Page 1

WEHL DURFT!

NEGEN DOELEN VOOR SOCIALE BETROKKENHEID

WEHL DURFT!


Wat Een Heerlijk Land. Wehl een actieve gemeenschap met 6.876 inwoners. Als je Wehl bekijkt vanuit haar evenementen, het zorgen voor elkaar en het verenigingsleven, dan is het een groot dorp in denken en doen! Een groot aantal stichtingen, verenigingen, ondernemingen en de dorpsraad zijn bij elkaar gekomen om te praten over de toekomst en de mogelijkheden van een Duurzaam Dorp. De Wehl Durft! groep heeft voor de toekomst negen doelen voor sociale betrokkenheid benoemd. Deze doelen vormen een leidraad voor een duurzaam, rechtvaardig en eerlijk Wehl. Kijk in het magazine met ons mee naar al bestaande initiatieven en wensen voor de toekomst voor ons mooie dorp. Duurzaamheid is aandacht voor elkaar ĂŠn tegelijkertijd voor het klimaat/milieu waarin we leven. Het vanuit maatschappelijke betrokkenheid verantwoorde keuzes maken voor het heden, de toekomst van Wehl en toekomstige generaties. Dit kun je waarmaken door het verbinden van kleine en grote initiatieven die bijdragen aan een toekomstbestendig Wehl.


WEHL DURFT!

NEGEN DOELEN VOOR SOCIALE BETROKKENHEID

MARTIN KAAL

INGRID LAMBREGTS

NORBERT BERNS

Wehl en NieuwWehl zijn prachtige dorpen. We zijn druk bezig met een centrumplan, het verkeer en parkeren, de ‘harde kant’. We zochten nog naar aandacht voor de ‘zachtere kant’. Hoe werken we in onze dorpen aan duurzaamheid en sociale samenhang. In de bijeenkomst met diverse maatschappelijke organisaties is dit prachtige initiatief ‘Wehl durft!’ ontstaan.

Wehl durft! Doet het gewoon. Negen stippen aan de horizon en hup: samen met alle inwoners op weg om ze waar te maken. Zoveel energie en enthousiasme. Daar geef ik als wethouder graag ruimte aan!

Durf te delen, in ambities, zorgen en energie. Of in projecten die aandacht vragen, leuk zijn én waarmee je elkaar verder inspireert! Wehl durft is voor mij energie uit het dorp, samenwerking op de negen thema’s met als uitkomst een toekomstbestendig dorp. Dit spreekt mij, als dorpeling, zeker aan.

DORPSRAAD

WETHOUDER

WIJKREGISEUR


BLIJE WEHLENAREN De in gele hesjes gestoken mensen doen hun werk. Ook in Wehl. Maar liefst 24 vrijwilligers trekken regelmatig zo’n geel hesje aan als ze het zwerfafval bij elkaar verzamelen. Een brigade om trots op te zijn. Dat gebeurt in Wehl. Er gebeurt nog veel meer in het mooie Wehl. Als we het maar willen zien. Hier hebben wij oog voor elkaar, voor de natuur en de omgeving van ons dorp. Daar mogen we trots op zijn. Dat geeft blije mensen. En geen wereld zo leuk als een wereld met blije mensen. De Wehlse gemeenschap is ooit gevormd door boeren. Op veelal kleine bedrijfjes verzorgden ze een paar hectare grond, met wat vee, varkens of kippen. De moestuin bracht voor ieder seizoen lekkere, verse groente en fruit. Het leven had eigenlijk niet meer nodig. Deze boeren waren zelfvoorzienend. Ze genoten van wat ze hadden. Maar de kleine bedrijven moesten groter worden, om te overleven. Net als de bakkers en slagers, geen bedrijf ontkwam daar aan. Ook de scholen, gemeente, instellingen. Zelfs bij de kerken sloeg het tovermiddel ‘schaalvergroting’ toe. Maar of de mensen er blijer van zijn geworden?

Terug naar de gemoedelijkheid van het leven in de jaren vijftig en zestig? Misschien was het ook wel wat kneuterig. En of die goeie oude tijd wel zo goed was? Ik betwijfel het. Nu zie ik een welvarend dorp. Veel auto’s voor de huizen. Grote tv-schermen in de huizen. Er is luxe en weldaad. We gaan nu net zo gemakkelijk op vakantie naar Amerika dan we destijds naar Texel gingen. Wél met alle gevolgen van dien voor het milieu. Ik zie ook veel mensen met haast. Druk met hun baan van 24/7, druk met de kinderen, druk met alles. Terwijl het leven zo gemakkelijk is geworden. Binnen 20 minuten hebben we een maaltijd op tafel, voor de was en afwas hebben we machines. We kennen héél veel (virtuele) vrienden via Facebook, maar hebben geen tijd meer voor onze échte vrienden. Via de app onderhouden we het contact met familie en onze buren. Wél zie ik dat kinderen voor hun ouders zorgen, jonge buren houden oudere buurtgenoten in de gaten. Dat is heel mooi! Participatie. Nog een toverwoord van deze tijd. In Wehl noemen wij dat gewoon naoberschap: je staat klaar voor de mens naast je als die jouw hulp nodig heeft. Met elkaar de

levensvreugd en het levensverdriet delen. Volgens mij zijn we bij een kruispunt beland. Als we recht door gaan, met al ons gehaast komen we in een doodlopende weg terecht. Als we een weg inslaan die niet open staat voor verandering lopen we op een gegeven moment vast. Er is ook geen weg rechtsomkeert, terug naar toen. Dat brengt enkel teleurstelling. Laten we met elkaar een nieuwe weg inslaan. Vernieuwde en verrassende paden betreden. Wees bewust dat we niet alles kunnen wat we misschien wel willen. Niet bang zijn voor de nieuwe uitdagingen, maar ook inspiratie putten uit ons verleden. Ietsjes van die goede oude waarden in ere herstellen. Meer tijd en aandacht voor elkaar, voor het dorp waarin we leven, voor haar omgeving en haar rijkdom aan natuur. Dat maakt blije mensen. Ik zie hartstikke veel goede dingen in onze Wehlse samenleving. De dorpsbewoners in de gele hesjes zijn het bewijs. Dat is echte naoberschap. Dat maakt blije Wehlenaren. We zijn al onderweg op de nieuwe weg. Hoe mooi kan het leven zijn! Harrie Leijten


MEER INFLUENCERS KIEZEN VOOR DUURZAAM, AL BLIJFT FAST FASHION POPULAIR ‘Een paar jaar geleden liep ik nog met drie volle tassen uit de Primark’, stelt ook Serena Verbon van het kanaal BeautyLabNL. ‘Nu ga ik op zoek naar mooie tweedehands designkleding.’ Volgens Verbon passen zulke video’s bij haar persoonlijke ontwikkeling. ‘Ik ben zelf bewuster geworden: zo ben ik ook begonnen met het scheiden van plastic. Het is iets waar ik in het dagelijks leven mee bezig ben, dus dat laat ik ook zien op mijn kanaal.’

KIES VOOR MINDER  Consumeer niet meer dan we echt nodig hebben  Vlieg minder, neem vaker de trein  Kies meer voor dichtbij en zelfvoorzienend zijn  Maak Hip voor Nop in plaats van Fast Fashion  Vraag je af: kan dit ook met minder?

Ze wil haar invloed op een positieve manier gebruiken. ‘Ik ben een influencer, ik kan mijn volgers stimuleren ook naar de kringloop te gaan’, zegt ze. ‘Waarom zou ik die kans laten liggen?’ Het hoeft niet perfect te zijn, maar je kunt je publiek wel de goede kant op helpen. Serena Verbon, BeautyLabNL (bron: NPO 25-2-2019)


WE VINDEN VAN ALLES BEHALVE GELD; ALS WE DAT VINDEN GEVEN WE EEN FEEST! RARA, WAAR GAAT DIT OVER?  Je kunt lekker buiten lopen  Je kunt het alleen, maar ook met anderen doen  Het moet niet nodig zijn, maar geeft toch een kick  Mensen spreken je aan  Het heeft een aanzuigende werking, meer mensen lopen mee  Er worden mensen aan denken gezet  Het is een kleine moeite dit werk erbij te doen  De hulpmiddelen zijn heel handig  Het stimuleert als anderen je werk waarderen  Leuk dat ze hun hand opsteken of naar je toeteren  Bij een tweede ronde is er al minder afval op te ruimen  Ik hoop dat er steeds minder weggegooid wordt


Zo divers waren de antwoorden op die ene eerste vraag: ‘Als we aan samenwerken en verbinden denken, denken we meteen aan jullie, wat maakt jullie zo succesvol?’ Daar zijn Sjonnie Welling, Ria Memelink, Alfred Garretsen en Jan van der Aart helder over (vier van de dertig deelnemers van de Afvalbrigade waarmee we in gesprek zijn). ‘We verbinden flink wat Wehlenaren met elkaar. Daardoor heeft het zo’n sneeuwbaleffect gekregen. We groeien steeds groter als groep en veranderen van een druppel in een plas. We werken samen op grote afstand. Zonder dat we elkaar zien, zetten we de schouders eronder. We weten van elkaar welke routes we lopen. Dat voelt dan toch alsof je samen voor hetzelfde doel aan het werk bent: samenwerken om van Wehl een schoon dorp te maken.’ We hebben de vier nog meer vragen gesteld met heel verrassende antwoorden. Wat zijn jullie nu eigenlijk aan het doen? Jan start en Alfred kopt in. ‘Eigenlijk zijn we knettergek, want we ruimen de rotzooi van een ander op. Maar een beter milieu begint toch echt bij jezelf. Het is fijn om iets te kunnen doen aan datgene waar je je normaal aan stoort. Nog leuker is dat er steeds meer mensen zijn die iets aan het zwerfafval willen doen.’

Waar kan het dorp zich volgens jullie verder in onderscheiden? Er volgt een intensief gesprek tussen de vier leden, die vol van ideeën zijn. ‘Afval begint bij de bron, bij het verpakkingsmateriaal. In winkels kunnen we bijvoorbeeld broodzakjes en fruitzakken vervangen door herbruikbare en herwasbare zakken die we zelf meenemen naar de winkel. De plastictasjes zijn al verbannen. Het was even wennen, maar nu neemt bijna iedereen een eigen tas mee. Het levert de winkelier ook geld op als hij niet hoeft te investeren in verpakkingsmateriaal. Misschien kan het los aanschaffen van onverpakte spullen gestimuleerd worden. Geef een klant die geen verpakking wil korting. Vroeger werden de snoepjes bij Vreuls of de kruidenierswaren ook niet apart verpakt. Je kunt als ondernemer misschien ook duurzaam verpakkingsmateriaal gaan gebruiken. Dat klanten kunnen hergebruiken.’

Hoe kunnen anderen jullie helpen? ‘Meelopen als je tijd hebt. Dat moet je zeker doen als je wilt verbinden en samenwerken!’ Zegt Jan. Ook Sjonnie heeft een visie. ‘Een aantal extra gooipalen en prullenbakken, in gebieden waar die nog niet staan, zouden heel nuttig zijn. Een droom van mij voor deze groep is zelfvoorzienend te zijn, met een eigen budget. Dan kunnen we het heft in eigen hand nemen en kunnen we zelf investeren in de dingen die nodig zijn. Het gaat erom dat we straks een schoon dorp hebben en houden. Daar zijn we dan zelf verantwoordelijk voor. In die toekomst zouden alleen nog maar de prullenbakken geleegd hoeven te worden. De kosten die nu gemaakt worden voor het opruimen van zwerfafval kunnen dan geïnvesteerd worden in andere dingen. Zoals in een kar om de prullenbakken te legen als het nodig is. Dan kan de gemeente grotere zaken aanpakken.’

Waar moeten we meteen mee stoppen? Sjonnie is hier uitgesproken over en de anderen vallen hem bij. ‘Onzinnig plastic om groenten, komkommers en bananen. En het weggooien van MacDonald left-overs.’

Welke activiteiten staan er gepland waar jij en wij naartoe kunnen? ‘Wij bestaan nu uit een groep van meer dan 30 deelnemers. Toch willen we nog groter worden. Het zou fijn zijn als er elke dag mensen het zwerfafval in Wehl en Nieuw-Wehl verzamelen.’ Zegt Jan met bijval van de anderen. ‘Wil je meedoen en ook de handige knijper, het hesje, ring en handschoenen ontvangen? Meld je dan aan via René Isselman. Zijn telefoonnummer is: 06 51 69 28 90.’

Wat kan het dorp verder nog doen? ‘We zouden ons als dorp kunnen onderscheiden door de nieuwste kennis op het gebied van verduurzaming van afvalmateriaal te delen met elkaar. Er zijn veel jongeren, ook uit (Nieuw) Wehl die hier studies in volgen. Wij zijn benieuwd wat we van hen kunnen leren.’ Aldus Ria.

HET WERK OM HET ZWERFAFVAL TE VERZAMELEN HE EFT EEN ‘OPRUIMENDE LOUT ERENDE’ WERKING OP DE MENSEN VA N DE BRIGADE. LEES HUN UITSPRAK EN MAAR EENS:  ‘Ik gooide vroeger oo k wel eens het verpak kingsmateriaal van de Mac uit de auto’  ‘Eerst laten zien wa t ik doe aan het zwer fafval, dan volgt de rest vanz elf’  ‘Onze hesjes staan voor zichtbaarheid’  ‘Niet denken: Ach he t wordt wel voor mij opgeruimd. Wees be wust wat jezelf kunt doen’  ‘We hebben al twee kuub afval opgehaald . Dat was een hele verra ssing voor BUHA’


MEESPELEN IN EEN SPANNEND JONGENSBOEK In de nieuwsbrief van afgelopen januari staat een artikel met de titel: ‘2018 Een rampjaar voor het Wehlse bos’. Wat is er sindsdien ontzettend veel gebeurd het afgelopen jaar in het mooiste bos van Wehl. Elke zaterdag, weer of geen weer, komen er zeker 20 vrijwilligers met veel plezier onderhoudsklussen doen. Stichting Vrienden van het Wehlse Bos en Landschap is hen ontzettend dankbaar. De wegen en paden zijn na de zware storm in januari vrijgemaakt en het stormhout is opgeruimd. De storm heeft bomen doen ontwortelen, scheefwaaien en takken gebroken. Een speciale hout-uitrijwagen is aangeschaft om hout naar verschillende

bedrijven te vervoeren waar er kisten, pallets en spaanplaten van gemaakt kunnen worden. In tien stormgaten zijn de omgewaaide bomen geveld, gekort en vervoerd. Er is nog steeds werk te doen als gevolg van de storm. Ook de natuur verandert. In de maanden mei tot en met augustus is er nauwelijks regen gevallen, waardoor de bovenlaag in het bos helemaal uitdroogt en het grondwaterpeil dramatisch zakt naar een diepte die niet eerder is meegemaakt. Als gevolg van de droogte dient zich een volgende calamiteit aan. Een honderdtal fijnsparren van circa 45 jaar oud zijn inmiddels aangetast door de ‘letterzetter’. Een klein kevertje dat zich onder de bast van vooral fijnsparren nestelt en daar moedergangen maakt, waardoor de bast loslaat en de boom afsterft.

De meeste recreanten zullen hier niets van merken ‘het is een mooi bos’, dat is het ook, zolang de vrijwilligers zich blijven inzetten. Voor de vrijwilligers is het werken in het bos net als meespelen in een spannend jongensboek. Hout hakken, hout vervoeren, midwinterhoorn blazen; fysiek bezig zijn in de natuur. Dat zijn redenen voor het werk in ’t Wehlse bos. Vergeet vooral niet ‘het onder de mensen zijn’ en het bos verzorgen. Het kan zomaar zijn dat je in de fanatieke zaagploeg belandt (wat dan uitstekend bevalt!); takken ruimt, of ‘böllekes’ laadt. Of een droom die uit komt: rijden met de Kubota tractor. Onderhoud, verbinden en samenwerken, daar gaan de vrijwilligers voor daar in het Wehlse Bos.


HET DOEL VAN ZORG COÖPERATIE WEHLSE KRACHT:

Het verbeteren en ve rsterken van het aanb od op het gebied van we lzijn voor alle inwoners van Nieuw-Wehl en Wehl. Onze kracht zit in he t bundelen van profession ele en vrijwilligersorg an isa ties, zodat op een slimme manier door alle inwon ers van alle mogelijkheden ge bruik gemaakt kan wo rden.

EVEN VOORSTELLEN: WEHLSE KRACHT NIEUW IN WEHL EN NIEUW-WEHL De zorg coöperatie Wehlse Kracht. Gevestigd aan het Raadhuisplein. Een geweldige plek in het centrum van Wehl. Susan, Merel, Sanne, Hub en Jaap staan als buurtcoaches enthousiast klaar voor de coördinatie van alle vrijwillige en officiële zorginitiatieven voor alle inwoners van Wehl. In het kort: de Wehlse Kracht staat voor open armen, een flinke glimlach, rust en gezelligheid in het dorp.

HET LEVEN LICHTER MAKEN De inwoners die elkaar via de coöperatie ontmoeten zijn sterk verbonden. Voor een aantal mensen wordt het leven daardoor wat lichter. Er wordt voor iedereen die dat wil via de Wehlse Kracht passende hulp geregeld en contacten gelegd met verschillende zorgprofessionals en vrijwilligers. Deze contacten monden uit in veel verschillende activiteiten en initiatieven. De buurtcoaches vervullen hierin de coördinerende rol. Er lijkt altijd wel

wat te doen in het dorp. De activiteiten kun je zien op de gezamenlijke activiteitenkalender in het Raadhuisen in de wijkflyer.

HOE WERKT HET BINNEN DE ZORG COÖPERATIE? Elke vier maanden komen alle initiatieven bij elkaar tijdens een overleg van de buurtcoaches. Daar wordt gesproken over alle activiteiten die zij voor het dorp en haar inwoners op het gebied van zorg en welzijn kunnen organiseren. Dit kan bijvoorbeeld het vervoer zijn van iemand naar het ziekenhuis of het aanbieden van een luisterend oor. Of doe eens gek, gewoon samen met iemand een kop soep eten.

KENNEN EN GEKEND WORDEN Bij de Wehlse Kracht geloven we dat als we elkaar steeds beter leren kennen ook makkelijker hulp aan elkaar vragen en in gesprek gaan met elkaar. Daardoor staan we samen sterker. In het Raadhuis gaat het over

kennen en gekend worden. Dat maakt het zorgen voor elkaar zoveel leuker. Het aanbod van activiteiten van de Wehlse Kracht is zichtbaar in de wijkflyer die huis-aan-huis wordt bezorgd. Er komt nog een toegankelijke webpagina. Elke woensdagochtend tussen 10.00 en 12.30 uur ben je welkom in het Raadhuis. We zien je daar graag verschijnen met jouw vraag voor zorg, hulp en welzijn en helpen je naar de juiste plek.

KENNISMAKEN Wij van de Wehlse Kracht maken graag kennis met jou als inwoner. Ook als je vrijwilliger wilt worden. Bel voor een goed gesprek of stel jouw vraag. Schuif aan op de woensdagochtend tussen 10.00-12.30 uur. Naast een buurtcoach zijn er mensen aanwezig van de Vrijwilligers Centrale (VWC), Vrijwilligers Intensieve Thuiszorg voor het ontlasten van mantelzorgers (VIT), de formulieren brigade, sociale raadslieden en de wijkverpleging.


ORDE OP ZAKEN MET AMANDA TEL Wat is het spannend om mij binnen te laten om haar te helpen met haar administratie. Dat is een hele stap en heel intiem. Wie vertelt nu graag dat je stapels ongeopende post hebt liggen en dat je niet weet of er rekeningen tussen zitten? Wie vertelt nu graag dat je schulden hebt? Ik snap dat maar al te goed. Eerst drinken we een kop koffie en dan gaan we aan de slag. Ik vraag haar alle enveloppen open te maken en de papieren aan mij te geven. In het begin gaat het vlot, maar op een gegeven moment zie ik dat ze het moeilijk heeft. En moeilijk, dat is het zeker. Amanda Tel beschrijft hoe zij een ander heeft geholpen bij het op orde brengen van de administratie. Amanda heeft veel ervaring als officemanager. Als ik op de afgesproken dag aanbel, zie ik het direct: wat is ze ontzettend nerveus.

De papieren sorteer ik eerst op jaartal. 2018 en 2019 zijn nu belangrijk, de voorgaande jaren nemen we op een ander moment door. Hierdoor valt er een enorme stapel weg. Dan ordenen we alles op bedrijf en ruimen we het op in de ordner. Netjes op alfabe-

tische volgorde, de namen van het bedrijf geschreven op de tabbladen.

EERST OVERZICHT We nemen de map door, halen de onbetaalde rekeningen eruit en maken een lijstje met inkomsten en vaste lasten. Het financiële plaatje ziet er niet goed uit. De schulden worden duidelijk: er blijft geen geld over om van te leven. Op mijn advies schakelt zij de buurtcoach in (www.buurtplein.nl). Deze kent de weg en heeft contacten om haar hierin te ondersteunen. Een aantal weken later spreken we elkaar weer en enthousiast vertelt ze dat ze weer slaapt en blij is met alle hulp. Alle betalingen lopen en over een paar jaar is ze schuldenvrij. Dit is waar ik het voor doe. Niemand verdient het om in zo’n situatie te zitten. Er is een weg om er uit te komen en ik help met liefde om de eerste stap te zetten.


VEUR ELK WAH WAEHLS Dorpsfeest, Koningsdag en Rondje om de kerk. Sinds 2016 (de viering van 200 jaar Wehl bij Nederland) zijn er flink wat feesten bijgekomen in het dorp die elk hun specifieke aandacht krijgen. Initiatiefnemer en voorzitter van Stichting WEHL Eugène Alofs kan er kort over zijn. ‘Wij willen als stichting met onze evenementen zoveel mogelijk inwoners bereiken. Er geldt bij ons één regel: Veur elk wah Waehls.’

WAT MIST WEHL ALS ER GEEN DORPSFEEST MEER ZOU ZIJN? ‘Sinds 2017 is er met het dorpsfeest een ontmoetingsfeest ontstaan die de behoefte opvult van een breed gedragen activiteit waar jong en oud aan deel kan nemen. De vraag: ‘Hoe kunnen we voor iedereen iets organiseren?’ speelde al heel lang. Na twee fantastische dorpsfeesten kunnen we wel zeggen dat het blijvend is. Het dorpsfeest is

nu al niet meer weg te denken getuige de enorme belangstelling van jong en oud.’

WAAROM IS FEESTEN IN HET DORP ZO BELANGRIJK? Eugène heeft een helder verhaal. ‘Ontmoeten en wederkerigheid horen er voor iedereen te zijn in ons dorp Nieuw-Wehl en Wehl. Het over en weer genieten van elkaars feesten is heel belangrijk. Bij de schutterijen, carnaval, Rondje om de kerk en Koningsdag kunnen we elkaar ontmoeten en het leven vieren. Ook als je 13 of 14 jaar bent wil je naar feestjes kunnen en ervaren hoe je een feest opbouwt, viert en afsluit. We kunnen deze traditie van generatie op generatie doorgeven. Iedereen moet mogen komen, dat is zo ontzettend belangrijk. Het kost ons wel eens flinke hoofdbrekens omdat datgene wat de één helemaal te gek vindt, voor de ander een chaos lijkt. Op het dorpsfeest hebben

we nu verschillende momenten gecreëerd voor de schoolgaande jeugd, jongvolwassenen, ouderen en families, naast de grote publiekstrekkers Het Foute Dorpsfeest en ZomerCarnaval XL. Het organiseren doen wij samen met de Feestkoning en na een aantal jaren staat er een stevige basis waarbij we iedere keer weer zoeken naar nieuwe aanvullingen en uitdagingen. Voor al onze evenementen willen we meer familie betrokkenheid creëren. Het is zo mooi om met zijn allen op pad te kunnen gaan.’ Als echte familieman is Eugène wat ons betreft een voorbeeld. ‘De enige dingen die ons wel eens in de weg zitten bij het organiseren dat zijn de wet en de mogelijkheden van al die verschillende doelgroepen. Dan vinden we gelukkig vaak een weg want één ding staat als een huis bij ons mag niemand uitgesloten worden.’


Op de foto: Sharmain

UIT DE OPRICHTINGSAKTE 50 JAAR GELEDEN... De Stichting Sport en Recreatie Wehl is van start gegaan op 26 mei 1971, met als eerste doel het regelen van de financiering voor de bouw van zwembad de Byvoorde. Het eerste bestuur wordt gevormd door Fons van Pul (voorzitter), Henricus Schattefor (broeder Leofridus, secretaris), Jan Jansen (penningmeester), Gerard van de Graaf, Wim van Henten, Wim Jansen en Fons Haentjens. Al snel na de oprichting van de stichting wordt Fons van Pul als voorzitter en bestuurslid vervangen door burgemeester Frits Pouw, die door het college van Burgemeester en Wethouders als vertegenwoordiger van de gemeente in de stichting is aangewezen. De stichting voert het beheer over het jeugdhuis en het semi-permanente gymnastieklokaal aan de Koningin Wilhelminastraat en treedt op als opdrachtgever voor de bouw van zwembad de Byvoorde.

MET LIEFDE BEREID KOST MEER TIJD Op bezoek bij Elver Conceptstore in Nieuw-Wehl. We spreken Meta Jansen en Francien Wiltink. Twee van de vier sjopmanagers. De Sjop bij Elver is een heuse conceptstore. Een strakke natuurlijke inrichting met houten kasten, werktafels en een zitje. De kleurrijke, uiteenlopende producten zijn gezellig geëtaleerd. De Sjop speelt in op de behoefte van samenwerkende medewerkers en het brede winkelend publiek. Als unieke shop hebben zij de tijd mee. Klanten willen betaalbare, ambachtelijke producten gemaakt door unieke makers. Er is een markt voor zo’n shop met hippe producten die gemaakt zijn door mensen met een verstandelijke beperking en een afstand tot de arbeidsmarkt. De drie criteria die in de bedrijfsvoering een centrale rol spelen zijn:  Aansluiten bij de trends op leef- en woongebied  Uniciteit uitstralen  De belangrijkste: cliënten moeten het kunnen maken De dagbestedingsgroepen van verschillende Elver locaties, het atelier en de Sjop zijn nauw verbonden. Zij vormen een directe lijn tussen de productie en de afzetmarkt. Daarnaast voorziet de Sjop in samenwerking met de Elver Academie in een werkendleren wens. Het aanleren van competenties en vaardigheden zoals telefonisch communiceren, kassa, etaleer- en verkoopwerkzaamheden gebeurt hier direct op de werkvloer. De professionele producten en de manier van maken vragen om strakke regie en een heldere bedrijfsvoering. De Sjop is een serieuze zaak. Een zaak waar de precisie van bijvoorbeeld het etiketten plakken, de échtheid van de mensen en de professionaliteit in het werk samen komen. Soms komt er een vraag voor een grotere bestelling. De levering duurt dan even, juist omdat dat wat met liefde en aandacht wordt gemaakt meer tijd kost. De producten van de Elver Sjop zijn te vinden op de Sjop & Zeep locatie bij Elver in Nieuw-Wehl, op verschillende markten, onder andere de Wheleriade, via facebook en in pop-up stores. sjopenzeep@elver.nl


‘N TWINKEL IN TWINKELTJE

ACHTER DE SCHERMEN BIJ DE PLUS

Op woensdagochtend rond een uur of tien treffen we Dini Lueb achter de kassa bij het Twinkeltje in Oldershove. Ze is er al drie jaar vrijwilligster en elke woensdag tussen 10 en 12 uur hier te vinden. Inmiddels is ze 70 jaar en ontzettend actief met een weekvullend programma in Wehl en ’s-Heerenberg (waar haar roots liggen).

‘Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) is in onze winkel met 90 medewerkers en duizenden wekelijkse bezoekers heel logisch. Een goede sfeer, onze aanspreek cultuur en de klant helpen met de boodschappen, maakt dat we weten wat er in Wehl leeft’, vertelt Gerard Bruil.

‘Iedereen komt hier voor de eerste basis boodschappen van koek tot cadeautjes. Als je niet naar de winkel wilt of kunt, kom je bij het Twinkeltje’ vertelt Dini ons. De liefde heeft Dini naar Wehl gebracht, een fijn dorp waar ze nu al 47 jaar samen met haar man heel genoeglijk woont. Genieten doet ze door goed voor zichzelf te zorgen; door als het even kan te sporten in een leuke groep en door veel te zwemmen. In de winter zwemt ze in Didam, maar zodra het kan zwemt ze buiten bij het zwembad in Wehl. Ze kan het zich nog goed herinneren. Net voor haar trouwen werd het zwembad gered door een initiatief van alle inwoners. 100 gulden per investerende inwoner hielp het bad toen uit de brand. Daar is Dini nog altijd heel blij mee.

Over het boodschappen doen van de toekomst wordt Gerard Bruil regelmatig geïnformeerd in de landelijke PLUS High Food Masterclasses. ‘Het besef van tijd (ochtend, middag, avond) verandert nog sterker naar een 24-uurs economie ook voor onze supermarkt. Mensen willen bestellen via een eigen app en dan graag de boodschappen binnen twee uur in huis hebben. Ons motto is: hier kan ’t, als de kwaliteit maar behouden blijft’.

Haar vrijwilligerswerk in Twinkeltje gaat over gezelligheid met en voor de mensen, een leuke samenwerking met Elver en vooral aanwezig en behulpzaam zijn voor de bewoners van Oldershove. Wat is haar talent? Creativiteit en in haar eigen naaiatelier breien, haken en kaarten maken. Dat zijn, naast het onder de mensen zijn, haar favoriete hobby’s. Ondertussen ontstaat er een levendige drukte voor het Twinkeltje. Bewoners en buurtbewoners gaan richting het restaurant, want het is bijna 12 uur. Dagelijks kan iedereen tussen 12.00 en 13.30 uur daar heerlijk warm eten. Reserveren hoeft niet. Aanschuiven kan altijd. Drie gangen kosten maximaal 10 euro. Het restaurant is net als veel activiteiten in Oldershove vrij toegankelijk. Ook voor een kopje koffie of thee kunt u daar elke dag tussen 9.00 en 15.00 uur terecht. Trouwens voor een leuk en interessant boek bent u hier ook op de goede plek. De bibliotheek is op de begane grond. Heel praktisch. En wat doet Dini in de tussentijd? Die gaat rap de kassa tellen en er snel weer vandoor naar één van haar volgende ‘mooie klussen’.

‘De consument beïnvloedt het assortiment in de winkel’, legt Gerard uit. ‘Iedereen kent de fairtrade bananen. Andere merken hebben we al uit ons assortiment gehaald, daar was minder behoefte aan. MSC-vis en de beter leven logo’s waren eerder een keuze, nu is het door de vraag een standaard geworden. Gerard zit qua duurzaamheid dicht op de bal. ‘Lokaal hebben wij een elektrische bezorgauto aangeschaft. Restproducten geven we linea recta aan de voedselbank of stichting Mini Manna. Kokezier de kinderboerderij ontvangt het oude brood. We promoten lokale initiatieven zoals het Dorpsfeest. Afvalmateriaal proberen we zoveel mogelijk te vermijden. Helaas is het verpakken in plastic soms de enige manier om de kwaliteit te waarborgen. Zoals die komkommer met een plastic verpakking.’ Gerard Bruil lacht als we voor Wehl Durft! nog verder de toekomst in willen kijken: ‘We zullen uiteindelijk veel minder verpakkingen gebruiken. En naar verwachting zullen meer ouderen en alleenstaanden tot de bevolking gaan behoren. Dat betekent voor ons direct meedenken in het aanbod voor deze klanten.’


WAT IS EERLIJKE HANDEL OFTEWEL FAIRTRADE? (8+) We gebruiken voor het gemak even een heel lekker voorbeeld om uit te leggen wat eerlijke handel is. Stel je bent één van de 30 miljoen mensen op de wereld die gezond snoep heerlijk vindt. Het is moeilijk om gezond snoep te maken. Het lekkerste snoepje maak je met de hand, want dan is de vorm, kleur en smaak helemaal precies zoals jij en je klant het wil. Deze methode kost veel tijd en geld en daardoor is je snoep duur. De tijd, aandacht en kosten die je investeert in het maken ervan levert je na de verkoop ervan heel weinig winst op. Soms moet je daarvoor veel langer werken en worden de werkomstandigheden onveilig en ongezond. En misschien gaat je gezondheid er wel op achteruit. De grondstoffen die je nodig hebt zijn erg duur. Met je klant valt niet veel te onderhandelen men wil gewoon geen hogere prijs betalen. Soms is het zelfs zo dat je geen snoep kunt maken omdat er geen ingrediënten zijn vanwege het klimaat. Om geld te verdienen voor nieuw snoep ben je dus afhankelijk van het klimaat, de kopers en verkopers van jouw snoep. Wat echt

balen is, is dat jouw gezonde snoep op een markt wordt verkocht waar alle grote fabrikanten samenwerken en ervoor zorgen dat jij niet gemakkelijk jouw te gekke snoepjes op deze snoepmarkt kunt gaan verkopen. Iedereen is afhankelijk van elkaar en de grootsten hebben de meeste snoepjes en de meeste invloed. Maar nu, nu gaat het anders. Je gaat een club vormen, een club met een grote groep makers. Je maakt met elkaar nieuwe snoep-regels. Daardoor kunnen jullie regels maken om bijvoorbeeld snoep-onderwijs en het milieu te verbeteren. Dit heeft eveneens het voordeel dat je kunt onderhandelen over de prijs, samen spullen kunt inkopen en kennis kunt delen over het maken van gezond snoep. Ook wordt er een minimale prijs afgesproken over wat een gezond snoepje in ieder geval moet kosten. Van het geld dat jullie extra verdienen mogen jullie zelf kiezen waar je het in gaat investeren. In ieder geval in de werkomstandigheden van de leden van je eigen club. Jullie kunnen ook nog geld geven aan het ziekenhuis, onderwijs of andere dingen die voor jullie heel belangrijk zijn.

De organisatie die met jullie de regels maakt, heet Fairtrade en zij sturen aan op eerlijke handel. Nog slimmer, je bent zelf voor de helft eigenaar van Fairtrade zodat alles eerlijk gebeurt. Fairtrade is één van de clubs die een keurmerk hebben gemaakt, er zijn nog meer vergelijkbare clubs. Leuk toch dat iedereen die wil ondernemen eerlijk kan ondernemen in gezond snoep-land? Nog één ding. Voor eerlijke handel hoef je niet per sé een club te beginnen. Het gaat er vooral om dat er een eerlijke prijs is, eerlijke handel wordt gedreven en dat de werkomstandigheden waaronder het product is gemaakt gezond en veilig zijn. Dus kinderarbeid mag echt niet. Zie jij in de winkel ook wel eens zo’n logo op koffie, thee, bananen en chocolade? Of heb jij gekeken naar de manier waarop het product dat je koopt gemaakt is? Denk dan aan dit verhaal en je weet precies wat eerlijke handel is en hoe belangrijk eerlijke handel is. Bron: www.fairtrade.nl


HET WEHLSE FAIRTRADE CERTIFICAAT FAIRTRADEGEMEENTE Sinds 12 september 2018 is Wehl, als deelgemeente van Doetinchem, Fairtrade Gemeente. Eén van de eisen om dit te worden is, dat verschillende Wehlse winkels en bedrijven moeten aantonen, dat zij Fairtrade producten gebruiken, én dat zij de doelstellingen van Fairtrade Nederland ondersteunen en uitdragen. Zo’n bedrijf, winkel of instelling krijgt dan het Fairtrade certificaat. In Wehl zijn inmiddels ruim 10 certificaten uitgedeeld. Onder andere aan Marc van Aalst van Schoenmakerij & Sleutelservice Van Aalst, al drie generaties in Wehl.

‘WE WILLEN ALLEMÁÁL GRAAG RONDKOMEN’ Zo verwoordde Marc waarom hij gemotiveerd was, en is, om Fairtrade te ondersteunen. Al op jonge leeftijd was hij zich bewust, dat handel éérlijk moet zijn: een voorlichtingsbijeenkomst door de koster van de PKN-kerk maakte het helemaal duidelijk voor hem. Het certificaat hangt op een voor klanten goed zichtbare plaats in zijn winkel. Het leverde uitsluitend positieve reacties op, en mede daardoor is hijzelf ook meer Fairtrade producten gaan gebruiken: bijvoorbeeld naast koffie, thee en suiker

nu ook regelmatig heerlijke chocolade. Tevens stelde hij waardebonnen ter beschikking bij het Fairtrade ontbijt.

EEN FAIRTRADE SCHOENCRÈME? In schoencrème wordt vaak bijenwas uit ontwikkelingslanden verwerkt. Marc weet, dat de werkomstandigheden er vaak heel slecht zijn. Dat gaf hem geen goed gevoel. Daarom nam hij contact op met de Nederlandse importeur, en samen proberen zij het Franse moederbedrijf te motiveren tot een eerlijkere beloning voor de arbeiders in deze bijenwas-industrie. Het is een klein (h)eerlijk stapje in de goede richting. En vele kleine stapjes...

WIE NOG MEER? De PKN kerk Wehl kreeg enkele jaren gelden als eerste een Fairtrade certificaat. Daarna volgden Hovenier Van Antwerpen, Keuken- en Badkamerstudio Wehl, PLUS, Kemperman Verzekeringen, Marc van Aalst, Carla Wennekes Dierenspeciaalzaak, Fotografie Hermien Jansen, COOP, Orso d’Oro en Giessen Schoenmode.

WORDT FAIRVOLGD!!

WIL JE ALS WEHLS E ONDERNEMER BIJDRAGEN AAN DE FAIRTRADE GEMEE NTE? Je bent het eerder

dan je denkt!

 Kun je aantonen da t je zelf Fairtrade producten koopt?  Gebruik je zelf in jou w onderneming Fairtrade koffie en the e?  Verkoop je minimaa l 2 drankjes of producten die Fairt rade zijn (als je retailer bent)?  Kunnen anderen op je website of in het bedrijfsblad zien dat je Fairtrade actief be nt ? Dan kun je het Fairtrad e certificaat aanvragen bij Ab Mo lenwijk of Jan Lodder (0314-840086) en ma g je je officieel Fairtrade ondernemer in de Gemeente Doetinchem noemen .


EEN BLIK IN DE TOEKOMST

Zes kinderen van het Timpaan voorspel len de toekomst van hun dorp. Wat willen zij later worden? Wat den ken zij wat er in de toekomst verande rt?

MAHÉ | 10 JAAR

 Ik wil later schrijfster worden  Meer oplaadplekken voor auto’s  Bioscoop in Wehl  Robot juffen en meesters  Meer werken met punten ipv geld  Biologisch restaurant in Wehl  Meer hergebruiken  Ecosia gebruiken  De dag beginnen met een dansje

MICHA | 11 JAAR

DANIËLLE | 12 JAAR

 Ik wil later dierenarts worden  3D-voedsel printen  Digitale bieb  De Domus kan een hotel worden  Bij de vijver een haven  Pakketbezorging via drones  Bewaking met laserstralen  Onder de grond wonen  Windmolens

 Ik wil later architect worden  Zelf vlees maken  Staand je toets maken  Met gedachten je ipad besturen  In een tunnel graffiti spuiten  Minder online pesten  Robot voor kinderen met dyslexie die zegt: ‘kijk er nog eens naar’  Respect voor elkaar


LYNN | 9 JAAR

 Ik wil bloemist en kweker worden  Gebruik elektrische auto’s  Gedachten lezen  Tijdens de lessen sporten  Tapas bar  Hip voor Nop  Drie sterren en beter leven op eten  Geld verandert in punten  Nieuwe diersoorten

EVA | 9 JAAR

 Ik wil graag tekenaar worden en bewegende portretten maken  Voorleesrobot  Nooit meer pesten  Zwembad moet blijven  Tijdmachine  Geen bomen kappen  Speeltuinlift  Bewegende windmolens

TEDDIE | 10 JAAR

 Ik wil later verpleegster worden  Meer sporten geen overgewicht  Niet meer zoveel gamen  Teleporteren wordt openbaar vervoer  Ipads op school  Kerk wordt speelparadijs  Meer AED’s  Zorg met chip onder de huid  Facetimen met de dokter


DRIE WENSEN VOOR DE TOEKOMST

Op een regenachtige zaterdagavond is de jongerenclub uit Nieuw-Wehl bije en in verband met de dropping. We zijn in Hengelo Gelderland in de oude molen van mot orclub Hamove. De jongeren komen in 3 groepen aan . We vragen hen naar hun wensen voor de toekomst. 1 Fietspaden snel sneeuw vrijmaken is voor veel jeugd een hartgrondige wens 2 Jongerenwerk droomt van een skatebaa n voor alle jongeren in Nieuw-Wehl en Weh l 3 Melissa Volman (14 jaar) is ook concreet: Wat kan er blijven? De carnaval in Nieu w-Wehl, het schuttersfeest en het jongerenwerk. Wat zou je willen dat er gebeurt? Dat er een nieuwjaarsreceptie komt voor heel Nieuw-W ehl.

OLIEBOLLEN VAN OMA VEEN Elk jaar met oudjaarsdag knallen wij het jaar uit met de vriendengroep van papa en mama. Ook de kinderen zijn erbij, wat familie en een paar buren. Carbid schieten, een traditie in onze streek. Bij ons horen daar ook de oliebollen van Oma Veen bij. Zij bakt ze vers in een ouderwetse pan. In de oliebollen zitten veel vruchtjes, zodat ze lekker fris en sappig zijn. De oliebollen van mijn oma vind ik echt de allerlekkerste, zo warm uit het vet. Voor het maken van de oliebollen gebruikt mijn oma de volgende ingrediĂŤnten: Oliebollenmix, appels, krenten en rozijnen en zonnebloemolie om in te bakken. Op oudjaarsdag verkoopt stichting De Lollige Snuiters ook oliebollen, die zijn bijna net zo lekker als die van mijn oma en daarmee steun je ook het kindercarnaval in Wehl. Groetjes Eva van Ampting


ALLE KLEINE BEETJES HELPEN De zeeën zitten vol met plastic, er zit een gat in de ozonlaag en het ijs waar de ijsberen leven smelt. Klinkt vreselijk toch? Ik vind van wel. Daarom zijn we bij ons thuis duurzamer gaan leven. Ik ga je nu vertellen wat wij doen om duurzamer te leven. Hopelijk ga jij het ook proberen! Of doe je het al?

omdat de kippen van alles mogen eten uit onze tuin, zoals wormpjes en gras. Van de eieren en de bonen uit de tuin maakt mama vegetarische gerechten, dus we eten minder vlees. We hebben zelf een lijst gemaakt met vegetarische gerechten die we lekker vinden. Helemaal vegetarisch is nog beter voor het milieu.

In plaats van al ons eten in de winkel te halen, hebben we een moestuin en kippen. In de moestuin staat van alles wat we gebruiken voor ons eten (al vind ik dat zelf niet altijd even lekker). Het is leuk om te doen en heel gezond. Een aardbeienplant is een makkelijke plant met hele lekkere vruchtjes! Veldsla is ook makkelijk te kweken, zelfs in de winter. Als je geen moestuin hebt, kun je ook naar de biologische boer in Wehl gaan. Als je zelf legkippen houdt, leggen ze verse eitjes en die hoef je dan niet meer in de winkel te kopen. Deze eitjes zijn gezonder

We kopen minder in plastic verpakte spullen, scheiden afval en ik stop mijn boterhammen voor school in papieren zakjes van de groenteboer. We hebben zonnepanelen op het dak en hebben een composthoop, dan hoeven we minder in de container te gooien. Mijn moeder gebruikt de compost voor de moestuin. We kopen wel eens wat in de kringloopwinkel en geven er ook dingen aan terug. We proberen zo min mogelijk spullen weg te gooien en vragen altijd eerst even aan mensen die we kennen of ze het misschien willen hebben.

We proberen meer te fietsen in plaats van de auto te gebruiken. Je wordt er lekker fit van en ik vind het ook heel rustgevend (als je op tijd vertrekt tenminste). Ik ben zelf een paar keer op fietsvakantie geweest in Nederland. Dit waren leuke vakanties waarin we van camping naar camping fietsten. We zagen daardoor veel mooie dingen die je vanuit de auto normaal niet zou zien. In Nederland op vakantie gaan is heel milieu vriendelijk. Als je naar het buitenland gaat, ga je meestal met het vliegtuig of een lange autoreis. Dat is slechter voor het milieu. Ik vind het goed dat nu steeds meer mensen het milieu echt belangrijk vinden en het minder proberen te vervuilen, want zo kan het niet doorgaan. Hopelijk heb ik je geïnspireerd met mijn verhaal; alle kleine beetjes helpen. Groene groetjes van Mahé


ENERGIETRANSITIE Energietransitie betreft de complexe verandering van het gebruik van fossiele brandstoffen naar een volledig gebruik van duurzame energiebronnen zoals zon, wind, biomassa en water. Dit om ons leef- en wooncomfort te behouden voor nu en in de toekomst. Bezuinigen op het energiegebruik door isoleren en bewust ventileren is de eerste stap. Systemen voor de inzet van andere bronnen worden nu steeds gangbaarder. BRON CONCEPT BELEIDSKADER DUURZAME ENERGIEOPWEKKING DOETINCHEM

| WWW.GOEDEMORGENDOETINCHEM.NL


• ( Middel)grote windturbines De maatschappelijke en landschappelijke impact van (middel)grote windturbines is groot. Met behulp van nauwe samenwerking en een participatieplan kan plaatsing gerealiseerd worden.

wordt gebruikt is dit een belangrijke bron in de warmtetransitie. De ruimtelijke impact is klein en beperkt zich vaak tot een inpandige installatie zoals een warmtepomp.

ZON De zon is een belangrijke bron om elektriciteit op te wekken. Een groot voordeel is dat zonne-energiesystemen op verschillende manieren zijn toe te passen zowel op daken en gevels als op gronden. • Dak- en gevelopstellingen Zonnepanelen op daken van gebouwen kunnen eenvoudig geplaatst worden. Doe de vergunningencheck op www.omgevingsloket.nl. • Grondopstellingen voor eigen gebruik Het plaatsen van zonnepanelen op het eigen erf is toegestaan, als dit past binnen de bebouwingsregels van het ter plaatse geldende bestemmingsplan of voldoet aan de extra voorwaarden. • Zonneparken De meeste mogelijkheden voor zonneparken liggen in het buitengebied. Ook langs infrastructuur en op bedrijventerreinen en woonwijken zijn mogelijkheden voor een (tijdelijk) zonnepark.

WIND Met behulp van een windturbine kan uit de wind elektriciteit opgewekt worden. Windturbines kunnen zowel overdag als ’s nachts energie opwekken. Hoeveel elektriciteit een windturbine opwekt, hangt af van onder andere de as-hoogte, rotordiameter, het vermogen in de generator, de power curve en de locatie van de windturbine. • Mini windturbines Miniwindturbines kunnen geplaatst worden op daken, maar ook op verkeersborden en lantaarnpalen. • Kleine windturbines In het buitengebied goed te realiseren bij vrijstaande woningen en boerderijen. De kleine windturbine moet wel op het eigen erf worden gerealiseerd.

WATERKRACHT BIOMASSA Onder biomassa verstaan we vergistbare reststromen, zoals mest, gewassen en organische restproducten uit de industrie en niet-vergistbare houtachtige restproducten, die verbrand kunnen worden om elektriciteit en/of warmte mee op te wekken. • Biomassa- mestvergistingsinstallatie Biogas kent verschillende toepassingen: geïnjecteerd in het landelijke aardgasnet, ter plekke gebruikt om elektriciteit en/of warmte te creëren via een warmtekrachtkoppelingsinstallatie, gecomprimeerd in flessen aan derden verkocht worden (bijvoorbeeld aan tankstations voor biogas/ groengas) en het kan via een rechtstreekse pijpleiding tussen vergister aan verbruiker worden geleverd. Biomassavergisters zijn, gezien de bedrijfsmatige activiteit, installaties die óf bij een agrarisch bedrijf thuis horen óf op een bedrijventerrein. • Industriële vergisting Industriële vergisting wordt gezien als een grootschalige bron van energieopwekking welke uitsluitend is toegelaten op een bedrijventerrein.

BODEMENERGIE Door gebruik te maken van bodemenergiesystemen kunnen onder meer gebouwen, woningen, kassen en fabrieken op een duurzame manier worden verwarmd én gekoeld. Bodemenergiesystemen zijn in principe in alle omgevingstypen toepasbaar. Omdat bodemenergie vrijwel uitsluitend voor warmte

Energie uit water wordt al eeuwenlang gebruikt. De laatste jaren zijn ‘mini waterkrachtcentrales’ ontwikkeld. Deze zijn toepasbaar in de rivieren in de Achterhoek. Met mini waterkrachtcentrales wordt stroom opgewekt uit stromend water, bijvoorbeeld in een stuw. Met de opgewekte energie kunnen, afhankelijk van het systeem, stroming en omvang ca. 100 huishoudens van energie worden voorzien. De mini waterkrachtcentrales hebben weinig tot geen invloed op het landschap.

NETWERK Met de komst van duurzame energiebronnen, het uitfaseren van aardgas en het sluiten van de kolencentrales wordt het betrouwbaar houden van het netwerk een steeds grotere uitdaging. Energiebronnen, met name zon en wind, laten zich niet sturen. We kunnen wel aansluiten op het ritme van de natuur. Over het algemeen schijnt de zon harder als de wind niet waait en andersom. De duurzame energievormen vullen elkaar aan. • Uitbreiding van het stroomnet • Combineren van zon en wind • Energieopslag Opslag van energie zal in de toekomst een belangrijke schakel zijn voor meer balans op het netwerk. Zowel opslag in accu’s aan huis, als op grote schaal door bijvoorbeeld het omzetten van energie in waterstof. Naast het rendement zijn prijs en technische haalbaarheid belangrijk om een opslagmethode te beoordelen.


ACHTER DE SCHERMEN BIJ BAKKER BRAM Een bakker bakt niet alleen zijn brood, hij doet dat ook verantwoord. Met oog voor het klimaat, milieu en gezondheid, zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit en smaak. Dat dit kan, zien we bij onze eigen Bakker Bram. U kent ‘m wel. Die winkel in de Dorpsstraat met een ingang aan de ene kant en een uitgang aan de andere kant. Bakker Bram, dé Echte Bakker. Daar is het leuk winkelen omdat je zelf langs de manden vol met producten loopt en makkelijker kunt kiezen uit al dat lekkere brood en banket. ‘Het zit ‘m in de kleine dingen. Ook die proberen wij goed te doen’, zegt Bakker Bram. ‘Vergeten smaken, vergeten broden of een speciale bakkers-wens? Voor zulke fratsen ben ik wel in!’. Hij vertelt hoe je een goed brood bakt. ‘Dat begint met goede grondstoffen. Die zie je als consument niet, dat proef je wel.’

Bram is een gedreven vakman én ondernemer die klaar staat voor zijn klanten en afwegingen maakt die belangrijk zijn voor het klimaat, gezondheid en milieu. ‘Dat gaat verder dan alleen groene stroom. Wij hebben een grote investering gedaan in energiezuinige ovens. Er is LED-verlichting in het hele pand aangebracht. Nu staan de zonnepanelen nog op onze wensenlijst. Natuurlijk is ons bakproces ook energiezuinig georganiseerd. Wij bakken eerst de producten die gebakken worden met de hoogste baktemperatuur. Vervolgens komen de producten aan de beurt die gebakken worden in een minder warme oven. Dat bakproces bouwen we steeds verder af en we eindigen met hazelnootschuim. Dat wordt gebakken als de oven al uit staat op de restwarmte.’ Ook speelt Bakker Bram in op de wens van de consument die zoekt naar meer gezondere, verantwoorde producten. ‘Wij gebruiken minder zout en

suiker in ons brood en banket.’ In de winkel van Bakker Bram moeten de verse broden voor de klant het verschil maken, vindt de bakker. ‘Samen met de kookstudio hiernaast bedenk ik broden voor speciale thema’s, zoals bijvoorbeeld lekkere Italiaanse foccacia’s. Een specialiteit die ik voor het dorp heb bedacht is het Juwehltje. Een mooi ambachtelijk gebak van goede ingrediënten.’ En hoe zit het met het verpakkingsmateriaal? ‘We hebben nu een mooie demo-broodzak liggen. Alleen de meningen zijn daar nog niet zo positief over. Ik wil wel dat de klant er blij van wordt voordat ik over ga op een nieuwe manier van verpakken.’ Aldus Bram. En een wens voor de toekomst? ‘Ik zou het geweldig vinden om gevraagd te worden voor het bakken van meer specialistisch brood voor feesten en partijen. Of voor bijvoorbeeld het ‘terughalen van de smaak van vroeger’. Dus als je een idee hebt hoor ik het graag’, besluit Bakker Bram.


NIEUWE WEHLENAREN Een kennismaking met nieuwe Wehlenaren. Over jezelf zijn, zwemmen tegen de stroom in en anders doen dan anderen. We zijn benieuwd wie er achter de deur van het duurzame Energie A++ huis woont aan de Kleefse Allee 5. We worden hartelijk ontvangen door Carolin en Peter. De uiterst lichte woonkeuken waar we lekker aan tafel gaan zitten, kijkt vrij uit over het naastgelegen weiland. De zon schijnt, buiten is het koud. Binnen is het aangenaam warm. Peter is van oorsprong boekhouder, Carolin is leerkracht en samen bouwden ze een fijn huis voor hun gezin. Carolin houdt van karakteristieke oude huizen. Ze is milieubewust en wil dat ook graag in de materialen waarmee hun huis gebouwd wordt terugzien. Peter is van de financiën. Hij werkt als zelfstandig vertegenwoordiger voor diverse kozijnfabrikanten. Hierdoor kent hij de reken-

modellen en weet hij welke isolatiewaarden het beste ingezet kunnen worden voor de kozijnen op de verschillende windrichtingen. De stijl van het huis is een compromis geworden. Niet te groot, wel veilig, brandbestendig, duurzaam, betaalbaar en karakteristiek. De buitenmuren zijn twee keer zo dik dan normaal en zorgen voor een bijzonder hoge isolatie door het gebruik van Yton bouwstenen. De zonnepanelen op het dak voorzien voor het grootse deel in de energie behoefte. In het woonvertrek hangt één enkele luchtverwarmer/-koeler die zorgt voor een aangename binnentemperatuur. Peter vertelt: ‘In Duitsland en België is men wat duurzaam bouwen betreft veel verder. Daar betekent nul op de meter ook echt 100% zelf energie voorzienend. In Nederland is nul op de meter gelijk aan een Passiefhuis zoals het onze.

Het huis is inmiddels verkocht! Carolin en Peter bereiden zich voor op de bouw van hun tweede huis in Wehl. In het eerste huis konden ze dingen die ze wel graag wilden niet doen. Bij de bouw van het nieuwe huis staan vloerverwarming, 50 zonnepanelen, een cv-haard en 2000 liter ‘Oskar’-buffervaten voor het warme water op hun wensenlijst. De toekomst? Dat is voor hen wonen met drie generaties in één huis. Opnieuw bouwen ze hun droomhuis, nu iets groter, omdat ieder zijn privacy wenst. De gelegenheid heeft zich voorgedaan om samen te gaan wonen met (schoon)moeder, 84 jaar en een enthousiaste persoonlijke steunpilaar. Een dame op leeftijd met bijzondere interesse in nieuwe duurzame technieken. Deze kans wil zij niet missen: een onvergetelijke investering in de toekomst met als mooie bijkomstigheid erin te wonen met kleinkinderen en gezin. Wil je ook nieuw bouwen of kennis delen? Mail: peterstein.nl@web.de


WARMTEPLAN NIEUW-WEHL Hoe kunnen we er in Nieuw-Wehl warm bij blijven zitten als in 2030 de aardgaskraan is dichtgedraaid? De nu nog 7 koppige Bewonerswerkgroep Warmteplan Nieuw Wehl verkent de mogelijkheden voor de overgang naar een andere warmtevoorziening. De werkgroep wil de ruim 750 inwoners van Nieuw Wehl goed informeren. ‘Samen met de inwoners van Nieuw Wehl kijken naar de beste keuze voor een duurzame warmtevoorziening. Hierbij rekening houdend met de verschillende typen huizen en de zorgen van de mensen. Dit is het primaire doel van de werkgroep’ zegt Joop Fluit inwoner en lid van de bewonerswerkgroep. Belangrijke criteria voor een goede

Gasloze wijk ‘Motketel’ in Wehl

oplossing zijn de betaalbaarheid, veiligheid, het milieu, de betrouwbaarheid van levering, het gebruiksgemak én natuurlijk het comfort. Marjo Kroese begeleidt de werkgroep in het proces op de route naar aardgasvrije wijken. Zij stelt: ‘Het is van groot belang dat er energie bespaard gaat worden. Hoe beter een huis geïsoleerd wordt, des te kleiner wordt het energiegebruik. Dan is er een relatief kleine en goedkopere installatie nodig voor verwarming. In elk huis is het een kwestie van kiezen van het juiste optimum tussen isolatie en installatie. Natuurlijk kun je je huis ‘tot het gaatje’ isoleren, dat kan een dure optie worden. Te weinig isoleren is ook jammer omdat het energiegebruik en daarmee de energierekening hoog blijft.’

De werkgroep buigt zich nu over de verschillende warmtetechnieken en legt de mogelijke oplossingen langs de genoemde criteria. Waar nodig ondersteund door deskundigen. Wilt u meepraten en meedenken in de werkgroep? b.ulfman@doetinchem.nl Wil je direct starten met een goed geïsoleerde woning die minder warmte of koeling nodig heeft? Neem voor advies contact op met het VerduurSaam Energieloket. Het Energieloket adviseert en helpt bij het maken van de juiste keuzes voor energiebesparing.

www.verduursaamenergieloket.nl


PUZZEL

1

2 3

1

HORIZONTAAL

3

4 2

1 Gebak van restwarmte 4 Briefje van weleer 6 Feest van verbroedering 9 Keuzes voor nu en in de toekomst

9

6

7 6

8

4

VERTICAAL 2 Winkel van Oldershove 3 Werken in het Wehlse bos 7 Ander woord voor Concordia 8 Vrucht van eerlijke handel 1

2

3

4

5

6

7

8

8 5

9 7

9

Los de puzzel op en stuur je oplossing per mail naar wehldurft@gmail.com De eerste vijf goede inzendingen belonen we met de ingrediënten voor de appeltaart van Lynn’s oma.

APPELTA ART VAN BEPPE Na een heerlijke wandeling in het bos heeft mijn beppe (Friese oma) vaak een zelfgebakken appeltaar t klaar staan. Met de appels uit onze eigen tuin wordt de lekkerste taart gebakken. Het plukken is soms een gevaarlijk klusje omdat de wespen onze appels ook wel lusten!

WAT HEB JE NODIG?

• 300 gram bloem • 1 theelepel bakpoeder • 160 gram rietsuiker • snufje zout • 200 gram koude boter • 1 ei, losgeklopt

• 1 kilo appels • 50 gram rozijnen • 1 eetlepel kaneel • 3 theelepels citroensap • extra: springvorm Ø 24 cm

HOE MA AK JE DE APPELTAART?

• Beboter de springvorm. Zeef bloem, bakpoeder, rietsuiker en zout in een kom. • Snijd de boter in kleine stukjes en voeg toe aan het bloemmengsel. • Giet 2/3 van het losgeklopte ei in de beslagkom en kneed het geheel tot een samenhangend deeg. Laat het deeg even rusten op een koele plaats. • Schil ondertussen de appels en snijd ze in blokjes. Meng er de rozijnen, kaneel en citroensap door.

• Verwarm de oven voor op 200°C. Gebruik 2/3 deel van het deeg om de bodem en zijkanten van de springvorm te bekleden. Verdeel dan het appelmengsel over het bakblik. Maak van de rest van het deeg dunne rolletjes en druk deze plat. • Leg de stroken kruislings over de appels en bestrijk ze met de rest van het ei. • Bak de appeltaar t ca. 75 minuten en laat de taart in de vorm afkoelen. Lekker ite nicks fort smite (eet smakelijk en alles opeten, niets weggooien!)

Groetjes, Lynn Zijlstra

EEN VOORBIJGANGER ZIET 3 METSELAARS AAN HET WERK. HIJ VRAAGT DE EERSTE METSELAAR WAT BEN JE AAN HET DOEN? DE METSELAAR ANTWOORD: ‘IK ZET DE ENE STEEN OP DE ANDERE.’ DE VOORBIJGANGER LOOPT VERDER EN VRAAGT DE TWEEDE METSELAAR. WAT BEN JE AAN HET DOEN? ‘IK BEN EEN MUUR AAN HET BOUWEN’, ZEGT DE METSELAAR. DE VOORBIJGANGER KOMT BIJ DE DERDE METSELAAR, DIE ZEGT ‘WAT LEUK DAT JE KOMT KIJKEN, IK BEN EEN KATHEDRAAL AAN HET BOUWEN!’


EEN WEEK LANG RONDKOMEN VAN HETZELFDE BEDRAG:

HET TIENTJE VAN LIEFTINCK

Met het tientje van Lieftinck probeerde de Nederlandse regering vlak na de Tweede Wereldoorlog het enorme probleem van het zwarte geld aan te pakken. Lieftick, sinds 1934 hoogleraar economie aan de Economische Hoogeschool in

Rotterdam, brengt de oorlog door in gevangenschap als politiek gijzelaar en werkt ondertussen zijn plannen voor een complete geldzuivering uit. Op 6 juli 1945, Lieftinck is dan twee weken minister, worden alle biljetten van honderd gulden als een donderslag bij heldere hemel ongeldig verklaard. Alle honderdjes kunnen naar de bank gebracht worden, waar ze voor onbepaalde tijd op een geblokkeerde rekening worden gezet. Wie niet kan bewijzen, dat hij het geld op eerlijke wijze heeft verkregen, kan naar zijn geld fluiten en kan bovendien rekenen op een proces tegen zwarthandel. Het is een vérgaande maatregel. Bij de geldzuivering geldt echter een omgekeerde bewijslast: ‘schuldig, tenzij bewezen onschuldig’.

brengen. Alles wordt geregistreerd. Alleen het muntgeld blijft buiten de zuivering. Een week lang moet iedereen rondkomen van precies hetzelfde bedrag: het beroemde Tientje van Lieftinck. Heel even heerst er totale economische gelijkheid in Nederland.

Als volgende stap wordt op 26 september 1945 al het Nederlandse papiergeld in één klap ongeldig. Tegelijkertijd worden alle banktegoeden bevroren. Iedereen krijgt een week de tijd om zijn geld naar de bank te

In zeven jaar tijd heeft Lieftinck de economie grondig gesaneerd. Het monetair evenwicht is hersteld en bovendien heeft voor het eerst in de geschiedenis bijna iedereen een bankof girorekening. (bron: anderetijden@ntr.nl)

Achteraf gezien is het ongelooflijk hoe heel Nederland gehoorzaam accepteert, dat de spaarpot voor onbepaalde tijd op slot gaat. Zeker na vijf jaar van ontberingen moet het zuur zijn geweest je eigen spaargeld niet te kunnen aanraken. Maar het besef ‘dat het nu eenmaal nodig is’ was algemeen verbreid. De geldzuivering wordt pas afgesloten in 1952, als de laatste bedragen worden gedeblokkeerd.

elfde bedrag? lang leven van hetz ek we n Ee ? an ga tientje Hoe zou dat nu hoe zou jij met een Of ? en ev tg ui n aa ntje n? Bijvoorbeeld Waar zou jij het tie rde kunnen creëre aa rw ee m ke lij pe rp? een maatschap vesteren in het do n een ander of te in aa n ve ge te t ui t door he

UDSHOORN HEEFT O P A JA H C A O C T R BUU UCCES GETEST S T E M S N O R O O V HET eleverd door mensen

rstpakketten ing rden jaarlijks veel ke kerst. Dat ‘Bij de voedselbank wo extra’s gunnen met de s iet k oo nk lba se ed vo die de klanten van de edsel ook éénmalige etten zitten naast vo kk pa de ‘In . ap Ja gt de voedselbank. is echt goed’, ze aan alle klanten van en rd wo en nn ku eld de in cadeaus die niet uitge wel wil overnemen en ullen voor het tientje sp ze de ik t j. da eri d lot tel eeld een Ik heb voorges renbingo en bijvoorb de ou de or vo s tje au de wil zetten voor de ca agd. Hierdoor blijven n kleine bijdrage gevra ee n da t rd wo j eri lot ld te genereren Voor bingo en deze gebruikt om ge en rd wo en an sta st ka de spullen niet in de het tientje circulair.’ selbank! Zo maak ik ed Vo de n va tie isa voor de organ ge actie. Jaap wat een geweldi

LEZER IS: WAT ZOU S L A U O J N A A G A ONZE VRA OOR HET DORP? V N E O D E TJ N IE T N JIJ MET EE .com hldur ft@gmail Mail ons jouw idee! we

Alle foto’s in dit magazine zijn gemaakt door Wehlenaren Yoran Bosvelt (13) en Jan Meulenbeek (73).


VAN DOORN IN HET OOG NAAR OOGAPPEL Kathedraal van het platteland zo wordt de Graansilo in Wehl ook wel genoemd, heb ik gelezen in een artikel van BOEi. Momenteel dreigt bijvoorbeeld de sluiting van vele kerken en dan denk ik aan de situatie van de Graansilo in Wehl een twintigtal jaar geleden. Ik weet nog dat er in het dorp een tweespalt was omtrent de eventuele sloop. Voor de een was het in verval geraakte gebouw een doorn in het oog, voor de ander was het tijd voor een tweede leven voor de silo. Ik hoorde zelf tot deze laatste groep, niet dat ik het nou echt een heel mooi gebouw vond, maar ik vond het zonde als het met de grond gelijk gemaakt zou worden. Wat komt er dan voor terug? Of blijft er een grote leegte achter? Vanaf mijn zesde levensjaar woon ik in Wehl, ik ben hier opgegroeid. Dit gebouw was altijd bepalend voor het dorpsgezicht.

Op oude foto’s staat de kathedraal mooi te pronken. Zij staat voor een lange geschiedenis. Voor veel Wehlenaren is het een herkenningspunt en heeft het historie. Tijdens de Open Monumenten Dagen komen mensen een kijkje nemen. Een groot deel van de bezoekers heeft een herinnering aan het pand. Ze hebben er zelf gewerkt of een familielid van hen. Of ze kwamen vroeger waar leveren of kopen. Ik ben blij dat er een partij is, die het heeft aangedurfd om het gebouw een tweede leven te geven. Ik vind gebouwen met een geschiedenis mooi, ze hebben een ziel, er is in geleefd en beleefd. Je kunt makkelijk een oud pand slopen en er iets nieuws neerzetten. Dat is goedkoper, maar de emotionele waarde van zo’n pand is niet in geld uit te drukken. Herbestemming van panden is duurzaam, dus het mes snijdt aan

twee kanten. Inmiddels werk ik al twee jaar in ‘De Silo’, zoals het in de volksmond ook wel wordt genoemd. Deunk&Heebing, de studio waar ik werkzaam ben, verhuisde van industrieterrein de Beemd in Velp naar ‘De Wehlse kathedraal van het platteland’. Wij hebben daar geen seconde spijt van. Er zijn diverse bedrijven gevestigd in de voormalige graansilo en de verscheidenheid is leuk. Het is een mooie en fijne werkplek. Het project Wehl Durft is ook bij ons inmiddels opgestart en krijgt veel bijval. Ik hoop dat dit project in Wehl goed gedragen wordt, de negen doelen die het nastreeft zijn goed voor iedereen. Het moet een positieve boost zijn voor het dorp en haar inwoners. Misschien kunnen we in ons dorp met elkaar veel meer herbestemmen dan we denken.

Rianne van Santen


WONEN IN WEHL EN NIEUW-WEHL:

WELKE WENSEN HEB JIJ? Tijdens de drukbezochte evaluatie van het dorpsplan voor Wehl en NieuwWehl op 25 april 2018 werden veel vragen gesteld over het aanbod van woningen voor verschillende generaties in de beide kernen. De Dorpsraad wil hier een vervolg aan geven door samen met de (toekomstige) inwoners van Wehl en Nieuw-Wehl de woonbehoeften nog duidelijker in beeld te brengen.

WAAROM IS DIT BELANGRIJK? Om nu en in de toekomst de juiste woning op de juiste plek te hebben staan, moeten er keuzes worden gemaakt die goed onderbouwd zijn. Voor die goede onderbouwing is het belangrijk om samen met inwoners van Wehl en Nieuw-Wehl duidelijk te krijgen welke behoeften er zijn om in Wehl en Nieuw-Wehl te wonen.

JOUW INBRENG IS NODIG Om de woonbehoeften voor de toekomst duidelijk in beeld te krijgen, hebben we jouw inbreng nodig. Jij bent immers de inwoner. Daarom worden drie inloopavonden georganiseerd. Elke avond staat een andere generatie centraal en is het mogelijk van 16.30 uur tot 20.00 uur binnen te lopen: • Dinsdag 16 april (Zaal Reuring) Leeftijd: 50 jaar en ouder. • Dinsdag 14 mei (Zaal Reuring). Leeftijd: 18-30 jaar • Donderdag 16 mei (Het Raadhuis Wehl) - Leeftijd: 30-50 jaar. Kun je niet op de avond van jouw leeftijdscategorie? Dan mag je natuurlijk ook op een

andere avond komen. Daarnaast zijn ook de mensen die nu niet in Wehl of Nieuw-Wehl wonen en dat wel graag zouden willen van harte welkom.

WERKGROEP Door de Dorpsraad is een werkgroep opgezet. Deze werkgroep organiseert de drie inloopavonden. De werkgroep bestaat uit inwoners van Wehl en Nieuw-Wehl, medewerkers van gemeente Doetinchem en medewerkers van Sité Woondiensten. Daarnaast wordt de werkgroep ondersteund door adviesbureau Companen.

HEB JE VRAGEN? Neem contact op met Jan van der Aart (dorpsraad Wehl/Nieuw-Wehl) via het telefoonnummer 06 374 712 09 of stuur een e-mail naar wonenwehl@doetinchem.nl.


SCHUP DE BAL IN HET NET

MET DE NIEUWE VOORZITTER VAN CONCORDIA Een interview met Bas Helmink over meidenvoetbal, de strafschop en het mentale plaatje van de toekomst van de club. S.V. Concordia is de club in Wehl die voetbal mogelijk maakt voor iedereen. Vijf jaar geleden werd Concordia onderscheiden met een Koninklijke erepenning na haar 100-jarig bestaan. Voorzitter worden van deze vereniging is voor Bas een eer en geen taak die je in je eentje doet. ‘Iedereen vormt de vereniging. Ik ben enorm onder de indruk van de vrijwilligers, trainers, begeleiders, klussers, sponsoren, leden en alle experts zowel in- en buitenshuis, die een bijdrage leveren aan ‘ons voetbal’. Voorzitter zijn doe je samen met alle partijen en die samenwerkingen zijn hier.’ Het is bij Concordia net als met de strafschop. De beste strafschopnemers zijn de spelers die zich over de missers geen zorgen maken. Elke speler, zelfs de grootste strafschopspecialist mist wel eens. Ga uit van de

eigen kracht en van het feit dat de keeper een goed geplaatste, harde en zonder twijfel genomen strafschop niet kan tegenhouden. ‘Ja, precies zo werkt het ook met onze activiteiten bij de club. Het idee voor bijvoorbeeld het meidenvoetbal komt van een aantal dames. En na een aantal maanden hebben we ‘de bal in het net’ met onze aanwinst van een dames en een meidenteam.’ Aldus Bas Helmink. Op Facebook staat het al: de meiden van MO15-1 krijgen een speciale training verzorgd door de hoofdtrainer Maik Angenent en assistent trainer Jillert Krikke. Alle meiden vanaf 12 jaar die interesse hebben in voetbal mogen meedoen. De toekomst laat zich volgens Bas niet voorspellen, enkel voorstellen. ‘Op en naast het veld horen wij wat er leeft in Wehl en Nieuw-Wehl.

Wij zijn een vereniging die zich niet alleen richt op de aanwas van pupillen maar op alle leeftijdsgroepen. Bijvoorbeeld walking voetbal voor senioren. Betaalbaarheid is belangrijk en de goede verzorging van het veld tot een gezonde kantine heeft onze aandacht. Voetbal is zoveel meer en dat staat bij ons in alles wat we doen op nummer één.’ Concordia kan altijd extra handen gebruiken. Het is een erkend leerbedrijf. Je kunt dus stage lopen bij je eigen club. www.concordia-wehl.nl


DE NATUUR HERSTELT, KALMEERT EN VERBINDT JACQUELINE ERINGFELD-VAN DE PAVERT | WANDELCOACH

INLOOPAVOND

WEHL DURFT! 25 APRIL 2019 HET RAADHUIS 19.30 UUR

DISCLAIMER Dit magazine is gemaakt met en voor het dorp (Nieuw)Wehl. We willen iedereen hartelijk bedanken voor hun bijdrage in de vorm van doorverwijzingen, foto’s, aandacht, ideeën en verhalen. Deze uitgave is met de grootste zorg door ons samengesteld. Het doel is u als lezer positief te informeren, te verbazen en te laten verwonderen over de negen doelen voor sociale betrokkenheid en welke wensen er voor de toekomst leven. Graag hadden we iedereen in het dorp betrokken, sommige mensen zijn wel gevraagd maar zijn te druk en anderen hebben we voor deze editie helaas door de weidsheid van het dorp niet kunnen bereiken. Wie weet kan dat een volgende keer? We zijn niet aansprakelijk te stellen voor eventuele onjuistheden/onvolkomenheden in dit magazine. En we kunnen al helemaal geen eigenaar zijn van het lef en de acties die u misschien op basis van dit blad in het kader van de negen doelen durft te tonen. We zijn er uiteraard wel graag getuige van. Heel veel leef en leesplezier! wehldurft@gmail.com CONCEPT | UITVOERING | VORMGEVING Medialijn | Graansilo Wehl | Deunk&Heebing Wehl DRUK Senefelder Doetinchem


ACTIVITEIT Zwerfafvalbrigade Kookclub Kinderdisco Concordia Elver Jongerenwerk nieuw wehl Niweda Kunstexposities Concerten Kerkdiensten Inloopavonden Werkgroep wonen

elke dag koken voor kinderen uit groep 6/7/8 disco voor kinderen uit groep 6/7/8 organiseert regelmatig leuke activiteiten regelmatig activeiten, voor Elver, door Elver! activiteiten voor de jongeren in Nieuw Wehl activiteiten voor de bewoonsters Nieuw Wehl wisselende exposities organiseert regelmatig concerten RK di. 16.00 uur / PK laatste do. v/d mnd 16.00 uur 16 april 50+/14 mei 18-30 jr/16 mei 30-50 jr 16.30 uur

Dhr. R. Isselman: 06-51692890 opgeven via www.buurtplein.nl www.buurtplein.nl www.concordia-wehl.nl www.elver.nl www.jongerenwerknieuwwehl.nl www.niweda.nl www.orsodoro.nl www.paviljoen3wehl.nl Oldershove Wehl wonenwehl@doetinchem.nl

oneven weken donderdag 9.30-11.30 uur. diverse workshops wo/do/vr. 13.00-17.00. keramiek en creatieve workshops divers handwerk dinsdag 14.00 uur kaarten maken maandag 13.30 uur

www.buurtplein.nl Workshopstudio Wehl (fb) www.negelaer-creatief.nl Oldershove Wehl Oldershove Wehl

voor 60+ iedere 3de dinsdag van de maand uitgang het Timpaan woensdag 14.00-15.30 uur 55+ koffie di. en do. 9.30 uur wo. 14.30 uur woensdag van 10.30-12.30 uur woensdag van 10.30-12.30 uur derde woensdag v/d mnd van 10.30-12.30 uur derde woensdag v/d mnd van 11.00-12.30 uur rijdt 7 dagen per week tot 18.00 uur

www.buurtplein.nl - 06 13175329 www.buurtplein.nl www.buurtplein.nl www.buurtplein.nl www.buurtplein.nl www.buurtplein.nl www.buurtplein.nl www.buurtplein.nl

donderdag vanaf het KBC 14.00 tot ca.15.30 uur wo. avond sport ook voor visueel beperkte mensen elke zondag 8.30 uur start BodyAction maandag en woensdag vanaf 10.00 uur maandag 10.30 vrijdag 10.00 uur maandag 14.00 uur maandag 14.30 en 16.30 uur (circuit) dinsdag 10.00 uur

www.sportservicedoetinchem.nl www.showdownbonbini.nl www.wtvcenturion.nl Koningin Beatrix Centrum Oldershove wehl Oldershove wehl Sportservice/buurtplein Oldershove wehl

31 maart vanaf 13.00 uur 31 maart van 8.30-17.30 uur 7 april vanaf 13.00 uur (vooraf aanmelden) 7 april van 19.30-22.00 uur 12 april vanaf 21.00 uur 13 en 14 april 20 april vanaf 19.30 20 april vanaf 22.00 uur 26 april 19.30 uur de Horst 27 april 4 mei 18.30 uur 11 mei 18 mei vanaf 21.00 uur 23 mei 24 mei vanaf 19.30 uur 25 mei vanaf 10.00 uur 25 mei vanaf 20.00 uur 2 juni 15 t/m 17 juni 23 juni 26 juni van 13.00-21.00 uur 5 t/m 7 juli 6 en 7 juli 27 en 28 juli 23 t/m 25 augustus 27 t/m 29 augustus van 9.30-15.30 uur 14 en 15 september van 10.00-17.00 uur 15 september 28 september 19 oktober 11 december 14.00 uur

www.reuringwehl.nl www.schutterij-de-eendracht.nl www.reuringwehl.nl www.amdg.nl www.reuringwehl.nl toneel in wehl (fb) www.cafebonbini.nl www.reuringwehl.nl nieuwwehl@hotmail.com www.stichtingwehl.nl Raadhuisplein www.schutterij-de-eendracht.nl www.reuringwehl.nl www.dorpsfeestwehl.nl www.dorpsfeestwehl.nl www.dorpsfeestwehl.nl www.dorpsfeestwehl.nl www.schutterij-de-eendracht.nl centrum Wehl Parochie H. Gabriel www.wehleriade.nl www.schutterij-de-eendracht.nl open tuinen www.trekkertreknieuwwehl.nl www.wehlscrossevent.nl www.buurtplein.nl www.openmonumentendag.nl www.stichtingwehl.nl www.schutterij-de-eendracht.nl www.schutterij-de-eendracht.nl Oldershove Wehl

CREATIEF Hobby Café Workshopstudio Wehl Keramiek & Creatief Handwerken Kaarten maken

PRAKTISCH Boodschappenbus Bakfiets Buurtplein Buurtkamer Wehl Formulieren Café Sociale Raadslieden Vrijwilligerscentrale VIT (mantelzorg vragen) Electrocar

SPORTIEF Wandelgroep Showdown Sportief fietsen Ouderen gym Beweegtuin/Jeu de Boules Koersbal Meer bewegen voor ouderen Biljarten

EVENEMENT Reuring Darts Lentetoernooi Gelders Kampioenschap Vendelen Indoor Wehlse Bierpulschuifwedstrijden Een nacht in het theater Karaoke Jeugdtoneel Walk-Inn Reünie Reuring Lentefeest NW Kingsparty Koningsdag Dodenherdenking Concert drumfanfare 90’s party Open Business Borrel Zomercarnaval XL Fairtrade Ontbijt Wehl Foute Dorpsfeest Rommelmarkt Kermis Wehl Sacramentsprocessie Wehl Wehleriade Schuttersfeesten Kunst in de tuin Trekkertrek Wehls Cross-event KiVaDa (kindervakantiedagen) Open Monumentenweekend Rondje om de kerk Achterwehls Oktoberfest Gelders Bielemantreffen Kerstmarkt


KOM T’RUG KETS UN KEI NAOR DE DAG, ZO WIET AZZIE KUNT SPUUL UT ZOLT VAN OW VEL, DOOF UT VUUR VOLG UT SPOOR WATTER LIG, ZUUK NIKS WATTER NIE MEER KUMP WAS UT DREK UUT OW HEUR, GEEF ‘N NAAM AN IEDRE DEUR DRINK DE TROANEN VAN OW HAND ZWIEG DUR VAN ERF DE KIEKERS VAN OW KIND KIEK DOAR DEUR KOESTER OW GEHEIME HART TOT UT END REIS WIET, DRINK WIEN DENK NOA, LACH HARD DUUK DIEP, KOM T’RUG DROOM UN BOOT IN DE ZON, GEEF UM ZEILEN EN WIND KUS UN DROEVIGE SNUUT, HEEL ZACH, VEUR DE DAG BEGINT BEWAAR UN KEI IN OW TES UUT UT LAND WOAR I-J SLIEP WOAR I-J DE WONDEN OP LIEP WOAR OW KONINKRIJK VERGING HAAL DE PARELS UUT DE ZEE GEEF ZE WEG VECHT MET ALLES WADDIE HEB VERLIES UT GOED WACHT DAN TOT UT LICHTER WURD I-J HEB DE TIED... REIS WIET, DRINK WIEN DENK NOA, LACH HARD DUUK DIEP, KOM T’RUG BRON: KOM TERUG SPINVIS, VERTAALD DOOR DORINE KRAAIJVANGER

Profile for WehlDurft

Wehl Durft!  

Wat Een Heerlijk Land. Wehl een actieve gemeenschap met 6.876 inwoners. Als je Wehl bekijkt vanuit haar evenementen, het zorgen voor elkaar...

Wehl Durft!  

Wat Een Heerlijk Land. Wehl een actieve gemeenschap met 6.876 inwoners. Als je Wehl bekijkt vanuit haar evenementen, het zorgen voor elkaar...

Profile for wehldurft
Advertisement

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded