Page 8

8

นสพ.เลี้ยวซ้าย ปีที่ 7 ฉบับที่ 9 เมษายน 55

turnleftthai.blogspot.com

(ต่อจากหน้า 7)

ว่าระบบการแข่งขันในระบบทุนนิยมจะนำ�ไปสู่การลงทุนและผลิตล้น เกินและก่อให้เกิดแนวโน้มการลดลงของอัตรากำ�ไรซึ่งเป็นสาเหตุของ วิกฤติ นายทุนเลือกแนวทางที่จะรักษาอัตรากำ�ไรไว้ โดยการส่งเสริม ให้บริษทั ใหญ่กนิ บริษทั ทีอ่ อ่ นแอกว่าแล้วตัดระดับการผลิตและการจ้าง งาน และอีกหนทางหนึง่ คือการตัดค่าแรงอย่างโหด ซึง่ เกิดขึน้ ในประเทศ สหรัฐอเมริกา (รายละเอียดเกีย่ วกับเรือ่ งนีส้ ามารถอ่านได้ในเลีย้ วซ้าย ฉบับอื่นๆ ซึ่งมีการอธิบายไว้อย่างเป็นระบบ) ทีนถี้ า้ ค่าแรงน้อยพลังการบริโภคก็จะอ่อนแอ แล้วจะทำ�อย่างไร? เพราะจะทำ�ให้วิกฤติหนักขึ้นและคนตกงานมากขึ้น แนวเสรีนิยมเลือก ที่จะไม่เพิ่มค่าแรงให้สอดคล้องกับความต้องการของคนส่วนใหญ่ และ ไม่เห็นด้วยกับการกระตุ้นเศรษฐกิจด้วยการเพิ่มกำ�ลังซื้อ แต่บ่อยครั้ง จะเลือกส่งเสริมให้คนบริโภคผ่านการเป็นหนี้แทน สหรัฐอเมริกา คือ ตัวอย่างอันยอดเยี่ยมในกรณีนี้ รัฐบาลสหรัฐในอดีตไม่เพิ่มค่าแรงขั้น ต่ำ�มากว่า 30 ปี และเลือกที่จะปล่อยเงินกู้ราคาถูกเข้าสู่ระบบแทนที่จะ เพิ่มค่าแรงเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของกำ�ลังจ่าย เช่น การเปิดโอกาสให้ คนจนอเมริกามีสิทธิกู้เงินราคาถูกเพื่อมาซื้อบ้าน จากนั้นเกิดการเก็ง กำ�ไรในอสังหาริมทรัพย์ เกิดฟองสบู่ และจากนั้นฟองสบู่ก็แตกเพราะ คนจนใช้หนีไ้ ม่ได้ เรือ่ งมันไปกันใหญ่เมือ่ นายทุนธนาคารพยายามสร้าง กำ�ไรในการเก็งกำ�ไรจากหนี้เสีย จนทุนธนาคารขนาดใหญ่ของอเมริกา ล้มในปี 2008 (Lehman Brothers)1 ธนาคารขนาดใหญ่ของยุโรปโดยเฉพาะจากเยอรมันและฝรั่ง เศษได้รบั ผลกระทบอย่างมหาศาลเพราะไปซือ้ หนีเ้ น่าจากอเมริกา โดย มีความหวังว่าจะสร้างกำ�ไรได้ ธนาคารเหล่านั้นเกือบจะล้มซึ่งทำ�ให้ รัฐบาลต่างๆ ในยุโรปต้องเข้าไปอุม้ และเอาใจเพือ่ นนายทุนด้วยกันโดย ปัดหนี้เสียเหล่านั้นให้กลายเป็นหนี้สาธารณะ หลังจากนั้นอ้างว่าต้อง ตัดบริการสาธารณะชนิดต่างๆ ลงอย่างเป็นระบบ รวมถึงเพิม่ ภาษีมลู ค่า เพิ่มอีกด้วย เพื่อเอาเงินไปจ่ายหนี้ให้กับนายธนาคาร เพื่อดึงยอดหนี้ ลงมา ในวิกฤติทางการเงินปัจจุบัน คนใช้หนี้กลายเป็นคนธรรมดาๆ ที่ ไม่ได้สร้างปัญหาแต่อย่างใด ในขณะทีต่ วั ปัญหาแท้คอื พวกนายธนาคาร หรือ พวกนักเก็งกำ�ไร (hedge funds) ซึง่ สือ่ กระแสหลักทีย่ โุ รปจะเรียก ตลาดหุ้นของนายทุนว่า “เดอะ มาเก็ท” เหมือนกับว่ามีตัวตนอิสระ

จากมนุษย์และผลประโยชน์ชนชั้น พวกนักเก็งกำ�ไร ไม่เคยถูกลงโทษ และพวกนี้มีอิทธิพลอย่างมากต่อนักการเมืองกระแสหลักในยุโรป หนี้สาธารณะมหาศาลของกลุ่มประเทศในสหาภาพยุโรปทาง ใต้ เช่น กรีส สเปน อิตาลี่ ไอร์แลนด์ หรือโปรตุเกส มาจากการที่หลาย ฝ่ายต้องการหาเงินมาพัฒนาประเทศเพราะถูกกดดันให้เร่งพัฒนา เศรษฐกิจให้ได้มาตรฐานของกลุม่ EU ทัง้ รัฐและเอกชนกูเ้ งินจากธนาคาร ในเยอรมันและฝรั่งเศส แต่พอระบบธนาคารพังและรัฐต่างๆ เข้าไปอุ้ม จนเกิดหนี้สาธารณะ พวกปล่อยกู้เอกชนที่คุมตลาด จะมองว่ารัฐขาด ประสิทธิภาพที่จะจ่ายหนี้ เลยมีการเพิ่มอัตราดอกเบี้ย ซึ่งมีผลพวงคือ หนี้สาธารณะยิ่งเพิ่มขึ้นอีก ในอดีตลักษณะการขยายตัวของเศรษฐใน กลุ่มประเทศเหล่านี้เป็นการขยายตัวที่สร้างฟองสบู่โดยเฉพาะใน อุตสาหกรรมอสังหาริมทรัพย์ การที่ประเทศยากจนใน EU ใช้เงินสกุลยูโร ทำ�ให้ไม่สามารถ แข่งขันกับกลุ่มประเทศเหนือ เช่น เยอรมนี ฝรั่งเศษ เพราะไม่สามารถ ลดค่าเงินเพือ่ ลดราคาสินค้าและเพิม่ การส่งออกได้ ฉะนัน้ ความสัมพันธ์ ของกลุ่มประเทศใน EU จะมีลักษณะความสัมพันธ์ที่ไม่เสมอภาคกัน ประเทศทีย่ ากจนมีการพึง่ พาประเทศทีร่ �่ำ รวยมากขึน้ เรือ่ ยๆ โดยเฉพาะ เรื่องของเงินทุน ยิ่งประเทศยากจนขาดดุลและเป็นหนี้มากเท่าไหร่ ประเทศเยอรมันและฝรั่งเศษก็กังวลเรื่องความมั่นคงของธนาคารของ ตนเองและเศรษฐกิจของตนเองด้วย เลยมีการพยายามสร้างอำ�นาจ เหนือรัฐบาลและนโยบายเศรษฐกิจของประเทศยากจนมากขึ้นเรื่อยๆ แต่คนธรรมดาในกรีซหรือสเปนไม่ได้ได้รับประโยชน์แต่อย่างใด ตรง กันข้ามมีการทำ�ลายชีวิตคนธรรมดาด้วยการตัดเงินเดือน สวัสดิการ และระดับการทำ�งาน นั่นเป็นสาเหตุว่าทำ�ไมที่กรีซ โปรตุเกส และ สเปน มีการต่อสู้ กับการตัดงบประมาณอย่างดุเดือด ข้อถกเถียงที่ตามมาในขณะนี้คือ กลุ่มประเทศยากจนถ้าใช้หนี้ไม่ได้จะทำ�อย่างไร? ข้อเสนอจาก troika คือ ให้ลบหนีท้ งิ้ ส่วนหนึง่ และให้คงจำ�นวนหนีท้ ดี่ เู หมือนว่ากรีซจะใช้คนื ได้ แต่ในความเป็นจริง มันกลายเป็นเรือ่ งทีไ่ ร้ความหมายเพราะการปัน่ ราคาหุ้นและการซื้อขายบอนด์ล่วงหน้าทำ�ให้ปริมาณหนี้เพิ่มขึ้นอย่าง เดียว ยิง่ กว่านัน้ ทุกเม็ดเงินทีก่ รีซกูม้ าใหม่ จะเข้ากระเป๋าธนาคารเยอรมัน

มันมีประเด็นถกเถียงต่อเนื่องในเรื่องนี้คือ ประเด็น การเติบโตทางธุรกรรมทางการเงิน (Financialisation) ที่กลายเป็นแหล่งของการสร้างกำ�ไรระยะสั้น ในขณะที่ ภาคการผลิตจริงสร้างกำ�ไรได้น้อยและช้า ฉะนั้นทุนใหญ่จะหันมาลงทุนค้าทางด้านการเงิน เพื่อหากำ�ไรระยะสั้น ทำ�ให้เกิดระบบเศรษฐกิจเทียมที่ไร้ฐานการผลิตรองรับ ขาดความสมดุล ในช่วงวิกฤติ 1930 มีการค้าทางการเงินในลักษณะที่คล้ายๆ กัน จนเกิดวิกฤติทำ�ให้คุณค่าของเงินมีปัญหา จนต้องหาทองคำ�มาเป็นหลักประกัน ....ผู้ เขียนจะไม่ลงรายละเอียดมาก เพราะจะทำ�ให้บทความยาวและซับซ้อนจนเกินความจำ�เป็น 1

ย้ายฐานผลิต วาทกรรมอำพราง // นสพ.เลี้ยวซ้าย ปีที่ 7 ฉบับที่ 9 เมษายน 55  

จอห์งลุก มะลอนเชนอง “คนอันตราย” ที่เรารักของฝ่ายซ้ายฝรั่งเศส หน่ออ่อนของนายทุนในอาณาจักรจีนโบราณ ต้องปฏิวัติการศึกษา เพื่อเสรีภาพทางความคิด...

Advertisement