Issuu on Google+

M A Ϊ Ο Σ 22012 012 MAΪΟΣ Tεύχ ος 39 Tεύχος Μηνιαίο περιοδικ περιοδικόό Διαχείριση για την Διαχείριση ττου ου περιβάλλον τος περιβάλλοντος

Ανεπαρκές στην Ελλάδα το θεσμικό πλαίσιο για κομποστοποίηση αποβλήτων

Εκδήλωση του Ε.Ο.ΑΝ.

«10 χρόνια εναλλακτική διαχείριση Τι πετύχαμε, που πάμε»

σελ. 6 - 7

Ολοκληρώθηκε με πρωτοβουλία του ΣΕB

Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης Επιχειρήσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος

σελ. 4

Μ Α Ρ Ι Α ΛΟ Ϊ Ζ Ι ΔΟ Υ ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΜΠ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Πρόεδρος Συνδέσμου Επιχειρήσεων Κομποστοποίησης

σελ.12 - 13

Υπάρχει σοβαρό πρόβλημα στη διαχείριση αποβλήτων στην Ελλάδα

σελ. 8 - 9

Η ΗΛΕΚΤΩΡ ΚΕΡ∆ΙΖΕΙ ΤΗΝ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ∆ΙΕΘΝΗ ΑΓΟΡΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΚΑΘΑΡΟ ΜΕΛΛΟΝ! Έχοντας υιοθετήσει σύγχρονες τεχνολογίες διαχείρισης και αξιοποίησης απορριµµάτων η ΗΛΕΚΤΩΡ κινείται ανταγωνιστικά και στην ευρωπαϊκή αγορά. Μέσω της υλοποίησης και λειτουργίας σύγχρονων µονάδων σε Κύπρο και Γερµανία και το σχεδιασµό ολοκληρωµένων εγκαταστάσεων σε Ισπανία και Ρωσία η ΗΛΕΚΤΩΡ κατακτά µερίδιο και στη διεθνή αγορά.

ΑΓΙΑ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ / ΡΩΣΙΑ Εργοστάσιο ∆ιαχείρισης Απορριµµάτων, Συµπαραγωγής ηλεκτρικής και θερµικής ενέργειας

TRITTAU/ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Εργοστάσιο κοµποστοποίησης.

UELZEN/ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ∆ιαχείριση Αγροτικών Yπολειµµάτων.

BERLIN / ΓΕΡΜΑΝΙΑ Εργοστάσιο ∆ιαχείρισης Απορριµµάτων.

OSNABRUCK / ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Εργοστάσιο ∆ιαχείρισης Απορριµµάτων.

PIROW/ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ∆ιαχείριση Αγροτικών Yπολειµµάτων.

HALLE/ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ∆ιαχείριση Αγροτικών Yπολειµµάτων.

LOHFELDEN/ ΓΕΡΜΑΝΙΑ RENNEROD / ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Εργοστάσιο ∆ιαχείρισης Απορριµµάτων.

Εργοστάσιο κοµποστοποίησης. ∆ιαχείριση Αγροτικών Yπολειµµάτων.

DRESDEN / ΓΕΡΜΑΝΙΑ Εργοστάσιο ∆ιαχείρισης Απορριµµάτων.

ΤΑΓΑΡΑ∆ΕΣ / ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Εργοστάσιο Συµπαραγωγής ηλεκτρικής και θερµικής ενέργειας.

BASELICH/ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Εργοστάσιο κοµποστοποίησης.

BRANDHOLZ / ΓΕΡΜΑΝΙΑ ∆ιαχείριση Αγροτικών Yπολειµµάτων.

FREITAL/ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΑ / ΑΘΗΝΑ

Εργοστάσιο κοµποστοποίησης.

Εργοστάσιο Συµπαραγωγής ηλεκτρικής και θερµικής ενέργειας. Εργοστάσιο Αποτέφρωσης Νοσοκοµειακών Αποβλήτων.

BEUERBACH/ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Εργοστάσιο κοµποστοποίησης.

ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΑ / ΑΘΗΝΑ Εργοστάσιο ∆ιαχείρισης Απορριµµάτων.

TRIER / ΓΕΡΜΑΝΙΑ

SCHLOBVIPPACH/ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Εργοστάσιο ∆ιαχείρισης Απορριµµάτων.

∆ιαχείριση Αγροτικών Yπολειµµάτων.

DARMSTADT/ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Εργοστάσιο κοµποστοποίησης.

ΚΟΡΩΠΙ / ΑΘΗΝΑ Εργοστάσιο Επεξεργασίας Απορριµµάτων.

MILTENBERG/ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Εργοστάσιο κοµποστοποίησης.

SAN SEBASTIAN / IΣΠΑΝΙΑ Εργοστάσιο ∆ιαχείρισης Απορριµµάτων.

ΛΑΡΝΑΚΑ / ΚΥΠΡΟΣ Εργοστάσιο ∆ιαχείρισης Απορριµµάτων.

∆ιαχείριση Απορριµµάτων

Koµποστοποίηση

∆ιαχείριση Αγροτικών Υπολειµµάτων

Συµπαραγωγή Ηλεκτρικής και Θερµικής ενέργειας

Αποτέφρωση Ιατρικών Αποβλήτων

Η Λ Ε Κ Τ Ω Ρ Α . Ε . , Ερµού 25, 145 64, Νέα Κηφισιά, Αθήνα, τηλ.: 210 8184700, fax: 210 8184701, www.helector.gr

Σύμβουλος Έκδοσης: Αντώνης Ζευγίτης Διευθυντής Σύνταξης: Αριστείδης Ζευγίτης Σύνταξη: Μαργαρίτα Βατηλιώτου Νομικός Σύμβουλος: Γεωργία Καλαντζή Δικηγόρος

Μηνιαίο περιοδικό για την Διαχείριση του περιβάλλοντος

Δημιουργικό - Επιμέλεια έκδοσης: Στέλιος Βάζος

Επιστημονική Επιτροπή ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ: A.Z. SUSTAINABLE MEDIA SERVICES LIMITED

Κωνσταντίνος Αραβώσης Λέκτορας Ε.Μ.Π., Πρόεδρος Ε.Ε.Δ.Σ.Α. Γιώργος Αυγουστόπουλος Xημικός Μηχανικός MSc-

Ορυκτολόγος Μηχανικός MSc Τζούλη Γκαμαράζη Χημικός Μηχανικός ΜΒΑ Ευστράτιος Καλογήρου Διδάκτωρ Χημικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. Πρόεδρος ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ Αβραάμ Καραγιαννίδης Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Μετάδοσης Θερμότητας & Περιβαλλοντικής Μηχανικής, Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών, ΑΠΘ Aλέξανδρος Κελεσίδης Φυσικός Περιβαλλοντολόγος ΜSc Δέσπω Φάττα Κάσσινου Επίκουρη Καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών & Μηχανικών Περιβάλλοντος

Ευστάθιος Κουρνιώτης Διδάκτωρ Χημικός Μηχανικός Κάτια Λαζαρίδη Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Γιώργος Λώλος Γεωπόνος ΜSc Περιβαλλοντολόγος Γιώργος Μαυριάς Xημικός Μηχανικός - Mηχανικός Περιβάλλοντος Ιωάννης Μπούκης Χημικός Μηχανικός PhD Δαμιανός Μπούρκας Διπλ. Μηχανικός Περιβάλλοντος, Σύμβουλος Έργων διαχ. Αποβλήτων Αθανάσιος Σουπίλας Χημ-Χημ. Μηχ. MASc

Παύλος Χατζημιχαήλ MSc Περιβαλλοντολόγος- Χημ. Μηχανικός Dr. Costas N. Costa Deputy Coordinator Department of Environmental Management Cyprus University of Technology Το περιοδικό είναι μέλος των ISWA, PA.SE.P.PE, HSWWA, ESEVE Διεύθυνση: Αρχ. Μακαρίου ΙΙΙ, 9 Λάζαρος Σέντερ Λάρνακα Κύπρος Τηλ. 00357-324822460 Για επικοινωνία στην Ελλάδα ­Νερούτσου 4β, Αθήνα Τηλ. +30-6972923740, +302177257110 Φαξ.+30-2112686607 info@water-waste.com www.water-waste.com

Στην­ιστοσελίδα­­www.water-waste.com μπορείτε­να­βλέπετε­το­περιοδικό­και­τρέχουσες­ειδήσεις MAΪΟΣ 2012 w+w

3

|

Ολοκληρώθηκε με πρωτοβουλία του ΣΕB

Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης Επιχειρήσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος

Σ

ε μία νέα σημαντική πρωτοβουλία που έχει στόχο την περαιτέρω ανάπτυξη τομέων την ελληνικής οικονομίας προχώρησε ο ΣΕΒ. .Πρόκειται για το «Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης Επιχειρήσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος», το οποίο έχει ως σκοπό την αξιολόγηση των προϋποθέσεων βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας του τομέα, τον προσδιορισμό των επιχειρηματικών τάσεων και προοπτικών, καθώς και τον σχεδιασμό εναλλακτικών προτάσεων ανάπτυξης.Σε ανακοίνωση του Συνδέσμου επισημαίνονται τα εξής: «Στο σημερινό περιβάλλον κρίσης ο ρόλος του ιδιωτικού τομέα είναι καθοριστικός στην αναγκαία και επείγουσα προσπάθεια παραγωγικής ανασυγκρότησης της ελληνικής οικονομίας. Ο ΣΕΒ έχει ανοίξει τον διάλογο με την αγορά, με εμπειρογνώμονες, με την ακαδημαϊκή κοινότητα και με άλλους παραγωγικούς φορείς, με στόχο την οικοδόμηση ενός νέου αναπτυξιακού προτύπου με ελληνική ταυτότητα, ώστε να παραμείνουν οι ελληνικές επιχειρήσεις βιώσιμες και διεθνώς ανταγωνιστικές αλλά και να συνεισφέρουν δυναμικά στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Στο πλαίσιο αυτό, ο ΣΕΒ έχει αναλάβει σειρά πρωτοβουλιών που συμβάλλουν στη διαμόρφωση νέων προτάσεων, πολιτικών και στρατηγικών σε σημαντικούς τομείς της ελληνικής οικονομίας. Στις πρωτοβουλίες αυτές ανήκει και το «Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης Επιχειρήσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος», το οποίο έχει ως σκοπό την αξιολόγηση των προϋποθέσεων βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας του τομέα, τον προσδιορισμό των επιχειρηματικών τάσεων και προοπτικών, καθώς και τον σχεδιασμό εναλλακτικών προτάσεων ανάπτυξης. Ο ευρύτερος τομέας του περιβάλλοντος είναι στρατηγικής σημασίας για την ελληνική οικονομία, γιατί αποτελεί πεδίο στο οποίο η δυναμική των συνεχών αλλαγών, εξελί-

4

w+w MAΪΟΣ 2012

ξεων και απαιτήσεων στα περιβαλλοντικά θέματα δημιουργεί ευκαιρίες για την ανάπτυξη επιχειρηματικότητας και νέες θέσεις εργασίας. Σημειώνεται ότι ο συνολικός κύκλος εργασιών του τομέα εκτιμάται σε περίπου €4,4 δισ. που δημιούργησαν περίπου 1960 επιχειρήσεις, ενώ, κατά τη δεκαετία 2000-2010, γνώρισε σημαντική ανάπτυξη, εμφανίζοντας μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης +4%, καλύτερο κατά +1,6% από τον αντίστοιχο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ. Σύμφωνα με το σχέδιο, οι ΑΠΕ, η Διαχείριση Αποβλήτων και η Ανακύκλωση αποτελούν τους πλέον δυναμικούς υποτομείς του τομέα του περιβάλλοντος, βάσει αποδοτικότητας και ετήσιων ρυθμών ανάπτυξης.

Παρά τις επιδεινούμενες χρηματοοικονομικές επιδόσεις των περιβαλλοντικών επιχειρήσεων, συνολικά ο τομέας σήμερα εμφανίζει μεγαλύτερες αντιστάσεις στην επιδεινούμενη κρίση, σε σχέση με άλλους τομείς της οικονομίας, με προοπτικές σημαντικών επενδύσεων σε έργα ΑΠΕ, δίκτυα και διασυνδέσεις, ανάπτυξη υποδομών διαχείρισης στερεών των αποβλήτων, κ.τλ. μέχρι το 2020. Με βάση το στρατηγικό σχέδιο, οι ΑΠΕ μπορούν να αποτελέσουν έναν από τους επιχειρηματικούς πυλώνες που θα οδηγήσουν την ανάπτυξη της Ελληνικής Οικονομίας μέσα από τη μεγαλύτερη διείσδυση στο εθνικό ενεργειακό ισοζύγιο. Αντίστοιχα, η Διαχείριση Αποβλήτων και η Ανακύκλωση πρέπει να εστιάσει στη διατήρηση του μεγέθους και της θέσης στην εγχώρια αγορά, με ενίσχυση των συμβιωτικών πρακτικών άσκησης επιχειρηματικής δραστηριότητας, τη διαφοροποίηση των προσφερόμενων προϊόντων και υπηρεσιών, την ενσωμάτωση υψηλής προστιθέμενης αξίας και την προώθηση της επιχειρηματικότητας σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας. Μακροπρόθεσμα, το στρατηγικό σχέδιο συγκλίνει και στοχεύει στην ανάπτυξη της εξωστρέφειας με τη διεκδίκηση ισχυρότερης παρουσίας στο εξωτερικό, την προώθηση και ενίσχυση μηχανισμών διευκόλυνσης της εξαγωγικής δραστηριότητας και την ενίσχυση των επενδύσεων σε αναδυόμενες αγορές. Το Στρατηγικό Σχέδιο, συν-διαμορφώθηκε με την ενεργητική συμμετοχή 15 από τις σημαντικότερες επιχειρήσεις του κλάδου σε εργαστήρια (workshops) και την εκπόνηση έρευνας πεδίου σε πάνω από 250 επιχειρήσεις. Το Σχέδιο του ΣΕΒ εκπονήθηκε με την υποστήριξη των εταιρειών ICAP και LDK και συγχρηματοδοτήθηκε από το ΕΠΑΝΑΔ στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2007-2013.» Σύνοψη του τελικού Στρατηγικού Σχεδίου διατίθεται ηλεκτρονικά στη διεύθυνση: http://www.sevstegi.org.gr/

|

Εκδήλωση του Ε.Ο.ΑΝ.

«10 χρόνια εναλλακτική διαχείριση

Τι πετύχαμε, που πάμε»

Μ

ε αφορμή τα 10 χρόνια λειτουργίας της εναλλακτικής διαχείρισης στην Ελλάδα αλλά και την ενσωμάτωση της οδηγίας 98/2008 στο εθνικό μας δίκαιο ο Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης (Ε.Ο.ΑΝ), τέως Εθνικός Οργανισμός Εναλλακτικής Διαχείρισης Συσκευασιών και Άλλων Προϊόντων (Ε.Ο.Ε.Δ.Σ.Α.Π), με ημερίδα που διοργάνωσε άνοιξε το δημόσιο διάλογο για το τι έχει ��πιτευχθεί μέχρι σήμερα και ποιοι είναι οι στόχοι για το μέλλον σε μια εποχή ιδιαίτερα κρίσιμη για την χώρα μας. Την ημερίδα χαιρέτησε ο Γενικός Γραμματέας του ΥΠΕΚΑ κ. Άρης Αλεξόπουλος τονίζοντας ότι η προώθηση της ανακύκλωσης αποτελεί βασικό πυλώνα της πολιτικής του ΥΠΕΚΑ για την ορθολογική διαχείριση των αποβλήτων καθώς επίσης και ένα σημαντικό στοιχείο ανάπτυξης ενός δυναμικού κλάδου της ελληνικής βιομηχανίας. Στην ομιλία της η Πρόεδρος του Δ.Σ.του Ε.Ο.ΑΝ, Αναπλ. Καθηγήτρια στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο κ. Κάτια Λαζαρίδη αναφέρθηκε στην έννοια της εναλλακτικής διαχείρισης και πως αυτή συνδέεται με την έννοια της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού. Ανέλυσε ότι σύμφωνα με το νόμο 2939/2001 ο παραγωγός δεν ευθύνεται μόνο για τα απόβλητα της παραγωγικής διαδικασίας αλλά και για το παραγόμενο προϊόν που όταν ολοκληρώσει τον κύκλο του θα καταλήξει απόβλητο. Για αυτό το λόγο ο κατασκευαστής ή ο εισαγωγέας ενός προϊόντος έχει την ευθύνη της οργάνωσης και της χρηματοδότησης συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης. Είτε αυτά είναι ατομικά είτε συλλογικά. Τα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης είναι κατά κύριο λόγο ανώνυμες εταιρείες που εγκρίνονται από τον Ε.Ο.ΑΝ. Οι εταιρείες είναι μη κερδοσκοπικές και είναι υποχρεωμένες να επιτύχουν τους στόχους και να δίνουν τα αποτελέσματα στην πολιτεία προκειμένου 6

w+w MAΪΟΣ 2012

Στο­­βήμα­της­εκδήλωση ο­γ.γ­του­ΥΠΕΚΑ­­κ.Α.Αλεξόπουλος­ και­στο­πάνελ­­ο­κ.Φ.Προβατάς,­ η­κ.Κ.Λαζαρίδη­­και­ο­κ.Α.Σκορδίλης­

να συντάξει τις εθνικές εκθέσεις προς την Ε.Ε. Στη συνέχεια αναφέρθηκε στα ρεύματα αποβλήτων που υπόκεινται σε ανακύκλωση. Αυτή τη στιγμή λειτουργούν στην Ελλάδα 15 εγκεκριμένα Συστήματα, που

καλύπτουν διάφορα ρεύματα αποβλήτων, από συσκευασίες μέχρι απόβλητα εκσκαφών, κατεδαφίσεων και κατασκευών (τα γνωστά μας μπάζα). Το πιο εξαπλωμένο σύστημα εναλλα-

κτικής διαχείρισης είναι αυτό των μπλε κάδων, όπου συλλέγονται απόβλητα συσκευασιών. Στην τοποθέτηση του ο Γενικός Διευθυντής της Ελληνικής Εταιρείας Αξιοποίησης Ανακύκλωσης κ. Γιάννης Ραζής επισήμανε ότι από την έναρξη του συστήματος πριν από οχτώ χρόνια η ανακύκλωση των δημοτικών αποβλήτων είχε συνεχώς ανοδική πορεία μέχρι το 2010. Οι ποσότητες των συσκευασιών που ανακυκλώθηκαν το 2010 ανήλθαν σε 415.000 τόνους ενώ συνυπολογίζοντας και το έντυπο χαρτί που ήταν στους 95.000 τόνους αποφεύχθηκε η ταφή 510.000 τόνων ανακυκλώσιμων υλικών. Επιπλέον οι θέσεις εργασίας από 171 έφτασαν στις 1870 το 2011. Από το 2011 όμως προς το 2012 υπήρξε μείωση 11% της κατά κεφαλήν ανάκτησης, ποσοστό που καταγράφεται για πρώτη φορά και οφείλεται αφ’ ενός στη μείωση των απορριμμάτων λόγω οικονομικής κρίσης αφετέρου στην ένταση του φαινομένου της αφαίρεσης υλι-

κών από τους μπλέ κάδους από γυρολόγους. Η ανάπτυξη δικτύων συλλογής αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού έχουν προσδιοριστεί από την Κοινοτική και Εθνική μας νομοθεσία ως απόβλητα προτεραιότητας λόγω της συνεχόμενης αύξησης της ζήτησης τους, αλλά και των σημαντικών επιπτώσεων που προκαλούν στο περιβάλλον όταν αποσύρονται. Ο Διευθύνων Σύμβουλος του ΣΣΕΔ «Ανακύκλωση Συσκευών» κ. Μάριος Ιντζελέρ ανέφερε ότι ο εθνικός στόχος ανακύκλωσης συσκευών είναι 4 κιλά ανά κάτοικο.Ο στόχος αυτός καλύφθηκε για τα έτη 2009 και 2010,αλλά έκτοτε εμφανίζει μείωση.Η δε παραγωγή αποβλήτων ηλεκτρικών συσκευών από 20 κιλά ανά κάτοικο για το 2007,μειώθηκε σε 11 κιλά το 2011 και αναμένεται για το 2012 ο αριθμός να είναι μονοψήφιος ,αφού λόγω οικονομικής κρίσης κανείς δε αντικαθιστά τις συσκευές του. Ο κ. Ηλίας Ορδόλης Γενικός Διευθυντής ΑΦΗΣ αναφέρθηκε στις καταστρεπτικές συνέπειες που έχει για τον υδροφόρο ορίζοντα η ταφή των μπαταριών. Ανέφερε ως παράδειγμα ότι μία μπαταρία ενός γραμμαρίου μπορεί να μολύνει 400 λίτρα νερού. Ο στόχος της Ε.Ε για την ανακύκλωση μπαταριών είναι 25% ,και ξεπεράστηκε κατά πολύ από την ΑΦΗΣ. Συνολικά για την συμβολή του ιδιωτικού τομέα στην ανακύκλωση μίλησε ο Πρόεδρος του ΣΕΒΙΑΝ κ. Αθανάσιος Κατρής . Αναφερόμενος στις ιδιωτικές επενδύσεις που κάλυψαν το κενό που υπήρχε στον τομέα της ανακύκλωσης επισήμανε την επιτακτική ανάγκη συνεργασίας Δήμων και ιδιωτικού τομέα για την περαιτέρω ανάπτυξη των δικτύων συλλογής. Απέδωσε την αύξηση του υπολείμματος των μπλέ κάδων που δεν χρήζει ανακύκλωσης αφ’ ενός στην μείωση της κατανάλωσης λόγω οικονομικής κρίσης και αφ’ ετέρου στην εκτεταμένη πλέον παράνομη απομάκρυνση υλικών από ρακοσυλλέκτες. Έμφαση έδωσε στην ενδυνάμωση της αγοράς δευτερογενών προ-

ϊόντων από τα ανακτώμενα υλικά που τροφοδοτούν ένα σημαντικό κομμάτι της Ελληνικής Βιομηχανίας ενώ συγχρόνως δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας. Εκ μέρους της ΚΕΔΕ μίλησε ο Αντιδήμαρχος Αθηναίων κ. Φώτης Προβατάς ο οποίος αναφέρθηκε στις αλλαγές που έφερε ο Νόμος «Καλλικράτης» στο θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων καθώς και στην αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». Επιπλέον επισήμανε τον αναντικατάστατο ρόλο των Δήμων για την επιτυχία των αποτελεσμάτων της ανακύκλωσης. Για τις συνέπειες της κρίσης στην ανακύκλωση μίλησε ο Γενικός Διευθυντής του Ε.Ο.ΑΝ Δρ. Αδαμάντιος Σκορδίλης τονίζοντας ότι στην κατάσταση που βρίσκεται ο κόσμος σήμερα ακόμη και η ανακύκλωση θεωρείται πολυτέλεια. Η αύξηση όμως του πληθυσμού της γης θα φέρει και αύξηση της κατανάλωσης συνεπώς και των παραγόμενων απορριμμάτων αλλά και περεταίρω εξάντληση των φυσικών πόρων. Για τους λόγους αυτούς θα πρέπει να υπάρξει στρατηγική για τις πρώτες ύλες και τους φυσικούς πόρους, που συνεπάγεται και στρατηγική για τα δευτερογενή υλικά που είναι τα ανακυκλώσιμα υλικά. Ακολούθησε στρογγυλό τραπέζι με θέμα «Η εναλλακτική Διαχείριση στην εποχή της κρίσης: προκλήσεις και ευκαιρίες» με την παρουσία και εκπροσώπου οικολογικών οργανώσεων με ζωηρή συζήτηση και ανταλλαγές απόψεων μεταξύ των παρισταμένων. Κλείνοντας την ημερίδα η Πρόεδρος του Ε.Ο.ΑΝ. κ. Λαζαρίδη, τόνισε τα θετικά αποτελέσματα που έχουν προκύψει από τα 10 χρόνια εφαρμογής της εναλλακτικής διαχείρισης στην Ελλάδα, ιδίως σε σχέση με την αργή εξέλιξη στα θέματα διαχείρισης στερεών αποβλήτων και συνόψισε λέγοντας ότι υπάρχει ακόμη αρκετή δουλειά που πρέπει να γίνει, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτέρως δύσκολες συνθήκες στην εποχή κρίσης, αλλά και τις ευκαιρίες που μπορεί να αναδυθούν από αυτές.

|

ΜΑΡΙΑ ΛΟΪΖΙΔΟΥ ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΜΠ

Υπάρχει σοβαρό πρόβλημα στη δια

Α

πό τα περίπου 5 εκατομμύρια τόνους αστικών αποβλήτων που παράγονται στην Ελλάδα (με την Αττική να παράγει σχεδόν το 40%), το 80% καταλήγει σε Χώρους Υγειονομικής Ταφής, περίπου το 18% ανακυκλώνεται και το 2% κομποστοποιείται. Σε αντίθεση, το ποσοστό που καταλήγει σε Χώρους Υγειονομικής Ταφής στην Ευρώπη των 27 είναι περίπου 38%, ενώ σε διάφορες δυτικοευρωπαϊκές χώρες όπως η Γερμανία, Ολλανδία, Βέλγιο κλπ, είναι λιγότερο από 10%. Σύμφωνα με τα παραπάνω, είναι προφανές ότι οι πρακτικές που ακολουθούνται στην Ελλάδα δεν συνάδουν ούτε με τη βιώσιμη ανάπτυξή αλλά ούτε με τις επιταγές της Ευρωπαϊκής και Εθνικής νομοθεσίας. Τα παραπάνω τονίζει σε συνέντευξη της στο Water & Waste η κ.Μαρία Λοιζίδου καθηγήτρια στη σχολή Χημικών Μηχανικών του ΕΜΠ, με αφορμή το συνέδριο που διοργανώνει τέλος Ιουνίου με θέμα την Αειφόρο Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων.Αναλυτικά η συνέντευξη έχει ως εξής:

- Σε ποια φάση βρίσκονται σήμερα ο τομέας διαχείρισης απορριμμάτων στην Ελλάδα; Το θέμα των αποβλήτων και της διαχείρισης απορριμμάτων είναι αρκετά πολύπλοκο και απαιτεί σωστό σχεδιασμό αλλά και πολιτική βούληση. Η Ελλάδα, την τελευταία δεκαετία στον τομέα διαχείρισης απορριμμάτων, δυστυχώς δεν προχώρησε στα απαραίτητα βήματα έτσι, ώστε να υλοποιηθούν βασικές υποδομές διαχείρισης και επεξεργασίας, με αποτέλεσμα στην παρούσα φάση η χώρα να αντιμετωπίζει ένα αρκετά σοβαρό πρόβλημα με τη διαχείριση των αστικών στερεών αποβλήτων (ΑΣΑ). Χαρακτηριστικό είναι ότι μέχρι στιγμής, στην Ελλάδα η διαχείριση των ΑΣΑ στηρίζεται στην ταφή (όπου σε ορισμένες περιπτώσεις είναι και ανεξέλεγκτη), δεδομένου ότι τα τελευταία χρόνια έχουν κατασκευαστεί μόνο πέντε μονάδες επεξεργασίας. Πιο συγκεκριμένα, υπάρχουν τρεις μονάδες μηχανικής διαλογής και κομποστοποίησης, μία στα Άνω Λιόσια, και από μία στα Χανιά και την Καλαμάτα. Η μονάδα στην Καλαμάτας βέβαια έχει αναστείλει επ’ αόριστον τη λειτουργία της λόγω λειτουργικών και άλλων προβλημάτων. Επιπλέον, λειτουργούν και δύο μονάδες βιοαστα-

θεροποίησης στην Κεφαλονιά και βιολογικής ξήρανσης στο Ηράκλειο Κρήτης. Η μονάδα στο Ηράκλειου όμως δεν παράγει δευτερογενές καύσιμο (SRF) με προδιαγραφές καύσης, διότι στην παρούσα φάση δεν υπάρχει οποιοσδήποτε αποδέκτης να το απορροφήσει. Συνεπώς προς το παρόν, όλες οι ποσότητες του ξηραμένου υλικού καταλήγουν πάλι σε χώρους ταφής. Όλα τα παραπάνω έχουν ως αποτέλεσμα η Ελλάδα, εν μέσω οικονομικής ύφεσης, να προσπαθεί με κάθε τρόπο να αποφύγει βαριά πρόστιμα τόσο για την λειτουργία παράνομων χωματερών, όσο και για την μη εκτροπή οργανικών και εν γένει ανεπεξέργαστων αποβλήτων από τους χώρους υγειονομικής ταφής (ΧΥΤ). Στον τομέα της ανακύκλωσης τα πράγματα έχουν προχωρήσει περισσότερο και στην παρούσα φάση λειτουργούν πάνω από 25 μονάδες διαλογής ανακυκλωσίμων. Ο τομέας αυτός όμως παρουσιάζει δυσκολίες κυρίως λόγω των προβλημάτων που αντιμετωπίζονται κατά τη διαλογή στην πηγή, ήτοι τη σχετικά μικρή συμμετοχή των πολιτών και τις αρκετές προσμίξεις που συναντώνται στους μπλε κάδους. Όλα τα παραπάνω έχουν ως αποτέλεσμα, από τα περίπου 5 εκατομμύρια τόνους αστικών αποβλήτων που παράγονται στην Ελλάδα (με την Αττική να παράγει σχεδόν το

40%), το 80% καταλήγει σε Χώρους Υγειονομικής Ταφής, περίπου το 18% ανακυκλώνεται και το 2% κομποστοποιείται. Σε αντίθεση, το ποσοστό που καταλήγει σε Χώρους Υγειονομικής Ταφής στην Ευρώπη των 27 είναι περίπου 38%, ενώ σε διάφορες δυτικοευρωπαϊκές χώρες όπως η Γερμανία, Ολλανδία, Βέλγιο κλπ, είναι λιγότερο από 10%. Σύμφωνα με τα παραπάνω, είναι προφανές ότι οι πρακτικές που ακολουθούνται στην Ελλάδα δεν συνάδουν ούτε με τη βιώσιμη ανάπτυξή αλλά ούτε με τις επιταγές της Ευρωπαϊκής και Εθνικής νομοθεσίας. Στο σημείο αυτό πρέπει να αναφερθεί ότι τα τελευταία 2-3 χρόνια σε Εθνικό επίπεδο, το σκηνικό της νομοθεσίας στον τομέα της διαχείρισης αποβλήτων έχει αλλάξει ριζικά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η εναρμόνιση της Ελληνικής περιβαλλοντικής νομοθεσίας με την Οδηγία 2008/98/ΕΚ (Νόμος 4042/2012). Αξίζει να σημειωθεί ότι για τα βιοαπόβλητα, ο Νόμος 4042/2012, προχωρά ένα βήμα παραπάνω σε σχέση με την Οδηγία 2008/98/ΕΚ και θέτει συγκεκριμένους στόχους χωριστής συλλογής, ήτοι 5% του συνολικού βάρους των βιολογικών αποβλήτων μέχρι το 2015 και 10% έως το 2020. Τα τελευταία χρόνια όμως έλαβαν χώρα αλλαγές και στον τρόπο αντιμετώπισης της κατασκευή και χρηματοδότησης των υποδομών, και πλέον πολλά έργα επεξεργασίας προχωρούν μέσω Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), όπως για παράδειγμα η Μονάδα Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, η Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων στο Νομό Σερρών και δυο έργα στη Δυτική Ελλάδα (Αιτωλοακαρνανία και Ηλεία). Από τα παραπάνω είναι προφανές ότι διανύουμε μια πολύ κρίσιμη περίοδο στον τομέα της διαχείρισης απορριμμάτων στην Ελλάδα, και βρισκόμαστε εν μέσω της εφαρμογής ενός σχεδίου βελτίωσης παλαιών πρακτικών, προσπαθώντας να καλύψουμε το χαμένο έδαφος της προηγούμενης δεκαετίας. Η υλοποίηση βασικών υποδομών και έργων επεξεργασίας θα συνεπάγεται σημαντικά περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη για τη χώρα, αρκεί να γίνει ορθά. Θα πρέπει λοιπόν άμεσα να τεθούν επιπλέον ζητήματα, όπως η τιμολογιακή πολιτική των φορέων διαχείρισης και η βιωσιμότητά τους, η εφαρμογή νέων τεχνολογιών οι οποίες θα αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά όλες τις σύγχρονες προκλήσεις, και κυρίως η εγκαθίδρυση νέων συστημάτων διαλογής στην πηγή (ΔσΠ). Ειδικά οι δράσεις

N&C GOLIOPOULOS SA 56, PARADROMOS ATTIKIS ODOY STREET 15234 HALANDRI - TEL. 2106919033 - FAX. 2106090071 email:kgoli@tee.gr www.goliopoulos.gr

Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων Ψυττάλειας Psittalia Waste Water Treatment Plant

ENVIROMENTAL PROJECTS ΧΥΤΑ Μεσολογγίου Mesologgi Landfill

8

w+w MAΪΟΣ 2012

Μικρό Υδροηλεκτρικό Έργό Φράγμα Φλόκα - Αλφειού Small Hydroelectric power plant at Floka-Alfios

WASTE WATER TREATMENT PLANTS LANDFILL RENEWABLE ENERGY SOURCES PROJECTS INDUSTRIAL AUTOMATION

αχείριση αποβλήτων στην Ελλάδα

χωριστής συλλογής οργανικών αποβλήτων με συστήματα ΔσΠ, μπορούν να επιφέρουν πολλαπλά οφέλη, όπως: w Επίτευξη υψηλών στόχων ανακύκλωσης, καθώς αποτελούν σημαντικό ποσοστό των αποβλήτων. w Επίτευξη σημαντικού ποσοστού εκτροπής των Βιοαποδομήσιμων Αστικών Αποβλήτων (ΒΑΑ) από τους ΧΥΤ. w Διευκόλυνση της αξιοποίησης των υπόλοιπων αποβλήτων, αφού με τη ΔσΠ των οργανικών και των πράσινων αποβλήτων διαχωρίζονται τα οργανικά που χαρακτηρίζονται από υψηλή υγρασία, από τα υπόλοιπα ΑΣΑ. w Παραγωγή κομπόστ υψηλής ποιότητας, με χαμηλή συγκέντρωση βαρέων μετάλλων και άλλων προσμίξεων έτσι, ώστε να μπορεί να εξασφαλίζεται η αξιοποίησή του. Συγκεκριμένα για τη ΔσΠ των οργανικών αποβλήτων, ως Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, στο πλαίσιο Ευρωπαϊκού έργου LIFE+, συντονίζουμε και υλοποιούμε μαζί και με άλλους φορείς, την πρώτη πιλοτική διαλογή στην πηγή βιοαποβλήτων σε επιλεγμένες περιοχές των Δήμων Αθηναίων και Κηφισιάς, έργο από το οποίο αναμένεται να εξαχθούν πολύτιμα συμπεράσματα και να δοθεί μεγάλη ώθηση σε παρόμοιες δράσεις σε ολόκληρη την Ελλάδα.

- Πόσο αξιοποιούνται οι νέες τεχνικές που έχουν αναπτυχθεί στην επεξεργασία στερεών αποβλήτων; Στη παρούσα φάση, στην Ελλάδα δεν έχουν αξιοποιηθεί οι νέες τεχνικές – τεχνολογίες που έχουν αναπτυχθεί στον τομέα επεξεργασίας των στερεών αποβλήτων. Δεδομένου βέβαια ότι τα έργα διαχείρισης είναι ελάχιστα, αυτό δεν προκαλεί έκπληξη. Όπως προαναφέρθηκε, διανύουμε πλέον μια πολύ κρίσιμη περίοδο στον τομέα της διαχείρισης απορριμμάτων στην Ελλάδα, και στο γενικότερο πλαίσιο

θα πρέπει άμεσα να τεθούν ζητήματα, όπως είναι και η εφαρμογή νέων τεχνολογιών οι οποίες θα αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά όλες τις σύγχρονες προκλήσεις, ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες που υπάρχουν κατά περίπτωση. Η εφαρμογή τέτοιων τεχνολογιών θα μπορούσε να λειτουργήσει σε σχετικά μικρές και αποκεντρωμένες μονάδες έτσι ώστε να αποφεύγεται η μεταφορά απορριμμάτων σε μεγάλες αποστάσεις, κάτι το οποίο κοστίζει τόσο οικονομικά, όσο και περιβαλλοντικά.

-Ποια η συμβολή των εργαστηρίων του ΕΜΠ στην ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών στη διαχείριση αποβλήτων; Το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, από την ίδρυσή του, έχει συνεισφέρει τα μέγιστα στην επιστημονική, τεχνική αλλά και οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Από το πλαίσιο αυτό δεν λείπει και η διαχείριση των αποβλήτων, όπου σε εργαστηριακό επίπεδο γίνεται μεταξύ άλλων ανάπτυξη καινοτόμων τεχνικών αλλά και τεχνολογιών. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η διαχρονική ανάπτυξη πρότυπων συστημάτων επεξεργασίας, όπως κομποστοποίησης οργανικού κλάσματος τόσο σε οικιακό όσο και δημοτικό επίπεδο, η εξέλιξη συστημάτων παραγωγής βιοαερίου από αναερόβιες διαδικασίες, η καινοτόμος εφαρμογή της ξήρανσης οργανικών αποβλήτων σε οικιακό επίπεδο, αλλά και η παραγωγή βιοκαυσίμων από τη διαχείριση στερεών αποβλήτων. Σχετικά με την ξήρανση οργανικών αποβλήτων, στο πλαίσιο Ευρωπαϊκού προγράμματος LIFE+, η Μονάδα Περιβαλλοντικής Επιστήμης και Τεχνολογίας (www.uest.gr) έχει υλοποιήσει το σχεδιασμό, την κατασκευή και την ανάπτυξη ενός καινοτόμου συστήματος οικιακής ξήρανσης των βιοαποβλήτων, με σκοπό την απομάκρυνση της περιεχόμενης υγρασίας και κατά επέκταση τη σημαντική μείωση της μάζας και του όγκου της ροής αυτής των απορριμμάτων

στην πηγή παραγωγής τους και συνεπώς την αισθητή μείωση του κόστους συλλογής και μεταφοράς. Το παραγόμενο ξηρό οργανικό υλικό (βιομάζα) δύναται να βρει διαφορετικά πεδία εφαρμογών για την αξιοποίησή του, μεταξύ άλλων: w στην παραγωγή πράσινης ενέργειας μέσω θερμικής επεξεργασίας w στην παραγωγή βιοαερίου σε μονάδες αναερόβιας χώνευσης w στην παραγωγή βιοκαυσίμων, όπως βιοαιθανόλης, μέσω κατάλληλων διεργασιών ζύμωσης Η μέθοδος αυτή πλεονεκτεί έναντι της κομποστοποίησης διότι δεν εκλύει δυσάρεστες οσμές, και γενικότερα αποτελεί μια καινοτομία στο πεδίο της διαχείρισης των ΑΣΑ, η οποία αναμένεται να προσδώσει σημαντικά περιβαλλοντικά, οικονομικά και κοινωνικά οφέλη. -Ποιος είναι ο στόχος του Συνεδρίου που διοργανώνετε με θέμα την Αειφόρο Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων; Στόχος του Συνεδρίου ATHENS 2012 που διοργανώνεται στο Δημαρχιακό Μέγαρο Παπάγου - Χολαργού στις 28 & 29 Ιουνίου 2012 http://uest.ntua.gr/athens2012/ είναι να δώσει την επιστημονική διάσταση, αλλά και πρακτικές εφαρμογές στον τομέα της διαχείρισης των στερεών αποβλήτων και να γίνει ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ των πολλών χωρών που συμμετέχουν. Θα γίνει αναφορά και παρουσιάσεις εργασιών για όλες τις τεχνολογίες διαχείρισης αποβλήτων, όπως και οι προβληματισμοί στις εφαρμογές τους. Επίσης, στο πρώτο μέρος του Συνεδρίου οι εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης θα έχουν τη δυνατότητα να συζητήσουν θέματα ενδιαφέροντός τους με εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσο και με προσκεκλημένους ομιλητές με εξειδίκευση στις διάφορες τεχνικές διαχείρισης αποβλήτων, χρηματοδοτικά εργαλεία και τις εμπειρίες Δήμων που έχουν προχωρήσει στη διαχείριση αποβλήτων. MAΪΟΣ 2012 w+w

9

|

Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, Επίτροπος Περιβάλλοντος της Κυπριακής Δημοκρατίας

Διαχείριση των αποβλήτων, σύμφωνα με

Σ

υγκεκριμένες απαντήσεις σχετικά με τη διαχείριση των αποβλήτων, σύμφωνα με τις οδηγίες  της Ευρωπαικής Ενωσης, δίνει ο Επίτροπος Περιβάλλοντος της Κυπριακής Δημοκρατίας κ.Χαράλαμπος Θεοπέμπτου

δειγμένο για να επιτευχθούν τα αναγκαία ποιοτικά πρότυπα στους αντίστοιχους τομείς ανακύκλωσης. Με την επιφύλαξη του άρθρου 10, παράγραφος 2, έως το 2015 χωριστή συλλογή καθιερώνεται τουλάχιστον για τα ακόλουθα: χαρτί, μέταλλο, πλαστικό και γυαλί.

Πού έπρεπε να δίνουμε προτεραιότητα; Άρθρο 4 Ιεράρχηση των αποβλήτων 1. Στη νομοθεσία και την πολιτική για την πρόληψη και τη διαχείριση των αποβλήτων ισχύει ως τάξη προτεραιότητας η ακόλουθη ιεράρχηση όσον αφορά τα απόβλητα: α) πρόληψη, β) προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση, γ) ανακύκλωση, δ) άλλου είδους ανάκτηση, π.χ. ανάκτηση ενέργειας, και ε) διάθεση. 2. Όταν εφαρμόζουν την ιεράρχηση των αποβλήτων η οποία αναφέρεται στην παράγραφο 1, τα κράτη μέλη λαμβάνουν μέτρα ώστε να προωθούν τις εναλλακτικές δυνατότητες που παράγουν το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα από περιβαλλοντική άποψη. Αυτό ενδέχεται να απαιτεί την παρέκκλιση από την ιεράρχηση για ορισμένες ειδικές ροές αποβλήτων εφόσον αυτό δικαιολογείται από τον κύκλο ζωής, λαμβάνοντας υπόψη τις συνολικές επιπτώσεις της παραγωγής και της διαχείρισης τέτοιων αποβλήτων.

Άρθρο 14 Κόστος 1. Σύμφωνα με την αρχή "ο ρυπαίνων πληρώνει", το κόστος διαχείρισης των αποβλήτων βαρύνει τον αρχικό παραγωγό αποβλήτων, τον τρέχοντα ή τους προηγούμενους κατόχους αποβλήτων. 2. Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίζουν ότι το κόστος διαχείρισης των αποβλήτων βαρύνει εν μέρει ή πλήρως τον παραγωγό του προϊόντος από το οποίο προέρχονται τα απόβλητα και ότι οι διανομείς αυτού του προϊόντος μπορούν να μοιράζονται το σχετικό κόστος. και επίσης Άρθρο 15 Ευθύνη για τη διαχείριση των αποβλήτων 1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίζουν ότι οι αρχικοί παραγωγοί ή άλλοι κάτοχοι αποβλήτων πραγματοποιούν οι ίδιοι την επεξεργασία των αποβλήτων ή αναθέτουν την επεξεργασία σε έμπορο ή σε οργανισμό ή σε επιχείρηση που εκτελεί εργασίες επεξεργασίας αποβλήτων ή μέσω διακανονισμού με δημόσιο ή ιδιωτικό οργανισμό συλλογής αποβλήτων σύμφωνα με τα άρθρα 4 και

Έπρεπε να γίνει διαβούλευση ;

Καλά τα ΧΥΤΥ ειναι παράνομα δηλαδή;

Άρθρο 4 πιο κάτω λέει ... Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι η ανάπτυξη της νομοθεσίας και της πολιτικής για τα απόβλητα είναι μια απολύτως διαφανής διαδικασία, τηρώντας τους υφιστάμενους εθνικούς κανόνες όσον αφορά τη διαβούλευση με τους πολίτες και τους ενδιαφερόμενους παράγοντες και τη συμμετοχή τους στη διαδικασία. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν υπόψη τις γενικές αρχές περί προστασίας του περιβάλλοντος της προφύλαξης και της αειφορίας, του τεχνικώς εφικτού και της οικονομικής βιωσιμότητας, της προστασίας των πόρων καθώς και το συνολικό αντίκτυπο στο περιβάλλον, στην ανθρώπινη υγεία, στην οικονομία και στην κοινωνία, σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 13.

Ποιον εν το πρόβλημα  αν τα ξεχωρίζουμε με μηχανικό τρόπο σε ένα ΧΥΤΥ; Άρθρο 11 Επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση 1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για να προωθηθεί η επαναχρησιμοποίηση προϊόντων και οι δραστηριότητες προετοιμασίας προς επαναχρησιμοποίηση, ιδίως ενθαρρύνοντας τη δημιουργία και τη στήριξη δικτύων επαναχρησιμοποίησης και επισκευής, τη χρήση οικονομικών μέσων, κριτηρίων προμηθειών, ποσοτικών στόχων ή άλλων μέτρων. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν μέτρα για την προώθηση ανακύκλωσης υψηλής ποιότητας και για το σκοπό αυτό καθιερώνουν χωριστή συλλογή αποβλήτων όπου αυτό είναι τεχνικά, περιβαλλοντικά και οικονομικά εφικτό και ενδε10

w+w MAΪΟΣ 2012

Και ποιος πρέπει να πληρώνει; 

Άρθρο 16 Αρχές της αυτάρκειας και της εγγύτητας 1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα, σε συνεργασία με άλλα κράτη μέλη εάν αυτό είναι απαραίτητο ή σκόπιμο, για ναδημιουργήσουν ολοκληρωμένο και κατάλληλο δίκτυο εγκαταστάσεων διάθεσης αποβλήτων και εγκαταστάσεων για την ανάκτηση σύμμεικτων αστικών αποβλήτων τα οποία συλλέγονται από νοικοκυριά, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων όπου η συλλογή αυτή καλύπτει και τα σύμμεικτα αστικά απόβλητα από άλλους παραγωγούς, λαμβάνοντας υπόψη τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές. 3. Το δίκτυο επιτρέπει τη διάθεση των αποβλήτων ή την ανάκτηση των αποβλήτων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 σε μία από τις πλησιέστερες κατάλληλες εγκαταστάσεις, με τη χρησιμοποίηση των καταλληλότερων μεθόδων και τεχνολογιών έτσι ώστε να εξασφαλίζεται υψηλό επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας.

Τι γίνεται με τα πράσινα απόβλητα; Γιατί να μην πάνε στα ΧΥΤΥ; Άρθρο 22 Βιολογικά απόβλητα Τα κράτη μέλη λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα, ανάλογα με την περίπτωση και σύμφωνα με τα άρθρα 4 και 13, προκειμένου να ενθαρρύνουν: α) τη χωριστή συλλογή βιολογικών αποβλήτων, ενόψει της λιπασματοποίησης και της ζύμωσης των βιοαποβλήτων, β) την επεξεργασία των βιολογικών αποβλήτων κατά

τρόπο που να διασφαλίζεται υψηλό επίπεδο περιβαλλοντικής προστασίας, γ) τη χρήση περιβαλλοντικώς ασφαλών υλικών παραγόμενων από βιολογικά απόβλητα. Η Επιτροπή προβαίνει σε αξιολόγηση της διαχείρισης των βιολογικών αποβλήτων, προκειμένου να υποβάλει πρόταση, εάν χρειασθεί. Η αξιολόγηση εξετάζει τη σκοπιμότητα καθορισμού ελάχιστων απαιτήσεων για τη διαχείριση των βιοαποβλήτων και ποιοτικών κριτηρίων για τη λιπασματοποίηση και τη ζύμωση βιοαποβλήτων, προκειμένου να εξασφαλιστεί υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος.

Τι σημαίνει Βιολογικά απόβλητα;  Άρθρο 3 Ορισμοί 4. "βιολογικά απόβλητα": τα βιοαποδομήσιμα απόβλητα κήπων και πάρκων, τα απορρίμματα τροφών και μαγειρείων από σπίτια, εστιατόρια, εγκαταστάσεις ομαδικής εστίασης και χώρους πωλήσεων λιανικής και τα συναφή απόβλητα από εγκαταστάσεις μεταποίησης τροφίμων,

Καλά δεν έπρεπε να έχουμε ένα σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων; Άρθρο 28 Σχέδια διαχείρισης αποβλήτων 1. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι οι αρμόδιες αρχές τους καταρτίζουν, σύμφωνα με τα άρθρα 1, 4, 13 και 16, ένα ή περισσότερα σχέδια διαχείρισης αποβλήτων. Τα σχέδια αυτά καλύπτουν, μόνα τους ή συνδυασμένα, ολόκληρη την γεωγραφική επικράτεια του οικείου κράτους μέλους. 2. Τα σχέδια διαχείρισης αποβλήτων περιλαμβάνουν ανάλυση της υπάρχουσας κατάστασης όσον αφορά τη διαχείριση αποβλήτων στην οικεία γεωγραφική οντότητα, καθώς και τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για τη βελτίωση της περιβαλλοντικά υγιούς προετοιμασίας προς επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση, ανάκτηση και διάθεση των αποβλήτων, και αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο το σχέδιο θα υποστηρίξει την υλοποίηση των στόχων και των διατάξεων της παρούσας οδηγίας. 3. Τα σχέδια διαχείρισης αποβλήτων περιλαμβάνουν, ανάλογα με την περίπτωση και λαμβάνοντας υπόψη το γεωγραφικό επίπεδο και την κάλυψη της περιοχής που περιλαμβάνεται στο σχεδιασμό, τουλάχιστον τα ακόλουθα: α) τον τύπο, την ποσότητα και την πηγή των παραγόμενων στην επικράτεια αποβλήτων, τα απόβλητα που είναι πιθανόν να αποσταλούν από ή προς την εθνική επικράτεια και αξιολόγηση της μελλοντικής εξέλιξης των ροών αποβλήτων, β) τα υφιστάμενα προγράμματα συλλογής αποβλήτων και τις μεγάλες εγκαταστάσεις διάθεσης και ανάκτησης, καθώς και τις τυχόν ειδικές ρυθμίσεις για απόβλητα ορυκτέλαια, επικίνδυνα απόβλητα ή ροές αποβλήτων που ρυθμίζονται από συγκεκριμένες κοινοτικές νομοθετικές πράξεις, γ) αξιολόγηση της ανάγκης για νέα προγράμματα συλλογής, για το κλείσιμο υφιστάμενων εγκαταστάσεων αποβλήτων, για πρόσθετες υποδομές των εγκαταστάσεων επεξεργασίας αποβλήτων σύμφωνα με το άρθρο 16 και, εφόσον απαιτείται, για σχετικές επενδύσεις,

ε τις οδηγίες  της Ευρωπαικής Ενωσης δ) επαρκείς πληροφορίες για τα κριτήρια σχετικά με τον εντοπισμό τοποθεσιών και τη δυναμικότητα των μελλοντικών εγκαταστάσεων διάθεσης ή των μεγάλων εγκαταστάσεων ανάκτησης, εάν χρειαστεί, ε) τις γενικές πολιτικές διαχείρισης αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων των τεχνολογιών και μεθόδων διαχείρισης των αποβλήτων που περιλαμβάνονται στο σχεδιασμό ή πολιτικών για απόβλητα που θέτουν συγκεκριμένα προβλήματα διαχείρισης. 4. Τα σχέδια διαχείρισης αποβλήτων μπορούν να περιλαμβάνουν, ανάλογα με την περίπτωση και λαμβάνοντας υπόψη το γεωγραφικό επίπεδο και την κάλυψη της περιοχής που περιλαμβάνεται στο σχεδιασμό, τα ακόλουθα: α) οργανωτικές πτυχές που συνδέονται με τη διαχείριση αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής της κατανομής αρμοδιοτήτων μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών φορέων που πραγματοποιούν τη διαχείριση αποβλήτων, β) αξιολόγηση της χρησιμότητας και της καταλληλότητας της χρησιμοποίησης οικονομικών και άλλων μέσων για την αντιμετώπιση διάφορων προβλημάτων που σχετίζονται με τα απόβλητα, λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης να δια-

τηρηθεί η εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, γ) εκστρατείες ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης απευθυνόμενες στο ευρύ κοινό ή σε συγκεκριμένες ομάδες καταναλωτών, δ) παλαιές μολυσμένες τοποθεσίες διάθεσης αποβλήτων και τα μέτρα για την αποκατάστασή τους.

και τι γίνεται με την πρόληψη ; Άρθρο 29 Προγράμματα για την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων 1. Τα κράτη μέλη εκπονούν, σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 4,προγράμματα για την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων το αργότερο στις 12 Δεκεμβρίου 2013. Τα προγράμματα αυτά ενσωματώνονται στα σχέδια διαχείρισης αποβλήτων που προβλέπονται στο άρθρο 28 ή σε άλλα προγράμματα περιβαλλοντικής πολιτικής, ανάλογα με την περίπτωση, ή λειτουργούν ως ανεξάρτητα προγράμματα. Στην περίπτωση που ένα τέτοιο πρόγραμμα ενσωματωθεί στο σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων ή σε άλλα προγράμματα, τα μέτρα για την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων προσδιορίζονται σαφώς.

Εκάναμε έτσι σχέδιο ? Ναι το 2002 και είναι εδώ και ένα άλλο το 2012

και τι γίνεται με αυτό το 2002 με βάση το οποίο προχωρούν οι σχεδιασμοί; Δεν πρέπει  να γίνει διαβούλευση; Άρθρο 31 Συμμετοχή του κοινού Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι ενδιαφερόμενοι, οι αρχές και το ευρύ κοινό να έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν στην εκπόνηση των σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων και των προγραμμάτων για την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων και να έχουν πρόσβαση σε αυτά μετά την εκπόνησή τους,σύμφωνα με την οδηγία 2003/35/ΕΚ ή, ανάλογα με την περίπτωση, την οδηγία 2001/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 2001, σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων [26]. Τα κράτη μέλη τοποθετούν τα σχέδια και τα προγράμματα σε ιστοχώρο στον οποίο έχει πρόσβαση το κοινό.

Διεθνές Συνέδριο στην Κύπρο

«East-Meets-West on Innovation and Entrepreneurship»

ο

Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Επιχειρηματικής Στήριξης Κύπρου σας προσκαλούν στην Εκδήλωση Δικτύωσης «EastMeetsWest 2012», η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 03 & 04 Σεπτεμβρίου 2012 στη Λευκωσία. Η εκδήλωση διοργανώνεται στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του δικτύου Enterprise Europe Network και διεξάγεται παράλληλα με το Διεθνές Συνέδριο και Έκθεση «East-Meets-West on Innovation and Entrepreneurship» του Ευρωπαϊκού Γραφείου Κύπρου. To Συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα της Κυπριακής Προεδρίας της Ε.Ε. Σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο εντός του χώρου διεξαγωγής του Συνεδρίου, θα πραγματοποιούνται προσωπικές συναντήσεις διάρκειας 30 λεπτών μεταξύ ενδιαφερομένων προσώπων και οργανισμών. Όλες οι συναντήσεις θα διευθετούνται εκ των προτέρων με τη υποστήριξη των διοργανωτών και οι συμμετέχοντες θα λαμβάνουν το προσωπικό τους πρόγραμμα συναντήσεων μερικές μέρες πριν από την εκδήλωση. Η εκδήλωση δικτύωσης έχει ως στόχο να φέρει σε επαφή άτομα και οργανισμούς με καινοτόμες ιδέες και τεχνολογίες και με εφαρμογή σε καίριους κλάδους της οικονομίας για την ανάπτυξη ερευνητικών, τεχνολογικών και εμπορικών συνεργασιών. Ως εκ τούτου, επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα από όλη την Ευρώπη και την περιοχή της ανατολικής Μεσογείου καλούνται να αξιοποιήσουν τη ευκαιρία αυτή για την ανάπτυξη νέων διασυνοριακών ερευνητικών, τεχνολογικών και εμπορικών συνεργασιών. Θεματικές Ενότητες: s Τεχνολογίες Πληροφορικής & Επικοινωνιών s Περιβάλλον/Ενέργεια s Υπηρεσίες Εγγραφή και Συμμετοχή στην Εκδήλωση w Για συμμετοχή στην Εκδήλωση Δικτύωσης, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να εγγραφούν ηλεκτρονικά στην Ιστοσελίδα της Εκδήλωσης (http://www.b2match.eu/eastmeetswest2012) και να καταχωρήσουν το προφίλ τους, μαζί με τη δική τους αναζήτηση συνεργασίας και προσφορά τεχνολογίας. w Αμέσως μετά την εγγραφή, το προφίλ του συμμετέχοντα αναρτάται δημόσια στον ηλεκτρονικό κατάλογο με προφίλ συνεργασίας στην Ιστοσελίδα της εκδήλωσης. w Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες μπορούν να πραγματοποιήσουν έρευνα στα υπόλοιπα προφίλ που καταχωρούνται από άλλους ενδιαφερομένους και να επιλέξουν τα άτομα και τους οργανισμούς με τους οποίους επιθυμούν να έχουν κατ’ ιδίαν συναντήσεις. w Λίγες μέρες πριν από την εκδήλωση, οι συμμετέχοντες λαμβάνουν από τους διοργανωτές το προσωπικό τους πρόγραμμα με διευθετημένες συναντήσεις. Όλες οι συναντήσεις είναι προγραμματισμένες εκ των προτέρων και η διάρκειά τους ανέρχεται στα

30 λεπτά. w Στον χώρο της εκδήλωσης θα παρευρίσκεται καθ’ όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης εξειδικευμένο προσωπικό υποστήριξης, το οποίο καταβάλει κάθε  προσπάθεια ούτως ώστε οι ενδιαφερόμενοι να μπορέσουν να έρθουν σε επαφή με τους οργανισμούς και τα άτομα που επιθυμούν. w Για τη συμμετοχή στην Εκδήλωση Δικτύωσης δεν είναι απαραίτητη η συμμετοχή στο Συνέδριο.

Οφέλη Συμμετοχής Κυπριακών ΜΜΕ και Άλλων Οργανισμών στην Εκδήλωση: w Συμμετοχή σε 30-λεπτες εκ των προτέρων διευθετημένες συναντήσεις με πιθανούς εταίρους, συνεργάτες, πελάτες και προμηθευτές. w Προώθηση τεχνολογιών / προτάσεων συνεργασίας σε έργα / υπηρεσιών και προϊόντων. w Ανάπτυξη ποιοτικών συνεργασιών με άτομα και Οργανισμούς από την κεντρική και δυτική Ευρώπη και την περιοχή της ανατολικής μεσογείου. w Γνωριμία με νέες τεχνολογίες και λύσεις σε επίκαιρα θέματα και καίρια ζητήματα, όπως π.χ. η ενέργεια, η διαχείριση υδάτων, οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών και η παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών υψηλού επιπέδου. w Εύκολη εγγραφή και διαχείριση συναντήσεων μέσω του αυτοματοποιημένου συστήματος B2Match. w 50% έκπτωση στα τέλη Εγγραφής στο Συνέδριο / Δωρεάν Πρόσβαση στον χώρο της Έκθεσης Επιπρόσθετα, για τους συμμετέχοντες από το εξωτερικό παρέχονται ελκυστικά πακέτα διαμονής σε ξενοδοχεία της Κύπρου και υπηρεσία μεταφοράς από το ξενοδοχείο προς τον χώρο της εκδήλωσης. Γλώσσα Εκδήλωσης:  Αγγλική Κόστος Συμμετοχής στην Εκδήλωση Δικτύωσης:  Δωρεάν Πληροφορίες και Εγγραφή: http://www.b2match.eu/eastmeetswest2012 Καταληκτική Ημερομηνία Εγγραφής και Υποβολής Προφίλ Συνεργασίας: 27 Αυγούστου 2012 Στοιχεία Επικοινωνίας Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την Εκδήλωση Δικτύωσης «ΕastMeetsWest2012», οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να επικοινωνούν με τo Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Επιχειρηματικής Στήριξης Κύπρου (κα Μάρσια Τριλλίδου – Βαρζακάκου, τηλ.: +357 22205033, e-mail:trillidou@research.org.cy). MAΪΟΣ 2012 w+w

11

|

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Πρόεδρος Συνδέσμου Επιχειρήσεων Κομποστοποίησης

Ανεπαρκές στην Ελλάδα το θεσμικό πλαίσιο για κομποστοποίηση αποβλήτων

Ε

νώ η κομποστοποίηση είναι καταξιωμένη διεθνώς ως η κατεξοχήν και πλέον οικονομική μέθοδος διαχείρισης των οργανικών αποβλήτων, στη χώρα μας ακόμη και σχέδια νόμου όπως το πρόσφατο για την επεξεργασία της ιλύος των βιολογικών καθαρισμών δεν αναφέρουν ούτε καν τη λέξη, επισημαίνει στη συνέντευξη του στο Water & Waste ο πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Κομποστοποίησης κ.Δημ.Κανακόπουλος. Αναλυτικά στη συνέντευξη αναφέρει τα εξής:

ΕΡ. Ποια η κατάσταση σε σχέση με τις άλλες χώρες της Ε.Ε; Στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27) διαχειρίζονται με την μέθοδο της κομποστοποίησης το 18% των αποβλήτων και παράγουν ετησίως 22 εκατομμύρια τόνους κομπόστ το οποίο πωλούν έναντι τιμών από μηδέν έως 200 ευρώ ανά τόνο. ΕΡ. Στην Ελλάδα διαχειριζόμαστε με κομποστοποίηση μόνο το 1-2%. (???) Άραγε ποιοί πρέπει να απολογηθούν; Αλλά αντί οποιασδήποτε έστω τυπικής απολογίας υπάρχει ένοχη σιωπή. Από άλλη πλευρά μπορούμε να πούμε ότι υπάρχει πεδίο δόξης λαμπρόν για επιχειρηματικές δραστηριότητες και ανάπτυξη του συγκεκριμένου τομέα. ΕΡ. Ποια είναι η κατάσταση στη διαχείριση των οργανικών αποβλήτων σήμερα; Χωρίς υπερβολές η κατάσταση είναι δύσκολη και σε ορισμένους τομείς εκρηκτική. Είμαστε όλοι γνώστες των ανεξέλεγκτων χωματερών, των προβλημάτων ρύπανσης σε ορισμένους κατ’ ευφημισμό ΧΥΤΑ , εκτεταμένης ρύπανσης από τα απόβλητα ελαιοτριβείων και τυροκομείων, την ανυπαρξία ΧΥΤΑ στο μεγαλύτερο τμήμα της Πελοποννήσου και στα νησιά και τις υπόγειες διαδρομές σύμμικτων αποβλήτων από τις επαρχιακές πόλεις προς « άγνωστες» κατευθύνσεις. Επίσης είμαστε γνώστες των τεραστίων ποσοτήτων οργανικών απόβλητων και υπολειμμάτων (Κοπριές, κουτσουλιές, απόβλητα ελαιοτριβείων, απόβλητα τυροκομείων, κλαδέματα, απόβλητα βιομηχανιών τροφίμων και πολλά ακόμη) που παραμένουν αναξιοποίητα. Το οργανικό φορτίο είναι βαρύ. Για τους δημότες, για το περιβάλλον, για το μέλλον μας αλλά και για την οικονομία του τόπου μας. για επιχειρηματικές δραστηριότητες και ανάπτυξη του συγκεκριμένου τομέα. Αυτό θα κριθεί τα 12

w+w MAΪΟΣ 2012

επόμενα χρόνια εφόσον αντιμετωπισθούν και τα προβλήματα του θεσμικού πλαισίου. ΕΡ. Υπάρχει θεσμικό πλαίσιο για κομποστοποίηση στην Ελλάδα; Αν ναι, είναι επαρκές; Το θεσμικό πλαίσιο είναι ανεπαρκές και ενώ η κομποστοποίηση είναι καταξιωμένη διεθνώς ως η κατεξοχήν και πλέον οικονομική μέθοδος διαχείρισης των οργανικών αποβλήτων, στη χώρα μας ακόμη και σχέδια νόμου όπως το πρόσφατο για την επεξεργασία της ιλύος των βιολογικών καθαρισμών δεν αναφέρουν ούτε καν τη λέξη. Και αυτό δεν είναι παράπονο μας, αλλά θυμίζει τη ρήση «.....όπως ο διάολος το λιβάνι». Απομένουν πολλά να γίνουν για το θεσμικό πλαίσιο όπως η ίδρυση Οργανισμού πιστοποίησης και Οργανισμού διάθεσης του κόμποστ. Nα νομοθετηθούν κίνητρα για εγκατάσταση διαλογής στη πηγή (ΔσΠ) και αντικίνητρα για όσους δεν βαδίζουν μπροστά. Λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των ελληνικών εδαφών σε οργανική ουσία, τις ανάγκες για αποκαταστάσεις τοπίων, τις ανάγκες για αναδασώσεις πρέπει να θεσπιστούν κίνητρα ενίσχυσης των υπαρχόντων μονάδων και ανάπτυξης νέων. Να καθιερωθεί χαμηλός συντελεστής

ΦΠΑ για το κόμπoστ. Να μειωθούν και σταδιακά να καταργηθούν οι εισαγωγές κόμποστ. Πρέπει να αναφέρω οτι οι υπηρεσίες των Περιφερειών λόγω της έλλειψης νομοθετικού πλαισίου για τα διακριτά ρεύματα ( κουτσουλιές, κοπριές, κλαδέματα κ.ά. ) εφαρμόζουν την ΚΥΑ 114218/ 1997 - η οποία αναφέρεται στα Αστικά Απόβλητα και απαιτούν βιομηχανικά κτίρια(!!!) για τη κομποστοποίηση των κλαδεμάτων ή των υπολειμμάτων εκκοκιστηρίων βάμβακος ως παράδειγμα. Προς ενίσχυση του υφιστάμενου παραλογισμού εδώ και δεκαετίες εφαρμόζουν την ανωτέρω ΚΥΑ η οποία αναφέρει: « H κομποστοποίηση στα ανοικτά συστήματα γίνεται σε βιομηχανικά κτίρια». Αναρωτιέται ο ανυποψίαστος. Τί είδους ανοικτά συστήματα είναι? Παρακάτω επίσης αναφέρει: «Τα κλειστά συστήματα κομποστοποίησης εφαρμόζονται σε βιομηχανικά κτίρια». Προφανώς διέφυγε του συντάκτη της ΚΥΑ, και 15 χρόνια κανείς από το ΥΠΕΚΑ δεν το αντιλήφθηκε. Εμείς ως Σύνδεσμος έχουμε κάνει επανειλημμένα παραστάσεις και έχουμε καταθέσει και σχετικές προτάσεις για τη διόρθωση. Με την ευκαιρία να επισημάνω ότι είναι ξεπερασμένη η ΚΥΑ 114218/1997 και

απαιτείται πλήρης αναμόρφωση και επικαιροποίηση. ΕΡ. Γιατί γίνονται εισαγωγές κομπόστ; Ποιές είναι οι ανάγκες των ελληνικών εδαφών; Οι εισαγωγές κόμποστ και φυτοχωμάτων - σε εκατοντάδες χιλιάδες τόνους- γίνονται για να καλύψουν τις τεράστιες ανά��κες των Ελληνικών εδαφών ενώ ακριβώς αυτές οι ανάγκες έπρεπε να επιβάλουν τη κομποστοποίηση ως την πρωταρχική μέθοδο διαχείρισης των αποβλήτων μας. Υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα υποβαθμισμένων και άγονων εδαφών. Οι ανάγκες των θερμοκηπίων σε οργανική ουσία λόγω της εντατικής εκμετάλλευσης είναι πολύ μεγάλες – έως και 10 τόνοι ανά στρέμμα ετησίως.Oι ανάγκες για αναδασώσεις έως και 150 τόνοι ανά στρέμμα (Πάρνηθα, Πελοπόννησος και αλλού εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα καμένων εκτάσεων) ΕΡ. Που μπορεί να διατεθεί το κομπόστ από τα οργανικά των αστικών αποβλήτων; Το κόμποστ από το οργανικό κλάσμα των αστικών αποβλήτων μπορεί να διατεθεί για αναπλάσεις τοπίων (Λατομεία, Ορυχεία κ.ά.),για αναδασώσεις ,για καθημερινή επικάλυψη των ΧΥΤΑ και για πολλές ακόμη

εφαρμογές (Βιόφιλτρα ,ηχομονωτικά). Απαιτείται εθνικός σχεδιασμός. Συνοπτικά όχι μόνο δεν υπάρχει πρόβλημα διάθεσης του κομπόστ αλλά η χώρα μας είναι ελλειμματική. ΕΡ. Τι ποσότητες κόμποστ παράγονται στην Ε.Ε ; Όπως ανέφερα ήδη παράγονται 22 εκατομμύρια τόνοι. Εξ’ αυτών 6 εκατομμύρια τόνοι παράγονται από φυτικά υλικά ( κλαδέματα κ.ά.).Και διατίθενται όλα είτε/και εξάγονται σε χώρες «πλούσιες». Αυτή η ποιότητα του κόμποστ διατίθεται στον τελικό καταναλωτή σε τιμές από 100 έως 400 ευρώ ο τόνος είτε αυτούσιο είτε ως φυτόχωμα. ΕΡ. Υπάρχει ανάγκη πιστοποίησης του κόμποστ, δεδομένου ότι άλλες χώρες π.χ. Γερμανία, Αυστρία, Ολλανδία διαθέτουν οργανισμούς πιστοποίησης; Η πιστοποίηση του κόμποστ είναι εκ των ουκ άνευ. Ηδη ο Σύνδεσμος έχει κάνει σχετική προετοιμασία και είναι σε επικοινωνία με οργανισμούς πιστοποίησης άλλων χωρών με σκοπό σύντομα να καταθέσουμε ολοκληρωμένη πρόταση στο υπουργείο. ΕΡ. Ποια είναι τα άμεσα και απώτερα σχέδια του Συνδέσμου; Στην ιδρυτική μας διακήρυξη αναφέ-

ρουμε: «Απαιτείται Εθνικός Σχεδιασμός για τη διάθεση του Κόμποστ, τη βελτίωση των ελληνικών εδαφών και την αντιμετώπιση των φαινομένων ερημοποίησης. Είναι επιτακτική ανάγκη να μηδενισθούν ή να μειωθούν στο ελάχιστο οι εισαγωγές προϊόντων Κόμποστ. «Είναι ανάγκη να θεσπισθούν ιδιαίτερα κίνητρα για την επέκταση των παραγωγικών μονάδων και των μονάδων διαχείρισης». «Είναι ανάγκη να ρυθμιστούν νομοθετικά οι προϋποθέσεις για τη χωροθέτηση και τη χορήγηση της άδειας λειτουργίας

των μονάδων Κομποστοποίησης αναλόγως της προέλευσης των πρώτων υλών (Αστικά Απόβλητα, Ιλύς βιολογικού καθαρισμού, Απόβλητα πτηνοτροφείων, βουστασίων κλπ, Απόβλητα αγροτοβιομηχανικά, “πράσινα”, Οινοποιείων, Ελαιοτριβείων κ.α.) και αναλόγως της χρήσης-διάθεσης του Κόμποστ». Παραμένουν άμεσοι και απώτεροι στόχοι. Εχουμε προβλέψει επίσης τη δημιουργία κλάμπ «Φίλοι του κόμποστ» και απομένει η πλαισίωση και στελέχωση. Εχουμε πολλούς φίλους. Η οργανωμένη παρουσίαση είναι το ζητούμενο.

Στα άμεσα σχέδια του Συνδέσμου έχουμε την κάλυψη των νομοθετικών κενών και την αντιμετώπιση των προβλημάτων λειτουργίας και αδειοδότησης των υπαρχόντων παραγωγικών μονάδων καθώς και την ίδρυση νέων από δήμους, επιχειρηματίες, βιοτεχνίες που παράγουν οργανικά απόβλητα. Εν κατακλείδι. «Mε ένα σμπάρο δυο τρυγόνια». Κομποστοποίηση για τη διαχείριση των οργανικών αποβλήτων. Κομποστοποίηση για τη κάλυψη των μεγάλων αναγκών σε οργανική ουσία των Ελληνικών εδαφών.

ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 w+w

13

|

Σε σεμινάριο του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας για το βιοαέριο ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας Κώστας Αγοραστός

«Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας με σεβασμό στο περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες»

Σ

ε σεμινάριο του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ) για το βιοαέριο παρευρέθηκε ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας κ. Κώστας Αγοραστός. Το Διήμερο εκπαιδευτικό σεμινάριο με θέμα ««Αδειοδότηση και Χρηματοδότηση Έργων Βιοαερίου» συνδιοργανώνει το ΚΑΠΕ σε συνεργασία με την Περιφέρεια Θεσσαλίας – Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας και πραγματοποιείται στην αίθουσα συνεδριάσεων του Περιφερειακού Συμβουλίου στις 10-11 Απριλίου 2012. Σκοπός του σεμιναρίου είναι η ενημέρωση και κατάρτιση των ενδιαφερομένων σε θέματα που σχετίζονται με το βιοαέριο και τις δυνατότητες που δημιουργούνται από την ενεργειακή του εκμετάλλευση. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αξιοποίηση βιoαερίου σε μικρής κλίμακας γεωργο-κτηνοτροφικές μονάδες και α) στην αδειοδοτική διαδικασία και β) στη χρηματοδότηση έργων βιοαερίου. Στην ομιλία του ο κ. Κώστας Αγοραστός ανέφερε χαρακτηριστικά: «Σκοπός του σεμιναρίου είναι να υπάρξει αναλυτική ενημέρωση για την τεχνολογία και τη σημασία των μονάδων βιοαερίου, οι οποίες επεξεργάζονται τα υγρά και στερεά οργανικά απόβλητα με στόχο την παραγωγή ηλεκτρικής και θερμικής ενέργειας καθώς και οργανικών λιπασμάτων και βελτιωτικών εδάφους σε υγρή και στερεή μορφή. Ένας τέτοιος χώρος ιδιαίτερης σημασίας για τις αγροτοβιομηχανικές περιοχές της χώρας, όπως η δική μας, είναι ο τομέας του βιοαερίου. Ένας τομέας που βοηθάει αποφασιστικά στην απορρύπανση, που ενισχύει ουσιαστικά το ενεργειακό δυναμικό της χώρας, που δίνει δουλειά στους αγρότες, που δημιουργεί νέες προοπτικές στην παραγωγή και χρήση των οργανικών λιπασμάτων, που ανοίγει την πόρτα για την επιτυχή εκμετάλλευση του οργανικού κλάσματος των σκουπιδιών και τέλος που δίνει την ευκαιρία σε νέους επιστήμονες να συνδέσουν τη θεωρητική γνώση με τη βιομηχανική εφαρμογή. Η τεχνολογία αυτή αναγνωρίζεται παγκοσμίως ως η πλέον αειφορική, η οποία επιτρέπει αφενός την απορρύπανση από τους οργανικούς ρύπους και αφετέρου την παραγωγή ενέργειας (ηλεκτρισμού και θερμότητας) και οργανικών λιπασμάτων. Όπως γνωρίζετε η απορρύπανση αποτελεί σημαντική προτεραιότητα για τη χώρα μας ύστερα από δεκαετίες απουσίας προώθησης και ουσιαστικής παραμέλησης προγραμμάτων διαχείρισης αποβλήτων. Η μη ελεγχόμενη διαχείριση των οργανικών αποβλήτων με την απόρριψή τους στο περιβάλλον αποτελεί σημαντική αιτία ρύπανσης. Πρέπει επιτέλους να αρχίσει η εφαρμογή των προβλέψεων της υφιστάμενης νομοθεσίας για τις ευθύνες εκείνων που ρυπαίνουν και καταστρέφουν το περιβάλλον χωρίς να σέβονται τα δικαιώματα της σημερινής γενιάς αλλά πολύ περισσότερο των επερχόμενων. Η ενεργειακή συμβολή των μονάδων βιοαερίου είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς τα

14

w+w MAΪΟΣ 2012

ορυκτά καύσιμα αφενός ακριβαίνουν ενώ την ίδια στιγμή συμβάλλουν στην περαιτέρω αύξηση των ρύπων του άνθρακα. Ο κ. Αγοραστός ανέφερε ακόμα ότι: «Σήμερα σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και στις Η.Π.Α., τον Καναδά, την Αυστραλία, την Κίνα, την Ινδία και σε άλλες χώρες κατασκευάζονται και λειτουργούν χιλιάδες μονάδες βιοαερίου (μόνο στην Ε.Ε. λειτουργούν περισσότερες από 9.000 μονάδες βιοαερίου). Είναι καθοριστικής σημασίας η ανάπτυξη παραγωγικών δραστηριοτήτων στην ελληνική επαρχία που θα τονώσουν ουσιαστικά την τοπική οικονομία και θα συμβάλλουν αφενός στη μείωση της ανεργίας αλλά και αφετέρου στην επιστροφή των νέων ανθρώπων στους τόπους καταγωγής τους. Η ανατροπή της κατάστασης στην οποία βρίσκεται σήμερα η ελληνική οικονομία μπορεί να γίνει μόνο με επενδύσεις παραγωγικές στον πρωτογενή και δευτερογενή τομέα. Είμαστε έτοιμοι να στηρίξουμε και να βοηθήσουμε ουσιαστικά όλες εκείνες τις επενδύσεις στην περιοχή της Θεσσαλίας που θα προσφέρουν ουσιαστικές λύσεις στα τεράστια προβλήματα που αντιμετωπίζει η περιφέρειά μας αλλά και όλη η χώρα εφόσον πληρούν όλες τις προϋποθέσεις προστασίας του περιβάλλοντος και συνεκτιμούν τη γνώμη των τοπικών κοινωνιών. Το σεμινάριο συνεχίζεται και αύριο Μ. Τετάρτη και απευθύνεται κυρίως σε εκπροσώπους βιομηχανιών και γεωργο-κτηνοτροφικών μονάδων, μελετητές-ειδικούς σε θέματα τεχνολογίας, στελέχη Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, όσους ενδιαφέρονται να ασχοληθούν με την υλοποίηση έργων βιοαερίου, και ελεύθερους επαγγελματίες που ασχολούνται με τα θέματα ενέργειας και τεχνολογίας περιβάλλοντος. Κατά τη διάρκεια των εργασιών θα παρουσιαστούν και θα συζητηθούν: Η παρούσα κατάσταση στην Ευρώπη και στην Ελλάδα, οι δυνατότητες και τα πλεονεκτήματα από την αξιοποίηση και χρήση του βιοαερίου, οι διαδικασίες αδειοδότησης, χρηματοοικονομικά θέματα, εμπόδια και προοπτικές. Το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ) συμμετέχει στο ευρωπαϊκό έργο BiogasIN, που υλοποιείται στο πλαίσιο του Προγράμματος της ΕΕ «Ευφυής Ενέργεια για την Ευρώπη» και αποτελεί μία πρωτοβουλία για τη βελτίωση του αδειοδοτικού και χρηματοδοτικού πλαισίου και των συνθηκών για την εγκατάσταση νέων μονάδων βιοαερίου σε επιλεγμένες ευρωπαϊκές χώρες. Στόχος του είναι η ανάπτυξη της επενδυτικής δραστηριότητας στον τομέα αυτό με ιδιαίτερη έμφαση στην υλοποίηση μικρής κλίμακας αγροτο-κτηνοτροφικών μονάδων. Για­περισσότερες­πληροφορίες­οι­ενδιαφερόμενοι­μπορούν­να­απευθύνονται στο­ ΚΑΠΕ,­ κα­ Φ.­ Στεφάνου,­ τηλ.­ 210­ 6603321,­ φαξ­ 210­ 6603302,­ e-mail: flora@cres.gr.­ Στοιχεία για το έργο BiogasΙΝ παρέχονται στην ιστοσελίδα http://www.biogasin.org

Διεθνές Συνέδριο της IWA

Υπερ-Επεξεργασία και Επαναχρησιμοποίηση των Υγρών Αποβλήτων

Μ

εταξύ 28 και 30 Μαρτίου 2012, πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία (οργανωτική και επιστημονική) στο Ηράκλειο της Κρήτης Διεθνές Συνέδριο με αντικείμενο την Υπερ-Επεξεργασία και Επαναχρησιμοποίηση των Υγρώ�� Αποβλήτων, σε συνεργασία με την International Water Association (IWA). Κεντρικό ρόλο στην οργάνωση του Συνεδρίου είχε το Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κρήτης, ενώ στην οργανωτική επιτροπή συμμετείχαν η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης Ηρακλείου, το Πολυτεχνείο Κρήτης, η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης και η Περιφέρεια Κρήτης. Αφορμή για την υλοποίηση του συνεδρίου ήταν το κοινό πρόγραμμα που υλο-

ποιούν οι εμπλεκόμενοι φορείς, σχετικά με την ανάπτυξη ενός δικτύου επαναχρησιμοποίησης λυμάτων της ΔΕΥΑ Ηρακλείου. Το έργο, που συγχρηματοδοτείται από τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και το Υπουργείο Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, στοχεύει στη διάθεση περισσότερων από 1.500.000 m3 λυμάτων υψηλής ποιότητας ετησίως σε αγροτικές περιοχές νοτίως της πόλης του Ηρακλείου. Όπως άλλωστε προσδιορίζει και ο τίτλος, κεντρικό αντικείμενο του Συνεδρίου ήταν η ανταλλαγή απόψεων και εμπειριών σε θέματα τριτοβάθμιας επεξεργασίας και διάθεσης και αξιοποίησης της τελικής εκροής. Σε αυτά τα πλαίσια έγιναν πολύ ενδιαφέρουσες παρουσιάσεις σε αντικείμενα όπως η χρήση μεμβρανών και τεχνολογίες αντίστροφής όσμωσης, η φωτο-κατάλυση, η αξιοποίηση εναλλακτικών μεθόδων επεξεργασίας κοκ. Σημαντικό κοινό στοιχείο των παρουσιάσεων ήταν η προσπάθεια κοστολόγηση των προτεινόμενων διαδικασιών, γεγονός που άλλωστε κυριάρχησε και στις συζητήσεις που εξελίχθηκαν στη διάρ-

κεια των συνεδριάσεων. Σε ότι αφορά το σκέλος της επαναχρησιμοποίησης πρέπει να τονιστεί ιδιαίτερα το ενδιαφέρον δεκάδων ΔΕΥΑ από όλη τη χώρα, καθώς μόλις πριν από μερικούς μήνες υπογράφηκε η νέα ΚΥΑ (145116 / 2011), που καθορίζει το νομικό πλαίσιο για την επαναχρησιμοποίηση. Για το λόγω αυτό άλλωστε το παρόν στο Συνέδριο έδωσε και ο Ειδικός Γραμματέας Υδάτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Κλιματικής Αλλαγής και Ενέργειας Καθηγητής του ΕΜΠ Ανδρέας Ανδρεαδάκης, που άνοιξε επίσημα και τις εργασίες. Στην εναρκτήρια συνεδρία μίλησαν επίσης ο Πρόεδρος του ΤΕΙ Κρήτης Καθηγητή Βαγγέλης Καπετανάκης, ο Δήμαρχος Ηρακλείου κ Γιάννης Κουράκης, ο Δήμαρχος Ρεθύμνου και Πρόεδρος της Ένωσης των ΔΕΥΑ, κ Γιώργος Μαρινάκης και ο Περιφερειάρχης Κρήτης κ Σταύρος Αρναουτάκης. Ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα θέματα που σχετίζονται με την ασφάλεια της επαναχρησιμοποίησης ήταν η τύχη των οργανικών μικρο-ρυπαντών στα διαφορετικά

στάδια επεξεργασίας και η παρουσία τους στην τελική εκροή. Σε ότι αφορά μάλιστα τις φαρμακευτικές ουσίες (πχ αντιβιοτικά, ορμόνες), παρουσιάστηκαν μια σειρά από καινοτόμα αποτελέσματα με ιδιαίτερη σημασία, από πολλές και διαφορετικές χώρες και περιοχές του πλανήτη. Η πολύ-εθνικότητα των συμμετεχόντων σε αυτή τη συνεδρίαση, όσο και γενικότερα σε όλο το Συνέδριο, αναδεικνύει την παγκοσμιότητα του θέματος και την αγωνία των λαών σχετικά με εναλλακτικές πηγές νερού. Επίσης θα πρέπει να σημειωθεί ότι στα πλαίσια του συνεδρίου πραγματοποιήθηκε και μια ειδική τεχνική συνεδρία (workshop) με αντικείμενο τα προβλήματα, ιδιαιτερότητες και λύσεις της εφαρμογής προγραμμάτων επαναχρησιμοποίησης. Η ειδική αυτή συνεδρία έγινε στα πλαίσια ενός προγράμματος LIFE+ που υλοποιούν η ΔΕΥΑ

Χερσονήσου, το ΤΕΙ Κρήτης, το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου και το Δίκτυο Μεσόγειος SOS. Κεντρικό στοιχείο της συνεδρία ήταν η ανάδειξης της ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών ως κομβικό στοιχείο επιτυχίας προγραμμάτων επαναχρησιμοποίησης. Επίσης έγινε σημαντική συζήτηση για θέματα τιμολόγησης των προς επαναχρησιμοποίησης λυμάτων. Σε ότι αφορά το καθαρά οργανωτικό κομμάτι του συνεδρίου θα πρέπει να αναφερθεί η συμμετοχή περισσότερων από 300 συνέδρων από 29 χώρες, η πραγματοποίηση δύο ακόμα ειδικών συνεδριών (μια για την αφαλάτωση και μια δεύτερη για τη διαχείριση της λυματολάσπης) και η παρουσίαση περισσότερων από 200 εργασιών και 50 poster. Περισσότερες πληροφορίες για το συνέδριο είναι διαθέσιμες στο www.wwpr2012.gr.

MAΪΟΣ 2012 w+w

15

Energy

Recycling

Green Building

Green Transportation

Water Technologies

16th Annual International Summit and Exhibition IRU:DWHU7HFKQRORJLHV(QHUJ\(IÂżFLHQF\5HQHZDEOH(QHUJ\ 5HF\FOLQJ*UHHQ7UDQVSRUWDWLRQDQG*UHHQ%XLOGLQJ

3-4 July 2012, Tel-Aviv, Israel Organizers:Mashov group| Telephone:+972-8-6273838 Fax: +972-8-6230950 E-mail: info@mashov.net | www.cleantech.mashovgroup.net

|

Συμφωνίας συνεργασίας μεταξύ των δύο εταιρειών στον τομέα διαχείρισης αποβλήτων σε διεθνές επίπεδο

Μ

ε ιδιαίτερη επιτυχία στέφθηκε η εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 31 Μαΐου 2012, στις εγκαταστάσεις της εταιρίας Polyeco A.E. στον Ασπρόπυργο, με αφορμή την επίσκεψη του Προέδρου και του Γενικού Διευθυντή Διεθνών Πωλήσεων της εταιρίας SAKAB AB Σουηδίας, για την υπογραφή συμφωνίας συνεργασίας μεταξύ των δύο εταιρειών στον τομέα διαχείρισης αποβλήτων σε διεθνές επίπεδο.

Η υπογραφή της συμφωνίας αποτελεί το επιστέγασμα μιας εποικοδομητικής συνεργασίας που ξεκίνησε πριν από 1,5 χρόνο και έχει ήδη αποφέρει τη βέλτιστη περιβαλλοντικά διαχείριση 20.000 τόνων επικινδύνων βιομηχανικών αποβλήτων από την Ελλάδα. Οι δύο εταιρείες συμφώνησαν σε ένα αναλυτικό πλαίσιο αρχών και διαδικασιών μέσω των οποίων από κοινού θα διεκδικούν και θα εκτελούν έργα διαχείρισης αποβλήτων σε παγκόσμιο επίπεδο. Ήδη, Polyeco και Sakab, συνεργάζονται σε ένα υπό εξέλιξη μεγάλο έργο απορρύπανσης ανενεργής εγκατάστασης αεριοποίησης λιγνίτη στο Κόσσοβο, που χρηματοδοτείται από την Παγκόσμια Τράπεζα. Το συγκεκριμένο έργο το οποίο ανατέθηκε στην Ελληνική εταιρεία ύστερα διεθνή διαγωνισμό, θα έχει ως αποτέλεσμα πάνω από 6.000 τόνοι επικινδύνων αποβλήτων θα καταλήξουν στη Σουηδική εταιρεία προς αποτέφρωση. Αντίστοιχα έχουν υπογραφεί συμβόλαια μεταξύ των δύο εταιρειών για συνολική διαχείριση αποβλήτων από την Αιθιοπία αλλά και το Αζερμπαϊτζάν, ενώ ήδη βρίσκεται σε συζητήσεις η σύναψη

18

w+w MAΪΟΣ 2012

νέου συμβολαίου για χώρα της Ανατολικής Ευρώπης. Πρόκειται για μια συντονισμένη προσπάθεια ώστε όλες οι ποσότητες των αποβλήτων να έχουν τελικό αποδέκτη τη Σουηδία . Η Sakab είναι η μεγαλύτερη εταιρία διαχείρισης επικινδύνων αποβλήτων στη Σουηδία, μέλος του Ομίλου E.On και στην ιδιοκτησία της ανήκει ένας από τους μεγαλύτερους αποτεφρωτήρες στην Ευρώπη (www.sakab.se) . Οι εκπρόσωποι και των δύο εταιρειών, τόνισαν πως η συγκεκριμένη συμφωνία ανοίγει νέους ορίζοντες δραστηριοτήτων και θα αποτελέσει μελλοντικά έναν από τους κύριους μοχλούς ανάπτυξής τους.

|

Κ. Κρεμαλής, Μέλος του Δ.Σ. της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Χημικών Μηχανικών, Γεν. Γραμματέας ΠΑ.ΣΕ.ΠΠΕ.

Πώς να σεβαστείς τους νόμους όταν είναι προϊόντα παγίδευσης και παραπλάνησης της Βουλής ;

Π

ληγές της Ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας απεκάλεσε τα Υπ. Ανάπτυξης και Υποδομών ο π. Πρόεδρος της Βουλής Απ. Κακλαμάνης κατά τη συζήτηση στη Βουλή του Αρθρου 228 του πολυνομοσχεδίου «Βελτίωση επιχειρηματικού περιβάλλοντος κ.τ.λ.». Η εμπειρία του επέτρεψε να διαπιστώσει το παρασκήνιο, με το οποίο η επιστήμη της μηχανικής και η εφαρμογή της σε κάθε τεχνική ή βιομηχανική εγκατάσταση μονοπωλείται με το Αρθρο αυτό από τις ειδικότητες των μηχανολόγων, ηλεκτρολόγων και ναυπηγών σε βάρος πολλών άλλων ειδικοτήτων και εξειδικεύσεων, ακόμη και εκείνων με θεσπισμένες αρμοδιότητες από τη δεκαετία του 1930 ή με γνωστά επαγγελματικά περιγράμματα με τη Βούλα της Συγκλήτου του ΕΜΠ από το 1966, δηλαδή των Χημικών Μηχανικών. Ο π. Πρόεδρος όμως της Βουλής δεν ήταν ο μόνος που ανακάλυψε και στιγμάτισε τις προθέσεις του Υπ. Ανάπτυξης. Επανειλημμένα ο ειδικός αγορητής της Ν.Δ. π. Υπουργός Κ. Χατζηδάκης εζήτησε εξηγήσεις για τις ρυθμίσεις του Αρθρου, ενώ ο βουλευτής Λ. Αυγεράκης της ΔΗ.ΣΥ. φώτισε επίσης το θέμα και κατέθεσε αναφορά της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Χημικών Μηχανικών. Η συζήτηση του θέματος με τη διαδικασία του επείγοντος μέσα στον ορυμαγδό των 328 άρθρων και των 900 σελίδων του ν/σ αγανάκτησε τους βουλευτές και δικαιολογημένα δεν επέτρεψε να διακρίνουν τόσο τη ριζική μεταβολή του υφιστάμενου πλαισίου που διέπει την άσκηση του επαγγέλματος των μηχανικών, όσο και το καθεστώς αδειοδότησης των επιχειρήσεων. Είναι … ίσως ο κυριότερος λόγος που τελικά συνέβαλε στην ψήφιση του Αρθρου κατά πλειοψηφία.

Δεν μπόρεσαν δηλαδή να διακρίνουν : • Την αυθαίρετη διεύρυνση των επαγγελματικών δραστηριοτήτων μελέτης, κατασκευής και επίβλεψης λειτουργίας – συντήρησης των διπλ. Μηχανολόγων, Ηλεκτρολόγων και Ναυπηγών που προβλέπονταν από το ν.6422/34, ώστε να ασκούνται ελεύθερα όχι πλέον μόνον σε μηχανολογικές και ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις, αλλά σε κάθε κατηγορία εγκατάστασης όπως διϋλιστήρια, χημικές βιομηχανίες, εγκαταστάσεις προστασίας του περιβάλλοντος κ.τ.λ. Με τον τρόπο αυτό καταργείται σιωπηρά το Αρθρο 4 του ν.6422/34 και το 20

w+w MAΪΟΣ 2012

Π.Δ. 274/97 που αφορούσαν τις επαγγελματικές δραστηριότητες των μηχανικών διαφόρων ειδικοτήτων στις χημικές εγκαταστάσεις. Με τον τρόπο αυτό καταργείται η συνταγματική επιταγή περί επαγγελματικής ελευθερίας πλήθους ειδικοτήτων μηχανικών για τους οποίους δεν προβλέπεται στο Αρθρο καμία επαγγελματική δραστηριότητα και παρακάμπτονται οι δεσμεύσεις του μνημονίου για άρση αδικαιολόγητων περιορισμών στα νομοθετικά κατοχυρωμένα επαγγέλματα. • Την αλλοπρόσαλλη γραφειοκρατική ρύθμιση με την οποία θα απαιτείται μηχανολογική και ηλεκτρολογική μελέτη στο στάδιο αδειοδότησης της εγκατάστασης μιάς παραγωγικής μονάδας, όταν ο ενδιαφερόμενος επενδυτής δεν γνωρίζει ��κόμη αν θα του επιτραπεί για λόγους χωροταξικούς ή περιβαλλοντικούς η επένδυση του. Τόση τεχνική άγνοια διακρίνει τους καρεκλοκένταυρους γραφειοκράτες του Υπ. Ανάπτυξης ? Δεν γνωρίζουν ότι οι μηχανολογικές και ηλεκτρολογικές μελέτες ανήκουν στις μελέτες εφαρμογής ? • Το αλαλούμ που επιφέρουν στις διατάξεις του ν.3982/2011 οι τροποποιήσεις του Αρθρου 228 με τις νέες ορολογίες που εισάγονται για τις εγκαταστάσεις? Στα προηγούμενα οι απαντήσεις του Αν. Υπουργού κ. Σ. Ξυνίδη θα παραμείνουν ως ντοκουμέντα παγίδεψης και παραπλάνησης της Βουλής. Αντί οποιασδήποτε σοβαρής και τεκμηριωμένης εξήγησης στις αιτιάσεις των βουλευτών οι απαντήσεις του κ. Ξυνίδη δικαιολογούν οποιοδήποτε από τα ρητά : «Στου κουφού την πόρτα όσο θέλεις βρόντα» ή «Αλλα λόγια να αγαπιόμαστε» ή «Πέρα βρέχει» ή «όταν το Αρθρο αφορά την άσκηση του επαγγέλματος του ηλεκτρολόγου κατ’ επιταγή του μνημονίου».

Αν είναι δυνατόν. Αλλά και η Υπουργός Ανάπτυξης κ. Α. Διαμαντοπούλου γνώστης των θεμάτων αφού στο παρελθόν υπέγραψε το Π.Δ. 274/97 για τις Χημικές Εγκαταστάσεις, με την «σιωπή της» αναίρεσε την υπογραφή της και προσεχώρησε στις απαντήσεις του κ. Ξυνίδη. Από Ανάπτυξη και Βελτίωση του Επιχειρηματικού Περιβάλλοντος καλά πάμε. Συγχαρητήρια στην Κυβέρνηση του κ. Λ. Παπαδήμου και στα Κόμματα που στην στήριξαν. Αθήνα 11.4.2012 Κ. Κρεμαλής

22

w+w MAΪΟΣ 2012

|

ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ – ΓΡΑΦΕΙΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ (ΣΕΓM)

Ο ρόλος του κλάδου των συμβούλων μελετητών στην

1.Ο κλάδος των συμβούλων / μελετητών στην κρίση Ο κλάδος των συμβούλων / μελετητών δραστηριοποιείται σήμερα σε ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον, που καθορίζεται όχι μόνο από την οικονομική κρίση, αλλά και από μια πολύπλευρη κρίση του μοντέλου ανάπτυξης και του συστήματος διακυβέρνησης. Η κρίση έχει πολύ σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στον μελετητικό κλάδο, καταρχάς οικονομικές, καθώς -ως απόρροια της σημαντικής καθυστέρησης στο ΕΣΠΑ και του περιορισμού του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων (που συνέβαλαν τα μέγιστα στην ενίσχυση της ύφεσης που αντιμετωπίζει η οικονομία μας)- έχουν περιοριστεί σημαντικά οι διαθέσιμοι πόροι για μελέτες και συναφείς συμβουλευτικές υπηρεσίες. Πολύ πρόσφατα ξεκίνησε –έστω και περιορισμένα και με παλινδρομίες και προβλήματα- η αξιοποίηση του ΕΣΠΑ για χρηματοδότηση συμβάσεων μελετών και έργων παροχής υπηρεσιών συμβούλου. Υπάρχουν όμως και ευρύτερες επιπτώσεις, καθώς, λόγω της αβεβαιότητας και της -πέρα από κάθε αμφισβήτηση- διαπίστωσης των αδυναμιών του πολιτικού συστήματος, έχει εμπεδωθεί ένα γενικότερο κλίμα ανασφάλειας που καλύπτει ευρύτατες κοινωνικές ομάδες, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και τα σύνολο σχεδόν της μεσαίας τάξης στην οποία ανήκουν και οι μέτοχοι και γενικότερα το βασικό στελεχιακό δυναμικό των μελετητικών επιχειρήσεων.

2. Η συμφωνία του Φεβρουαρίου 2012 Η συμφωνία που επιτεύχθηκε –παρά τις πολύ μεγάλες δυσκολίες που συνεπάγεται- αποτελεί και μια σημαντική ευκαιρία για την Ελλάδα να διεκδικήσει μια σοβαρή θέση στην Ευρώπη και το παγκόσμιο γίγνεσθαι. Πρέπει, με ευθύνη πρωτίστως της πολιτικής ηγεσίας, αλλά και με ενεργοποίηση των παραγωγικών δυνάμεων της ελληνικής κοινωνίας, να διαμορφωθεί κλίμα μέσα στο οποίο η επιχειρηματικότητα και η δημιουργικότητα θα βρουν τον χώρο για να εκδηλωθούν γόνιμα. Με τη μείωση του χρέους, τα χαμηλά επιτόκια και την περίοδο χάριτος δόθηκε στην Ελλάδα μία δεκαετία περίπου για να γίνουν οι αναγκαίες αλλαγές στην οικονομία, στο Δημόσιο και στην κοινωνία που θα επιτρέψουν στη χώρα να μπει σε τροχιά ουσιαστικής σύγκλισης με την υπόλοιπη Ευρώπη. Το πλαίσιο είναι ασφυκτικό, αποτέλεσμα -σε μεγάλο βαθμό- των ισχυρών αντιστάσεων του ελληνικού πολιτικού προσωπικού σε κάθε αλλαγή που θα ανέτρεπε τις πελατειακές ισορροπίες. Τα δύσκολα είναι πάντα μπροστά μας. Απαιτείται ένα εθνικό πρόγραμμα ανόρθωσης της οικονομίας και της κοινωνίας, το οποίο, μέσα από ευρείες συναινέσεις σε όλα τα επίπεδα, θα εξασφαλίζει αφενός την ουσιαστική εφαρμογή των αλλαγών και μεταρρυθμίσεων και αφετέρου την ανακατανομή των πόρων από την πολλαπλώς ευνοημένη κρατική πελατεία προς τον κόσμο της παραγωγικής εργασίας και τα αδύναμα στρώματα. Η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας αποτελεί αναγκαία συνθήκη για την υπέρβαση της κρίσης και πρέπει να στηριχθεί σε σχέδιο που θα κινητοποιεί πολιτικά και οικονομικά μέσα. Απαιτείται, ακόμη, άμεση εφαρμογή των αναγκαίων διαρθρωτικών αλλαγών τόσο για την υποστήριξη της ανάπτυξης όσο και για την αντιμετώπιση των αρνητικών συμπτωμάτων που μας οδήγησαν εδώ, όπως: φοροδιαφυγή, εισφοροδιαφυγή, πελατειακό κράτος, γραφειοκρατία, διαφθορά, απαρχαιωμένο εκπαιδευτικό σύστημα. 24

w+w MAΪΟΣ 2012

Η άρση των εμποδίων στην επιχειρηματικότητα και στις επενδύσεις και το άνοιγμα των αγορών προϊόντων, υπηρεσιών, επαγγελμάτων και εργασίας σε περισσότερο ανταγωνισμό μπορεί να ενισχύσει -παράλληλα με την ανταγωνιστικότητα- και τις ιδιωτικές επενδύσεις, εγχώριες και ξένες. Στις σημερινές συνθήκες περιορισμού της οικονομικής δραστηριότητας και της ρευστότητας, η διοχέτευση των πόρων του ΕΣΠΑ (περίπου 14 δις. ευρώ μέχρι το 2015) σε υποδομές και δραστηριότητες με μεγάλο εισοδηματικό πολλαπλασιαστή, που αυξάνουν την παραγωγικότητα και ενισχύουν την εξωστρέφεια (δηλαδή αυξάνουν τις εξαγωγές και υποκαθιστούν εισαγωγές), είναι πρωτεύουσας σημασίας. Η περικοπή του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων τα προηγούμενα δύο χρόνια, είτε με σκοπό να περιοριστεί το δημοσιονομικό έλλειμμα είτε λόγω χαμηλής ικανότητας για απορροφητικότητα, συνέβαλλε αποφασιστικά στη διόγκωση της ύφεσης και της ανεργίας. Προσομοιώσεις στο ΙΟΒΕ έδειξαν ότι ο πολλαπλασιαστής δημοσίων επενδύσεων ξεπερνά κατά πολύ τους λοιπούς δημοσιονομικούς πολλαπλασιαστές. Για να μπορέσει η χώρα να αντιμετωπίσει την κρίση απαιτείται η δημιουργία ενός ριζικά διαφορετικού παραγωγικού μοντέλου, στο οποίο ο ιδιωτικός τομέας θα παράγει και θα καλύπτει θέσεις εργασίας. Σε αυτό το μοντέλο δεν αντιστοιχεί η εξαφάνιση του κράτους, αλλά ένα μικρότερο, φιλικό προς τον πολίτη και αποτελεσματικό επιτελικό κράτος. Σε αυτό το κοινωνικό, οικονομικό και πολιτικό τοπίο ο μελετητικός κλάδος μπορεί να διαδραματίσει κομβικό ρόλο για τον επανακαθορισμό του μοντέλου ανάπτυξης και τον σχεδιασμό και υλοποίηση των αναγκαίων προγραμμάτων, έργων και παρεμβάσεων. Ο μελετητικός κλάδος διαθέτει πλούσια τεχνογνωσία και ταυτόχρονα έχει τη δημιουργική δυναμική να την εμπλουτίσει ώστε να λειτουργήσει καταλυτικά ως σύμβουλος συνεργάτης τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα στην προσπάθεια ανάκαμψης της οικονομίας μας. Παράλληλα, αν και παράγει άυλο προϊόν, που ως εκ τούτου συχνά υποτιμάται από τους παράγοντες λήψης αποφάσεων, έχει κατεξοχήν εξαγωγική δυναμική και ήδη ελληνικές μελετητικές επιχειρήσεις έχουν προσανατολισμό εξωστρέφειας και παρουσία στην ιδιαίτερα ανταγωνιστική παγκοσμιοποιημένη αγορά. Δεν έχουμε αυταπάτες ότι για να συμβεί αυτό, δηλαδή για να μπορέσει ο μελετητικός κλάδος να διαδραματίσει ρόλο ανάλογο των σημερινών αναγκών, πρέπει και αυτός να αλλάξει. Να λειτουργήσει στις νέες συνθήκες που είναι πιο ανταγωνιστικές, να ξεπεράσει στρεβλώσεις και συνθήκες προστατευτισμού του παρελθόντος, να αναδείξει και να υπηρετήσει έναν νέο ρόλο ολιστικής ευθύνης για τον σχεδιασμό, την παρακολούθηση και την επίβλεψη υλοποίησης έργων και προγραμμάτων.

3. Μνημόνιο 2 και μελετητικός κλάδος Με το μνημόνιο 2 τίθενται μια σειρά από υποχρεώσεις για τη χώρα, που επηρεάζουν σημαντικά τη μελετητική επιχειρηματική δραστηριότητα. Καταρχάς σε σχέση με τις δημόσιες προμήθειες έχουν συμφωνηθεί μια σειρά από ενέργειες που σχετίζονται σε σημαντικό βαθμό με τη δραστηριότητα των συμβούλων μελετητών και των μελετητικών επιχειρήσεων. Συγκεκριμένα: • Μέχρι τον Απρίλιο 2012 πρέπει να έχει αρχίσει τη λειτουργία της η Ενιαία Αρχή Δημόσιων Προμηθειών (ΕΑΔΠ). • Η κυβέρνηση θα κινηθεί προς την κατεύθυνση περισσότερο κεντροποιημένων προμηθειών (2ο τρίμηνο 2012). • Η κυβέρνηση προτείνει σχέδιο δράσης για τη συγκρότηση των Κεντρικών Αρχών Προμηθειών (ΚΑΠ) σε περιφερειακό / τοπικό επίπεδο, τουλάχιστον μιας ανά διοικητική περιφέρεια (3ο τρίμηνο 2012). • Η κυβέρνηση αναλαμβάνει τη μεταρρύθμιση του συστήματος των δημοσίων συμβάσεων με σκοπό (α) την απλούστευση, τον εξορθολογισμό και την ενοποίηση του κορμού της νομοθεσίας και

(β) τον εξορθολογισμό των διοικητικών δομών και διαδικασιών στις δημόσιες συμβάσεις , για την επίτευξη επιθυμητών αποτελεσμάτων όσον αφορά την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα. Ένα πρώτο σχέδιο δράσης για τη μεταρρύθμιση εκπονείται σε συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2ο τρίμηνο 2012). • Η κυβέρνηση αναλαμβάνει μια διεξοδική αναθεώρηση του συστήματος προσφυγών κατά των διαδικασιών ανάθεσης, με στόχο τη μείωση των σημαντικών και συχνών καθυστερήσεων που προκαλούνται από την υπερβολική χρήση και τις μακροχρόνιες διαδικασίες προσφυγών και την εκτίμηση του ρόλου που θα αποδοθεί στην ΕΑΔΠ, στον τομέα αυτό. Η κυβέρνηση προτείνει ένα σχέδιο δράσης σε συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2ο τρίμηνο του 2012). Παράλληλα τίθενται υποχρεώσεις των οποίων η αποτελεσματική προώθηση συνδέεται άμεσα με τη δραστηριότητα των μελετητικών επιχειρήσεων και το ρόλο του συμβούλου μελετητή. Ειδικότερα πρόκειται για τα παρακάτω ζητήματα: • Επιτάχυνση της ολοκλήρωσης του κτηματολογίου • Ολοκλήρωση της αναθεώρησης των 12 περιφερειακών χωροταξικών σχεδίων, προκειμένου να καταστούν συμβατά προς τα 4 κλαδικά σχέδια για τη βιομηχανία, τον τουρισμό, τις ιχθυοκαλλιέργειες και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας • Απλούστευση και μείωση του απαιτούμενου χρόνου για τις πολεοδομικές διαδικασίες • Επικαιροποίηση και κωδικοποίηση της νομοθεσίας για τα δάση, τις δασικές εκτάσεις και τα πάρκα • Υιοθέτηση νομοθετικών μέτρων για τη διαχείριση των βιομηχανικών επικίνδυνων αποβλήτων και αδειοδότηση τουλάχιστον δύο χώρων διάθεσης επικίνδυνων αποβλήτων

4. Προτάσεις Η αναθεώρηση και επανατοποθέτηση του ρόλου και της ευθύνης του μελετητικού κλάδου στη νέα εποχή είναι κυρίως θέμα μιας συναινετικής σύγχρονης αντίληψης για το ρόλο και τη σημασία της μελέτης και των συναφών συμβουλευτικών υπηρεσιών σε σχέση με το δημόσιο, την εργοληπτική βιομηχανία, τους ιδιώτες επενδυτές, την πανεπιστημιακή και ερευνητική κοινότητα. Χρειάζεται μια «κοινωνική συμφωνία» που να τοποθετεί με σαφή τρόπο τις ευθύνες όλων αυτών των παραγόντων. Πάνω από όλα χρειάζεται μια ριζική αντιμετώπιση δύο μεγάλων στρεβλωτικών ψευδαισθήσεων (που συνιστούν άλλη μια ιδιότυπη μοναδικότητα της χώρας μας): • Ότι η μελέτη είναι αναγκαίο κακό, μικρής σημασίας για την ποιότητα του τελικού προϊόντος, για να φτάσουμε όσο γίνεται πιο γρήγορα στην υλοποίηση των έργων. • Ότι ο ρόλος και η ευθύνη του μελετητή εξαντλείται σε έναν τυπικό σχεδιασμό έργων ή/και προγραμμάτων. Με τις προτάσεις που διατυπώνουμε στη συγκεκριμένη ιδιαίτερη συγκυρία, όπως αυτή αναλύθηκε παραπάνω επιδιώκουμε: s Να διασφαλίζεται η ποιότητα των μελετών και των συναφών συμβουλευτικών υπηρεσι¬ών και η ποιότητα και ασφάλεια των έργων που παράγονται. s Να διασφαλίζεται η ολοκληρωμένη και σύγχρονη υποστήριξη των φορέων της πολιτείας, των ιδιωτών επενδυτών και γενικότερα της κοινωνίας σε σχέση με τις ανάγκες μελετητικών και συμβουλευτικών υπηρεσιών στην προοπτική της εξόδου από την κρίση και της αξιοποίησης των σημερι¬νών αναπτυξιακών ευκαιριών. s Να διαμορφώνονται συνθήκες δραστηριότητας για τον μελετητικό κλάδο σε όλο το φάσμα των σχετικών υπηρεσιών, που να διευκο¬λύνουν την εξωστρέφεια στο παγκοσμιοποιημένο ανταγωνιστικό περιβάλλον. s Να αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά τα φαινόμενα διαφθοράς και τα θέματα αθέμιτου ανταγωνισμού και άνισης μεταχείρισης. s Να αξιοποιείται δημιουργικά η μέχρι σήμερα εμπειρία

ν προσπάθεια ανόρθωσης της ελληνικής οικονομίας από την εφαρμογή του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου (Ν.3316 κ.λπ.), με την ενσωμάτωση των αναγκαίων βελτιώσεων και απλουστεύσεων. s Να θεραπεύεται η μεγάλη δυστοκία στην διαδικασία ανάθεσης μελετών, η οποία στρέφει τους φορείς ανάθεσης μελετών σε διαδικασίες κατάτμησης, απευθείας αναθέσεων ή ακόμα και σε προκηρύξεις έργων χωρίς ουσιαστική μελετητική προετοιμασία. Οι αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο δεν πρέπει να είναι ευκαιριακές και αποσπασματικές αλλά να απαντούν συγκροτημένα και συνεκτικά σε μια μεγάλη σύγχρονη πρόκληση: Διαμόρφωση πλαισίου που να διασφαλίζει τη δυνατότητα του μελετητικού κλάδου να στηρίξει τις σύγχρονες αναπτυξιακές ανάγκες της χώρας με ποιότητα και ασφά¬λεια και ταυτόχρονα να λειτουργεί προωθητικά στην εξωστρέφεια του τομέα, έτσι ώστε να μεγιστοποιείται το παραγόμενο προϊόν και να διασφαλίζονται θέσεις ερ¬γασίας και προϋποθέσεις επιστημονικής, τεχνικής και επαγγελματικής εξέλιξης, ιδίως για τους νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας. Στην κατεύθυνση αυτή, απαιτούνται -κατά την άποψή μαςορισμένες καίριες αλλαγές και βελτιώσεις, που να διασφαλίζουν απόλυτα την εναρμόνιση με την ευρωπαϊκή νομοθεσία και την αξιοποίηση της επιτυχημένης ευρωπαϊκής και διεθνούς εμπειρίας και να προωθούν αποτελεσματικά τον εκσυγχρονισμό του κύκλου παραγωγής των έργων και την αντιμετώπιση της διαπλοκής. Από άποψη χρονικού προγραμματισμού οι αλλαγές αυτές διακρίνονται σε άμεσης και σε μεσοπρόθεσμης εφαρμογής.

Α. Στην πρώτη κατηγορία (άμεσης εφαρμογής) περιλαμβάνονται οι παρακάτω προτάσεις: 1. Κατάργηση των κάτω ορίων αμοιβών των πτυχίων, ώστε να απελευθερωθεί ο υγιής και ποιοτικός ανταγωνισμός. 2. Ρητή αποσαφήνιση των εννοιών και του αντικειμένου τους: μελέτη, παροχή υπηρεσιών συμβούλου, έρευνα και νομοθετικός προσδιορισμός και οριοθέτηση των φυσικών και νομικών προσώπων που μπορούν να έχουν την ευθύνη υλοποίησης των σχετικών δραστηριοτήτων, με στόχο την αντιμετώπιση του αθέμιτου ανταγωνισμού και τη βελτιστοποίηση της αξιοποίησης του επιστημονικού και τεχνικού δυναμικού. 3. Ρυθμίσεις που μπορούν να συμβάλουν στην αναβάθμιση των διαδικασιών αξιολόγησης και στην επιτάχυνση των αναθέσεων: s Ενοποίηση των σταδίων I (έλεγχος δικαιολογητικών καταλληλότητας και τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας υποψηφίων) και II (αξιολόγηση τεχνικών προσφορών) στους διαγωνισμούς με ανοικτή διαδικασία για να ελαχιστοποιηθούν οι καθυστερήσεις από ενστάσεις και προσφυγές s Θεσμοθέτηση δεσμευτικών χρονικών περιθωρίων για την αξιολόγηση προσφορών (καθαρός χρόνος αξιολόγησης)και για την εκδίκαση ενστάσεων s Δημιουργία μητρώου αξιολογητών και ορισμός των επιτροπών αξιολόγησης με κλήρωση 4. Αξιοποίηση του θεσμού του τεχνικού συμβούλου επίβλεψης, όπως προβλέπεται στην εθνική και την ευρωπαϊκή νομοθεσία και όπως λειτουργεί διεθνώς. Σε μια περίοδο που εκ των πραγμάτων το κράτος πρέπει να δραστηριοποιηθεί σε πιο επιτελικό επίπεδο οφείλει να ενισχύσει και να αναβαθμίσει τη συνεργασία του με τον ιδιωτικό τομέα προκειμένου να διασφαλίζονται λειτουργίες δημόσιου συμφέροντος με ταχύτητα και αποτελεσματικότητα. Στο πλαίσιο αυτό ο μελετητικός κλάδος διαθέτει υψηλή τεχνογνωσία που μπορεί να αξιοποιηθεί σε θέματα επίβλεψης μελετών, προγραμμάτων και έργων μέσα από σχετικές συμβάσεις. 5. Ρυθμίσεις που βελτιώνουν την ανταγωνιστικότητα των

μελετητικών υπηρεσιών: Νομοθετική ρύθμιση για το θέμα της τιμολόγησης Πρέπει να ρυθμιστεί το ζήτημα της τιμολόγησης των μελετητικών υπηρεσιών, που σήμερα πρέπει να γίνεται υποχρεωτικά στη χρήση κατά την οποία εγκρίθηκε ο σχετικός λογαριασμός, ενώ η καταβολή της πληρωμής συχνά γίνεται πολύ αργότερα, δημιουργώντας έτσι πρόσθετο διαχειριστικό κόστος (προκαταβολή φόρου, ΦΠΑ κ.λπ.). Η πρόταση μας είναι να προβλέπεται εντολή πληρωμής όταν ο φορέας έχει πράγματι τη δυνατότητα να πληρώσει και μόνο τότε να υπάρχει η υποχρέωση για έκδοση τιμολογίου. Κατάργηση εισφορών Προκειμένου να μειωθεί το κόστος των μελετητικών υπηρεσιών είναι αναγκαίο να περιοριστεί το μη παραγωγικό κόστος που συνδέεται με την υλοποίηση τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι διάφορες εισφορές / κρατήσεις (υπέρ ΤΕΕ, ΕΜΠ κ.λπ.).

Β. Στη δεύτερη κατηγορία (βραχυπρόθεσμης εφαρμογής) περιλαμβάνονται οι εξής προτάσεις: 6. Σταδιακή αξιοποίηση των διαδικασιών FIDIC σε όλο τον κύκλο παραγωγής των έργων (μελέτες, υπηρεσίες συμβούλου, έργα κ.λπ.). Οι συμβάσεις FIDIC είναι οι μόνες δοκιμασμένες ευρύτατα διεθνώς για 60 χρόνια περίπου με χιλιάδες εμπειρίες εφαρμογής. Είναι το πλαίσιο συμβάσεων που αξιοποιούν όλοι οι βασικοί διεθνείς οργανισμοί στα προγράμματα που χρηματοδοτούν (Ευρωπαϊκή Ένωση, Παγκόσμια Τράπεζα, Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων κ.λπ.). Σε μια περίοδο «επανεκκίνησης» και «ανόρθωσης» της ελληνικής οικονομίας θα είναι ένα σημαντικό και κρίσιμο βήμα εκσυγχρονισμού η κατά το δυνατόν αξιοποίηση τους. 7. Βελτίωση και απλούστευση του πλαισίου άσκησης της μελετητικής δραστηριότητας και του συστήματος ανάθεσης μελετητικών και συναφών συμβουλευτικών υπηρεσιών σε απόλυτη αρμονία με τα ισχύοντα και εφαρμοζόμενα στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στους διαγωνισμούς, το δικαίωμα συμμετοχής στη διαδικασία ανάθεσης πρέπει να καθορίζεται με βάση κριτήρια ποιοτικής επιλογής, δηλαδή τεχνικές και επαγγελματικές ικανότητες και χρηματοοικονομική και οικονομική επάρκεια, όπως ακριβώς συμβαίνει σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και γενικότερα διεθνώς (διαγωνισμοί World Bank, Europe-Aid κ.λπ.). Η ανάγκη για εξειδικευμένη εμ¬πει¬ρία σε συγκεκριμένα αντικείμενα πρέπει να καλύπτεται αφενός με την απαίτηση για συγκεκριμένη εμπειρία του υποψηφίου αναδόχου και αφετέρου από τις απαιτήσεις στε¬λέ¬χωσης της ομάδας μελέτης ή συμβούλου (ή προφανώς με συνδυασμό και των δύο). Σε μια χρονική στιγμή που για να υπάρχει η ελληνική οικονομία πρέπει να επιχειρηθούν σε όλα τα επίπεδα τολμηρές αλλαγές αναπτυξιακού και εκσυγχρονιστικού χαρακτήρα, είναι εντελώς αντιφατικό να διατηρούνται αναχρονιστικές ρυθμίσεις που τελικά δημιουργούν στρεβλώσεις και θέτουν όρια στα επαγγελματικά δικαιώματα. Η αλληλουχία: καθορισμός προϋπολογισμού έργου, αντιστοίχιση και καθορισμός αμοιβής μελετητή, αντιστοίχιση τάξης και κατηγορίας πτυχίου, καθορισμός άνω και κάτω ορίων αμοιβών, αντίστοιχων μεγίστων και ελαχίστων προϋπολογισμών άρα και ορίων επαγγελματικών δικαιωμάτων δεν μπορεί να υφίσταται πλέον στο νέο περιβάλλον της ελληνικής οικονομίας. Η διατήρηση αναχρονιστικών ρυθμίσεων όπω�� οι κατηγορίες και τάξεις των πτυχίων και τα κάτω και άνω όρια αμοιβών δημιουργούν συνθήκες άνισης μεταχείρισης μεταξύ των Ελληνικών και Διεθνών Εταιρειών Μελετών και δυσχεραίνουν με γραφειοκρατικούς χειρισμούς και πρόσθετο κόστος τις αναπτυξιακές πρωτοβουλίες.

Στο σημείο αυτό η πρότασή μας είναι: Πλήρης εναρμόνιση με τη σχετική ευρωπαϊκή νομοθεσία, δηλαδή: s Διαγωνισμοί όπου το δικαίωμα συμμετοχής στη διαδικασία ανάθεσης να καθορίζεται με βάση κριτήρια ποιοτικής επιλογής, δηλαδή τεχνικές και επαγγελματικές ικανότητες και χρηματοοικονομική και οικονομική επάρκεια s Επαναξιολόγηση του συστήματος κατηγοριών και τάξεων των μελετητικών πτυχίων με διατήρηση των μη¬τρώων μελετητών και μελε¬τητικών εταιρειών για πιστοποίηση της μελετητικής ιδιότητας s Γενικευμένη χρήση του συστήματος της προεπιλογής στους διαγωνισμούς ανάθεσης μελετών και συναφών υπηρεσιών συμβούλου s Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις (και αφού έχει προηγηθεί προεπιλογή) εφαρμογή του συστήματος ανάθεσης με κριτήριο τη χαμηλότερη τιμή (π.χ. μελέτες και υπηρεσίες χαμηλού προϋπολογισμού, υποστηρικτικές μελέτες, τυποποιημένες υπηρεσίες τεχνικού συμβούλου) s Για την κατοχύρωση του δημόσιου συμφέροντος από ασυνήθιστα χαμηλές προσφορές προτείνεται η εφαρμογή ασφαλιστικών δικλείδων, όπως η καθιέρωση προσκόμισης πρόσθετων εγγυήσεων καλής εκτέλεσης που να συνδέονται με το μέγεθος της έκπτωσης σε σχέση με τον αρχικό προϋπολογισμό της μελέτης ή υπηρεσίας.

5. Επίλογος Στη σημερινή ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία ο ΣΕΓΜ (εκπροσωπώντας τη μελετητική επιχειρηματικότητα) δηλώνει την παρουσία και την ετοιμότητα του μελετητικού κλάδου να συμμετάσχει με ευθύνη σε έναν διάλογο και κυρίως σε μια προσπάθεια για την ανόρθωση της χώρας. Ο ΣΕΓΜ έχει προτάσεις και είναι έτοιμος να συζητήσει δημιουργικά, σε πνεύμα συναίνεσης και να συμβάλει στην προώθηση των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων που μπορούν να οδηγήσουν στην καλύτερη και αποτελεσματικότερη λειτουργία του μελετητικού κλάδου με γνώμονα το γενικό κοινωνικό συμφέρον. Στο μνημόνιο 2 έχουν συμπεριληφθεί ρυθμίσεις που μπορούν (στο πλαίσιο της βελτίωσης του συστήματος προμηθειών του δημοσίου για παράδειγμα) να συντελέσουν στην αναβάθμιση της λειτουργίας του τομέα παροχής μελετητικών και συναφών υπηρεσιών. Οι προτάσεις μας βασίζονται στην αξιοποίηση της ευρωπαϊκής και της διεθνούς εμπειρίας με στόχο την απλούστευση, επιτάχυνση και ενίσχυση της διαφάνειας των διαδικασιών ανάθεσης, την ποιοτική αναβάθμιση του συστήματος παραγωγής αναπτυξιακών προγραμμάτων, έργων και παρεμβάσεων και την προώθηση της εξωστρέφειας του κλάδου. Όποιες και αν πρέπει να είναι οι αναπτυξιακές προτεραιότητες της χώρας σήμερα, όποια και αν θα είναι η σχέση δημόσιας και ιδιωτικής δαπάνης για τη χρηματοδότηση των προγραμμάτων, των έργων και των παρεμβάσεων που χρειάζονται, οι μελετητικές επιχειρήσεις μπορούν να λειτουργήσουν καταλυτικά, διαδραματίζοντας τον κρίσιμο ρόλο του συμβούλου-μελετητή τόσου του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα. Είναι χαρακτηριστικό ότι σημαντικές υποχρεώσεις που έχουν συμπεριληφθεί στο μνημόνιο 2 μπορούν να υλοποιηθούν με επιτυχία με την ενεργοποίηση και συμμετοχή του μελετητικού κλάδου. Ανησυχούμε κατά πόσο το πολιτικό σύστημα και οι υπεύθυνοι για τη λήψη των αποφάσεων έχουν αντιληφθεί τα δεδομένα της σημερινής πραγματικότητας και κυρίως την ανάγκη να υπάρξει υγιής επιχειρηματικότητα στο χώρο των μελετών και των συμβουλευτικών υπηρεσιών, ώστε να μπορέσουν τόσο ο δημόσιος όσο και ο ιδιωτικός τομέας να αξιοποιήσουν την τεχνογνωσία του κλάδου στο πλαίσιο του αναγκαίου εγχειρήματος για τη διαμόρφωση και εφαρμογή ενός διαφορετικού μοντέλου ανάπτυξης για την ανόρθωση της χώρας. MAΪΟΣ 2012 w+w

25

|

Η Sanguesa παραλαμβάνει ένα νέο Geesinknorba GPM III Timothy Byrne

Η

Sanguesa είναι μια πόλη στη Ναβάρα περίπου σαράντα χιλιόμετρα από την Παμπλόνα. Η πόλη χρονολογείται από το Μεσαίωνα και έχει πληθυσμό πέντε χιλιάδων κατοίκων. Η διαχείριση της συλλογής και της μεταφοράς των απορριμμάτων σε αυτή την πόλη αποτελεί ένα πολύ σημαντικό έργο. Για να μπορούν να παρέχουν την υπηρεσία συλλογής απορριμμάτων ο δήμος σύναψε σύμβαση με την Reciclajes Sanguesa η οποία προσφέρει τη συλλογή των υπολειμματικών απορριμμάτων και των ανακυκλώσιμων υλικών στους κατοίκους της Sanguesa. Για να αυξήσει την αποτελεσματικότητα η Reciclajes Sanguesa απέκτησε ένα νέο όχημα Geesinknorba GPM III συλλογής απορριμμάτων, ένα από τα πέντε παραγγέλθηκε από την Geesinknorba Spain για να ανανεωθεί ο στόλος των οχημάτων συλλογής απορριμμάτων. Οι προδιαγραφές της νέας μονάδας συμπεριλαμβάνουν ένα GPM III 12L22 12 κυβικών μέτρων και στενής χωρητικότητας, το οποίο μας δίνει μια συνολική μονάδα πλάτους 2,2 μέτρων. Αυτό βοηθά τη νέα μονάδα συλλογής απορριμμάτων να μπορεί να διαπραγματευτεί την είσοδο σε περιορισμένους χώρους πρόσβασης. Διαθέτει επίσης έναν ανυψωτή GCB 1000 ο οποίος μπορεί να χειριστεί δοχεία DIN χωρητικότητας 80-1100 λίτρων,με πλήρες ανοιχτό καπάκι για να μπορεί να χειριστεί πάνω ρολό και πτυσσόμενα καπάκια δοχείων. Η νέα μονάδα διαθέτει το 26

w+w MAΪΟΣ 2012

σύστημα Smartpack το οποίο ανιχνεύει πόσο υδραυλικό λάδι είναι απαραίτητο για τη λειτουργία του συμπιεστή και τα ανυψωτικά μηχανήματα με τη δύναμη της μονάδας απογείωσης. Τα οφέλη αυτού του συστήματος είναι ότι βοηθάει στη μείωση των εκπομπών και του αποτυπώματος του διοξειδίου του άνθρακα καθώς χρησιμοποιεί λιγότερο υδραυλικό λάδι καθώς και τις ελάχιστες στροφές που απαιτούνται από το σασί για να λειτουργήσει τον εξοπλισμό. Ανάμεσα στα διάφορα χαρακτηριστικά συμπεριλαμβάνονται έλεγχοι καμπίνας οι οποίοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να ρυθμιστεί η πίεση της συμπίεσης για διαφορετικές συμπιέ-

σεις. Αυτό είναι χρήσιμο όταν συλλέγονται υπολειμματικά υλικά όπως γυαλί και φυτικά απορρίμματα. Άλλα χαρακτηριστικά συμπεριλαμβάνουν μια μεταβλητή ροή αντλίας, διάγνωση σφάλματος εξ αποστάσεως με Moden και ένα κεντρικό σύστημα λίπανσης. Ο νέος εξοπλισμός είναι τοποθετημένος πάνω σε ένα σασί MAN TGS 18.320 4x2 με μηχανή LL Euro five EEV και για να διευκολύνει την κούραση του οδηγού έχει αυτόματοκιβώτιο ταχυτήτων ZF ASTRONIC 12. Επίσης αυτό μειώνει τη φθορά του συμπλέκτη σε σύγκριση με το χειροκίνητο κιβώτιο ταχυτήτων εξαιτίας συνε-

χούς start /stop λειτουργίας κατά τη διάρκεια συλλογής των απορριμμάτων. Το σασί έχει επίσης ανάρτηση αέρα , επιβραδυντή πέδησης και σύστημα ζύγισης ώστε το όχημα να μην υπερβαίνει το μεικτό βάρος του. Το νέο όχημα συλλογής θα συλλέγει απορρίμματα από τρείς τύπους δοχείων των 1.100 λίτρων : πράσινου χρώματος για τη συλλογή υπολειμματικών και οργανικών απορριμμάτων, μπλέ για χαρτί και χαρτόνι και τέλος κίτρινα δοχεία για τη συλλογή του πλαστικού. Όλα τα δοχεία βρίσκονται σε ένα σημείο οι κάτοικοι μπορούν να διαχωρίσουν τα υπολειμματικά από τα οργανικά τους απόβλητα και τα ανακυκλώσιμα στην πηγή τους. Η υπηρεσία συλλογής των απορριμμάτων θα παρέχεται με έναν οδηγό και δύο φορτωτές οι οποίοι θα τοποθετούν τα δοχεία στο πίσω μέρος των οχημάτων συλλογής για να τα αδειάζουν και ύστερα θα τα επιστρέφουν στο κοινό σημείο συλλογής για να ξαναγεμίσουν. Τέλος, οι κάτοικοι της Sanguesa θα έχουν μια πολύ πιο αποτελεσματική υπηρεσία συλλογής απορριμμάτων και ανακυκλώσιμων η οποία παρέχεται από το νέο όχημα συλλογής απορριμμάτων Geesinknorba GPM III .

|

«Κομποστοπ Τ

α αδιέξοδα στη διαχείριση των στερεών αποβλήτων παραμένουν. Η οικονομική κρίση τα καθιστά εκρηκτικά. Πολλοί ΧΑΔΑ παραμένουν ανοικτοί. Η επιβολή προστίμων είναι άμεσα ορατή. Οι Περιφερειακοί Σχεδιασμοί παραμένουν σχέδια επί χάρτου και υπάρχει ανάγκη αναθεώρησης/ επικαιροποίησης τους με τα δεδομένα της συνεχούς μείωσης των παραγόμενων αποβλήτων και της έλλειψης οικονομικών πόρων. Οι Δήμοι στερούνται οικονομικών δυνατοτήτων για έργα ανακύκλωσης και κομποστοποίησης. Η υπέρμετρη αύξηση των Δημοτικών τελών είναι άμεσα ορατή. Οι χωροθετήσεις καθυστερούν και οι κάτοικοι διακατέχονται από το σύνδρομο NIMBY (Not In My Back Yard) για τους ΧΥΤΑ και τις μονάδες επεξεργασίας, λόγω της παντελούς έλλειψης προγραμμάτων ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης και εκπαίδευσης. Η αβεβαιότητα για τη τήρηση των όποιων συμβολαίων –μέσω των ΣΔΙΤ- επιτείνεται και μετατρέπεται σε βεβαιότητα μη τήρησης. Μεγάλοι κατασκευαστικοί όμιλοι «δηλώνουν» αδυναμία εξεύρεσης κεφαλαίων για την χρηματοδότηση των μεγάλων έργων με τη μέθοδο ΣΔΙΤ και απαιτούν αύξηση της Δημόσιας Χρηματοδότησης.

«Και τώρα τι θα απογίνουμε χωρίς βαρβάρους»? Η κομποστοποίηση παρέχει τη δυνατότητα βιώσιμων επιλογών: Είναι η πλέον οικονομική επιλογή ως μέθοδος διαχείρισης αποβλήτων. ( Εως 1/3 άλλων). Δεν αμφισβητείται από κανένα. Η ανυπαρξία υποδομών για διαλογή στη πηγή, η έλλειψη προγραμμάτων ΔσΠ, ειδικά για το Λεκανοπέδιο Αττικής και το Νομό Θεσσαλονίκης δημιουργούν προβληματισμούς και ενστάσεις για τη καθολική εφαρμογή της κομποστοποίησης λόγω μεγάλου όγκου σύμμικτων. Αλλά δεν ευθύνεται η κομποστοποίηση.. Προηγείται στην ιεράρχηση έναντι της θερμικής επεξεργασίας και της ταφής. Για τις λοιπές περιφέρειες της χώρας η κομποστοποίηση ως βασική μέθοδος επεξεργασίας των οργανικών είναι μονόδρομος εφ’ όσον επιλέγουμε βιωσιμότητα και οικονομία.

ΑΤΤΙΚΗ-ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣΟΛΕΣ ΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ Η πολιτική που εφαρμόσθηκε την τελευταία εικοσαετία οδήγησε στα σημερινά αδιέξοδα. Για πολλούς λόγους είναι επιβεβλημένη η αναθεώρηση/ επικαιροποίηση του ΠΕΣΔΑ. Είναι επιβεβλημένη η άμεση υλοποίηση των έργων κομποστοποίησης των προδιαλεγμένων οργανικών σε ανοικτά ή κλειστά συστήματα αλλά και η οικιακή κομποστοποίηση. Επιβάλλεται η άμεση οργάνωση διαλογής στη πηγή (ΔσΠ) των οργανικών (Καφέ κάδος) και η εγκατάσταση μηχανικών κομποστοποιητών σε μεγάλους παραγωγούς οργανικών (Νοσοκομεία, Ξενοδοχεία, Κατασκηνώσεις, Στρατόπεδα, Εστιατόρια κ.α.) α) Τα έργα Διαχείρισης των αποβλήτων , θα πρέπει να προϋποθέτουν ότι σαφέστατα προηγείται η ΔσΠ και η οικιακή κομποστοποίηση όπως προβλέπεται και από την Οδηγία 98/2008. Η κομποστοποίηση των βιο-αποδομήσιμων, προδια28

w+w MAΪΟΣ 2012

λεγμένων στη πηγή, έχει κόστος κατασκευής λιγότερο από το ένα τρίτο του προϋπολογισμού των 440 εκατομμυρίων, που προβλέπονται μόνο για την Αττική (Διαθέσιμα στοιχεία με βάση την Ευρωπαϊκή και Διεθνή εμπειρία είναι στη διάθεση του ΥΠΕΚΑ). Γιατί να μην εξοικονομήσουμε περισσότερα από 300 εκατομμύρια; Γιατί να μη γίνουν τα έργα στην Αττική με τους οικονομικούς πόρους, που ήδη δηλώνει ότι θα συμμετέχει το δημόσιο και να επανεξετάσουμε τη παραχώρηση λειτουργίας για 25 χρόνια σε ιδιώτες; Την ίδια εκτίμηση κόστους για την Αττική έχουν καταθέσει και οι 4 περιβαλλοντικές ΜΚΟ (Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης, Greenpeace, WWF Δίκτυο Μεσόγειος SOS). Η διαχείριση με ΔσΠ, Ανακύκλωση, Κομποστοποίηση δεν εξετάσθηκε καν σαν σενάριο εφαρμογής στις μελέτες διερεύνησης και κοστολόγησης , που ανέθεσαν. Αντίθετα, διερεύνησαν επιλεκτικά τεχνολογικές δυνατότητες που εμπεριέχουν τη θερμική επεξεργασία και που είναι φυσικά οι πιο ακριβές, σύμφωνα με τα διεθνή δεδομένα. β) Θέσεις για τους επικείμενους διαγωνισμούς . Θεωρούμε αναγκαίο οι προδιαγραφές των διαγωνισμών να μη προσδιορίζουν αποκλειστικά παραλαβή

σύμμικτων αποβλήτων, ώστε να επιτρέπεται στους Δήμους η τωρινή ή μελλοντική έναρξη προγραμμάτων ΔσΠ. Όσο εκτεταμένη είναι η ΔσΠ και η οικιακή κομποστοποίηση τόσο περισσότερο μειώνεται το κόστος εγκατάστασης και λειτουργίας των μονάδων τελικής επεξεργασίας. Είναι αυτονόητο. Να γίνει άμεσα έναρξη προγραμμάτων ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης των πολιτών για τη ΔσΠ και την οικιακή κομποστοποίηση. Το κόστος να καλυφθεί από την προβλεπόμενη συμμετοχή του Ελληνικού Δημοσίου έως ποσοστό 10% αυτής. Θα εξοικονομήσουμε πολλαπλάσια. Να υιοθετηθούν αντικίνητρα για όσους Δήμους δεν συμμετέχουν ενεργά στη ΔσΠ των οργανικών, αλλά και των άλλων ανακυκλώσιμων υλικών. O Δημόσιος Τομέας να αναλάβει την υπόδειξη των απαραίτητων χώρων για τη κομποστοποίηση των προδιαλεγμένων υλικών (Παράδειγμα, είτε τα αποκαταστημένα κύτταρα των ΧΥΤΑ Φυλής και Άνω Λιοσίων, είτε και άλλων παλαιών αποκατεστημένων ΧΑΔΑ, είτε άλλοι χώροι).Η τεχνολογία της κομποστοποίησης επιτρέπει την επεξεργασία έως και 120.000 τόνων ανά έτος προδιαλεγμένου οργανικού κλάσματος σε 10 στρέμματα. Και καταπίπτει το επιχείρημα περί μη ύπαρξης χώρων. Να προκηρυχθούν περισσότεροι του ενός διαγωνισμοί (ένας διαγωνισμός ανά έργο), ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος από την όποια ενδεχόμενη αποτυχία του ενός αναδόχου στη πορεία των 20-25 χρόνων. Η υλοποίηση των έργων θα πρέπει να εξασφαλίζει τις θέσεις των εργαζομένων στη Τοπική Αυτοδιοίκηση και να προβλέπει τη δημιουργία νέων. Η δημιουργία νέων θέσεων να πριμοδοτείται στη βαθμολόγηση. Η επιλογή αναδόχου θα πρέπει να έχει ως βασικό κριτήριο αξιολόγησης και το περιβαλλοντολογικό αποτύπωμα με βάση την ιεράρχηση (Πρόληψη-Επαναχρησιμοποίηση - Διαλογή στη Πηγή - Ανακύκλωση – Κομποστοποίηση –Καύση - Εδαφική διάθεση) Πρέπει να αποφευχθεί η έμμεση πριμοδότηση της ενεργειακής αξιοποίησης - καύσης, μέσω του ειδικού

ποίηση ή Αδιέξοδα;» τέλους ΑΠΕ, το οποίο πληρώνουν όλοι οι Ελληνες. Η όποια επιδότηση πρέπει να υπολογισθεί στο επιπλέον της προσφερόμενης τιμής καθ’ όσον επιβαρύνει όλους τους πολίτες. Σε αντίθετη περίπτωση νοθεύεται ο ανταγωνισμός. Οι όροι των διαγωνισμών πρέπει να προβλέπουν και να επιδιώκουν τη μείωση των ποσοτήτων των εισερχόμενων αποβλήτων στις μονάδες επεξεργασίας. Η μείωση αυτή είναι αναμενόμενη και λόγω της οικονομικής κρίσης αλλά και με βάση τις κατευθύνσεις της οδηγίας 98/2008. Δεν είναι λογικό το δημόσιο να εγγυηθεί τη ποσότητα των 1.350.000 τόνων ετησίως(Αττική), για 20-25 χρόνια και με ενδεχόμενο να πληρωθεί και ποινική ρήτρα εάν δεν παραδίδεται αυτή η ποσότητα. Επισημαίνουμε την ανάγκη οι μονάδες επεξεργασίας να έχουν τη δυνατότητα παραλαβής και άλλων διακριτών ρευμάτων – έναντι Gate Fee – όπως ληγμένα τρόφιμα, ιλύες βιολογικών καθαρισμών, απόβλητα σφαγείων, ελαιοτριβείων, τυροκομείων κ.ά. έτσι ώστε να αντιμετωπισθούν παράλληλα σοβαρά προβλήματα ρύπανσης, κινδύνων για τη δημόσια υγεία, προσβολής του τουριστικού προφίλ . Ειδικότερα για τη Πελοπόννησο επικροτούμε τις βασικές επισημάνσεις του Περιφερειακού Σχεδιασμού. «Συνεπώς, ο κύριος στόχος της στρατηγικής της Περιφέρειας είναι η εφαρμογή προγραμμάτων διαλογής στην πηγή στο σύνολο της Περιφέρειας, τα οποία θα υποστηρίξουν την παραγωγή καλής ποιότητας compost αλλά ταυτόχρονα θα οδηγήσουν στην εκτροπή σημαντικών ποσοτήτων υλικών συσκευασίας».(ΠΕΣΔΑ Πελοποννήσου). «Σύμφωνα με την Νέα Οδηγία, η ανακύκλωση θεωρείται υψηλότερης προτεραιότητας στην ιεραρχία διαχείρισης των ΑΣΑ σε σχέση με την ανάκτηση ενέργειας» (ΠΕΣΔΑ Πελοποννήσου) «Επιπλέον, χαρακτηρίζεται –H ΜΒΕ-από αρκετή ευελιξία, καθώς μπορεί να λειτουργήσει με χαμηλότερη τροφοδοσία από αυτή του σχεδιασμού και μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε μονάδα κομποστοποίησης για απόβλητα μετά από ΔσΠ. Έτσι η ανάπτυξη μονάδων ΜΒΕ δεν δεσμεύει

τις δυνατές επιλογές μιας περιοχής, περιορίζοντας τις δυνατότητες ανάπτυξης προγραμμάτων ανακύκλωσης για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα στο μέλλον.» (ΠΕΣΔΑ Πελοποννήσου). Για τη μεταβατική περίοδο προτείνουμε: Την άμεση εγκατάσταση στους ΧΑΔΑ και όπου οι συνθήκες το επιτρέπουν –φορητών συστημάτων Μηχανικής Διαλογής και Κομποστοποίησης και Ανοιχτό σύστημα Σειραδίων έως την υλοποίηση των έργων. Τα ανακυκλώσιμα θα μεταφέρονται στο κοντινότερο ΚΔΑΥ και το παραγόμενο κόμποστ θα χρησιμοποιηθεί για την αποκατάσταση των ΧΑΔΑ. Την άμεση εγκατάσταση στους ΧΥΤΑ μόνιμου Συστήματος Μηχανικής Διαλογής και κομποστοποίησης σε Ανοιχτό Σύστημα Σειραδίων ώστε ο ΧΥΤΑ να μετατραπεί σε ΧΥΤΥ. Επισημαίνουμε: Να γίνουν περισσότεροι διαγωνισμοί. Ένας ανά διαχειριστική ενότητα για τις μονάδες επεξεργασίας και ένας ανά διαχειριστική ενότητα για τις μονάδες ΣΜΑ.

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΜΑΣ Ζούμε ίσως στη πιο όμορφη χώρα του κόσμου με μοναδικά στολίδια τα νησιά μας. Δεν μπορεί να συνεχισθεί η εικόνα των φλεγόμενων χωματερών στη Μύκονο, την Άνδρο, τη Τήνο και σε πολλά ακόμη. Η εικόνα της Καλντέρας που δέχεται τόνους σκουπιδιών καθημερινά; Η εικόνα της Καλύμνου με την εστία φωτιάς της χωματερής ένα χιλιόμετρο από το λιμάνι; Και πολλά, πολλά ακόμη παραδείγματα. Ως πότε; Η ΔσΠ, η ανακύκλωση και η κομποστοποίηση είναι η μοναδική επιλογή. Πρέπει να αναθεωρηθούν οι ΠΕΣΔΑ Βορείου, Νοτίου Αιγαίου, Ιονίων που προβλέπουν σταθμούς μεταφόρτωσης. Η θαλάσσια μεταφορά σύμμικτων αποβλήτων πρέπει να αποκλεισθεί. Το κόστος είναι υπερβολικά υψηλό και θα το πληρώσουν οι νησιώτες. Επίσης, ποιός θα έχει ευθύνη σε απευκτέο ναυάγιο; Πως θα γίνει η αποκατάσταση;

Είναι δυνατό να προβλέπονται σταθμοί μεταφόρτωσης για την Ηρακλειά, τη Δονούσα, τη Σχοινούσα; Είναι απείρως οικονομικότερη η συλλογή και διαλογή μίαμία σακκούλα.

Η διάθεση του κόμποστ Στη χώρα μας θα πρέπει να ομιλούμε για έλλειψη κόμποστ, ερημοποίηση της γης και όχι για πρόβλημα διάθεσης. Οι ανάγκες των ελληνικών εδαφών, των καλλιεργήσιμων εκτάσεων είναι πολλαπλάσιες έναντι των Βόρειο-Ευρωπαϊκών χωρών από τις οποίες εισάγουμε κόμποστ. Οι ανάγκες των θερμοκηπίων, των άγονων εκτάσεων, των υφάλμυρων, των αναδασωτέων, των τοπίων που χρήζουν αποκατάστασης (Λατομείων, Ορυχείων, ΧΑΔΑ) επιβάλλουν τη κομποστοποίηση.

«Φωνή βοώντος εν τη ερήμω?» Είναι επείγουσα ανάγκη η ίδρυση οργανισμού «Διάθεσης του Κόμποστ» με βάση την καταγραφή των αναγκών. Η πιστοποίηση του παραγόμενου κόμποστ έχει άμεση σχέση με τη διάθεση. Επίσης είναι επιτακτική η δημιουργία φορέα πιστοποίησης και ο ΣΕΚ έχει αναλάβει σχετική πρωτοβουλία.

«Η συνέπεια λόγων & έργων είναι προνόμιο λίγων» Με διακηρύξεις για περιβαλλοντική πολιτική, ιεράρχηση προτεραιοτήτων, τουριστική ανάπτυξη, κτλ. έχουν πλειοδοτήσει την τελευταία εικοσαετία οι κατά καιρούς αρμόδιοι.

Τα αποτελέσματα: 18% (Μ.Ο.) των αποβλήτων διαχειρίζονται με κομποστοποίηση στην Ε.Ε. των 27, έναντι 1-2% (!) της Ελλάδας, ενώ οι δικές μας ανάγκες είναι πολλαπλάσιες. Ανεξέλεγκτες χωματερές, πυρκαγιές από σκουπίδια, επιθέσεις ΜΑΤ στους κατοίκους, και αδράνεια – όχι τυχαία .

Και στο δια ταύτα. ΔσΠ, ανακύκλωση και κομποστοποίηση. Βιομηχανική και οικιακή. Άμεση έναρξη προγραμμάτων ΔσΠ σε πόλεις κάτω των 40.000 κατοίκων, στα νησιά και σε όλες τις τουριστικές περιοχές. Εγκατάσταση μηχανικών κομποστοποιητών – κλειστών – σε απομακρυσμένες δημοτικές ενότητες. Εγκατάσταση μηχανικών κομποστοποιητών σε μεγάλους παραγωγούς οργανικού κλάσματος με θεσμοθέτηση ��ινήτρων. Εκσυγχρονισμός του νομοθετικού πλαισίου και θέσπιση προδιαγραφών για την αδειοδότηση και λειτουργία των μονάδων κομποστοποίησης διακριτών ρευμάτων (Κοπριές, κλαδέματα, κουτσουλιές ,ιλύες, απόβλητα ελαιοτριβείων κ.ά.) σε ανοικτά ή κλειστά συστήματα βάσει της δυναμικότητας. Ενθάρρυνση της οικιακής κομποστοποίησης με ιδιαίτερη έμφαση στις επαρχιακές πόλεις και στις αγροτικές περιοχές. Ειδάλλως «Όποιος δεν θέλει να ζυμώσει δέκα χρό-

νια κοσκινίζει» Η βαθιά οικονομική κρίση αναδεικνύει επιτακτικά τη Κομποστοποίηση, την Ανακύκλωση και τη ΔσΠ ως βασικές μεθόδους διαχείρισης των αποβλήτων. Για το Σύνδεσμο Επιχειρήσεων Κομποστοποίησης (ΣΕΚ) O Πρόεδρος και το Δ.Σ. Αθήνα Μάιος 2012 MAΪΟΣ 2012 w+w

29

30

w+w MAΪΟΣ 2012

—ËÆÊÅÊÌÆÚμÏÉÔÆÊÓ¡ÑÓÐÜ¿ÏÕ×Ï ÈÊÂÉÍÆÌÕÓÐÌÊÏÉÕ½ÓÆØ

ˆ¥¤Œ§‘§—¬¤¬œ— ‡—›š¢‘œ—

Œ§‘œ‘§‘œ—

§™¢—‘¥œ¤ƒ™Œ‘Œ —†—ƒ­¤¬œ—

‡ÆÌÊÏ¡ÎÆ ˆÓÐÔÕÂÕÆÁÐÚÎÆ —ͼÈÙÐÚÎÆ ŒÕÂÎÂÕ¡ÎÆ ¥ÚÖÎÊÔÕ¼ØÔÕÓÐÇÒÏ (PRWURQ 9DULDEOH6SHHG'ULYHV

‡ÆÌÊÏ¡ÎÆ ˆÓÐÔÕÂÕÆÁÐÚÎÆ ŒÕÂÎÂÕ¡ÎÆ ¤ÎÂÍоÆÌÌÊÏÉÕ¼Ø (PRWURQ 6RIW6WDUWHUV

—ÏʾÐÔÁÔÕÉΠÓÚÖÎÊÔÕ½ÔÕÓÐÇÒÏ ÉÍÆÌÕÓÐÌÊÏÉÕ½Ó (PRWURQ &RPSDFW'ULYHV

ˆÓÐÔÕÂÕÆÁÐÚÎÆ ŒÚÔÕ½ÎÂÕÂÑÓÐÔÕÂÔ¾ÂØ (PRWURQ 6KDIW3RZHU0RQLWRUV

›ÆÏÕÓÊÌ¡ƒÓÂÇƾÂ…¼ÔÉ›ÐÌÌÊÏÂÓ¡›ÐÓ×ѾÐÚ›ÐÓ×Ѿ §ÉÍ)D[ HPDLOFRQVWUDW#FRQVWUDWJUZZZFRQVWUDWJU

MAΪΟΣ 2012 w+w          +++www 31




teyxos39