Page 1

‫داوانامە‬ ‫داوا لە پەرلەمانی فینالند دەکەین تاوانی ئەنفال و کیمیابارانکردنی شاری هەڵەبجە بەفەرمی بەجینۆساید‬ ‫بناسێت‪.‬‬ ‫هەروەکو چۆن مانگی ‪ ٢١‬لە فینالند مانگی جەژنەکانی مەسیح (یۆوڵو) و پێشوازیکردن لە جەژنی سەری ساڵە‪،‬‬ ‫هەروا لە کوردستاندا مانگی ئازار مانگی جەژنەکان و بەتایبەتی جەژنی نەورۆزە کە سەری ساڵی کوردییە‪ .‬لە‬ ‫‪ ٢٨/١/٢/١١‬لەکاتێکدا گەلی کورد خۆی بۆ پێشوازیکردن لە جەژنی نەورۆز ئامادە دەکرد‪ ،‬دەوڵەتی عێڕاق‬ ‫شاری هەڵەبجەیان بە چەکی کیمیاوی بۆردومان کرد و بووە هۆی شەهیدبوونی زیاتر لە ‪ ٠٥٥٥‬کەس و‬ ‫برینداربوونی زیاتر لە ‪ ٢٥٥٥٥‬کەسی سیڤیل‪ ،‬کە تائێستاش کاریگەریی نەرێنیی لەسەر سروشت و ژینگەی‬ ‫کوردستان و ژیانی دانیشتوانی بەردەوامە‪.‬‬ ‫بۆردومانی کیمیاویی شاری هەڵەبجە بەبیانووی بوونی هێزی ئێرانی‪ ،‬تەنها سەرەتایەک بوو بۆ دەستپێکردنی‬ ‫ئۆپەراسیۆنێکی فراوانتری پێشوەخت ئامادەکراو‪ ،‬بۆ جینۆسایدکرنی گەلی کورد بەناوی ئۆپەراسیۆنی‬ ‫ئەنفالەوە ‪.‬جینۆسایدی ئەنفال‪ ،‬بڕیاری ژمارە ‪ ٢٨٥‬ی "ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕش" ی بەدناو بوو ‪،‬‬ ‫کەلەژێر فەرمانی ڕژێمی بەعسی لەناو چوو بەڕێوە دەچوو ‪ ،‬کە لە ‪ ١//١/٢/١٢‬دا بڕیاری لەسەر درابوو و لە‬ ‫نێوان ‪ ١١/١/٢/١١‬تا ‪ ٨///٢/١١‬ئەنجام درا‪ .‬لە جینۆسایدی ئەنفالدا زیاتر لە ‪ ٢١١‬هەزار کوردی سڤیل‬ ‫کوژران یان بێ سەروشوێن کران و سەدان گوندی کوردستان لە گەڵ خاک یەکسان کران و ژێرخانی‬ ‫ئابووری کوردستان به گشتی و سەرچاوه کشتوکاڵیەکان بەتایبەتی له ناو بران‪.‬‬ ‫کیمیابارانی هەڵەبجە و ئۆپەراسیۆنی ئەنفال لووتکەی قەاڵچۆکردنی بەکۆمەڵی خەڵکی کوردستان بوون‪ ،‬کە به‬ ‫دەیان ساڵ و به شیوەی جۆراوجۆر له دژی گەلی کورد به ردەوام بووه‪.‬‬ ‫کیمیاباران و ئۆپەراسیۆنی ئەنفاڵ لە کاتێکدا ئەنجام دراون کە دەوڵەتی عێراق لە ‪ ١‬ی سێپتەمبری ‪ ١٣٩١‬دا‬ ‫پەیماننامەی "ژێنێڤ"ی دژی چەکە بەکۆمەڵکوژەکان و کوشتاری بەکۆمەڵی خەڵکی واژۆ کردووە‪.‬‬ ‫زۆر دەمێک نیە‪ ،‬کە واڵتی فینالند‪ ،‬لە مەترسی هەرەشەی هێرش و شەری ماڵوێرانکەر و بۆردومان و‬ ‫چۆڵکردنی شاروگوندەکان دژی هێزی داگیرکەری سەردەمی شەری دووەمی جیهانی رزگاری بووە‪ ،‬بۆیە بە‬ ‫شتێکی سروشتی دەبینین کە چاوەڕوانی گەلی کورد لە واڵتی فینالند و خەڵکەکەی زیاتر لە واڵتانی تر بێت و‬ ‫بانگەشەی پەرلەمانی فینالند دەکەین بە پێی ماددەی ‪١‬ی کۆنوانسیۆنی ‪٢/٩/‬ی نەتەوە یەکگرتووەکان‪،‬‬ ‫کوشتاری خەڵکی کورد بە جینۆساید بناسێ و بیسەلمێنێ کە ناشێ دەوڵەتان بە هیچ بیانوویەکەوە دەست بۆ‬ ‫تاوانی لە چەشنی ئەنفال و کیمیابارانکردنی هەڵەبجە ببەن و مرۆڤایەتیش لەو کردەوانە خۆش نابێت‪.‬‬ ‫بەفەرمی ناساندنی تاوانەکانی ئەنفال و کیمیابارانکردنی هەڵەبجە‪ ،‬وەک جینۆسایدکردنی گەلی کورد لەالیەن‬ ‫پەرلەمانی فینالندەوە‪ ،‬هاوپشتییەکی تەواوی گەلی کوردە‪ ،‬ئەو گەلەی بەردەوام هەوڵی لەناوبردنی دراوە‪.‬‬ ‫هێلسنکی ‪٣١١٩/٤/١١‬‬ ‫رێکخراوەکانی پشتگری داواکارینامە‬


Daxwazname Daxwaz ji perlemana Fînlandê dikeyn ku tawanên Enfal û kimyabarana bajarê Helebçê bi fermî weke cînosîd nas bike. Herwek çawa li Fînlandê, meha 12 meha cejnên Mesîh (Joulu) û pêşwazî kirina cejnên serê salê ye, li Kurdistanê jî meha Adarê meha cejnane û bi taybetî cejna Newrozê ku sersala kurdî ye. Li 16ê adara 1988ê dema gelê kurd xwe ji bu pêşwazîkirina cejna Newrozê berhev dikir, dewleta Îraqê bajarê Helebçê bi çekê kîmyayî bombebaran kir û bu egerê şehîdbûna zêdetir ji 5,000 kesan û birîndarbûna zêdetir ji 10,000 kesên sivîl, û ta niha jî karîgeriya wê ya nerînî li ser siroşt û jîngeh û jiyana xwecihên wê berdewame. Kîmyabarankirina bajarê Helebçê bi buhana hebûna hêzên Îranê, bi tenê destpêkek bû ji bo operasyonên Enfalê, ku beriya wî demî berhevî ji bo hatibûne kirin, ji bo cinosîdkirin û komkojiya gelê Kurd, ku di biryara jimare 160 ji aliyê “civata serokatiya şoreşê” ya şûm ku li jêr fermana rijîma jinavçuyî bi rêve diçû derçûbû û di navbera 23.2.1988 ta 6.9.1988 hate encamdan. Komkojiya Enfalê da zêdetir ji 182 hizar Kurdên sivîl hatine koştin û bêserûşûn kirin û zedetir ji 4 hizar gundan digel axê hatine rastkirin û jêrxanê aborî bi giştî, çavkaniyên çandinê bi taybetî hatine ji navbirin. Kîmyabarana Helebçê û operasyonên Enfalê gopîka ji navbirina bi koma gelê Kurdistanê ye, ku bi dehan sale bi rengê cudacuda û li her çar parçên Kurdistanê li dijî gelê Kurd berdewame . Kîmyabarana Helebçê û operasyonên Enfala di demekê da hatine encamdan ku dewleta Êraqê li 8ê meha siptembra 1931ê peymana Jinêv ya nêvneteweyî ya li dijî çekên komkoj imza kirîye. Ne demek dirêje ku welatê Fînlandê ji gefên hêrişên şerên wêranker yên dema şerê duyem yê cihanî ya hêzên dagîrker rizgar bûye, li wan jê em bi karek siroştî dizanîn çaverêyên gelê Kurd ji welatê Fînlandê û xelkê wê we zêdetir bibe li welatên din, û bang li perlemana Fînlandê dikeyn ku li pey madê 2 ya konwesiyona 1949 ya neteweyên yêkgirtî, komkujiya gelê Kurd bi cinosîd nasbike û bi selimîne ku nabe dewletên cîhanê bi çi bihaneyekê be, bêdeng bimînin li hember tawanên wekî Enfal û kîmybarana Helebçê û mirovayetî li vê yekê nabure. Bi fermî naskirina tawanên Enfalê û kîmyabarana Helebçê weke cinosîd û komkujî li dijî gelê Kurd ji aliyê perlemana Fînlandê piştevaniyeka bi diristayî ya gelê Kurde, ew gelê ku berdewam bizava ji navbirina wî hatiye kirin. Hêlsînkî 15.4.2013 Rêkxistinên piştgirên dawaznameyê

Anfal, Daxwazname - داوانامه  

Daxwaz ji perlemana Fînlandê dikeyn ku tawanên Enfal û kimyabarana bajarê Helebçê bi fermî weke cînosîd nas bike.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you