Welcome to Cracow 9/2019

Page 1

see page 8-9

Opening hours:

Swimming pools: 9:00 - 22:00 | Bowling alley: 10:00 - 22:00 Wet bar: 10:00 - 22:00 | Aqua bar: 10:00 - 22:00 Saunas: Monday-Friday: 14:00 - 22:00, Saturday-Sunday: 12:00 - 22:00 Fitness Club: 9:00 - 22:00 Salt Grotto: Monday - Friday: 10:00 - 21:00, Saturday - Sunday: 11:00 - 21:00

Relaxation with a beautiful view of the Tatras

Balneology is becoming a return to the former swimming pools in the AntalĂłwka. Inhabitants of the city and tourists can enjoy relaxation with a beautiful view of the Tatra Mountains, referring to the tradition of thermal baths in Zakopane. Outdoor balneological pool with thermal water NEW. The swimming pools in Aqua Park Zakopane are fed directly with thermal waters, in which there are as many as 40 massage jets and two bottom geysers. The unique chemical composition of the water (calcium, sodium, sulphur, magnesium, potassium and silicon) and its high temperature determine its health-promoting properties. The baths have a positive effect on rheumatic diseases, motor organs, skin, and also improve blood circulation and lower blood pressure.

Jagiellońska Street 31 | 34-500 Zakopane



Temperature: 36o - 38o | Depth: 90 cm

34-500 Zakopane, ul. Krupówki 11 • tel. +48 18 201 5092 • fax +48 18 201 5093 • recepcja@sabala.zakopane.pl

The three-star Sabała Hotel combines tradition and modernity. We offer 100 beds in 51 rooms decorated in the unique style of the region. We also have rooms for the disabled. • We also recommend our modern conference hall and our recreation centre with swimming pool, sauna, solarium. • SPA offers massages and beauty treatments. • 100 years of tradition in Poland’s best-known shopping street, ul. Krupówki in the centre of Zakopane. • We serve delicious dishes prepared according to old and traditional recipes. • A live band playing regional music makes the exceptional mood of gatherings around the fireplace even more unique.

Das Drei-Sterne-Hotel Sabała verbindet Tradition mit Gegenwart. Wir bieten 100 Plätze in 51 Zimmern an, die in einem originalen regionalen Stil eingerichtet sind. Wir verfügen über Zimmer für behinderte Personen. • Wir empfehlen auch unser modernes Konferenzzentrum sowie unser Fitness-Zentrum mit Swimmingpool, Sauna und Solarium. • Unser SPA-Bereich bietet Massagen und Pflegeanwendungen. • 100 Jahre Tradition in der bekanntesten Geschäftsstraße Polens, der ul. Krupówki im Zentrum von Zakopane. • Wir servieren schmackhafte Gerichte, die nach alten, traditionellen Rezepten zubereitet werden. • Ein Ensemble, das regionale Musik live spielt, macht die außergewöhnliche Atmosphäre der Begegnungen am Kamin noch einmaliger.


EST. 1992

31-503 Kraków, ul. Lubicz 25a tel./fax +48 12 421-89-77 e-mail: redakcja@welcometo.pl www.welcometo.pl

Publisher: BMA S.C. - 31-503 Kraków, ul. Lubicz 25a Editorial board: BARBARA PRZYTOCKA, ADAM WRONA Photography: G. Kozakiewicz, J. Kozioł, P. Murzyn, M. Sobczyński, K. Kalinowski, K. Pollesch, K. Kot, M. Flis; archives Translation: A. Fydryk , P. Lahey Layout & DTP: Małgorzata Flis, Marek Szwarnóg PIETRUSKA & MIERKIEWICZ 60-182 Poznań, ul. Perzycka 11, tel. +48 61 868-29-00, fax +48 61 868-12-03 Franczyzodawca: BESSA Sp. z o.o. - 04-680 Warszawa, ul. Wiązana 8 T © BMA s.c. 2019. All rights reserved. Reproduction in whole or in part is prohibited. The publisher cannot be held responsible for the content and opinions stated in the advertising section of ‘Welcome to Cracow & Małopolska’.

Find us on the internet: welcometo.pl welcomesleep.pl




Hotels, museums, galleries and others... It happened in Krakow...


A New Season in a Renovated Hall


A villa with spirit


Spectacular changes


A Town in the Highland Style


The Tatra Museum celebrates 130 years of existence


From Kościelisko in the Heart of the Tatras Like Patron, Like Theater



16 17 20


SLEIGH RIDES in Tatra National Park – for tourists spending holidays in Zakopane or Krakow A sleigh ride (or horse-drawn-carriage ride in summer) through one of the picturesque Tatra valleys is an inviting attraction for everyone, regardless of age. Families with small children, groups of friends, individual tourists, and couples take part in our rides. Years of experience have enabled us to develop a program of excursions which will be the most convenient for our customers. All you have to do is to complete the booking form (www.discoverzakopane.com), pay a deposit, and wait in your hotel at the agreed time for the tour guide to come for you. The whole trip takes about 3 hours and can be organized for almost any number of people from 1 to 100! For tourists who stay in Krakow, we can arrange (for an additional fee) a transfer directly from their hotel, or they may come to Zakopane by public bus and meet our representative near the bus station. Our trips in the Chochołowska Valley - on the sledges or horse-drawn carriages - are organized according to the same program throughout the year.

www.facebook.com/DiscoverZakopane VII


Emergency Services Emergency Ambulance Service Fire Brigade Police

Airport Information • +48 12 295 58 00 Bus information Taxi Tourist Information Train Information 24-hour information (about Poland) Medical Information

ROMAN CATHOLIC CHURCHES • 112 • 999 • 998 • 997

• +48 801 055 000 • +48 703 40 33 40 • 19191 • +48 12 616 18 67 • 19757 • 19434 • 19439

HOTELS *****

Bachleda Luxury Hotel Kraków MGallery by Sofitel, Holiday Inn, Niebieski, Radisson Blu, Sheraton Krakow Hotel,


Amadeus, andel's, Astoria Gold Hotel, Best Western Plus Q Hotel Kraków, Conrad, Demel, Ester, Francuski, Galaxy, Grand Sal, Hilton Garden Inn Kraków Airport, Kossak, Mercure Kraków Stare Miasto, Novotel Kraków City West, Novotel Kraków Centrum, Orient, Qubus, Park Inn, Rubinstein, Senacki, Turówka,


Atrium, Benefis, Chopin Hotel Cracow, David Boutique Hotel, Elektor, Europejski, Express by Holiday Inn, ibis Kraków Stare Miasto, Karmel, Klezmer-Hois, Krakus, Logos, Major, Maksymilian, Matejko, Mikołaj, Perła, Pod Różą, Pod Wawelem, Polin, Pollera, Polski pod Białym Orłem, PTTK Hotel Wyspiański, Q Hotel Kraków, Ruczaj, Wentzl,


Dom Duszpasterski,


ibis budget Kraków Bronowice, ibis budget Kraków Stare Miasto,


Betmanowska Main Square Residence, Bursa im. St. Pigonia, Dom Gościnny UJ, Garden Palace,


Najświętszej Marii Panny Church (St Mary's Church) Plac Mariacki 4 - services in Latin (Sundays 10:00 a.m.) Św. Barbary Church Mały Rynek 8 - services in German (Sundays 7:00 p.m.) Św. Idziego Church ul. Grodzka - services in English (Sundays 10:30 a.m.) Wawel Cathedral ul. Wawel 3 - services in Latin (Sundays 9:00 a.m.) Plac Kossaka 6,

tel. +48 12 424 11 00

ul. Wielopole 4, ul. Flisacka 3, ul. Straszewskiego 17, ul. Powiśle 7,

tel. +48 12 619 00 00 tel. +48 12 297 40 00 tel. +48 12 618 88 88 tel. +48 12 662 10 00

ul. Mikołajska 20, ul. Pawia 3, ul. Józefa 24, ul. Wygrana 6, ul. J. Conrada 29, ul. Głowackiego 22, ul. Szeroka 20, ul. Pijarska 13, ul. Gęsia 22a, Park Kingi 7, Wieliczka, ul. Medweckiego 3, Balice, pl. Kossaka 1, ul. Pawia 18 b, Al. Armii Krajowej 11, ul. T. Kościuszki 5, ul. Sołtysowska 25b, ul. Nadwiślańska 6, ul. Monte Cassino 2, ul. Szeroka 12, ul. Grodzka 51, ul. Żeromskiego 1, Wieliczka

tel. +48 12 429 60 70 tel. +48 12 660 01 00 tel. +48 12 432 50 10 tel. +48 12 333 40 20 tel. +48 12 293 00 00 tel. +48 12 636 16 00 tel. +48 12 429 11 88 tel. +48 12 627 37 77 tel. +48 12 342 81 00 tel. +48 12 289 81 10 tel. +48 12 340 00 00 tel. +48 12 379 59 00 tel. +48 12 225 11 11 tel. +48 12 622 64 00 tel. +48 12 299 29 00 tel. +48 12 646 91 00 tel. +48 12 374 51 00 tel. +48 12 375 55 55 tel. +48 12 384 00 00 tel. +48 12 422 76 86 tel. +48 12 279 61 00

ul. Krzywa 7, ul. Barska 2, ul. Przy Rondzie 2, ul. Ciemna 13, ul. Szpitalna 28, ul. Lubicz 5, ul. Opolska 14, ul. Pawia 15, ul. Kupa 15, ul. Szeroka 6, ul. Nowohucka 35, ul. Szujskiego 5, ul. Gdyńska 6, ul. Karmelicka 36, Pl. Matejki 8, ul. Mikołajska 30, ul. Zakopiańska 180B, ul. Floriańska 14, Pl. Na Groblach 22, Morawica 285, ul. Szpitalna 30, ul. Pijarska 17, ul. Westerplatte 15/16, ul. Radzikowskiego 142, ul. Ruczaj 44, Rynek Główny 19,

tel. +48 12 430 02 03 tel. +48 12 252 07 10 tel. +48 12 299 00 00 tel. +48 12 619 24 70 tel. +48 12 423 23 17 tel. +48 12 423 25 10 tel. +48 12 614 57 00 tel. +48 12 355 29 00 tel. +48 12 430 67 00 tel. +48 12 411 12 45 tel. +48 12 652 02 02 tel. +48 12 631 62 00 tel. +48 12 397 70 00 tel. +48 12 341 44 93 tel. +48 12 422 47 37 tel. +48 12 429 58 08 tel. +48 12 267 31 92 tel. +48 12 424 33 00 tel. +48 12 426 26 26 tel. +48 12 376 40 62 tel. +48 12 422 10 44 tel. +48 12 422 11 44 tel. +48 12 422 95 66 tel. +48 12 333 41 41 tel. +48 12 269 10 00 tel. +48 12 430 26 64

ul. Siostry Faustyny 3,

tel. +48 12 252 33 00

Al. Armii Krajowej 11a, ul. Pawia 11,

tel. +48 12 626 11 45 tel. +48 12 355 29 50

Rynek Główny 44, ul. Garbarska 7a, ul. Floriańska 49, ul. Szujskiego 1,

tel. +48 12 426 40 81 tel. +48 12 422 30 08 tel. +48 12 421 12 25 tel. +48 572 902 861


Centre for Jewish Culture ul. Meiselsa 17, tel. +48 12 430 64 49 French Institute ul. Stolarska 15, tel. +48 12 424 53 50 Goethe Institute Rynek Główny 20, tel. +48 12 422 58 29 International Cultural Centre Rynek Główny 25, tel. +48 12 42 42 800 Italian Institute of Culture ul. Grodzka 49, tel. +48 12 421 89 46 Manggha Centre of Japanese Art ul. Konopnickiej 26, tel. +48 12 267 27 03 Nordic House ul. Św. Anny 5, tel. +48 12 421 73 80 The British Council Rynek Główny 6, tel. +48 12 428 59 30 The Cervantes Institute in Cracow ul. Kanonicza 12, tel. +48 12 421 32 55 The Russian Language and Culture Centre of the Pedagogical University ul. Studencka 5, tel. +48 12 662 67 62


Małopolski Urząd Wojewódzki w Krakowie (Małopolska Provincial Office in Cracow) ul. Basztowa 22, tel. +48 12 39 21 200 Wydział Polityki Społecznej Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie (Social Policy Departament of the Małopolska Province Office in Cracow) ul. Basztowa 22, tel. +48 12 39 21 591 Urząd Miasta Krakowa (The Municipal Office of Cracow) Pl. Wszystkich Świętych 3/4, tel. +48 12 616 12 00 Wydział Budżetu Miasta (Budget Departament of the Municipal Council of Cracow) Pl. Wszystkich Świętych 3/4, tel. +48 12 616 15 49 Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego (Małopolska Region Development Agency) ul. Kordylewskiego 11, tel. +48 12 617 66 00 Fundacja Promocji Gospodarczej Regionu Krakowskiego (Cracow Region Economic Promotion Foundation) ul. Mrozowa 20 A, tel. +48 12 642 16 70


Austrian Consulate General Cracow ul. Armii Krajowej 19 tel. +48 12 410 56 40 General Consulate of the French Republic ul. Stolarska 15 tel. +48 12 424 53 00 General Consulate of the Federal Republic of Germany ul. Stolarska 7 tel. +48 12 424 30 00 General Consulate of Hungary ul. Lubicz 17H tel. +48 12 359 99 20 General Consulate of the Russian Federation ul. Biskupia 7 tel. +48 12 422 26 47 General Consulate of the Slovak Republic ul. Św. Tomasza 34 tel. +48 12 425 49 70 General Consulate of the Ukraine ul. B. Prażmowskiego 4 tel. +48 12 429 60 66 General Consulate of the United States of America ul. Stolarska 9 tel. +48 12 424 51 00 Honorary Consulate of the Republic of Croatia ul. ks. J. Popiełuszki 36 tel. +48 12 290 65 10 Royal Danish Consulate ul. Św. Anny 5 tel. +48 12 421 73 80

Izba Przemysłowo Handlowa w Krakowie (Industry Commerce Chamber in Cracow) ul. Floriańska 3, tel. +48 12 428 92 50 Małopolska Izba Rzemiosła i Przedsiębiorczości w Krakowie (Małopolska Crafts and Enterprise Chamber in Cracow) ul. Św. Anny 9, tel. +48 12 423 07 47 Brytyjsko Polska Izba Handlowa (British Polish Commerce Chamber) ul. Lubicz 17 A lok. S 9 tel. +48 12 660 76 19 61 Krakowska Kongregacja Kupiecka (Cracow Merchants’ Congregation) ul. Garbarska 14, tel. +48 12 421 24 42 Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego (Małopolska Province Marshal`s Office) ul. Racławicka 56, + 48 12 630 35 44 ul. Basztowa 22 tel. +48 12 630 33 33 Centrum Business in Małopolska ul. Podole 60 tel. + 48 12 620 91 40


Art ul. Kanonicza 15, tel. +48 537 872 193, 537 610 817 Chimera ul. Św. Anny 3, tel. +48 12 292 12 12 Hard Rock Cafe Plac Mariacki 9, tel. +48 12 429 11 55 Hawełka Rynek Główny 34, tel. +48 12 422 06 31 Klezmer-Hois ul. Szeroka 6, tel. +48 12 411 12 45 Mięta Restobar ul. Krupnicza 19a, tel. +48 12 380 96 75 Pod Baranem ul. Św. Gertrudy 21, tel. +48 12 429 40 22 Virtuoso Staropolska Polski Pub Rynek Główny 44, tel. +48 12 426 40 81 Rzeźnik -Butcher Rynek Główny 37 tel. 124220575 Wentzl Rynek Główny 19, tel. +48 12 429 52 99 Wierzynek Rynek Główny 16, tel. +48 12 424 96 00 Honorary Consulate of the Republic of Estonia ul. Floriańska 15/4 tel. +48 12 429 16 98 Honorary Consulate of Finland ul. Św. Anny 5 tel. +48 12 421 73 80 Consulate of Iceland ul. Św. Anny 5 tel. +48 12 421 73 80 Consulate of Sweden ul. Św. Anny 5 tel. +48 12 421 73 80 Italian Honorary Consulate ul. Wenecja 3/8 tel. +48 12 429 29 21 Office of the Honorary Consul General of Japan ul. A. Grabowskiego 5/3 tel. +48 12 633 43 59 Honorary Consulate of the Republic of Latvia ul. Malborska 130 tel. +48 12 350 55 50 Honorary Consulate of The Grand Duchy of Luxembourg in Cracow ul. Bogusławskiego 7/17 tel. +48 600 288 500 Honorary Consulate of the United States of Mexico ul. Wiedeńska 72, tel. +48 12 636 52 59 Royal Norwegian Consulate ul. Mosiężnicza 3, tel. +48 12 633 03 76 Honorary Consulate of United Kingdom of Great Britain and Northen Ireland in Małopolska Region ul. Św. Anny 9, tel. +48 883 770 501

Es geschah in Krakau...

It happened in Krakow ...

• The Junior and U23 World Championships took place at the Krakow mountain kayaking course. 500 participants from more than 50 countries took part in the event. This is the second time Krakow has hosted the competition. The previous time was in 2016 • Krakow and Nuremberg have formally celebrated a new partnering between the two cities. The history of contacts between them dates back to the 14th century, and a symbol of this connection is the sculptor Wit Stwosz, a German artist from whom Krakow city council members ordered the famous reredos in the Mariacki Church. After the experiences of German Nazism, the city pursued additional contacts in order to normalize relations between Poland and the Germans, and an official agreement was signed in 1979. Each of the cities maintains a house in the other city, which serves as an institute for the promotion of cooperation with the partner. •Prince Akishino, the brother of the Japanese Emperor, visited the Jagiellonian Museum in the Collegium Maius. The heir to the Japanese throne came to Poland with his wife, Princess Kiko on the occasion of the 100th anniversary of the establishment of diplomatic relations between the two countries. •The municipal authorities of Krakow have begun preparations for building a second pedestrian and bicycle bridge across the Vistula River. It will link the Zwierzyniec neighborhood with Dębniki on the right bank. The Bernatka Bridge, linking Kazimierz with the central part of Podgórze on the right bank has been open since 2010. It has enjoyed great popularity with tourists, and assists in integrating the city. Similar hopes are held for the projected new bridge. • In the 2020 QS World University Rankings, one of the most prestigious of all university rankers, Jagiellonian University found itself in the 338th position among 1001 universities ranked throughout the world. This marks an advance of 73 places. The Krakovian university is also the most highly ranked university in Poland. • The Mining and Metallurgy Academy (AGH) will represent Poland in a consortium of 8 European countries (along with Finland, Belgium, Czechia, Denmark, Norway, Sweden, and Switzerland), which want to jointly build a supercomputer ten times faster than the current most powerful such machine. It is due to be installed in 2020 in the Finnish town of Kajaani. Poland contributed 5 million euro to the consortium. AGH currently has the fastest computer in Poland.

Hotel Legend ul. Św. Gertrudy 12, 31-048 Krakow +48 12 295 91 00 • hotel@legend-hotel.pl www.legend-hotel.pl

• 100 comfortable rooms in various categories • 2 modern conferences rooms up to 60 people • Bistro Beta Restaurant • spacious patio

• Auf der Krakauer Wildwasserstrecke fand die Weltmeisterschaft der Junioren und der U23 in dieser Sportdisziplin statt. An den Wettkämpfen haben sich 500 Sportler aus über 50 Ländern beteiligt. Krakau war bereits zum zweiten Mal Gastgeber dieser Veranstaltung. Voriges mal hat es sie im Jahre 2016 organisiert. • Feierlich wurde die Gründung der Partnerschaft zwischen Krakau und Nürnberg begangen. Die Geschichte der Beziehungen beider Städte reicht bis ins 14. Jh. zurück und deren Symbol ist der Bildhauer Wit Stwosz (Veit Stoss), der deutsche Künstler, bei dem die Krakauer Stadtväter Ende des 15. Jh. den berühmten Marienaltar bestellt hatten. Nach den schlimmen Erfahrungen des deutschen Nationalsozialismus haben die Städte den Kontakt im Ergebnis der Normalisierung der Beziehungen zwischen Polen und Deutschland wieder angeknüpft und das offizielle Übereinkommen wurde im Jahre 1979 unterschrieben. Jede Stadt unterhält beim Partner ihr Haus, das heißt eine Einrichtung, die das Zentrum der Entwicklung der Zusammenarbeit mit dem Partner bildet. • Das Museum der Jagiellonen-Universität im Collegium Maius besuchte der Kronprinz Akishino, der Bruder des Kaisers von Japan. Der japanische Thronfolger kam mit seiner Ehefrau Prinzessin Kiko nach Polen anlässlich der Anknüpfung der diplomatischen Beziehungen zwischen unseren Ländern. • Die Krakauer Behörden haben mit den Vorbereitungen zum Bau eines zweiten Steges für Fußgänger und Radfahrer über die Weichsel begonnen. Er soll den Stadtteil Zwierzyniec mit dem am rechten Ufer gelegenen Dębniki verbinden. Seit 2010 ist der Steg Bernatka in Betrieb, der Kazimierz mit dem Zentrum von Podgórze am rechten Ufer verbindet. Er erfreut sich großer Beliebtheit bei den Touristen und trägt zur Integration der Stadt bei. Ähnliche Hoffnungen sind mit dem projektierten neuen Steg verbunden. • In einer der prestigeträchtigsten Ranglisten der Hochschulen, den QS World University Rankings 2020, befindet sich die Jagiellonen-Universität auf dem 338. Platz unter den 1001 bewerteten Hochschulen auf der ganzen Welt. Das bedeutet einen Aufstieg um 73 Plätze . Die Krakauer Universität ist auch die am höchsten eingestufte Hochschule in Polen. • Die Wissenschaftlich-Technische Universität (AGH) wird Polen in einem Konsortium von 8 europäischen Staaten (mit Finnland, Belgien, Tschechien, Dänemark, Norwegen, Schweden und Schweiz) repräsentieren, die gemeinsam einen Supercomputer bauen wollen, der zehnmal schneller als die gegenwärtig leistungsfähigste Maschine dieser Art sein wird. Er soll schon 2020 im finnischen Kajaani installiert werden. Polen hat 5 Mio. Euro zum Konsortium beigetragen. Die AGH verfügt gegenwärtig über den schnellsten Computer in Polen.

ul. Sobieskiego 22/2, 31-136 Krakow tel.: +48 12 341 61 62 • fax: +48 12 341 61 63 • e-mail: kongres@jordan.pl

www.kongres.jordan.pl The Conference Bureau JORDAN has extensive experience in organizing conferences, congresses, seminars, workshop sessions, incentive trips, concerts and picnics. Our offer: • planning and budgeting • on-line registration and payment • logistics and technical support • conference materials and gadgets • accommodation • translations, poster sessions, • accompanying programme • catering services • transportation • flight and train tickets reservation

Hotel Galaxy ul. Gęsia 22A, 31-535 Krakow +48 12 342 81 00 • hotel@galaxyhotel.pl www.galaxyhotel.pl

• 205 luxury rooms • terrace/winter garden • Conference Centre up to 1200 people with exhibition area equipped with high-tech facilities • Fine-dining Restaurant Andromeda Alfa • Spa&Wellness with swimming pool, jacuzzi and saunas




fot. K. Kalinowski

A New Season in a Renovated Hall

Nowy sezon w odnowionym gmachu

A Conversation with Bogdan Tosza, the General Director of the Karol Szymanowski Philharmonic in Krakow

Rozmowa z Bogdanem Toszą, dyrektorem naczelnym Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie

fot. K. Pollesch

Even the most fondly awaited renovation, when it begins, becomes a torture. How much longer will the Krakow Philharmonic and its patrons bear this affliction? Speaking today, in the middle of the summer, I don’t see any reason to alter my previous judgement: the conclusion of works should be accomplished by the end of November, and by the end of the year we should pull things together to be able to perform the first concert in the auditorium. I am confident that by the beginning of February, when we will celebrate the 75th anniversary of the Krakow Philharmonic, we will already be forgetting about the renovations, and will begin to benefit from their enhancements. What benefits will the renovations produce for music-lovers and musicians? There are many changes that will be essential for both groups. Our auditorium will finally have modern air-conditioning, which will benefit both concert-goers and performers more than I can say. It should dramatically improve acoustics for the main auditorium. We are replacing all the doors that lead to the main auditorium with sound absorbing doors that will insulate the auditorium from noise coming from the street outside. The arrangement of many of the chairs on the main floor and the balcony will be corrected to improve the view of the stage, which will also receive new lighting. Thinking principally of the comfort of the public, we are going to develop the courtyard. The pavilion created in this area will house reception space, along with new restrooms. There will also be modern new elevators in the building, along with many features to facilitate access for the disabled, which is one of the most important goals of the renovation. In the undercroft we will have, among other things, new space available for a music library and storage of instruments. Will the beginning of the 2019/2020 season have to wait for the completion of the renovations? Thus far we haven’t had to interrupt our activities even for a moment. We completed all the series of concerts, including the first edition of the festival dedicated to Karol Szymanski and the context of his music to the extent that it was possible in our building. By autumn the renovation works will reach a stage that will require us to relocate not just practices, but actual symphonic concerts to the unusually comfortable Nowa Huta Cultural Center, where, in October we will begin performances including for example Mozart’s Requiem. I anticipate that we will also present one of the events in a facility with extraordinary acoustics, that being the gothic structure of St. Catherine’s Church. We have yet to give up on the presentation of a single cycle. We are preparing for an anniversary concert and a further edition that will be as important for us as the previously mentioned festival that was dedicated to the patrons of the Krakow Philharmonic. The results of the renovation will be significant. Will their conclusion lead to the Krakow music environment’s ceasing to look forward to the construction of a Music Center in the city? Not for a moment! A thoroughly modern facility for the philharmonic is very much needed here regardless. A center for musical life in a location as important as Krakow is too essential to try to get along without it. Further steps by the regional and municipal authorities toward the establishment of a Music Center on the Vistula River are already moving forward. I count myself among those who believe that that building will go up in the next 5 to 7 years. 8

Nawet najbardziej wyczekiwany remont, kiedy się zacznie, staje się torturą. Jak długo jeszcze krakowscy filharmonicy i ich publiczność będą cierpieli? Kiedy rozmawiamy teraz, w środku lata, nie widzę powodu, by zmieniać wcześniejsze deklaracje: zakończenie prac ma nastąpić w końcu listopada, a na przełomie roku powinniśmy „ogarnąć się” na tyle, by odbyć pierwsze koncerty w naszej sali. Jestem przekonany, że na początku lutego, kiedy będziemy obchodzić 75-lecie Filharmonii Krakowskiej, o remoncie już zaczniemy zapominać i będziemy się cieszyć jego efektami. Co te prace mają przynieść melomanom i muzykom? Wiele zmian jest istotnych dla obu grup. Nasza sala otrzyma wreszcie nowoczesną klimatyzację, której znaczenia dla widzów i naszych zespołów nie da się już dzisiaj przecenić. Istotnie powinna się poprawić akustyka głównej sali. Wymieniamy wszystkie prowadzące do niej z zewnątrz budynku drzwi na dźwiękochłonne, które odizolują salę od dźwięków dochodzących z sąsiedniej ulicy. Poprawione zostanie ustawienie wielu foteli na parterze i balkonie, tak by poprawić widok na estradę, która zresztą otrzyma nowe oświetlenie. Z myślą przede wszystkim o komforcie publiczności anektujemy podwórze. W powstałym tam pawilonie znajdzie się część recepcyjna z nowymi sanitariatami. W budynku powstaną też nowoczesne windy, a także mnóstwo udogodnień dedykowanych osobom niepełnosprawnym, co jest zresztą jednym z najważniejszych celów tego remontu. W podziemiach urządziliśmy m.in. magazyny instrumentów i bibliotekę nut. Czy z rozpoczęciem sezonu 2019/2020 będziecie czekać do końca remontu? Nie przerwaliśmy naszej działalności ani na chwilę, realizując wszystkie cykle koncertowe, w tym pierwszą edycję festiwalu poświęconego Karolowi Szymanowskiemu i kontekstom jego muzyki, dokąd to było możliwe w naszej siedzibie. Jesienią prace będą w takiej fazie, że już nie tylko z próbami, ale i z koncertami symfonicznymi przeniesiemy się do niezwykle gościnnego Nowohuckiego Centrum Kultury i tam też będziemy grać od października, wykonując m.in. Requiem W.A. Mozarta. Spodziewam się, że jedno z wydarzeń zaprezentujemy też we wnętrzu o niesamowitej akustyce, czyli w gotyckim kościele św. Katarzyny. Nadal nie rezygnujemy z żadnego cyklu, przygotowujemy koncert jubileuszowy i kolejną edycję tak ważnego dla nas wspomnianego festiwalu poświęconego patronowi Filharmonii Krakowskiej. W wyniku remontu zmiany będą poważne. Czy jego zakończenie sprawi, że krakowskie środowisko muzyczne przestanie wyglądać wybudowania w mieście Centrum Muzyki? Ależ skąd. Nowoczesny obiekt, także dla filharmonii jest tu nadal niezwykle potrzebny. Tak silny ośrodek życia muzycznego jak Kraków nie powinien dłużej obywać się bez niego. Czynione są kolejne kroki do powstania nad Wisłą Centrum Muzyki przez samorządowe władze regionu i miasta. Należę do tych, którzy wierzą, iż obiekt ten powstanie w perspektywie 5-7 lat.




Dyrektor Artystyczny


I Dyrygent Gościnny


Dyrygent Honorowy



Aleksandra KULS





w programie:


piątek, godz. 19.30


sobota, godz. 18.00









Grzegorz MONDRY



fot.A. Hoffmann


11.10.2019 12.10.2019 piątek, godz. 19.30 K O Ś C I Ó Ł

Ś W .

sobota, godz. 18.00 K A T A R Z Y N Y


w programie:

Carl Maria von WEBER – Uwertura do opery Wolny strzelec Robert SCHUMANN – Konzertstück na 4 waltornie i orkiestrę op. 86 Johannes BRAHMS – III Symfonia F-dur op. 90

fot. P. Iwaszko

Ambroise THOMAS – Uwertura do opery Raymond Mieczysław KARŁOWICZ – Koncert skrzypcowy A-dur op. 8 Hector BERLIOZ – Te Deum


A villa with spirit Willa z duszą Anyone who comes here, and even that’s not all that easy, will doubtless be impressed. Number 15 Sarnie Uroczysko St. is in the Wola Justowska neighborhood on the outskirts of Krakow. This is an address worth visiting to be able to see the villa of Prof. Karol Estreicher, Jr. and get to know his illustrious forebears. Dominik, Alojzy, Karol, Tadeusz, Stanisław, and Karol, Jr. are the six representatives of the Estreichers who linked their lives to Krakow. They were important university professors, people of great energy and a passion for creativity. One cannot regard the high quality works of art that they left after themselves, along with sentimental reminders, and not be impressed. And it all started from ... a sugar cube with the monogram of King Staś that came from the Thursday dinners. At the time, these little treats were brought to Stanislaw August Poniatowski’s manor from Paris, and the king distributed them at dessert for his important guests. Dominik Oesterreicher, who was invited from Moravia by Hugo Kołłataj himself, was a painter of portraits and creator of ornate ceilings for the king’s palace. He received three of the sugar cubes, but he didn’t eat them. He kept them, and, what’s more, he described them. One of these cubes can be seen to this day at the Sarnie Uroczysko house! It’s not the only souvenir of Dominik Oestrreicher’s presence at the royal manor that began the family’s presence in Poland. There is a table from around 1770 or 1780 which is still in remarkably good condition. It was given by the famous Italian painter Marcello Bacciarello. Dominik Estreicher’s daughter-in-law, Antonina Rozbierska, made some use of the table, after which it was left to Victor Kopff, and after his death it made its way to the possession of his daughter, Stanislawa Kremerowa… The describing of items left from their ancestors became a tradition with the family. We can thank Dominik’s son Alojzy, who was a professor, a botanist, a long-term director of the Krakow Botanical Garden, and rector of Jagiellonian University, for the polonization of the family name to Estreicher, which simply means “Austrian”. His son in turn, Karol Estreicher, Sr., completed studies at the Law Faculty of JU, and married the daughter of the Krakovian accountant and historian Ambrose Grabowski. He himself began works on “The Polish Bibliography”, that is to say, a listing of the titles and authors of all books which appeared in print in the Polish language, thereby demonstrating that Poland, even under the partition, had four times as many works as the partitioners. But he also took meticulous care of 200 volumes of Krakow archives which had been systematized by Ambrose Grabowski. These books, representing a great wealth of knowledge of the Krakow of that era, are arranged on a shelf in the so-called “Grabowski closet”in the professor’s villa. Aside from painted portraits of the family and the Estreichers’ photographs with persons such as Antoni Słonimski or Artur Rubinstein, on the walls of the house you will see a self-portrait of Stanisław Wyspiański, Józef Mehoffer’s landscape “The Vistula at Niepolomice”, and paintings by Władysław Ekielski from which we learn how the Main Square and the Sukiennice looked before their rebuilding. But that’s not all… yet. Other secrets that the professor’s villa conceals, and what a tempestuous history it has had we will reveal in the next installment. 10

Każdy kto tu trafi, a nie jest to proste, zachwyci się niewątpliwie. Sarnie Uroczysko 15 to Wola Justowska, leżąca na obrzeżach Krakowa. To adres pod który warto dotrzeć, aby zwiedzić willę profesora Karola Estreichera jr. i poznać jego wybitnych przodków. Dominik, Alojzy, Karol, Tadeusz, Stanisław i Karol jr. to sześciu przedstawicieli rodu Estreicherów, którzy związali swe życie z Krakowem. Przeważnie byli profesorami uniwersyteckimi, ludźmi wielkiej energii i pasji twórczej. Ze wzruszeniem można oglądać dzieła sztuki wysokiej próby jakie po sobie pozostawili, jak i sentymentalne pamiątki. A wszystko zaczęło się od... kostki cukru z monogramem króla Stasia pochodzącej z obiadów czwartkowych. Przysmaki te sprowadzano wówczas na dwór Stanisława Augusta Poniatowskiego z Paryża, a władca rozdawał je na deser swoim wybitnym gościom. Dominik Oesterreicher, zaproszony z Moraw przez samego Hugo Kołłątaja, malarz portretowy i twórca plafonów do pałacu króla, też dostał trzy kostki cukru. Ale nie zjadł ich, a zachował, mało tego, opisał. Jedną z tych kostek można zobaczyć do dzisiaj na Sarnim Uroczysku! Nie jedyna to pamiątka po bytności na królewskim dworze Dominika Oestrreichera, który dał początek temu rodowi w Polsce. W znakomitym stanie zachował się stolik z ok. 1770-80, podarowany przez włoskiego, słynnego malarza Marcello Bacciarellego. Stolika używała synowa Dominka Estreichera, Antonina z Rozbierskich, potem przypadł Wiktorowi Kopffowi, po którego śmierci w 1889 przeszedł na własność jego córki Stanisławy Kremerowej... Opisywanie przedmiotów pozostałych po przodkach stało się tradycją rodzinną. Synowi Dominika – Alojzemu, profesorowi botaniki, długoletniemu dyrektorowi Ogrodu Botanicznego w Krakowie i rektorowi UJ zawdzięczamy spolszczenie nazwiska na Estreicher, co znaczy po prostu Austriak. Jego z kolei syn, Karol Estreicher starszy, ukończył Wydział Prawa w UJ i ożenił się z córką krakowskiego księgarza i historyka, Ambrożego Grabowskiego. Sam zaczął opracowywać „Bibliografię Polską”, czyli spis tytułów i autorów wszystkich ksiąg, które ukazywały się w druku w języku polskim, udowadniając, że Polska pod zaborami posiadała czterokrotnie więcej pism niż jej zaborcy. Ale też z pieczołowitością odnosił się do 200 tomów archiwaliów krakowskich sporządzonych przez Ambrożego Grabowskiego. Księgi te, będące kopalnią wiedzy o ówczesnym Krakowie stoją na półce w tzw. szafce Grabowskiego w willi profesora. Oprócz malarskich portretów rodzinnych i fotografii Estreicherów, z osobistościami jak z Antonim Słonimskim czy Artur Rubinsteinem, na ścianach zobaczyć można autoportret Stanisława Wyspiańskiego, pejzaż Józefa Mehoffera „Wisła pod Niepołomicami”, czy obrazy Władysława Ekielskiego z których dowiadujemy się jak wyglądał Rynek Główny i Sukiennice przed ich przebudową. Ale to nie wszystko... jeszcze. Co skrywa willa profesora i jak burzliwą ma historię – dowiemy się w następnym tekście. Ewa Kozakiewicz

Centrum Języka i Kultury Polskiej w Świecie Uniwersytetu Jagiellońskiego należy do najważniejszych polskich ośrodków kształcenia zagranicznych studentów. Nasza oferta obejmuje intensywne programy semestralne i roczne, kilkutygodniowe kursy letnie, a także całą gamę kursów i programów realizowanych w ramach współpracy z polskimi i zagranicznymi instytucjami partnerskimi. Zajęciami dydaktycznymi w Centrum kierują specjaliści z zakresu glottodydaktyki polonistycznej skupieni w Katedrze Języka Polskiego jako Obcego. Prowadzą oni badania w zakresie metodyki nauczania języka polskiego jako obcego, opracowują stosowne podręczniki i słowniki. Nasz zespół tworzy i stosuje nowoczesne, innowacyjne, a przede wszystkim skuteczne metody nauczania. Byliśmy pionierami komunikacyjnego podejścia do nauczania języka polskiego jako obcego, a obecnie proponujemy metodę zadaniową, której istotą jest promowane przez Radę Europy uczenie się poprzez działanie. Grupa pracowników Katedry, kierowana przez prof. Władysława Miodunkę, brała też decydujący udział w przygotowywaniu państwowych egzaminów certyfikatowych z języka polskiego jako obcego, a po ich uruchomieniu w roku 2004 uczestniczy w ich przeprowadzaniu. Nauka języka polskiego stanowi zawsze najważniejszy cel, jaki stawiają sobie cudzoziemcy studiujący w naszym Centrum. W ramach bogatej oferty zajęć dodatkowych mogą też zdobyć wiedzę o Polsce, jej historii, społeczeństwie, kulturze i literaturze. Większość uczących się w Centrum to obcokrajowcy, ale poza nimi kształci się tu również grupa polskich studentów (uczestników studiów uzupełniających magisterskich oraz studiów podyplomowych) i doktorantów, przygotowujących się do pracy nauczycieli języka polskiego jako obcego. Nieodłączną częścią Centrum jest Szkoła Języka i Kultury Polskiej, mieszcząca się przy ul. Garbarskiej 7A w budynku Domu Profesorskiego „Pigoniówka”. Nasza Szkoła – najstarsza i największa w Polsce – została powołana do życia w roku 1969, ale jej początki sięgają lat trzydziestych. Tysiące studentów, profesorów, gości z całego świata uczestniczyło w letnich programach języka i kultury polskiej. Na uroczyste wykłady inauguracyjne zapraszani są najwybitniejsi przedstawiciele świata nauki, kultury i polityki – byli wśród nich: Czesław Miłosz, Norman Davies, Andrzej Olechowski, Leszek Balcerowicz, Krzysztof Zanussi, Andrzej Wajda, Adam Zagajewski, Ryszard Kapuściński, Anders Bodegård. Oprócz bogatego programu akademickiego Szkoła organizuje wycieczki do najciekawszych miejsc w Krakowie i w okolicy. Specyficzna atmosfera wielokulturowej, wielojęzycznej społeczności uczestników letniego programu studiów gwarantuje niezapomniane przeżycia i wspomnienia. Od kilku lat Szkoła przygotowuje także letnie obozy młodzieżowe przeznaczone dla uczestników w wieku 13-18 lat, którzy pragną poznawać język i kulturę polską w sposób aktywny – ucząc się zarówno w salach lekcyjnych, jak i w przestrzeni miasta oraz podczas licznych wycieczek po Małopolsce. W roku 2000 minister spraw zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej nagrodził Szkołę dyplomem za wybitne zasługi dla promocji Polski w świecie. W roku 2002, 2005 i 2008 Szkoła została uhonorowana prestiżowym dyplomem European Label, przyznawanym przez Komisję Europejską za nowatorskie inicjatywy w nauczaniu języków obcych – w tym przypadku języka polskiego jako obcego.

The Jagiellonian University’s Center for Polish Language and Culture in the World is one of the most important Polish academic institutions for foreign students. We offer intensive one-semester and one-year programs, summer courses that last several weeks, and a wide range of courses and programs organized in collaboration with Polish and foreign partner institutions. Courses at the Center are led by specialists qualified in teaching Polish as a foreign language. They study methods of teaching Polish as a foreign language and prepare relevant textbooks and dictionaries. Our team creates and implements innovative and, above all, effective teaching methods. We have been pioneers of the communicative approach in teaching Polish as a foreign language. Currently we offer a task-based method promoted by the Council of Europe, which is based on learning through activities. A group of our employees, led by Professor Władysław Miodunka, participated very actively in preparing Polish state certification exams, and have taken part in administering the exams since they began in 2004. Learning the Polish language will always be one ofthe most important aims for the foreigners studying at our Center. However, through the additional courses that are offered, they also have an opportunity to learn about Poland – its history, society, culture and literature. Although most of the students at the Center are foreigners, there is also a group of Polish students here, learning how to teach Polish as a foreign language. The part of the Center is the School of Polish Language and Culture located at Garbarska 7A Street, at the Professor’s House „Pigoniówka”. The Center mainly provides one-year and one-semester intensive courses of Polish language and Culture and School organizes Summer Programs and intensive and non-intensive courses all year around, both short-and long-term. Founded in 1969, the Jagiellonian University School of Polish Language and Culture is the oldest and one of the most prestigious providers of Polish language and culture education in Poland. The School's academic offer includes intensive and non-intensive Polish language courses, "semester abroad" programs as well as Polish lessons for individual clients delivered in the face-to-face mode or over the Internet. The Summer School of Polish Language and Culture is the School's largest and most prestigious program, each year welcoming several hundred students from over forty countries. Besides Polish lessons, the Summer School offers lectures on various aspects of Polish culture and society in Polish, English or German. Past Summer School inauguration ceremonies featured such world-famous speakers as Nobel Prize Winner for Literature Czesław Miłosz, distinguished British historian Professor Norman Davies, Professor Leszek Balcerowicz, film directors Andrzej Wajda and Krzysztof Zanussi, poet Adam Zagajewski, journalist Ryszard Kapuściński, and Swedish slavist and translator of Polish literature Anders Bodegard. The School also organizes visits to Krakow's finest museums, concert halls and theaters, as well as field trips. The warm student community atmosphere of the School offers participants a truly memorable time spent abroad. Krakow's best Polish language teachers and high-calibre university lecturers employed by the School are the best guarantee of a successful learning experience. The School also organizes summer camps for learners aged 13-17 for those young learners who want to get the feel of studying at Poland's oldest University, see unique places and historic sites, and improve their Polish In recognition of its outstanding achievements in promoting Polish culture, in 2000 the Jagiellonian University School of Polish Language and Culture was awarded a prestigious honorary diploma by the Minister of Foreign Affairs of Poland. In 2002, 2005 and 2008, the European Commission granted the School the European Label Award for innovative initiatives in language teaching.

www.plschool.uj.edu.pl | ul. Garbarska 7a, 31-131 Kraków, Polska | tel.: +48 12 421 36 92 | e-mail: plschool@uj.edu.pl


Spectacular changes Spektakularne zmiany

Two bits of information concerning the economy of Poland’s Lesser Poland province have come up in recent months which have both practical and symbolic significance because they show developments which this economy has undergone in recent years. First, according to data from the ASPIRE organization, the employment level in the IT and business services sector has reached 79,000 persons. Secondly, the ArcelorMittal Poland company has announced that it intends to extinguish the last blast furnace in its Krakow steel mill, which could result in the loss of employment for 1200 persons. Growth in the IT and business services sector in Krakow is quite spectacular. 170 firms have already located here, including numerous global concerns, and they provide employment for several thousand persons. Every fourth worker in this sector in Poland works right here in Krakow. The city has also maintained its position as the most attractive location in Europe, and ninth most attractive in the world, for firms in this sector. Other sectors are also growing impressively here, taking advantage of the human capital coming out of Krakow’s many universities. There are more than 300 start-ups active in Krakow, employing around 10,000 persons. The growth of the IT sector also has a healthy effect on the entire economy of Krakow. Salaries in this sector are relatively high. The direct taxes derived from these salaries give the municipal budget a boost, and make major infrastructural investments possible. They also create a demand in many fields of services from gastronomy to culture, construction, and transportation. Krakow’s airport is breaking records every month for numbers of passengers served, offering connections to 90 destinations in 28 countries. Among the effects of these developments is that the rate of unemployment in Krakow is currently 2.4%, which is a historic minimum. The unfortunate news for ArcelorMittal Poland in regards to their Krakow steel mill doesn’t have the same social impact that it would have had some years ago, even though it is a more dramatic event for the workers who will be directly affected. The company has stated that its plans for suspending the operations of the blast furnace and steel mill is a result of a decline in demand for steel, along with rising prices for rights to produce carbon dioxide emissions, and the uncontrolled imports of steel from beyond the European Union, as well as the high costs of electricity in Poland. Poland’s electricity is some of the most expensive in Europe, due to Poland’s high reliance on coal for generating electricity. Increases in the price of electricity are restricted through administrative measures, but the cumulative effect of inflation may be more distinct after elections which are due to be held in 2020.

ArcelorMittal Poland ogłosił, że zamierza wygasić ostatni wielki piec w swej krakowskiej hucie stali, co może przynieść utratę pracy przez ok. 1200 osób. Rozwój sektora IT i usług biznesowych w Krakowie ma spektakularny charakter. „Osiedliło się” tu już 170 firm, w tym wiele globalnych koncernów, które zatrudniają tu nawet po kilka tysięcy osób. Co czwarty pracownik tej branży w Polsce pracuje właśnie w Krakowie. Miasto utrzymuje też pozycję najatrakcyjniejszej lokalizacji dla firm tego sektora w Europie i 9. miejsce na całym świecie. Rozwija się też świetnie inny sektor czerpiący z kapitału ludzkiego, jaki tworzą tu uczelnie wyższe. W Krakowie działa już ponad 300 start-upów, w których pracuje ok. 10 tysięcy osób. Rozwój sektora IT ożywczo wpływa też na całą ekonomię Krakowa. Wynagrodzenia w tej branży są stosunkowo wysokie . Naliczane od nich podatki bezpośrednio poprawiają sytuację finansową miasta i umożliwiają mu duże inwestycje infrastrukturalne. Kreują także popyt w wielu dziedzinach usług (od gastronomii do kultury), budownictwie czy komunikacji. Krakowski port lotniczy z każdym miesiącem bije rekordy liczby obsługiwanych pasażerów, oferując połączenia z 90 miastami w 28 krajach. W efekcie między innymi tych procesów stopa bezrobocia w Krakowie wynosi obecnie 2,4 proc., czyli historyczne minimum. W tej sytuacji złe wiadomości z ArcelorMittal Poland na temat krakowskiej huty nie mają tak dużego rezonansu społecznego, jak jeszcze kilka la temu, choć dla zwalnianych pracowników mogą mieć wymiar dramatyczny. Koncern twierdzi, że plany wstrzymania pracy wielkiego pieca i stalowni to efekt osłabienia popytu na stal, rosnących cenami uprawnień do emisji dwutlenku węgla i niekontrolowanym importem stali spoza Unii Europejskiej, a także wysokimi cenami energii elektrycznej w Polsce. Należą one do najwyższych w Europie, co spowodowane jest uzależnieniem polskiej energetyki od węgla kamiennego. Wzrost cen prądu powstrzymywany jest metodami administracyjnymi, ale jego skumulowany efekt inflacyjny może się ujawnić wyraźnie w powyborczym 2020 roku. (b) In den letzten Monaten kamen aus der Wirtschaft von Małopolska zwei Informationen, die neben der praktischen auch eine symbolische Bedeutung haben, denn sie zeigen die Veränderungen, die sich in den letzten Jahren in der Wirtschaft vollziehen. Erstens hat gemäß den Daten der Gesellschaft ASPIRE die Beschäftigung im Sektor IT und Business-Dienstleistungen bereits den Wert von 79 000 Personen erreicht. Zweitens hat der Konzern ArcelorMittal Poland bekanntgegeben, dass er beabsichtigt, den letzten Hochofen in seiner Krakauer Stahlhütte abzuschalten, was den Verlust von Arbeitsplätzen für ca. 1200 Personen bedeuten kann.

W ostatnich miesiącach z małopolskiej gospodarki nadeszły dwie informacje, które obok praktycznego mają także symboliczne znaczenie, bo pokazują zmiany, jakie się w tej gospodarce dokonują w ostatnich latach. Po pierwsze według danych stowarzyszenia ASPIRE zatrudnienie w sektorze IT i usług biznesowych osiągnęło już 79 tysięcy osób. Po drugie koncern welcometo.pl


A Town in the Highland Style Miasto w góralskim stylu Die Stadt im Bergbewohner-Stil

Can you give three words that are associated with relaxation in the mountains? Yes, of course: unforgettable views, kilometres of trails, and highland food. Perfect! And do you know a place where you can meet all of these things together??? The answer to this question poses no problem to anyone who has visited the capital of the Polish peaks – Zakopane! Very beautifully located at the foot of Giewont (1894 m above sea level) the city for many years, no matter what time of the year, attracts tourists from all over the world with its unique atmosphere. In summer it becomes a resting place for hikers weary from mountain trails, while in winter it is a unique centre for snow sports enthusiasts. During your stay in Zakopane it’s also worth spending some time strolling through this exceptional town. Not just to stroll along the legendary Krupówki and meet the white bear, but also visit the “side” streets often hiding the true pearls of Zakopane architecture, such as the “Atma” villa or the unique Chapel of the Sacred Heart of Jesus in Jaszczurówka . You forgot to mention the lamb, venison, heavenly cheese, and fish from mountain streams! Oh no, I didn’t forget. However, as far as highland dishes go, then you just need to try them yourself. Preferably in one of the dozens of Zakopane taverns serving local specialties. Czy mogą Państwo wymienić 3 słowa, które kojarzą się z wypoczynkiem w górach? Ależ oczywiście: niezapomniane widoki, kilometry szlaków oraz góralskie jedzenie. Doskonale! A czy znacie Państwo miejsce, w którym można spotkać wszystkie te elementy razem??? Z odpowiedzią na to pytanie nie ma problemu nikt, kto choć raz odwiedził stolicę polskich szczytów – Zakopane! Niezwykle malowniczo położone u stóp Giewontu (1894 m n.p.m.) miasto od wielu już lat, bez względu na porę roku, przyciąga swoim niepowtarzalnym klimatem turystów z całego świata. Latem staje się ono miejscem odpoczynku dla wędrowców strudzonych górskimi szlakami, zimą zaś swoistym centrum dla amatorów śnieżnych sportów. Podczas pobytu w Zakopanem warto poświęcić również trochę czasu na spacer po tym wyjątkowym mieście. Nie tylko po to, by przejść się legendarnymi Krupówkami i spotkać 14

białego niedźwiedzia, ale również odwiedzić „boczne” uliczki ukrywające często prawdziwe perły zakopiańskiej architektury, takie jak willa „Atma”, czy niepowtarzalna Kaplica Najświętszego Serca Jezusa w Jaszczurówce. Zapomniał Pan wspomnieć o jagnięcinie, dziczyźnie, niebiańskich serach i rybach z górskich potoków! Oj nie, nie zapomniałem. Jednak jak chodzi o góralskie dania, to trzeba ich po prostu samemu spróbować. Najlepiej w jednej z dziesiątek zakopiańskich karczm serwujących lokalne specjały. PK Können Sie drei Worte nennen, die mit der Erholung im Gebirge assoziiert werden können? Aber selbstverständlich − unvergessliche Aussichten, kilometerlange Wanderrouten und die für die Bergbewohner typischen Speisen. Ausgezeichnet! Und kennen Sie einen Platz, wo die drei Elemente aufeinander treffen? Mit der Antwort auf diese Frage hat derjenige kein Problem, der wenigstens einmal die Hauptstadt der polnischen Gipfel – Zakopane besucht hat. Die ungemein malerisch am Fuße des Giewont-Gipfels (1894 ü.d.M.) gelegene Stadt zieht schon seit mehreren Jahren, unabhängig von der Jahreszeit, mit ihrer einmaligen Atmosphäre Touristen aus der ganzen Welt an. Im Sommer wird sie zum Erholungsort für die Wanderer, wenn sie ermüdet von den Bergrouten zurückkehren, im Winter zum einzigartigen Zentrum für die Liebhaber der Schneesportarten. Während des Aufenthaltes in Zakopane sollte man auch einem Spaziergang durch diese einmalige Stadt etwas Zeit widmen. Nicht nur um entlang der legendären Krupówki-Straße zu schlendern und einem weißen Bären zu begegnen, sondern auch die „Seitenstraßen“ zu besuchen, die oft echte Perlen der Zakopane-Architektur, wie die Villa „Atma“ oder die einmalige Allerheiligstes Herz Jesu-Kapelle in Jaszczurówka verbergen. Sie haben vergessen das Lammfleisch, Wildschwein, himmlischen Käse und Fische aus den Bergbächen zu erwähnen! Oh nein, ich hab’s nicht vergessen. Wenn es sich aber um die Goralen-Speisen handelt, so muss man sie allerdings selbst probieren, am besten in den zahlreichen Wirtshäusern von Zakopane, die lokale Spezialitäten servieren.

Schronisko dla wiedzy, fot. Klaudia Kot

In 2019, the Tatra Museum celebrates 130 years of existence. The idea of​​ establishing the Tatra Museum was born in 1888 by a group of friends of the Warsaw doctor Tytus Chałubiński - a lover of the Tatra Mountains and its highlanders, and the discoverer of the healing values ​​of the Tatra climate. We owe the opening of the Tatra Museum in Zakopane 130 years ago to enthusiasts who, through their determination, initiated unusual collections. The museum was initially only two rooms in the wooden house of Jan Krzeptowski on Krupówki Street; today the museum consists of eleven historic buildings housing both museums and art galleries. An important role in the development of the institution was played by, among others, the ethnographer Bronisław Piłsudski, the creator of the Zakopane style Stanisław Witkiewicz, Maria Skłodowska-Curie with her sister and sister’s husband, Bronisława and Kazimierz Dłuski, and Count Władysław Zamoyski. In the main building of the museum, in connection with this year's anniversary, the jubilee exhibition "A Shelter for Knowledge about the Tatra Mountains and Podhale" is presented until the end of December. It consists of selected items donated to the museum during the directorship of Juliusz Zborowski. These items were donated by scientists and amateurs who, through their activities, expanded the knowledge about this particular corner of Poland, its environment, its history and its culture. In cooperation with the Alpine Museum (Musée Alpin) Chamonix-Mont-Blanc, we have on display posters on Krupówki Street in Zakopane. These posters, presented until the end of September, tell the story and development of this famous alpine town. The exhibition is organized as part of the IMMA partnership (International Mountain Museums Alliance). The culmination of our anniversary celebration was the Tatra Museum Festival in July, during which thematic walks, meetings, and educational workshops took place. In the Gallery of 20th Century Art in the Oksza villa, we also opened an exhibition of twentyone Tatra landscapes by Wojciech Weiss - fifteen of these works were purchased by the museum thanks to funding from the Culture Promotion Fund. This year we also launched our portal, and thus we have made available more than two thousand archival photographs of the Tatra Mountains and life in the Tatras: among them photographs from Józef Oppenheim and Boris Wigilew, the oldest guidebooks on the Tatras, photographs by Eugeniusz Janota and Walery Eljasz-Radzikowski, maps, slides by Władysław Hasior, and paintings and graphics from the art department by Witkacy, Leon Chwistek, Stanisław Gałek, and Leon Wyczółkowski, among others.

Schronisko dla wiedzy, fot. Klaudia Kot

Muzeum Tatrzańskie im. Dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem ul. Krupówki 10, 34-500 Zakopane, tel.: +48 18 20 152 05 www.muzeumtatrzanskie.pl welcometo.pl


From Kościelisko in the Heart of the Tatras Z Kościeliska w serce Tatr The borough of Kościelisko is an ideal place for everyone who wants to rest in peaceful, comfortable hotels, and roam about the Tatra Mountains, as well as to spend time close to the more lively attractions of near-by Zakopane. The borough is made up of three villages – Kościelisko, Witów, and Dzianisz – spread across the broad slopes of Gubałówka mountain. Awe-inspiring views of the Tatras unfolding from many of the borough’s vantage points will take the viewer’s breath away. The villages mentioned share a similar ancestry. They are first mentioned in the first half of the 17th century as sheep herders’ settlements. Many examples of traditional wooden buildings are preserved in them, such as the church of Our Lady of the Scapular in Witów, which is among the buildings found on the Lesser Poland Trail of Wooden Architecture. The principal attraction of the borough is simply the Tatras themselves. One can easily make off into the mountains via one of the trails leading through the colorful valleys of Kościelisko and Chochołowska. In the first there are several interesting caves open to visit, and the trail leads, among other places, to the summit of Giewont mountain. Among other characteristics, the Chochołowska valley is known for being blanketed with fields of flowers, made up of crocuses in the springtime. From his youth, the valley’s beauty attracted Fr. Karol Wojtyła. Later as Pope John Paul II, he met Lech Wałęsa in the mountain hostel there in 1983 which was during a time when, as the leader of the Solidarity trade union, he was being persecuted by the Communist authorities. Several additional trails lead from the valley up to more peaks of the western Tatras, some of which reach altitudes of more than 2000 meters’ (6500 feet) height. In the winter time Kościelisko has several well-prepared trails for fans of cross-country skiing. For those who prefer down-hill, there is a thousand meter (3300 foot) long fourperson chair lift in Witów, as well as several T-bar lifts. Beyond these, it’s not far to a number of major skiing facilities in Poland and Slovakia. For those who can’t imagine themselves on vacation without water activities, this borough of the Podhale region can turn out to be paradise. From Witów one has to travel only a few kilometers to the imposing complex of thermal pools in Chochołów. And you only have to travel another 20 kilometers (12 miles) down the road to find the thermal baths at Oravice in Slovakia. If you head a dozen or so kilometers (7 to 10 miles) off to the west, you’ll come to the center of Zakopane, which has a wide variety of attractions for both summer and winter seasons.


Gmina Kościelisko to idealne miejsce dla wszystkich, którzy chcą wypoczywać w ciszy komfortowych hoteli i wędrować po Tatrach, a równocześnie być blisko gwarnych atrakcji sąsiedniego Zakopanego. Gminę tworzą trzy wsie – Kościelisko, Witów i Dzianisz – rozłożone na zboczach pasma Gubałówki. Z wielu ich miejsc rozciągają się zapierające dech w piersiach widoki na Tatry. Wspomniane wsie mają wspólny rodowód. Wzmiankowane były od pierwszej połowy XVII wieku jako osady pasterskie. Zachowało się w nich wiele przykładów tradycyjnego budownictwa drewnianego, jak na przykład znajdujący się na Małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej kościół pw. Matki Boskiej Szkaplerznej w Witowie. Główną atrakcją gminy są po prostu Tatry. Można się w nie wybrać korzystając ze szlaków poprowadzonych malowniczymi dolinami Kościeliską i Chochołowską. W tej pierwszej znajduje kilka ciekawych, a udostępnionych do zwiedzania jaskiń, a tamtejsze szlaki prowadzą m.in. na szczyt Giewontu. Dolin Chochołowska słynna jest między innymi z kwiatowych kobierców, jakie tworzą tam wiosną krokusy. Jej pięknem zachwycał się od swej młodości ks. Karol Wojtyła, który już jak papież Jana Paweł II w 1983 roku w tamtejszym schronisku spotkał się z Lechem Wałęsą, prześladowanym wtedy przez komunistów przywódcą związku zawodowego Solidarność. Z doliny wiedzie kilka szlaków na liczące nawet powyżej 2000 m npm szczyty malowniczych Tatr Zachodnich. Zimą na miłośników narciarstwa biegowego w Kościelisku czeka kilka odpowiednio przygotowanych tras. Ci, którzy wolą narty zjazdowe w Witowie znajdą czteroosobową kolej krzesełkową o długości 1000 km, a także kilka wyciągów orczykowych. Ponadto blisko stąd do wielu stacji narciarskich w Polsce i na Słowacji. Dla tych, którzy nie wyobrażają sobie urlopu bez wodnego relaksu ta podhalańska gmina może okazać się prawdziwym rajem. Z Witowa trzeba pojechać tylko kilka kilometrów do potężnego zespołu basenów termalnych w sąsiednim Chochołowie. Tylko ok. 20 km wystarczy pokonać by znaleźć się przy termach w słowackich Oravicach. Kiedy wybierzemy się na wschód po kilkunastu kilometrach znajdziemy się w centrum Zakopanego z jego wszystkimi letnimi i zimowymi atrakcjami. (b) Die Gemeinde Kościelisko ist der ideale Ort für alle, die sich in der Ruhe der komfortablen Hotels erholen und durch die Tatra wandern, aber auch gleichzeitig den belebten Attraktionen des benachbarten Zakopane nahe sein wollen. Die Gemeinde wird aus drei Dörfern gebildet – Kościelisko, Witów und Dzianisz – an den Hängen des Gebirgszuges Gubałówka gelegen. Von vielen dieser Orte bieten sich atemberaubende Ausblicke auf die Tatra.

foto: Marcin Kopeć

Like Patron, Like Theater – Good morning, please take off your coats. Will you have a cup of tea? Please, do. We are starting shortly... Anyone who has ever visited this unique place will not be surprised by such welcome to guests of the Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy) Theatre in Zakopane. But, guests?! Right - guests. Not the audience? Oh no! Everybody there is a guest, and only sometimes a member of the audiemce... The theatre which is dedicated to an artist whose life and work could be characterized by three words: mystery, experiment and controversy – more often than not consciously caused by him himself, cannot be one of many. It must be unique by definition. And this is what it is like. Faithful to the classic texts and classical avant-garde for 34 years. It enjoys great popularity, entertains and surprises with illogical, even absurd associations of concepts and images, but it also provokes the audience to ask questions about the meaning of existence. – And this is it?! – Of course, not. The real show is just beginning. See you later! (P. Kozakiewicz)

Jaki patron, taki teatr

Wie der Patron, so das Theater – Guten Tag, bitte den Mantel ablegen. Trinken Sie einen Tee? Sie sind eingeladen. wir werden gleich beginnen... Jeder, der wenigstens einmal diesen ungewöhnlichen Ort besucht hat, wird nicht überrascht sein, dass solch ein Empfang auf die Gäste des Stanisław Ignacy Witkiewicz-Theaters [Teatr im. Stanisława Ignacego Witkiewicza (Witkacego)] in Zakopane wartet. Ja, die Gäste. Nicht die Zuschauer? Oh nein. An diesem Ort ist man Gast. Zuschauer ist man hier nur gelegentlich... Das Theater ist einem Künstler gewidmet, dessen Leben und Werk durch drei Wörter charakterisiert werden kann: Geheimnis, Experiment und Kontroverse – nicht selten bewusst durch ihn selbst hervorgerufen – und kann nicht eines von vielen sein. Per Definition muss es außergewöhnlich sein. Und so ist es. Seit 34 Jahren ist es den klassischen Texten und der klassischen Avantgarde treu. Es erfreut sich einer riesigen Popularität. Es spielt und überrascht mit unlogischen, geradezu absurden Assoziationen von Begriffen und Bildern, aber es provoziert auch die Zuschauer, Fragen zum Thema des Sinnes des Daseins und der Existenz zu stellen. – Ist es schon zu Ende?! – Ach, woher. Die wirkliche Vorstellung beginnt gerade erst. Auf Wiedersehen!

foto: Marcin Kopeć

– Dzień dobry, proszę zdjąć płaszcz. Napiją się Państwo herbaty? Zapraszam. Za moment zaczynamy... Każdy, kto choć raz odwiedził to niezwykłe miejsce nie będzie zaskoczony, iż takie powitanie czeka na Gości Teatru im. Stanisława Ignacego Witkiewicza (Witkacego) w Zakopanem. Gości?! Tak, Gości. Nie widzów? Oj nie! W tym miejscu jest się Gościem. Widzem bywa się tu jedynie chwilami... Teatr dedykowany artyście, którego życie i twórczość mogłyby charakteryzować trzy słowa: tajemnica, eksperyment i kontrowersja – nie rzadko świadomie wywoływana przez niego samego, nie może być jednym z wielu. On z definicji musi być wyjątkowy. I taki jest. Od 34 lat wierny klasycznym tekstom i klasycznej awangardzie. Cieszy się ogromną popularnością. Bawi i zaskakuje nielogicznymi, absurdalnymi wręcz skojarzeniami pojęć i obrazów, ale także prowokuje widzów do zadawania pytań na temat sensu bytu i istnienia. – To już koniec?! – Ależ skąd. Prawdziwe przedstawienie dopiero się zaczyna. Do zobaczenia! Stanisław Ignacy Witkiewicz Theatre Teatr im. Stanisława Ignacego Witkiewicza ul. Chramcówki 15, 34-500 Zakopane tel./fax +48 18 20 00 660, 18 20 68 297 e-mail: teatr@witkacy.zakopane.pl welcometo.pl


Legend Legenda Legende


ul. Stara Pardałówka 6 tel./fax: +48 18 20 199 11 www.helan-zakopane.pl e-mail: recepcja@helan-zakopane.pl

Helan Family & SPA*** to nowo otwarty ośrodek hotelarski polecany przez turystów jako jeden z najładniejszych obiektów w Zakopanem. Wyróżnia się on wyjątkowym wystrojem o europejskim standardzie. W przyjaznej atmosferze można tu spędzić cały urlop oraz skosztować wyśmienitych dań kuchni regionalnej czy wziąć udział w licznych imprezach integracyjnych. Profesjonalna i miła obsługa doradzi jak zorganizować pobyt i gdzie warto się udać. Serdecznie zapraszamy do „hotelu innego niż wszystkie”.

Helan Family & SPA*** is a recently opened object which is recommended by tourists as one of the most elegant buildings in Zakopane. It draws attention with its unique decoration of a European standard. You can spend an entire holiday in a friendly atmosphere and enjoy the specialties of regional cuisine or just take part in one of numerous integrative events organised there. Professional staff will advise you how to organise an enjoyable stay in Zakopane and where to go. We cordially invite you to a ‘hotel different from other hotels’.





Pasja i zamiłowanie do siatkówki oraz chęć dostarczenia nowego eventu dla pracowników firm sprawiły, że już 16 listopada 2019 roku startują rozgrywki w hali w Solnym Mieście w Wieliczce. „Wydarzenie wychodzi naprzeciw coraz większym oczekiwaniom firm, dla których motywacja zespołu jest ważnym celem. Siatkówka jest sportem, w którym nie wygrywa się indywidualnie. Wygrać może jedynie DRUŻYNA, która wykaże się wspólnym zaangażowaniem i determinacją. Ponadto turniej to nie tylko sportowa rywalizacja, ale również doskonałe narzędzie do promocji firmy.” – mówi organizator Grzegorz Ludwin. Wydarzeniu towarzyszyć będą wielkie emocje, ponieważ oprócz sportowej rywalizacji gramy o wsparcie finansowe dla Beneficjentów którymi są: Fundacja Ewy Błaszczyk „AKOGO”, Fundacja Anny Dymnej „Mimo Wszystko” oraz Fundacja „Wawel z rodziną”. Zwycięskie drużyny zadecydują o wysokości przekazanego wsparcia. Promuj firmę, integruj pracowników, realizuj cele z obszaru HR i pomagaj, zgłaszając zespół do HPlay Volleyball. Czekamy na drużyny mieszane, amatorskie, którym zależy na dobrej zabawie oraz czymś więcej, niż tylko na sportowej rywalizacji. Dla zwycięzców i uczestników przewidziane są liczne nagrody, takie jak: kolacja wigilijna dla 12 osób, kulig z ogniskiem dla 12 osób, całodniowe ski passy narciarskie i wiele innych.


Dla gości oraz kibiców czekają specjalnie przygotowane strefy: SPA, rozrywki, relaksu, zdrowia i konsultacji. Najmłodsi mogą liczyć na zabawy, warsztaty i konkursy przygotowane przez animatorów. Również dla dzieci, obok budynku stanie Wawel Truck: strefa słodkości i miejsce pełne interaktywnych gier i aplikacji, które zapraszają do magicznego świata marki Wawel. „W strefie atrakcji przygotowaliśmy szereg niesamowitych zabaw i konkursów z nagrodami. Dla chętnych relaksu i odprężenia zapraszamy do strefy SPA&Wellness. A dla Tych spragnionych wiedzy zorganizowaliśmy ciekawe prelekcje o tematyce „Jak najlepiej zorganizować Event”. Każdy z Was znajdzie coś dla siebie!" - mówi Elżbieta Wisiorek, Wiceprezes Zarządu Hotel & SPA Czarny Groń.

Zapisy do HPlay Volleyball jak i szczegółowe informacje dostępne są na stronie www.hplay.com.pl oraz na facebook.com/HPlayPoland. Partnerzy: Hotel & SPA Czarny Groń, Fundacja Ziko dla Zdrowia,

Partnerzy medialni:

OutsourcingPortal, Outsourcing&More, Welcome to Cracow & Małopolska, HR Polska, Szkoła HR Business Partner


Polski Związek Piłki Siatkowej 20