor ik van één van onze betrokken medewerkers uit het dorp dat Santiago de Compostela met één l gespeld wordt, althans in het Spaans en niet met twee, zoals in het Latijn. Weer wat geleerd als klassiek geschoolde dorpsdominee. Even

was die ook op het terrein van onderzoek zijn verdiensten had. De royale financiële middelen lieten de Hervormde gemeente de mogelijkheid om niet alleen een nieuwe kerk en toren te bouwen, maar ook een grote pastorie. Die verrees aan de Zuidweg waarheen het gezin in 1883 verhuisde. Behalve Pieter was er nog een tweede zoon, Johannes Hubertus, die Bert werd genoemd. Deze maakte zijn achternaam waar doordat hij marineofficier werd en opklom tot vice-admiraal van de Koninklijke Marine. In zijn eigen kerkgebouw zag ds. Zeeman gaandeweg het aantal kerkgangers minder worden omdat zijn prediking niet door allen werd gewaardeerd. Het leidde onder meer tot de stichting van een Gereformeerde kerk

ONDERTUSSEN OP WERELDREGIO.NL

in 1897. Na het emeritaat van ds. Zeeman in 1904 werd zijn plaats ingenomen door een gematigd orthodox predikant. Ds. Zeeman was blij en trots op zijn kerkgebouw. Bij de ingebruikneming op 19 april 1868 sprak hij onder meer: ‘O, uitnemend acht ik de zegen dat het mij vergund zal zijn van deze leerstoel tot U te spreken. Met vernieuwde lust zal ik trachten Uwe denkbeelden te verhelderen, Uw gemoed te verwarmen; met kragt zal ik de dwalingen aantasten, en wat ik voor het wezen des Christendoms houd met grooter duidelijkheid U voor te stellen. Maar ik zal trachten nooit te vergeten wanneer ik op deze verheven kansel sta dat ik bij mijn prediking verheven moet zijn boven al wat laag en veragtelijk is, boven alle aardsche bekrompenheid.’ Na zijn emeritaat vertrokken ds. Zeeman en zijn echtgenote naar Haarlem. Daar overleed hij in 1906, zijn vrouw het jaar erna in Amsterdam.

Zonnemaire krijgt als eerste dorp een ‘schoolbus’ na het verdwijnen van de plaatselijke basisschool. Init iat iefnemer Joost Loomans maakte dat bekend op zijn Facebookpagina. De school gaat tegen betaling van 1,50 euro rijden van Zonnemaire, via NoordgouweSchuddebeurs naar Zierikzee. Andere dorpen reageerden ook enthousiast op het plan. Of de busdienst van Zonnemaire een blijvende zal worden, zal de tijd leren.

WONINGBRAND

DE WIEKEN

Bij een woningbrand aan de Stapelshofweg in Zierikzee is dinsdag om 05.00 uur flinke schade ontstaan. Bij aankomst van de brandweer kwam er veel rook vrij uit de muur van de woning. De brandweer heeft sloopwerkzaamheden moeten verrichten om achter de muur te komen. De brand woedde in een spouwmuur van de woning. De politie heeft onderzoek gedaan bij de woning. (bron AS Media)

CLUBKAS

Ook dit jaar is de jaarlijkse Clubkas-campagne van Rabobank Oosterschelde uiterst succesvol verlopen: zeker voor het hospice in Zierikzee. Tijdens de Clubkas-

2e Luxaflex® Hor nu 50% korting Maak van jouw huis een mugvrij thuis, jij bent klaar voor het voorjaar. De actie loopt van 15 april t/m 15 mei 2018. Vraag hier naar de mogelijkheden.

M.u.v. hordeur

The Art of Window Styling

later hoor ik dat onze pelgrim Philip uit Zierikzee de ster van Santiago niet zal zien. Hij heeft de tocht onderschat en doet boete in de PZC van maandag. Wonderlijk dat iemand die altijd voor anderen klaar staat niet zelf afhankelijk durft te zijn van anderen. Ik ben afhankelijk van Ariene en zij leidt mij die middag naar haar geboortestad, Zierikzee. Die prachtige monumentale binnenstad met voor mijn gevoel te weinig bewonderaars. We lopen met eerbied het gerenoveerde pand van ‘De Twaalf Apostelen’ binnen, een aanwinst voor het Havenplein. Louis en Marijke onthalen ons hartelijk in hun droompand op ‘Record store day’. Hij is de apostel van de muziek en zij van de kunst. Betere paranimfen kan een dominee zich niet wensen. Vervolgens steken we over naar de ‘Zeeuwse hemel’ op de Melkmarkt, bij Pieter Joost en Monique. Zij hebben in 7 jaar tijd een culinair alternatief met hotel ontwikkeld in de historische binnenstad. We genieten met het getal van de volheid in hun zonrijke tuin van Eden van de vruchten van alle bomen in het ‘menu

van de zevende hemel’. Tevens het filmmenu voor het aangrenzende Fizitheater, in de oude weverij. Daar voelen we ons aangetrokken door ‘The Shape of Water’, die magische film van Del Torro, al bekroond met 13 Oscars. Over de relatie tussen een ‘stomme’ schoonmaakster en een gevangen monster in een onderzoeksinstituut. Ofwel tussen de monddoodgemaakte Elise en de anonieme zeemeerman uit de Amazone, die elkaar via gebarentaal aanvoelen. Elisa herinnert mij aan de Bijbelse profeet, die niet met zich laat spotten. Haar gekleurde collega Delila herinnert aan de tegenspeler Simsom, die uiteindelijk het oordeel over zichzelf afroept. Toch mis ik de diepgang in deze waterrijke film, met Bondachtige trekken. Na afloop lopen we nog even door Zierikzee, waar de zondagsrust al lijkt ingedaald. We keren terug in het levendige Renesse, waar al een biechtstoel voor mij gereserveerd staat op het terras van café ’De Stulp’. We besluiten de dag met een ‘happy hour’ en een ontspannen gesprek met dorpsgenoten over geloof op straat. •

Campagne verdeelt Rabobank Oosterschelde maar liefst honderdtwintigduizend euro onder de ingeschreven verenigingen en stichtingen die klant en lid zijn. Niet de bank zelf, maar onze leden verdelen dit budget door het uitbrengen van stemmen. De verenigingen met de meeste stemmen per kieskring in 2018 zijn: Schouwen-Duiveland: Hospice Kaaskenshuis met 2.505,80 euro, Tholen: streekmuseum De Meestoof met 860,95 euro, KapelleReimerswaal: fruitteeltmuseum Kapelle met 1.634,80 euro en GoesBorsele: stichting Dierenasiel de Bevelanden met 1.725,25 euro.

Goud barbecueworst keurslager Tholhuijsen RENESSE Tijdens een landelijke barbecueworstkeuring heeft de jury de barbecueworst van Keurslager Tholhuijsen uit Renesse bekroond met de hoogst haalbare score: honderd punten.

Dit betekent goud voor de barbecueworst. De jury prees vooral de smaak, uiterlijk en gebruiksgemak van de vier verschillende soorten. Bij Keurslager Tholhuijsen is de barbecueworst altijd een hardloper als het barbecueseizoen is begonnen. Daarom besteedt de slager veel aandacht aan het productieproces van de barbecueworsten. Ze werkt met de beste grondstoffen en ze weten ook precies wat er in de barbecueworsten gaat. Er zijn vier verschillende soorten gekeurd: Thuringer braadworst, pikante merguezworstjes, smakelijke grillworstjes met Goudse kaas en de naturel-barbecueworstjes.•

In het centrum van Zierikzee vindt momenteel groot onderhoud plaats aan de buitenzijde van zorglocatie De Wieken en haar aanleunwoningen. In opdracht van de verhuurder Woonzorg Nederland worden naast het verpleeghuis ook de omliggende aanleunwoningen gerenoveerd aan ’t Vrije, Hoge Molenstraat en de Baden Powellweg. De werkzaamheden die plaatsvinden vervangen van het voegwerk van de woningen en berging, houtrotherstel waar nodig, vervangen van de dakbedekking, schilderen van de houten onderdelen: kozijnen en deuren, nieuwe balustrades voor de appartementen op de eerste etage, vervanging zonwering, bij enkele woningen worden de klepramen vervangen door vast glas en ook de regenpijpen worden vernieuwd. De werkzaamheden zijn gestart en duren naar verwachting tot en met juli. Later start een grootschalige renovatie aan de binnenzijde van zorglocatie De Wieken.

KIEKIERIS door Peter Noordermeer

Kamillethee U weet wel, je zit in een vakantiehuisje. Even héélemaal eruit. Ook al is het het huisje waar je al twintig jaar lang komt. Zulke mensen zijn wij. Je verheugt je alweer op die kapotte knoflookpers, en op het kacheltje dat zo moeilijk trekt. (We waren danig van ons à propos toen er ineens cv was.) Op het schorre kerkklokje dat om half zeven luidt voor de ochtendmis, op de matrassen die net even anders zijn dan thuis. Ook de Plus-supermarkten in Margraten en Gulpen zijn telkens een belevenis. Doolhoven zijn het. Je loopt met gemak zeven keer langs de babyvoeding, maar je zoekt lucifers en kamillethee. Een deel van die supermarkten heeft een haaks patroon, een deel loopt diagonaal. Voorbij de groente ben je al verdwaald. Donderdagmorgen, met nog één nachtje te slapen, is het omslagpunt. Dan wil je naar huis. Naar je eigen kapotte knoflookpers en je eigen cv. En je eigen Jumbo, waar je zelfs zonder bril de kamillethee kan vinden. Zulke mensen zijn wij.


Week 17 • 2018

Gemeente Schouwen-Duiveland Laan van Saint Hilaire 2 4301 SH Zierikzee Postbus 5555 4300 JA Zierikzee Telefoon (0111) 452 000

Wekelijkse informatierubriek van de gemeente over politiek, beleid en inspraak

E-mail: gemeente@ schouwen-duiveland.nl De weekfoto Foto: Xxxxxx uit Xxxxx Heeft u een leuke foto? Mail naar info@wereldregio.nl

In gesprek met BenW

Wilt u een gesprek met één van de leden van het college van burgemeester en wethouders? Dan kunt u een afspraak maken via het bestuurssecretariaat, telefoon (0111) 452 376.

Vergaderavond commissie en raad

In beginsel wordt iedere donderdag vanaf 19.30 uur in de Burgerzaal van het gemeentehuis vergaderd. De vergaderavond start met een commissievergadering en sluit af met een besluitvormende raadsvergadering. De agenda met de achterliggende stukken en de lijst van ingekomen stukken voor deze vergaderingen staan in de vergaderkalender op https://schouwenduiveland. raadsinformatie.nl/dashboard . De vergadering kunt u bijwonen of rechtstreeks volgen via internet (zie vergaderkalender).

Informatiebijeenkomst nieuwbouw scholencomplex Zierikzee Sinds de zomer van 2017 werkten medewerkers van de gemeente, scholen, diverse maatschappelijke organisaties en de architecten van Bureau Bos met veel enthousiasme aan het opstellen van een (voorlopig) ontwerp voor de nieuwbouw van de Pieter Zeeman, Beatrixschool en de Meie en de omliggende buitenruimte. Graag nodigen wij alle belangstellenden uit voor een informatiebijeenkomst over dit project. De bijeenkomst vindt plaats op 8 mei tussen 19.00 en 21.00 uur, in de aula van de Pieter Zeeman, Hatfieldpark 1 te Zierikzee. De presentatie wordt verzorgd door Bureau Bos. Zij maken voor de gemeente en de betrokken scholen het ontwerp van de school en de buitenruime. Na de presentatie is er gelegenheid om in een wat informele sfeer vragen te stellen aan medewerkers van gemeente, scholen en Bureau Bos. Het is niet noodzakelijk u van tevoren aan te melden. Na de zomervakantie 2017 zijn we gestart met het maken van een schetsontwerp. De afgelopen maanden maakten we het schetsontwerp specifieker, waardoor we nu een voorlopig ontwerp voor de nieuwe school en de buitenruimte kunnen presenteren. Hiermee krijgt de school vorm en daarnaast is het voorlopig ontwerp de basis om het bestemmingsplan op korte termijn te wijzigen. Daarmee maken we de daadwerkelijke bouw, vanaf het voorjaar van 2019, uiteindelijk mogelijk.

Sabewa Zeeland attendeert op aanmelding Berichtenbox

De aanslag voor de waterschapsbelasting is inmiddels verzonden door Sabewa. Wie zich heeft aangemeld voor de Berichtenbox op MijnOverheid ontvangt de belastingaanslag enkel digitaal. Heeft u nog geen belastingaanslag van Sabewa Zeeland per post ontvangen? Dan heeft u de belastingaanslag wellicht via de Berichtenbox van MijnOverheid ontvangen. De Berichtenbox vindt u op mijnoverheid.nl. U kunt daar inloggen met uw DigiD-inlognaam en –wachtwoord. Onder Instellingen vinkt u aan van welke organisaties u digitale post wilt ontvangen. Ook kunt u aangeven of u een melding per e-mail wilt ontvangen op het moment dat er een nieuw bericht in de Berichtenbox is geplaatst. In het menu-onderdeel Berichtenbox vindt u de correspondentie van de aangevinkte organisaties.

Kijk ook op www.schouwen-duiveland.nl

Communicatie vervaldata Als extra service attendeert Sabewa Zeeland u op vervaldata via sabewazeeland.nl en Twitter. Dit om te voorkomen dat u te laat betaalt en daardoor met extra kosten te maken krijgt.  Voor Schouwen-Duiveland is de 1e vervaldatum 30 april en de 2e vervaldatum 30 juni.

Wet Milieubeheer

Ingekomen meldingen (AMvB) artikel 8.40 wet milieubeheer Activiteitenbesluit • Het aanleggen van een eenvoudige wasplaats spuitmachines Oostweg 4 te Ouwerkerk.

Op donderdag 10 mei (Hemelvaartsdag) wordt geen GFT afval ingezameld. In plaats daarvan komen wij op zaterdag 12 mei bij u langs. De milieustraat en het overslagstation zijn ook op donderdag 10 mei gesloten. Is het u niet helemaal duidelijk? Bel dan gerust naar onze Servicelijn, op telefoonnummer (0111) 452 111. Let op! Zet uw rolemmer om 7.30 uur buiten. De huisvuilauto kan op een vroeger tijdstip komen.

Omgevingsvergunningen

A. Aangevraagde omgevingsvergunningen • Het bouwen van een woning Talingstraat (3) te Zierikzee op 15-04-2018; • Het aanpassen van een dakkapel Noorddijk 5 te Bruinisse op 16-04-2018; • Het verbouwen van bedrijfsgebouwen Noord Hogeweg 6 te Sirjansland op 16-04-2018; • Het verbouwen van kassen tot caravanstalling Nieuwe Kerkweg 2a te Scharendijke op 16-04-2018; • Het vervangen van molenroeden Lange Nobelstraat 43 te Zierikzee op 18-04-2018; • Het bouwen van een houtstookinstallatie Noord Hogeweg 1a te Sirjansland op 18-04-2018; • Het bouwen van 6 woningen Noordstraat (2 t/m 12) te Bruinisse op 19-04-2018; • Het vervangen van ramen en voordeur in voorgevel Poststraat 51 te Zierikzee op 19-04-2018. Tegen deze aanvragen kunt u nog geen bezwaar indienen. B. Verlengen beslistermijn Burgemeester en wethouders maken bekend dat zij op grond van artikel 3.9 lid 2 van de Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht hebben besloten voor de volgende aanvraag om een omgevingsvergunning de beslistermijn te verlengen met een termijn van maximaal 6 weken: • Voor het kappen en herplanten van 33 bomen aan de Dreischorsedijk te Dreischor ontvangen op 29 januari 2018; • Voor het vernieuwen van een serre Touwbaan 13 te Zierikzee ontvangen op 27 februari 2018; • Voor het verbouwen van een woning Eikenmeet 1 te Renesse ontvangen op 24 februari 2018; • Voor het herbouwen van een loods Verseputseweg 11 te Kerkwerve ontvangen op 28 februari 2018; • Voor het realiseren van een toiletgroep Nieuwe Groeneweg 2 te Oosterland ontvangen op 15 februari 2018. De beslistermijn wordt verlengd om de kans te vergroten dat er een positief besluit op de aanvraag wordt genomen. C. Verleende omgevingsvergunningen Reguliere voorbereidingsprocedure Burgemeester en wethouders maken bekend dat zij in het kader van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht omgevingsvergunning hebben verleend voor: • Het bouwen van 4 woningen Ingeland 29, 30, 31 en 32 te Zierikzee (verzonden 18-04-2018); • Het plaatsen van een informatiepaneel Rotonde Steenweg – Kraaijensteinweg te Burgh-Haamstede (verzonden 19-042018); • Het plaatsen van een vluchttrap Lokkershofweg 4 te Noordwellen (verzonden 19-04-2018); • Het bouwen van een woning Hogezoom 96b te Renesse (verzonden 19-04-2018); • Het plaatsen van poortpalen Ooststraat 49 te Nieuwerkerk

WhatsApp-nummer 06 10 11 51 63

Aangepaste routes ophalen GFT afval in verband met Hemelvaartsdag

(verzonden 19-04-2018); • Het uitbreiden van een woning Kloosterweg 38 te BurghHaamstede (verzonden 19-04-2018); • Het isoleren van de buitenmuren Wandeling 10 te Zierikzee (verzonden 19-04-2018); • Het bouwen van 4 woningen Platboslaan 3a, 5a, 7a en 9a, te Burgh-Haamstede (verzonden 20-04-2018); • Het bouwen van een woning Talingstraat 13 te Zierikzee (verzonden 20-04-2018); Bezwaar U kunt tegen bovenstaande besluiten bezwaar maken. Zie daarvoor de informatie onder het kopje ‘Bezwaar indienen’ D. Geweigerde omgevingsvergunningen Reguliere voorbereidingsprocedure Burgemeester en wethouders maken bekend dat zij in het kader van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht vergunning hebben geweigerd voor: • Het plaatsen van een dakkapel Grevelingenhout 51 te Bruinisse (verzonden 20-04-2018). Bezwaar U kunt tegen bovenstaande besluiten bezwaar maken. Zie daarvoor de informatie onder het kopje ‘Bezwaar indienen’

Overige vergunningen

A. Verleende vergunningen/ontheffingen/verkeersbesluiten door B&W: • Het instellen van een inrijverbod voor de volgende wegen: Bruinisse, Oudestraat gelegen tussen de Beursstraat en de Havenkade, 27 april 2018 van 16.00 uur tot 24.00 uur; • Het instellen van een inrijverbod voor de volgende wegen: Renesse, Kromme Reke, 27 april 2018 van 07.00 uur tot 20.00 uur; • Het instellen van een inrijverbod voor de volgende wegen: Bruinisse, het stuk vanaf Molenstraat 63 tot aan de Dr. De Kockstraat, 27 april 2018 van 09.30 uur tot 18.00 uur. B. Verleende vergunningen/ontheffingen door de burgemeester: • Het organiseren van Koningsdag 2018 op 27 april 2018 van

Vragen aan de gemeente kan ook via WhatsApp


16.00 uur tot 00.00 uur Oudestraat tussen Beursstraat en Havenkade te Bruinisse; • Het organiseren van Koningsdag 2018 op 27 april 2018 van 08.00 uur tot 17.45 uur terrein Sint Jacobskerk en Kromme Reke; • het organiseren van Koningsdag 2018 op 27 april 2018 van 08.30 uur tot 10.30 uur Molenstraat 52 te Bruinisse.

indienen bij de rechtbank via http://loket.rechtspraak. nl/bestuursrecht. Daarvoor moet u wel beschikken over een elektronische handtekening (DigiD). Voor de precieze voorwaarden verwijzen wij u naar de genoemde site.

Bezwaar indienen

Indien bij de besluiten vermeld is dat u hiertegen bezwaar in kunt dienen, kunt u dit doen  binnen 6 weken na de datum van verzending van het betreffende besluit. Dit kunt u digitaal doen via onze website: https://www.schouwen-duiveland.nl. Door het correct invullen van het formulier bevat het bezwaarschrift automatisch de benodigde gegevens.

Bezwaar U kunt tegen bovenstaande besluiten bezwaar maken. Zie daarvoor de informatie onder het kopje ‘Bezwaar indienen’

Digitaal indienen beroep en verzoek om voorlopige voorziening

• een omschrijving van het besluit waartegen het bezwaar is gericht • de gronden van het bezwaar Indien bezwaar is ingediend, kan de voorzieningenrechter van de rechtbank Zeeland-West-Brabant, team bestuursrecht, Postbus 90006, 4800 PA Breda, worden verzocht een voorlopige voorziening te treffen indien onverwijlde spoed, gelet op de betrokken belangen, dat vereist. Voor het in behandeling nemen van een verzoek om voorlopige voorziening is griffierecht verschuldigd. De griffier van de rechtbank zal u daarover nader berichten.

U kunt ook een schriftelijk bezwaarschrift indienen bij ons college. Dit bezwaarschrift moet worden ondertekend en moet ten minste bevatten: • de naam en het adres van de indiener • de dagtekening

U kunt ook langs digitale weg het beroep- en verzoekschrift

www.chiropractie-oosterschelde.nl Uw lokale chiropractor Spit/ischias of last van de onderrug? Of juist last van de nek, hoofdpijn of migraine? Dan kan chiropractie wellicht iets voor u betekenen.

De praktijk bevindt zich op NoordBeveland op een korte afstand van de Zeelandbrug.

Wist u al dat chiropractoren bijvoorbeeld ook schouders, knieën en voeten kunnen behandelen?

U wordt met zorg behandeld door chiropractor Nigel Simmonds.

Gratis afspraak zonder behandeling om uw klachten te bespreken en/of om u uitleg te geven over chiropractie. Geregistreerd bij de verzekeraars. Katse Groeneweg 1a 4485 PH Kats

06-83967616 * A  E

€ ,

. Watt Gazon tot  m

€ ,

A  E

€ ,

. Watt E-Power Gazon tot  m

Robotmaaier Loopo M

Aanbevolen voor gazons met een oppervlakte tot . m

€ ,

€ ,

Advies bij mij thuis Ervaar de zekerheid van een aangepaste fiets

Voordelen van een aangepaste fiets via Medipoint Thuisservice • Persoonlijk advies aan huis van onze adviseurs • Directe afstelling van de fiets op uw lichaam • Uitleg over het fietsen op een aangepaste fiets • Proeffietsen onder begeleiding in uw eigen buurt • Diverse modellen verkrijgbaar tegen scherpe prijzen

Nu tot

25%

korting!*

Accumaaier  V

V LI-ION POWER  Maaien en/of mulchen met de vrijheid van accu. Aanbevolen voor gazons met een oppervlakte tot  m. Ook verkrijg baar in  en  cm maaibreedte

€ ,

€ ,

*Meer actiemodellen in de winkel

“Door mijn driewielfiets voel ik me weer stabiel tijdens het fietsen.” * Vraag de adviseur naar de voorwaarden.

Maak vrijblijvend een afspraak!

088 - 10 20 100 (optie 3)

www.medipoint.nl/thuisadvies

www.wolf-garten.nl

Robotmaaier Loopo S

Aanbevolen voor gazons met een oppervlakte tot  m

€ ,


ZATERDAG 5 MEI VAN 11.00 UUR TOT 15.30 UUR DEMONSTRATIE LOOPO-MAAIERS VAN WOLF BIJ UW GROENE VAKWINKEL SCHUDDEBEURS Noordgouwe, Uw Groene Vakwinkel Schuddebeurs maakt met de nieuwste Loopo-maaiers van Wolf de aanschaf van een robotmaaier voor meer mensen mogelijk. De Loopo bestaat uit twee series met in totaal 5 modellen. De S-serie is ontworpen voor de kleinere gazons tot maximaal 300 vierkante meter waarbij de S150 het scherp geprijsde instapmodel is. De M-serie bestaat uit maaiers met een grotere capaciteit. Zo heeft de M2000 een maximaal bereik van 2000 vierkante meter. Bedrijfsleider Kees de Keijzer van Uw Groene Vakwinkel Schuddebeurs is blij met de introductie van de nieuwe robotmaaiers. â&#x20AC;&#x153;De maaiers zijn onder het label van Wolf-Garten op de particuliere markt gebracht door MTD, marktleider op het gebied van robotmaaiers. Wolfprodukten zijn van uitzonderlijk goede kwaliteit en gaan lang mee. Door de gunstige prijsstelling zijn robotmaaiers nu ook voor een breder publiek bereikbaar. Loopo-robotmaaiers zijn eenvoudig zelf te installeren en comfortabel en veilig in gebruik. De grotere modellen zijn te bedienen via een app. In tegenstelling tot andere maaiers heeft de Loopo geen kunststof, maar hardstalen messen. Hierdoor kunnen de maaiers hoog en stug gras in het voorjaar prima aan. Tijdens het maaien worden grasresten automatisch van de robotmaaier verwijderd. Met de Loopo-maaier koop je vrije tijd. Het is een stukje gemak wat je aanschaft. Omdat het gras vaker gemaaid wordt, krijg je weinig afval op de bovenlaag. Bovendien wordt het gras in zeer kleine snippers gemaaid, waarna het composteert. Het effect is heel mooi: een dicht gazon met veel minder kans op mosvorming. Tot en met 31 mei krijgen mensen bij aankoop van een Looporobotmaaier een waardebon van 50 euro cadeau. Deze bon kan bij Uw Groene Vakwinkel Schuddebeurs worden besteed. Zaterdag 5 mei zal er een demonstratie worden gegeven door Wolf-Garden en kunnen geĂŻnteresseerden vragen stellen aan een deskundige van WolfGarden. Mocht u op deze dag niet in de gelegenheid zijn onze robot draait het hele seizoen zijn rondjes op ons showplein Onze winkel aan de kloosterweg 44 in Noordgouwe is van maandag tot vrijdag geopend van 8.00 tot 17.30 en op zaterdag van 8.00 tot 17.00

www.uwgroenevakwinkelschuddebeurs.nl


‘Foto watersnoodlijk is niet van Zuid-Beveland, maar Zierikzee’

11

Oud-politiechef Hans Papeveld herkent zijn vader op foto in bijlage over de watersnoodramp Een paar maanden na de verschijning is er enig rumoer ontstaan over een foto in de watersnoodbijlage van WereldRegio. Hans Papeveld, een gepensioneerde districtschef van de politieregio Utrecht en geboren in Zierikzee, betwist dat de kleurenfoto van een watersnoodslachtoffer is gemaakt in de Polder Kadijk op Zuid-Beveland, zoals het onderschrift luidde. Volgens hem is de foto genomen op Schouwen-Duiveland, onderaan de Stenendijk bij Zierikzee. “Ik kan de plek zo aanwijzen”, zegt Papeveld, die de twee politieagenten op de foto herkent. De ene is zijn vader, wachtmeester C.J. Papeveld. De andere is “zeer waarschijnlijk” J. Fluijt.

ZIERIKZEE

WereldRegio kreeg de foto, groot afgebeeld op de voorpagina van de bijlage, destijds van Sjaak van Loo, een vrijwilliger uit Kruiningen van het Watersnoodmuseum. Deze blijft erbij dat de foto, onderdeel van een serie van drie dia’s, tot stand kwam in de buurt van Kruiningen. “Meerdere Kruiningers”, zegt hij, hebben de twee politiefunctionarissen “herkend als opperwachtmeester Tim van Raaijen en agent Van Hoepen”. Ook de nog levende kinderen van deze politiemannen “herkenden hun vaders”. Hans Papeveld (1947), woonachtig te Woerden, kreeg pas kortgeleden de watersnoodbijlage onder ogen. Daarom reageerde hij met vertraging op de drie zeldzame foto’s van een verdronken rampslachtoffer. Te zien is hoe twee agenten en een burger een stoffelijk overschot, dat zolang op een deur is gelegd, naar de kant trekken,

terwijl omstanders toekijken. In de bijschriften stond de locatie vermeld die Sjaak van Loo had aangedragen: de Polder Kadijk onder Kruiningen. De foto’s hadden eerder in een fors overzichtsboek over watersnoden van Kees Slager gestaan (pagina 340), en in ‘Trouw’. Hans Papeveld is geboren in Zierikzee, maar verhuisde vrij kort na zijn geboorte naar Nieuwerkerk (Ring 13). Hij maakte er in 1953 de watersnoodramp mee, die in dit dorp verschrikkelijk huishield. Na enkele dagen werd het gezin overgebracht naar Zierikzee, waar het eerst verbleef op de adressen Nieuwe Haven 15 en 17, vervolgens in een noodwoningcomplex aan het Beiersdijkje. In 1955 keerde de familie terug in het vertrouwde Nieuwerkerk, op het adres Meidoornstraat 7. Papevelds vader, C.J. Papeveld, was wachtmeester 1e klasse der Rijkspolitie in Nieuwerkerk. “De ramp is de reden geweest dat wij op het eiland bleven. Mijn vader heeft veel slachtoffers geïdentificeerd en geborgen.” Zelf bezocht Hans Papeveld na de lagere school het Prof. Zeemanlyceum in Zierikzee (hbs-b) en meldde zich in 1967 op de Nederlandse Politie Academie in Apeldoorn. In 1970 werd hij benoemd tot inspecteur, later hoofdinspecteur in Dordrecht. In 1980 kwam hij terecht in Woerden, waar hij commissaris-korpschef was tot een reorganisatie begin jaren negentig. Daarna werd Papeveld districtschef van de politieregio Utrecht. Volgens Hans Papeveld vergist Van Loo zich. Hij herkende op de foto’s meteen zijn vader, en de andere politieman.

“Ik denk”, meldde hij WereldRegio, “dat de foto’s zijn gemaakt aan de Stenendijk. Komende vanuit Zierikzee, ging je links de dijk op, en na ongeveer honderd meter was daar een aanlegplaats, gemaakt met wat steigermateriaal en wrakhout, waar bootjes aanmeerden. Ik kan de plek zo aanwijzen”, aldus Papeveld, die voor een foto bij dit artikel ook metterdaad op die plek is gaan staan. Ter plaatse geeft hij uitleg: “De Stenendijk heeft het gehouden. Bootjes met overlevenden kwamen hier aan. Vanaf de dijk werden ze met particuliere auto’s naar Zierikzee gebracht.” Hij vermoedt dat de foto’s het eigendom zijn van Rykel ten Kate, een fotograaf die een drogisterij annex fotozaak had in Zierikzee. “Ten Kate was een kennis van mijn ouders en van hem is bekend dat hij toen al kleurenfoto’s maakte.” Papeveld voegt toe dat zijn vader tijdens de ramp “één van de lijkenruimers was van de ploeg van dominee Kuin”. “Waarom hij daarvoor werd uitgekozen, is wel duidelijk. Mijn vader was ten tijde van de ramp ruim vijf jaar politieman in Nieuwerkerk en Ouwerkerk. Hij kende dus zeer veel, zo niet alle inwoners van die dorpen.” Papeveld stuurde zijn opmerkingen door naar Sjaak van Loo, en naar Kees

Slager. Van Loo reageerde met een serieuze uiteenzetting. Dat hij in 2004 op zoek was naar foto’s van de watersnoodramp in Kruiningen en omgeving en op zeker moment de beschikking kreeg over “een honderdtal dia’s”. Ze bleken allemaal in en rond Kruiningen te zijn gemaakt. Hij scande ze, als vrijwilliger bij het Watersnoodmuseum, zorgvuldig in, en ontsloot nog hetzelfde jaar de diacollectie. De dia’s van het lijk op de deur, geflankeerd door twee politieagenten, zaten in deze serie. De fotograaf van deze serie,vertelde Van Loo, moet haast wel Adri Verschoore zijn geweest, “een fotograaf en telg van de bekende fotografenfamilie Verschoore uit Goes”. Hij had eind 1952 een winkelpand aan de Rijksweg in Kruiningen, als dependance van fotohandel Verschoore te Goes. Van Loo wees er verder op dat de twee agenten zijn herkend door verschillende Kruiningers, en ook door hun kinderen, kennissen van hem. Als “een sterk bewijs” dat de foto toch heus is gemaakt in de buurt van Kruiningen, stuurde hij een foto mee van “de politiemacht”, die in wisselende samenstelling van 1 februari 1953 tot 1 augustus 1953 in het dorp verbleef. Op die groepsfoto staan Van Raaijen en Van Hoepen eveneens. Over

Rykel ten Kate merkte Van Loo tot slot op dat deze inderdaad “vele (kleuren) foto’s en dia’s heeft nagelaten die zijn gemaakt tijdens en na de ramp, “maar geen foto’s van slachtoffers”. Dit vindt Van Loo toch wel “een opvallend gegeven”. De dia’s van het lijk op de deur zitten ook niet in de nagelaten series van Ten Kate. Hans Papeveld is niet overtuigd. Hij laat weten dat hij “niet twijfelt aan de integriteit” van Van Loo, en noemt diens onderzoek “gedegen”. Niettemin “houd ik het op de herkenning van mijn vader en Fluijt”. Toegegeven, vervolgt hij, de fotograaf zou een ander kunnen zijn dan Ten Kate, misschien zelfs wel Verschoore. Máár, kijkend naar de groepsfoto die Van Loo als “sterk bewijs” aanvoerde, herkent hij toch echt niet Van Raaijen en Van Hoepen. Papeveld: “Ik twijfel daar zeer aan. Volgens mij zijn het toch gewoon mijn vader en Fluit.” Dhr. Huib Uil, als stadshistoricus geraadpleegd, kan geen uitsluitsel geven over wie het nu bij het rechte eind heeft. Over Papevelds uitleg kan Uil “slechts weinig zeggen”, deelt hij desgevraagd mee. “Ik denk niet dat er getwijfeld behoeft te worden aan zijn geheugen, zodat het wel zal kloppen.”•

Uniek jubileumconcert met internationale musici De Nieuwe Kerk is zaterdag 5 mei vanaf 19.30 uur het toneel voor een jubileumconcert. Uniek is het optreden van het internationale viool- en orgelduo Nadja Nevolovisch (Rusland) en Peter van de Velde (Antwerpen). Zij spelen bekende tango’s van onder andere Astor Piazolla. Daarnaast concerteert de groep ‘Take Five’, die bestaat uit vijf instrumentalisten met twee bekende Zeeuwse muzikanten. ZIERIKZEE

Violiste Annette Jumelet uit Bruinisse en organist Marien Stouten musiceren samen met panfluitist Leon Koppelman, kl ar inet t ist Peter Koetsveld en pianist Jan Peter Teeuw. Dit concert is ter gelegenheid van het 12,5 jarig jubileum van Animato Music Productions, het muziekproductiebe-

drijf van Marien Stouten. Het repertoire is zeer afwisselend: populairklassieke muziek, negro-spirituals, folkloristische muziek en klezmer. De unieke combinatie van de instrumenten, het originele repertoire en de speelvreugde van de muzikanten staan garant voor een jubileumconcert. Nadja Nevolovitsch sleepte op internationale concoursen verschillende prijzen in de wacht. Op haar elfde jaar maakte ze haar solodebuut bij het St. Petersburg State Symphony Orchestra, daarna trad ze veel op met diverse orkesten en dirigenten. Sinds 2010 vormt ze samen met Peter Van de Velde een duo. Peter Koetsveld is organist-titularis van de Antwerpse Onze-LieveVrouwe kathedraal en als concertorganist regelmatig te gast op diverse

gerenommeerde orgelfestivals. Hun cd ‘It takes two: tangos for violin & organ’ werd zeer goed ontvangen. Van de groep Take Five zijn er twee cd’s verschenen bij Animato. Annette Jumelet is bekend van haar gevoelvolle vioolspel bij diverse concerten op ons eiland. Marien Stouten is organist van de Grote of Sint Nicolaaskerk in Brouwershaven. Leon Koppelman is een talentvolle panfluitist uit Vriezenveen, hij bespeelt vier verschillende panfluiten. Peter Koetsveld bespeelt zowel klarinet als basklarinet, hij is klarinettist bij het klarinetkwartet Kurios en werkt regelmatig mee met het TV-programma Nederland Zingt. Jan Peter Teeuw uit Ridderkerk is organist, pianist en arrangeur, hij maakt alle arrangementen voor ‘Take Five’. •

Take Five treedt zaterdag 5 mei op in de Nieuwe Kerk.


ZONDAG 29 APRIL Extra geopend van 13.00 tot 17.00 uur

ALLES VOOR BINNEN ÉN BUITEN Interieur Paauwe heeft naast een ruime keuze voor binnen ook een grote outdoor collectie. Een divers aanbod aan tuinmeubelen en lounge sets gecombineerd met de juiste accessoires waaronder parasols, windschermen, buitenkeukens, kussens en kleden. Deze staan als complete sets voor u uitgestald in onze showtuin, maar we helpen u ook graag mixen en matchen om uw droomtuin te realiseren. Laat u inspireren door Borek Eén van onze favorieten op het gebied van buitenmeubelen is Borek, een jong en fris design tegen een aantrekkelijke prijs. Paauwe beschikt over de grootste collectie Borek meubelen van Zuidwest Nederland.

NIEUW IN DE VERKOOP

Prijs op aanvraag Zierikzee, Scholeksterstraat 5

Zierikzee, Havenpark 6-6a

NIEUW IN DE VERKOOP

Prijs op aanvraag VERKOCHT

Renesse, Hogezoom 136

Op zondag 29 april zijn we extra voor u geopend. En tussen 13.00 en 17.00 uur staan niet alleen wij voor u klaar met advies op maat, ook Braber Groenvoorziening uit Renesse is aanwezig om u gratis tuinadvies te geven. Maak uw tuin of balkon ‘summer proof’ bij Interieur Paauwe!

www.interieur-paauwe.nl

Zuidweg 20a | 4316 LB Zonnemaire | T (0111) 40 13 18

Zierikzee, Julianastraat 54

ZONDAG 29 APRIL GRATIS TUINADVIES

Ouwerkerk, Burgemeester Romeijnstraat 10

NIEUW IN DE VERKOOP

Vraagprijs: € 549.000,-VERKOCHT ONDER VOOR­ BEHOUD

Verhuistrailer Bijdevaate Makelaardij

Meer weten? Kom langs.

Gratis gebruik bij aan- / verkoop via Bijdevaate Makelaardij!

Ook uw huis verkopen? Vraag naar onze gunstige voorwaarden. Hogeweg 4 4323 TC Ellemeet Telefoon: 0111 45 34 00 onroerendgoed@bijdevaatemakelaardij.nl www.bijdevaatemakelaardij.nl

onderdeel van Van der Slikke Rentmeesters


95

27 april 2018 nummer 9e jaargang

Space station: ‘ Leerkrachten’ gezocht! plezier, om aandacht… En zijn er te veel prikkels, dat kan ook, dan is er een stilte plek om weer even bij te komen. En na zo’n ochtend is het heel erg leuk om nog even met elkaar een kopje soep te eten die verzorgd wordt door de leerlingen van de Pieter Zeeman. Als Marjan zo zit te vertellen dan kan ik merken dat ze net als de studenten heel veel plezier beleeft van zo’n ochtend en kan ik me voorstellen dat ze dit vrijwilligerswerk nog lang zou willen doen. Space station draait puur op geld van sponsoren, welke eens in de drie jaar worden benaderd zodat Space station een garantie kan bieden voor drie jaar opleiding. Wilt u wat bijdragen of bent u die “leerkracht” die ze zoeken, kijk dan even op www.stichtingspacestation.nl of op hun facebookpagina.

Foto: Joke Bot

Op een warme middag kreeg ik een eveneens warm onthaal door Marjan Berkel en haar uit de kluiten gewassen boxerpups. Even bijkomen aan de keukentafel voor een gesprekje met Marjan om te praten over haar vrijwilligerswerk voor de stichting Space station. Space station is een theateropleiding voor mensen met een meervoudige beperking.

En zijn er te veel prikkels, dat kan ook, dan is er een stilte plek om weer even bij te komen. Ariane van Westen, de initiatiefneemster, kwam er achter dat er geen enkele opleiding bestond voor deze groep mensen, terwijl iedereen toch recht heeft op onderwijs. Zo is ze in 2006 begonnen in Zierikzee, en al snel stond er een advertentie in de krant dat er vrijwilligers werden gezocht. Marjan die net op het eiland kwam wonen en voordien werkte met mensen met meervoudige beperkingen, reageerde direct en is nu één van de vrijwilligers van het eerste uur. Er zijn zes vaste vrijwilligers maar graag willen ze er nog wat mensen bij, want de studenten genieten van de één op één aandacht en als er dan

Jannie Timmer

Wilt u meer weten over onze artikelen? Van kijken en reageren kun je leren

een groep van 16 personen is, dan is er altijd nog plaats voor meer vrijwilligers. Iedere twee weken in de Pieter Zeeman van half elf tot twaalf uur wordt

er een workshop gegeven. Zo’n workshop bestaat uit een eenvoudig decor, vaak van twee doeken met nog wat extra dingen erbij. Want de studenten reage-

ren allemaal op andere dingen, de een houdt van licht, de ander van gevoel, van luchtstromen, van muziek, en gekke geluiden….Het gaat om prikkels, om

Luister dan zaterdag 28 mei van 12.00-14.00 uur naar Radio Omroep Schouwen-Duiveland naar het programma IK(inwonerskrant) Schouwen-Duiveland

Haken in Zeeland voor Friesland en de wereld Haken is een verbindende activiteit: vele draden vormen samen een geheel. In 2015 bedenken twee vrouwen uit Leeuwarden dat door vele kleine haakwerkjes te verbinden één groot haakwerk kan ontstaan en dat het samen maken van zo’n groot haakwerk weer verbindingen legt tussen mensen in een tijd waarin veel verdeeldheid heerst. Die gedachte sloot perfect aan bij het thema van ‘Leeuwarden Culturele Hoofdstad ’: ‘Iepen Mienskip’, Fries voor ‘open gemeenschap’.

Via mond-op-mond en de sociale media nam het burgerinitiatief een enorme vlucht: niet alleen in Nederland, maar over de hele wereld werden de afgelopen jaren lapjes van tien bij tien centimeter gehaakt. Zowel individueel als op scholen, kerken en zorginstellingen gingen mensen enthousiast aan de slag. Nu het project in de eindfase zit worden al die lapjes aan elkaar genaaid tot veelkleurige dekens, opgestuurd naar Friesland, om samen als ‘De Grootste Gehaakte Deken van de Wereld’ in het

Guiness Book of Records te komen. Het project bereikte ook SchouwenDuiveland. Marja van der Zande uit Zierikzee pakte de draad letterlijk en figuurlijk op. Beschadigde zenuwen beperken haar lichamelijk, maar haken gaat prima. Via facebook vernam ze van het project en na een oproep in het kerkblad Radar gingen zo’n vijftien vrouwen met de haaknaald aan de slag. De groep kwam eenmaal per twee maanden samen om elkaar de gehaakte lapjes te tonen, te tellen, van elkaar te leren

en om bij te praten. Deze maand worden vijf dekens en een aantal losse lappen verzameld en verzendklaar gemaakt. Op 14 en 15 juli is de samengestelde deken ter grootte van vijf voetbalvelden te zien in Tytsjerk, vlakbij Leeuwarden. Daarna gaan de losse dekens naar

goede doelen overal ter wereld, om warmte te geven aan mensen die dat nodig hebben. Hoe de kracht van de eenvoud wereldwijd tot verbinding kan leiden! Els de Haan

COLUMN

Foto: Jaap de Groot

Plastic troep

De gehaakte dekens worden verzendklaar gemaakt

Sinds we de nieuwe container met flitsend oranje deksel hebben hoeven we veel minder vaak naar de ondergrondse, een taak die Man graag voor zijn rekening neemt. Hij maakt er een sport van om het dumpen bij één keer per week te houden en maakt een vuist tegen het huiselijk afval door het elke dag net een beetje meer richting de bodem te drukken. O wee als de vuilniszak een keer iets eerder weggebracht moet worden; dat wordt gecompenseerd met de week erna. Ik moet ook niet proberen iets van plastic bij het gewone afval te gooien, op die momenten doemt hij opeens achter mijn rug op. Het lijkt wel of hij er een sensor voor heeft. Onze plasticcontainer zit op de dag af elke twee weken bommetje vol. Dan komt de afvalservice voorbij rijden om ons te verlossen van de plastic troep. De voorlaatste keer bleek tot onze verrassing de bak niet te zijn geleegd. ‘Ze zijn zeker niet geweest,’ concludeerde Man. ‘De andere zaten ook nog vol.’ Na zijn ingrijpen bleek er nog best ruimte voor meer geleegde verpakkingsmaterialen en door zoals van-

ouds gebruik te maken van de inzamelingspunten bij de supermarkten hielden we het nog twee weken vol. Op de aangewezen dag plaatste Man de container wederom aan de weg. De bakken van onze buren stonden verspreid aan beide kanten. Vervolgens ging ieder van ons naar zijn of haar dagbesteding. ‘Opgeruimd staat netjes,’ zei hij handenwrijvend voor ik op mijn fiets stapte. Bij thuiskomst was hij echter niet meer zo opgetogen. ‘Moet je nou eens kijken,’ wees hij. Aan onze container wapperde een felgeel briefje. ‘Aan deze kant wordt niet geledigd,’ was de handgeschreven boodschap die hij hardop voorlas. Hij tilde het deksel op; de container was dus nog steeds vol. ‘En kijk eens, die flapdrol (eigenlijk zei hij iets anders, maar dat mag ik hier niet neerzetten) heeft aangekruist dat de container geleegd is! Ik zal morgen de gemeente eens even bellen.’ Hij sloeg het deksel met een harde klap dicht. ‘Dat heeft toch geen zin,’ zei ik. ‘Weet je wat? Ik zet het in de krant.’ Evelien de Block


Een monument voor gestorven kinderen Foto: Joke Bot

Duiveland, aan het hek gehangen. Eén voor ouders die dit zelf niet kunnen en één voor kinderen zonder graf. En Stichting Enna gaat door. Zij heeft de groep ‘InBetween’ onder haar vleugels genomen. Initiatiefneemster Paola Alkemade heeft ervaren hoe achterblijvende kinderen in een leegte kunnen vallen na het overlijden van een broer of zus. Zij zien het verdriet van de ouders, steunen hen maar vragen geen aandacht voor zichzelf. Ook de omgeving weet vaak niet goed om te gaan met hun verdriet en verlies. InBetween wil met een besloten digitale groep een platform creëren waar broers en zusjes ervaringen kunnen delen en steun vinden. Ook doe-activiteiten staan op het programma en bij gebleken behoefte gesprekken onder elkaar. Er wordt een PowerPoint-presentatie ontwikkeld, voor voorlichting op scholen. InBetween is een waardevolle uitbreiding van de activiteiten van Stichting Enna. De aankomende herdenking van Enna is op 19 mei, in de Brede School in Zierikzee, om 13:30 uur (zaal open vanaf 13:00 uur). Spreker is Marinus van der Berg, in wiens boeken het omgaan met de dood een rode draad is. De burgemeester, als ambassadeur van Stichting Enna, hoopt dat zijn agenda het toelaat aanwezig te zijn. ‘Samen sterk voor Enna’ v.l.n.r.: Anne van Mill, Paola Alkemade, Conny van Putten

Stichting Enna is een initiatief van Anne v Mil. Het duurde lange jaren voordat zij lotgenoten vond bij de stichting VOOK (Vereniging Ouders Overleden

Kinderen). Ze werd contact ouder, was actief bij bijeenkomsten en zij richtte ‘Stichting Enna’ op. Voor iedereen die, direct of zijdeling, te maken heeft met het verlies van een kind. Naast de jaarlijks herdenkingen met een gastspreker is Stichting Enna in Zierikzee betrokken bij Wereldlichtjesdag. Met steun van de Vrienden van de Stichting kwam er een

Macaroni met kaas

Foto: Jaap de Groot

Inspiratie voor nieuwe gerechten vindt Maxime op Internet, waar alles wat je maar kunt verzinnen al een keer gemaakt lijkt te zijn. En dan is het extra leuk als je een recept weet aan te passen naar je eigen smaak. ‘Mijn moeder en ik wilden graag ‘macaroni and cheese’ maken, want we houden van romige gerechten.’ Voor vier personen kook je 400 gram elleboogjesmacaroni. ‘Een minuut korter dan de

aangegeven tijd, anders wordt de pasta te papperig. Voor de saus smelt je 100 gram roomboter en daar mag ongeveer evenveel bloem bij. Aan dit mengsel voeg je onder verwarmen stapsgewijs een halve liter melk toe. Als dit een goede saus is geworden kan de kaas erin.’ Maxime vindt Cheddarkaas en Gorgonzola het best passen in dit gerecht. De kaassoorten zijn in stukjes gesneden en worden stapsgewijs aan de saus toegevoegd tot alles is gesmolten. ‘Dan nog wat mosterd erbij. Ik doe één theelepel anders overheerst de smaak.’ Maxime verdeelt de macaroni over twee ovenschalen en giet de saus over de pasta heen. ‘De macaroni moet helemaal onder de saus komen te staan.’ Voor de krokante bovenlaag strooit ze broodkruimels over de schotel met nog een paar stukjes roomboter. De schalen gaan voor twintig minuten de oven in, op 200 graden. ‘Wij eten het als bijgerecht, maar er kan bijvoorbeeld ook geroerbakte prei en/of ham door de saus worden gedaan.’

monument in Zierikzee. Een boom, beschermd door een smeedijzeren hek, waaraan slotjes ter nagedachtenis kun-

12 en 13 Mei is de 46ste Nationale Molendag. Ruim 900 molens in Nederland zullen draaien en de molenaar zet de deuren open voor het publiek. Het ambacht van molenaar, dat door Unesco op de lijst van Immaterieel Erfgoed is gezet, wordt in Nederland nog uitgeoefend door zo’n vijftig beroepsmolenaars. Er is een opleiding voor vrij-

Evelien de Block

Vacatures: • • • • • •

Goemanszorg heeft diverse vactures Stoomgroep Kerkwerve zoekt een tuinman en een schilder Stichting Enna zoekt bestuursleden Het Gors heeft vele vacatures Een chat vrijwilliger gevraagd bij Sensoor Een technicus gevraagd bij Radio Schouwen-Duiveland

Deze en veel andere vacatures kunt u vinden op de vacaturebank van het Vrijwilligerspunt SD www.vrijwilligerspuntsd.nl

nen worden gehangen. De eerste twee slotjes zijn door de ambassadeur, Burgemeester Rabelink van Schouwen-

Lidi Rappard

Wieken in de Wind Foto: Saskia Folmer

Kracht Samen Herdenken Samen Delen Samen Zijn

Wilt u een donatie geven? Dat kan op bankrekening nummer: NL91RBRB0900098546 onder vermelding van Stichting Enna.

Molens op Schouwen-Duiveland

willig molenaar opgezet en er zijn vele honderden vrijwillige molenaars. Op Schouwen-Duiveland zijn twaalf molens. De meeste nemen deel aan de Nationale Molendag en zijn geopend voor publiek op zaterdag 12 mei. Op zondag zijn er geen rondleidingen, sommige molens draaien echter wel. De Lelie in Elkerzee / Scharendijke

draait beide dagen en het naastgelegen restaurant is open. De Lelie aan de Kloosterweg tussen Scharendijke en Elkerzee is een kleine, ronde, stenen grondzeiler. De aanbesteding voor de bouw werd op 11 mei 1868 gegeven en de molen viert dit jaar haar 150-jarig bestaan. Voor die gelegenheid krijgt de molen nieuwe molenzeilen. Ook worden er nog kleine activiteiten georganiseerd. De molenaar vertelt u graag meer! Ook Molen Oosterland, uit Oosterland is geopend. U kunt er pannenkoeken bakken en molenaar Fien van ReevenRodoe geeft die dag, bij genoeg wind, een demonstratie malen en builen (het zeven van het meel). De ronde stenen grondzeiler is uit 1752 en staat op een 1,5 meter hoge molenberg. De molenaar is één van de weinigen vrouwen die het ambacht uitoefenen. Zij heeft, als 60+er, de opleiding afgerond in 2015. Ze leidt nu zelf een molenaar uit Oosterland op. Op de vraag of het ambacht niet zwaar is, zegt ze: ‘je moet natuurlijk geen watje zijn, het kost wel kracht. Maar de balen meel laat ik hijsen door de molen, die het echte zware werk doet’. Andere molens die hebben aangegeven mee te doen op de Nationale Molendag zijn: • Aeolus, Dreischor • De Korenbloem , Zonnemaire • ’t Hert/Oostermolen, Ellemeet/ Elkerzee • De Graanhalm, Burgh Haamstede • Den Haas, Zierikzee • De Zwaan, Kerkwerve Ieder molen heeft een rijke historie, iedere molenaar heeft veel verhalen, die ze u graag vertellen. Voor meer informatie kijkt u op: www.molens.nl/ molen/zoek-een-molen. Hier vindt u alle bijzonderheden over de molens, de openingstijden en de activiteiten. Fijne Nationale Molendag! Lidi Rappard


Vuufonderdvuuftug jear en Brusea in Bru

Toos Radeloos

Foto: Joke Bot

Bruinisse zich tot het laatste toe verzet, onder andere door alle toegangswegen naar Bruinisse af te zetten. Vrijdag 20 april was de officiële opening van het Brusea voor genodigden. Vanaf 21 april staan de deuren van het visserijmuseum en de oudheidskamer weer open voor publiek. De volledig gerestaureerde bedstee in de visserijwoning is in stijl door Burgemeester Rabelink in gebruik genomen. Een bezoek aan beide panden is dan ook zeer de moeite waard. Maak een “Selfie” in originele slaapkleding met slaapmuts in de bedstee. Voor kinderen is een puzzeltocht door het museum vol ontdekkingen te maken. Volwassenen kunnen zich verdiepen in de historie Bruinisse. In de volksmond blijft het nog steeds: “De republiek Bruinisse”. Achter de woning en het museum is een terras waar heerlijke koffie/thee of fris genuttigd kan worden. De ene week worden er overheerlijke bolussen gebakken en de andere week de beroemde Zeeuwse mosselen gekookt. Komt dat zien en proeven! Kom ook een selfie maken in de Bedstee.

Motorgeweld Als in de natuur de eerste blaadjes voorzichtig tevoorschijn komen zijn ze niet meer te houden. De motoren worden opgepoetst, gestart en gaan volgas de weg op. Partner, in het bezit van een motorrijbewijs, zag en hoorde het aan. En jawel, daar kwam een tweedehands motortje op zijn pad. Dolgelukkig reed hij de eerste rondjes. Maar ja, het was toch wel een beetje koud. De wind waaide zijn mouwen in en zijn spijkerbroek fladderde om zijn benen. Een oplossing werd gezocht op Marktplaats. Hij vond een zaakje in Philippine en we gingen er met de auto heen. Die startte slecht, maar wanneer hij eenmaal op gang was liep hij als een zonnetje. In Philippine zochten we een parkeerplaats bovenaan een aflopend straatje. Het juiste adres was snel gevonden. Natuurlijk was het duurste pak het beste. Een paar hippe motorlaarzen erbij en de set was compleet. De auto lieten we naar beneden rollen en gelukkig sloeg hij aan. We kwamen langs Terneuzen en wilden even op de boulevard kijken. Het was er prachtig. We dronken wat op een terras en besloten dat het tijd was huiswaarts te keren. Het werd duwen, maar de auto gaf geen geluid. Gelukkig schoot de eigenaar van een geparkeerde auto met buitenlands kenteken ons te hulp. Met moeite sprokkelden we wat Franse woordjes bij elkaar en werd een touw tussen de auto’s verbonden. Hij sloeg aan! Onze volgende missie was een nieuwe accu. Cath

familie geregeerd over Bruinisse. Na de ramp van 1911 waren er nog 25 van de 150 vissersboten over van de hele vloot van Bru. Alles is verzwolgen door het water. Slechts een maquette herinnert

nog aan deze tijd. Een wandel/fietsroute van 140 km voert langs bezienswaardigheden uit die tijd. In 1997 ten tijde van de samenvoeging van alle kernen van Schouwen-Duiveland heeft

Vrijwilliger worden in een enthousiast vrijwilligersteam? www.brusea.nl 16 mei draait de film 525 jaar en 550 jaar Bru in de filmzaal in het Brusea. Riet Meerkerk

Jongeren worstelen met tuinen, posters en budgetten In opdracht van Zeeuwland is er een tuinproject gestart. Hier werken de Zuidhoek en leerlingen van de Pontes Pieter Zeeman aan mee. Zij hebben de opdracht om een onderhoudsvriendelijke tuin te ontwerpen. Aan de hand van criteria als, de tuin moet bio divers zijn, er moet een zitje in komen, ‘s zomers en ‘s winters leuk zijn om naar te kijken, insect vriendelijk en liefst met verschillende materialen. Dit allemaal moet gerealiseerd worden met een klein budget. Tatum Radecke en Megan Koperhoek zijn druk aan het tekenen, zij denken ook aan veiligheid in de tuin. Geschiktheid voor iedereen, jong en oud. Uitgangspunt is de tuin van één van hen en aan de hand van die maten proberen ze een tuin te ontwerpen. Annabel Padmos: ‘ Het leuke is dat dit project ook echt uitgevoerd Foto: Joke Bot

Er zitten veel verrassingen in het jaar 2018 voor de bewoners en bezoekers van het Brusea en Bruinisse. De historie van Bruinisse in vogelvlucht, gemaakt door Geerard Le Grand met ondersteuning van gemeentearchivaris Huib Uil is meer dan de moeite waard. In 1468 woonden er 2800 inwoners in Bruinisse. Weduwe en Ambachtsvrouw van Bruinisse trouwt met Adolf van Kleef. Hij laat Bruinisse inpolderen. Het wapen van Bruinisse is ontleend aan het wapen van Paulus van Hertsbeke. Ruim honderd jaar heeft zijn

wordt ’. Overal zie ik de jongeren overleggen en op internet opzoeken. Welke planten zijn geschikt, daarbij uitgaand van een tuin op het zuiden. Wat kosten de planten, wat is de prijs van een zitje, stenen enz. De leraar kijkt rustig

‘Het leuke is dat dit project ook echt uitgevoerd wordt’ toe en vertelt. Het is echt leerzaam. De leerlingen worden zich ook bewust van wat het allemaal kost! Dat is nu precies waar twee andere meisjes zich het hoofd over breken, stel dat de tuin een schutting nodig heeft en een zitje dan is het budget op. Het is dus wikken en wegen. Zij wilden tweedehands wel

kijken, maar dan heb je het probleem dat er bijvoorbeeld net geen tuintafel wordt aangeboden en dat is niet handig. Natuurlijk worden de materialen die eventueel al in de tuin aanwezig zijn misschien hergebruikt. Dit in overleg met de bewoner. Het komt dus wel in orde. Pierre Ruyssenaars van Zeeuwland vertelt: ‘ Het gaat om ongeveer tien tuinen. Twee daarvan zijn de tuinen van de complexen aan de Oosterschelde straat. Nu is Pierre in de klas om samen met collega’s en iemand van de Zuidhoek, de posters te beoordelen en hieruit een winner te kiezen. Dat worden Veerle-Fleur van de Vijver en Jaida van Breda. 7 juni is de tuindag. Een andere datum dan eerder was vermeld. Anne van Mil

Oranje gekleurd Ja de koningsspelen, alle basisscholen doen er aan mee. Heerlijk gezond ontbijten en dan sporten. Voetbal handbal, je kunt van alles bedenken. Natuurlijk is het leuk, als de kinderen in het oranje op school komen. Was het vroeger een oranje toeter met sjerp , is het uitgegroeid tot….. Oranje broeken, shirt, of jurkjes. Natuurlijk een toeter. En……ja Toos zag het vaak, de vlag getekend met schmink op het gelaat. En daarboven een oranje haardos. Toos moest lachen, ooit had ze dat ook bij haar zoontje gedaan. Platina blond was hij dus het oranje was echt ORANJE! Ach geen probleem 1x wassen… dat stond op de verpakking. En het zou er weer uit zijn! Nou niet dus! Van knal oranje werd het peentjes oranje. Na nog een wasbeurt werd het nog wat lichter. Pas na vele was- en knipbeurten was het oranje niet meer te zien. Haar zoon weet het nu nog heel goed. Maar op die leeftijd, vroeg hij net zo vrolijk Mam, het is Halloween, mag mijn haar ZWART Toos Radeloos

Inwonerskrant van en voor Schouwen-Duivelanders Hoofdredactie: Ester van Meurs Saskia Folmer en Jannie Timmer (Hoofdredactie fotografie) Redactie: Anne van Mil Evelien de Block Riet Meerkerk Jannie Timmer Jan de Graaf Els den Haan Lidi Rappard Fotografie: Saskia Folmer Jannie Timmer Jaap de Groot Jan de Graaf Joke Bot Redactieadres: Weststraat 26 4301 BX Zierikzee 06-30253346 inwonerskrant@gmail.com

Tuinproject van poster tot uitvoering

De Inwonerskrant is een aparte bijlage in WereldRegio op elke laatste vrijdag van de maand. Nummer 96 van de Inwonerskrant verschijnt op vrijdag 25 mei


Foto: Jaap de Groot

Geertrui koestert zich in de Museumhaven

COLUMN Visie van Riet

Uitgangspunt hierbij is dat het kostendekkend is, want ook een museumscheepsmotor loopt niet op water en zeilen zijn duur. Donaties zijn dus altijd welkom. Voor Zeeland en in het bijzonder voor Schouwen-Duiveland en Zierikzee is de vlootuitbreiding met de Geertrui om meerdere redenen van bijzondere betekenis. Het schip is in Zeeland gebouwd (1932) en is aanvankelijk als vissersboot op de Zeeuwse Wateren gebruikt. Het is Zeeuws erfgoed. Het heeft, als deel van de museumvloot, voor het stadsgezicht van Zierikzee een toegevoegde waarde. De vele toeristen en stadsbezoekers, die straks vanaf het nieuwe parkeerterrein langs de Vissersdijk en Oude Haven richting centrum worden geleid, krijgen een prachtige zicht op de schepen. We kunnen hier echt trots op zijn.

Geertrui via weg- en luchttransport weer in het zilte nat

Na de aanwinst van de Hoogaars ‘Geertrui’ (december 2017) hebben vrijwilligers van Stichting Museumhaven Zeeland het schip van onder tot boven een grote onderhoudsbeurt te geven. Met groot enthousiasme en veel voortvarendheid is dit inmiddels uitgevoerd. Maandag 9 april is de Geertrui weer te water gelaten en nu ligt ze in de haven ter hoogte van de Stads- en Commerciewerf. Vrijwilliger-bestuurslid en schipper Leen van der Mark coördineert alle

activiteiten die bij beheer, onderhoud en het vaarwerk van de museumvloot horen. Vanuit die positie maakte hij deel uit van een groep vrijwilligerspecialisten die het onderhoud aan de Geertrui uitvoerden. Hij vertelt: ‘Onze museum-vrijwilligers die betrokken zijn bij het onderhoud en het operationele vaarwerk, hebben naast een technische- dikwijls ook een maritieme achtergrond. Hedendaagse wetgeving vereist certificering van de schepen, hieronder vallen onder meer vaarbewijzen, marifoonbediening en

veiligheid. De museumvloot bestaat nu met de aankoop van de Geertrui uit vier schepen en een vlet. Eén schip wordt nu in eigen beheer gerestaureerd. In de winter wordt onderhoud verricht, in het voorjaar worden de schepen opgetuigd en aansluitend zijn ze klaar voor het vaarseizoen. We streven naar een actief varend concept, waarbij we met onder meer donateurs museumbezoekers en geïnteresseerden vaartochtjes op, bijvoorbeeld, de Oosterschelde kunnen maken. Hiernaast doen we ook mee aan diverse maritieme manifestaties.

Ook van belang is de goede relatie tussen museum en de lokale overheid, in het bijzonder de Gemeentelijke Havendienst en de ambtelijke organisatie. Zo wordt het komend najaar de Oude Haven uitgebaggerd. Deze is van vitaal belang voor de presentatie van onze schepen, maar nu als gevolg van dichtslibben nauwelijks bruikbaar. De Geertrui is voor een symbolisch bedrag aangekocht van Baggerbedrijf Bos Kalis uit Dordrecht, onder voorwaarde dat het schip jaarlijks een aantal vaardagen beschikbaar is voor promotiedoeleinden.’ Zie voor geschiedenis van de Geertrui: www.ssrp.nl/stamboek/schepen/geertrui. Jan de Graaf

Goed voorbereid met vakantie. Tip één: Een geldig paspoort. Zo dacht een vrouw uit de Westhoek er ook over. Slecht ter been maar met de auto kom je een eind. Digitaal een afspraak maken op het gemeentehuis. Even wachten en ja hoor, aan de beurt. De juiste pasfoto’s volgens de fotograaf. De baliemedewerkster pakte alles aan voor de aanvraag. Helaas, dat was een misrekening. De foto was niet correct! Niet correct?? ‘Nee, u draagt een bril op de foto en dat mag niet. De foto voor het paspoort moet zonder bril.’ zei de dame met kort donker haar. ‘Ja, maar ik draag al een bril sinds mijn kinderjaren en zonder zie ik niets.’ ‘U moet naar de fotograaf voor een correcte foto. Daarna kunt u weer een afspraak maken.’ ‘Op mijn rijbewijs werd de foto goedgekeurd.’ ‘Helaas’ zie de baliemedewerkster ‘Dan heeft mijn collega toen een fout gemaakt.’ Op naar de fotograaf, die er niets van begreep. Hij maakte dezelfde correcte foto. Weer een digitale afspraak maken. Weer naar het gemeentehuis. De baliemedewerkster, een andere deze keer. De eerste foto werd weer aangeboden…en werd goedgekeurd! Exact volgens de regels der paspoortkunst geschoten. Het paspoort werd geregeld en kon de na verloop van tijd opgehaald worden. Op internet staat hoe de juiste paspoortfoto aangeleverd moet worden. Ook als je brildragend bent. Het zou toch fijn zijn als alle baliemedewerkers hiervan op de hoogte waren. Dat spaart tachtig kilometer voor niets rijden uit. De gemeente SchouwenDuiveland staat tenslotte voor een bewust gebruik van het milieu door de bewoners. Riet Meerkerk

Leger des Heils vernieuwd, maar verder als vanouds

Foto: Joke Bot

Het pand van het Leger des Heils aan de Poststraat in Zierikzee is 5 april jl. feestelijk heropend. De winkel, de keuken, de lunchroom, alles ziet er spic-enspan uit. Op de verdieping is een functionele zaal, zodat het Leger haar werk kan handhaven en uitbreiden. Als altijd gericht op de onderkant van de maatschappij, waar het kopen van kleding of speelgoed en het eten van een broodje buiten de deur niet vanzelfsprekend is. De prijzen liggen laag, de kwaliteit is hoog. Het Leger des Heils participeert in veel projecten. Het maaltijdproject, het schuldhulpverleningsproject, het Ik Kan Op Je Rekenen project, het taal-

maatjesproject, de Noodopvang. Er is samenwerking, zowel interkerkelijk als met de Gemeente. Het Leger begeleidt, signaleert, ondersteunt en faciliteert waar nodig in opleiding en training.

De prijzen liggen laag, de kwaliteit is hoog. In zijn openingsspeech haalde Majoor van Vuuren de woorden uit Mattheus 25 aan:

‘en wat je ooit gedaan hebt aan de minste van mijn broeders of zusters, zei Jezus, dat heb je aan mij gedaan’. Vanuit deze gedachte van barmhartigheid werken de vrijwilligers, met passie, geloof en hart. Cora, al meer dan twintig jaar heilsoldate, werkt hier sinds het overlijden van haar man al bijna tien jaar. Het contact met mensen, de relaxte sfeer, veelzijdig worden ingezet, dat is voor haar belangrijk. Dat geldt ook voor een andere vrijwilligster, die iedere donderdag een heerlijke soep maakt. Vanaf het inkopen van de verse ingrediënten tot het opdienen, alles doet ze zelf. Na

een moeilijke periode in haar persoonlijk leven wil zij, geïnspireerd door haar geloof, goed doen aan mensen die dat nodig hebben. Er werken ook mensen die naar Nederlands gevlucht zijn en bij het Leger de taal en cultuur van ons land leren kennen. En dat kan: de winkel en de lunchroom zijn iedere dinsdag en donderdag open.

Wanneer je wilt shoppen, hulp nodig hebt, een luisterend oor zoekt of een hapje wil eten. De driegangenmaaltijd op woensdag voor maar 6 euro is volgens de gasten in de lunchroom heerlijk. Dus wat let je? Kom eens langs bij het Leger in de Poststraat! Lidi Rappard

Ik bewonder… In deze rubriek vertellen SchouwenDuivelanders wie ze bewonderen. De bedoeling is dat de rubriek wordt doorgegeven. U kunt ook uzelf aanmelden bij de redactie van de Inwonerskrant( inwonerskrant@gmail.com of telefonisch op 0630253346) en vertellen wie u erg bewondert. Dat gaat dan zo hopelijk het hele eiland rond.

Leger des Heils in Zierikzee

In deze rubriek is het Miranda Goedel die Ingeborg Laurijs bewondert. Ingeborg zet zich als vrijwilligster in op manege balans als begeleidster. Iedere keer als Miranda geen vervoer heeft is Inge zo lief om haar op te halen en weer thuis te brengen. Ook is zij voor Miranda een raadgeefster. Als Miranda zich op de manege bezeerd heeft helpt Inge haar met tips wat te doen. Ingeborg staat ook klaar als Miranda advies nodig heeft bij de paarden. Bijzonder vindt Miranda het, dat Ingeborg iedereen bijstaat. Dit vrijwilligerswerk doet zij naast haar betaalde baan. Op zaterdag brengt zij vele uren door met helpen en begelei-

den. Vele meisjes die daar rond lopen missen Inge als deze er eens niet is. Inge is geduldig als ze iets uitlegt. Ee knuffel kan er bij haar ook altijd wel af. Op de speciale dagen die Manege balans organiseert is Inge ook altijd te vinden. Inge is al een stukje ouder dan de meeste kinderen daar, maar toch voelt het of zij ieders vriendin is. Miranda heeft voor Inge een speciaal plekje in haar hart. Miranda Goedel


Een bijlage van

Tekst: Gert van Engelen

TWEEDE WERELDOORLOG

Het vliegveld Haamstede, in juni 1940, met op de voorgrond een vliegtuigwrak, waarschijnlijk een Koolhoven FK51. Foto Rykel ten Cate, Collectie Gemeentearchief Schouwen-Duiveland, Zierikzee, nr. RK 0191

Kees Stoutjesdijk toont het eerste deel van de serie, het boek over de luchtoorlog boven Noord-Beveland. Schouwen-Duiveland wordt deel 2. Foto Gert van Engelen

Komende herfst verschijnt een gedetailleerd boek over alle crashes en noodlandingen op het eiland, met aandacht voor de bemanningen en de burgers

De luchtoorlog boven Schouwen-Duiveland Op 21 november dit jaar verschijnt het: een boek, in twee delen nog wel, over de luchtoorlog boven Schouwen-Duiveland. Na zeven decennia kunnen betrokkenen, voor zover ze nog leven, lezen wat zich in die oorlogsjaren boven hun hoofd heeft afgespeeld. En kunnen andere belangstellenden kennis nemen van alle voorvallen boven en nabij het eiland, tijdens die luchtoorlog: de gevechten, de crashes en de soms ronduit dramatische gevolgen daarvan voor de geallieerden, de burgers en de bezetter. De twee banden beschrijven tot in het kleinste detail hoe het er in de lucht en op het land, bijvoorbeeld op het vliegveld Haamstede, is toegegaan. Het is een rijke aanvulling op de militaire geschiedschrijving. Het materiaal ervoor is opgedolven in documenten, verslagen, rapporten, schetsen en getuigenissen. De oorlogsgebeurtenissen zijn geverifieerd en worden in het boek leeswaardig beschreven, in chronologische volgorde en vergezeld van foto’s. Maar bij deze droge, oorlogskrijgskundige feiten blijft het niet. Ook de menselijke kant komt ruimschoots aan bod. Alle crashes en noodlandingen die Schouwen-Duiveland beleefde, worden erin uiteengezet, en speciale aandacht is er voor de geallieerde en Duitse bemanningsleden. Velen van hen zijn toen of nadien overleden, maar het is de twee auteurs, Wim de Meester en Kees Stoutjesdijk, na een langdurige zoektocht gelukt om nabestaande familieleden te vinden. Aan hun leed wordt recht gedaan. Het boek over Schouwen-Duiveland vormt deel twee van een serie van zeven, die wordt uitgegeven door de stichting WW2research. Het eerste deel, over Noord-Beveland, is in april 2017 gepresenteerd. Het zevende deel, over de kustwateren, komt over zeven jaar uit, in 2025. Pas dan zal de luchtoorlog boven Zeeland in de periode 1939-1945, volledig en betrouwbaar in kaart zijn gebracht. In dit achtergrondverhaal vertelt Kees Stoutjesdijk, voorzitter van de stichting, hoe het boek over Schouwen-Duiveland tot stand gaat komen, en welke opzet het krijgt. Ook schetst hij de rol die het eiland had in de oorlogsvoering. En hij roept ooggetuigen op, om hem en De Meester te voorzien van verklaringen, foto’s en gegevens – álles is welkom, wat dan ook. Eerbetoon Bezoek de website van WW2research en bij eerste oogopslag valt onmiddellijk op waar de stichting zich om bekommert. “WW2research, in honour of WW2 airmen”, staat er in het Engels, de overheersende taal van de geallieerde strijdkrachten. De stichting, opgericht in 2016, wil de omgekomen vliegeniers eren. Dat doe je het beste, redeneert de stichting, door “de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog in herinnering te houden”. Wie immers niet meer wordt genoemd, wordt definitief vergeten. De serie naslagwerken over de luchtoorlog boven Zeeland past naadloos in het doel van WW2research. Alleen deze provincie al telde meer dan zeshonderd crashes, met vele slachtoffers onder de bemanningsleden en burgers, “een hoge tol”. Inzoomend op Noord-Beveland ontdekten De Meester en Stoutjesdijk dat daar alleen al 24 crashes “waren te betreuren”. Hierbij waren zo’n

94 bemanningsleden betrokken, van wie er zestig sneuvelden. “Reden genoeg om de luchtoorlog boven dit eiland te beschrijven”, vonden de auteurs, nogmaals beklemtonend: “Opdat wij niet vergeten.” Dit boek, deel 1, is vorig jaar uitgebracht, tijdens een bijeenkomst in Wissenkerke. En inderdaad is een van de betrokken, nog levende piloten niet vergeten. Burgemeester M.J. A. Delhez overhandigde aan colonel Scott Fisher, militair attaché van de VS, een gemeentepenning. Of hij deze thuis wilde bezorgen bij James (‘Jim’) Frolking, 92 jaar oud. Frolking was de laatste piloot die tijdens de oorlog, op 7 oktober 1944, op Noord-Beveland terechtkwam. Kees van der Maas, een zoon van Izaak en Marie van der Maas, het echtpaar dat destijds Jim illegaal onderdak bood voordat hij kon ontsnappen naar bevrijd gebied, was aanwezig, met zijn echtgenote Liesbeth. Zo zal het mogelijk in november 2018 ook weer gaan – dat een laatste, nog levende vliegenier door de stichting met eerbied wordt geëerd. Waterschap Kees Stoutjesdijk doet alle onderzoeks- en schrijfwerk voor WW2research erbij. Hij is al decennia in dienst bij het waterschap Hollandse Delta, dat, na fusies die hem beroepsmatig deden verhuizen van Middelharnis naar Dordrecht, thans is gevestigd in Ridderkerk. Geboren op 2 februari 1958 in Colijnsplaat, en thans woonachtig te Middelharnis, kan hij nog niet met pensioen; hij moet nog even. Zijn huidige functie bij het waterschap is adviseur personeel en organisatie. Het is in Ridderkerk dat hij, in de verlaten kantine van het waterschap, het aankomende boek over Schouwen-Duiveland toelicht. Zijn interesse in een oorlog waarvan hij persoonlijk geen enkele weet heeft, is Stoutjesdijk niet onlangs komen aanwaaien, integendeel. Al vanaf zijn jeugd heeft de geschiedenis van de Tweede Oorlog hem in de ban, vooral de militaire luchtvaart in die periode. Van 2008 tot 2015 maakte hij deel uit van de stichting WO2 Goeree-Overfl akkee. Hij deed onderzoek, organiseerde lezingen en exposities en verzorgde diverse publicaties. Daarnaast regelde hij het jaarlijkse bezoek van het RAF No. 600 ‘City of London’ Squadron aan Nederland, is hij vertegenwoordiger van het International Bomber Command Centre en helpt hij desgevraagd bij onderzoeksvragen over luchtoorlogvoorvallen elders in Nederland. Onvergetelijk gebleven verhalen over de oorlog boven het Noord-Beveland van zijn jongensjaren, brachten Stoutjesdijk ertoe om er samen met Wim de Meester een boek over te maken. Stoutjesdijk is in deze samenwerking, die nu gaat uitmonden in een reeks van zeven delen, degene die vooral de menselijke kant van alle oorlogstragiek wil belichten. “Wie waren de jongens aan boord van die toestellen? Wat weet hun familie ervan? Hoe kunnen we het zodanig vastleggen dat we deze inzet en opoffering niet vergeten?”, is de nieuwsgierigheid die hem drijft.

Nog een vliegtuigwrak op het vliegveld Haamstede, nu triomfantelijk beklommen door Duitse soldaten. Foto Rykel ten Cate, Collectie Gemeentearchief Schouwen-Duiveland, Zierikzee, nr. RK 0195

Diepgaand Wim de Meester is ouder, van 1951, maar evenmin een oorlogskind. Geboren in Breskens, maar tegenwoordig wonend in Alphen

Warrant officer Geoff Scott klimt in zijn Hurricane voor een missie. Scott is voor de Schouwse kust neergestort en nooit meer gevonden. Foto Collectie Stoutjesdijk/De Meester


18

TWEEDE WERELDOORLOG

aan den Rijn, staat ook zijn leven in het teken van WO2. Hij koestert “een diepgaande interesse” voor zowel moderne als historische luchtvaart, met een nadruk op de gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog “in en om het Zeeuwse luchtruim”, zoals hij zichzelf introduceert in het boek over Noord-Beveland. Eind jaren zeventig sloot De Meester zich aan bij de Luchtoorlog Documentatie Groep en bezocht hij de archieven van Zeeuwse gemeenten. “Tegelijkertijd ontstond de gedachte om de gehele lucht- en zeeoorlog in en om Zeeland van 1939 tot en met 1945 te gaan onderzoeken.” Daarop volgde een jarenlange speurtocht in diverse Europese en Amerikaanse archieven. Intussen werd hij gevraagd voor een vrijwilligersfunctie bij de Sectie Luchtmachthistorie en het MLM Militaire Luchtvaart Museum te Soesterberg, gedurende twaalf jaar. Enkele jaren geleden kwam De Meester in contact met de stichting Wings to Victory, die zichzelf aanprijst als “hét museum over de luchtoorlog boven zuidwest Nederland”. Het is gevestigd in een nissenhut op het vliegveld van Arnemuiden. De Meester droeg alle research van de voorgaande dertig jaren, zijn levenswerk in feite, over aan de database van de stichting. En nu vloeit uit alle kennis die hij heeft opgegaan die serie voort, over de luchtoorlog boven Zeeland. Verwijzend naar een uitspraak van de legendarische piloot Adriaan Viruly voegt hij zich naar dit motto: “Een leven voor de Zeeuwse luchtvaart.” Stoutjesdijk en De Meester – achteraf gezien is het eigenlijk volkomen logisch dat hun beider inhoudelijke gedrevenheid tot eendracht móest leiden, tot een gezamenlijke serie. Strategisch De luchtoorlog boven Zeeland, het onderwerp dat beide mannen zo in de greep heeft, speelde militair-historisch “een belangrijke rol”, zegt Stoutjesdijk. “Zeeland lag voor de geallieerden voor de hand als aanvliegroute naar Duitsland. Bovendien waren daar voor de geallieerden enkele strategische doelen, zoals Vlissingen, vliegveld Haamstede, de Kanaalzones en de vaarverbindingen van en naar Antwerpen. Deze acties bleven niet zonder verliezen aan beide zijden.” Het aandeel van Schouwen-Duiveland daarin was bescheidener, vervolgt hij. “Afgezien van het vliegveld, was SchouwenDuiveland niet van grote waarde. Er was immers geen industrie; er lagen geen grote steden; het eiland had militair niet zo’n betekenis. Vliegen over Schouwen-Duiveland was een relatief veilige route. Want vanaf het water was er minder gevaar: er was geen luchtdoelgeschut, geen zogeheten Flak. Vlissingen bijvoorbeeld was een stad, die ook nog aan een zeehaven lag en toegang bood tot Antwerpen. Uit militair oogmerk is zoiets veel belangrijker dan zo’n eiland. “Zeeland vormde met Schouwen-Duiveland verder een herkenbare route. Als je van Engeland naar Duitsland ging, tekenden de eilanden en het water zich goed af. Anderzijds: in de lucht zaten ook Duitsers, en die waren gespecialiseerd in het vinden van vliegtuigen ’s nachts. Die operaties heetten Nachtjagd. De Britten vlogen ’s nachts, de Amerikanen overdag. “Toch is de rol van Schouwen-Duiveland in meerdere opzichten niet geheel onbelangrijk geweest”, sluit hij af. “Het vliegveld van Haamstede was voor de Nederlandse strijdkrachten van belang, omdat de voortgezette vliegopleiding tijdens de mobilisatieperiode daarheen was verplaatst en dus dáár het geweld van de Duitse inval te verduren kreeg.” Voor de volledigheid: na het deel over ‘Schouwen-Duiveland volgt in april 2020 deel 3 over Zeeuws-Vlaanderen, in november 2021 deel 4 over Zuid-Beveland, in november 2022 deel 5 over Tholen en St. Philipsland, in april 2024 deel 6 over Walcheren en er wordt in november 2025 afgesloten met een zevende deel over de kustwateren (Stoutjesdijk: “Een heleboel jongens zijn in de Noordzee neergestort, vandaar.”) De verschijningsmaand, de desbetreffende streek, de onderwerpen, verdeeld over het aantal hoofdstukken – álles staat kortom al vast, de planning is voorbereid en strak, als in een militaire operatie. Correct Het aanstaande boek over Schouwen-Duiveland begint met de mobilisatieperiode, en eindigt kort na de bevrijding op 5 mei

1945. Zeeland was begin november 1944 al grotendeels bevrijd, op Schouwen-Duiveland na. Dat bleef bezet tot de capitulatie van Duitsland. In deel 2 wordt álles wat te maken heeft met de aanhoudende luchtgevechten boven Schouwen-Duiveland, beschreven, in liefst twee banden nog wel. Dat gebeurt tot in de kleinste details, en van dag tot dag. Welke bemanningen vlogen waarheen, wat lukte of faalde? – het komt er allemaal in te staan. Er zijn vele tientallen crashes en noodlandingen geweest; ook díe worden besproken. Stoutjesdijk: “Het wordt een boek dat militair historisch correct is, en daarnaast het menselijke aspect beschrijft: de bemanningsleden en hun nabestaanden.” Hoewel het duo nog volop aan het schrijven is op het moment van het interview, weet Stoutjesdijk al in grote lijnen te melden wat er aan de orde zal komen. Hij noemt als eerste het burgervliegveld bij Nieuw-Haamstede, dat meteen ook de belangrijkste, wezenlijke bijdrage vormt van Schouwen-Duiveland aan de luchtoorlog. Tijdens de mobilisatie werd dit vliegveld door de Militaire Luchtvaart overgenomen. “Er kwam een militaire vliegschool en het vliegveld werd gereedgemaakt als militair object, omdat de spanningen toenamen. Er werd een hangar gebouwd, en de loodsen voor vliegtuigen werden vermomd als bungalows, met op de muren geschilderde ramen en deuren.” Op 10 mei 1940 werd het vliegveld aangevallen door de Duitsers. “Zij beschadigden en vernietigden vliegtuigen. Het vliegveld was nog wel operationeel, maar dat was afgelopen na nog een zware aanval op 13 mei. Toen was alles kapot.” Twee dagen later, op de 15de, was de vliegschool al geëvacueerd. “De manschappen, 57, vertrokken naar Franrijk. En vanuit Frankrijk zijn zij in Engeland terechtgekomen, waarheen ook vliegeniers gingen die waren ontsnapt uit België, Polen en Tsjechië. Vanuit Engeland hebben zij de strijd tegen de Duitsers voortgezet, samen met de Royal Air Force, al zijn sommigen doorgereisd naar de Verenigde Staten, en andere naar Indonesië. De overgeblevenen in Engeland opereerden vanaf verschillende vliegvelden, waardoor ze, voor ons althans, uit het zicht raakten.” Fliegerhorst Het vliegveld Haamstede wordt overgenomen door de Duitsers, opgeknapt en als Fliegerhorst Haamstede in gebruik genomen door de Luftwaffe. Twee kilometer verderop, oostelijk, wordt een schijnvliegveld gebouwd, volgens Stoutjesdijk links van de weg Haamstede-Renesse, op het zogenaamde Biesterveld. “Het was een nepvliegveld, met nepvliegtuigen en nepgebouwen, alleen maar bedoeld om de geallieerden te misleiden.” Het echte vliegveld werd intussen ingezet als jachtvliegveld, “voor jachtvliegtuigen dus, niet voor bommenwerpers.” Stoutjesdijk: “Na een jaar van komen en gaan van verschillende eenheden, wordt Fliegerhorst geruime tijd uitsluitend gebruikt voor tussen- of verzorgingslandingen. Dat wil zeggen voor noodlandingen en het tanken van brandstof.” Vanaf Haamstede werden patrouilles langs de kust uitgevoerd en werden Engelse vliegtuigen aangevallen die boven de Nederlandse kust opdoemden. Dit was in het kader van de Gro einsatz gegen England. Stoutjesdijk schat dat het op Fliegerhorst om zo’n vijftien Duitse jachtvliegtuigen ging, en dat er op de grond “een paar honderd man” aan het werk waren. “Het heeft niet zo lang geduurd, ongeveer anderhalf jaar. De reden? Fliegerhorst was niet zo belangrijk meer voor de strijd tegen de Engelsen; het was te klein. Bovendien verhevigde zich de strijd tegen Rusland; de eenheden werden daarnaartoe verplaatst. En het lag te dicht bij de kust.” Vanaf eind oktober 1941 tot februari 1942 is het vliegveld gesloten geweest. “Het stond leeg. De vliegtuigen waren weg, er waren geen eenheden meer aanwezig, alleen nog wat bewaking.” De operatie-Donnerkeil deed de stilte verbreken, op 11 en 12 februari 1942. Drie grote Duitse slagschepen werden vanuit Duitsland naar de Noordzee gedirigeerd, de Scharnhorst, Gneisenau en Prinz Eugen. “Om die schepen te kunnen beschermen tegen aanvallen uit Engeland, werden alle vliegvelden langs de Nederlandse kust opnieuw geactiveerd met jachtvliegtuigen, dus óók Haamstede. “Dit heeft maar twee dagen geduurd. Daarna is het vliegveld helemaal leeggemaakt en omgeploegd en zijn in de velden mijnen gelegd. Vanaf dat moment is voor ons het verhaal van het

vliegveld over, en gaan wij in het boek de luchtoorlog beschrijven.” Neergestort In al zijn Schouwen-Duivelandse facetten komt die oorlog ter sprake. Enkele voorbeelden. “We vertellen waar zich de bombardementen voordeden op het eiland. Bijna dagelijks was er wel iets”, zegt Stoutjesdijk. “Op de terugweg uit Duitsland wierpen de Britten en Amerikanen boven Schouwen-Duiveland bommen af – op het vliegveld of op een boerderij. Soms gooiden ze ze er maar gewoon uit. Wij beschrijven dat gedetailleerd.” Een eigen hoofdstuk wordt gewijd aan de aangespoelde bemanningsleden. “Ze stortten neer in de zee, spoelden aan op de kust en werden daar begraven. Het waren er tientallen, veelal geallieerden, maar ook Duitsers, en ze zijn te vinden op officiële begraafplaatsen, zoals die van Haamstede bijvoorbeeld. Geschetst worden ook de crashes en noodlandingen die zich boven of op het eiland voordeden of nabij: in de Oosterschelde en de Grevelingen. Op de website van ‘Wings to Victory’ zijn deze allemaal te vinden, uitgesplitst op Schouwen-Duiveland (64) en desgewenst ook nog eens op het vliegveld Haamstede, Westenschouwen, Zierikzee, Nieuwerkerk en Ouwerkerk. Stoutjesdijk: “Per geval worden de neergestorte vliegtuigen, van zowel de Duitsers als de geallieerden, beschreven, compleet met een kaart van de locaties, en gegevens over de datum, het type vliegtuig, de bemanningsleden, en kaartjes van de missie of andere archiefstukken. Uit allerhande bronnen bieden we documentatie, zodat het betrouwbaar is. Bij al die voorvallen zitten ook de vliegtuigen die op de grond door de Duitsers zijn vernietigd, op Haamstede, in de meidagen.” Wat verder zoal ook aan de orde komt: operatie-Market Garden, in september 1944, in een ander hoofdstuk. “Er zijn toen een paar van die gliders, zweefvliegtuigen, van de geallieerden op het eiland terechtgekomen; dat beschrijven we.” In november 1944 zijn Noord-Beveland en Tholen bevrijd, maar SchouwenDuiveland niet, waardoor de bevrijde eilanden frontgebied werden, met beschietingen en commandoacties: Amerikaanse en Engelse jachtvliegtuigen voerden gerichte aanvallen uit op Duitse stellingen op Schouwen-Duiveland. Ook hier komt een kort hoofdstuk over, net zoals over 5 januari 1945. Bruinisse en Haamstede werden die dag gebombardeerd door de geallieerden. Privacy Het materiaal voor het boek is “voor tachtig percent rond”, verzekert Stoutjesdijk. “Wim de Meester heeft natuurlijk al een heleboel research gedaan. Ik doe aanvullend onderzoek en schrijf al die losse stukken aan elkaar.” Stoutjesdijk richt zich, zoals gezegd, vooral op het opsporen van nabestaanden. “Dat gaat via internet. Je vindt dan nog lang niet alles. Van alle voorvallen hebben we niettemin zeker al tien tot vijftien families gevonden. Engeland is het lastigst, vanwege de privacyregels daar. Australië, Nieuw-Zeeland, Canada en de VS zijn minder ingewikkeld in dat opzicht.” Het is in dit verband dat hij ooggetuigen oproept om zich, via de website van WW2research, bij hem te melden. SchouwenDuivelanders die weten van crashes, en informatie hebben over de bemanningsleden, ook de Duitse, of foto’s; hij zal het allemaal gretig in ontvangst nemen. Zelf heeft hij al via internet en nabestaanden al veel aangetroffen: brieven, achtergrondgegevens, foto’s, documenten. Dit alles, dikwijls “nog nooit gepubliceerd”, gaat een plek krijgen in het boek. Een boek, stelt Stoutjesdijk zelfverzekerd, dat “in één verhaal, in chronologische volgorde, van de eerste tot en met de laatste dag een compleet historisch overzicht” biedt van de luchtoorlog boven Schouwen-Duiveland. Het zijn vooral de contacten met nog levende familieleden van vliegeniers die hem zoveel plezier doen, en die Stoutjesdijk ook zo van doorslaggevend belang vindt. “Wat het vinden van die families zo bijzonder maakt, zeventig jaar na dato, is dat wij ermee aangeven dat we ze niet vergeten zijn, de jongens die zich voor ons opgeofferd hebben. Dat wordt door de familie enorm gewaardeerd.”

Twee foto’s van een Bristol Blenheim, een licht tweemotorige bommenwerper. De eerste is een algemene foto van dit toestel, waarmee de Britten in 1940 en 1941 gebruik maakten voor de eerste aanvallen op bezet gebied. De tweede is een bijzondere Blenheim, namelijk: de Blenheim R3821, die op 7 augustus 1940 in zijn eentje een halve Staffel Duitse Messerschmitts op de grond vernietigde, op het vliegveld Haamstede. Van links naar rechts: Sgt. McFarlane, Sgt. Eames en P/O Wellings. Foto Collectie-Stoutjesdijk/De Meester


TWEEDE WERELDOORLOG

19

Maarten Dijkman haalt herinneringen op aan de speurtocht naar wrakstukken van de Britse bommenwerper W5379 PH-O

De fatale crash bij de vuurtoren Eén van de tientallen oorlogsvliegtuigen die boven SchouwenDuiveland in de problemen kwamen, is de Britse bommenwerper Wellington IC, met het nummer W5379 PH-O. Dit toestel, dat in Keulen bommen had afgegooid op het station, stortte op 11 oktober 1941 in alle vroegte neer in de duinen bij de vuurtoren van Nieuw-Haamstede, nadat het door een Duitse nachtjager was beschoten. Vier van de zes bemanningsleden kwamen om het leven. De crash komt onder nummer 140 voor in de database van de stichting Wings to Victory. Maar over dit noodlottige voorval zijn veel meer details bekend, dankzij Maarten Olivier Dijkman, bewoner van Burgh-Haamstede. Hij en zijn maat Joop Deurloo konden in oktober 1991 één van de overlevende vliegeniers, Wilfred A. Wise, in diezelfde duinen de exacte locatie aanwijzen waar hij en zijn teamleden vijftig jaar eerder zo bruusk waren neergekomen, de plek des onheils. Wise groef zelf mee in het zand, en toen hij resten van zijn vliegtuig tegenkwam, liet hem dat niet onberoerd. Geëmotioneerd sprak de oude RAF-piloot de gedenkwaardige woorden: “Here it ends, my war.” Destijds, in 1991, brachten de Zierikzeesche Nieuwsbode en de PZC verslag uit van de opgraving. Maar dat is inmiddels zeventwintig jaar geleden; wie zal het krantenartikel in zijn volledigheid hebben onthouden? Nu de luchtoorlog boven Schouwen-Duiveland het hoofdonderwerp van deze oorlogsbijlage is, wordt de fatale crash bij de vuurtoren hier nog eens beschreven – als illustratief, typerend voorbeeld van hoe zo’n geallieerde missie grondig mis kon gaan. Kladblok Maarten Dijkman kijkt in zijn bungalow op de hoek van de Willem Alexanderstraat al halsreikend naar onze komst uit. Op tafel in de keuken heeft hij die knipsels uit 1991 klaargelegd en enkele foto’s. Hij zit klaar om over zijn belevenissen te vertellen. Als service aan de verslaggever overhandigt hij vier met de hand volgeschreven kladblokvellen. Daarop heeft hij in zakelijke, aangenaam leesbare zinnen zijn betrokkenheid bij de nasleep van crash nr. 140 uiteengezet. Feitelijk hoeft Dijkman nu niets meer te zeggen. Zijn notities spreken voor zich; ze volstaan. Er zal dan ook ruimhartig uit geciteerd worden. Maar een gesprek ontstaat er niettemin. Wie is M.O. Dijkman? Op het eiland kent met hem vooral nog van Garage Dijkman aan de Zuidstraat 10 in Burgh-Haamstede. Oorspronkelijk was het Cornelis (Kees) Dijkman die dit bedrijf in auto’s fietsen en motoren dreef. In 1962 volgde Maarten Dijkman zijn vader, die Citroën-dealer was, op, samen met zijn zwager Piet Quaak. In 1970 werden zij Toyota-dealer. Tot 2001, tot zijn 67ste zette Dijkman de garage voort; toen was het tijd op met pensioen te gaan. Tegenwoordig is Maarten Dijkman onder veel meer bekend als oudste deelnemer van Zeeland aan de Vierdaagse van Nijmegen. Vier dagen lang dertig kilometer – hij doet het moeiteloos, en dit jaar gewoon voor de elfde keer. Maarten Dijkman is het tweede kind van Kees Dijkman en Janna Wilhelmina Hanse. Hij kwam ter wereld op 5 november 1934. De eersteling was zijn zus Cora (1932), na de oorlog kwamen er nog twee kinderen bij: Leo (juli 1945) en Rini (december 1946). Drieëntachtig is Dijkman nu, vijf was hij toen de oorlog uitbrak, tien toen deze eindigde. Hij vond het een opwindende tijd, die bezettingsjaren. “Ik was niet bang en het was allemaal nog spannend ook. Mijn vader was erg tegen de Duitsers.” Maarten hield er een levenslange fascinatie voor de oorlog aan over; dat krijg je zo soms als je de oorlog hebt meegemaakt. Hij en Joop Deurloo ontwikkelden zich in later leven tot “amateurspeurders in het oorlogsverleden”, zoals de Zierikzeesche Nieuwsbode hen noemde. Datum De gecrashte bommenwerper W5379 verliet Engeland op in de nacht van vrijdag 10 op zaterdag 11 oktober 1941. Dit melden databases van Wings to Victory, alsook van het Bevrijdingsmuseum Zeeland, die zich baseren op Britse vluchtrapporten. Zes bemanningsleden van het 12 Squadron van de Royal Air Force klimmen die nacht in hun bommenwerper, een Vickers van het type Wellington. Om 00.20 uur stijgen zij op vanaf het vliegveld Binbrook vlakbij de stad Grimsby, in het Engelse district Lincolnshire. Hun missie en die van de talrijke andere, tegelijk vertrekkende vliegtuigen is Keulen, waar ze bommen gaan laten vallen op de stad en op de omgeving. Voor de bemanningsleden van de W5379 was het hun zevende vlucht; het mikpunt is het station van Keulen. Zij bereikten dit doel niet. In de buurt van Enschede, nog op de heenweg, wordt het toestel beschoten door afweergeschut en een nachtjager, een Messerschmitt. Dijkman heeft gereconstrueerd dat de linker motor in brand kwam te staan. “Er zat niets anders op dan terug te keren. De bommen die ze aan boord hadden, hebben ze bij een brug in het water laten vallen.” Het uitvallen van de bakboordmotor dwong de 22-jarige pilot officer D.W.D. Faint om een noodlanding uit te voeren op het strand van Haamstede, nabij de vuurtoren. Maar, meldt Wings to Victory, “een Duitse nachtjager was hen net iets te vlug af en haalde het toestel voortijdig omlaag.” Het toestel boorde zich met de neus in de duinen van Westenschouwen, brak in tweeën en vloog in brand. Het was stikdonker en het tijdstip: 03.25 uur. Vier bemanningsleden stierven terstond, in hun toestel. Het

waren de eerder genoemde Douglas William Drummond Faint, Garth Campbell Frew, Kenneth Herbert Price en Alfred John Childs. Op 12 oktober 1941 zijn de vier gesneuvelden begraven op het kerkhof van Haamstede; medio 1946 herbegraven op de Oorlogsbegraafplaats van het Gemenebest in Bergen op Zoom. Bosjes Twee vliegeniers, piloot W.A. Wise en boordschutter W.G. Morton, wisten te ontsnappen uit het gebroken, brandende vliegtuig. Ze rolden door het gat naar buiten. Dijkman: “Ze wilden in de bosjes wegkruipen. Maar ze waren nogal gewond en werden direct door de Duitse kustwacht gevangengenomen. Per brancard zijn ze naar een houten barak op het vliegveld Haamstede gebracht.” Na onderzoek brachten de Duitsers de RAF-sergeanten over naar het Wilhelmina Gasthuis in Amsterdam, waar ze enkele weken werden verpleegd. Zoals Wise zelf in 1991 vertelde, probeerde hij “na een paar weken” via een raam naar buiten te glippen. Dat mislukte. Hij werd genezen verklaard en op transport gezet, naar een krijgs-gevangenkamp in Duitsland. Over het lot van zijn kameraar Morton is niets bekend geraakt. Wise heeft in totaal in vier verschillende kampen vastgezeten, “de meeste tijd in Stalag Luft III”. Dit kamp, speciaal bedoeld voor gevangengenomen luchtmachtpersoneel, stond in de Duitse provincie Neder-Silezië, tegenwoordig Polen, vlakbij de plaats Sagan, 160 kilometer ten zuidoosten van Berlijn. In een van de kampen heeft Wise met dertig andere gevangenen een tunnel naar buiten gegraven. “Alles bij elkaar ontsnapten er toen zo’n honderdvijftig man.” Twee dagen genoot hij van zijn hervonden vrijheid; daarna werd hij weer opgepakt. Als vergeldingsmaatregel fusilleerden de Duitsers vijftig krijgsgevangenen. Bezoek Augustus 1991, vijftig jaar later. Maarten Dijkman kreeg thuis opeens bezoek van een wildvreemde meneer. Hij stelde zich voor; het bleek dr. A.L. (‘Tony’) Oliver te zijn, afkomstig uit Darlington in Australië. Oliver legde uit dat hij op doorreis was naar de Verenigde Staten, waar zijn moeder woont. Deze mevrouw is een zus van piloot Faint, Oliver is dus een neef. Bij een tussenlanding op Schiphol was Oliver naar Den Haag gereisd, naar het ministerie van Defensie. Hij wilde graag de plek zien waar zijn oom indertijd was neergekomen. En zo was hij bij Dijkman voor de deur komen te staan. Waarom bij u? Glimlachend verklaart Dijkman: “Bij het ministerie kreeg Oliver te horen dat zijn oom bij Haamstede was neergeschoten. Daar moet u zijn. Hij ging toen naar de gemeente, maar daar wisten ze nergens van. Ze zeiden: ‘Ga maar naar Maarten Dijkman, want die weet heel veel van het oorlogsgedoe.’” Maar Maarten Dijkman wist de locatie van de bommenwerper W5379 ook niet. “Ik was zes jaar in oktober 1941.” Desondanks beloofde hij Oliver om de plek op te zoeken, en als hij brokstukken zou vinden, zou hij ze opsturen naar Australië. Oliver wilde eigenlijk zelf proberen de wrakstukken te vinden. Maar Dijkman maakte hem duidelijk dat zoiets als zoeken naar een speld in een hooiberg is, “als je niet weet waar je moet zoeken”. Brief Zo’n drie weken later belandde er een brief op het VVV-kantoor van Burgh-Haamstede. Tineke Veerhoek-Deurloo, boegbeeld en gezicht van dit filiaal, las het epistel en belde Dijkman. De brief was geschreven door Wilfred A. Wise, de piloot die de rampzalige vlucht van de W5379 had overleefd. Hij bleek nog altijd te leven, vijftig jaar later. Wise schreef, zegt Dijkman, dat de oorlog voor hem nog onverminderd doordenderde in zijn hoofd. “Iedere dag komt alles nog terug in zijn gedachten,” zei hij. De crash was een kerf in zijn ziel geworden. Wise wilde, misschien wel om alles eens te kunnen afsluiten, terug naar de plek des onheils. Dijkman raakte nu nog meer betrokken bij het onfortuinlijke voorval. Hij benaderde Joop Deurloo, mede-speurder en broer van Tineke. En zij benaderden op hun beurt Piet Krijger, de oud-jachtopziener. Deze was in die nacht getuige geweest van de crash. Op aanwijzing van Krijger gingen Deurloo en Dijkman met een metaaldetector zoeken in de duinen. En het is ze gelukt. Ze vonden de plek, dankzij Krijger’s geheugen: tussen het Middenpad en het Vuurtorenpad. Ze groeven en troffen aluminium en glas van de geschutskoepel aan. In een brief berichtte Tineke Deurloo aan Wise dat de locatie was gevonden en dat hij uiteraard welkom was. Donderdag 10 oktober 1991, na vijftig jaar, was de Brit terug in de duinen. “We hebben hem laten graven (een kwartiertje volgens de PZC). Hij kwam resten van zijn toestel tegen. Hij was wel erg onder de indruk en zei later plechtig: “Here it ends, my war.” Wise nam enkele brokstukken van de W5379 mee, als wrange souvenirs van een vlucht die ontaardde in een nachtmerrie. Een dag na de ‘opgraving’ ging hij naar Bergen op Zoom, om daar bloemen te leggen op de graven van zijn omgekomen kameraden. Dijkman: “Zijn dank aan Joop Deurloo en mij was groot, voor het vele werk dat we voor hem hebben gedaan.” Ansichtkaart Anno 2018 zijn er nog eens 27 jaren verstreken. Maarten Dijkman

denkt nog vaak terug aan alle gebeurtenissen op die oktoberdag in 1991. Sindsdien is het wat stiller geworden. Wilfred Wise bijvoorbeeld is ondertussen overleden. “Ik weet niet wanneer.” Ook Piet Krijger is heengegaan, 92 jaar oud, in 2010. Joop Deurloo is naar Middelburg vertrokken. Heeft u nadien nog met de heer Oliver gecorrespondeerd? “Ja, ik heb een pakje met stukjes aluminium, glas en foto’s van de plek naar hem opgestuurd.” Oliver heeft er op gereageerd. Dijkman laat de verslaggever een map zien met allerlei documentatie. Er komt een ansichtkaart tevoorschijn, met als adres: Bougainville Avenue, Forrestfield WA 6058. Daar blijkt Tony Oliver, van beroep principal research officer van de Agricultural Protection Board of Western Australia, tegenwoordig te wonen. Op de ansichtkaart meldt Oliver dat hij “very pleased” en “very moved” was. Hij was erg blij met het pakket; het ontroerde hem.

Maarten Dijkman kreeg plotseling bezoek van een wildvreemde man uit Australië, een neef van de verongelukte piloot D.W.D. Faint. Foto Gert van Engelen

Dijkman, op 10 oktober 1991 in de duinen aan het graven naar restanten van de W5379, op aanwijzingen van jachtopziener en ooggetuige Piet Krijger. Foto Collectie-Dijkman

De graafploeg, met v.l.n.r. een onbekend persoon (achteraan), Joop Deurloo, Wilfred Wise, Piet Krijger en ten slotte Maarten Dijkman. Foto Collectie-Dijkman


20

TWEEDE WERELDOORLOG

Verzwegen kind werd na enkele dagen weggehaald en meegenomen naar Nieuwerkerk; na 77 jaar wil ze niet langer weggemoffeld worden

Vermoorde Zierikzeese jood Marcus Frenk had nóg een dochter, een illegale: Cornelia Vorig jaar februari zijn op Schouwen-Duiveland 23 zogeheten Stolpersteine geplaatst: 1 in Burgh-Haamstede, 22 in Zierikzee. Met deze struikelstenen, aangebracht in het trottoir bij hun voormalige woning, worden de joden herdacht die zijn vermoord in de vernietigingskampen. De steenlegging was een initiatief van de werkgroep Schouwen-Duiveland van de stichting Struikelstenen Zeeland. Voor belangstellenden had de werkgroep een gratis boekje gemaakt, waarin korte levensverhalen stonden over alle betrokken joden. ‘De mensen, de adressen, de verhalen’, luidde de toepasselijke titel ervan. Eén zo’n hoofdstuk ging over vleeshouwer Abraham Samuel Frenk, geboren in Zierikzee op 9 mei 1883, vergast in Auschwitz op 7 september 1942, 59 jaar oud. Abraham Frenk, wonend aan de Sint Domusstraat 19, heeft met zijn vrouw Ester Brandel twee kinderen gekregen: Mietje Anna (10.11.1916) en Mies (28.1.1922). Dit vond plaats in Rotterdam, waar Frenk meerdere jaren heeft gewoond met zijn gezin. Het boekje meldt dat het huwelijk “geen stand hield”. Ester en Abraham scheidden officieel op 2 september 1930. Ester en de dochters overleefden de oorlog; Abraham ging ten onder in die oorlog. Eerst nu is bekend geraakt dat Abraham Frenk nóg een kind had, een illegaal kind, een ‘ongelukje’: Cornelia Hanse. Hij verwekte dit meisje bij een niet-joodse vrouw die ook gescheiden was, en die eveneens Cornelia Hanse heette. De baby werd in Rotterdam geboren op 31 juli 1941 – iets meer dan een jaar voordat aan Abraham Frenk in Auschwitz het leven ontnomen zou worden. Is het onkies om aan zo’n kind, waarvoor Van Dale gewoonlijk het woord ‘bastaard’ reserveert, een artikel te wijden? Nee. Cornelia Hanse wil namelijk zelf dolgraag dat haar bestaan bekend wordt; zij wil zichzelf niet langer wegmoffelen. Ze heeft het er al moeilijk genoeg mee dat zij zo’n verborgen leven heeft moeten leiden; haar aanwezigheid mag nu wel eens in de volle openbaarheid. In dit onverkwikkelijke verhaal: de levenswandel van Cornelia Hanse, een nagekomen kind van Abraham Frenk. Achttien jaar woonde Cornelia in Nieuwerkerk, twee jaar in Tilburg, inmiddels huist zij alweer enkele decennia in Zuid-Duitsland, in het stadje Bruchsal bij Karlsruhe, als Cornelia Grünberg. Ze wordt 77 in juli, maar haar gevoel van verlatenheid is al die jaren onverminderd gebleven. Overlevenden Het was puur toeval dat Cornelia Hanse werd ontdekt. Dit vloeide voort uit een nader onderzoek naar Marcus Salomon Frenk. Deze Mark is de jongere broer van Abraham Salomon Frenk, één van de in totaal tien kinderen die Salomon Frenk en Mietje van Klaveren kregen. In de oorlogsbijlage van de Wereldregio van 2017 werd een artikel gepubliceerd over de zeldzame, SchouwenDuivelandse overlevenden van de Holocaust. Eén van die enkelingen die onbeschadigd wist terug te keren, was Mark Frenk. Maar over hem en zijn vrouw Anna Catharina van der Ven kon weinig informatie worden gevonden, reden waarom het onderzoek later dat jaar met hernieuwde inzet werd voortgezet. Waar in Amsterdam had Marcus verbleven tijdens de oorlogsjaren? En hoe wist hij, terwijl overal in die stad joden massaal werden opgejaagd en opgepakt, uit handen van de Duitsers te blijven? Had hij weten onder te duiken? Of was hij gesperrt geweest, vrijgesteld van transport? Het resultaat van de hervatte research staat in het kader verderop in deze krant. Hier komt nu alleen ter sprake hoe Cornelia Hanse opdook. Het gebeurde toen er contact werd gelegd met familieleden van Marcus Frenk, in een poging aanvullende details te vernemen over wie deze man was. We kwamen uit bij Ruth en Miriam Frenk, beiden dochters van Salomon Frenk (1915-1999), die weer een zoon is van Nathan Salomon Frenk (Zierikzee, 25.5.1885 - BergenBelsen, 22.2.1945). Op zijn beurt is deze Nathan óók een broer van Marcus. Miriam en Ruth zijn dus achternichten van ‘oom Mark’, zoals zij deze oudoom noemen. Verrassend Het was Miriam Frenk, die Andalusische paarden fokt in Fuente el Saz de Jarama, een plaats in de Spaanse provincie Madrid, die opeens e-mailde: “Van Abraham Frenk, een andere oom, leeft nog een dochter: Cornelia Grünberg in Duitsland.” Dit was een verrassende mededeling, want nergens was deze naam ooit eerder tevoorschijn gekomen. Maar wie is zij? En hoe komt deze dochter van een omgebrachte Schouwen-Duivelandse jood in Duitsland terecht, het land van de daders? Het e-mailadres dat Miriam Frenk had bijgevoegd werd geraadpleegd, en er ontspon zich een correspondentie. Stukje bij beetje geeft Cornelia wetenswaardigheden over haar leven prijs, ook al kost het haar moeite. Allerlei herinneringen komen weer terug als gevolg van alle e-mails over en weer, en daarmee ook het verdriet dat eraan gekoppeld is. Desondanks blijft ze telkens beleefd bereid op nadere vragen in te gaan. Ze stelt zelfs familiefoto’s ter beschikking.

Cornelia Hanse op jonge en oudere leeftijd. Zij is heel haar leven in Dordrecht blijven wonen bij fietsenmaker Anthonie (‘Joop) Olree, haar zoon uit haar eerste huwelijk.

Cornelia Grünberg is geboren als Cornelia Hanse, dezelfde naam als haar moeder heeft. Voluit heet haar moeder Cornelia Maria Hanse. Zij is als dochter van Jozua Hansen en Elisabeth Maatje Hemelrijk geboren in Nieuwerkerk, op 25 december 1905. Cornelia trouwde in dit dorp op 8 november 1933 met Adriaan Olree (Ouwerkerk, 5.5.1908). In 1935, op 12 juli, wordt hun eerste en enige kind geboren: Anthonie genaamd, roepnaam Joop. Drie jaar later is de echtverbintenis voorbij. De echtscheiding wordt op 11 mei 1938 door de arrondissementsrechtbank in Middelburg uitgesproken, en enkele maanden later, op 20 september, wordt de scheiding officieel voltrokken. Verhouding Elders op het eiland is jaren eerder Abraham Frenk, gescheiden van Esther Brandel (Rotterdam, 3.6.1880), de vrouw met wie hij twee kinderen heeft gekregen, allebei nog in Rotterdam, Mietje Anna en Mies. Abraham en Cornelia leren elkaar kennen in Zierikzee. Zij krijgen een verhouding, en het gevolg is een baby. Op donderdag 31 juli 1941, midden in de voortrazende oorlog, wordt dit buitenechtelijke kind, een meisje, geboren, in Rotterdam, op het adres Heemraadsingel 119. De moeder noemt de baby maar naar zichzelf, Cornelia Hanse “misschien deed ze dit wel in nood”, zoals Cornelia junior later veronderstelt. Cornelia junior is “een ongelukje geweest,” zoals ze het zelf formuleert, en dat zal ze weten. Kort na de geboorte wordt ze door een vrouw bruusk bij haar moeder weggehaald, en resoluut meegenomen naar Nieuwerkerk. “Het gebeurde na drie, vier of tien dagen, ik weet het tot op de huidige dag niet.” Die vrouw was “ma Hanse”, een schoonzus van Cornelia Hanse senior. Van zichzelf heet ze Janna Geertruida Roukema. Sinds 8 februari 1940 is ze de echtgenote van Jan Andries Hanse, een broer van Cornelia. Het echtpaar, op dat moment nog zonder kinderen, woonde in de boerderij Keulse Putten, aan de Kempensweg in Nieuwerkerk. Deze ‘pa en ma Hanse’ gingen voortaan voor de baby zorgen. Na zo’n anderhalf jaar kregen Jan en Janna een eerste eigen kind, Agatha, dat in 1948 werd gevolgd door Jozua (‘Joop’). “Dit werd mijn lievelingsbroer, hoewel hij eigenlijk mijn neefje was”, zegt Cornelia junior. “Ik was het oudste niet-kind van hen.” School Achttien jaar zou Cornelia junior vervolgens op SchouwenDuiveland blijven. Ze werd opgevoed door haar pleegouders. Men noemde haar er Didi. Haar tijd in Nieuwerkerk was bij vlagen vrij traumatisch, vertelt ze, terugkijkend. “Kinderen op de nieuwe lagere school, een christelijke school, plaagden me en vertelden me dat dit niet mijn ouders waren. Dan rende ik huilend naar huis en vroeg ik het aan ma. ‘Dat is niet waar’, werd mij gezegd. Toen begon ik te zwijgen en durfde ik al helemaal niets meer te vragen.” Contact met haar moeder was er aldoor niet. “Ik mocht geen contact met haar hebben. Achter mijn rug om hoorde ik soms echter vertellen: ‘Corry stond vandaag weer voor onze deur’ of: ‘Corry is weer op het eiland’.” Haar moeder, die uiteindelijk in Dordrecht zou neerstrijken, ontweek haar. Ze had haar dochter op het eiland achtergelaten, en keek er niet naar om. Was het uit schaamte? Een hoogst enkele keer heeft Cornelia junior haar moeder mogen opzoeken in Dordrecht. Dat bewijst een fotootje dat ze opstuurt. Het toont Cornelia met haar stiefzusje Agatha, in 1945, in Dordrecht. “Van Dordrecht naar Nieuwerkerk was toen werkelijk nog een wereldreis.” Het verblijf in Dordrecht had alles te maken met de evacuatie: in februari 1944 zetten de Duitsers Schouwen-

Abraham Samuel Frenk, de man met wie Cornelia Hanse baby Cornelia kreeg. Foto Familiebezit

Duiveland en Tholen onder water, tienduizenden moesten vertrekken. “We waren in Dordrecht met het hele gezin, vandaar die foto’s van Agatha en mij.” Na de oorlog hertrouwt moeder Cornelia Hanse - op 9 augustus 1946, met Adriaan Minnaard (Yerseke, 4.2.1887), een Zeeuw die zich als rijwielhandelaar had gevestigd in Dordrecht, in de Vriesestraat op nummer 77 (nu: 91). Deze Adriaan was net als Cornelia eerder getrouwd geweest (met de Dordtse Geertruida Maria van Es, 7.6.1890) en had met haar vijf kinderen gekregen. Anthonie (Joop) Olree, de zoon van Cornelia uit háár eerste huwelijk, kon daar nog wel bij en trok bij haar in op de Vriesestraat. Hij nam de zaak over van zijn stiefvader en ontwikkelde zich tot lokaal bekende rijwielhersteller. “Mijn moeder”, zegt Cornelia junior, “is heel haar leven met haar zoon Joop samen gebleven.” Met Adriaan Minnaard heeft Cornelia Hanse nog zo’n tien jaar een huwelijksleven kunnen leiden. Hij stierf op 1 januari 1957, 69 jaar oud. Zijzelf volgde op 3 november 1980, op 74-jarige leeftijd. Cornelia junior, die toen al twintig jaar in Duitsland woonde, was aanwezig op de begrafenis, op 6 november op de Algemene Begraafplaats in Dordrecht, samen met haar eigen dochter Ellen. “Niemand wist dat ik Cornelia Hanse was, de dochter van Cornelia Hanse,” herinnert ze zich. Joop Olree, getrouwd met Riet Reehorst, is op 13 februari 2012 overleden, 76 jaar oud. Zijn weduwe heeft de opgeheven winkel tot op de dag van vandaag intact gelaten, als een etalage op het verleden. Watersnoodramp Het pleeggezin waarin Cornelia was opgenomen, verhuisde eerst naar de Kerkstraat, nog weer later naar de Weststraat. Dáár maakte Cornelia de watersnoodramp mee die haar nog steeds achtervolgt. “Sinds de ramp heb ik me eigenlijk nergens meer echt veilig gevoeld. Ik voel me steeds nog op de vlucht en ben af en toe erg bang. Ik vraag mezelf wel eens af: Heb ik me ooit in mijn leven echt veilig en zeker gevoeld? Nee.” Ook na de watersnoodramp moest het gezin, uitgebreid met Jozua, evacueren. Het werd een kleine rondgang. Van Nieuwerkerk ging men eerst naar Den Haag, daarna naar Bruinisse en ten slotte naar Zierikzee. Cornelia junior zelf verliet Schouwen-Duiveland op haar achttiende. Ze komt in Tilburg terecht. Ze gaat er wonen bij een (nog volop levende) tante van haar, Will Bossers-Roukema (Nieuwerkerk, 8.6.1923), een zus van ma Hanse. Ze trouwt er in 1960 met de Duitser Eberhard Grünberg (Berlijn, 6.8.1937). “Toen wij wilden trouwen, had ik nog een handtekening van m’n moeder nodig. Daardoor kwam er dan contact. Na mijn trouwen heb ik mijn moeder pas echt eerst een beetje leren kennen. Dat was jammer genoeg te laat. Mijn moeder heeft daar veel onder geleden; ze had heel d’r leven ook nog erg astma. Ik zie haar nog haar astma-sigaretten roken als we kort op bezoek in Dordrecht waren. Nu weet ik waarom.” Nog korte tijd werkt zij in Tilburg, maar in 1961 vertrekt Cornelia Grünberg naar Duitsland. Zij en Eberhard krijgen twee kinderen, Ellen op 28 september 1965 en Andy op 4 maart 1971. Thans is Bruchsal haar woonplaats. Haar echtgenoot leeft nog, laat ze weten, maar ze spreekt in de verleden tijd over hem: dertig jaar geleden zijn ze uiteen gegaan. Inmiddels zijn er twee kleinkinderen geboren, twee jongens, in 1988 en 1993. Schande Dat zij een nagekomen dochter was van de joodse Abraham Frenk en van Cornelia Hanse hebben “waarschijnlijk maar weinig men-


TWEEDE WERELDOORLOG

Cornelia Grünberg krijgt een arm om de schouders van Inge Hartlief, de jongste dochter van haar halfzus Anna Mietje Frenk. Cornelia en Inge waren in februari 2017 aanwezig, toen in Zierikzee een Stolperstein werd aangebracht voor Abraham Frenk. Foto Jan Dalebout

sen geweten in Nieuwerkerk”, vermoedt ze. Maar dat haar afkomst is verdonkeremaand, ja zelfs verzwegen, is de loden last van haar leven geworden. “Ik was een schande voor de familie, en dat merk ik tot de huidige dag. Het is voor mij nog steeds een drama. Ik heb veel geleden en ik wist vroeger nooit precies waarom. Waarom heeft niemand me ooit eerlijk iets verteld?” Geestelijk heeft haar Schouwen-Duivelandse voorgeschiedenis Cornelia Grünberg niet onverschillig gelaten, zacht uitgedrukt. “Ik ben een ongewenst kind van een joodse vader en een christelijk gereformeerde moeder. Het is ongelooflijk wat je dan als kind mee moet maken. Ik ben een slachtoffer, maar hulp heb je van niemand. Ik heb heel m’n leven nergens bij gehoord. Ik was vroeger heel erg verdrietig en dat was natuurlijk niet leuk voor m’n kinderen.” Slechts licht slijten nu gaandeweg al die ongemakkelijke gevoelens van verlatenheid en onzekerheid. “Ik heb een therapie achter de rug en kan er nu allemaal een beetje beter mee omgaan. Ik maakte de geschiedenis vroeger nooit zo dramatisch, maar nu

begrijp ik dat het werkelijk erg was. Dat ik nog mag leven, is een wonder.” Opgetogen voegt ze er direct aan toe: “Ik kan niet haten, en daar ben ik blij om.” In Bruchsal deed en doet ze veel vrijwilligerswerk. “Daardoor ken ik veel mensen. Voor niks te moeten werken, is eigenlijk niet je van het, maar ik heb dan in ieder geval contact met mensen.” *** Vorig jaar was Cornelia even terug op Schouwen-Duiveland, voor een nogal passende gelegenheid: op 7 februari werden in Zierikzee Stolpersteine gelegd, struikelsteentjes ter nagedachtenis aan 22 omgebrachte plaatselijke joden. In de Sint Domusstraat, op nummer 19, kwam er een bij de voormalige woning van Abraham Samuel Frenk, Cornelia’s vader. Zij was erbij, in gezelschap van drie familieleden: Inge Hartlief met haar dochter en kleindochter. Inge Hartlief (Rotterdam, 5.9.1955) is de jongste dochter van Anna Mietje Frenk (Rotterdam, 10.11.1916), en Anna is weer de eerste dochter uit het huwelijk van Abraham Frenk met Esther Brandel.

21

Behalve Cornelia en Inge woonden ook Inge’s dochter Marieke, en Marieke’s dochter Sienna de steenlegging bij. Foto Jan Dalebout

Anna trouwde in 1952 met bouwkundige Hendrik Hartlief, en uit dit huwelijk kwamen twee meisjes voort, Patricia Miep Hartlief (Rotterdam, 2.1.1953) en Ingrid Carla (‘Inge’) Hartlief (Rotterdam, 5.9.1955). Inge, getrouwd met Onno Wubbels en wonend in Tilburg, is met andere woorden de jongste dochter van Cornelia’s halfzus Anna. Behalve Inge en Cornelia waren bij de plechtigheid ook aanwezig Inge’s Marieke, en Sienna, de dochter van Marieke: vier familieleden, vier generaties omspannend, die toekeken hoe de Duitse kunstenaar Günter Demnig een Stolperstein in de straat metselde voor Abraham Frenk, de man van wie de vier vrouwen allemaal afstammen, op de een of andere manier. Het was een gedenkwaardig moment, in tweeledig opzicht. Nederland, besluit Cornelia, is nog steeds haar “lievelingsland”. Maar een bezoek kan ze niet gauw opnieuw brengen. “Ik heb zo weinig pensioen dat ik er jammer genoeg niet regelmatig heen kan. Diep in m’n hart zou ik eigenlijk naar Nederland terug willen. Maar dat moet ik dan natuurlijk eerst regelen. Hals over kop is op mijn leeftijd niet meer zo goed.”

‘Wereldregio’ duikt bij NIOD in het persoonlijk archief van mr. Willem Nieuwenhuijsen over zijn oorlogsjaren

Zierikzeese advocaat hield dagboek bij over verblijf in gijzelaarskamp Op maandag 4 mei 1942, ’s ochtends om half zeven, wordt er op het Havenpark in Zierikzee ongeduldig aangebeld bij nummer A 335, het woonhuis van mr. Willem Nieuwenhuijsen, advocaat en procureur. Zijn vrouw Toki doet open. De Gestapo staat voor de deur. Geschrokken loopt mevrouw Nieuwenhuijsen terug naar boven en alarmeert haar man. “Wij begrijpen dat er iets mis is”, schrijft hij naderhand in zijn dagboek. “Ik ga naar beneden en hoor dat ik mee moet. Waarom, waarheen, voor hoe lang wordt niet meegedeeld.” Nieuwenhuijsen kleedt zich aan en neemt afscheid. Twee leden van de Gestapo begeleiden hem naar het politiebureau naast het stadhuis, waar ze hem in de cel opsluiten. Daar zitten nog twee mannen, al even onwetend over hun lot. Willem Nieuwenhuijsen, valt achteraf te reconstrueren, was op die 4de mei een van de eerste van 450 Nederlanders die als gijzelaars belandden in het kleinseminarie Beekvliet in Sint Michielsgestel. Tot 6 september 1944 zullen daar in totaal 1274 mensen geïnterneerd blijven, hoofdzakelijk notabelen, schrijvers, politici en andere beroemde, invloedrijke of leidinggevende Nederlanders.

‘Beekvliet’ heeft in geschiedkundig opzicht vooral bekendheid gekregen, doordat een kleine groep er gesprekken begon over het vernieuwen van de (naoorlogse) maatschappelijke verhoudingen in Nederland en het doorbreken van de verzuiling. Dit ‘elite-beraad’ leidde in mei 1945 tot de oprichting van de Nederlandse Volksbeweging (NVB), die echter tot mislukken was gedoemd. Maar er waarde ook angst rond in kamp Beekvliet. De gijzelaars zaten er als onderpand, om het verzet ervan te weerhouden aanslagen te plegen. Gebeurde dat toch, dan konden willekeurige gijzelaars ’s nachts onaangekondigd uit hun bed worden gesleurd en vlakbij worden geëxecuteerd, als vergelding. Die dreiging van represaille heerste er permanent. Vijf personen zijn ook daadwerkelijk en in het geniep doodgeschoten, onder wie Alexander baron Schimmelpenninck van der Oye uit Schuddebeurs. Hij werd in een bos bij Goirle gefusilleerd, op 15 augustus 1942. Willem Nieuwenhuijsen is in leven gebleven en heeft zijn vrouw weer in de armen kunnen sluiten. Wat hem na die plotse arrestatie in Zierikzee en vervolgens

Deze foto toont Willem Nieuwenhuijsen (in het midden vooraan, met de armen over elkaar) in de acht maanden dat hij gevangen zat in het seminarie Beekvliet in Sint Michielsgestel. De tweede van rechts is Reinier Gerritsen (met pijp), zijn kamer- en plaatsgenoot. Foto uit NIOD-dossier

in Beekvliet is overkomen, is vrij precies te reconstrueren: Nieuwenhuijsen heeft namelijk zijn persoonlijk archief, met een dagboek en correspondentie uit de oorlogstijd, afgestaan aan het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD). De Wereldregio ontdekte dit, en kreeg toestemming om deze openbare stukken in te zien. Volgens dr. Huib Uil, stadshistoricus van de gemeente Schouwen-Duiveland, is het dossier van Nieuwenhuijsen vooral interessant, omdat er “nauwelijks verslagen bekend zijn van vooraanstaande, Zierikzeese mannen die door de bezetter in tijdelijke hechtenis zijn genomen”. In dit verhaal: wie was Willem Nieuwenhuijsen, welke stadgenoten ontmoette hij tijdens zijn verblijf in Beekvliet en hoe verging het hem na de vrijlating? Jaarverslag Wat eraan vooraf ging: Willem Nieuwenhuijsen, geboren in Amsterdam op 22 december 1907 en afgestudeerd aan de Rijksuniversiteit Utrecht, vestigde zich op 31 maart 1934 in Zierikzee. Hij kwam uit Hilversum en betrok een woonhuis aan

Een luchtfoto van het kleinseminarie en gijzelaarskamp ‘Beekvliet’, waar zo’n 450 vooraanstaande Nederlanders opgesloten zijn geweest, in afwachting van een eventuele executie. Foto Gedenkboek ‘Beekvliet’ (1946)


22

TWEEDE WERELDOORLOG

Het legitimatiebewijs van Willem Nieuwenhuijsen uit de oorlogstijd, voorzien van Duitse stempels. De kaart verschafte hem een vrijgeleide om alle veren in Zeeland te gebruiken. Foto NIOD-dossier

Nog een foto van Nieuwenhuijsen (rechts van de paal) met medegevangenen. Gerritsen is hier tweede van links. Gerritsen woonde in Zierikzee aan de Oude Haven D 414 (nu: Havenpark 22) en is op 14 februari 1955 in Breda overleden. Foto NIOD-dossier

het Havenpark, toen genummerd A 335, nu 13-15. Vijf jaar later kwam Jacoba Maria Jeanette Doorman bij hem wonen, met wie Nieuwenhuijsen op 29 juni 1939 in het Gelderse Gorssel was getrouwd. Zij is geboren in Soekaboemi, in Nederlands-Indië, op 2 april 1918. Het echtpaar zou drie kinderen krijgen, de jongste in 1945. Willem en zijn echtgenote hebben een opvallende, overeenkomende eigenschap, volgens het NIOD: in de eerste veertien jaar van hun huwelijk schrijven zij allebei jaarlijks een journaal, oftewel een beknopt jaarverslag. “Dat doen ze steevast rond hun trouwdag in juni.” Voor Willem komen de kleine zakagenda’s waarin hij alle dagelijkse gebeurtenissen bijhoudt, “goed van pas”. Dit jaarlijkse journaal, dat de vorm heeft van een album met ringband en foto’s, is als egodocument door het NIOD “volledig openbaar” gemaakt. Nieuwenhuijsen werd volgens het NIOD “een bekend persoon op de Zeeuwse eilanden”. Onder meer “was hij plaatsvervangend kantonrechter in Zierikzee”, meldt het instituut. Dat klopt. Maar: “Een plaatsvervangend kantonrechter is geen kantonrechter”, licht Huib Uil toe. “Hij viel uitsluitend in bij ziekte of afwezigheid.” Eerst en vooral werkte Nieuwenhuijsen in Zierikzee, met praktijk aan huis, als advocaat en procureur. Als zodanig was hij niet de enige in de stad; zijn inkomsten waren dan ook bescheiden. Uil: “Nieuwenhuijsen heeft korte tijd ook de archieven van Zierikzee beheerd, als opvolger van gemeentearchivaris P.D. de Vos. Hij was officieel ambtenaar belast met archiefzaken, en geen gemeentearchivaris, omdat hij niet beschikte over het vereiste diploma. Beweerd is dat hij dat baantje kreeg om hem zo doende een bijverdienste te verschaffen. Hij had het krap als advocaat en procureur. Er was namelijk nog iemand in Zierikzee, die een veel beter lopende praktijk had.” Dat was plaatsgenoot mr. C.J.B. du Croo. Die kreeg in Zierikzee alle belangrijke zaken, waardoor Nieuwenhuijsen een beetje ondergesneeuwd raakte. Eind oktober 1940 krijgt Nieuwenhuijsen er een functie bij: districts-secretaris voor de Nederlandse Unie op Schouwen-Duiveland. In de zomer van 1941 klimt hij op tot leider van het Gewestelijk Commissariaat van die unie in Zeeland. De Nederlandse Unie was een politieke organisatie die streefde naar nationale saamhorigheid. Tot zover deze biografische schets. Rotmof Midden in de oorlog, in de vroege ochtend van 4 mei 1942, om 6.30 uur, wordt Nieuwenhuijsen door “een kerel van de Gestapo” bruusk gescheiden van zijn vrouw, door hem ‘Toki’ of ‘Coosje’ genoemd. In het dagboek dat hij vanaf dat onzalige moment en tot en met 6 juni 1942 gaat bijhouden, gebruikt hij zo nu en dan een afkorting (“r.m.”), die het NIOD wel weet te ‘vertalen’: zij staat voor “rotmof”. Voor het eerst duikt de afkorting op als de kerel van de Gestapo tegen Nieuwenhuijsen zegt dat hij tien minuten heeft om zich aan te kleden en dat hij toiletbenodigdheden en eten voor twee dagen moet meenemen. “De r.m. wil mee naar de slaapkamer”, schrijft Nieuwenhuijsen dan, “maar mag op het portaal wachten.” Het NIOD noemt deze brutaliteit “een kleine verzetsdaad”. Om 06.50 uur nemen Toki en haar man afscheid, zij heeft voor hem

een koffertje ingepakt. Op het Havenplein voegt zich nog “een 2de r.m. in burger” bij de twee. In het politiebureau blijken zich al twee plaatsgenoten te bevinden: ontvanger der registratie en domeinen Reinier Gerritsen (Zutphen, 1888) en hoofdagent van politie Geerard de Puyt (Kloetinge,1896). Ze worden verhoord, en moeten daarna wachten. “Spoedig familiebezoek: de echtgenoten komen nog het een en ander brengen. De burgemeester komt ons begroeten. De conciërge brengt ons koffie.” Dan, om 9.40 uur, worden de drie gegijzelde mannen naar de veerboot gebracht, nog altijd onzeker over hun lot. In Katseveer volgt een rit met een “autootje” naar het politiebureau van Goes. Daar groeit het gezelschap van lotgenoten met het uur. Nieuwenhuijsen somt de mannen op. Ze komen van Walcheren en Zeeuws-Vlaanderen; ze zijn advocaat, onderwijzer, makelaar, voedselcommissaris of gemeentesecretaris. Hij, De Puyt en Gerritsen zullen de enige drie Zierikzeeënaren blijven*. “De gevangenname heeft de noodige beroering gewekt, blijkens de samenscholingen op de markt. (…) Door de onzekerheid is de stemming gedrukt, al ontbreekt ook de humor niet.” Tegen tienen ’s avonds worden strozakken gebracht. “De r.m. komen ’s avonds kijken of we er nog zijn.” Wagens Dinsdag 5 mei om 7 uur staan de gijzelaars op. Ze wassen en scheren zich, en ontbijten. Eerst wordt meegedeeld dat ze om 8 uur klaar moeten zijn, later wordt het half twaalf. Op precies dat tijdstip rijden de overvalwagens het marktplein op, “waaruit 2x4 manschappen en 2 hoogeren der Grüne Polizei stappen”. “Onder grote belangstelling, het is marktdag, klimmen we in de eerste wagen. De wagens zijn met een zeildoek aan boven- en zijkanten gesloten. Smalle ruitjes maken eenig uitzicht mogelijk.” Via Bergen op Zoom gaat het richting Tilburg. Nieuwenhuijsen noteert dat de stemming angstig is: wordt het een kamp in Haren of Amersfoort, of Duitsland? Even buiten Breda is er een algemene plaspauze, ook voor de tweede, achteropvolgende wagen. “Van de gelegenheid wordt meteen gebruik gemaakt een paar boterhammen te eten; ’t is gelukkig prachtig weer.” Na tien minuten rijden de wagens verder, ze slaan rechtsaf, door de Langstraat. “Dus niet naar Amersfoort! Merkbare opluchting, hoewel nu nog eenige kans op Duitschland bestaat.” Uiteindelijk blijkt St. Michelsgestel de geheime bestemming, een dorp onder Vught. Om 14 uur wordt iedereen uitgeladen. “Behalve eenige gebouwen is het eerste wat we zien een aantal oud, bleek en mager uitziende Nederlanders in Nederlandsch soldatenuniform.” Dit zijn communisten die in Amersfoort hebben gezeten en “wegens goed gedrag hierheen zijn overplaatst” om allerlei werk te verrichten. Zodra er vragenlijsten zijn ingevuld, wordt de hele groep Zeeuwen door allerlei gangen naar hun slaapzaal gebracht. Zij komen gezamenlijk in Blok IV terecht. Nieuwenhuijsen en Gerritsen krijgen een twee persoons‘kamer’ toebedeeld, nummer 42, later 44. De ruimte, 1.60 bij 3.17 meter groot, is ‘gemeubileerd’ met twee bedden boven elkaar, twee kastjes en twee stoelen van 25x50 cm. Iedereen pakt z’n bagage uit en gaat eten: een witte kom met een mengsel van aardappelen, macaroni en water, “met enkele microscopische stukjes gehakt erin”. Daarna gaat men op de kamer een brief naar huis schrijven en worden gebouw en terrein verkend. “Vreugdevolle ontmoetingen met veel vrienden en kennissen.” Ruim 450 Nederlanders blijken te verblijven in het bisschoppelijk kleinseminarie, waar twee weken terug nog 260 leerlingen en veertig geestelijken en personeelsleden huisden. De gijzelaars mogen dan in Beekvliet onder bekenden verkeren, het is een Lager en zij zijn gewoon gevangenen. Onderhuids hangt er permanent de spanning dat iemand uit wraak voor verzetsacties elders in het land, kan worden doodgeschoten. Brieven Het dagboek gaat nog enkele weken door, maar wordt in dit verhaal verder niet geciteerd. De notities zijn een verslag van het niet zo opzienbarende, dagelijkse leven in Beekvliet. Nieuwenhuijsen neemt “gretig” deel aan de cursussen die er gegeven worden, vat het NIOD de belevenissen samen. “Zo leert hij Zweeds en volgt hij de lezingen van de predikant Banning.” Vermeldenswaardiger zijn de brieven die Nieuwenhuijsen intussen ontving uit Zierikzee. Deze correspondentie bevindt zich ook in het dossier van het NIOD. Op 7 mei bijvoorbeeld stuurt Pieter van Duivendijk, de klerk van Nieuwenhuijsens praktijk, hem een getikte brief, vergezeld van een pakket met allerlei bruikbare spullen. “Hier gaat alles nog goed, hoor. U kunt er op aan dat ik alles zoo goed mogelijk zal uitvoeren”, deelt Van Duivendijk mee. Hij heeft een collega van Nieuwenhuijsen uit Middelburg, de (verder zeer Duitsvriendelijke**) mr. W.K.H. Dieleman, gesproken en die gaat zich zolang om de praktijk bekommeren. Dieleman is “vaak” door Nieuwenhuijsen geholpen, en is “dadelijk bereid” tot deze wederdienst. “Tot nu toe zijn er nog geen moeilijkheden geweest en ook voor de naaste toekomst zie ik nog geen bijzonderheden. Ik zal alles doen om de inkomsten te laten doorgaan, want ik voel mij toch feitelijk enigszins in Uw plaats getreden”, stelt Van Duivendijk gerust, verder meldend dat “mevrouw [Nieuwenhuijsen] geweldig flink is, hoor.” Op 25 mei zendt de klerk hem opnieuw een brief, nu met de hand geschreven, en vier velletjes omvattend. Van Duivendijk praat hem bij over allerlei zakelijke en persoonlijke kwesties. “Mevrouw” is nog altijd flink, vertelt hij, zij geeft blijk van “zooveel levenskracht” dat zij “voor ieder uit haar omgeving een lichtend voorbeeld” is. Dat er in Beekvliet “ettelijke predikanten” zijn, zoals hij heeft vernomen, acht hij “van het grootste belang”.

Want: “Van goede predikers kan een ongekende kracht uitgaan en het voorkomt dat de algemeene sfeer “te intellectueel wordt, te afstandelijk.” Overleden Een maand later is de vriendelijke, toegewijde Pieter van Duivendijk overleden. Op 26 juni krijgt Nieuwenhuijsen meegedeeld, in een telegramachtig briefje dat hij “hedenmiddag na operatie is overleden stop”. Het briefje, dat bewaard is gebleven, is door de bewaker die de boodschap doorgaf, ondertekend met ‘Koos’, met wie waarschijnlijk de burgemeester van Zierikzee, jonkheer mr. Jacobus (‘Koos’) Schuurbeque Boeije wordt bedoeld. Het plotse sterfgeval bedroeft Nieuwenhuijsen, maar hij schrikt ook. Hij realiseert zich direct dat de gevolgen voor zijn praktijk funest zijn. Op 7 juli vraagt hij in een getypte brief de Duitse autoriteiten dan ook dringend om ontslagen te mogen worden uit de internering. Hij legt uit dat Van Duivendijk “de eenige was die, met mij, geheel op de hoogte was van alle op mijn kantoor loopende zaken. (…) Gedurende acht weken heeft hij het kantoor voor zoover mogelijk gaande gehouden”. Maar door zijn overlijden ligt de praktijk nu “geheel stil”. Een nieuwe klerk kan alleen door hem worden ingewerkt. Bovendien zouden daar verscheidene weken mee zijn gemoeid. Nieuwenhuijsen voert daarnaast aan dat de praktijk de “eenige bron van inkomsten” voor zijn gezin is. Inkomsten die door zijn internering al “geheel ontoereikend” zijn geworden, en “thans praktisch geheel ontbreken”. Hij noch zijn vrouw bezit “eenig vermogen” en familie is niet bij machte hen te ondersteunen. Bovendien is er eind juli een tweede kind aanstaande. [Inderdaad wordt op 27 juli Jan Willem August geboren; het eerste kind is Mieke Marianne, geboren op 16 april 1940.] Kortom, zou hij opgesloten blijven, dan ontstaat er financieel een debacle en is de praktijk verloren. Ten slotte vestigt hij er nog de aandacht op dat hij een kunstbeen draagt, “waarvan de voet steeds verder kapot gaat en niet gerepareerd kan worden”. Nieuwenhuijsen vraagt of hij “zoo spoedig mogelijk” kan worden ontslagen, ook al omdat de Duitsers eerder hebben erkend dat de ondergang van een zaak of bedrijf, “grond oplevert” om een gijzelaar in vrijheid te stellen. Melden Wordt er gehoor gegeven aan de smeekbede? Collega Dieleman bericht mevrouw Nieuwenhuijsen op 18 juli: “Er is een kleine kans, dat dit gelukt.” Maar dan moet zij wel in het Duits een schriftelijk verzoek tot ontslag indienen bij H.A. Rauter, de Commissaris-Generaal voor Openbare Veiligheid, tevens de hoogste vertegenwoordiger van de SS in Nederland. Vijf maanden later, op 18 december 1942, vlak voor Kerstmis wordt der Geisel-Häftling Nieuwenhuijsen entlassen uit St. Michielsgestel, volgens het NIOD overigens tegelijk met tweehonderd anderen. Ook zijn kamergenoot Reinier Gerritsen mag naar huis. Thuisgekomen vindt Nieuwenhuijsen op 2 januari 1943 een briefje van de politie in de bus, geschreven namens de burgemeester van Zierikzee, jhr. mr. J. Schuurbeque Boeije. Hij mag dan zijn vrijgelaten als gijzelaar, hij blijkt niet volledig vrij in zijn handelen. Nieuwenhuijsen krijgt opgedragen om zich vanaf 6 januari, en daarna wekelijks op woensdag, te melden bij het Hoofd van Politie. “Ik verzoek er aan te willen medewerken dat aan deze bepalingen de hand wordt gehouden.” Twee dagen later, op 4 januari, publiceert de Zierikzeesche Nieuwsbode een advertentie, waarin Nieuwenhuijsen meedeelt dat hij zijn advocatenpraktijk hervat. Hij moet immers dringend inkomsten zien te verwerven. Enigszins zal het schelen wat hem op de 29ste januari wordt bekendgemaakt – dat het Nationaal Fonds voor Bijzondere Nooden een uitkering van 200 gulden naar hem zal overmaken. In de jaarverslagen van hem en zijn vrouw wordt intussen een beeld geschetst van Schouwen-Duiveland in oorlogstijd. “Najaar 1943”, valt volgens het NIOD te lezen, “verliep stormachtig en onrustig; de oorlog woedde in hevige mate vlak om ons heen, doordat er steeds boten werden beschoten. Alle vervoer over water kwam stil te liggen, de enige weg was nog per veer Anna Jacoba-Steenbergen. Hier stond nog veel afweergeschut, zodat dit langer standhield.” Evacuatie De meldingsplicht duurt een jaar. Pas op 14 januari 1944 heeft de burgemeester van Zierikzee “de eer” Nieuwenhuijsen te berichten, op gezag van de waarnemend Directeur-Generaal van Politie, dat “u met ingang van heden als gijzelaar zijt ontheven van de aan u opgelegde wekelijksche meldingsplicht”. Nieuwe zorgen komen er een maand later voor in de plaats. Schouwen-Duiveland wordt onder water gezet door de Duitse bezetter – de zogeheten inundatie, bedoeld om een invasie door de geallieerden te voorkomen. Ook Nieuwenhuijsen moet met zijn gezin en dienstbode het eiland onherroepelijk verlaten, deelt de burgemeester op 23 februari mee. De familie gaat naar Drenthe, naar Meppel, waar zij twee jaar lang een etage bewoont. Aan de Parklaan 1 neemt Nieuwenhuijsen volgens het NIOD “de praktijk waar van een ondergedoken advocaat”. Op briefpapier wordt een mr. J.W. Bast genoemd. Behalve als advocaat is Nieuwenhuijsen hier ook werkzaam voor een grensorganisatie van het Nederlandse Rode Kruis. Ondertussen houdt hij de woning aan het Havenpark aan, en hij maakt zich daar zorgen over. Hij hoort dat aan de achterzijde ruiten zijn vernield, en vraagt de eveneens geëvacueerde burgemeester in een lange brief op 17 juli 1944 hoe het staat met de reparatie. Onbevoegden kunnen anders mogelijk zijn huis betre-


TWEEDE WERELDOORLOG den. Schuurbeque schrijft vanuit Dordrecht op de 20ste terug, dat hij over een week naar Zierikzee gaat vanuit Goes en iemand van Gemeentewerken zal “medenemen om uw boedel na te zien”. “Zierikzee is een tragedie”, rapporteert de burgemeester in een terzijde. “Nog groter is die van het ondergelopen land. Schuddebeurs [is] volkomen verwoest. Zeeën van dijk tot dijk met alles wat er onder is bedorven en verrot.” Ook schrijft hij nog: “Het zal ons erg spijten het lieve leventje te Dordrecht prijs te geven. Ik heb te Dordrecht veel aardige relaties gemaakt en geschikte mensen leren kennen. Het zal een hele verandering zijn, maar we moeten er doorheen.” In Goes had Schuurbeque ook een tijdelijk adres, dichter bij Zierikzee, aan de Kloetingscheweg B 143. Daar vandaan laat hij Nieuwenhuijsen weten dat de “Gemeentewerkman alles al had afgetimmerd, zowel boven als beneden, en verzekerd”. Alles was in orde. Rechter Na de bevrijding trad Nieuwenhuijsen eerst nog op als districtsleider van de Politieke Opsporingsdienst Meppel. Maar in juni 1946 keerde hij terug naar Zierikzee, al betrok hij er niet meer zijn oude huis. Met zijn gezin, op 18 april 1945 op het evacuatieadres in Meppel aangevuld met een derde kind, Els Reino, ging hij in het naastgelegen pand op het Havenpark wonen, op nummer A 336 (nu: 17). Een jaar later schoof hij nog verder op, naar A338 (nu: 21), om uiteindelijk, in 1950, neer te strijken aan de Lange Blokweg A 528c (nu: 30). Dat was overigens ook weer tijdelijk. Op 30 januari 1951 vertrokken hij en zijn echtgenote naar Rotterdam. Jaren eerder had de loopbaan van Nieuwenhuijsen al een wending genomen. Op 7 mei 1946 werd hij geïnstalleerd als raadsheer bij het Bijzonder Gerechtshof in Den Haag. Dit was een oorlogstribunaal, dat net als de gerechtshoven in Arnhem, Den Bosch en Leeuwarden personen berechtte “die zich in de Tweede Wereldoorlog schuldig hadden gemaakt aan vooral collaboratie, hoog- en landverraad en oorlogsmisdaden”, aldus Wikipedia. Er zijn 14.000 uitspraken gedaan, waaronder 145 doodstraffen. Nieuwenhuijsen werkte als raadsheer in Middelburg voor de Zeeuwse Kamer van het Bijzonder Gerechtshof. In deel 2 van het historische naslagwerk Zeeland 1940-1945 wordt Nieuwenhuijsen

in dit verband geïntroduceerd als “een naar eigen zeggen weinig ervaren jurist”. Hij is nochtans gedurende zijn resterende werkzame leven bij de rechterlijke macht gebleven. Aanvankelijk in Rotterdam, daarna bij het hof in Arnhem, waar hij op 1 december 1977 eindigde als vice-president. Een dag eerder werd er tijdens een bijzondere zitting afscheid van hem genomen. Volgens de Zierikzeesche Nieuwsbode werd Nieuwenhuijsen “zeer geprezen om zijn bemoeienis met de grondkamer en de pachtkamer”. Nieuwenhuijsen, 70 jaar inmiddels, had bijna 45 jaar de toga gedragen. Luisterwacht Op het eind van hun leven woonden Willem en Jacoba Nieuwenhuijsen in Velp, maar de band met Zierikzee is nooit helemaal doorgesneden. Nieuwenhuijsen was een van de oprichters, en de eerste secretaris, van de historische vereniging ‘Stad en Lande’ van Schouwen-Duiveland. In juni 1993 stuurde hij de redactie van het Mededelingenblad nog een aanvulling op een

23

artikel over ‘17 mei 1940, Zierikzee in Duitse handen’. Deze bestond eruit dat Nieuwenhuijsen op die dag, ’s ochtends van 0 tot 4 uur, had dienstgedaan als ‘luisterwacht’, in de Noordhavenpoort. Bij nadering van Duitse vliegtuigen moest hij alarm geven. Er gebeurde niets, totdat hij nog maar net thuis was op het Havenpark. Toen trok de vijand binnen. “Onvergetelijk.” Oud-gemeentearchivaris Huib Uil had in de jaren tachtig of negentig nog eens contact met Nieuwenhuijsen. “Hij kwam toen bij ons langs en deed een schenking van enkele boeken.” Anno 2018 leven Wilem en Coosje Nieuwenhuijsen geen van beiden meer. Zij is overleden in Doorn, op 1 januari 2002, 83 jaar oud. De overlijdensdatum van haar man is tot nog toe niet achterhaald. Alle documenten van het echtpaar die verband houden met de oorlog, werden op enig moment overhandigd aan het NIOD. Het is niet bekend of zij dit nog zelf hebben gedaan, of hun kinderen. In het dossier zit het allemaal: de jaarlijkse verslagen rond de huwelijksdag, het dagboek van de internering, foto’s, tekeningen en andere illustraties die Beekvliet betreffen, en allerlei bijbehorende correspondentie. De levens van Willem en Coosje Nieuwenhuijsen mogen dan voorbij zijn, nieuwe generaties kunnen hun oorlogsnotities vrijelijk inzien – als een voetnoot, hun voetnoot, bij de regionale geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. [* Dat het de enige drie Zierikzeeënaren waren, gold op 4 mei. Maar op 11 juli 1942 volgde nóg een inhechtenisneming van Zierikzeeënaren: J.J. van den Ende (notaris), J.E. van den Broek (boekhandelaar), F.L. Timmerman (firmant bedrijf in landbouwmachines), jhr. P.H. Verspyck (arts), J.G. La Seur (tandarts) en C. van der Vliet (bankier). Zij werden via de gevangenis in Scheveningen weggevoerd naar het kamp in Haren. Ook zij keerden later naar Zierikzee terug.]

De foto toont de opeenvolgende panden aan het Havenpark waar de familie Nieuwenhuijsen in haar Zierikzeese periode bijna doorlopend heeft gewoond, v.l.n.r de nummers 15,17 en 21. Foto Gert van Engelen

[**Mr. W.K.H. Dieleman is de zoon van mr. P. Dieleman, waarnemend commissaris in Zeeland en loyaal aan de Duitse bezetter. Zijn zoon was sympathisant van het fascisme en werd directeur van Winterhulp Zeeland. Mr. W.K.H. Dieleman is na de oorlog tijdelijk geschorst als advocaat.]

Spionage-drama rond vliegveld Haamstede blijkt groter van omvang te zijn: deel 2

Met een rug vol littekens keerde Zierikzeese Van de Zande terug uit Duitse tuchthuizen Maar hoe is het Jan van der Zande uit Zierikzee, die als spion zijn doodstraf op het nippertje omgezet zag in levenslange tuchthuisstraf, eigenlijk vergaan? Wat is er met hém gebeurd in Duitsland? Vorig jaar publiceerde de Wereldregio in de jaarlijkse oorlogsbijlage een dramatisch verhaal over twee jongemannen uit Zierikzee, die door de Duitsers opgepakt en ter dood veroordeeld waren omdat zij tekeningen bezaten, schetsen meer, van vliegveld Haamstede. Het waren Nicolaas Jan Schults (Zierikzee, 29.5.1916) en Jan van de Zande (Nieuwerkerk, 26.6.1920). Nadat de burgemeester van Zierikzee, jonkheer mr. Jacobus Schuurbeque Boeije, een gratieverzoek had ingediend, werd hun veroordeling veranderd in levenslange tuchthuisstraf. Behoorlijk veel documentatie was beschikbaar over deze kwestie, maar er misten enkele essentiële gegevens. Zo viel uit alle opgediepte archiefstukken niet precies af te leiden wat het duo nu had misdaan. Wat hield die spionage in, voor wie waren de tekeningen bedoeld? Ook werd niet de rol duidelijk van Jan Nicolaas Schults (Zierikzee, 22.8.1914), de oudere broer van Nicolaas Jan. Ook hij was betrokken geweest bij de spionage, maar hoe dan? En waarom kreeg hij een aanzienlijk mildere straf, acht jaar tuchthuis? En dan was er nog Jan van de Zande. Over zijn kompaan Nicolaas Jan Schults kon vrij exact worden vermeld hoe zijn verblijf in Duitse tuchthuizen was geweest, vooral dankzij een ordner, die een neef van hem, Jan Baart uit Goes, thuis bewaarde. Daarin bevond zich overvloedig materiaal, door Nicolaas Jan zelf na de oorlog ordelijk bijgehouden. Over Van de Zande daarentegen was helemaal niets te vinden, nog geen snipper over zijn gevangenschap in Duitsland. Bekend was alleen dat hij na de oorlog terugkeerde in Zierikzee, en korte tijd later voorgoed verhuisde naar Vlissingen, met zijn vrouw Jacoba Maria Kouwenberg (Zierikzee, 2.9.1918). Dit was de reden dat de oorlogsbijlage zich noodgedwongen concentreerde op de lotgevallen en het verdere leven van Nicolaas Jan Schults – die overleed op 3 juni 2001, in Haamstede, 85 jaar oud. Maar zie: de bijlage was nog maar net verschenen of uit Alkmaar meldde zich Matthijs Bergsma, de kleinzoon van Jan van de Zande. Hij probeert al enkele jaren bezig te achterhalen wat zijn opa is overkomen, en kan helpen, zei hij: van het Landeshauptarchiv Sachsen-Anhalt in Dessau kreeg hij zomaar het complete dossier over Tuchthausgefanene Jan van de Zande, met allerlei ontbrekende details. Iets eerder gaf dr. Jop Steenhof de Jong, die het oorlogsverle-

den van Schouwen-Duiveland vooral op NSB’ers aan het navorsen was, door dat hij in een bepaald boek nadere bijzonderheden had aangetroffen over de spionagezaak. Het bleek dat de kwestie nóg groter is dan uit eerdere documentatie oprees. Ene mr. Hugo Samkalden, de broer van de latere burgemeester van Amsterdam, mr. Ivo Samkalden, had er alles mee te maken. Al deze nieuwe, verklarende feiten noopten tot een vervolg. Hier is het, deel 2 van een onverkwikkelijk uitgepakte spionageaffaire. Laptop Voor de gelegenheid zitten ze samen aan tafel, om samen verslag te doen. De persoon rechts is Adriana Pieternella (‘Ada’) Bergsma-van de Zande. Zij is op 12 juli 1946 geboren in Vlissingen, als enig kind van Jan van de Zande en Jacoba Kouwenberg. Ada trouwde op 26 mei 1967 in Vlissingen met Joost Bergsma (Alkmaar, 27.4.1944), die zij in haar geboortestad had leren kennen doordat hij er op de zeevaartschool studeerde. Het echtpaar ging in Bergen-Binnen wonen en kreeg drie kinderen: Monique (1971), Jean Christian (1974) en Matthijs (1981). Deze Matthijs is de persoon links. Hij woont niet meer in Bergen, maar in Alkmaar, en werkt als accountmanager, een vertegenwoordiger. Hij verkoopt medisch-facilitaire producten aan ziekenhuizen. Hij heeft z’n laptop bij zich, waarin al die dossierstukken zitten die over zijn opa gaan. Bij elkaar vormen ze een soort proces-verbaal. Ze zijn uiteraard in het Duits geschreven, met de grondigheid die Duitsers kenmerkt. Matthijs Bergsma heeft geen moeite met de Duitse taal, en stelde voor dit gesprek een samenvatting samen, in het Nederlands. Zijn moeder vertelt dat zij tot voor enkele jaren zo goed als niets wist van de Duitse periode in haar vaders leven, op een enkele onschuldige anekdote na. Bijvoorbeeld over konijnen die lagen te stoven in de pan, nadat de Russen het tuchthuis in Coswig, bij Dessau, op 28 april 1945 hadden bevrijd. Maar over het leed dat hij jarenlang had moeten doorstaan, had noch haar vader noch haar moeder ooit iets verteld. Als zij er als kind haar moeder naar vroeg, zei deze afwerend: “Dat weet ik niet; daar praat je vader niet over.” Bonnetje Pas nadat mevrouw Van de Zande-Kouwenberg was overleden, op 10 februari 2010 in Vlissingen, kwam er tussen haar nagelaten bezittingen een kistje tevoorschijn, met daarin een veelzeggend, gevouwen papiertje. Het was een bonnetje, gedateerd op 19 juli 1965 en afkomstig van het Centraal Afwikkelingsbureau

Duitse Schade-Uitkeringen (CADSU). De instantie deelde Jan van de Zande erop mee dat hij recht heeft op een “slotuitkering aan nazi-slachtoffers”. Voor Ada van de Zande was dit het eerste zichtbare bewijs dat zich rond haar vader meer had afgespeeld dan hij had willen toegeven. En voor haar zoon Matthijs werd dit papiertje in 2014 “het aanknopingspunt”, het startsein voor een speurtocht naar de Duitse oorlogsperiode van zijn opa. Bij leven van zijn oma

Ada Bergsma-van de Zande geeft samen met haar zoon Matthijs uitleg over de oorlogstijd van Jan van de Zande, haar vader. “Zijn rug zat helemaal onder de littekens, van de karwats.” Foto Gert van Engelen

Politiefoto’s van gevangene Jan van de Zande, in de oorlog gemaakt voor zijn Tuchthaus-dossier. Foto Landeshauptarchiv Sachsen-Anhalt


24

TWEEDE WERELDOORLOG

was hij er al eens naar op zoek gegaan, omdat hij wist dat zijn opa een uitkering had gekregen, maar hij wist niet welke. Nu kon hij – aanvankelijk nog samen met zijn oudste zus, later alleen – googelen op het registratienummer. Hij benaderde daarna Duitse archieven en zachtjesaan begon zich bij hem een beeld te vormen van het leed dat zijn opa heeft moeten doorstaan. En toen, ineens, verscheen de oorlogsbijlage van de Wereldregio, met daarin het openingsverhaal over Nico Schults en Jan van de Zande. Hij en zijn moeder hoorden ervan via familie. Zelf was de Wereldregio onwetend van het bestaan van deze Alkmaarse verwanten. Jan van de Zande leek immers na zijn vertrek naar Vlissingen schijnbaar verdwenen in de nevel van de geschiedenis; openbare gegevens ontbraken over hem. Ada van de Zande was “ondersteboven” van het artikel – dat dit allemaal zo maar in de krant stond, over haar vader. “Maar aan de andere kant: dat er aandacht aan hem werd besteed, deed me wel wat.” En daarom zitten nu ze gezamenlijk aan tafel. Om de missende puzzelstukjes in te passen. Engeland De spionage, zo kan Matthijs Bergsma reconstrueren aan de hand van het dossier van het Landeshauptarchiv, begon ermee dat Hugo Samkalden in de herfst van 1940 in de Regina Bar in Den Haag ene Jan M. ontmoette, een vroegere piloot uit NederlandsIndië. In november probeerden zij samen vergeefs om vanuit Amersfoort, vermoedelijk het vliegveld bij Soesterberg, met een vliegtuig naar Engeland te ontsnappen. [De initialen in dit stuk hebben als reden dat in het dossier alle namen van betrokkenen zijn geanonimiseerd met zwarte lak, behalve die van Hugo Samkalden.] De joodse Hugo is geboren in Idi in de provincie Atjeh op het eiland Sumatra in Nederlands-Indië, op 18 februari 1906. Hij volgde zijn opleiding tot jurist aan de Leidse Universiteit, waar hij ook promoveerde. In 1932 keerde hij terug naar NederlandsIndië, waar hij in Medan “een positie kreeg als griffier bij de Raad van Justitie”, aldus de herdenkingswebsite ‘Joods Monument’. In 1939 belandde hij een jaar in de gevangenis, na een zedenschandaal waarvoor ook homoseksuele ambtenaren werden vervolgd. Na zijn vrijlating komt hij op 3 mei 1940 werkloos in Nederland aan, enkele dagen voor de bezetting. Samkalden zou vanuit Engeland terug hebben willen gaan naar Nederlands-Indië, staat in het Duitse rapport. Maar dit plan mislukte volledig. Samkalden kende uit zijn schooltijd Albert Ross [zijn betrokkenheid stond vorig jaar al in deel 1]. Deze Ross reisde twee dagen in de week naar Zierikzee om de loonboekhouding te doen van het bouwbedrijf van R. Deze firma verrichtte werkzaamheden op het vliegveld van Haamstede; de bouwopzichter daar was W.B. In januari 1941 ontmoette Ross bij deze opzichter thuis twee andere werknemers, Schults en Van de Zande. Zij kwamen bij B. langs om hun loon op te halen. Hotel Samen met Van de Zande en Schults verplaatste Ross zich diezelfde avond naar Hotel van Oppen, waar Ross verbleef. Hij vroeg de mannen om een tekening te maken van het vliegveld. Bij een tweede bezoek in het hotel liet Van de Zande een eerste schets zien, die echter te beperkt was. Ter plekke maakte Schults een nieuwe, gedetailleerder. Van de Zande verstrekte daarnaast informatie over vliegbewegingen – nogmaals: dit allemaal volgens het Duitse dossier. Ross nam de tekeningen mee naar Voorburg en gaf ze door aan Samkalden, die ze bij gelegenheid zou doorgeven aan de piloot M., alhoewel hij ze erg beknopt vond. Nu gaan de lezingen uiteen lopen. Samkalden zou de schetsen enige tijd in zijn bezit hebben gehad en daarna hebben vernietigd, omdat hij zich onbehaaglijk voelde en M. niet tegenkwam, vertelde hij tijdens een verhoor. Tegen Ross en Schults zei Samkalden echter dat hij de tekeningen wel heeft doorgegeven. Hij zou beide mannen niet voor het hoofd hebben willen stoten en daarom deze leugen verzonnen hebben. In september 1941 wordt iedereen gearresteerd: Samkalden als opdrachtgever, Ross eveneens als opdrachtgever en als contactman, en de drie Zierikzeeënaren: Schults, Van de Zande en nog een broer van Nicolaas Jan Schults, Jan Nicolaas. Allen worden beschuldigd van spionage, van het in kaart brengen van luchtlandingsplaatsen in Haamstede. Op 2 maart 1942 werden zij “wegens vollendeter Spionage” ter dood veroordeeld door een Duitse marine krijgsraad, zoals kort beschreven staat in Zeeland 1940-1945, deel 2, van de historicus Gijs van der Ham. Broer Jan Wat was nu het aandeel van Jan Nicolaas? Terwijl Nicolaas Jan en Van de Zande schuldig werden bevonden aan de totstandkoming en verspreiding van de tekeningen, zou Jan slechts “toehoorder” zijn geweest. Hij werd verdacht van hulp bij de spionage. Ross en Nicolaas Jan Schults hebben tijdens hun verhoren ook nooit gezegd dat Jan Nicolaas heeft geholpen. In tegenstelling tot Van de Zande, die verklaarde dat deze Jan wel iets meer heeft gedaan dan toehoren. Hij zou zelfs de bevindingen van zijn broer hebben bevestigd. Hoe dit ook zij: Jan kreeg een mildere straf, acht maanden tuchthuis. Die zat hij uit in Duitsland. Kort na de bevrijding overleed hij moegestreden en nog maar 49 kilo wegend, op 24 juni 1945 aan longtuberculose in het sanatorium ‘Liberation’ in Badenweiler. Zijn broer Nicolaas Jan werd op 27 april 1945 door de Amerikanen bevrijd uit de strafgevangenis in Landsberg am Lech en kon zijn leven weer oppakken in Zierikzee. Als hulpagent trad op 10 juli 1945 in dienst bij de gemeentepolitie. En Ross en Samkalden? Ook Ross kon na de bevrijding naar

huis terugkeren. Samkalden bracht zijn detentie door in het Oranjehotel in Scheveningen en Utrecht. Nadat de doodstraf op 22 juli 1942 was omgezet in een lange gevangenisstraf, is hij gedeporteerd naar het concentratiekamp Mauthausen, waar hij, 57 jaar oud, op 15 januari 1943 omkwam. Hij was immers jood, en joden dienden verdelgd te worden, vonden de nazi’s. Vlag Hoe het ondertussen Jan van de Zande verging, de man die mistig bleef in alle beschikbare archiefbescheiden, kan nu worden geschetst. Het dossier uit het Landeshauptarchiv ‘volgt’ hem vanaf het moment dat hij in Vlissingen voor spionage wordt opgepakt, op 26 september 1941. Hij wordt opgesloten in de gevangenis van Middelburg, later komt ook híj terecht in het Oranjehotel. Hij verblijft er van 19 mei tot 13 juli 1942, daarna volgt detentie in Utrecht tot 30 juli 1942. Zowel in Scheveningen als Utrecht komt zijn vader Gerard Thomas van de Zande (Tholen, 1888) hem bezoeken. Op 11 juli 1942 wordt de doodstraf voor Van de Zande veranderd in een levenslange tuchthuisstraf. Hij wordt afgevoerd naar een tuchthuis in Rheinbach, net over de grens. Het is het begin van een tocht langs tuchthuizen. Op 16 oktober 1942 wordt Van de Zande verplaatst naar het Siegburg, in de buurt van Keulen. Twee jaar later sluiten de Duitsers hem op in Lager 1 Rodgau-Dieburg bij Darmstadt, dieper Duitsland in. Daar wordt hij na twee maanden verwijderd, om vanaf 7 november 1944 in Coswig te worden opgesloten, in een slot, nog verder verwijderd van Nederland. Als de Russen op 28 april 1945 Coswig bevrijden, lopen ze aanvankelijk het slot voorbij, las Matthijs Bergsma. “Er hing een vlag, als teken dat er tuberculose heerste. De plek was besmet.” Maar het tuchthuis wordt alsnog bevrijd en een maand later, op 25 mei, is Jan van de Zande terug in Nederland. Elektromonteur Ada van de Zande neemt het gesprek aan tafel over. Ze vertelt wat zij in de afgelopen decennia in fl arden heeft vernomen. Bijvoorbeeld dat haar moeder al verloofd was met Jan van de Zande, en zich in 1945 in Brabant ophield. Ze had SchouwenDuiveland moeten verlaten omdat het eiland onder water werd gezet. “Via via kreeg ze te horen dat Jan terug was in Zierikzee.” Herenigd trouwden Jan en Jacoba op 28 augustus 1945 in Zierikzee. Het huwelijk werd aangekondigd in de Vrije Stemmen van Schouwen-Duiveland. Zij woonde aan de Peterseliestraat C373, hij aan de Scheepstimmerdijk A 491a (nu nummer 50). Korte tijd ging het echtpaar aan de Hoofdpoortstraat wonen, op nummer C581, nu nummer 30. Maar uiteindelijk, op 15 juni 1946, vertrokken de echtelieden naar Vlissingen, eerst naar een noodwoning, naderhand naar de Havendijk 442. Daar is op 12 juli Ada geboren. Jan van de Zande, elektromonteur van beroep, kon terecht op de scheepswerf De Schelde, en is daar gedurende zijn werkzame leven gebleven. Een leven overigens dat niet lang heeft geduurd. “Mijn vader”, zegt Ada, ”kreeg het in 1959, op z’n 39ste, steeds benauwder. Hij bleek tbc te hebben. Wij zijn ervan overtuigd dat hij die heeft opgelopen in Duitsland, en dat die in Nederland aldoor heeft gesluimerd.” Van de Zande is een jaar opgenomen geweest in het sanatorium ‘De Klokkenberg’ in Breda, waar hij ook een longoperatie heeft ondergaan. Nadat hij er was ontslagen, ging hij weer aan het werk. “Maar hij is nooit goed hersteld”, vindt Ada. Haar vader is ten slotte aan hartproblemen overleden, op 14 juli 1970, maar 49 jaar oud. “Het heeft allemaal met die oorlog te maken.” Voor zijn dood heeft hij “nog heel veel dingen verbrand”; ook dat bemoeilijkte het zoeken naar zijn Duitse tijd. Jacoba, de echtgenote van Jan, heeft haar man liefst veertig jaar overleefd. Zij stierf op 10 februari 2010, op 91-jarige leeftijd. Nachtmerries Ada Bergsma-van de Zande vindt het “fijn” dat haar zoon Matthijs zich zo ernstig en vasthoudend verdiept in de oorlogstijd van haar vader. Haar wordt dankzij zijn speurwerk gaandeweg duidelijk welke ellende hij in de tuchthuizen heeft meegemaakt. Zoals gezegd werd daar bij haar thuis nooit over gesproken. En daarbij was ze enig kind: het weinige dat ze in stukjes wel eens opving, kon ze ook nog eens met niemand delen. Dit is zo’n voorbeeld van wat ze al opgroeiende doorkreeg: dat vader in de eerste twee jaar na zijn terugkeer in Zierikzee “enorm veel nachtmerries heeft gehad”. “Mijn moeder moest soms het bed uit vluchten, omdat hij dan agressief was.” Ook nadien bleven akelige dromen hem achtervolgen, “tot z’n dood toe”. Een ander voorbeeld: “Als ie zich stond te scheren, begon mijn vader soms plotseling Duitse liederen te zingen. Die kwamen dan weer boven.” Maar dit is het wel. Meer wist ze en begreep ze niet. Over de spionage ging in de familie slechts het vage verhaal dat op een dag in de oorlog alle radio’s moesten worden ingeleverd. Iemand had dit niet gedaan. Deze radio is daarop in beslaggenomen, en toen vonden de Duitsers in die radio een tekening, een plattegrond van het vliegveld. “Volgens de familie was die tekening bedoeld voor Engeland, zodat de Britten wisten waar ze op Schouwen-Duiveland moesten landen.” Of het werkelijk zo gegaan is, weet ze niet. Ze kan het niemand meer vragen. Ze houdt zich nu vast aan de feiten die haar zoon opdiept. En hoe pijnlijk die ook zijn, ze ‘troosten’ haar enigszins, omdat ze nu beter begrijpt wat haar vader heeft moeten doorstaan. Dat was bepaald niet gering, vertelt Ada tot slot. “Zijn rug zat helemaal onder de littekens. Overal was hij geslagen met een karwats. Hij is ontzettend gemarteld in al die Duitse tehuizen.”

Deze foto toont Hugo Samkalden, de man die Jan van de Zande, Nicolaas Jan Schults en Jan Nicolaas Schults vroeg om tekeningen van vliegveld Haamstede. Samkalden werd gearresteerd voor spionage, net als de Zierikzeeënaren, en tijdelijk opgesloten in het Oranjehotel in Scheveningen, daarna in kamp Amersfoort.

Voor zijn huwelijk woonde Van de Zande in het ouderlijk huis aan de Scheepstimmerdijk, op het huidige nummer 50 (was: A 491a). Foto Gert van Engelen

Het echtpaar gaat wonen aan de Hoofdpoortstraat, op nummer C581 (nu 30). Maar dit is van korte duur. In juni 1946 verhuist het naar Vlissingen. Foto Gert van Engelen

Jan van de Zande op latere leeftijd, in 1969, op een pasfoto voor zijn rijbewijs. Hij overlijdt, nog pas 49 jaar oud, in juli 1970. Volgens zijn dochter is hij nooit hersteld van zijn traumatische gevangenschap in Duitsland. Foto Privébezit


25

GANG VAN ZAKEN

Corec Metaalrecycling neemt Metaalhandel Van Son over

Wetenswaardigheden over ondernemend Schouwen-Duiveland

Nemag krijgt Red Dot Award Zeeuwse grijperfabrikant met nemaX in mooi rijtje De nemaX-grijper van Nemag heeft de Red Dot Award in de wacht gesleept. De vakjury was zeer onder de indruk van het ontwerp van het innovatieve nemaX-concept.

ZIERIKZEE

Het is voor het eerst dat een industriële grijper deze internationale onderscheiding in ontvangst mag nemen. Op deze manier voegt de Zeeuwse grijperfabrikant zich met de nemaX-grijper in een rijtje van andere voormalige Design Award-winnaars als de iPhone, de BMW 5-series en de GoPro Hero. Het Nederlandse familiebedrijf (opgericht in 1924) ontwikkelt en bouwt grijpers voor de overslag van bulkgoederen met een inhoud tot meer dan 60 m3. De grijpers, die zijn gebaseerd op innovatieve concepten, worden vanuit de moderne productielocatie in Zierikzee ontwikkeld om vervolgens wereldwijd geëxporteerd te worden. Zo genieten de Zeeuwse grijpers niet alleen in de Rotterdamse haven grote bekendheid, maar ook in internationale havens zoals die van Shanghai. ,,We zijn erg blij dat wij met onze nemaX-grijper de prestigieuze Red Dot Award hebben gewonnen”, aldus Michel Corbeau, General Manager bij Nemag. ,,Red Dot Awards worden over het algemeen voornamelijk toegekend aan hippe consumentenproducten, maar dit jaar gaat een van de prijzen naar Nemag en dat vinden we een

Hollandse prestatie van formaat waar we met ons team enorm trots op zijn.” De gepatenteerde nemaX is onder meer het resultaat van de succesvolle en langdurige samenwerking met de afdeling Maritieme Techniek en Transporttechniek van de TU Delft. Samen met hen is een simulatiemethode ontwikkeld om grijpers, door middel van virtuele simulaties, te ontwikkelen en te optimaliseren. Het resultaat mag er zijn: de nemaX is de meest productieve grijper op de markt waarmee schepen sneller en duurzamer gelost kunnen worden. ,,De nemaX verhoogt de totale productiviteit van een overslagterminal voor droge bulkgoederen met tenminste tien procent”,

vervolgt Corbeau. ,,De grijper heeft minder bewegende delen én de laagste onderhoudskosten van alle grijpers op de markt. Het slanke, elegante ontwerp maakt optimaal gebruik van de mechanische eigenschappen van hoogwaardig staal en kent een minimumaantal draaipunten. Naast een mooi ontwerp is de nemaX ook gegarandeerd kostenefficiënt in gebruik en onderhoud.” De award, die in juni wordt uitgereikt, is niet de enige erkenning die de nemaX heeft ontvangen: International Bulk Journal, het toonaangevende magazine in de markt van droge bulkgoederen, heeft Nemag in november 2017 tijdens de jaarlijkse IBJ Awards beloond met de Innovative Technology Award.•

Waterschap Scheldestromen start volgende week met het jaarlijkse onderhoud aan verschillende waterschapswegen in Zeeland. Sommige wegen worden slechts enkele uren afgesloten, maar bij andere wegen kan het oplopen tot enkele weken. Dit jaar wordt ongeveer 175 kilometer aangepakt. Na het onderhoud voldoen de wegen weer aan de eisen van veiligheid en doorstroming. Jaarlijks inspecteert het waterschap bijna vierduizend kilometer weg en voert daarna verhardingsonderzoeken uit op de wegen die voor onderhoud in aanmerking komen. Aan de hand van de uitkomsten bepaalt het waterschap welke maatregelen nodig zijn. Dit kan variëren van plaatselijke reparaties, van een oppervlaktebehandeling tot een nieuwe asfaltlaag en van nieuwe markering tot een

De Goese Metaalhandel koopt van particulieren en bedrijven ijzer, metalen en accu’s in. Deze activiteiten worden onder de huidige naam voortgezet. Chris Schoneman (op de foto in het midden) van Corec is blij met overname. ,,We werkten al langere tijd intensief samen en we kennen Goese Metaalhandel Van Son als een mooi regionaal bedrijf. Onder de vleugels van Corec zijn de betalingsfaciliteiten voor de klanten nu gegarandeerd. De werkgelegenheid blijft behouden en ook oprichter Theo van Son (rechts op de foto) blijft werkzaam op de locatie aan de Van Doornestraat.” Corec Metaalrecycling is al meer dan twintig jaar actief in de ferro en non ferro handel. Door een groot netwerk van fabrieken en verwerkers zijn zij in staat alle soorten ijzer en metalen

op een efficiënte manier te verwerken en te verhandelen. Sinds 2012 is het bedrijf gestart met werfactiviteiten in Zierikzee. Het terrein is hierbij dusdanig ingericht dat zowel particulieren als zakelijke klanten snel en efficiënt kunnen worden geholpen. www.corec.nl •

Jongeren ontdekken techniek tijdens open bedrijvendag ZIERIKZEE Kom jij het bij ons maken? Met deze prikkelende uitnodiging nodigden zes technische bedrijven uit Zierikzee jonge talenten uit om hun bedrijven te ontdekken.

De nemaX van Nemag is de meest productieve grijper op de markt waarmee schepen sneller en duurzamer gelost kunnen worden.

Onderhoud waterschapswegen van start ZIERIKZEE

Al vijfendertig jaar is de Goese Metaalhandel Van Son een begrip in Goes en omstreken en door de overname van het bedrijf door Corec Metaalrecycling uit Zierikzee is een gezonde toekomst voor het bedrijf zeker gesteld.

ZIERIKZEE

complete reconstructie. Alle gegevens zijn te vinden op een kaart van alle Zeeuwse wegbeheerders via www. scheldestromen.nl/werkaandeweg Een weg met veel scheuren en sporen in het asfalt komt in aanmerking voor een reconstructie; de meest omvangrijke wegenklus. Gedurende enkele weken krijgt de weg een nieuwe fundering en nieuw asfalt. Asfalt verweert ook door het verkeer en de zon waardoor scheurtjes en kale plekken ontstaan. Deze wegen krijgen een nieuwe oppervlaktebehandeling. Is het asfalt er wat slechter aan toe, dan krijgt de weg een nieuwe asfaltdeklaag. Dit werk is meestal binnen een aantal dagen geklaard. Soms pakt het waterschap slechts kleine delen van een weg aan en duurt het werk niet langer dan een dag. Daarnaast wordt wegmarkering aangebracht en zijn er wegen waar-

De open bedrijvendag gaf jongeren op een interactieve manier inzicht in techniek. Naast een kijkje achter de schermen, kregen de deelnemers de kans om zelf een windmolentje te maken. Hoewel het rondkijken bij deze bedrijven al geweldig was, kregen de aanstormende talenten ook een uit-

daging mee. Bij ieder bedrijfsbezoek ontvingen zij een onderdeel voor een elektronisch windmolentje. Pas na zes bedrijfsbezoeken waren alle onderdelen compleet en mochten ze gaan bouwen. Ook werd een iPad verloot onder de deelnemers. De elfjarige Sem (op de foto vijfde van links) uit Colijnsplaat was de gelukkige prijswinnaar. De open bedrijvendag is een initiatief van Airpack, Dekon Metaalbewerking, Your Surprise, Nemag, Saman Groep en Bever Innovations. Zij zijn gevestigd op bedrijvenpark Zuid in Zierikzee.•

bij de bermen verstevigd worden met grasbetonblokken. Het waterschap streeft ernaar de overlast voor het verkeer en voor aanwonenden tot een minimum te beperken. Voor de meeste werkzaamheden moet uit veiligheidsoogpunt de weg voor het verkeer worden afgesloten. Als de werkzaamheden meerdere dagen duren, zorgt het waterschap voor omleidingsroutes waar dat nodig is. Het waterschap en de aannemer streven ernaar dat mensen altijd de toegang tot hun woning of perceel kunnen blijven gebruiken. Tot enige weken na het aanbrengen van een nieuwe verharding, kan er steenslag blijven liggen. Dit moet in de weg gereden worden. Gedurende de periode dat er nog steenslag ligt, stelt het waterschap een snelheidsbeperking in en worden mensen verzocht voorzichtig te rijden. •

bij ons zit je gebeiteld. vacature

steenhouwer wij zoeken een vakman die dit ambacht beheerst of bereid is het te leren. hoofdtaak is het handmatig en machinaal plaatsen van tekst op natuursteen. fulltime baan | prima salaris | cao natuursteen

Timmerman Natuursteen Nieuwerkerk Vakmanschap sinds 1839

Kijk voor meer informatie over ons bedrijf op timmerman-natuursteen.nl. Reageren is mogelijk via e-mail info@timmerman-natuursteen.nl.


koopnieuwbouwa

verkoop! in

HET GOUDEN RANDJE VAN POORT AMBACHT 11

n1 Tore uitve

Toren 2

welkom op de

t och rk

WATERWIJK WESTPOORT TOREN 2 IN VERKOOP, TOREN 1 UITVERKOCHT

Nog geen twee weken na de verkoopstart, was Hoofdpoort al bijna helemaal uitverkocht. Hoofdpoort wordt als eerste van drie appartementen villa’s in Waterwijk Zierikzee gerealiseerd. Zorgeloos wonen en eindeloos genieten tussen water en groen. Een ambitieus en inspirerend woonplan, met veel water en veel groen, verrassende architectuur, de allure van singels, hoven en grachten én een prachtig zicht op Zierikzee. Ontdek hoe heerlijk u hier woont op www.zierikzee-parkappartementen.nl

Bemachtig nu één van de laatste appartementen.

WEES ER SNEL BIJ! Manhuisstraat 1-3 Zierikzee 0111 417808 www.deltamakelaardij.nl

e in Interess rt? o o p t Wes en dag Wacht ge enbaar k met het van uw maken elling! belangst

de makelaar van (n)u

www.zierikzee-parkappartementen.nl

Comfortabele huur-appartementen en bedrijfsruimtes, in hartje Renesse

DIVERSESBEDRIJFES RUIMT A AR BESCHIKB

Aan de Zeeanemoonweg 2-6 in Renesse wordt een nieuw appartementencomplex gerealiseerd. Het hart van Renesse gaat er sneller van kloppen! Op de eerste en tweede verdieping komen de appartementen, die zowel uit levensloopbestendige appartementen zullen bestaan als appartementen voor starters en familie. Over de gehele lengte van de begane grond worden diverse bedrijfsruimten gerealiseerd. Geschikt voor detailhandel of kantoorruimte.

NIEUW

0111 417808 info@deltamakelaardij.nl

Nog enkele appartementen beschikbaar v.a. € 1.250,- huur p. maand, incl. servicekosten

ontdek het comfort, de kwaliteit en het gemak en hoe succesvol Delta Makelaardij uw huidige woning verkoopt


avond

Stap binnen bij Delta Makelaardij voor alle actuele informatie en documentatie over heerlijk nieuw wonen op Schouwen-Duiveland

donderdag

17.00 tot 20.00 uur

3

mei a.s.

Zeepeduin groots gelijkvloers genieten

KARAKTER zoveel KWALITEIT

Kadew�ningen

het gouden randje van P�ort Ambacht 11

! t h c o k Ui t ve r Het karakter van de sfeervolle woningen in de binnenstad van Zierikzee met kwaliteiten van moderne nieuwbouw. Comfort, energiezuinig en onderhoudsarm. Voor een ambitieus stel met ruimte voor een thuiskantoor en hobby’s tot een jong gezin met meerdere kinderen. Drie woonlagen, opzienbarende energie-prestaties dankzij de warmtepomp en isolatiewaarde (neem je die lage maandelijkse energiekosten ook mee in je overweging?) en volop mogelijkheden om jouw woning naar wens in te delen of uit te bouwen.

Alle documentatie en informatie bij:

VOL K A R A K T

www.zierikzee-kadewoningen.nl

KA D

EN

de makelaar van (n)u

E W O NIN

G

WATERWIJK ZIERIKZEE

TYPE Höjd uw fase II € 265.900,o B TYPEvo lle gang!PRIJS VANAF in Höjd

Zeepeduin groots gelijkvloers genieten

Voor meer informatie kunt u terecht bij de makelaars.

NOG ENKELE WONINGEN TE KOOP!

bungalow met duintuin

V.O.N.

€ 265.900,-

V.O.N. V.O.N. DE VOORBEREIDINGEN VOOR DE VOLGENDE FASE ZIJN BEGONNEN. SCHRIJF JE IN EN BLIJF OP DE HOOGTE! Voor Voor meer meer informatie informatie kunt kunt uu terecht terecht bij bij de de makelaars. makelaars.

EEN PROJECT VAN ZEEUWLAND

TYPE Livet

UITVERKOCHT

Bungalows met patio of duintuin aan de Platboslaan in Burgh-Haamstede voor mensen vol levenslust; ze zijn levenslustbestendig. Moderne nieuwbouw, dus geen geld verspelen aan het onderhoud van uw woning en tuin. En, opmerkelijk lage energielasten dankzij de architectuur, bouw, isolatie en oplevering met zonnepanelen. Tijdens de recente, zeer succesvolle

PRIJS VANAF

NOG ENKELE WONINGEN TE KOOP!

’Zeepduin Ontdekdag’ ontdekten bijna honderd bezoekers het royale volume, de prachtige uitnodigende omgeving én de luxe van kiezen tussen een heerlijke patio en duintuin. Wie hun enthousiasme zag begrijpt dat u maar beter snel uw belangstelling kenbaar maakt. De bouw is in volle gang, de verkoop is op stoom, de opties worden nu uitgedeeld. Wacht niet! Informatie/documentatie:

TYPE Stor

TYPE Vatten

UITVERKOCHT

UITVERKOCHT

Stor TYPE Vatten BOUW ISTYPE REEDS GESTART UITVERKOCHT UITVERKOCHT

TYPE Livet

UITVERKOCHT

BINNENKORT: APPARTEMENTEN www.natuurlijknoorderpolder.nl

BOUW IS REEDS GESTART SANDSTRÖM IN DE VERKOOP tel. 0111 - 45 34 00

tel. 0111 - 41 78 08

tel. tel. 0111 0111 -- 45 45 34 34 00 00

tel. 0111 0111 -- 41 41 78 78 08 08 de makelaar van (n)u tel. 0111 417808

DE DERDE EN LAATSTE (!) FASE VAN BUZEE IN ZIERIKZEE

www.natuurlijknoorderpolder.nl

Nog niet in verkoop, maar wie belangstelling heeft doet er verstandig aan dat nu al kenbaar te maken: 0111 417808

0111 417808 www.duinenvanhaamstede.nl facebook.com/duinenvanhaamstede

info@deltamakelaardij.nl www.deltamakelaardij.nl

Buzee

blauw

NIEUW WONEN IN OUD ZIERIKZEE

WWW.BUZEE.NL

Manhuisstraat 1-3, Zierikzee info@deltamakelaardij.nl www.deltamakelaardij.nl

k van nieuwbouw

0111 417808 de makelaar van (n)u

/delta.makelaardij/ /Makelaar_van_nu

IKZEE • IER

ATERWIJK Z •W

IKZEE • Manhuisstraat 1-3, IER Zierikzee 0111 417808

R WATE WIJK Z

Hughersluys 31 Terneuzen 0115 677500

ER

Kwaliteit van:

WATERWIJK ZIERIKZEE

AP

N

bungalow met patio

zoveel

PA R T E M E N


(JUNIOR) PEUGEOT VERKOOPADVISEUR Als (junior) Peugeot verkoopadviseur ben je voor ons de enthousiaste verkoopadviseur voor de verkoop van nieuween gebruikte auto’s. Tevens ben je verantwoordelijk voor het representatief en up-to-date houden van showroom en wagenpark. Ook het verzorgen van advertenties behoort tot je taak. Je hebt veelvuldig contact met klanten dus klantvriendelijkheid is net zo belangrijk als commercieel talent. Je hebt een afgeronde MBO opleiding tot verkoopadviseur. Een PROFITEER NU AL klantvriendelijke en kwaliteitsgerichte instelling vinden wij zeer VAN ONZE SCHERPE belangrijk. Tevens ben je een teamspeler en beschik je over een ALL-IN TARIEVEN flexibele instelling. Ervaring is een pré. Onze tarieven zijn inclusief montage, Kortom een verantwoordelijke fulltime functie met afwisselende balanceren, wielgewichten, ventielen, verwijderingsbijdrage en btw. werkzaamheden bij een modern en klantvriendelijk bedrijf. Salaris

volgens CAO Motorvoertuigen en Tweewielerbedrijf, afhankelijk 4van banden Model Bandenmaat incl. velgen* leeftijd, ervaring en prestatie. 107 Peugeot 155/65 R14T Autobedrijf de Nobelpoort is al bijna 50 jaar het gezicht€ 449,207 185/65 R15T € 529,op Schouwen Duiveland en niet meer weg te denken in de Zeeuwse 308 195/65 R15T € 529,autowereld. Ben jij de enthousiaste medewerker die ons team komt 3008 215/60 R16H € 899,versterken? 5008

215/55 R16H

€ 979,-

*Het betreft 4 Michelin winterbanden Mail dan je CV en motivatie naar service@nobelpoort.nl t.a.v. inclusief stalen velgen. dhr. B.K.A. van Ast

Groep V is een familiebedrijf met ruim 40 jaar ervaring op het gebied van recreatie en chaletbouw. Groep V bestaat uit een aantal verschillende dochterondernemingen: Eurekapark Renesse, Eureka Pearl en Eureka Chaletbouw. Vanwege groei in onze organisatie zijn wij per direct op zoek naar de volgende functies;

Stratenmaker / Hovenier (fulltime)

Je zult je voornamelijk bezig houden met het aanleggen van bestratingen en heggen knippen op onze parken. Daarnaast ben je verantwoordelijk voor het tuin onderhoud en het eventuele onderhoud aan werktuigen.

(Beginnend) CV Installateur (fulltime)

Je werkzaamheden bestaan uit het volledig aanleggen van elektrische installaties, totaal aanleg van CV installatie en de waterleidingen.

Timmerman (fulltime)

Als timmerman hou jij je bezig met de betimmering van zowel de buitenen binnenkant van de chalets en het plaatsen van de keukens. De chalets worden volledig naar wens gebouwd aan de hand van een tekening zoals door de opdrachtgever besteld.

DE NOBELPOORT

Mocht je geïnteresseerd zijn en over de juiste diploma’s, flexibiliteit en werkervaring beschikken, dan nodigen we je graag uit voor een sollicitatiegesprek. Stuur je CV en motivatie voor 12 mei naar info@groepv.com t.n.v. Dhr. J.C. Korendijk.

Oudeweg 2 • 4301TC ZIERIKZEE • Tel.: 0111-414453 www.nobelpoort.nl • facebook.com/peugeotzierikzee

GroepV, Duinzoom 8, 4325 HA te Renesse, tel. 0111-728818

autobedrijf

Leer jij het installatievak van deze vakkanjers en word je de toekomstige vakman of -vrouw? Beheers jij het installatievak en zie je jezelf als vakman? Dan kan je bij ons direct aan de slag! Kijk op deurlooinstallaties.nl onder: werken bij.

Werk je graag met je handen? Ben je geïnteresseerd in installatie- en elektrotechniek? Zou je zelf een compleet project willen maken waar je trots op kan zijn? Wil je verwarmingsspecialist worden die alles weet van cv-ketels en warmtepompen? Hou je van samenwerken in een gezellige sfeer waar met plezier hard gewerkt wordt? Grijp dan nu je kans en bel, mail of whatsapp Martijn Deurloo en maak een afspraak.

(0)111 416255

werkenbij@deurlooinstallaties.nl

06 - 23337834

www.deurlooinstallaties.nl


29

HET REGENT WEER LINTJES OP SCHOUWEN-DUIVELAND Twaalf gedecoreerden

Burgemeester Gerard Rabelink heeft donderdag tijdens de Lintjesregen twaalf mensen gedecoreerd. Alle twaalf inwoners van Schouwen-Duiveland werden benoemd in de Orde van Oranje Nassau. Het betreft vijf dames en zeven heren, waarbij drie echtparen worden gedecoreerd. De onderscheidingen werden op zeven verschillende locaties uitgereikt.

Peter Beije en Riet Beije-Boogert uit Oosterland Activiteiten de heer Beije: Rode Kruis Schouwen-Duiveland en ondernemingsraad gemeente Schouwen-Duiveland. Activiteiten mevrouw Beije-Boogert: Begeleider Ouderenkring Oosterland. Beiden zijn betrokken bij het hervormde kerkenwerk in Oosterland en vroeger Sam’s kledingactie voor mensen in nood

Ineke van Dijke-van de Vate uit Noordgouwe Zij kreeg donderdagmorgen een brief aangereikt waarin ze op de hoogte wordt gesteld van het feit dat ze onderscheiden is. Op een later tijdstip wordt de Koninklijke onderscheiding bij haar opgespeld. Activiteiten voor: dorpsraad Noordgouwe, Protestantse gemeente Noordgouwe, Streekdrachtenvereniging De Arke en het Watersnoodmuseum.

Johan Flikweert en Corrie Flikweert-van der Wekken uit Bruinisse Activiteiten de heer Flikweert: Ondernemingsraad gemeente SchouwenDuiveland en Christelijk Gereformeerde kerk Zierikzee. Activiteiten mevrouw Flikweert-van der Wekken: Vrouwenvereniging Tabitha en begeleiding naaicursus voor Vluchtelingenvrouwen in Zierikzee. Beiden zijn betrokken bij Stichting hulpverlening door christenen in Roemenie en begeleiding vluchtelingen in Bruinisse.

Jaap Dorst uit Zierikzee Activiteiten voor: CZAV, SGP, Oud Gereformeerde Gemeente in Nederland, Gereformeerde Bijbelsrichting en Christelijk gemengd Eilandenkoor.

Dries Riezebos en Jopie Riezebos-Braal uit Zierikzee Activiteiten de heer Riezebos: Stichting vluchtelingenwerk Zierikzee en Museumhaven Zierikzee. Activiteiten mevrouw Riezebos-Braal: Vrijwilliger bij bibliotheek van Zorgcentrum Borrendamme en bibliotheek Pontes Pieter Zeeman en baliemedewerker bij Stadhuismuseum Zierikzee. Beiden zijn betrokken bij de Stichting Nieuwe Kerk Zierikzee.

PUZZEL MEE EN WIN EEN HEERLIJKE TAART De woorden zitten horizontaal, verticaal en diagonaal in alle richtingen in de puzzel verstopt. Ze kunnen elkaar ook overlappen. Zoek ze op en streep ze af. De overblijvende letters vormen achter elkaar gelezen de oplossing. U kunt uw oplossing mailen naar info@wereldregio.nl of opsturen naar WereldRegio, Postbus 37 4300 AA Zierikzee. Doe dat voor woensdag 2 mei 2018 en u maakt kans op een heerlijke taart! Vermeld er wel uw telefoonnummer bij, de winnaar wordt door ons gebeld.

Frans Kruijff uit Zierikzee Activiteiten voor: Stichting Brogum.

Willie de Waal uit Bruinisse Activiteiten voor Rode Kruis, Watersnoodmuseum, begeleiding mevrouw met geestelijke beperking, Visserijmuseum, Roemenië werkgroep, kerkenwerk en Bruinisser Visserskoor.

BEIGE CORVEE EISEN ETMAAL GAREN GENADE GERST HAPEREN HOMMEL KELDERGEWELF KUNST LEMMING LOBBY MENTOR

Floor Fonteijne uit Burgh-Haamstede Activiteiten voor: gemeenteraad Schouwen-Duiveland, eerst PvdA, later Leefbaar SchouwenDuiveland.

NAZORG NOEST ONWIL ORKAANKRACHT PETER REGIE RELLEN REUMA STRALING TAALBOEK VERWEKKEN VOORUITBLIK WAARDEER

De winnaar van deze week is Janet Olree. De oplossing was: BERAADSLAGEN

L E M M I N G K N K N R

M U S R E L L E N U O K

E D A N E G R L R N E I

N T R E T E P D N S S L

Ben van der Meer uit Brouwershaven Activiteiten voor: ASV Brouwershaven, TVB Brouwershaven en basisschool De Schoener.

T I M R P H D E T T T B

O R K A A N K R A C H T

R C H G A K A G A N O I

H O M M E L M E L A N U

K R V W I O U W B Z W R

R V R N S B E E O O I O

R E G I E B R L E R L O

V E E R N Y O F K G O V


FAMILIEBERICHTEN Geboorte

Intens verdrietig, maar dankbaar voor zijn warmte en liefde, delen wij u mede dat is overleden mijn lieve, zorgzame man, onze papa

Marinus Hubrecht van der Weele Mark

Blij en dankbaar zijn we met de geboorte van onze dochter en zusje

Zierikzee 6 maart 1970

† Nieuwerkerk 25 april 2018 Karin van der Weele-Wisse

Willemijn

Myrthe Kyra en Gijs

Willemijn Adriaantje 20 april 2018

11.11 uur

Marijn en Lize

3955 gram

53 cm

William Bal, Carina den Boer en Maartje Poststraat 10, 4311AL Bruinisse

Overlijdens Hierbij delen wij u mede dat onverwachts is overleden

Arie Anthonie Quist ~ Arie ~

In de leeftijd van 73 jaar.

Scharendijke, 21 april 2018 Correspondentieadres: Cindy Melissant - Quist Tuinfluiter 6 3245 TT Sommelsdijk

De begrafenis heeft in besloten kring plaatsgevonden.

Hierbij geven wij u kennis van het plotselinge overlijden van onze broer

Pieter de Ruijter ~ Piet ~

Geboren: 19 september 1937 Burgh

Overleden: 24 april 2018 Burgh

P.W.A. van Dongen - de Ruijter J.W. de Ruijter

Kerkstraat 5 4328 LH Burgh-Haamstede

Er is gelegenheid tot condoleren zaterdag en zondag van 12.00 uur tot 16.00 uur aan het woonhuis. Kerkstraat 5 te Burgh-Haamstede.

De crematieplechtigheid zal plaatsvinden dinsdag 1 mei om 13.00 uur in het crematorium te Middelburg, Westelijke Oude Havendijk 3. Na de plechtigheid is er gelegenheid de familie te condoleren in de koffiekamer van het crematorium.

Na een leven vol zorg voor alles wat haar lief en dierbaar was, hebben wij afscheid moeten nemen van mijn lieve vrouw, onze zorgzame moeder en oma

Johanna Adriana Overbeeke-Verwest ~ Jo ~ levenspartner van Wies Jonker eerder gehuwd geweest met Bram Overbeeke † 20 maart 1977

* 13 september 1936

† 20 april 2018

Tuinstraat 17 4306 BX Nieuwerkerk

Wies

De dankdienst voor zijn leven, waarvoor u wordt uitgenodigd, zal worden gehouden op woensdag 2 mei 2018 om 13.00 uur in de Johanneskerk, Kerkplein 2, te Nieuwerkerk. Aansluitend vindt de begrafenis plaats op de Algemene Begraafplaats aan de Muyeweg te Nieuwerkerk. Na de begrafenis is er gelegenheid tot condoleren in Punt 3, het kerkcentrum naast de Johanneskerk.

Johnny en Karin Michael Jennifer

We zouden het heel fijn vinden als u op www.herinneringenaanmark.nl het formulier met vragen over uw verbondenheid met Mark voor ons invult. Ook met foto’s van Mark (eventueel met uzelf) maakt u ons blij. Zo krijgen wij een waardevol herinneringsboek aan Mark. De wens van Mark was, in plaats van bloemen, graag een gift voor de Emyland Diani Christian school te Kenia, t.b.v. een moestuin. Een collectebus hiervoor is in de kerk aanwezig. Liever geen bezoek aan huis.

Annemiek en Wiebe Brian Amber

Denny en Manuela Nicky Sam William en Judith Danique Jealynn Zierikzee, Hospice “Kaaskenshuis” Correspondentieadres: Poortdijkstraat 2-08 4318 AN Brouwershaven De crematie heeft woensdag 25 april plaatsgevonden in het crematorium te Middelburg.

Met droefheid hebben wij kennisgenomen van het overlijden van een oud- bestuurslid. Op 48-jarige leeftijd is na een ernstige ziekte uit dit leven weggenomen de heer

Onze medebewoonster Jo

M. W. van der Weele

Johanna Adriana Overbeeke-Verwest

Van 2006 tot 2017 heeft hij het christelijk onderwijs in Nieuwerkerk mogen dienen als penningmeester van de School met de Bijbel. Met erkentelijkheid denken wij terug aan het vele werk dat hij voor de school heeft mogen verrichten. De HEERE sterke en ondersteune zijn vrouw, kinderen en verdere familie in dit grote verlies. Dat deze roepstem ons allen aan de Heere mag verbinden. College van bestuur namens de VCPOZ, Identiteitsraad, Medezeggenschapsraad, Oudercommissie, directie en personeel van de School met de Bijbel, Nieuwerkerk, Zld. 25 april 2018

is overleden.

Voor de bewoners zal het een gemis zijn. Jo heeft jaren lang veel voor ons gedaan. Namens de Bewonerscommissie.

Met droefheid,maar met veel fijne herinneringen aan haar hebben wij afscheid moeten nemen van

Jo Overbeeke-Verwest Partner van Wies Jonker K.J.M. Jonker-van Es Tannie van Mourik-Jonker Nico van Mourik

omdat afscheid nemen zorg vraagt... uitvaartonderneming

Lieke Bosveld

voor crematie en begrafenis Woont in Zierikzee werkt in heel Zeeland dag en nacht bereikbaar Tel. 0113 – 228849

• deskundige, creatieve begeleiding • aandacht voor kinderen en bijzondere familierelaties • voorgesprek en nazorg zijn gratis • geeft lezingen over rouw

www.uitvaartondernemingliekebosveld.nl

Piet Jonker Ria Jonker-van de Berg Catrien de Vos-Jonker Adrie de Vos (in herinnnering) Kees Jonker Anja Jonker-Holm Han Jonker Cora Jonker-Klippel Rien Jonker Marja Jonker-Stoutjesdijk Neven en nichten

Claessen

uitvaartzorg

Sacha Claessen Hoge Hilleweg 27a 4328 RA Burgh-Haamstede www.claessenuitvaartzorg.nl info@claessenuitvaartzorg.nl dag en nacht bereikbaar

0111 - 852 773

06 - 45 775 978

Zierikzee, 20 april 2018 voorheen de Jonge & Uijl

0111 - 412877 Uitvaartleiders: L.M. van der Werf A.J.L. Arensman

Uitvaartcentrum "Vredehof"

Oude Lagezoom 6, Burgh-Haamstede

www.arensmanuitvaart.nl


Bedroefd geven wij u kennis dat rustig is ingeslapen, onze lieve pa en opa

Ottes Eble Vleeshouwer -Otto“Lid in de Orde van Oranje Nassau” 15 mei 1927 - 20 april 2018

Wees getrouw tot de dood en Ik zal u geven de kroon des levens. Openbaring 2 : 10b

Na een leven vol arbeid en zorg voor alles wat hem dierbaar was, is zacht en kalm overleden onze lieve vader, opa en overopa

Bauke en Ineke

* Nieuwerkerk, 17 september 1926

Wij zijn dankbaar dat haar veel leed bespaard is gebleven.

Jaap Corné en Esther Marije en Elroy Fenna Rian en Boy †

Familie van Velthoven

Bedroefd zijn wij door het overlijden van onze broer en oom

Cornelis Pieter Flikweert Weduwnaar van M.N. Brommersma Nieuwerkerk: M.E. Rentier - Flikweert M.C. Rentier † Zierikzee: W.J. Sies - Flikweert † J. Sies † Zierikzee: P.G. Bij de Vaate - Flikweert O. Bij de Vaate † Neven en nichten 19 april 2018

Frans Hörter Marianne en Martin Chantal en Jaap Aimée Michelle en Roel Hans en Brigitte Jochem Rob en Zarinah Will Zack

Nieuwe toonzaal te Oosterland

J.J. Boeijesweg 7-4 4328 GX Burgh-Haamstede

Van Dalen natuursteen-grafmonumenten

De crematieplechtigheid heeft op donderdag 26 april plaatsgevonden in crematorium De Ommering te Spijkenisse.

Ter introductie op alle modellen 10% korting, prijzen zijn inclusief plaatsing! Gevestigd bij Jan P. Boogert van de Abeelestraat 1 Tel. 0111-642682 info@vandalen-natuursteen.nl

Vierbannenstraat 1 4306 BH Nieuwerkerk  0111– 64 17 98

Zorg met hoofd, hart en handen

Traditioneel en eigentijds In alle prijsklassen Natuursteen of glas/RVS Deskundig advies

Afscheidshuis De Omarming

T I M M E R M A N - N AT U U R S T E E N . N L

Een plaats van warmte, rust en samenzijn. De Omarming bestaat uit twee rouwkamers en een huiskamer en is 24 uur per dag toegankelijk. Kijk voor meer informatie op onze website.

Wilgenstraat 12 4307 DA Oosterland 0111 402 000

www.uitvaartsd.nl

(dag en nacht bereikbaar) Partner van

Vertrek Haack legt ‘gedoe’ in VVD bloot Vervolg van pagina 1 Haack heeft er geen trek meer in om die kar te trekken. De VVD blijft achter met de twee onervaren raadsleden Margo Lemsom en Bruno van den Hoek. Haack geeft haar zetel niet terug aan de VVD, maar gaat er zelf op zitten. Donderdagavond deed ze dat voor het eerst. ,,Ik denk dat, als ik zou opstappen en mijn zetel bij de VVD zou laten, de VVD gewoon verder gaat waarmee ze bezig is. Het is tijd voor reflectie binnen de partij op Schouwen-Duiveland. En hoewel ik in hart en nieren een liberaal ben en blijf en ik de landelijke VVD nog steeds een warm hart toedraag, vind ik oprecht dat ik de VVD Schouwen-Duiveland niets meer verschuldigd ben. Ik haalde voldoende stemmen om zelf een raadszetel te hebben, ook al begrijp ik heel goed dat het deels ook komt omdat ik op nummer één stond bij een gevestigde partij ”. Op de vraag of er binnen de VVD een code geldt dat zetels beschikbaar aan de partij worden gesteld bij vertrek, geeft Haack aan dat dit een ongeschreven regel is en dat zij dan ook de ultieme consequentie zal trekken van de door haar gekozen koers door per direct haar lidmaatschap van de partij op te zeggen. De VVD reageert officieel als volgt: ,,De VVD betreurt het dat mevrouw Ginjaar-Haack pas na de verkiezingen haar conclusies trekt en nu een zetel vult die de VVD toekomt. Voorzitter Klompe geeft aan dat in de aanloop naar de verkiezingen er verschillende gesprekken zijn gevoerd, waarin duidelijk werd dat mevrouw Ginjaar-Haack moeite had met de door de VVD ingeslagen weg. Daarbij werd op verzoek van de landelijke VVD en de eigen leden gekozen voor vernieuwing in de raad. In die gesprekken stond ook functioneren van mevrouw Ginjaar-Haack en haar optreden als fractievoorzitter centraal. Haar draagvlak binnen de fractie en bij leden bleek na de verkiezingen erg smal”. Op grond waarvan de VVD concludeert dat er geen draagvlak meer zou zijn, is niet bekend. •

Meeuwen ontdekken nieuw broedgebied Het duingebied op Neeltje Jans langs de N57 heeft een grote aantrekkingskracht op kustvogels. Een paar maanden na het verwijderen van duindoorn en wilgenstruweel hebben verschillende koppels zilvermeeuwen en kleine mantelmeeuwen zich gesetteld in het natuurgebied.

Nieuw in Zierikzee

info@uitvaartdevlieger.nl www.uitvaartdevlieger.nl

April 2018

VROUWENPOLDER

Uitvaartbegeleiders: Rien de Bruijne Janine Schouls

Grafgedenkstenen

Petronella Josephina van Velthoven-Hageman

De begrafenis heeft dinsdag 24 april plaatsgevonden op de begraafplaats aan de Muyeweg te Nieuwerkerk.

~ Wil ~

TIM MERMAN NATUURSTEEN

Wij willen iedereen bedanken voor het medeleven dat wij mochten ontvangen na het overlijden van onze lieve moeder en oma

Fazantenlaan 19 4306 BN Nieuwerkerk

Wilhelmina Hörter - van Gaalen in de leeftijd van 81 jaar.

Met vriendelijke groet, Jan en Dicky de Waaij

† Nieuwerkerk, 19 april 2018 Gré

“ Een vrouw om van te houden “ Na alle fijne jaren die we samen met haar mochten beleven, hebben we helaas op 19 april 2018 afscheid moeten nemen van mijn lieve vrouw, onze moeder, schoonmoeder, oma en overgrootoma.

Hiervoor willen wij iedereen heel hartelijk bedanken.

† 9 september 2015

Correspondentieadres: Miereweg 3 4301 SJ Zierikzee

Een bijzonder woord aan dank gaat uit naar de medewerkers van Eilandzorg- De Wieken, Buurtzorg en Huisartsenpraktijk Speelman en Vrolijk, voor de aandacht hem gegeven en de goede zorg die onze vader is verleend.

Wij zijn daar erg blij mee.

echtgenoot van Marietje Neeltje Brommersma

Jaco en Janet Mick, Tim

Donderdag 26 april jl. hebben wij onze pa en opa naar zijn laatste rustplaats begeleid.

Lieve mensen, Voor ons 60-jarig jubileum kregen wij van zeer velen kaarten, bloemen, cadeau’s en cadeau-bonnen.

Cornelis Pieter Flikweert

Weduwnaar van

Pietje Vleeshouwer-Meermans

Dankbetuigingen

T 0111 450 717 Emil Sandströmweg 2a info@uitvaartsd.nl 4301 NW Zierikzee

Het open houden van het duingebied is volgens terreinbeheerders Het Zeeuwse Landschap en Natuurmonumenten belangrijk om de meeuwenkolonie voldoende broedplekken te kunnen bieden. ,,Het gaat slecht met de grote meeuwensoorten in de Zuidwestelijke Delta”, vertelt ecoloog André Hannewijk van Natuurmonumenten. “Door verstoring, recreatieve druk en predatie van de vos staan soorten als de zilvermeeuw en kleine mantelmeeuw onder druk. Hun aantallen zijn de afgelopen jaren plaatselijk sterk afgenomen. Neeltje Jans vormt een belangrijke broedlocatie voor meeuwen. Omdat meeuwen typische grondbroeders zijn van open duingebieden is het belangrijk om duindoorn en wilgenstruweel te verwijderen.” De werkzaamheden zijn in het najaar van 2017 uitgevoerd met de subsidie ‘soortenbeleid’ van de provincie Zeeland. De aanwezigheid van meeuwenkolonie op Neeltje Jans heeft ook een aantrekkingskracht op de lepelaar. In de buurt van de broedplek van de meeuwen broeden ook jaarlijks tientallen lepelaars. •


Investeren in kwaliteit met een “culitrip”

Rabo Starter in Zeeland Rabo in de

WereldRegio

Lintjesregen Rabo Starter in Zeeland Investeren in kwaliteit met een “culitrip”

Updates van het marktteam Schouwen-Duiveland van Rabobank Oosterschelde Om u maandelijks bij te ‘praten’ in WereldRegio

Met de bus naar Opening speeltuin het Watersnoodmuseum

Elke maand zetten de drie Zeeuwse Rabobanken een starter in the spotlights. Deze maand zijn dat ondernemers Jimmy Verboom (23) en Bas van den Berg (22). Zij werken al zeven jaar samen in de horeca in Renesse. Op 22 december 2017 openden In februarizeishun de Watersnoodmuseumeigen restaurant: The bus Italian voor het Cuisine. eerst op ‘Met padweinig gegaan. ingrediënten De eerste schoolkinderen heel smaakvol diekoken, dat gratis is het vervoerd geheim.’ werden naar het Watersnoodmuseum, kwamen uit Als groep ze samenwerken 5 met 22 leerlingen in de keuken, en hun hebben lerares Greetje ze aan een Slegt halfvan woord de Zierikzeese genoeg. ‘Maar openbare bij The basisschool Italian Cuisine Theo wordt Thijssen. de taakverdeling anders’, legt Bas uit. ‘Ik sta in Dedebus keuken is mogelijk en Jimmy gemaakt doet de metfinanciën. Hij sponsoring blijft namelijk van Zeeuwse koken bijRabobanken. De Wig, de zaak Jos van vanEsbroeck, zijn ouders directeur waar weParticulieren elkaar ook hebben van Rabobank leren kennen.’ Oosterschelde Toen zegaf hoorden dat samen een met pizzeria Siemco in Renesse Louwerse, ermee directeur zou stoppen, van het museum, gingen zehet plannen vertreksein. maken. DeBas: ‘We Watersnoodramp hebben een prognose is onderdeel opgesteld van en een de Canon begroting van Nederland. gemaakt. AlDaarom snel waren we biedt hethet eens. museum Het moet (basis)scholen een zaak worden de met mogelijkheid een moderne om een uitstraling, bezoek warme te brengen sfeer en aaneen hetkaart Watersnoodmuseum met robuuste gerechten met vol smaak. behulpWe vanhebben de Watersnoodmuseum-bus. onszelf getrakteerd op Vervoerskosten een “culitrip” vormen naar Sicilië namelijk en daar vaak meegelopen een drempel met vooreen scholen. kok om Het authentieke project gerechten in Ouwerkerk te leren haaktkoken.’ aan op de plannen Op uit 1het julinieuwe 2017 ging regeerakkoord. de grondigeHierin verbouwing staat dat hetvan kabinet start.wil investeren in het toegankelijk maken van cultuurhistorie

Jimmy: ‘De houtgestookte oven is het hart van onze keuken. We hebben geïnvesteerd in een nieuwe inrichting en bijzondere verlichting. Natuurlijk hebben we keuzes moeten maken en waren er tegenvallers tijdens de verbouwing. Maar persoonlijk vond ik al het rekenwerk het pittigst! Gelukkig kreeg ik hulp van onze accountant en ook de Rabobank keek mee naar de cijfers.’ Twee weken voor de opening hebben ze proefgedraaid voor vaste gasten en vrienden. ‘Zo haal je de kinderziektes eruit en leer je als team op elkaar inspelen’, vertelt Bas. Hebben ze nog een gouden tip? Jimmy: ‘Geloof in je eigen kracht en denk goed na hoe je jezelf wilt onderscheiden van anderen.’

Cattemeet Zierikzee

Daphne Bustenai, accountmanager MKB bij voor Rabobank de schooljeugd. Oosterschelde Louwerse vultvan aan:het ‘Het isWatersnoodmuseum mooi om te zien hoehierover: gedreven ,,Het en vol passie kabinet Jimmy zegt in enhet Basnieuwe zijn. Zeregeerakkoord zijn nog jong, maar dat zetoch geldalwil erginvesteren ervaren. Wat in het onszichtbaar over de maken streep van trok cultuurhistorische bij deze financiering plaatsen was hun en de duidelijke schooljeugd visie:daar ze weten meer hoe bij wil ze zich willen betrekken onderscheiden met als leidraad en je voelt de nationale dat ze dat canon. ookEigenlijk kunnen waarmaken. lopen wij daar Wemet hebben deze een Watersnoodmuseum-bus financiering voor de verbouwing op vooruit. De en Rabobanken aankoop van geven de inventaris met deze verstrekt steun al en invulling een startkapitaal aan hun lokale voorbetrokkenheid. hun voorraad. Hun Zo komt verhaal allesbewijst bij elkaar.” voorInmiddels mij dat het niet uitmaakt hebben zich hoealjong zoveel je bent: scholen als jeaangemeld maar een goed voor de idee Watersnoodmuseum-bus hebt.’ dat deze tot aan de zomer volgeboekt is.

Rabobank Clubkas Campagne: Stem mee!

Een gastles tijdensontvangen de Week van heteenGeld Alle leden van de Rabobank op 3 april per post

Bank voor de klas stemkaart voor de Rabobank Clubkas Campagne. Stem mee en steun de clubs op Schouwen-Duiveland! Stemmen kan van 4 tot en met 16 april. Clubs konden zich inchrijven tot 1 maart. Promotiemiddelen voor de deelnemende clubs zijn verkrijgbaar via onderstaande website.

Meer informatie is te vinden op www.rabobank.nl/oosterschelde

Elke maand zetten de drie Zeeuwse Rabobanken een starter in the spotlights. Deze maand zijn dat ondernemers Jimmy Verboom (23) en Bas van den Berg (22). Zij werken al zeven jaar samen in de horeca Ieder jaar gaan de ambassadeurs in Renesse. Op Oosterschelde 22 december 2017 van Rabobank op pad openden ze hun eigen restaurant: met bloemen voor iedereen die een The Italian Cuisine. ‘Met weinig Koninklijke Onderscheiding ontvangt. ingrediënten heel smaakvol koken, dat is hetzijn geheim.’ Gisteren weer vele vrijwilligers van Schouwen-Duiveland verrast door de Als ze samenwerken in de keuken, burgemeester met een zeer verdiende hebben ze aan een half woord genoeg. ‘Maar bij The Italian Cuisine wordt de taakverdeling anders’, legt Bas uit. ‘Ik sta in de keuken en Jimmy doet de financiën. Hij blijft namelijk koken bij De Wig, de zaak van zijn ouders waar we elkaar ook hebben leren kennen.’ Toen ze hoorden dat een pizzeria in Renesse ermee zou stoppen, gingen ze plannen maken. Bas: ‘We hebben een prognose opgesteld en een begroting gemaakt. Al snel waren we het eens. Het moet een zaak worden met een moderne uitstraling, warme sfeer en een kaart met robuuste gerechten vol smaak. We hebben onszelf getrakteerd op een “culitrip” naar Sicilië en daar meegelopen met een kok om authentieke gerechten te leren koken.’ Op 1 juli 2017 ging de grondige verbouwing van start.

Jimmy: ‘De houtgestookte oven is het hart van onze keuken. We hebben geïnvesteerd in een nieuwe inrichting en bijzondere verlichting. Natuurlijk hebben we keuzes moeten maken en waren er tegenvallers tijdens verbouwing. onderscheiding. Wijde feliciteren deze Maar persoonlijk al het rekenwerk vrijwilligers vond graagikpersoonlijk omdathet we pittigst! kreeg ik hulp vanheel onze het werkGelukkig wat zij belangeloos doen accountant en ookVrijwilligers de Rabobank keek belangrijk vinden. zijn immers mee naar devan cijfers.’ weken voor de het cement onzeTwee samenleving! opening hebben ze proefgedraaid voor vaste en vrienden. je de Onze gasten ambassadeurs zijn bij‘Zo 12haal vrijwilligers kinderziektes je als team op langs geweesteruit met en eenleer mooi boeket! elkaar inspelen’, vertelt Bas. Hebben ze nog een gouden tip? Jimmy: ‘Geloof in je eigen kracht en denk goed na hoe je jezelf wilt onderscheiden van anderen.’

Rabobank Clubkas Campagne

En dít zijn de winnaars!

Daphne Bustenai, accountmanager MKB bij Rabobank Oosterschelde vult aan: ‘Het is mooi om te zien hoe gedreven en vol passie Jimmy en Bas zijn. Ze zijn nog jong, maar toch al erg ervaren. Wat ons over de streep trok bij deze financiering was hun duidelijke visie: ze weten hoe ze zich willen onderscheiden en je voelt dat ze dat ook kunnen waarmaken. We hebben een financiering voor de verbouwing en aankoop van de inventaris verstrekt en een startkapitaal voor hun voorraad. Hun verhaal bewijst voor mij dat het niet uitmaakt hoe jong je bent: als je maar een goed idee hebt.’

Rabobank Clubkas Campagne: Stem mee! Alle leden van de Rabobank ontvangen op 3 april per post een stemkaart voor de Rabobank Clubkas Campagne. Stem mee en Clubkas steun deCampagne clubs op Schouwen-Duiveland! Stemmen De zit er op! De waren dit er kan 660.van De waarde van 4 tot en met 16 april. Clubs konden zich inchrijven 1 maart.dit jaar € 3,35. definitieve uitslag werd op woensdag een stemtot bedraagt Promotiemiddelen voor de deelnemende Daarmee clubs zijn kan verkrijgbaar 18 april feestelijk bekend gemaakt het Hospice rekenen viade onderstaande website. op afsluitende avond voor de op een totaalbedrag van € 2.505,-.

deelnemende verenigingen en ‘Wij willen het geld besteden aan Meer informatie is te vinden op www.rabobank.nl/oosterschelde stichtingen. Ruim 125 verenigingen nieuwe vloeren in de badkamers van waren aanwezig. Marit Bouwmeester, onze bewonerskamers en aan nieuwe in 2017 gekozen tot beste zeilster ter overgordijnen’ geeft Anita Joziasse aan. wereld, heeft de prijzen uitgereikt. Karin Jumelet uit Bruinisse, coördinator In totaal zijn er 35.840 stemmen van het marktteam Schouwenuitgebracht door de leden van de bank. Duiveland is trots en blij dat het Bert van bedrag den Bos,naar accountmanager Het totaalbedrag van € 120.000 wordt hoogste deze bestemming Grootzakelijk: “Lokale evenementen die verdeeld over de 451 deelnemende in Zierikzee gaat. “De leden van de leefbaarheid versterken, vinden clubs. onze bank dragen dit initiatief een wij belangrijk”. De club met de meeste stemmen warm hart toe, dat is wel duidelijk!” van heel de regio Oosterschelde was Andere winnaars van SchouwenHerda Heikamp, commissievoorzitter dit jaar het Hospice Kaaskenshuis Duiveland zijn o.a. het dierenasiel, de van Straô Noordwelle, laat in een reactie in Zierikzee! Zij hebben maar liefst dierenambulance en kinderboerderij weten: “OnzeGors. organisatie is afhankelijk 748 stemmen gekregen, vorig jaar de Punt/het van donateurs en vrijwilligers. Wij stellen dit gebaar daarom bijzonder op prijs. De dekens worden ook écht gebruikt door de winnaars. De Rabobank toont altijd grote Rabobank Oosterschelde heeft tijdens betrokkenheid en wij kunnen al jarenlang de Straô in Noordwelle twee prachtige rekenen op hun steun. Ze nemen ook paardendekens uitgereikt. Één voor het altijd de moeite om aanwezig te zijn mooiste paard, één bij de verloting. tijdens de Straô”. (Foto 100% Bas)

Straô Noordwelle Straô Noordwelle Op zaterdag 21 april werd de uitdagende speeltuin in de Noorderpolder geopend. De speeltuin ‘De Cattemeet’ bestaat uit prachtige, duurzame speeltoestellen. Het is een plek waar jong en oud elkaar kunnen ontmoeten in deze nieuwe wijk. Frank Kristelijn, medewerker van onze bank, is nog maar net verhuisd In dedeze Week vanMet hetjonge Geld gaan de naar wijk. kinderen Rabobank Oosterschelde opplek bezoek bij heeft de tijdens isbanken het eenweer ideale om te wonen! de basisscholen Straô in dan Noordwelle om twee wegwijs prachtige Frank reikt ookkinderen graag een chequete paardendekens maken in financiën. uitgereikt. Want geld Één voor is prettig, het uit namens de Rabobank voor deze mooiste maar kent paard, ook gevaren. één bij de verloting. De Week van het geld vindt plaats van 12 tot en met 16 maart. Het doel van deze themaweek is om leerlingen te leren omgaan met geld. Door kinderen al jong te leren met geld, wordt de basis 0113 248 omgaan 000 gelegd voor financiële zelfredzaamheid info.oosterschelde@rabobank.nl op volwassen leeftijd. www.rabobank.nl/oosterschelde

Rabobank Oosterschelde

Bert van den Bos, accountmanager Grootzakelijk: “Lokale evenementen die speeltuin. Vanuit het Coöperatief de leefbaarheid vinden wij Dividend van de versterken, bank werd een bedrag belangrijk”. van € 5.000 toegezegd. Het Coöperatief Dividend is een winstuitkeringsfonds Herda Heikamp, waarbij een deel commissievoorzitter van de winst wordt van Straô Noordwelle, laat in een reactie teruggegeven aan de maatschappij. weten: “Onze organisatie is afhankelijk Maatschappelijke organisaties kunnen van donateurs en vrijwilligers. WijEen stellen hiervoor een aanvraag indienen. dit gebaar daarom bijzonder op prijs. De commissie van ledenraadsleden beslist dekens ook écht gebruikt door de over de worden toekenning. We wensen alle winnaars. Joyce Wijgerse, De toont adviseur altijd van grote bewoners vanRabobank definancieel Noorderpolder veel betrokkenheid Rabobank wij kunnen woont al jarenlang in plezier metOosterschelde, dezeenprachtige speelen rekenen Nieuwerkerk op hun en steun. zal die Ze week nemen de scholen ook ontmoetingstuin! altijd in haar dedorp moeite gaan ombezoeken. aanwezigMet te zijn de tijdens kinderen deuit Straô”. de groepen (Foto 100% zes, Bas) zeven en acht speelt ze de cash-quiz; een speelse manier om de jeugd bij te praten over geld. Op de foto poseert Joyce met de leerkrachten Tim Ravia (groep 6 en 7) en Maurice Brul (groep 7 en 8), beiden van de openbare basisschool Duiveland in Nieuwerkerk. Scholen kunnen zich nog aanmelden tot 4 maart.

Rabobank Oosterschelde 0113 248 000 info.oosterschelde@rabobank.nl www.rabobank.nl/oosterschelde


33

SPORTAGENDA ,,Ga bulkdrinken. Dan weet je pas hoeveel energie je verspilt” Zaterdag 28 april Golf

Hoofdklasse: GrevelingenhoutPrincenbosch (locatie: Haagsche).

Grevelingenhout op rand uniek behoud tijdens jubileumjaar De mannen van golfclub Grevelingenhout kunnen zaterdag 28 april voor een unieke prestatie in de historie van hun club zorgen. Dat zou mooi passen in het seizoen dat Grevelingenhout dertig jaar bestaat. Dit jubileum wordt in juni een week lang gevierd.

BRUINISSE

Voedingsdeskundige adviseert witte boterhammen te eten

Tennis

Competitie, hoofdklasse: Tennissen-LTC Zierikzee (11.00).

Voetbal

KNVB-competitie, district West II, eerste klasse B: Bruse Boys-SHO. Zuid I, tweede klasse E: Oostkapelle-MZC’11. Derde klasse B: ZSC’62-Rillandia, DuivelandKogelvangers. Vierde klasse A: FC De Westhoek-Jong Ambon, SKNWKHoedekenskerke (allen 14.30).

Maandag 30 april Bridge

Speelmiddag Bridgekring’68 (13.30, dorpshuis de Schutse).

Tennis

1e dag Gruttepikkers I-toernooi (tennispark TV Duiveland).

Dinsdag 1 mei Jeu de boules

Speelmiddag sportclub Zierikzee (13.30, Sportblok).

Bridge

Speelavond bridgeclub Schouwen (19.30, dorpshuis de Schutse). Speelavond Zierikzeese Bridgeclub (19.30, Ons Dorpshuis).

Tennis

2e dag Gruttepikkers I-toernooi (tennispark TV Duiveland).

Woensdag 2 mei Jeu de boules

Speelavond sportclub Zierikzee (19.15, Sportblok).

Tennis

3e dag Gruttepikkers I-toernooi (tennispark TV Duiveland).

Schietsport

Inloopavond schietvereniging Schouwen-Duiveland.

Donderdag 3 mei Bridge

Speelavond Bridgekring’68 (19.30, dorpshuis de Schutse).

Tafeltennis

Speelavond in Scharendijke (19.00, gymzaal de Putmeet).

Tennis

4e dag Gruttepikkers I-toernooi (tennispark TV Duiveland).

Vrijdag 4 mei Tennis

50+-Schouwen-Duiveland Toer (9.00, LTC de Bru-tèn). 5e dag Gruttepikkers I-toernooi (tennispark TV Duiveland).

Basketbal

Zeeuwse competitie, mannen: Volharding-Mevo’80 (20.30).

Wanneer je als hardloper meer energie wil krijgen, moet je volgens Margo Peinemann tweemaal op een dag zoveel mogelijk drinken. ZIERIKZEE Als je oud -volleyballer en -hockeyer Margo Peinemann moet geloven, eten mensen verkeerd. Totaal verkeerd. Bruine boterhammen zijn volgens haar not done. En om de paar uur wat eten, nee, dat is evenmin goed.

De ‘statements’ en uitlatingen van Peinemann op een informatiebijeenkomst over sport en voeding, op touw gezet door Hans Kik van DA Kik in Zierikzee, voelden toch enigszins vreemd aan in de fiZi-zaal waar nogal wat hardlopers en duursporters op af waren gekomen. Niettemin was het een boeiende, interessante avond die de aanwezigen mogelijk stof tot nadenken hebben gegeven of dat ze er iets uitpikken waar hij of zij baat bij heeft. Het was een bijeenkomst waarop de eiwitten, krachttrainingen, magnesium, anti-nutriënten, koolhydraten, pillen en poeders regelmatig voorbij kwamen. ,,Ik werd een keer gebeld door een trainer. Hij had een schaatster – ik noem geen namen – die meer spieren moest krijgen. Ze had een halfjaar in de sportschool gezeten maar er gebeurde niets. Ze is veganist en krijgt maar twintig gram eiwit per dag binnen. Ik zou niet weten hoe je dan spieren moet aanmaken. Als wij het nu hier verzinnen, hebben morgen de Nobelprijs”, vertelde voedingsdeskundige Peinemann met een kwinkslag. ,,Dus heb ik haar proteinepoeder voorgezet. Na een maand belde ze dat ze meer spiermassa heeft. Meer spiermassa betekent meer energieverbruik en meer energie aanmaken.” Peineman vindt dat elke sporter sowieso meer aan krachttraining moet doen. De tijden zijn wel veranderd, weet ze. ,,Topzwemmers en schaatsers doen veel meer krachttraining dan duurtraining. Sven Kramer bijvoorbeeld doet voor tweederde aan kracht en eenderde aan duur. Eerst deed hij

dat niet.” Simpel gezegd: hoe meer spieren hoe meer kracht en dus meer energie om te sporten. Energie krijg je door goede voeding. Goede voeding is volgens Peinemann vis met goede vetzuren en goede eiwitten (,,Zonder eieren kun je eigenlijk niet sporten”). Verder adviseert ze groene groente, fruit en noten. Daarentegen komt een bruine boterham niet voor in haar voedingspalet. ,,In bruin brood zitten de meeste anti-nutriënten. Als u een boterham eet, eet een witte. De hele wereld weet het, behalve Nederland, België, Duitsland en Denemarken. Een bruine boterham levert alleen maar ‘ellende’ voor het immuunsysteem van het menselijk lichaam op. Dat geldt volgens Peineman ook voor alle granen, peulvruchten, tomaten, paprika, aardappelen, soja (,,één van de alle-

De Banjaard sponsort tennisteam LTC Zierikzee Sponsorfoto

Koster nieuwe trainer Willem II Adr ie Koster, geboren en getogen in Zierikzee, wordt met ingang van het nieuwe seizoen de trainer van Willem II. ZIERIK ZEE

Bij de Tilburgse ploeg uit de eredivisie volgt hij Reinier Robbemond op, die enkele weken geleden het stokje overnam van de vertrokken Erwin van der Looi. Bij Willem II heeft Koster voor drie seizoenen getekend. Voor de 63-jarige oefenmeester is zijn nieuwe club bekend terrein. Tussen 1986 en 1990 was hij er assistent-trainer, het seizoen 1990/1991 was hij de hoofdcoach. •

Hubregtse keert terug op oude nest SCHARENDIJKE Jeremy Hubregtse keert terug op het oude nest. Met ingang van het seizoen 2018/2019 speelt de voetballer weer voor Nieuwenhoorn.

Stadscafe De Banjaard uit Zierikzee heeft het vrouwenteam van LTC Zierikzee gesponsord. De ploeg, bestaande uit, van links naar rechts, Ellis Payet, Angela van der Horst, Annemarie Roda, Martine Verschoore en Loekie den Hollander, komt uit in de eerste klasse op zondag.

Zuidweg 18B 4316 LB Zonnemaire Telefoon 0111 402173

Van de Velde

rergste”) en zuivel. Tot de zaal, na deze opsomming, klinkt het ironisch: ‘oh, wat een leuke avond heb ik weer’. Driemaal per dag eten is voldoende, riep Peinemann. ,,Maar op die momenten eten we te weinig. Als je fitter wil worden, moet je maaltijdfrequentie omlaag”, doelt ze op het gegeven dat mensen veel vaker dan drie keer per dag eten. En”, zei ze, ,,eerst sporten en dan eten.” Het drinken moet je ook beperken, sprak ze. ,,Drink twee keer op een dag zoveel drinken als je kan. Je krijgt dan een spectaculaire energietoename. Ga bulkdrinken. Dan weet je pas hoeveel energie je verspilt. Hoe minder vaak je hier”, wijzend naar de mond”, ,,hoe minder energie je verspilt. Als je steeds kleine slokjes water neemt, moet je immuunsysteem ook steeds aan de slag.” •

Eerst kijkt golfend Grevelingenhout reikhalzend uit naar de ontmoeting van ‘hun’ mannen met Princenbosch, tot nu toe één van de mindere goden in de hoofdklasse, het hoogste competitieniveau in Nederland. In Den Haag is een gelijkspel zaterdag genoeg voor handhaving. ,,Twee jaar geleden hebben we met 10-8 van Princenbosch gewonnen”, herinnert Bas Post, één van de spelers van Grevelingenhout, zich. ,,Het is een zeer ervaren team met een speler uit Jong Oranje en twee ervaren golfers die al acht jaar hoofdklasse spelen.” Naast Post zitten Max Meuwsen, Zino Meesen, Jan Job Simmelink, Ivar van Leijsen en Rutger Wessels in het team. Grevelingenhout kan ook degraderen als het mannenteam niet wint van Princenbosch en wanneer De Pan wint van Houtrak. •

www. velde-groenverzorging.nl info@velde-groenverzorging.nl

Deze Zuid-Hollandse eersteklasser speelde anderhalve week nog in de ultieme slotfase gelijk tegen Bruse Boys waardoor de ploeg van trainer Marco Groeneveld drie zekere punten als sneeuw voor de zon zag verdwijnen. Nadat Hubregtse Nieuwenhoorn verliet, speelde hij twee seizoenen voor Goes en twee jaar voor ASWH. •

WINACTIE! Maak kans op onderstaande CLAAS tractor, te winnen bij aankoop van 500 gram Boer’n Trots Kaas!

GROENVERZORGING

Wij zijn per direct op zoek naar:

Een ervaren trekker chauffeur Je hebt affiniteit met het groen. Je bent in het bezit van een BE rijbewijs en VCA of bereid deze te halen. Je bent in staat zelfstandig te werken met verschillende machines in het groen. Wij bieden een afwisselende en uitdagende baan. Arbeidvoorwaarden en salaris volgens cao hoveniersbedrijven. Heb je interesse: Mail naar personeelszaken@velde-groenverzorging.nl of bel naar 0111-402173 en vraag naar Jack van de Velde.

Scan & spaar


Dinsdag 1 mei 2018

OPENING

Kruidvat Hogezoom 194, Renesse

Profiteer nu van deze spectaculaire openingsaanbiedingen Kruidvat luiers midpak

Keuze uit alle varianten. Alle combinaties mogelijk.

Maybelline make-up

Schepsnoep

Keuze uit het hele assortiment. Alle combinaties mogelijk.

2+1 GRATIS

1+1 GRATIS

*

Keuze uit het hele assortiment. M.u.v. mini’s en multipakken. Alle combinaties mogelijk.

*

KAG-nr. 2979-0118-0053

120 tabletten Complete samenstelling multivitaminen en mineralen als aanvulling op de dagelijkse voeding.

1+1 GRATIS

0.75

0.

49

*

Kruidvat Multi A-Z Compleet**

Elvive haarverzorging

AM 100 GR

Fa bad, douche of deodorant

Keuze uit het hele assortiment. M.u.v. geschenksets, mini’s, douche 400 ml en multipakken. Alle combinaties mogelijk.

1+1 GRATIS *

1+1 GRATIS *

*1+1 wordt verrekend als 50% kassakorting. 2+1 als 33%. **Lees voor het kopen de informatie op de verpakking.

Gratis winkelen voor het goede doel! Ter ere van de opening van ons nieuwe filiaal geven wij 1 MINUUT GRATIS WINKELEN weg. Helpt je tante als vrijwilligster in het buurtcentrum of ben je begaan met de lokale voedselbank? Sta nu voor hen klaar en geef deze persoon of het goede doel

op voor de 1 minuut gratis winkelen via www.kruidvat.nl/openingsactie vóór maandag 30 april 2018. Kijk voor meer informatie en de actievoorwaarden op www.kruidvat.nl/openingsactie.

Deze aanbiedingen zijn alleen geldig bij Kruidvat Hogezoom 194, Renesse, van dinsdag 1 mei t/m zondag 13 mei 2018.

Steeds verrassend, altijd voordelig!


35

SPORT KORT Op Dreef en Bru’s Running Team trekken gezamenlijk op De Bruse basisschool Op Dreef heeft in samenwerking met het Bru’s Running Team een sponsorloop georganiseerd voor de stichting Roparun. Na een gezamenlijke warming-up liepen de leerlingen uit de verschillende groepen hun rondjes. Per gelopen rondje werden de leerlingen ‘gesponsord’. Op 19 mei, het vertrek van het Bru’s Running Team richting Hamburg, wordt de cheque met de totaalopbrengst bekend gemaakt. Gehavend Mevo’80 verslaat basketballers Smokkelhoek 3 De basketbalmannen van Mevo’80 hebben in Kapelle met 44-64 van Smokkelhoek 3 gewonnen. De ploeg van Schouwen-Duiveland deed dat zonder wisselspelers. Mevo’80 kwam goed uit de startblokken in het eerste kwart. Aan Kapelse kant werd veel gemist, zowel van afstand als onder het bord. Het tweede kwart veranderde er weinig. Scores van afstand door Myron Verboom, Dennis Prastandio en Ko Passchier. Het Mevo’80-spel werd ook opgedrongen door Smokkelhoek doordat zij een zoneverdediging neerzette. De ruststand was 23-34. Na rust leek Smokkelhoek 3 even op te leven, maar in het vierde kwart waren de scherpte en enthousiasme weg bij Smokkelhoek 3. De bal ging rond bij Mevo’80 en er werd geschoten door de vrije man. Ook dit kwart kwamen Verboom en Passchier weer veelvuldig op het wedstrijdformulier.

landelijke finales in verschillende categorieën. Onlangs begroette de Zierikzeese vereniging het 450e lid. Naar verwachting wordt de vijfhonderd in 2018 bereikt.

Kerkwerve in met 6-1 en ook de laatste wedstrijd kwam de Schouwse ploeg niet verder dan een 3-7-verlies tegen de Zeeuwse kampioen FM Sranang uit Goes.

Zaalvoetbalteams ZieZaVo laatste bij Zeeuws kampioenschappen Bij de Zeeuwse kampioenschappen in sportcomplex De Vliegende vaart in Terneuzen is het zowel De Strandloper/Ginsterveld (competitiekampioen) en FC Kerkwerve/’t Oliegeultje (bekerkampioen) niet gelukt om een titel in de wacht te slepen. Van de vier rayons (De Bevelanden, Walcheren, ZeeuwsVlaanderen en Schouwen-Duiveland) eindigde beide ploegen als nummer vier. De Strandloper verloor de eerste wedstrijd met 5-3 van Hulst en speelde gelijk tegen de kampioen van vorig jaar, Zoutelande en tegen De Bruine/Bouwman uit Goes, 1-1. FC Kerkwerve/’t Oliegeultje startte voortvarend met een 5-1 overwinning op het Zeeuws-Vlaanderen team PIBLW Reintegratie/KMS. SC de Wachters (Walcheren) pakte FC

Tafeltennissers Kerkwerve lijden flinke nederlaag in slotwedstrijd Het eerste mannenteam van tafeltennisvereniging Kerkwerve heeft de tiende en laatste wedstrijd van de voorjaarscompetitie verloren. Tanaka 4 uit Etten-Leur was met 2-8 een flinke maat te groot. Tanaka 4 met de Chinees Ka Hong Tam, die al zijn dertig partijen won, was simpelweg te sterk. Maar zonder slag of stoot ging het voor Tanaka 4 ook niet. Met name Maurice van Slobbe speelde prima tegen Ka Hong Tam en moest in de vijfde game pas buigen na een 10-12-gamestand. Van Slobbe won wel van Delano Dekkers in vier games en Edwin van de Bok klopte Sjors van Gogh in vijf games. Doordat mede kampioenskandidaat Markiezaat 3 ook gedecideerd won zakte Kerkwerve op de laatste speeldag nog naar de derde plaats. •

Joziasse blijft goed op dreef voor Smash Mannen LTC Zierikzee hebben het heel lastig Finn Joziasse scoort nog altijd honderd procent voor Smash Bergen op Zoom waar ze sinds dit seizoen competitie speelt. De Zierikzeese tennisster won op de derde speeldag ook haar derde enkelspel.

ZIERIKZEE

De oud-speelster van LTC Zierikzee zegevierde in haar single tijdens de ontmoeting met Metselaars uit Scheveningen met 6-0 6-4. Robin van der Heijden uit Burgh-Haamstede, teamgenoot van Joziasse bij Smash, verloor zijn enkelspel. Het gemengd dubbel met Joziasse werd wel gewonnen: 6-1 6-2. Het mannendubbelspel (ook met Van der Heijden) resulteerde ook in een zege. Uiteindelijk zette Smash Metselaars met 7-1 aan de kant in hun poule van de landelijke tweede

Vijf dagen dressuurweek bij Jolanda Bevelander Dressage

Van der Wel en Roggeband naar finale NK, club telt nu 450 leden

Finn Joziasse

klasse waardoor de Bergse ploeg nu tweede staat. Zondag 13 mei is de eerstvolgende competitiewedstrijd voor Joziasse en Van der Heijden. Waar laatstgenoemde met Smash meedoet voor de bovenste plaatsen, staat de tennisser met LTC Zierikzee bijna onderaan in de Zeeuwse hoofdklasse. Het eerste mannenteam van die club verloor tijdens de vierde competitieronde met 6-0 van Sjef in Aardenburg. LTC Zierikzee staat zevende met even zoveel punten, net boven haar staan Tennissen (acht punten) en de Schelde (negen punten). LTC Zierikzee speelt zaterdag in Nisse tegen Tennissen, een belangrijke wedstrijd dus om lijfsbehoud in de hoofdklasse. Laatste en achtste staat Animo 2 uit Terneuzen met twee punten. De ploegen, die na zeven speeldagen zevende en achtste staat, degraderen. •

Forza-vrouwen tonen karakter in laatste wedstrijd De volleybalvrouwen van Forza Schouwen-Duiveland hebben het seizoen 2017/2018 in de promotieklasse A afgesloten met een zevende plek.

BRUINISSE

Zowel turner Jur van der Wel (tweede divisie pupil) als turnster Tessa Roggeband (derde divisie jeugd), beiden lid van Delta Sport, hebben zich via de halve finale meerkamp voor NK-finale gekwalificeerd. Van der Wel deed dat in Kampen waar hij twaalfde werd op de zes turnonderdelen en Roggeband turnde vier onderdelen in Alkmaar waar zij vijfde werd. Naast de meerkampfinales mag Van der Wel bij de toestellenfinale NK uitkomen op de ringen- en sprongenserie en Roggeband op de balkoefening. Voor Delta Sport is het een goed seizoen met inmiddels vijf turnsters en zes turners in de

KERKWERVE Net als in 2017 organiseert Jolanda Bevelander Dressage op haar terrein aan de Heuvelsweg 19 in Kerkwerve een dressuurweek.

dressuurles van Yoni de Vette, dinsdag doet Jolanda Bevelander (op de foto in het midden) zelf dat, woensdag 2 mei geeft Bevelander een balkestraining, donderdag komt Lotte van Rosevelt langs voor uitleg over paard-

Maandag 30 april begint met een

WereldRegio

vacatureBank

en gedraginstructie en vrijdag 4 mei is er een proefgerichte training door weer Bevelander. Naast de lessen zijn er nog allerlei andere activiteiten die met paarden te maken hebben. (foto NM Fotografie)•

Hiermee is aan de verwachting – een plaats tussen vijf en acht – voldaan. De laatste wedstrijd van de volleybalsters eindigde in een 3-2-zege op Move4U. De overwinning moest wel uit de tenen komen want de eerste twee bedrijven gingen verloren: 20-25 23-25. Met 25-13 in de derde set herstelde Forza zich snel en overtuigend. ,,In de vierde set begonnen we weer slap en voordat we het wisten stonden met 2-8 achter”, vertelde Forza-coach Mark van der Paal. Hij zette de boel weer op scherp en met een goede servicebeurt van Lisa Weeber, kreeg de thuisploeg de boel weer op de rit: 25-23. Ook in de beslissende set was Weeber van doorslaggevende betekenis: 15-10.•

Naturmonumenten vraagt aandacht na mishandeling

foto Natuurmonumenten - Jan de Roon

Natuurmonumenten wil extra aandacht voor haar toezichthouders nadat een medewerker is mishandeld. Zondag is een boswachter in natuurgebied Zeepeduinen bij Burgh-Haamstede aangevallen. BURGH-HAAMSTEDE

Dit gebeurde nadat hij twee mannen aansprak op hun gedrag. Ze liepen met drie loslopende honden buiten de paden in het natuurgebied. Gelukkig

Dertig mille evenementen in Zierikzee ZIERIKZEE De ondernemersvereniging InZzee gaat dit jaar €30.000 steken in evenementen om de binnenstad gezellig te maken en zo meer mensen te trekken.

raakte de boswachter niet gewond. Een gebrek aan goede verbindingsmiddelen maakte dat de boswachter lastig assistentie in kon roepen. Natuurmonumenten maakt zich al langer zorgen om de veiligheid van haar toezichthouders in het buitengebied en vraagt daarom dringend om ondersteuning. De afgelopen jaren nam de capaciteit voor toezicht in het buitengebied af, doordat de politie zich grotendeels heeft teruggetrokken. De Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland (RUD) besloot recent om haar toezichthouders in de avonduren niet meer in te zetten omdat ze hun veiligheid onvoldoende kan garanderen. De overblijvende toezichthouders, in dienst van terreinbeheerders en particulieren, moeten het werk nu grotendeels alleen opknappen. Jerry Meijs, boswachter bij Natuurmonumenten: ,,We doen ons uiterste best om de overlast in buitengebieden terug te dringen, maar zijn structureel met te weinig toezichthouders en hebben onvoldoende middelen om onze taak goed te kunnen uitvoeren. We zijn goed opgeleid, hebben politiebevoegdheden en zijn uitgerust met geweldsmiddelen, maar het ontbreekt aan fatsoenlijke verbindingsmiddelen

zoals bijvoorbeeld C2000 portofoons waarmee we direct assistentie kunnen vragen aan collega’s. Het was zondagmiddag ook erg moeilijk om mijn locatie voor de politie assistentie door te geven met een mobiele telefoon. Op een portofoon zit een noodknop die meteen je locatie aan de meldkamer doorgeeft”.

“Op een portofoon zit een noodknop die meteen Wereldnieuws uit je regio je locatie aan de meld9 februari ‘18 nummer kamer doorgeeft” Jaargang 12

546

week 6 De verantwoordelijkheid voor veiligheid ligt bij openbare besturen als rijk, provincie en gemeenten. Tot op heden zijn in Zeeland verzoeken om Boa’s op het C2000 netwerk aan te sluiten geweigerd. Natuurmonumenten dringt landelijk aan op intensivering van toezicht en pleit voor meer geld en ondersteuning van de overheid. Natuur is een onderdeel van het buitengebied en het tekort aan toezichtcapaciteit en middelen gaat ten kosten van veiligheid en vergroot de kans op aantasting en schade in kwetsbare natuurgebieden.•

Regels, papieren en protocol Maken de burgers hoorndol Met dat star overheidsbeleid Raken we spontaniteit kwijt @jangreijn

Voor het allerlaatste nieuws: www.wereldregio.nl

+

Burgemeester’eert’ viertal na ongeluk De schrik zat er goed in toen vriendje Ferenc de Jonge van de dijk viel en zijn been op twee plaatsen brak. Maar zijn vrienden Jesse Hof, Floris Jonker en Mees de Graaf traden kordaat op. Het leverde ze een dankwoord van burgemeester Gerard Rabelink op.

ZIERIKZEE

de ander belde 112, terwijl de derde zwaaiend een auto staande hield. Bij toeval was oud-chirurg Huug de Morree in de buurt, die Ferenc meteen stabiel wist te leggen. Nadat de jongens werden bijgestaan zakte de schrik. Ferenc zit met een dubbele beenbreuk wel vier weken in het gips en kwam in zijn rolstoel naar het gemeentehuis. Daar werd de jongens door burgemeester Rabelink toegesproken en overhandigde kinderburgemeester Stan van der Wekken het viertal een cadeaubon voor de schrik, maar vooral voor hun snelle actie. Meester Henk Kesteloo keek tevreden toe.•

Politiek zegt ja tegen WereldRegio Curlingquiz

WereldRegio papieren editie

Dat blijkt uit het activiteitenplan van de club, zoals dat deze weer door burgemeester en wethouders is goedgekeurd. Het grootste deel €22.500 – komt ten goede aan activiteiten die de club zelf op poten wil gaan zetten. Voor de ondersteuning van bestaande evenementen van andere clubs wordt €2000 uitgetrokken. Alle deelgebieden in de stad krijgen een eigen budget om dingen op te zetten. Meer dan vorig jaar wordt er dus geld uitgetrokken om activiteiten te gaan organiseren. Zierikzee heeft een zogenoemde Bedrijven Investeringszone, waarmee alle ondernemers verplicht moeten bijdragen aan de evenementen. In het verleden was dat niet en waren er winkeliers die de hand op de knip hielden. Nu wordt hun verplichte bijdrage door de gemeente geint. Een poging om ook in Renesse zo’n BIZ op te zetten, mislukte eerder.•

+

Het gebeurde vier weken geleden. De jongens (allemaal leerlingen van de Jan Wouter van den Doelschool) speelden op de Havendijk in Zierikzee toen Ferenc een onfortuinlijke val maakte. De vrienden ondernamen meteen actie. De een rende naar Ferenc vader,

Alle politieke partijen hebben volmondig ja gezegd op de uitnodiging mee te doen aan de WereldRegio Curlingquiz op de schaatsbaan in Zierikzee. En het publiek is dinsdag 13 februari ook welkom vanaf 19.00 uur.

ZIERIKZEE

Op woensdag 21 maart gaan de stembussen weer open voor een nieuwe gemeenteraad. Op SchouwenDuiveland zijn er 23 zetels te verde-

len en de deelnemende partijen zijn Leefbaar Schouwen-Duiveland, CDA, PvdA, VVD, Groen Links, ChristenUnie, SGP en op de valreep ook de Socialistische Partij. Maar voordat ze elkaar in debatten te lijf gaan, worden eerst hun sportieve kwaliteiten op de proef gesteld. Het wordt een mixture van curlen en het beantwoorden van de quiz-vragen. De lijsttrekkers is gevraagd ook de achterban te mobiliseren voor support.•

Uw vacature in de best gelezen krant 61 61 van Schouwen-Duiveland. WEEKENDWEER zaterdag 10 februari

º

º

zondag 11 februari

ZW 3-4 bft Neerslagkans: 20%

º

º

ZW 4-5 bft Neerslagkans: 50%

Lees het actuele weer op pagina 5 met weerman Joost Loomans

Nieuweweg 1, 4315 PR Dreischor

Regel nu uw winterkorting!

Schakel onze aankoopmakelaar in.

samen voor de landbouw

Nieuwstraat 18, Bruinisse | www.vandenouden.nl | 0111 420020

#stem #lokaal #leefbaar #peter #vijverberg

Met een oplage van 16.000 stuks en nog véél meer lezers de ideale basis voor een hoog bereik. Uw droomwoning gezien?

Burg. Boumanstraat 12 | 4306 CR | Nieuwerkerk Tel. 0111 64 15 55 | info@addewit.nl | www.addewit.nl

Kostprijs € 795,00 (incl. b.t.w.)

Zierikzee 0111 412 567

• Renovatie • Restauratie • Onderhoud • Houtrotreparatie

www.schilderkoster.nl

“We hebben een echte landbouw gemeente, de akkerbouwers zijn de stoffeerders van ons landschap! Ik schrijf erover op onze website:”

0111 401 361

SCHOUWEN DUIVEL AND

WereldRegio online

WereldRegio Facebook

Uw vacature wordt doorgeplaatst op onze website. Met ruim 1500 bezoekers per dag één van de best bezochte websites van Schouwen-Duiveland.

Onze Facebook-pagina heeft ruim 2800 likes. Uw vacature wordt ook hier doorgeplaatst.

En dat is nog niet alles...

Gegarandeerd bereik met deze perfecte mediamix!

leefbaarsd.nl

Bereik meer! Bel 0111 420 776 of mail advertentie@wereldregio.nl


WereldRegio nummer 557  

27 april 2018, Jaargang 12, week 17

WereldRegio nummer 557  

27 april 2018, Jaargang 12, week 17

Advertisement